མཁྱེན་གསུམ་

ཤེར་ཕྱིན་གྱི་གཞུང་ལས་བྱུང་བའི་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་སྐོར་གྱི་སྙན་ཞུ་ཞིག་བསྒྲིགས་ཡོད་པ་གཤམ་གསལ་ལྟར་ལགས་ན། འདིའི་ནང་དུ་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་གོ་དོན་དང་། དབྱེ་བ། དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་བཤད་གྲྭ་ཁག་གི་སློབ་གཉེར་བྱེད་ཚུལ་སོགས་འཁོད་ཡོད།

མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག།
མཁྱེན་གསུམ་ནི་རྒྱལ་ཚབ་བྱམས་པ་མགོན་པོས་མཛད་པའི་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་བརྗོད་བྱ་དངོས་པོ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ནས་དང་པོ་གསུམ་ལ་གོ་བ་ཡིན། འདི་དག་ནི་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ཀྱི་སྦས་དོན་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིམ་པ་རྣམས་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་བསྡུས་པ་ཞིག་ཡིན།

མཁྱེན་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ།
མཁྱེན་གསུམ་ནི་གཙོ་བོ་ཡུལ་དང་རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་གཤམ་གསལ་ལྟར་དབྱེ་བ་ཕྱེ་ཡོད།

༡ རྣམ་མཁྱེན།

མཚན་རྒྱས་པར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ ཅེས་བྱ། འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཁོ་ནའི་རྒྱུད་ལ་མངའ་བའི་མཁྱེན་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་དང་རྣམ་པ་མ་ལུས་པ་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་མངོན་སུམ་དུ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཟེར། འདི་ནི་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་སྐབས་དང་པོའི་བརྗོད་བྱ་ཡིན་ཞིང་། མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་བཅུའི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བྱེད།

༢ ལམ་ཤེས།

མཚན་རྒྱས་པར་ ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ ཅེས་བྱ། འདི་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་མཁྱེན་པ་སྟེ། ཐེག་པ་གསུམ། ཉན་ཐོས། རང་སངས་རྒྱས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་དང་རྣམ་པ་རྣམས་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་མཁྱེན་པ་ལ་ཟེར། འདི་ནི་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་སྐབས་གཉིས་པའི་བརྗོད་བྱ་ཡིན་ཞིང་། མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་བཅུ་གཅིག་གི་སྒོ་ནས་འཆད་དོ། 

༣ གཞི་ཤེས།

མཚན་རྒྱས་པར་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་དམ་གཞི་ཤེས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ། འདི་ནི་འཕགས་པ་གསུམ་ཀ་ ཉན་ཐོས། རང་སངས་རྒྱས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཡོད་པའི་མཁྱེན་པ་སྟེ། ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་རྣམས་བདག་མེད་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཟེར། འདི་ནི་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་སྐབས་གསུམ་པའི་བརྗོད་བྱ་ཡིན་ཞིང་། མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་དགུའི་སྒོ་ནས་བཤད་དོ། 

མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྟེན་དང་ཁྱད་པར།
མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་འདིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱི་བགྲོད་ཚུལ་གསལ་བར་སྟོན་གྱི་ཡོད།

དབྱེ་བ།	རྟེན་ནམ་ལྡན་པའི་གང་ཟག	མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་གྲངས།

རྣམ་མཁྱེན།	སངས་རྒྱས་འཕགས་པ།	༡༠

ལམ་ཤེས།	བྱང་སེམས་འཕགས་པ།	༡༡

གཞི་ཤེས།	ཉན་རང་དང་བྱང་སེམས་འཕགས་པ།	༩

མཁྱེན་པ་འདི་གསུམ་ནི་སློབ་གཉེར་བྱེད་སྐབས་ཐོབ་རིམ་དང་ལྡོག་སྟེ་མཁྱེན་གསུམ་ཞེས་རིམ་པ་འདི་ལྟར་བགྲང་བ་ནི། གཙོ་བོ་འབྲས་བུ་རྣམ་མཁྱེན་ལ་སྨོན་པ་སྐྱེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། དེའི་རྒྱུ་ལམ་ཤེས་དང་གཞི་ཤེས་ལ་སློབ་པ་ལ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཆེད་ཡིན།

བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་ཁྲོད་ཀྱི་གོ་གནས།

བོད་ཀྱི་དགེ་ལུགས་དང་། ས་སྐྱ། རྙིང་མ། བཀའ་བརྒྱུད་སོགས་ཀྱི་བཤད་གྲྭ་ཁག་ཏུ་ཕར་ཕྱིན་གྱི་སློབ་གཉེར་བྱེད་སྐབས། མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་ནི་ཆེས་གཞི་རྩའི་སློབ་ཚན་ཞིག་ཡིན།  ལྷག་པར་དུ་སེ་ར་རྗེ་བཙུན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་ ༡༤༦༩–༡༥༤༤ གྱིས་མཛད་པའི་ཕར་ཕྱིན་ཡིག་ཆ་རྣམས་སུ་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་། མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་སོ་སོའི་དབྱེ་བ་རྣམས་ལ་རིགས་པའི་ལམ་ནས་མཐའ་དཔྱོད་རྒྱས་པར་མཛད་ཡོད།

མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱི་བརྗོད་བྱ་ཡོངས་རྫོགས་ དངོས་པོ་བརྒྱད་དང་དོན་བདུན་ཅུའི་སྒྲོམ་གཞིའི་ནང་དུ་བསྡུས་ཏེ་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་སྟོན་པ་ཡིན།