སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པར་སྦྱོར་བའི་དཀའ་འགྲེལ།

༄༅། །«སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པར་སྦྱོར་བའི་དཀའ་འགྲེལ»ཞེས་པ་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་སློབ་དཔོན་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་བཤེས་གཉེན་ (Śantibhadra) གྱིས་མཛད་པའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། གཞུང་འདིའི་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོ་ནི་རྣལ་འབྱོར་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་«སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པར་སྦྱོར་བ་མཁའ་འགྲོ་མ་སྒྱུ་མ་བདེ་བའི་མཆོག»ཅེས་བྱ་བའི་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་དཀའ་བའི་གནད་རྣམས་གསལ་བར་འགྲེལ་པ་དེ་ཡིན། གཞུང་འདི་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་མངའ་རིས་ལོ་ཆེན་རིན་ཆེན་བཟང་པོའི་དུས་སུ་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཅིང་། གསང་སྔགས་གསར་མའི་ལུགས་ཀྱི་རྒྱུད་འགྲེལ་ཚད་ལྡན་ཞིག་ཏུ་བརྩིའོ།།

 ༡. མཚན་དོན། 

 མཚན་བྱང་། 

 རྒྱ་གར་སྐད་དུ། སརྦ་བུདྡྷ་ས་མཱཉྫ་པཉྩི་ཀཱ། (Sarvabuddhasamāyogapañjikā)
 བོད་སྐད་དུ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པར་སྦྱོར་བའི་དཀའ་འགྲེལ།

 མཚན་བྱང་གི་གོ་དོན། 

 སརྦ་བུདྡྷ། ཞེས་པ་ནི་ "སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་" ལ་གོ་ཞིང་། འདིར་རིགས་ལྔའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངོ་བོར་བཞུགས་པའི་ལྷ་ཚོགས་ཀྱི་དོན་ནོ།།
 ས་མཱ་ཡོ་ག ཞེས་པ་ནི་ "མཉམ་པར་སྦྱོར་བ་" སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་དང་རྣལ་འབྱོར་པའི་སྒོ་གསུམ་དབྱེར་མེད་དུ་མཉམ་པར་སྦྱོར་བའི་དོན་ཏོ།།
 པཉྩི་ཀཱ། ཞེས་པ་ནི་ "དཀའ་འགྲེལ་" ཏེ། རྩ་བའི་རྒྱུད་གཞུང་གི་ཚིག་དོན་དཀའ་བ་རྣམས་གོ་བདེ་བར་བཀྲོལ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ།།

 ༢. མཛད་པ་པོ་དང་བརྒྱུད་པ། 

 མཛད་པ་པོ། 
གཞུང་འདི་མཛད་པ་པོ་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་སློབ་དཔོན་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་བཤེས་གཉེན་ (Śantibhadra) ཡིན། ཁོང་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་གསང་སྔགས་ཀྱི་གྲུབ་ཐོབ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་ལ། «སངས་རྒྱས་མཉམ་སྦྱོར་»གྱི་རྒྱུད་འགྲེལ་འདི་མ་ཟད་པའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་མང་པོ་མཛད་མཁན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན།

 འགྱུར་གྱི་ལོ་རྒྱུས། 
རྒྱུད་འགྲེལ་འདི་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཨ་ཙཱརྱ་ཤྲདྡྷ་ཀ་ར་ཝརྨ་ (Śraddhākaravarman) དང་། དྷརྨཱ་ཤྲཱི་བྷ་དྲ་ (Dharmaśrībhadra) བཅས་དང་། བོད་ཀྱི་ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་རིན་ཆེན་བཟང་པོ་ (༩༥༨–༡༠༥༥) བཅས་ཀྱིས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །འདི་ནི་བོད་དུ་གསང་སྔགས་ཕྱི་འགྱུར་གྱི་དུས་སུ་བསྒྱུར་བའི་གཞུང་རྩ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ནོ།།

 ༣. རྒྱབ་ལྗོངས་དང་མཛད་པའི་དགོས་པ། 
སློབ་དཔོན་གྱིས་གཞུང་འདི་མཛད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། "མ་རྨོངས་བློས་ཀྱང་རྟོགས་དཀའ་བའི། །རྒྱུད་ཀྱི་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། །ཚུལ་བཞིན་གཞན་གྱིས་གསོལ་བསྐུལ་བས། །ཇི་བཞིན་གསལ་བར་རྣམ་པར་བྱེད། །" ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། «སངས་རྒྱས་མཉམ་སྦྱོར་»གྱི་རྒྱུད་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅིང་རྟོགས་དཀའ་བ་ཞིག་ཡིན་པས། གདུལ་བྱ་གཞན་གྱིས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུད་ཀྱི་ཚིག་དོན་རྣམས་གོ་བདེ་བར་གསལ་བཤད་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་མཛད་དོ།།

 ༤. གཞུང་ཚད་དང་བརྗོད་དོན། 
«སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པར་སྦྱོར་བའི་དཀའ་འགྲེལ་»ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྟོག་པ་བཅུའི་བདག་ཉིད་ཅན་ལ་འགྲེལ་བཤད་གནང་བའི་གཞུང་ཞིག་ཡིན། སློབ་དཔོན་གྱིས་རྟོག་པ་སོ་སོའི་དཀའ་བའི་གནད་རྣམས་ལུང་དང་རིགས་པའི་སྒོ་ནས་གསལ་བར་བཀྲལ་ཡོད། རྟོག་པ་བཅུའི་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོ་ནི་གཤམ་གསལ་ལྟར་ཡིན།

 རྟོག་པ་དང་པོ། 
དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྣང་བ་དམ་པའི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བརྟག་པ། འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་བསྟན། ལྷག་པར་དུ་ "མཁའ་འགྲོ་སྒྱུ་མ་བདེ་བའི་མཆོག" ཅེས་བྱ་བའི་གོ་དོན་དང་། གནས་དང་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རིམ་པ་རྣམས་འགྲེལ་བཤད་གནང་ཡོད།

 རྟོག་པ་གཉིས་པ། 
དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔར་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བའི་བརྟག་པ། འདིར་རྣལ་འབྱོར་པས་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ནང་དུ་བསྟིམ་པ་སྔོན་དུ་སོང་ནས། རང་ཉིད་ལྷའི་སྐུ་དང་གསུང་ཐུགས་སུ་སྣང་བར་བྱེད་པའི་བདག་སྦྱོར་གྱི་རྣལ་འབྱོར་བཤད། དཀའ་ཐུབ་དང་སྡོམ་པ་སོགས་ལ་མ་ལྟོས་པར་བདེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་གོ་འཕང་འཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་ཚུལ་གསལ་བར་བྱས་ཡོད།

 རྟོག་པ་གསུམ་པ། 
དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་དམ་ཚིག་གི་བརྟག་པ། འདིར་ཤིན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷ་མོ་ཐམས་ཅད་དང་ཡང་དག་པར་འདུས་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཕྱག་རྒྱ་བཤད། རྣལ་འབྱོར་པས་ལྷ་མོ་བཞི་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་གྱི་ལྷ་མོ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མཉམ་པར་སྦྱོར་བས་བདེ་བའི་མཐར་ཐུག་པ་མྱོང་ཞིང་། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཆེ་བའི་ལྷ་རུ་འགྲུབ་པའི་དོན་རྣམས་བཤད་དོ།།

 རྟོག་པ་བཞི་པ། 
དཔལ་དམ་ཚིག་གི་རྟོག་པ། འདིར་སྣ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐལ་བ་བཟང་པོ་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་ཚུལ་བཤད། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ས་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཡོན་ཏན། བདུད་ཀྱི་སྡེ་རབ་ཏུ་འཇོམས་པའི་མཐུ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་དེ་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པའི་རིམ་པ་རྣམས་གསལ་བར་བསྟན་ཡོད།

 རྟོག་པ་ལྔ་པ། 
གཏམ་གྱི་ཕྱག་རྒྱའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྟོག་པ། འདིར་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་། གཏི་མུག །སེར་སྣ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་གདུལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དང་། རྣམ་པར་སྣང་མཛད། ཧེ་རུ་ཀ །པདྨ་གར་གྱི་དབང་ཕྱུག་སོགས་ཀྱིས་དབུགས་དབྱུང་བའི་ཚུལ་དང་། དེ་དག་གི་བསྟོད་པའི་གླུ་དབྱངས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་རྣམས་བཤད་དོ།།

 རྟོག་པ་དྲུག་པ། 
མཁའ་འགྲོ་སྒྱུ་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྟོག་པ། འདིར་ཚོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བརྟག་པའི་ཆོ་ག་སྟེ། ཁང་པ་སུམ་རྩེག་དང་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སུ་སྣ་ཚོགས་པདྨའི་གདན་དགོད་པ་དང་། ལྷ་མོ་བཞི་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་གནས་གཞི་གསལ་བར་བཤད། ལྷག་པར་དུ་སློབ་མ་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གཞུག་པ་དང་དབང་བསྐུར་བའི་ཆོ་ག་རྣམས་བསྟན་ཡོད།

 རྟོག་པ་བདུན་པ། 
དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཤེས་པའི་རྟོག་པ། འདིར་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབྱིབས་དང་ཚོན་གྱི་རྣམ་གྲངས་དང་། ལྷ་སོ་སོའི་མཚན་མའི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་དང་། འཁོར་ལོ། པདྨ། རིན་པོ་ཆེ། རལ་གྲི་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་མཚན་རྣམས་དང་། དེ་དག་འཛིན་པའི་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་རྣམས་ཞིབ་ཏུ་བཤད་དོ།།

 རྟོག་པ་བརྒྱད་པ། 
མཆོད་པ་ཐམས་ཅད་མཉམ་པར་སྦྱོར་བ་དཔལ་སྐལ་བ་བཟང་པོའི་རྟོག་པ། འདིར་གར་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་གླུ་དབྱངས་ཀྱིས་ལྷ་རྣམས་ལ་མཆོད་པའི་ཚུལ་བཤད། མེ་ཏོག་དང་། བདུག་པ། མར་མེ། བྱུག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱི་ནང་གི་མཆོད་པ་འབུལ་བའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། "ཨོཾ་ཨཱ་དྷི་བྷཱུ་ཧཱུཾ་" ལ་སོགས་པའི་སྙིང་པོ་དང་གླུས་བསྐུལ་བའི་རིམ་པ་རྣམས་བསྟན་ཡོད།

 རྟོག་པ་དགུ་པ། 
ཀུན་ཏུ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་གི་རྟོག་པ། འདིར་རྣལ་འབྱོར་པས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ལྷའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་སྦྱོར་བའི་ཚུལ་དང་། དབང་བསྐུར་བའི་ཕྱག་རྒྱ་ཤེས་པ། སྙིང་གའི་གསང་བ་བསྐུལ་བའི་རྡོ་རྗེ་ཕྱག་རྒྱ་སོགས་བཤད། གཞན་ཡང་བརྡའི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་པ་དང་། ནད་དང་གདོན་ཞི་བར་བྱེད་པའི་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་རྣམས་བཤད་དོ།།

 རྟོག་པ་བཅུ་པ། 
ཀུན་ཏུ་སྣ་ཚོགས་སྐལ་བ་བཟང་པོ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་རྟོག་པ། འདིར་གོང་དུ་བཤད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ཏེ། ཕྱག་རྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱི་ལྷའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་མཆོག་ལ་རེག་པར་བྱེད་པའི་རིམ་པ་རྣམས་བསྟན་ནས་གཞུང་གི་མཇུག་བསྡུས་ཡོད།།

 ༥. ལྟ་གྲུབ་གཙོ་བོ། 
གཞུང་འདིའི་ལྟ་གྲུབ་གཙོ་བོ་ནི་ "སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པར་སྦྱོར་བ་" ཞེས་པ་དེ་ཡིན། དེའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་དབྱིངས་སུ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དང་། ཐབས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དང་ཤེས་རབ་སྟོང་པ་ཉིད་དབྱེར་མེད་དུ་བསྒོམ་པ་དེ་ཡིན། "གཉིས་སུ་མེད་པས་ན་གཅིག་པུའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ནི་ཆེ་བའི་ལྷ་སྟེ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའོ།།" ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་གོ་འཕང་ནི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་ཡིན།

 ༦. གལ་གནད་དང་ཤུགས་རྐྱེན། 
«སངས་རྒྱས་མཉམ་སྦྱོར་»གྱི་རྒྱུད་འདི་ནི་བོད་དུ་བསྟན་པ་སྔ་དར་དང་ཕྱི་དར་གཉིས་ཀའི་ནང་དུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་དུ་བརྩི་བའི་རྒྱུད་ཅིག་ཡིན། ལྷག་པར་དུ་རྣལ་འབྱོར་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་ཕྱག་རྒྱའི་རྣམ་གཞག་ལ་སློབ་དཔོན་འདིའི་དཀའ་འགྲེལ་གྱིས་ལམ་སྟོན་གལ་ཆེན་གནང་ཡོད། བོད་ཀྱི་བཀའ་འགྱུར་དང་བསྟན་འགྱུར་ནང་དུ་བཞུགས་པའི་རྒྱུད་འགྲེལ་ཚད་ལྡན་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། རིན་ཆེན་བཟང་པོའི་འགྱུར་ཡིན་པས་དག་ཐེར་གནང་བའི་ཡིག་ཆ་མཆོག་ཏུ་བརྩིའོ།།

 ༧. ཟུར་ལྟའི་ནང་དོན། 

 སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པར་སྦྱོར་བའི་རྒྱུད།
 རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ།
 ལོ་ཙཱ་བ་རིན་ཆེན་བཟང་པོ།
 རྣལ་འབྱོར་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུད།

 ༨. རྩ་འགྲེལ། 
གཞུང་འདི་ནི་འགྲེལ་པ་ཞིག་ཡིན། འདིའི་རྩ་བའི་གཞུང་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ «སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པར་སྦྱོར་བ་མཁའ་འགྲོ་མ་སྒྱུ་མ་བདེ་བའི་མཆོག་ཅེས་བྱ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ»དེ་ཡིན།

 ༩. དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 
༡. ནང་ཁུལ་གྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།

ཝི་ཀི་མ་ཡིག: «སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པར་སྦྱོར་བའི་དཀའ་འགྲེལ།»

༢. ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།

ནང་བསྟན་དཔེ་ཚོགས་ལྟེ་གནས། BDRC: སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པར་སྦྱོར་བའི་དཀའ་འགྲེལ།