སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་

སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པའི་བཀོད་པ། དཔལ་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ཚད་མ་གྲུབ་པའི་ལེའུར་དཔྱད་པ།
དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་རྒྱ་གར་གྱི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་དཔལ་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་མཛད་པའི་《ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་》(Pramāṇavārttika) ནི། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ལྟ་གྲུབ་དང་ཚད་མ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལྟ་བུ་ཡིན། ལྷག་པར་དུ་གཞུང་འདིའི་ལེའུ་གཉིས་པ་《ཚད་མ་གྲུབ་པའི་ལེའུ་》(Pramāṇasiddhi) ནང་། སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་པ་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུར་སྒྲུབ་པ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་དང་། ལས་འབྲས། བདེན་པ་བཞི་བཅས་རིགས་པའི་ལམ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་ཡོད། དཔྱད་རྩོམ་འདིའི་ནང་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་གཞུང་ལྟར་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་གྲུབ་པའི་རིགས་པའི་བཀོད་པ་དང་། སྟོང་ཉིད། བྱང་སེམས། ༧གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་བཞེད་སྲོལ་བཅས་ལ་དཔྱད་པ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན།

༡། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པའི་བཀོད་པ།
དཔལ་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་སྟོན་པ་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུར་སྒྲུབ་པ་ལ། ཚད་མར་གྱུར་པ་ (pramaṇabhūta) ཞེས་པའི་ཚིག་གི་དོན་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་སྐབས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་དང་ཐུགས་རྗེ་ནི་རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་མེད་དུ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པར། སྐྱེ་བ་གྲངས་མེད་པར་གོམས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ལས་བྱུང་བར་གསུངས་པས། འདིར་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་གྲུབ་དགོས་པ་ནི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་རྨང་གཞི་ཡིན།  
རྒྱང་འཕེན་པའི་འདོད་པ་དགག་པ།
རྒྱང་འཕེན་པས་ (Cārvāka) ལུས་ནི་སེམས་ཀྱི་ "ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་" (substantial cause) ཡིན་པར་འདོད་དེ། འབྱུང་བ་བཞི་འདུས་པ་ལས་སེམས་འབྱུང་བར་འདོད། དཔལ་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་འདི་ལ་ལན་འདེབས་དགག་པ་མཛད་པ་ནི། སེམས་ནི་གསལ་རིག་གི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས། དེའི་རྒྱུ་ཡང་གསལ་རིག་གི་རིགས་འདྲ་ཞིག་དགོས་པ་ལས་བེམ་པོ་ལུས་ལས་སྐྱེ་མི་སྲིད་པར་གསུངས་ཏེ་རིགས་འདྲ་སྔོན་སོང་གི་རིགས་པ་བཀོད་ཡོད།  
སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་ཆེན་པོ་བཞི།
བོད་ཀྱི་མཁས་པ་རྒྱལ་ཚབ་རྗེས་ (Gyaltsab Je) སློབ་དཔོན་གྱི་དགོངས་པ་བཀྲལ་ཏེ། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་གཙོ་བོ་བཞི་གཏན་ལ་ཕབ་ཡོད།  

 རིགས་འདྲ་སྔོན་སོང་། བྱིས་པ་སྐྱེས་མ་ཐག་པའི་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་དང་བློ་ནི། རང་གི་རིགས་འདྲའི་བློ་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་དགོས།
 ཉེར་ལེན་སྔོན་སོང་། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་ལ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུན་སྔ་མ་ཞིག་ངེས་པར་དགོས།
 གོམས་པ་སྔོན་སོང་། སྐྱེས་མ་ཐག་པའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱིས་འོ་མ་འཐུང་བ་སོགས་ནི་ཚེ་སྔ་མའི་གོམས་པའི་ཤུགས་ལས་བྱུང་།
 མྱོང་བ་སྔོན་སོང་། ཚེ་འདིའི་ཐོག་མའི་ཆགས་སྡང་སོགས་ཀྱི་བློ་ནི། སྔོན་གྱི་ཡུལ་མྱོང་བའི་བག་ཆགས་ལ་ལྟོས་ནས་འབྱུང་།

བོད་དུ་ཚད་མ་རིག་པ་དར་འཕེལ་བྱུང་བ་ལ་རྒྱལ་ཚབ་རྗེའི་《ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད་》(Elucidation of the Path to Liberation) ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བའི་འགྲེལ་བཤད་ཅིག་ཡིན། གཞུང་འདིའི་ནང་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ཚིག་དོན་རེ་རེ་བཞིན་ཞིབ་མོར་བཀྲལ་ཡོད་པ་མ་ཟད། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་དང་། སྟོང་ཉིད། བྱང་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་རྣམས་ལམ་རིམ་གྱི་གདམས་པ་དང་སྦྱར་ནས་ཉམས་ལེན་གྱི་ཆ་ལའང་གནད་དུ་འབྲེལ་བར་མཛད་ཡོད། དེ་བཞིན་ཀུན་མཁྱེན་མི་ཕམ་རིན་པོ་ཆེ་ (Ju Mipham) སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་རིགས་པ་བཞིའི་ (rigs pa bzhi) སྒོ་ནས་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་གཞུང་མང་དུ་མཛད་ཡོད།  
མཇུག་བསྡོམས་ཀྱི་གཏམ།
ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ཚད་མ་གྲུབ་པའི་ལེའུའི་ནང་བསྟན་པའི་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་གྲུབ་པའི་རིགས་པ་དང་། སྟོང་ཉིད། བྱང་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་འདི་དག་ནི། དད་པ་ཙམ་ལ་མ་བརྟེན་པར་དངོས་སྟོབས་རིགས་པའི་ལམ་ནས་འགྲོ་བ་མིའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུན་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཐབས་ལམ་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཡིན། 
འདིས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལ་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་རིགས་པའི་རྒྱབ་ལྗོངས་བསྐྲུན་ཡོད་པ་མ་ཟད། ༧གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་བཀའ་སློབ་ལྟར་དེང་རབས་ཀྱི་སེམས་ཁམས་རིག་པ་དང་ལྟ་གྲུབ་སྨྲ་བ་རྣམས་ལའང་བསམ་གཞིག་བྱེད་གཞི་གསར་པ་མང་པོ་སྤྲོད་ཀྱིན་ཡོད།