དཔལ་ནཱ་ལནྡཱ་

དཔལ་ནཱ་ལནྡཱ་ (Nalanda) ཞེས་པ་ནི་བི་ཧར་མངའ་སྡེའི་ཁོངས་སུ་ཡོད་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་གདན་ནས་ཕྱི་ལེ་ ༨༦ ཙམ་གྱི་མཚམས་སུ་གནས་ཡོད། གནས་དེ་ནི་ཕྱི་ལོའི་དུས་རབས་ལྔ་པའི་འགོ་སྟོད་ཙམ་ལ་གསར་དུ་བསྐྲུན་པའི་ནང་བསྟན་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད། ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་གནའ་དུས་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ལོ་ཛ་ཏེ་ཇི་སྟེ་འཇིག་རྟེན་ཉི་མ་ཞེས་པས་ས་གཞི་བཟང་པོ་ཞིག་བཙལ་ཏེ། གཙུག་ལག་ཁང་ཐོག་མར་དབུ་བཙུགས་པ་དང་། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དེའི་བུ་བུདྡྷ་གུཔྟ་སྟེ་སངས་རྒྱས་སྦས་པས་རྒྱལ་སྲིད་བསྐྱངས་ཤིང་། ཤུལ་འཛིན་ཚ་བོ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་གུཔྟ་སྟེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྦས་པས། གཙུག་ལག་ཁང་དང་རྭ་བ་ཞིག་རལ་རྣམས་ལེགས་གསོ་བྱས། དེའི་རྒྱལ་པོ་ཕྱི་མ་བྷུ་རཱ་ཏེ་ཛ་སྟེ་སྒྱུ་མའི་ཉི་མ་ཞེས་བྱ་བས་ནཱལནྡཱ་ཤར་ངོས་དང་། བྱང་ཤར་ཕྱོགས་སུ་གཙུག་ལག་ཁང་རེ་བཞེངས་པར་གསལ་ཞིང་། ད་ལྟ་ནཱ་ལནྡཱ་རུ་སྔོན་གྱི་བྱུང་རབས་ལོ་རྒྱུས་ཡི་གེ་རྡོ་བརྐོས་ཤིག་འདུག་པ་དེའི་ངོས་སུ་ཕྱི་ལོ་ ༤༡༣ ནས ༤༥༥ བར་གུཔྟའི་རྒྱལ་བརྒྱུད་ཀུ་མཱ་ར་གུཔྟས་ (Kumara Gupta) བཞེངས་པ་དང་། དེ་ནས་དུས་རབས་དྲུག་པའི་ནང་ཀནྣཽ་ཛ་(Kannauj) ཞེས་པས་མཐུན་སྦྱོར་རྒྱ་སྐྱེད་ཆེན་པོ་གནང་བ་མ་ཟད། དུས་རབས་བརྒྱད་པ་ནས་བཅུ་གཉིས་བར་པཱ་ལཱའི་རྒྱལ་བརྒྱུད་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མཐུན་སྦྱོར་རྒྱ་སྐྱེད་གནང་ཡོད། དེ་ནས་ཕྱི་ལོ ༡༢༠༠ ལོར་ཁ་ཆེའི་རྒྱལ་པོ་ཁིལ་ཇཱི་ (Khilji) ཞེས་པས་གཏོར་བཅོམ་བྱས་ཚུལ་བཀོད་འདུག བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་བསྟི་གནས་ཆེན་པོ་དེའི་ནང་དེ་སྔོན་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་མདོ་སྔགས་ཡོངས་རྫོགས་དང་། སྒྲ་རིག་པ། ཚད་མ་རིག་པ། བཟོ་རིག་པ། གསོ་བ་རིག་པ། སྐར་རྩིས་རིག་པ་སོགས་རིག་གནས་ཆེ་ཆུང་བཅུ་ཀ་འཆད་ཉན་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ཡོད་པ་དང་། རྒྱ་ནག་གི་བཙུན་པ་ཐང་ཟན་ཙང་གནས་དེར་ཕེབས་སྐབས་སུ་དགེ་སློང་ཁྲི་ཕྲག་བཞུགས་པར་བཤད་པ་དང་། ལོ་རེ་རེའི་ནང་དུ་དམ་ཆོས་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལ་སྦྱངས་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཁས་པ་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་རེ་ཡོད་ཅེས་ཡིག་རྙིང་དག་ཏུ་གསལ་ཞིང་། ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་དེ་ནས་ཐོན་པ་རྒྱ་གར་དུ་སྙན་གྲགས་ཆེ་བའི་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་། སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷ། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད། སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་གླང་། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པ། དཔལ་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ། མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོ་སོགས་སྔོན་གྱི་པཎྜི་ཏ་དང་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཕལ་ཆེ་བ་ཆོས་སྡེ་དེ་ནས་ཕེབས་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་པ་མ་ཟད། བོད་པ་ཡང་མང་པོ་གནས་དེར་སློབ་གཉེར་གནང་ནས་ལོ་ཙ་བ་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་མང་པོ་བྱུང་ཡོད་ལ། ལྷག་པར་དུ་བོད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ནི་དཔལ་ནཱ་ལནྡཱ་རང་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ།། །།