དུལ་བ་

དུལ་བ་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པར་འཇུག་པའི་ནང་དུ་གསུངས་པའི་གཙོ་བོའི་ཉམས་ལེན་ཞིག་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་རྟོག་རྣམས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་སྒོ་ནས་དབང་དུ་བསྡུ་བའི་ཉམས་ལེན་ལ་གོོ
 ངེས་ཚིག 
"ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་དུལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱའོ་"ཐུབ་བསྟན་ཆོས་གྲགས། སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲེལ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་ཡོན་ཏན་བུམ་བཟང་། ཤིང་དཔར།ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འདི་ནི་ཆགས་སྡང་གཏི་མུག་སོགས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པས་རང་དབང་མེད་པར་གྱུར་པའི་སེམས་དེ་རང་དབང་དུ་དམ་དུ་འདུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཤུགས་དྲག་པོས་བརྩོན་པར་བྱ་དགོས་པ་ཡིན། ཉོན་མོངས་པས་བཙིར་བའི་སེམས་དང་འདོད་པའི་རྣམ་རྟོག་སོགས་ཀྱི་བསམ་པ་གཞན་ཐམས་ཅད་བཏང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཉམས་ལེན་ཞིག་གོ །
 ནང་དོན། 
ལུས་དབེན་པར་གནས་པའི་ཐབས།
"གྲོང་དང་ཁྱིམ་སོགས་འདུ་འཛིའི་གནས་སྤངས་ཏེ་ར་བེན་པར་སོང་ནས་རང་གཅིག་པུར་གནས་ཏེ་སེམས་དབེན་པའི་ཐབས་སུ་"ཐུབ་བསྟན་ཆོས་གྲགས། སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲེལ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་ཡོན་ཏན་བུམ་བཟང་། ཤིང་དཔར།ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ནི་མི་ཚོགས་དང་འདུ་འཛིའི་ཁྲོད་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་སེམས་ལ་གཡེང་བ་མང་པོ་འབྱུང་ཞིང་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་སོགས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་མང་པོ་ཡོད་པས། ཐོག་མར་ལུས་དབེན་པར་གནས་པ་གལ་ཆེ་བ་ཡིན། འདིས་ལུས་དབེན་པར་གནས་ནས་སེམས་ཀྱང་དབེན་པར་བྱ་བའི་གཞི་གཅོད་དགོས་པར་སྟོན།
སེམས་དུལ་བའི་ཐབས།
"འདོད་པའི་རྣམ་རྟོག་དང་གནོད་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སོགས་ཀྱི་བསམ་པ་གཞན་ཀུན་སྤངས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངོ་བོར་མ་གྱུར་བར་དུ་སྒོམ་པར་བྱ་དགོས་"ཐུབ་བསྟན་ཆོས་གྲགས། སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲེལ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་ཡོན་ཏན་བུམ་བཟང་། ཤིང་དཔར།ཞེས་གསུངས་པ་འདི་ནི་སེམས་དུལ་བའི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་གསལ་པོར་གསུངས་པ་ཡིན། འདོད་པའི་རྣམ་རྟོག་ནི་སེམས་ཀྱི་ལྷག་པར་ཆགས་པའི་ཚོར་བ་དང་གནོད་སེམས་ནི་འགྲན་ཟླ་ལ་གནོད་པ་བྱ་འདོད་ཀྱི་སེམས་སོགས་ཀྱི་མི་དགེ་བའི་བསམ་པ་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྤོང་ནས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་བར་དུ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་སྒོམ་པར་བྱ་དགོས་པའོ། །
ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་སྒོ་ནས་དུལ་བ།
"སེམས་འདི་ཉིད་ནི་ཞི་གནས་ཀྱིས་མཉམ་པར་བཞག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་ལྷག་མཐོང་གིས་དུལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་ཞི་ལྷག་ཟུང་འཇུག་གི་ཉམས་ལེན་ཟབ་མོ་བསྒོམ་པ་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །"མཁན་པོ་ཀུན་དཔལ། སྤྱོད་འཇུག་གི་ཚིག་འགྲེལ་འཇམ་དབྱངས་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་། ཤིང་དཔར།ཞེས་པས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གཉིས་ཟུང་འཇུག་གི་སྒོ་ནས་དུལ་བའི་ཐབས་གསུངས། འདིས་སེམས་རྒོད་འཕྱོ་དང་བྱིང་བའི་སྐྱོན་དག་ཞི་གནས་ཀྱིས་ཞི་བར་བྱས་ཏེ་མཉམ་པར་གཞག་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་སོ་སོར་དཔྱོད་པའི་ལྷག་མཐོང་གིས་སེམས་དུལ་བར་བྱ་དགོས་པར་སྟོན། གཉིས་ཀ་ཟུང་འཇུག་ཏུ་བསྒོམ་པ་ནི་ཉམས་ལེན་ཟབ་མོ་ཞིག་ཡིན་པས་དེ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བརྩོན་དགོས།
རྩེ་གཅིག་གི་ངང་ནས་དུལ་བ།
"བདག་གི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འཕེལ་བའི་ཐབས་ལ་སེམས་པ་གཅིག་པུ་ཡིས་སེམས་ནི་ཞི་གནས་ཀྱིས་མཉམ་པར་གཞག་ཕྱིར་དང་ལྷག་མཐོང་གིས་དུལ་བར་བྱ་བའི་ ཕྱིར་བརྩོན་པར་བྱའོ། །"རྒྱལ་སྲས་ཐོགས་མེད་བཟང་པོ། སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲེལ་པ་ལེགས་བཤད་རྒྱ་མཚོ། ཤིང་དཔར།ཞེས་པས་རྩེ་གཅིག་པའི་ངང་ནས་སེམས་དུལ་བའི་ཐབས་བསྟན། འདིས་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་གཞན་དུ་ཕྱོགས་ནས་རང་གི་ཉམས་ལེན་གཙོ་བོ་ལ་སེམས་པ་གཅིག་པུ་ཁོ་ནས་བདག་གི་སེམས་ཀྱི་ངང་ལ་བལྟས་ཏེ་སེམས་འདི་ཉིད་དུལ་བར་བྱ་བའི་བསམ་པ་གཙོ་བོར་བྱ་དགོས་པར་གསུངས། 
"རྩེ་གཅིག་པ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། སེམས་དེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ།"ཤེས་རབ་འབྱུང་གནས་བློ་གྲོས། སྤྱོད་འཇུག་གི་དཀའ་འགྲེལ། ཤིང་དཔར། ཞེས་པ་འདིས་རྩེ་གཅིག་པའི་འགྲེལ་བཤད་དང་སྦྲགས་ཏེ་གསུངས། འདིས་རྩེ་གཅིག་པ་ནི་དམིགས་པ་ངེས་པ་ཞིག་ལ་སེམས་ཀྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་འདྲེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པ་ལ་ཟེར་བ་ཡིན་པས། ཉམས་ལེན་བྱེད་སྐབས་སེམས་འདི་གཞན་དུ་ཡེངས་ནས་མ་གནས་པར་དམིགས་པ་ངེས་པ་ཞིག་ལ་རེག་ཏུ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་གལ་ཆེ།
 དུལ་བའི་དམིགས་ཡུལ། 
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས།
"དབེན་པའི་གནས་དེར་བསྒོམ་བྱའི་གཙོ་བོ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་"ཐུབ་བསྟན་ཆོས་གྲགས། སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲེལ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་ཡོན་ཏན་བུམ་བཟང་། ཤིང་དཔར།ཞེས་པ་འདིས་དབེན་གནས་དེར་སེམས་རྣམ་པར་གདུལ་བའི་ཆེད་དུ་བསྒོམ་དགོས་པའི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡིན། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་ལ་གོ། ཀུན་རྫོབ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དོན་དུ་གཉེར་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། དོན་དམ་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པའི་ངོ་བོ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ལ་གོ
ཉོན་མོངས་སྤོང་བ།
"ཉོན་མོངས་སྤངས་ཏེ་དུལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པ་བསྐྱེད་དེ་འབད་པར་བྱའོ། །"རྒྱལ་ཚབ་དར་མ་རིན་ཆེན། སྤྱོད་འཇུག་གི་རྣམ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་འཇུག་ངོགས། ཤིང་དཔར།ཞེས་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པར་བྱ་བ་དུལ་བའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་གསུངས། འདིས་ཆགས་སྡང་གཏི་མུག་ང་རྒྱལ་ཕྲག་དོག་སོགས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་གམ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་སོགས་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་ལྷུར་ལེན་པ་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ལ་བཙིར་བཞིན་པ་དེ་དག་ལེགས་པར་སྤོང་ནས་སེམས་ཞི་བར་དུལ་བར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ཤུགས་དྲག་པོས་འབད་བརྩོན་བྱ་དགོས། 
 དུལ་བའི་ཉམས་ལེན། 
དགོན་པར་གནས་པའི་ཚུལ།
"བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དགོན་པ་ན་གནས་པས་འདི་ལྟར་བདག་ཅིའི་ཕྱིར་དགོན་པ་ན་གནས། དགོན་པ་ན་གནས་པ་འབའ་ཞིག་ནི་དགེ་སྦྱོང་མ་ཡིན་ཏེ།"ཐུབ་བསྟན་ཆོས་གྲགས། སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲེལ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་ཡོན་ཏན་བུམ་བཟང་། ཤིང་དཔར། ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ནི་དགོན་པའི་གནས་སུ་བསྡད་པ་ཙམ་གྱིས་དགེ་སྦྱོང་གི་མིང་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་པར། དགོན་པར་གནས་པའི་དམིགས་ཡུལ་དང་ཉམས་ལེན་གཙང་མ་དགོས་པ་གསལ་བར་གསུངས། དགེ་སྦྱོང་ནི་མི་དགེ་བ་སྤངས་ཏེ་དགེ་བ་ལ་སློབ་པའི་གང་ཟག་ལ་གོ་བས། དགོན་པར་གནས་པའི་ཆེད་དུ་ཡང་དེ་དང་མཐུན་པའི་དམིགས་ཡུལ་དགོས།
"གང་གི་ཕྱིར་བདག་དགོན་པ་ལ་གནས་པས་འདི་ལྟ་སྟེ་དགེ་སྦྱོང་གི་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བརྟག་པར་བྱའོ་"རྒྱལ་ཚབ་དར་མ་རིན་ཆེན། སྤྱོད་འཇུག་གི་རྣམ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་འཇུག་ངོགས། ཤིང་དཔར།ཞེས་པ་འདིས་ཀྱང་དགོན་པར་གནས་པའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནའི་ཆེད་ཡིན་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་གི་དོན་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བ་དང་དགེ་བ་བསྒྲུབ་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་བསྒོམ་པ་སོགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ཆ་ཚང་རྫོགས་པར་བྱས་པ་ཞིག་གོ །
གཞན་དོན་གྱི་སེམས་སྤོང་བ།
"འདོད་པ་དང་གནོད་སེམས་ལ་སོགས་པའི་བསམ་པ་གཞན་ནི་ཀུན་བཏང་སྟེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་སྒོམ་པའི་བདག་ལ་སེམས་པ་གཅིག་པུ་ཡིས་དགེ་བ་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་སེམས་ནི་མཉམ་པར་བཞག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།"རྒྱལ་ཚབ་དར་མ་རིན་ཆེན། སྤྱོད་འཇུག་གི་རྣམ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་འཇུག་ངོགས། ཤིང་དཔར། ཞེས་པ་འདིས་འདོད་པའི་ཆགས་པ་དང་གནོད་སེམས་ཀྱི་ཞེ་སྡང་སོགས་ཀྱི་མི་དགེ་བའི་བསམ་པ་དང་། ཚེ་འདིའི་ཟས་གོས་ལོངས་སྤྱོད་སོགས་ཀྱི་བསམ་པ་གཞན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དོར་ནས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་གཉིས་སྒོམ་པའི་ཉམས་ལེན་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པར་འཇོག་པར་བྱ་དགོས་པ་བསྟན་ཏོ། །
 བསྡུས་དོན། 
དུལ་བ་ནི་སྤྱོད་འཇུག་གི་ནང་དུ་གསུངས་པའི་སེམས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་གྱི་གཞི་རྩ་ཞིག་ཡིན། འདིས་ལུས་དབེན་པར་གནས་པ་ནས་འགོ་ཚུགས་ཏེ། འདོད་པའི་རྣམ་རྟོག་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་བཏང་ནས། སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་དམིགས་ཏེ། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་སྒོ་ནས་སེམས་དུལ་བར་བྱ་བའི་ཉམས་ལེན་གྱི་རིམ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པའི་ཉམས་ལེན་གྱི་འབྲས་རྟགས་ཤིག་དང་། དགེ་སྦྱོང་གི་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་པའི་འབྲས་རྟགས་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །
 ལུང་ཁུངས།