ཤ་གཡོག་

ཤ་གཡོག་གྲོང་ཚོ། (Shyok Village) 
ཤ་གཡོག་གྲོང་ཚོ་ (དབྱིན་ཡིག་ཏུ་ Shyok འམ་ Shayok) ནི་རྒྱ་གར་ལ་དྭགས་ཀྱི་གླེ་རྫོང་གི་རྡོ་ཁུག་ (Durbuk/རྡོ་ཁུག་) རྫོང་ཁོངས་སུ་ཆགས་པའི་མཐའ་མཚམས་ཀྱི་གྲོང་ཚོ་ཞིག་ཡིན།  གྲོང་ཚོ་འདི་ཤ་གཡོག་གཙང་པོའི་འགྲམ་དུ་ཆགས་ཡོད་ཅིང་། སྔར་གྱི་དར་གོས་ལམ་ཆེན་ (Silk Road) གྱི་གནད་འགག་ཆེ་བའི་ས་ཚིགས་ཤིག་ཡིན།  གྲོང་ཚོ་འདིའི་མི་འབོར་ནི་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་ལས་མེད།

 ས་ཁམས་ཆགས་དབྱིབས། 
ཤ་གཡོག་གྲོང་ཚོ་ནི་མཚོ་འཕགས་མཐོ་ཚད་མི་ཊར་ ༣,༧༠༠ (ཕུ་ཊི་ ༡༢,༡༠༠) ཙམ་གྱི་སྟེང་ཤ་གཡོག་གཙང་པོའི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ "V" དབྱིབས་ཅན་གྱི་ཀྱོག་མཚམས་སུ་ཆགས་ཡོད།  གནས་འདི་རུ་ཐང་རྩེ་གཙང་པོ་ (Tangtse River) ཤ་གཡོག་གཙང་པོ་དང་མཉམ་དུ་འདྲེས་ཀྱི་ཡོད།  "ཤ་གཡོག་" ཅེས་པའི་མིང་འདི་བོད་སྐད་ཀྱི་ "ཤག་" (བྱེ་མ་དང་རྡོ་ཧྲུག་) དང་ "གཡོག་" (འགྲེམས་པ་) ཞེས་པ་ལས་བྱུང་བར་བཤད་ཅིང་། དེས་གཙང་པོ་རྒྱས་སྐབས་རྡོ་ཧྲུག་མང་པོ་སྤུངས་པའི་དོན་ལ་གོ།  ཡང་ན་ཡར་ཀན་ (Yarkandi) གྱི་སྐད་དུ་ "འཆི་བའི་གཙང་པོ་" (River of Death) ཞེས་ཀྱང་འབོད།

 ལོ་རྒྱུས་དང་འཐབ་ཇུས་ཀྱི་ནུས་པ། 
ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཤ་གཡོག་ནི་ལ་དྭགས་ཀྱི་རྒྱལ་ས་གླེ་ནས་ཡར་ཀན་དང་ཀ་ཤི་གར་དུ་བགྲོད་པའི་གནད་འགག་ཆེ་བའི་ས་ཚིགས་ཤིག་ཡིན།  དེང་སང་གནས་འདི་རྒྱ་གར་གྱི་འཐབ་ཇུས་ལམ་ཁ་ "དར་བྷུག་-ཤ་གཡོག་-དཱའུ་ལཏ་བེག་ཨོལ་ཌི་" (DS-DBO Road) ཞེས་པའི་སྟེང་དུ་ཡོད་པས་དམག་དོན་གྱི་གལ་འགངས་ཧ་ཅང་ཆེ།  ལམ་འདི་ནི་འཁྱགས་རོམ་སྟེང་གི་དགུན་ལམ་ "ཟ་མི་སྟ་ནི་" (Zamistānee) ཞེས་པའི་ལམ་རྙིང་པ་དེ་ཡིན།  རྒྱ་གར་དམག་དཔུང་གིས་ས་ཁུལ་འདི་ལ་ "བྱང་ཕྱོགས་ཡན་ལག་ས་ཁུལ་" (Sub-Sector North) ཞེས་འབོད་ཅིང་། ཤ་གཡོག་ནས་ཡར་ལ་མི་སེར་འགྲོ་འོང་བྱེད་རྒྱུར་བཀག་སྡོམ་བྱས་ཡོད།  དེ་བཞིན་འགྲིམ་འགྲུལ་བདེ་འཇགས་ཆེད་ད་ལྟ་མི་ཊར་ ༩༢༠ ཡོད་པའི་ཤ་གཡོག་ཕུག་ལམ་ (Shyok Tunnel) བཟོ་བཞིན་ཡོད།

 ཆོས་ལུགས་དང་དུས་སྟོན། 
གྲོང་ཚོ་འདིའི་མི་མང་རྣམས་ནི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་ཡིན་ཞིང་། ལོ་ལྟར་བོད་ཟླ་དགུ་པའི་ཚེས་ ༡༤ དང་ ༡༥ ཉིན་ ཐར་སིང་དཀར་མོའི་ (Tarsing Karmo) དུས་སྟོན་སྲུང་བརྩི་ཞུ།  ས་གནས་འདི་ནི་སློབ་དཔོན་པདྨ་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་མཛད་པའི་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཅིང་། དེ་རུ་སློབ་དཔོན་གྱི་ཞབས་རྗེས་ཀྱང་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།  དུས་སྟོན་སྐབས་སུ་ལྷ་པ་ལ་ཆེན་སྟག་ལ་དབང་ཕྱུག་ (Lachen Takla Wangchuk) དང་ཆུ་ཤུལ་ལྷ་ (Chushal Lah) གཉིས་ཁོག་ཞུགས་ཀྱིས་མ་འོངས་ལུང་བསྟན་གནང་བའི་སྲོལ་ཡོད།

 དཔལ་འབྱོར་དང་ཁོར་ཡུག 
ཤ་གཡོག་ནི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལ་མིག་དཔེ་འོས་པའི་གྲོང་ཚོ་ཞིག་ཡིན། གྲོང་ཚོ་ཡོངས་ཀྱིས་ཉི་འོད་ནུས་པའི་གློག་ (Solar Energy) བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། གློག་ཤུགས་ཆེ་བའི་འཕྲུལ་ཆས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་མི་ཆོག་པའི་སྒྲིག་ལམ་དམ་པོ་ཡོད།  ༢༠༢༩ ལོའི་བར་ཤ་གཡོག་ཏུ་ལ་དྭགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་ རྩི་ཤིང་གླིང་ག་ (Botanical Garden) ཞིག་བཟོ་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། འདིས་ས་ཆ་ཧེག་ཊར་ ༡༠ ཙམ་ལྗང་མདོག་ཏུ་སྒྱུར་རྒྱུ་དང་ལ་དྭགས་ཀྱི་ས་སྐྱེས་རྡོ་སྐྱེས་ཀྱི་སྨན་རྩྭ་དང་སིལ་ཏོག་ (ཁམ་བུ་དང་ཀུ་ཤུ་ལྟ་བུ་) རྣམས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པར་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན།

 ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་འཆམ། 
གྲོང་ཚོ་འདི་ནི་དེང་རབས་ཀྱི་ལག་ཐོག་ཁ་པར་དང་དྲ་རྒྱའི་རྒྱུན་ལམ་མེད་པའི་ཁུ་སིམ་པའི་གནས་ཤིག་ཡིན།  ཉེ་བའི་ཆར་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་གལ་ཝན་ལུང་པ་ (Galwan Valley) རུ་ཡུལ་སྐོར་འགྲོ་ཆོག་པའི་ཆོག་མཆན་སྤྲད་ཡོད་པས། ཤ་གཡོག་ནི་གལ་ཝན་དམག་དོན་དྲན་གསོ་ཁང་ (Galwan War Memorial) དུ་བགྲོད་པའི་འཇུག་སྒོ་ལྟ་བུ་ཆགས་ཡོད།  ཡུལ་སྐོར་བས་ངེས་པར་དུ་དམག་དཔུང་གི་ཆོག་མཆན་ (Special Area Permit) ཞུ་དགོས་པ་དང་། ཤ་གཡོག་གི་འགྲིམ་འགྲུལ་ལྟ་ཞིབ་ས་ཚིགས་ (TCP) སུ་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༡༠ མ་ཟིན་གོང་སྙན་སེང་ཞུ་དགོས།

 དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 

  French Wikipedia: Shyok River.

  Wikipedia: Shyok village location and coordinates.

  Wikipedia: Strategic importance of Darbuk-Shyok-DBO road.

  India Army: Special Area Permit (SAP) requirements.

  Daily Excelsior: Tarsing Karmo Golden Jubilee celebration.

  Holidify: Shyok Village sustainability and overview.

  AMK Resource World: Shyok Botanical Garden project 2029.

  Wikipedia: Durbuk tehsil details.

  Wikipedia: DS-DBO Road construction and history.

  Sanskriti IAS: Objectives of the Shyok Botanical Garden.

  Wikipedia: Etymology of Shyok River.

 Current Affairs Today: Biodiversity in Shyok village.
 Scoop News: Oracular predictions at Tarsing Karmo.
 Utsav Gov.in: Tarsing Karmo festival details.
 Wikipedia: History of the historic winter trade route.
 Sanskriti IAS: Restoration of barren land in Shyok.
 Wikipedia: Geostrategy of Sub-Sector North (SSN).
 Bharat Rannbhoomi Darshan: Galwan Valley route and permits.
 Travel the Himalayas: Journey from Shyok to Galwan Memorial.
 Usthadian: Shyok Tunnel engineering and military logistics.
 Leh Ladakh Tourism: Shyok Valley travel guide.
 Chal Banjare: Galwan War Memorial visit guide.
 Ministry of Tourism: Seasonal events at Tarsing Karmo.
 Wikipedia: Connectivity of Shyok village.
 Holidify: Tips for visiting Shyok village.
 Ladakh Travel Mart: Population of Shyok village.