དཔལ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དཀའ་འགྲེལ།

༄༅། །«དཔལ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དཀའ་འགྲེལ།»འདི་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་པྲཛྙཱ་རཀྵི་ཏས་མཛད་པའི་བླ་མེད་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ཞིག་ཡིན། གཞུང་འདི་ནི་གྲུབ་ཆེན་ལཱུ་ཡི་པའི་སྲོལ་གྱི་བདེ་མཆོག་འཁོར་ལོའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་དོན་རྟོགས་དཀའ་བ་རྣམས་གསལ་བར་འགྲེལ་བའི་ཆེད་དུ་མཛད་པ་ཞིག་སྟེ། གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ཉམས་ལེན་པ་རྣམས་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་ལམ་སྟོན་གྱི་གཞུང་ཞིག་ཏུ་བརྩི། གཞུང་འདིའི་ནང་དུ་སྔོན་འགྲོའི་ཉམས་ལེན་ནས་བཟུང་། བསྐྱེད་རིམ་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པ། ལུས་དཀྱིལ་དང་ཕྱིའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འབྲེལ་བ། བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་རིམ་པ། ཉིན་རེའི་སྤྱོད་ལམ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བསྒྱུར་ཚུལ་བཅས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་གསལ་བཤད་ཞིབ་ཕྲ་མཛད་ཡོད། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་གནང་མཛད་པས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད།

 ༡. མཚན་དོན། 

 མཚན་བྱང་། 

 རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཤྲཱི་ཨ་བྷི་ས་མ་ཡ་ནཱ་མ་པཉྩི་ཀཱ། (Śrī-abhisamaya-nāma-pañjikā)
 བོད་སྐད་དུ། དཔལ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དཀའ་འགྲེལ།

 མཚན་བྱང་གི་གོ་དོན། 

 ཤྲཱི།  (श्री) ནི་བོད་སྐད་དུ་ "དཔལ་" ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་དོན་མཚོན་བྱེད་ཡིན།
 ཨ་བྷི་ས་མ་ཡ། (अभिसमय) ནི་ "མངོན་པར་རྟོགས་པ་" ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་དོན་རྣམས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གོ།
 ནཱ་མ། (नाम) ནི་ "ཞེས་བྱ་བ་" ཞེས་པའི་དོན་ཡིན།
 པཉྩི་ཀཱ། (पञ्जिका) ནི་ "དཀའ་འགྲེལ་" ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། རྩ་བའི་གཞུང་གི་ཚིག་དོན་རྟོགས་དཀའ་བའི་གནད་རྣམས་ཟུར་དུ་བཀྲལ་ནས་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་པའི་གཞུང་ལ་གོ།

དེས་ན་མཚན་བྱང་གི་དོན་ནི། དཔལ་བདེ་མཆོག་འཁོར་ལོའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ལ་བརྟེན་ནས་ལམ་གྱི་རིམ་པ་མངོན་པར་རྟོགས་ཚུལ་སྟོན་པའི་གཞུང་གི་གནད་དཀའ་བ་རྣམས་འགྲེལ་བའི་བསྟན་བཅོས་ཞེས་པའོ།།

 ༢. མཛད་པ་པོ་དང་བརྒྱུད་པ། 

 མཛད་པ་པོ། 
གཞུང་འདིའི་མཛད་པ་པོ་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་པྲཛྙཱ་རཀྵི་ཏ་ (Prajñārakṣita) ཡིན། ཁོང་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་གྲུབ་ཐོབ་ཆེན་པོ་ལ་བ་པའམ་ཀམྦ་ལ་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བདེ་མཆོག་གི་རྒྱུད་ལ་མཁས་པའི་སློབ་དཔོན་ཞིག་ཡིན། ཁོང་ནི་ལོ་ཙཱ་བ་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ་ཀྱི་དུས་རབས་སམ་དེའི་སྔོན་དུ་བྱོན་པའི་རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་དཔོན་ཞིག་ཡིན་པར་མངོན།

 འགྱུར་གྱི་ལོ་རྒྱུས། 
གཞུང་འདིའི་མཇུག་བྱང་ལས། "རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་དཔལ་སུ་མ་ཏི་ཀཱིརྟི་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའོ།།" ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་སུ་མ་ཏི་ཀཱིརྟི་ (Sumatikīrti) དང་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་རྔོག་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ་ (༡༠༥༩-༡༡༠༩) གཉིས་ཀྱིས་ཕྱི་དར་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བར་མཛད་དོ།།

 ༣. རྒྱབ་ལྗོངས་དང་མཛད་པའི་དགོས་པ། 
རྒྱ་གར་གྱི་གྲུབ་ཆེན་ལཱུ་ཡི་པས་མཛད་པའི་བདེ་མཆོག་གི་སྒྲུབ་ཐབས་ནི་བླ་མེད་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་ཀྱི་གཞུང་གདམས་ངག་གི་ཚུལ་དུ་བསྡུས་པས་ཚིག་ཉུང་ཞིང་དོན་ཟབ་པ། བརྡའི་སྐད་ཀྱིས་བསྟན་པ་མང་བས་གང་ཟག་ཐ་མལ་པས་དགོངས་དོན་ཇི་བཞིན་རྟོགས་དཀའ། དེར་བརྟེན། རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉམས་ལེན་གནང་སྐབས་དོན་མ་རྟོགས་པ་དང་ལོག་པར་རྟོགས་པའི་འགལ་རྐྱེན་མི་འབྱུང་བའི་ཆེད་དུ། སློབ་དཔོན་པྲཛྙཱ་རཀྵི་ཏས་གཞུང་འདིའི་དཀའ་གནད་རྣམས་གསལ་བར་བཀྲལ་ཏེ་«དཀའ་འགྲེལ་»འདི་མཛད་པ་ཡིན། གཞུང་གི་འགོར། "ལཱུ་ཡི་པ་ཡི་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི། །དེ་ཡི་དཀའ་འགྲེལ་བདག་གིས་བྱ། །" ཞེས་དམ་བཅའ་མཛད་པ་ལས་ཀྱང་མཛད་དགོས་གསལ་པོར་རྟོགས་ཐུབ།

 ༤. གཞུང་ཚད་དང་བརྗོད་དོན། 
གཞུང་འདི་ལ་ལེའུའི་དབྱེ་བ་མེད་པར་བདེ་མཆོག་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་རིམ་པ་དང་མཐུན་པར་སྔ་ཕྱི་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་བརྗོད་དོན་རྣམས་བསྟན་ཡོད། བརྗོད་བྱའི་དོན་གཙོ་བོ་རྣམས་ས་བཅད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བཀོད་ན།

 ༡. སྔོན་འགྲོའི་རིམ་པ། 
རྣལ་འབྱོར་པས་ཐོག་མར་གནས་དབེན་པ་དུར་ཁྲོད་ལྟ་བུར་གནས་ནས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་སེམས་བསྐྱེད་པ། བདུད་རྩི་ལྔའི་རིལ་བུ་བསྟེན་པ། ཧེ་རུ་ཀའི་ཡི་གེ་བཞིའི་དོན་བསམ་པ། ཚངས་པའི་གནས་བཞི་བསྒོམ་པ། ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལིའི་སྔགས་ཀྱིས་བགེགས་བསྐྲད་པ་བཅས་སོ།།

 ༢. དངོས་གཞི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ། 

 ཕུང་སོགས་དག་པ། རང་གི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རིགས་ལྔའི་རང་བཞིན་དུ་དག་པ་བསྒོམ་ཚུལ་ཏེ། གཟུགས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད། ཚོར་བ་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན། འདུ་ཤེས་སྣང་བ་མཐའ་ཡས། འདུ་བྱེད་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ། རྣམ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔར་བསྒོམ་པ་སོགས་གསལ།
 སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པ། "ཨོཾ་སྭ་བྷཱ་བ་ཤུདྡྷཿསརྦ་དྷརྨཱཿསྭ་བྷཱ་བ་ཤུདྡྷོ྅ཧཾ།" ཞེས་པའི་སྔགས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམ།
 དཀྱིལ་འཁོར་བསྐྱེད་པ། སྟོང་པའི་ངང་ལས་རླུང་མེ་ཆུ་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་རིམ་བརྩེགས། དེའི་སྟེང་དུ་གཞལ་ཡས་ཁང་དང་བརྟེན་པའི་ལྷ་ཚོགས་བསྐྱེད་ཚུལ་ཞིབ་པར་བསྟན།
 གཙོ་བོ་ཡབ་ཡུམ་བསྐྱེད་པ། དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་ཞལ་བཞི་ཕྱག་བཅུ་གཉིས་པ་དང་། ཡུམ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་རྣམས་ཀྱི་སྐུའི་ཆ་བྱད་དང་ཕྱག་མཚན་གྱི་མཚོན་དོན་རེ་རེ་བཞིན་རྒྱས་པར་བཀྲལ།

 ༣. བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་སྦྱར་བ། 
དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་ཚོགས་རྣམས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བཞི། ཡང་དག་པའི་སྤོང་བ་བཞི། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི། དབང་པོ་ལྔ། སྟོབས་ལྔ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སོ་བདུན་དང་སྦྱར་ནས་དེའི་དག་པ་མཚོན་ཚུལ་བསྟན།

 ༤. ལུས་དཀྱིལ་བསྒོམ་པ། 
ཕྱིའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟར་རང་གི་ལུས་ཀྱི་གནས་རྣམས་སུ་ལྷ་དང་ལྷ་མོ་རྣམས་བཀོད་དེ། དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་རང་ལུས་ཀྱི་རྩ་དང་གནས་ཁག་ཏུ་བསྒོམ་ཚུལ་བསྟན།

 ༥. བཟླས་པ་དང་ཉེར་སྤྱོད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར། 
རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་སོགས་བཟླས་པའི་རིམ་པ་དང་། ཟས་ཟ་བ། ཁྲུས་བྱེད་པ། གཉིད་ལོག་པ་སོགས་ཉིན་རེའི་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་དང་འབྲེལ་བར་བྱ་ཚུལ་གྱི་གདམས་ངག་བསྟན།

 ༥. ལྟ་གྲུབ་གཙོ་བོ། 

 གཉིས་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ། གཞུང་གི་འགོར་ "ཤྲཱི་ནི་གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་ཏེ།" ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འཁོར་འདས་དང་། ཐབས་ཤེས་རབ། བདེ་སྟོང་ཐམས་ཅད་དབྱེར་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་གཞུང་འདིའི་ལྟ་བའི་སྙིང་པོ་ཡིན།
 བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད། ཉམས་ལེན་གྱི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དབྱེར་མེད་དུ་འདྲེས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་གནས་དགོས་པར་བསྟན། དེ་ནི་ཡབ་ཡུམ་གྱི་སྦྱོར་བས་མཚོན་པར་བྱེད་དོ།།
 དག་པའི་སྣང་བ། སྣོད་བཅུད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཛིན་སྟངས་མ་དག་པས་འཁོར་བར་སྣང་བ་ཙམ་ལས། དོན་དངོས་ལ་ལྷ་དང་ལྷ་མོའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རང་བཞིན་ལས་མ་འདས་པར་བལྟ་བའི་དག་པའི་ལྟ་བ་ནན་ཏན་དུ་བསྟན།
 ལུས་དཀྱིལ་གྱི་ལྟ་བ། རང་གི་ལུས་འདི་ཉིད་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཞལ་ཡས་ཁང་དང་། རྩ་དང་ཐིག་ལེ་རྣམས་དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཚོགས་ཡིན་པར་རྟོགས་ནས། ཉམས་ལེན་ཐམས་ཅད་རང་གི་ལུས་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲུབ་པའི་ལྟ་གྲུབ་གཙོ་བོར་འཛིན།

 ༦. གལ་གནད་དང་ཤུགས་རྐྱེན། 

 གལ་གནད། གཞུང་འདི་ནི་བདེ་མཆོག་ལཱུ་ཡི་པའི་སྲོལ་གྱི་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་དགོངས་དོན་ཇི་བཞིན་འགྲེལ་བའི་གཞུང་ཚད་ལྡན་ཞིག་ཡིན་པས། གསང་སྔགས་ཉམས་ལེན་པ་རྣམས་ལ་དཀའ་གནད་སེལ་བའི་ལྡེ་མིག་དང་ཉམས་ལེན་གྱི་ལམ་སྟོན་ཞིབ་ཕྲ་ཞིག་ཡིན།
 ཤུགས་རྐྱེན། བོད་དུ་བསྟན་པ་ཕྱི་དར་གྱི་སྐབས་སུ་བསྒྱུར་བའི་བདེ་མཆོག་གི་འགྲེལ་པ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པས། ལྷག་པར་དུ་བཀའ་བརྒྱུད་པ་དང་ས་སྐྱ་པ་སོགས་བདེ་མཆོག་ཉམས་བཞེས་གནང་མཁན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ཁག་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད། དེང་གི་ཆར་ཡང་བདེ་མཆོག་གི་ཉམས་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཞུང་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་དཀའ་གནད་འགྲེལ་བཞིན་ཡོད།

 ༧. ཟུར་ལྟའི་ནང་དོན། 

 བདེ་མཆོག་འཁོར་ལོ།
 ལཱུ་ཡི་པ།
 རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ།
 བསྐྱེད་རིམ།
 རྫོགས་རིམ།
 བློ་ལྡན་ཤེས་རབ།

 ༨. རྩ་འགྲེལ། 

 རྩ་བ། གཞུང་འདི་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་གྲུབ་ཆེན་ལཱུ་ཡི་པས་མཛད་པའི་«བདེ་མཆོག་སྒྲུབ་ཐབས་»ཀྱི་འགྲེལ་པ་ཡིན།
 འགྲེལ་པ། «དཔལ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དཀའ་འགྲེལ།»འདི་ནི་དེའི་དཀའ་གནད་འགྲེལ་བའི་བསྟན་བཅོས་སོ།།

 ༩. དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 

 ༡. ནང་ཁུལ་གྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 

 ཝེ་ཁེ་ཡིག་མཛོད། «དཔལ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དཀའ་འགྲེལ།»

 ༢. ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 

 Buddhist Digital Resource Center (BDRC): dpal mngon par rtogs pa zhes bya ba'i dka' 'grel/