དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ངེས་དོན་གནད་ཀྱི་ཊཱི་ཀ་ཞེས་བྱ་བ།

«དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ངེས་དོན་གནད་ཀྱི་ཊཱི་ཀ་ཞེས་བྱ་བ།» ཞེས་པ་ནི་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་དཔལ་ཤཱཀྱ་མཆོག་ལྡན་གྱིས་རབ་བྱུང་བརྒྱད་པའི་ནང་དུ་མཛད་པའི་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པའི་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་འགྲེལ་བཤད་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན། གཞུང་འདི་ནི་དབུ་མ་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་ངེས་དོན་གྱི་གནད་རྣམས་ཟབ་ཅིང་གསལ་བར་བཤད་པའི་བསྟན་བཅོས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ལ། བོད་ཀྱི་དབུ་མ་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་གཞུང་ལུགས་རིག་པའི་ངོས་ནས་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བའི་ཡིག་ཆ་ཞིག་ཏུ་གྲགས། གཞུང་འདི་ནི་ས་ཕོ་བྱི་བའི་ལོར་གསང་ཕུ་ནེའུ་ཐོག་གི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བསྒྲུབས་ཤིང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་རོང་སྟོན་ཆོས་རྗེའི་གསུང་གི་བདུད་རྩི་ལ་གཞིགས་ནས་སྦྱར་བ་ཞིག་ཡིན་པར་གྲགས།

 གཞུང་གི་གནས་ཚུལ་གནད་བསྡུས། 
 མཚན་བྱང་ཆ་ཚང་། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ངེས་དོན་གནད་ཀྱི་ཊཱི་ཀ་ཞེས་བྱ་བ།
 མཛད་པ་པོ། དཔལ་ཤཱཀྱ་མཆོག་ལྡན་དྲི་མེད་ལེགས་པའི་བློ། (༡༤༢༨-༡༥༠༧)
 བརྩམས་པའི་དུས་རབས། རབ་བྱུང་བརྒྱད་པ། ས་ཕོ་བྱི་བའི་ལོར་རྫོགས། (སྤྱི་ལོ་༡༤༦༨ ཙམ།)
 བརྗོད་བྱ། དབུ་མ་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་དང་ཐལ་འགྱུར་བའི་སྲོལ།
 བརྩམས་པའི་གནས། གསང་ཕུ་ནེའུ་ཐོག་གི་གཙུག་ལག་ཁང་།
 རྩ་བའི་གཞུང་། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པའི་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ།
 གཞུང་ཚད། ལེའུ་བཅུ་གཅིག

 མཛད་པ་པོ་ངོ་སྤྲོད། 
དཔལ་ཤཱཀྱ་མཆོག་ལྡན་ནི་བོད་ཀྱི་དབུ་མ་རིང་ལུགས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་གཙོ་བོའི་ཁྲོད་ཀྱི་གཅིག་ཏུ་གྲགས་པའི་མཁས་དབང་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན། ཁོང་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༤༢༨ ལོར་འཁྲུངས་ཤིང་། ༡༥༠༧ ལོར་འདས་པ་ཡིན། ཁོང་གི་མཚན་གཞན་ལ་དྲི་མེད་ལེགས་པའི་བློ། ཤཱཀྱ་མཆོག་ལྡན། གསེར་མདོག་པཎ་ཆེན། སོགས་མང་དུ་གྲགས།
ཁོང་ནི་ཡུལ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུད་དུ་འཁྲུངས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཐོས་པ་འཛིན་པ་དང་ཟབ་མོའི་དོན་ལ་མངོན་པར་གཞོལ་བའི་བློ་ཅན་ཞིག་ཏུ་གྲགས། ཁོང་གིས་གཞུང་འདི་དགུང་ལོ་ཞེ་གཅིག་སར་གསང་ཕུ་ནེའུ་ཐོག་གི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་མཛད་པ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ནི་གངས་ཅན་གྱི་མཁས་པ་ཡོངས་ཀྱི་བསྟི་གནས་ཀྱི་གནས་མཆོག་ཅིག་ཏུ་གྲགས།
ཁོང་གིས་གཞུང་འདི་མཛད་སྐབས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་རོང་སྟོན་ཆོས་རྗེའི་གསུང་གི་བདུད་རྩི་ལ་བརྟེན་ནས་སྦྱར་བ་ཡིན་པར་ཁོང་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་ཤིང་། དབུ་མ་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་འཛིན་པའི་མཁས་པ་གཙོ་བོ་ཞིག་ཏུ་གྲགས།

 གཞུང་བརྩམས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་ལོ་རྒྱུས་རྒྱབ་ལྗོངས། 
གཞུང་འདི་ནི་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པའི་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་དགོངས་དོན་ངེས་པའི་དོན་གྱི་གནད་རྣམས་གསལ་བར་བྱེད་པའི་དགོས་པ་ཆེན་པོས་བརྩམས་པ་ཞིག་ཡིན། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ནི་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དབུ་མའི་གཞུང་ལ་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཚུལ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་ཤིག་ཡིན་པས། དེའི་དགོངས་དོན་ཟབ་མོ་རྣམས་གསལ་བར་བཤད་དགོས་པའི་དགོས་འདོད་ཆེན་པོ་ཡོད།
ཤཱཀྱ་མཆོག་ལྡན་གྱིས་གཞུང་འདི་མཛད་སྐབས་རིགས་པའི་རྡོ་རྗེས་ལུགས་ངན་ཕམ་བྱེད་པ་དང་། དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་དང་ཐལ་འགྱུར་བའི་དབྱེ་བ་གསལ་བར་བྱེད་པ། སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ལས་དབུ་མའི་ལུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གསལ་བཤད་བྱེད་པ། ཡོད་སྨྲ་དང་མེད་སྨྲའི་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་དཔལ་ལྡན་དབུ་མའི་ལམ་གསལ་བར་སྟོན་པ་སོགས་ཀྱི་དགོས་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་རེད།
གཞུང་འདི་ས་ཕོ་བྱི་བའི་ལོ་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དགུང་ལོ་ཞེ་གཅིག་སའི་ཉ་བའི་ཉིན་རྫོགས་པར་གྲགས་ཤིང་། དེ་སྐབས་མཁས་པ་མང་པོས་ཀུན་འཛིན་ཞེས་པར་གྲགས་པའི་དུས་སྐབས་དེར་མཛད་པ་རེད།

 གཞུང་གི་ས་བཅད་དང་ནང་དོན། 
གཞུང་འདིའི་ནང་དོན་ནི་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་དགོངས་དོན་གསལ་བར་བཤད་པ་སྟེ། སེམས་བསྐྱེད་དང་པོ་ནས་འགོ་ཚུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་བར་གྱི་རིམ་པ་རྣམས་གསལ་པོར་བཀོད་ཡོད།

 མཚན་བྱང་གི་རྣམ་བཤད། 
གཞུང་གི་ཐོག་མར་རྒྱ་གར་སྐད་ནས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བའི་མཚན་བྱང་གི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་ཡོད། མ་དྷྱ་མ་ཀ་ཞེས་པ་དབུ་མ་དང་། ཨ་ཝ་ཏ་ར་ཞེས་པ་འཇུག་པའི་དོན་གསལ་བཤད་གནང་། དབུ་མ་ནི་དབུ་མའི་གཞུང་ལ་བྱ་བ་སྟེ། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ལ་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཚུལ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་གཞུང་ཞིག་ཡིན་པའི་ཚུལ་བཤད།

འཇུག་པ་ཞེས་པའི་དོན་ནི། རྣམ་རིག་པས་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་སེམས་ཙམ་དུ་བཀྲལ་བ་བཀག་ནས། ཐལ་འགྱུར་གྱི་སྲོལ་ལ་བརྟེན་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བའི་ཚུལ་དུ་བཀྲལ་བའི་ཚུལ་དང་། རྒྱ་ཆེན་སྤྱོད་པའི་ཕྱོགས་དང་སྦྱར་ནས་བཤད་པའི་དོན་དུ་གསལ་བཤད་གནང་། ངེས་དོན་གནད་ཀྱི་ཊཱི་ཀ་ཞེས་པ་ནི་ངེས་པའི་དོན་གྱི་གནད་དོན་རྣམས་གསལ་བར་བཤད་པའི་འགྲེལ་བཤད་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན།

 མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་ས་བཅད། 
གཞུང་གི་འགོར་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ། བླ་མ་བརྒྱུད་པ། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་ཟླ་བ་གྲགས་པ། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་སོགས་ལ་མཆོད་པར་བརྗོད་པའི་བསྟོད་ཚིགས་རྒྱས་པ་ཞིག་ཡོད། དེའི་ནང་དུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་གཙུག་རྒྱན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཞབས་ཀྱི་པད་མོར་གཡོ་དང་ཟོལ་མེད་པས་ལན་གཅིག་མིན་པར་ལུས་ངག་རབ་ཏུ་གུས་པས་ཕྱག་འཚལ་བའི་ཚུལ་བཀོད།
ཐུབ་དབང་སངས་རྒྱས་ལ་འཁོར་ཚོགས་རྒྱ་མཚོའི་དབུས་ན་ལྷམ་མེ་བ་ལྟར་གནས་པ། ཡོན་ཏན་ཚོགས་ཀྱི་བང་རིམ་ཅན། ཕུན་ཚོགས་གསེར་གྱི་འཛིན་མར་ཞབས་བརྟན་ཞིང་བགྲང་ཡས་ཡོན་ཏན་ཚོགས་ལྡན་པ་སོགས་ཀྱི་བསྟོད་པ་རྒྱས་པ་བཀོད། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ལ་མཁྱེན་རབ་ཁོར་ཡུག་ཡངས་པའི་རྭ་བར་ཕྱི་ནང་དངོས་ཀུན་ངོ་བོ་ལེགས་གཟིགས་བློ་ཅན། ལུང་དང་རིགས་པའི་ཡིད་བཞིན་མཚོ་ཆེན་ལས་ལེགས་པར་བཤད་པའི་དགའ་སྟོན་བྱེད་མཁན་དུ་བསྟོད།

 སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་གཙོ་བོར་བསྟན་པ། 
གཞུང་གི་གནད་དོན་གཙོ་བོའི་ཐོག་མར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་བསྟོད་རིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྒྱས་པར་བཤད། ཉན་རང་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ནི་ཐུབ་དབང་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གདུལ་བྱ་རང་རང་གི་རིགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་གསུངས་པ་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཡིན་པའི་ཚུལ་བཤད། སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་འཁྲུངས་པ་ཡིན་པའི་ཚུལ་གསལ་བར་བསྟན།
བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་གསུམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་ཉིད་ཀྱང་རྒྱུ་གསུམ་ལས་འཁྲུངས་པར་བཤད། དེ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་བཅས་སོ། དེའི་ནང་ནས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་བསྟན།
སྙིང་རྗེ་ཐོག་མ་བར་ཐ་མར་གལ་ཆེའི་ཚུལ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་ཐོག་མ་དང་བར་དང་ཐ་མའི་གསུམ་ཀར་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བའི་ཚུལ་རྒྱས་པར་བཤད། ཐོག་མར་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན། བར་དུ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་སྙིང་སྟོབས་ཆེན་པོས་མི་སྐྱོ་བའི་རྒྱུ་ཡིན། མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་སླེབས་ནས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་རྟག་ཏུ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་ཡིན་པར་གསལ་བར་བསྟན།

 སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོ། 
གཞུང་གི་ནང་དུ་སེམས་བསྐྱེད་དང་པོའི་སྐབས་སུ་ས་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་འཇུག་པའི་ཚུལ་རྒྱས་པར་བཤད། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ་བཤད། དེ་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། དེ་དང་ལྡན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་སུ་ངེས་པར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་བསྟན།
ས་དང་པོའི་ཁྱད་པར། ས་དང་པོ་འདིར་སྒྲིབ་པ་གཉིས་སྤང་བའི་ཐོག་མར་འགྱུར་ཞིང་། དགའ་བ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་པའི་མིང་ཐོབ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་སུ་ངེས་པར་འགྲོ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་གྲངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཚུལ་གསལ་བར་བཤད།
སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ། ས་འདིར་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཙོ་བོར་སྒྲུབ་ཅིང་། རང་གི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྦྱིན་པར་ནུས་པའི་ཚུལ་བསྟན། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་འཇུག་ཀྱང་། གཙོ་བོ་སྦྱིན་པ་ཡིན་པར་བཤད།

 སེམས་བསྐྱེད་པ་གཉིས་པ། 
ས་གཉིས་པ་འདིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཙོ་བོར་རྫོགས་པའི་ཚུལ་བཤད། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ། ལྟུང་བའི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་དྲི་མ་མེད་པ་ཞེས་པའི་མིང་ཐོབ། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བའི་སེམས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་ཚུལ་བསྟན། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་སྒྲུབ་ཀྱང་། གཙོ་བོ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་པར་བཤད།
ནུས་པ་དང་ཡོན་ཏན། ས་འདིར་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པའི་མཐུས། འགྲོ་བ་མང་པོ་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་རྒྱས་པར་འཕེལ་བའི་ཚུལ་བསྟན།

 སེམས་བསྐྱེད་པ་གསུམ་པ། 
ས་གསུམ་པ་འདིར་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཙོ་བོར་རྫོགས་པའི་ཚུལ་བཤད། བཟོད་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ། ཆོས་ཀྱི་སྒོམ་པའི་འོད་ཟེར་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་འཕྲོས་པས་འོད་བྱེད་པ་ཞེས་པའི་མིང་ཐོབ། བཟོད་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིང་། གནོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་བཟོད་པའི་ནུས་པ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་པའི་ཚུལ་བསྟན། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་སྒྲུབ་ཀྱང་། གཙོ་བོ་བཟོད་པ་ཡིན་པར་བཤད།
ཏིང་ངེ་འཛིན། ས་འདིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་མང་པོ་ཐོབ་ཅིང་། ཆོས་ཐོས་པ་དང་འཛིན་པའི་ནུས་པ་རྒྱས་པར་སྐྱེས་པའི་ཚུལ་བསྟན།

 སེམས་བསྐྱེད་པ་བཞི་པ། 
ས་བཞི་པ་འདིར་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཙོ་བོར་རྫོགས་པའི་ཚུལ་བཤད། བརྩོན་འགྲུས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་ཟེར་ཆེན་པོ་འཕྲོས་པས་འོད་འཕྲོ་བ་ཞེས་པའི་མིང་ཐོབ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ལ་སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་གྱུར་པའི་ཚུལ་བསྟན། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་སྒྲུབ་ཀྱང་། གཙོ་བོ་བརྩོན་འགྲུས་ཡིན་པར་བཤད།
བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་སོ་བདུན། ས་འདིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པར་གྱུར་པའི་ཚུལ་བསྟན།

 སེམས་བསྐྱེད་པ་ལྔ་པ། 
ས་ལྔ་པ་འདིར་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཙོ་བོར་རྫོགས་པའི་ཚུལ་བཤད། བསམ་གཏན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་མཉམ་པར་སྦྱོར་བ་སྦྱང་དཀའ་བའི་ཕྱིར་སྦྱང་དཀའ་བ་ཞེས་པའི་མིང་ཐོབ། བསམ་གཏན་ལ་གནས་པ་དང་། སེམས་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ནུས་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་གྱུར་པའི་ཚུལ་བསྟན། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་སྒྲུབ་ཀྱང་། གཙོ་བོ་བསམ་གཏན་ཡིན་པར་བཤད།
བདེན་པ་རྣམས་ལ་སོ་སོར་རྟོགས་པ། ས་འདིར་བདེན་པ་བཞི་ལ་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱས་པར་སྐྱེས་པའི་ཚུལ་བསྟན།

 སེམས་བསྐྱེད་པ་དྲུག་པ། 
ས་དྲུག་པ་འདི་ནི་དབུ་མའི་ལྟ་བ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ས་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་པའི་མིང་ཐོབ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་དོན་རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་པའི་ཚུལ་བསྟན།
སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ། ས་འདིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེ་གཉིས་སུ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་སུམ་དུ་སྐྱེས་པའི་ཚུལ་གསལ་བར་བཤད། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་རྟོགས་པས། སྐྱེ་འགག་གི་མཐའ་གཉིས་ལས་འདས་པའི་དབུ་མའི་ལམ་དུ་ངེས་པར་ཞུགས་པའི་ཚུལ་བསྟན།
རྟེན་འབྲེལ་རྟོགས་པ། ས་འདིར་སྣང་བ་དང་སྟོང་པ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོ་རྟོགས་པ་རྒྱས་པར་སྐྱེས་པའི་ཚུལ་བསྟན།

 སེམས་བསྐྱེད་པ་བདུན་པ། 
ས་བདུན་པ་འདིར་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཆེན་པོ་རྫོགས་པའི་ཚུལ་བཤད། ཐབས་ལ་མཁས་པ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་རིང་དུ་སོང་བའི་ཕྱིར་རིང་དུ་སོང་བ་ཞེས་པའི་མིང་ཐོབ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་ལ་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་འཇུག་པའི་ནུས་པ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་པའི་ཚུལ་བསྟན།
མཐར་ཐུག་གི་རྟོགས་པ། ས་འདིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་ཤིང་། ཡུན་རིང་པོར་སོང་བའི་ཚུལ་དུ་གནས་པའི་ནུས་པ་ཐོབ་པའི་ཚུལ་བསྟན།

 སེམས་བསྐྱེད་པ་བརྒྱད་པ། 
ས་བརྒྱད་པ་འདིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སེམས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་ཚུལ་བཤད། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས། རྟོག་པས་གཡོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་གཡོ་བ་ཞེས་པའི་མིང་ཐོབ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་རྟག་ཏུ་མངོན་དུ་གྱུར་པར་གནས་ཤིང་། བག་ཆགས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་གཡོ་བའི་ནུས་པ་སྐྱེས་པའི་ཚུལ་བསྟན།
སྨོན་ལམ་གྱི་ནུས་པ། ས་འདིར་སྨོན་ལམ་གྱི་མཐུ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་གྱུར་ཅིང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཅི་འདོད་པ་སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་རྒྱས་པར་ཐོབ་པའི་ཚུལ་བསྟན།

 སེམས་བསྐྱེད་པ་དགུ་པ། 
ས་དགུ་པ་འདིར་ཆོས་སྨྲ་བའི་སྤོབས་པ་རྒྱས་པར་ཐོབ་པའི་ཚུལ་བཤད།
ཆོས་སྨྲ་བའི་སྤོབས་པ། བློ་གྲོས་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཞེས་པའི་མིང་ཐོབ། ཆོས་སྨྲ་བའི་སྤོབས་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ནུས་པ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་པའི་ཚུལ་བསྟན།
སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ། ས་འདིར་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་ཅིང་། སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པ་དང་ཁམས་དང་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ནུས་པ་ཐོབ་པའི་ཚུལ་བསྟན།

 སེམས་བསྐྱེད་པ་བཅུ་པ། 
ས་བཅུ་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་མཐར་ཐུག་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་ས་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན། ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཆེན་པོ། ཆོས་ཀྱི་ཆར་ཆེན་པོ་འབེབས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ལྟར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཞེས་པའི་མིང་ཐོབ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པ་ཐོབ་ཅིང་། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་འཆད་པའི་ནུས་པ་མཐར་ཐུག་པར་ཐོབ་པའི་ཚུལ་བསྟན།
རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན། ས་འདིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཁྱེན་པའི་ནུས་པ་ཐོབ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཚུལ་གསལ་བར་བསྟན།
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས། ས་འདི་ལས་གོང་དུ་འཕེལ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཐོབ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་དམ་པ་ཐོབ་པའི་ཚུལ་བསྟན།

 སྐྱེ་བ་བཞི་པོ་དགག་པའི་རིགས་པ། 
གཞུང་གི་ནང་དུ་དངོས་པོ་རྣམས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་གནད་དོན་རིགས་པས་རྒྱས་པར་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་བཀོད། འདི་ནི་དབུ་མའི་ལྟ་བའི་སྙིང་པོ་ཡིན། རང་ལས་སྐྱེ་བ་དགག་པ། དངོས་པོ་རང་ལས་རང་སྐྱེ་ན་སྐྱེས་ཟིན་པ་ལ་ཡང་བསྐྱེད་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད། དོན་མེད་དུ་འགྱུར་བ་དང་། མཐའ་མེད་དུ་སྐྱེ་བར་ཐལ་བ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོད་པས་མི་རིགས་པར་རྒྱས་པར་བསྟན།
གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་དགག་པ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་གཞན་ལས་སྐྱེ་ན། གཞན་གྱི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅི་ནས་ཀྱང་ཅི་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བར་ཐལ། མེ་ལས་མུན་པ་སྐྱེ་བར་ཐལ་བ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོད་པས་མི་རིགས་པར་བཤད།གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེ་བ་དང་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་དགག་པ། གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་གོང་གི་སྐྱོན་གཉིས་ཀ་ཡོད་པས་མི་རིགས། རྒྱུ་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་རྟག་ཏུ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པས་མི་རིགས་པར་རྒྱས་པར་བཤད། དེས་ན་དངོས་པོ་རྣམས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་ཀྱང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྣང་བ་དང་སྟོང་པ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ཚུལ་གསལ་བར་བསྟན།

 རྩོད་པ་སྤོང་བ། 
གཞུང་གི་ནང་དུ་དབུ་མའི་ལྟ་བ་ལ་འགལ་བ་བཟློག་པའི་རིགས་པའི་རྒྱུད་རྒྱས་པར་བཀོད། དངོས་སྨྲ་བའི་རྒོལ་བ། དངོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གལ་ཏེ་དངོས་རྣམས་དེ་ཉིད་དུ་མེད་ན་རྨི་ལམ་དང་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་། སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་དང་། གཟུགས་བརྙན་སོགས་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་དུའང་སྣང་བར་མི་འགྱུར་བར་ཐལ། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བཞིན་དུ་གནས་ལུགས་དང་སྣང་ཚུལ་གཉིས་ཀར་མེད་པར་ཐལ་བ་ཞེས་རྒོལ་བ་འདི་བཀོད།མི་མཚུངས་པའི་སྒོ་ནས་ལན་འདེབས་པ། དབུ་མ་པས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྟག་ཏུ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་སྟེ། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མེད་ཅིང་། འཇིག་རྟེན་དུའང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཁྱོད་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་དུའང་མ་སྐྱེས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུའང་མ་སྐྱེས་པའི་ཚུལ་བཤད། སྟོན་པས་ཆོས་རྣམས་ཀུན་གདོད་མ་ནས་ཞི་ཞིང་། སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གསུངས་པའི་ཚུལ་བཀོད།མཚུངས་པའི་སྒོ་ནས་ལན་འདེབས་པ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ཀྱང་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་དང་མཚུངས་པར་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དངོས་སྨྲ་བ་རང་གི་ལུགས་ལ་བུམ་པ་སོགས་དེ་ཉིད་དུ་སྟོང་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་འདོད་པ་བཞིན་དུ། དབུ་མ་པས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་པའི་ཚུལ་གསལ་བར་བཤད།ཁྱབ་པ་མ་ངེས་པ་བསྟན་པ། དངོས་སྨྲ་བའི་ཁྱབ་པ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་དང་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་བཅས་པ། སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ། མིག་འཁྲུལ། གཟུགས་བརྙན་སོགས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་ཀྱང་། གང་གི་ཕྱིར་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཐོང་བ་འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་བཤད།

 དཔེ་རྣམས་ཀྱིས་གསལ་བཤད། 
གཞུང་གི་ནང་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་གོ་བདེ་བར་བྱེད་པའི་དཔེ་མང་པོ་བཀོད། རྨི་ལམ་གྱི་དཔེ། རྨི་ལམ་ནང་དུ་འཁོར་འདས་ཀྱི་དངོས་པོ་མང་པོ་སྣང་ཡང་། གཉིད་སད་པའི་ཚེ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འདུས་མ་བྱས་པ་ཡིན་པ་ལྟར། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་དང་སྟོང་པ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ཚུལ་དུ་བཤད།དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དཔེ། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ནི་རྒྱང་རིང་པོ་ནས་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུར་སྣང་ཡང་། ཉེ་བར་སོང་ན་ངོ་བོ་ཅི་ཡང་མེད་པ་བཞིན་དུ། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཚུལ་བཤད།སྨིག་རྒྱུ་དང་གཟུགས་བརྙན། མིག་འཁྲུལ་སོགས། སྨིག་རྒྱུར་ཆུ་སྣང་ཡང་ཆུ་མེད་པ། གཟུགས་བརྙན་དུ་ཟླ་བ་སོགས་སྣང་ཡང་དངོས་སུ་མེད་པ། མིག་འཁྲུལ་བས་སྐྲ་ཤད་སོགས་སྣང་ཡང་གནས་ལུགས་སུ་མེད་པ་བཞིན་དུ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་དང་སྟོང་པ་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བཤད།མོ་གཤམ་གྱི་བུའི་དཔེ། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ནི་གནས་ལུགས་དང་སྣང་ཚུལ་གཉིས་ཀར་མེད་པ་ལྟ་བུར། དངོས་པོ་རྣམས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མེད་ན་སྣང་བ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་བའི་དཔེ་ཡིན་པའི་ཚུལ་གསལ་བཤད་གནང་།

 སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཅན། 
གཞུང་གི་ནང་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེ་གཉིས་དབྱེར་མེད་དུ་སྦྱོར་བའི་དབུ་མའི་ལམ་གསལ་བར་བསྟན། འཁོར་བའི་རྩ་བ་དངོས་འཛིན། འཁོར་བའི་རྩ་བ་ནི་དངོས་འཛིན་གྱི་བློ་ཡིན་ཞིང་། དེ་དྲུངས་ནས་འབྱིན་བྱེད་པ་ནི་སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་དབུ་མའི་ལུང་ཡིན་པའི་ཚུལ་བཤད།ཡོད་མེད་མཐའ་གཉིས་སྤངས་པ། ཡོད་སྨྲ་དང་མེད་སྨྲའི་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་དཔལ་ལྡན་དབུ་མའི་སྨན་ལྗོངས་ཉམས་དགའ་བར་བློ་བཟང་རི་དྭགས་དབང་པོ་རྟག་པར་རྒྱལ་བའི་ཚུལ་བཀོད།ཐལ་རང་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ། རང་རྒྱུད་པ་དང་ཐལ་འགྱུར་བའི་དབྱེ་བ་གསལ་བར་བཤད་ཅིང་། ཐལ་འགྱུར་བའི་དབུ་མའི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་རྒྱས་པར་བསྟན།

 ལུང་གི་སྒྲུབ་བྱེད། 
གཞུང་གི་ནང་དུ་རིགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཙམ་མ་ཟད། མདོ་སྡེ་དང་རྒྱུད་སྡེའི་ལུང་མང་པོ་དྲངས་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་སྒྲུབ། དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་མདོ་ལས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་སྐབས་ཆོས་རྣམས་གདོད་ནས་ཞི་ཞིང་མ་སྐྱེས་པ་རང་བཞིན་མྱ་ངན་འདས་པ་ཡིས་བསྟན་པའི་ཚུལ་སོགས་གསལ་བཤད་གནང་།

 སྨོན་ལམ་དང་ལམ་སྟོན། 
གཞུང་གི་མཇུག་ཏུ་མཛད་པ་པོས་རང་ཉིད་ཀྱིས་གཞུང་འདི་སྦྱར་བའི་དགོས་པ་དང་དམ་བཅའ་གསལ་བར་གསུངས། སྔོན་རབས་གཞན་གྱིས་མ་རྙེད་པའི་ལེགས་བཤད་རྙེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་མིན་པར། རྒན་རབས་མཁས་པའི་གསུང་སོར་བཞག་ནས། ཕྱི་རབས་གཞན་གྱི་རང་བཟོ་བསལ་ཕྱིར་སྦྱར་བ་ཡིན་པར་གསལ་བཤད་གནང་།
ཀླུ་སྒྲུབ་སློབ་མར་བཅས་པའི་གཞུང་མང་གིས་བདག་བློའི་གཏིང་མཐའ་ཡངས་པར་གནས་བྱས་ནས། དེ་ལས་བྱུང་བའི་ལེགས་བཤད་སྒྲོས་མང་གིས་བློ་གསལ་མང་པོའི་རེ་བ་སྐོང་བའི་དགོས་པ་ཡོད་པར་གསུངས།
དཔལ་ཤཱཀྱ་མཆོག་ལྡན་གྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་རོང་སྟོན་ཆོས་རྗེའི་གསུང་གི་བདུད་རྩི་སོར་བཞག་ནས། གངས་ཅན་གྱི་མཁས་པ་ཡོངས་ཀྱི་བསྟི་གནས་དཔལ་གསང་ཕུ་ནེའུ་ཐོག་གི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཀུན་འཛིན་ཞེས་པ་ས་ཕོ་བྱི་བའི་ལོར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྦྱར་བའི་ཚུལ་གསུངས། འདིས་བསྟན་པ་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་རྒྱ་ཆེན་འབྱུང་བའི་སྨོན་ལམ་ཡོད།

 བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་མདོར་བསྡུས་པ། 
གཞུང་གི་ནང་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུའི་རིམ་པ་དང་སྦྱར་ནས་ལམ་གྱི་གོ་རིམ་རྒྱས་པར་བཤད། ས་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བ། འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་སུ་ངེས་པར་འགྲོ་བ་དང་། སྒྲིབ་པ་གཉིས་སྤང་བའི་ཐོག་མར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་བཤད། དགའ་བ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སེམས་པའི་ཁྱད་པར་རྒྱས་པར་གསལ་བཤད་གནང་།ས་གཉིས་པ་ནས་ས་ལྔ་པའི་བར། ས་རེ་རེའི་ནང་དུ་སྦྱང་བྱ་དང་སྦྱོང་བྱེད། ཡོན་ཏན་དང་ནུས་པ་སོགས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་འཕེལ་བའི་ཚུལ་གསལ་བར་བཀོད། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ། བཟོད་པ། བརྩོན་འགྲུས། བསམ་གཏན་སོགས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྫོགས་པའི་ཚུལ་བཤད།ས་དྲུག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ། འདི་ནི་དབུ་མའི་ལྟ་བ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ས་ཡིན་པའི་ཚུལ་ཁྱད་པར་དུ་རྒྱས་པར་བཤད། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་ཚུལ་རྒྱས་པར་བཀོད།ས་བདུན་པ་ནས་ས་བཅུ་པའི་བར། རིང་དུ་སོང་བ། མི་གཡོ་བ། ལེགས་པའི་བློ་གྲོས། ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་སོགས་ཀྱི་ས་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྒྱས་པར་བཤད། ས་བཅུ་པར་སླེབས་པ་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཚུལ་བསྟན།

 རིགས་པའི་རྣམ་གཞག 
གཞུང་འདིའི་ནང་དུ་རིགས་པའི་རྣམ་གཞག་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཞིག་ཡོད། དབུ་མ་པས་དངོས་སྨྲ་བ་ལ་མི་མཚུངས་པའི་སྒོ་ནས་རྒལ་ལན་གདབ་པ་དང་། མཚུངས་པའི་སྒོ་ནས་རྒལ་ལན་གདབ་པའི་ཚུལ་གསལ་བར་བཤད། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྟག་ཏུ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་རིགས་པ་དང་ལུང་གིས་སྒྲུབ།
རྨི་ལམ། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར། སྨིག་རྒྱུ། གཟུགས་བརྙན། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་སོགས་ཀྱི་དཔེ་མང་པོ་བཀོད་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་ཀྱང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་མཐོང་བ་འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་ཚུལ་གསལ་བར་བསྟན།

 ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས། 
གཞུང་འདི་ལ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཆ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད། རིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་རྒྱས་པ། གཞུང་འདིའི་ནང་དུ་དབུ་མའི་ལྟ་བ་སྒྲུབ་པར་རིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་རྒྱས་པ་དང་ཟབ་མོ་མང་པོ་བཀོད་ཡོད། དཔེར་ན། སྐྱེ་བ་བཀག་པ། དངོས་པོར་གྲུབ་པ་བཀག་པ། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་བཀག་པ་སོགས།མི་མཐུན་ཕྱོགས་དགག་པ། གཞུང་འདིའི་ནང་དུ་དབུ་མ་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐད་ནས་ཕྱི་རོལ་པ། སེམས་ཙམ་པ། རང་རྒྱུད་པ་སོགས་ཀྱི་ལུགས་ལ་དགག་པ་རགས་པ་དང་ཕྲ་བའི་ས་བཅད་མང་པོ་བཀོད་ཡོད། དེ་ཡང་རིགས་པ་དང་ལུང་གི་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་བརྟེན་ནས་དགག་པ་དང་སྒྲུབ་པ་གསལ་བར་བྱས།དཔེ་དང་སྦྱར་ནས་བཤད་པ། གཞུང་འདིའི་ནང་དུ་དཔེ་མང་པོ་བཀོད་ནས་གོ་བདེ་བར་བཤད་ཡོད། དཔེར་ན། རྨི་ལམ། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར། སྨིག་རྒྱུ། གཟུགས་བརྙན། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་སོགས་ཀྱི་དཔེ་ཁག་མང་པོ་བཀོད་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་གསལ་བར་བྱས།ལུང་དང་རིགས་པ་སྦྱར་བ། གཞུང་འདིའི་ནང་དུ་ལུང་དང་རིགས་པ་སྦྱར་ནས་བཤད་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཞིག་ཡོད། མདོ་རྒྱུད་ཀྱི་ལུང་མང་པོ་དྲངས་ནས་དོན་གསལ་བཤད་གནང་ཡོད།འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་ཚུལ་མཁས་པ། གཞུང་འདིའི་འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་ཚུལ་ནི་རྩ་བའི་གཞུང་གི་དགོངས་དོན་ཟབ་མོ་རྣམས་གསལ་བར་བཤད་པ་དང་། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་རྩོད་པ་སྤངས་པ། དགག་སྒྲུབ་གསལ་བར་བྱས་པ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཞིག་ཡོད།ཚིག་སྦྱོར་དང་རྩོམ་རིག་གི་ཁྱད་ཆོས།' གཞུང་འདིའི་ཚིག་སྦྱོར་ནི་ཞུམ་པ་དང་རྒྱས་པ་འདྲེས་མ་ཞིག་ཡིན། མཆོད་པར་བརྗོད་པའི་ཚིགས་བཅད་རྣམས་སྙན་ངག་གི་རྒྱན་ལྡན་པའི་ཚུལ་དུ་བཀོད་ཡོད། དོན་བསྡུས་དུ་བསྟན་དགོས་པའི་གནད་རྣམས་ལ་ཞུམ་པ་དང་། རྒྱས་པར་འགྲེལ་དགོས་པའི་དོན་རྣམས་ལ་རྒྱས་པར་བཀོད་པའི་མཁས་པའི་རྩོམ་རིག་གི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན།
ལུང་དྲངས་པའི་ཚུལ་ཡང་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཞིག་ཡོད་ལ། རིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་རྣམས་ཀྱང་ཟབ་ཅིང་གསལ་བར་བཀོད་ཡོད། དཔེ་དང་སྦྱར་ནས་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གོ་བདེ་བར་བྱས་ཤིང་། རྩོད་པ་སྤང་བའི་ཚུལ་གྱིས་དགག་སྒྲུབ་གསལ་བར་བྱས་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན།

 ཤུགས་རྐྱེན་དང་འཕྲིན་ལས། 
གཞུང་འདིས་བོད་ཀྱི་དབུ་མ་རིང་ལུགས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཐེབས་ཡོད། གཞུང་འདི་ནི་དབུ་མ་རིང་ལུགས་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་གཙོ་བོའི་གྲས་སུ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཏེ། གྲྭ་ས་ཁག་གི་བཤད་གྲྭ་དང་རྩོད་གྲྭའི་ནང་དུ་སློབ་སྦྱོང་གི་གཞུང་དུ་བཀོད་ཡོད།
དབུ་མ་རིང་ལུགས་ཀྱི་འཛིན་པ་མང་པོས་གཞུང་འདི་ལུང་དུ་འདྲེན་པ་དང་། དེའི་དགོངས་དོན་ལ་བརྟེན་ནས་སྒོམ་སྒྲུབ་དང་ལྟ་བའི་བསྟན་བཅོས་འབྲི་བ་སོགས་གནང་ཡོད། གཞུང་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་འགྲེལ་བ་དང་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་མང་པོ་བྱུང་ཡོད།
གཞུང་འདི་ནི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་ཁྲོད་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་དང་ཐལ་འགྱུར་གྱི་དབྱེ་བ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་གཞུང་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཏེ། གཞུང་ལུགས་ཀྱི་རིག་པའི་ཐོག་ནས་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

 པར་གཞི་ཁག 
དེང་གི་འཕྲུལ་པར་ཞིག་ལས་གསལ་བོ་ཞིག་རྙེད་སོན་མ་བྱུང་།

 ད་དུང་གཟིགས། 
 དཔལ་ཤཱཀྱ་མཆོག་ལྡན།
 དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ།
 ཟླ་བ་གྲགས་པ།
 དབུ་མ་རིང་ལུགས།
 ཐལ་འགྱུར་བ།
 གསང་ཕུ་ནེའུ་ཐོག
 རོང་སྟོན་ཆོས་རྗེ།
 ཀླུ་སྒྲུབ།

 དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 
གཞུང་འདིའི་སྐོར་གྱི་དཔྱད་རྩོམ་དང་འགྲེལ་བཤད་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་ཡོད། དེ་ནི་བོད་ཀྱི་དབུ་མ་རིང་ལུགས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་བརྟག་དཔྱད་ཀྱི་སྐོར་གྱི་དཔྱད་གཞི་ཁྲོད་ཀྱི་གཞུང་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད།
བོད་ཀྱི་གྲྭ་ས་ཁག་གི་ནང་དུ་གཞུང་འདིའི་སྐོར་གྱི་བཤད་སྒྲུབ་དང་རྩོད་གླེང་མང་པོ་བྱས་ཡོད་ལ། དེང་སང་ཡང་གཞུང་འདིའི་སྐོར་གྱི་དཔྱད་རྩོམ་དང་བཤད་ཁྲིད་མང་པོ་བྱུང་བཞིན་ཡོད།

 ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད། 
 BDRC-Buddhist Digital Resource Center
 ཝེ་ཁེ་བོད་ཀྱི་རིག་མཛོད།  དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ངེས་དོན་གནད་ཀྱི་ཊཱི་ཀ་ཞེས་བྱ་བ།

 གསལ་བཤད།
ཞུ་དགོས་པ་ཞིག་ལ་གཞུང་འདིའི་སྐོར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་ནང་དོན་ཞིབ་ཕྲ་དག་ད་དུང་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞིབ་འཇུག་དང་ཞུ་དག་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་དགོས་པ་ཡིན། གང་ལྟར་འདི་ནི་ཝེ་ཁེ་རིག་མཛོད་ཀྱི་བརྩམས་ཚོས་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་གི་མ་དཔེ་ཙམ་ཡིན་པས། ཁུངས་གཏུབ་དང་གནས་ཚུལ་ཞིབ་ཕྲ་རྣམས་ད་དུང་ཞིབ་འཇུག་གི་གནས་སུ་ལྷག་ཡོད།