སྐད་བརྡ་རིག་པའི་བརྡ་ཆད་གཅིག་གྱུར་ལས་གཞི།

རྩོམ་སྒྲིག་པ་གཅིག་པུའི་འདོད་བློ་ལྟར་ན། འདི་ནི་བོད་ཡིག་བརྡ་ཆད་གཅིག་གྱུར་ལས་གཞི་ཡི་ཁྲོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་སྐོར་ལ་ངོས་འཛིན་བྱ་ཆོག

 མིང་འདོགས་སྟངས། 
བོད་སྐད་དུ། སྐད་བརྡ་རིག་པའི་བརྡ་ཆད་བོད་སྒྱུར་ལས་གཞི།  རྒྱ་ནག་སྐད་དུ། 语言学术语翻译项目   དབྱིན་སྐད་དུ། Terminology Translation Project 



 མཆོད་བརྗོད། 
༄༅། །འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།  འཛམ་གླིང་སྒྲ་བའི་གཙུག་རྒྱན་པཱཎིནི།། གངས་ཅན་མིག་གཅིག་ཐོན་མི་སཾབྷོཊ།།  དེང་རབས་སྐད་བརྡའི་ཤིང་རྟ་སུའོ་ཤུའར།།  གངས་རི་ར་བས་སྐོར་བའི་ཞིང་ཁམས་སུ།།  སྐད་བརྡའི་འཕྲིན་ལས་རྒྱས་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས།།

 དེང་རབས་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་གཞི་རྩའི་བརྡ་ཆད་བོད་སྒྱུར་ཚོ་ཆུང་གི་ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས། 
རང་ཅག་ཀུན་གྱི་མ་ཡུམ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་འདིའི་སྒང་ལ། དེང་རབས་ཀྱི་རིག་གཞུང་གི་སྒོ་སྣ་ཚོགས་གྲ་རྒྱས་སུ་གཏོང་བ་དང་། སྒོས་སུ་སྐད་ཡིག་རང་སྟེང་ལ་ཉམས་ཞིབ་ཀྱི་ལག་ཆ་ལྟ་བུར་གྱུར་བའི་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ནང་འདྲེན་དང་། ཡུལ་སྐད་ཞིབ་འབྲི། ཉམས་ཞིབ་ཀྱི་ལས་ཀ་དེ་འཐུས་ཚང་དང་། ཚད་ལྡན་དུ་གཏོང་སླད། ངེད་བོད་སྐད་དུ་ཞེས་པའི་དང་བླངས་ཚོ་ཆུང་ནས། དེང་རབས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་འདི་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་བརྡ་ཆད་དག་བོད་འགྱུར་བྱེད་པའི་ལས་གཞི་འགོ་བརྩམས་པ་ཡིན། ཚོ་ཆུང་འདིའི་ཁོངས་མི་ནི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་བརྡ་སྤྲོད། དེང་རབས་སྐད་བརྡ་རིག་པ་སོགས་ལ་སློབ་གཉེར་བྱེད་བཞིན་པའི་གཞོན་སྐྱེས་ཤ་སྟག་ཡིན།ཚོ་ཆུང་འདིའི་ཁོངས་མི་ཀུན་ནས་ཕྱར་བ་གྲུ་འདེགས་ཀྱིས་དེ་དོན་མངོན་འགྱུར་བྱ་ཐབས་སུ། དུས་ཡུན་གཏན་ཁེལ་གྱིས་མཉམ་ཞུགས་སློབ་སྦྱོང་དང་། བརྡ་ཆད་བོད་བསྒྱུར།ཚོགས་ཞུགས་བགྲོ་གླེང་སོགས་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ལ། བསམ་གྲོས་ལེགས་བསྡུར་གྱིས་བོད་འགྱུར་གྲུབ་མཚམས་བོད་སྐད་དུ་ཞེས་པའི་འཕྲིན་སྟེགས་སུ་སྤེལ་ཏེ་འབྲེལ་ཡོད་སློབ་གཉེར་བ་དག་གི་བསམ་འཆར་བསྡུ་ལེན་བྱའོ།། མཇུག་ཏུ་བསྐྱར་ཞུས་དང་མཐའ་ཞུས་བརྒྱུད་དེ་དང་བླངས་པའི་མིང་ཐོག་ནས་སྙན་ཞུ་སྒྲོག་སྦྱོང་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། 

བྱེ་བྲག་སྐད་སྒྲ་རིག་པ་དང་སྐད་སྒྲའི་མ་ལག་རིག་པའི་གཞི་རྩའི་བརྡ་ཆད་བོད་སྒྱུར་ཚོ་ཆུང་གི་ངོ་སྤྲོད།

 ཁྲོ་ཁོ་སངས་རྒྱས་སྐྱབས། ༼ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན།༽
 གུར་མགོན། ༼བོད་ལྗོངས་སློབ་ཆེན།༽
 དངུལ་རྭ་ཚེ་རྡོར། ༼ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན།༽
 བསྟན་འཛིན་ནོར་བུ། ༼པེ་ཅིང་སློབ་ཆེན།༽
 རྨོག་རུ་གནམ་ལྷ་ཚེ་རིང་། ༼བོད་ལྗོངས་སློབ་ཆེན།༽
 ཚེ་རིང་རྣམ་རྒྱལ། ༼ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན།༽
 ཚེ་རིང་ལྷ་མོ། ༼ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན།༽
 སངས་རྒྱས་མཁར། ༼བོད་ལྗོངས་སློབ་ཆེན།༽
 སངས་རྒྱས་ཚེ་རིང་། ༼ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན།༽བཅས་ནས་གཞི་རྩའི་བརྡ་ཆད་དག་གསེ་ཞིང་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུརད། (*རུས་མིང་ནི་ཚེག་ཁྱིམ་དང་པོའི་མིང་གཞི་སྡེ་བ་གང་ཏུ་གཏོགས་པ་གང་དེའི་གོ་རིམ་བཞིན་བསྟར་ཡོད་དོ།།)

 བོད་འགྱུར་མའི་གསལ་བཤད། 
བརྡ་ཆད་རྣམས་ནི་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་ཡན་ལག་སྟེ། སྐད་སྒྲ་རིག་པ་དང་སྐད་སྒྲའི་མ་ལག་གི་རིག་པ། མིང་དང་ཚིག་གི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པ་སོགས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་རྒྱུག་ཆེ་བའི་དཔེ་དེབ་དག་དང་བསྟུན་ནས། མ་ཡིག་དབྱིན་སྐད་དང་། རྒྱ་ཡིག་གི་འགྱུར་གཉིས་ལ་བལྟས་ཏེ་བོད་སྒྱུར་བྱས་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཁྲོད་དུ་ཡན་ལག་གི་བརྡ་ཆད་ཁག་ཅིག་ནི་ཐད་ཀར་རྒྱ་ཡིག་ནས་བསྒྱུར་བས་དབྱིན་སྐད་བཀོད་མེད། རྩ་བའི་ཆ་ནས་གང་ཅི་ཐུབ་ཀྱིས་སྤྱི་འགྲོས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་དང་བརྡ་ཆད་ལ་བསྟུན་ཐབས་བྱས་ཡོད།  བརྡ་ཆད་ཁག་ཅིག་ནི་རང་རེའི་བོད་ཀྱི་སུམ་རྟགས་སོགས་སུ་གོ་དོན་འདྲ་བའམ་ཕྱོགས་ཉེ་བ་རེ་མཆིས་མོད། བརྡ་ཆད་ཀྱི་མ་ལག་ཡོངས་དང་བསྟུན་པ་དང་། ཉ་ཉུང་མཉམ་བསྲེས་མི་ཡོང་བའི་ཕྱིར་བརྡ་གསར་དུ་བཏགས་པ་ཡིན། བརྡ་ཆད་ཀྱི་གོ་བ་མི་ལོག་པ་དང་། མ་ལག་ཡོངས་དང་བསྟུན་པ། བོད་སྐད་ཀྱི་འགྲོས་དང་མཐུན་པ་གསུམ་ནི་ང་ཚོའི་ལས་ཀ་འདིའི་རྩ་དོན་གསུམ་ཡིན་མོད། ད་དུང་ཡང་ནོར་འཁྲུལ་ཅི་རིགས་མཆིས་སྲིད་པས། ཀུན་གྱིས་དགོངས་འཆར་ལྷུག་པོ་སྩོལ་རོགས་ཞུའོ།།

 སྐད་སྒྲ་རིག་པ་དང་སྐད་སྒྲའི་མ་ལག་རིག་པའི་གཞི་རྩའི་བརྡ་ཆད་སྐད་གསུམ་ཤན་སྦྱར། 
བསྟར་རིམ།དབྱིན་ཡིགརྒྱ་ཡིགབོད་ཡིགགསལ་བཤད།1phonetics语音学སྐད་སྒྲ་རིག་པ།2articulation发音སྐད་སྒྲ་འབྱིན་པ།3instrumental phontics实验语音学ཚོད་ལྟའི་སྐད་སྒྲ་རིག་པ།4phontic语音སྐད་སྒྲ།5acoustics声学སྒྲའི་རིག་པ།6descriptive描写ཞིབ་འབྲི།7phonetics typology语音类型学སྐད་སྒྲའི་རིགས་རྣམ་རིག་པ།8change演变འགྱུར་བ།9sound 声音སྒྲ།10articulator发音器官སྒྲ་འབྱིན་དབང་བོ།11nasal cavity鼻腔སྣ་སྦུག12oral cavity口腔ཁ་སྦུག13pharynx cavity咽腔གྲེ་སྦུག14glottis喉门མགྲིན་སྒོ།15glottis喉མགྲིན་པ།16trachea气管གློ་ཡུ།17voiceless清སྒྲ་མེད།18voiced浊སྒྲ་ལྡན།19unrounded展རྐྱོང་བ།20rounded圆སྒོར་སྒོར།21front前མདུན།22back后རྒྱབ།23central 央དཀྱིལ།high高མཐོ།low低དམའ།24breathy  voiced气化སྲོག་ཆེན་ཅན་དུ་འགྱུར་བ།25creaky voiced嘎裂化གཙེར་སྒྲ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ།26labialized唇化མཆུ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ།27palatalized腭化རྐན་སྲ་མོ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ།28velarized软腭化རྐན་སྙི་མོ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ།29pharyngealized咽化གྲེ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ།30advanced tongue root舌根前伸ལྕེ་རྟིང་རྐྱོང་བ།31retracted tongue root舌根后缩ལྕེ་རྟིང་སྐུམ་པ།32apical舌尖化ལྕེ་རྩེ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ།33laminal 舌叶化ལྕེའི་ལོ་མ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ།34nasalized鼻化སྣ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ།35sound wave声波སྒྲ་རླབས།36frequency频率འདར་ཕྱོད།37amplitude振幅འདར་རྒྱ།38wave form波形རླབས་རིས།39wave length波长རླབས་ཐག40period周期འཁོར་ཡུན།41compound wave复合波རླབས་འདྲེས་མ།42line spectrum线谱图ཐིག་རིས།43formant共振峰མཉམ་འདར་རླབས་རྩེ།44vocal folds声带མགྲིན་སྐྱི།45periodic wave周期波འཁོར་རླབས།46sound spectrogram语图སྐད་རིས།47manner 发音方式སྒྲ་འབྱིན་སྟངས།48place部位སྐྱེ་གནས།49passive place被动部位མི་གཡོ་བའི་སྐྱེ་གནས།50active place主动部位གཡོ་བའི་སྐྱེ་གནས།51tip舌尖ལྕེ་རྩེ།52tongue舌叶ལྕེའི་ལོ་མ།53sublingual舌下ལྕེ་འོག54tongue舌面ལྕེ་ངོས།55tongue root舌根ལྕེ་རྟིང་།56lips双唇མཆུ་ཟུང་།57upper lip上唇ཡ་མཆུ།58lower lip下唇མ་མཆུ།59labial dental唇齿མཆུ་སོ།60dental齿间སོ་བར།61back dental齿背སོ་རྒྱབ།62retroflex 卷舌ལྕེ་འདྲིལ།63velar 软腭རྐན་སྙི་མོ།64palatal 硬腭རྐན་སྲ་མོ།65uvular小舌ལྕེ་ཆུང་།66pharyngeal 咽གྲེ་བ།67epiglottis会厌གྲེ་སྒོ།68cartilage软骨ཁྲུམ་རུས།69muscle肌肉ཤ་གནད།70thyroid cartilage甲状软骨ཁྲབ་དབྱིབས་ཁྲུམ་རུས།71cyclic cartilage环状软骨ཨ་ལོང་ཁྲུམ་རུས།72spoon cartilage勺状软骨ཁེམ་དབྱིབས་ཁྲུམ་རུས།73ring muscle环甲肌ཨ་ལོང་ཁྲབ་ཤ་གྲིམ།74False vocal cord假声带མགྲིན་སྐྱི་རྫུས་མ།75spoon muscle勺间肌ཁེམ་བར་ཤ་གནད།76transverse spoon勺间横肌ཁེམ་བར་ཤ་གནད་འཕྲེད་མ།77spike intervertebral勺间斜肌ཁེམ་བར་ཤ་གནད་གསེག་མ།78ring back muscle环勺后肌ཨ་ལོང་ཁེམ་དབྱིབས་གྱི་ཤ་གནད་རྒྱབ་མ།79ligament glottis韧带声门རྒྱུས་པའི་སྒྲ་སྒོ།80voice 发声态ཨོལ་སྒོའི་སྒྲ་འབྱིན་རྣམ་པ།81throat喉开态ཨོལ་སྒོ་ཡོངས་ཕྱེ།82whisper耳语态ཨོལ་སྒོ་ཕྱེ་ཙམ།83laryngeal closed state喉闭态ཨོལ་སྒོ་ཡོངས་བཙུམ།84normal voice常态浊声ཨོལ་སྒོ་རན་པོ།85creaky 嘎裂声ཨོལ་སྒོ་དམ་པོ།86falsetto假声ཨོལ་སྒོ་ལྷོད་མོ།87VOT初浊འདར་མགོ88articulation调音方式སྒྲ་རྣམ་བསྒྱུར་སྟངས།89sonorant响音ཡངས་སྒྲ།90mouth 口音ཁ་སྒྲ།91nasal鼻音སྣ་སྒྲ།92approximant近音ཉེ་སྒྲ།93liquid流音བཞུར་སྒྲ།94glide滑音ཤུད་སྒྲ།95lateral边音མཐའ་སྒྲ།96rhotic日音རའི་རིགས་ཀྱི་སྒྲ།97tap搭拍音/拍音ཐག་སྒྲ།98flap闪音/刮闪音འཁྱུག་སྒྲ།99trill颤音འདར་སྒྲ།100semi-vowel半元音དབྱངས་ཕྱེད་ཀ101hushing sound 呼音ཞན་བརྡར་གྱི་སྒྲ།102hissing sound咝音དྲག་བརྡར་གྱི་སྒྲ།103lateral approximant 边近音མཐའ་ཉེའི་སྒྲ།104lateral flap 边闪音མཐའ་འཁྱུག་གི་སྒྲ།105lateral fricative 边擦音མཐའ་བརྡར་གྱི་སྒྲ།106obstruent阻音དོག་སྒྲ།107affricate塞擦音འགག་བརྡར་གྱི་སྒྲ།108stop 塞音འགག་སྒྲ།109fricative,spirant 擦音བརྡར་སྒྲ།110no audible release无声除阻音བཀག་སེལ་སྒྲ་མེད།111implosive内爆音ནང་བཀད་ཀྱི་སྒྲ།112click喌啧音ཁྀ་ལྀག་གི་སྒྲ།113suction sound吸气音རྔུབ་སྒྲ114ejective喷音བཙིར་སྒྲ།115closing成阻བཀག་འགོག་ཐེབས་པ།116closure持阻བཀག་འགོག་རྒྱུན་མཐུད།117release除阻བཀག་འགོག་སེལ་བ།118pulmonic air stream肺部气流音གློའི་དབུགས་ཀྱི་སྒྲ།119non-pulmonic air stream非肺部气流音གློའི་དབུགས་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ།120aspiration/aspirated送气སྲོག་ཆེན།121unaspiration/unaspirated不送气སྲོག་ཆུང་།122prenasalized sound鼻冠音སྣ་འཕུལ་གྱི་སྒྲ།123consonant辅音གསལ་བྱེད།124consonant cluster辅音丛གསལ་བྱེད་སྦྲེལ་མ།125单辅音གསལ་བྱེད་རྐྱང་མ།126complex consonant复杂辅音གསལ་བྱེད་རྐྱང་མ་འདུས།127consonant cluster复辅音གསལ་བྱེད་འདུས་མ།128vowel元音དབྱངས།129vowel chart 元音舌位图དབྱངས་ཀྱི་ལྕེ་གནས་དཔེ་རིས།130cardinal vowels标杆元音/正则母音/标准元音ཚད་ལྡན་གྱི་དབྱངས།131口腔形状ཁ་སྦུག་གི་དབྱིབས་རྣམ།132舌位ལྕེ་གནས།133唇形མཆུ་དབྱིབས།134trans cription 音标སྒྲ་རྟགས།135timbre,tambre,tamber,colour 音色སྒྲ་གཤིས།136nasalized vowel 鼻化元音སྣ་ཅན་གྱི་དབྱངས།137spirantization vowel擦化元音བརྡར་སྒྲ་ཅན་གྱི་དབྱངས།138apical/coronal vowel 舌尖元音ལྕེ་རྩེའི་དབྱངས།139rhotacization日化元音རའི་རིགས་ཅན་གྱི་དབྱངས།140central vowel央元音དབྱངས་དབུས་མ།141咽化元音གྲེ་བ་ཅན་གྱི་དབྱངས།142rounded vowel圆唇元音མཆུ་སྒོར་བའི་དབྱངས།143撮唇元音མཆུ་རྐྱོང་བའི་དབྱངས།144voiceless vowel清化元音སྒྲ་མེད་ཅན་གྱི་དབྱངས།145breathy voiced vowel气化元音སྲོག་ཆེན་ཅན་གྱི་དབྱངས།146long vowel 长元音དབྱངས་རིང་བོ།147short vowel 短元音དབྱངས་ཐུང་ངུ་།148strident vowel紧元音དབྱངས་དམ་པོ།149lax vowel 松元音དབྱངས་ལྷོད་པོ།150monophothong单元音དབྱངས་རྐྱང་བ།151diphthong复元音དབྱངས་འདུས་མ།152nuclear vowel主元音དབྱངས་གཙོ་བོ།153diphthong前核复元音མདུན་ཉིང་དབྱངས་འདུས་མ།154diphthong后核复元音རྒྱབ་ཉིང་དབྱངས་འདུས་མ།155triphthong三合元音དབྱངས་གསུམ་འདུས།156segmental音段སྒྲ་ཚན།157supre segmental超音段སྒྲ་ཚན་ལས་འགོང་བ།158duration音长སྒྲ་ཡུན།159intonation语调ཚིག་གི་ང་རོ།160pitch音高སྒྲ་དཔངས།161intensity音强སྒྲ་ཤུགས།162phonetic quality音质སྒྲའི་ངོ་བོ།163tone声调སྒྲའི་ང་རོ།164head 调头ང་རོའི་མགོ་བོ།165nucleus 调干/调核ང་རོའི་སྙིང་།166tail调尾ང་རོའི་མཇུག་མ།167五度制ང་རོ་རིམ་ལྔའི་ལུགས།168accent调形ང་རོའི་དབྱིབས།169tone value调值ང་རོའི་ཚད།170tone type调类ང་རོའི་རིགས།171fundamental frequency，F0基频རྩ་བའི་འདར་ཕྱོད།172level contour平调ང་རོ་སྙོམ་པོ།173rising contour升调ང་རོ་འཕེལ་མ།174falling contour降调ང་རོ་འགྲིབ་མ།175phonology音系学སྐད་སྒྲའི་མ་ལག་རིག་པ།176phoneme音位སྒྲ་གནས།177distinctive features区别性特征ཁྱད་པར་འབྱེད་ཆོས།178minimal pair最小对立体ལྟོས་ཟླ་ཆུང་ཤོས།179contrastive distribution对立分布ལྟོས་ཟླའི་ཁྱབ་སྟངས།180complementary distribution互补分布ཕན་ཚུན་ཁ་སྐོང་བའི་ཁྱབ་སྟངས།181phonetic similarity语音相似性སྐད་སྒྲའི་འདྲ་ལུགས།182allophone音位变体སྒྲ་གནས་འགྱུར་གཟུགས།183free variant自由变体རང་དབང་འགྱུར་གཟུགས།184conditioned variant条件变体ཆ་རྐྱེན་འགྱུར་གཟུགས།185systematic gap系统空缺མ་ལག་གི་སྟོང་ཆ།186phonological strength音系强度སྐད་སྒྲའི་མ་ལག་གི་དྲག་ཚད།187fortition增强དྲག་འགྱུར།188lenition弱化ཞན་འགྱུར།189diacritics 附加区别符号བརྡ་རྟགས་ཟུར་སྦྱར་མ།190underlying representations底层形式གཏིང་གི་རྣམ་པ།191surface representations表层形式ཕྱིའི་རྣམ་པ།192phonemic overlapping音位叠交སྒྲ་གནས་བརྩེགས་མ།193phonemic split音位裂变སྒྲ་གནས་འཐོར་འགྱུར།194univalent features单值特征ཡ་ཐང་གི་ཁྱད་ཆོས།195binary features偶值特征ཆ་ཐང་གི་ཁྱད་ཆོས།196plus+ལྡན་པ།197minus—མི་ལྡན་པ།198feature tree特征树ཁྱད་ཆོས་སྡོང་འགྲེམས།199natural class自然类རང་བྱུང་གི་སྡེ་ཚན།200feature matrix特征矩阵ཁྱད་ཆོས་བསྟར་སྒྲིག་མ།201redundant feature羡余特征ཤུལ་ལུས་ཁྱད་ཆོས།202implicational relationship蕴含关系ཁྱབ་མཐའི་འབྲེལ་བ།203laryngeal feature喉音特征མགྲིན་སྒྲའི་ཁྱད་ཆོས།204voice声门状态ཨོལ་སྒོའི་རྣམ་པ།205spread glottis展喉性མགྲིན་པ་ཕྱེ་བའི་རང་བཞིན།206constricted glottis紧喉性མགྲིན་པ་དམ་པའི་རང་བཞིན།207manner features方法特征ཐབས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས།208continuant延续性རྒྱུན་མཐུད་རང་བཞིན།209nasal鼻音性སྣ་སྒྲའི་རང་བཞིན།210strident刺耳性འཛེར་སྒྲའི་རང་བཞིན།211lateral边音性མཐའ་སྒྲའི་རང་བཞིན།212place features部位特征སྐྱེ་གནས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས།213labial展唇性མཆུ་རྐྱོང་བའི་རང་བཞིན།214round圆唇性མཆུ་སྒོར་བའི་རང་བཞིན།215coronal舌前性ལྕེ་མདུན་གྱི་རང་བཞིན།216anterior前部性སྔུན་གྱི་རང་བཞིན།217distributed散布性ཁ་ཐོར་གྱི་རང་བཞིན།218dorsal舌面后性ལྕེ་ངོས་རྒྱབ་ཀྱི་རང་བཞིན།219high高位性མཐོ་བའི་རང་བཞིན།220low低位性དམའ་བའི་རང་བཞིན།221back后位性རྗེས་ཀྱི་རང་བཞིན།222tense紧音性དམ་སྒྲའི་རང་བཞིན།223radical(pharyngeal)舌根性ལྕེ་རྟིང་གི་རང་བཞིན།224phonological rules音系规则སྐད་སྒྲའི་མ་ལག་གི་ངེས་སྲོལ།225feature hierarchy特征层级体系ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་རིམ་པ།226assimilation同化མཐུན་འགྱུར།227progressive assimilation顺同化ལུགས་འབྱུང་མཐུན་འགྱུར།228regressive assimilation逆同化ལུགས་ལྡོག་མཐུན་འགྱུར།229fusional assimilation溶合性同化མཉམ་འདུས་མཐུན་འགྱུར།230sandhi连接音变མཚམས་སྦྱོར་སྒྲ་འགྱུར།231contact assimilation邻接同化ཉེ་མཚེས་མཐུན་འགྱུར།232distant assimilation非邻接同化ཉེ་མཚེས་མ་ཡིན་པའི་མཐུན་འགྱུར།233vowel harmony元音和谐དབྱངས་ཀྱི་བསྟུན་འགྱུར།234dissimilation异化གཞན་འགྱུར།235deletion脱落ཉམས་པ།236aphaeresis（initial dropping）首音脱落མདུན་སྒྲ་ཉམས་པ།237apocope尾音脱落ཉིང་རྔ་ཉམས་པ།238Insertion插入ཨཱ་ག་མ་བྱིན་པ།239换位གནས་བརྗེ་བ།240accent元音割裂དབྱངས་ཀྱི་གྱེས་འཐོར།241syllable音节སྒྲ་ཚིགས།242onset首音/音节首མདུན་སྒྲ།声母243rhyme韵ཉིང་སྒྲ།韵母244medial介音དབར་སྒྲ།韵头245nucleus音节核/韵核ཉིང་ལྟེ།韵腹/韵核246coda/ending音节尾/韵核ཉིང་རྔ།韵尾247开韵尾          ཕྱེ་བའི་ཉིང་རྔ་།248闭韵尾      ཟུམ་པའི་ཉིང་རྔ།         249syllable structure音节结构སྒྲ་ཚིགས་ཀྱི་ཆགས་གཞི།250syllabic consonant成音节辅音སྒྲ་ཚིགས་འགྲུབ་པའི་གསལ་བྱེད།251sonority hierarchy响度层级སྒྲའི་གྲག་ཚད་ཀྱི་རིམ་པ།252sonority sequencing principle响度顺序原则སྒྲའི་གྲག་ཚད་ཀྱི་རིམ་པའི་རྩ་དོན།253maximal onset principle首音最大原则མདུན་སྒྲ་གཙོར་འཛིན་གྱི་རྩ་དོན།254phonotactics语音配列སྐད་སྒྲའི་སྟར་སྒྲིག255syllabic音节性སྒྲ་ཚིགས་རང་བཞིན།256un-syllabic非音节性སྒྲ་ཚིགས་མིན་པའི་རང་བཞིན།
ཕྱི་ལོ༢༠༡༩ལོའི་ཟླ༤པའི་ཚེས༧ཉིན་ཡོངས་འགྲུབ་པ་དགེ་ལེགས་འཕེལ།

པར་དབང©️ངེད་བོད་སྐད་དུ་དེང་རབས་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་བརྡ་ཆད་བོད་སྒྱུར་ཚོ་ཆུང་ལ་ཡོད་པས།

བྱུང་རྒྱལ་ཚོང་ལས་སུ་སྤྱོད་མི་རུང་།

བོད་སྐད་དུ་དེང་རབས་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་གཞི་རྩའི་བརྡ་ཆད་བོད་སྒྱུར་ཚོ་ཆུང་ནས།

ཕྱི་ལོ་༢༠༡༩ལོའི་ཟླ་༤པའི་ཚེས་༧ཉིན།