དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རིན་པོ་ཆེ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་བཤད་པ།

«དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རིན་པོ་ཆེ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་བཤད་པ།» ཞེས་པ་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་དཔོན་ངག་གི་དབང་ཕྱུག་གྲགས་པས་མཛད་པའི་རྒྱུད་སྡེའི་འགྲེལ་བ་ཞིག་ཡིན། གཞུང་འདིས་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་བཞི་པའི་སྣང་བའི་དོན་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རྣམ་གཞག་ལ་དཔྱད་པ་རྒྱས་པར་གནང་ཡོད། ལོ་ཙཱ་བ་འགོས་ལྷས་བཙས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔེ་ལས་བསྒྱུར་བ་ཡིན། གཞུང་འདི་བོད་ཀྱི་གསང་སྔགས་རྒྱུད་སྡེའི་ལྟ་གྲུབ་དང་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ལ་གལ་ཆེའི་ཤུགས་རྐྱེན་བྱས་ཡོད།

 གཞུང་གི་གནས་ཚུལ་གནད་བསྡུས། 
 མཚན་བྱང་ཆ་ཚང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རིན་པོ་ཆེ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་བཤད་པ།
 མཛད་པ་པོ། སློབ་དཔོན་ངག་གི་དབང་ཕྱུག་གྲགས་པ།
 ལོ་ཙཱ་བ། འགོས་ལྷས་བཙས།
 བརྗོད་བྱ། གསང་བ་འདུས་པའི་བཞི་པའི་སྣང་བའི་འགྲེལ་པ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རྣམ་གཞག
 གཞུང་ཚད། ངེས་གསལ་ཞིག་ཤེས་མ་སོང་།
 ཆོས་བརྒྱུད། གསང་སྔགས་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད། ལྷག་པར་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད།

 མཛད་པ་པོ་ངོ་སྤྲོད། 
སློབ་དཔོན་ངག་གི་དབང་ཕྱུག་གྲགས་པ་(སཾསྐྲྀཏ། Vāgīśvarakīrti) ནི་རྒྱ་གར་གྱི་གསང་སྔགས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་ལ། གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་ལ་མཁས་པར་གྲགས། ཁོང་གིས་གཞུང་འདིའི་མཇུག་བྱང་དུ། "དཔལ་ལྡན་གསང་བ་འདུས་པ་ལས། དྲི་མེད་ངག་མཆོག་མཐར་ཕྱིན་པའི། ངག་གི་དབང་ཕྱུག་དེ་ཡིས་འདི་བྱས"ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཁོང་ནི་ངག་གི་དབང་ཕྱུག་དང་། དྲི་མེད་ངག་མཆོག་མཐར་ཕྱིན་པ་ཞེས་པའི་མཚན་ལ་ཐོགས་ཡོད།

 གཞུང་བརྩམས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་རྒྱབ་ལྗོངས། 
གཞུང་འདི་བརྩམས་པའི་དགོས་པ་གཙོ་བོ་ནི་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་བཞི་པའི་སྣང་བའི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། མཛད་པ་པོས་གཞུང་འགོར། "བཞི་པའི་སྣང་བར་རབ་བཤད་བྱ"ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། བཞི་པའི་ལེའུའི་དོན་འགྲེལ་བ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ། "དུ་མའི་མན་ངག་རྣམ་པར་དཀྲུགས་པ་གསལ་བར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར"ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སློབ་དཔོན་སྔ་ཕྱི་དུ་མའི་མན་ངག་གི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་ནས་གསལ་བར་བཤད་པའི་དགོས་པ་ཡོད།

 གཞུང་གི་ས་བཅད་དམ་ནང་དོན། 
གཞུང་འདིའི་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རྣམ་གཞག་ཡིན། མཛད་པ་པོས་གྲུབ་མཐའ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་འདོད་ཚུལ་རྣམས་བཀོད་ནས་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་གནང་ཡོད།

 མཆོད་པར་བརྗོད་པ། 
གཞུང་གི་འགོར་བཅོམ་ལྡན་འདས་གསུང་གི་དབང་ཕྱུག་དང་། འོད་དཔག་མེད་པ་རིན་ཆེན་གྱིས་འོད་ཀྱིས་སྤྱི་གཙུག་མཛེས་པའི་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་སྤྱན་རས་གཟིགས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་བྱས་ཡོད། འདིར་ཕྱག་ན་པདྨ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་ཅིང་། དཔེ་མེད་པ། དཔལ་གྱི་གནས། སྲིད་པ་གསུམ་ན་ཕན་དང་བདེ་བ་ཐོབ་པར་མཛད་པ། འགྱུར་བ་མེད་པ་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་ཡོད།

 དཔེ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་འགྲེལ་བ། 
མཛད་པ་པོས་དཔེ་མེད་པའི་དོན་ལ། ཤིན་ཏུ་གྱ་ནོམ་པ་ཉིད། རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད། འཁོར་བའི་མཐའི་བར་དུ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། གཞན་དག་ལ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་དཔེ་མེད་ཅེས་འགྲེལ་བ་གནང་ཡོད། དེ་བཞིན་རང་བཞིན་བདེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་དཔེ་དང་བྲལ་བ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་གཞི། ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་སོགས་ཀྱི་དོན་བཤད།
གཞན་ཡང་། གཟུགས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ། ན་ཚོད། སྒེག་པ་སོགས་ཀྱི་ཉམས་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ། དཔེ་ལས་འདས་པའི་གཟུགས་རྡོ་རྗེ་ནས་སྒྲོལ་མའི་མཐར་ཐུག་པའི་ལྷ་མོ་བཅུའི་ངོ་བོ་རིག་མའི་འཁོར་གྱིས་བསྐོར་བ་ཡང་དཔེ་མེད་པའི་དོན་དུ་བཤད།

 དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རྣམ་གཞག 
མཛད་པ་པོས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་གསལ་བཤད་བྱས་ཡོད། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་བླང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ཡང་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་བཏང་སྙོམས་སོགས་ཤེས་བྱ་ཙམ་དུ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལས་བཟློག་པར་འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན། མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པའི་ལིང་ཏོག་གིས་བློའི་མིག་ཁེབས་པས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་འཁྲུལ་བར་བཤད།

 རིག་བྱེད་ཀྱི་མཐར་སྨྲ་བའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ། 
རིག་བྱེད་ཀྱི་མཐར་སྨྲ་བ་སྟེ་ཝེ་དཱནྟ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་འདོད་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་དགའ་བའི་ངོ་བོ་སྟེ་རྟག་ཏུ་བདེ་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན། རང་རིག་པ་ནི་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་གྱིས་བདག་ཉིད་རབ་ཏུ་སྣང་བ་ཉིད། མི་གཡོ་བ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྐྱོད་པར་མི་ནུས་པ། ཞི་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

 ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ། 
ཉན་ཐོས་དང་བཅས་པ་དང་བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་བྲལ་བའོ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཁོ་ན་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ།

 ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་གྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བཞི། 
ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་དུ་སྨྲ་བ་དག་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྣམ་པ་བཞིར་བཤད་དེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་པོ། སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པས་སྟོང་ཞིང་སྣང་བ་མེད་ལ། དྲི་མ་མེད་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་དག་པ། འགྲོ་བ་མ་ལུས་པའི་དོན་བྱེད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་སོ་སོར་རང་གིས་རིག་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན།
བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཉིས་པ། མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་འཛིན་ཅིང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུས་རྣམ་པར་སྤྲས་པའི་སྐུས་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པའི་དོན་མཛད་པ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གོམས་པར་མཛད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་སྤངས་པའི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན།
བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གསུམ་པ། གནས་གཙང་མའི་སྟེང་ན་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་སྟུག་པོ་བཀོད་པ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དགའ་བའི་ངོ་བོ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་བདག་ཉིད་ཅན། སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་སྒོ་ནས་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པའི་དོན་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་མཛད་པ། ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་གསན་པའི་སྒོ་ནས་ལོངས་སྤྱད་པ། འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་ནས་བཞུགས་པ་ཡིན།
བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བཞི་པ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པར་མཛད་པར་བྱ་བ་མ་ལུས་པ་མཛད་ནས། ཡང་དག་པའི་མཐའ་སྟེ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འགོག་པའི་བདག་ཉིད་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པའོ།

 སྔགས་ཀྱི་ཚུལ་གྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བདུན། 
སྔགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བཤད་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྣམ་པ་བདུན་བཤད་དེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་པོ། ཉིད་དང་མཚུངས་པའི་ལྷ་མོས་འཁྱུད་པ་ཅན། འགྲོ་བ་མ་ལུས་པའི་དོན་མཛད་པའི་སྐུ་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་སོགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བརྒྱན་པ་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་དུ་བཞུགས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བ་ཡིན།
བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཉིས་པ། སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་དང་ལྷའི་རྣམ་པ་ཉིད་སྤངས་ཏེ། བདེ་བ་འབའ་ཞིག་ཙམ་བསྒོམས་པས་གསལ་བར་བྱས་ལ་བདེ་བ་ཆེན་པོ། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པའི་དོན་མཛད་པ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་བཞུགས་པའོ། །
བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གསུམ་པ། རང་གི་འདོད་པའི་ལྷ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པའི་བདེ་བ་ཁོ་ན་རྣམ་པར་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་ལྷའི་རྣམ་པ་ཉིད་བཏང་སྟེ། བདེ་བ་ཙམ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡོན་ཏན་དུ་འཆད་དོ། དག་པ་འབའ་ཞིག་ལྷའི་རྣམ་པ་དང་རྣམ་པར་བྲལ་བའི་བདེ་བ་ཙམ་ཁོ་ན་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་མི་ནུས་ཏེ། རྣམ་པ་དང་བྲལ་བའི་བདེ་བ་འབའ་ཞིག་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར། རང་གི་བདག་པོའི་རྣམ་པ་སྒོམ་པར་བྱེད་པའོ། །
བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བཞི་པ། སྐུ་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའི་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བར་དཔྱད་མི་བཟོད་པ། མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུས་སྤྲས་པར་གྱུར་པ། དཔེ་མེད་ཅིང་དཔེ་ལས་འདས་པའི་བདེ་བས་གང་བ། ཉིད་དང་མཚུངས་པས་འདུས་པ་སྟེ་ཀུན་ནས་འཁྱུད་པ། མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ངོ་བོ་མར་མེ་རླུང་གིས་མ་བསྐྱོད་པའི་རྩེ་མོ་བཞིན་དུ་དྲི་མ་མེད་པའི་རྒྱུན་གྱི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགོག་པས་སྟོང་པའོ། །
བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལྔ་པ། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོའི་ངོ་བོ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས། ཕྱིས་དེ་བཀག་ཅིང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཙམ་དུ་གྱུར་པའོ། །
བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དྲུག་པ། དཀྱིལ་འཁོར་བདེ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་མངོན་དུ་བྱས་ནས། དེའི་རང་གི་འདོད་པ་ངེས་པར་ལྡོག་པ་འགོག་པའོ། བདེ་བས་ཡང་དག་པར་གང་བའི་འཁོར་ལོ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས། དུས་ཇི་སྲིད་དུ་འདོད་པར་རྣམ་པར་གནས། ཕྱིས་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་དུ་མར་མེ་བཞིན་དུ་འགོག ཡང་གང་གི་ཚེ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མངོན་པར་འདོད་པར་གྱུར་ན། དེའི་འགགས་པ་ཉིད་ལས་འཁོར་ལོའི་ཁྱད་པར་འབྱུང་ཞིང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་དོ། །
བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བདུན་པ། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་དེའི་རྒྱུད་རྒྱུན་ཆད་པའི་ངོ་བོ་འགོག་པའོ། འགོག་པ་རྣམས་ཐ་མི་དད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་དྲུག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བས་ཀྱང་འགོག་པ་རྣམས་ལ་ཐ་དད་པ་མེད། འགོག་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གཅིག་ཅིང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།

 དབང་བཞི་པའི་སྐོར་གྱི་བཀྲལ་བ། 
མཛད་པ་པོས་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བའི་བྱེ་བྲག་ལ་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་གནང་ཡོད། ཁ་ཅིག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བདུད་རྩིའི་ངོ་བོ་ལྕེས་བཀུག་ནས་བླངས་པ་དབང་བསྐུར་བཞི་པ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་དེ་མཆོག་མ་ཡིན་པ་དང་དམན་པར་བཤད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ལ། སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་དང་ལྷ་ཉིད་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པའི་འབད་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དོན་མེད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཉེས་པ་ཡོད་པར་བཤད།
དེ་ལྟར་ཡིན་ཡང་། "དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་བཞི་པ་ཡང་"ཞེས་པའི་ཚིག་ཡོད་པས། བཞི་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་མི་རུང་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མན་ངག་བསྲུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། མཚོན་པར་བྱེད་པ་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་ལ། མཚོན་པར་བྱ་བ་ནི་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་བཞི་པའོ། །

 དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ལྟ་བ་དགག་པ། 
མཛད་པ་པོས་མུ་སྟེགས་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་འདོད་པ་རྣམས་དགག་པ་གནང་ཡོད། དེ་དག་གི་ནང་དུ། གསལ་བྱེད་ལྔ་སྟེ་བ་ལང་དང་ཁྱི་དང་གླང་པོ་དང་རྟ་དང་མིའི་མཚན་ཉིད། བདུད་རྩི་ལྔ། ཐིག་ལེ་སྙིང་གར་བསྒོམ་པ། ཟླ་བ་སྙིང་གའི་གནས་སུ་བསྒོམ་པ། སྨིན་དབུས་ཐིག་ལེ་ལས་བྱུང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར། རླུང་གི་རང་བཞིན་སྟེ་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་སོགས། ལྕེའུ་ཆུང་གི་བསྒོམ་པ། སྙིང་གའི་དབུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྩིབས་བཅུ་དྲུག་པའི་དབུས་ན་ཧཱུྃ་བསྒོམ་པ་སོགས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་བཤད།

 ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ལ་དཔྱད་པ། 
མཛད་པ་པོས་མཚོན་པར་བྱ་བ་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་ལ་དཔྱད་པ་རྒྱས་པར་གནང་ཡོད། རྣམ་པ་མེད་པར་སྨྲ་བ་དག་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་འདོད། མངོན་སུམ་ལ་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྣང་ཡང་བརྫུན་པ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའོ། །
བརྫུན་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པས་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་དང་འདྲ་བར་རྣམ་པར་འཁྲུལ་པའི་རང་བཞིན་རབ་ཏུ་སྟོན། འཁྲུལ་པ་ལྡོག་པས་ཤེལ་སྒོང་དག་པ་ལྟ་བུ་རྣམ་པ་མེད་པ་དེ་ཁོ་ན་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། དེ་བས་ན་རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཤེས་པ་གཉིས་མེད་པའི་ངོ་བོའམ་དུ་མའི་ངོ་བོར་ཡོད་ཅེས་པའི་རྟོག་པ་གཉིས་ཀ་བསལ་བ་ཡིན།
མཛད་པ་པོས། "ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་ལྟ། ཡང་དག་མཐོང་ན་རྣམ་པར་གྲོལ"ཞེས་པའི་ལུང་དྲངས་ཏེ། སྔོན་པོ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་བརྫུན་པ་ཉིད་དུ་བལྟ་དགོས་པར་བཤད།

 སྤྲོས་པ་དང་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་བསྒོམ་པ། 
མཛད་པ་པོས་སྤྲོས་པ་དང་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་བསྒོམ་པའི་ཁྱད་པར་ལ་དཔྱད་པ་གནང་ཡོད། སྤྲོས་པ་མེད་པར་མྱུར་དུ་བརྟན་པོར་གྱུར་བ་འདི་ཁྱད་པར་ཡིན་ཏེ། དམིགས་པ་གང་ཁོ་ན་ལ་སེམས་ཡུན་རིང་པོར་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཡང་དང་ཡང་དུ་གཏད་པས་དེ་ཉིད་ལ་བརྟན་པོར་འགྱུར་རོ། དེ་སྐད་དུ། "དེའི་ཕྱིར་ཡང་དག་ཡང་དག་མིན། གང་གང་ཤིན་ཏུ་གོམས་པ་ལས། བསྒོམ་པའི་སྟོབས་ནི་རྫོགས་པ་ན། དེ་གསལ་མི་རྟོག་བློ་འབྲས་ཅན"ཞེས་གསུངས།
མཛད་པ་པོས་མཇུག་ཏུ། "དོན་དུ་གཉེར་བས་སྤྲོས་པའམ་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཡང་རུང་། གང་ཁོ་ན་འདོད་པའི་ཚད་མ་དང་ལྡན་པའམ་ཅིག་ཤོས་དེ་ཉིད་ལེ་ལོ་སྤངས་ནས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དོན་དུ་གཉེར་བས་བསྒོམ་པར་བྱ"ཞེས་གདམས་ངག་གནང་ཡོད།

 ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས། 
གཞུང་འདིའི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རྣམ་གཞག་ལ་གྲུབ་མཐའ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་སྙོམས་བསྡུར་བྱས་ཏེ་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་གནང་བ་ཡིན། རིག་བྱེད་ཀྱི་མཐར་སྨྲ་བ་ནས་བཟུང་། ཉན་ཐོས། རང་སངས་རྒྱས། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ། སྔགས་ཀྱི་ཚུལ་བཅས་ཀྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ལུས་པ་འདུས་པར་བཤད། ལྷག་པར་སྔགས་ཀྱི་ཚུལ་གྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྣམ་པ་བདུན་གྱི་རྣམ་གཞག་ཞིབ་ཆ་ཤིན་ཏུ་གསལ། དབང་བཞི་པའི་སྐོར་ལ་རྩོད་གཞི་ཡོད་པའི་ལྟ་བ་ཁག་ལ་དགག་སྒྲུབ་བྱས་ཏེ་གསལ་བཤད་བྱས་པ་གལ་ཆེ།

 ཤུགས་རྐྱེན་དང་འཕྲིན་ལས། 
གཞུང་འདི་བོད་ཀྱི་གསང་སྔགས་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་བྱས་ཡོད། ལྷག་པར་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་འགྲེལ་གྱི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རྣམ་གཞག །དབང་བཞི་པའི་ལྟ་བ། རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་མེད་པའི་ཤེས་པའི་རྣམ་གཞག་སོགས་གསང་སྔགས་ཀྱི་གནད་དོན་གཙོ་བོ་མང་པོ་ལ་གསལ་བཤད་བྱས་ཡོད་པས། གསང་སྔགས་སློབ་གཉེར་བ་རྣམས་ལ་དགོས་མཁོ་ཆེ།

 པར་གཞི་ཁག 

 སྡེ་དགེ་པར་མ།
 ཅོ་ནེ་པར་མ།
 སྣར་ཐང་པར་མ།
 པེ་ཅིང་པར་མ།
 དཔེ་བསྡུར་མ།

 ད་དུང་གཟིགས། 
 གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད།
 སློབ་དཔོན་ངག་གི་དབང་ཕྱུག་གྲགས་པ།
 ལོ་ཙཱ་བ་འགོས་ལྷས་བཙས།
 དབང་བཞི་པ།
 དེ་ཁོ་ན་ཉིད།

 དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 
 བསྟན་འགྱུར་རྒྱུད་འགྲེལ།
 གསང་བ་འདུས་པའི་འགྲེལ་བ་ཁག

 ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད། 
 BDRC-Buddhist Digital Resource Center[]
 ཝེ་ཁེ་བོད་ཀྱི་རིག་མཛོད། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རིན་པོ་ཆེ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་བཤད་པ། []

 གསལ་བཤད།
ཞུ་དགོས་པ་ཞིག་ལ་གཞུང་འདིའི་སྐོར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་ནང་དོན་ཞིབ་ཕྲ་དག་ད་དུང་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞིབ་འཇུག་དང་ཞུ་དག་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་དགོས་པ་ཡིན། གང་ལྟར་འདི་ནི་ཝེ་ཁེ་རིག་མཛོད་ཀྱི་བརྩམས་ཚོས་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་གི་མ་དཔེ་ཙམ་ཡིན་པས། ཁུངས་གཏུབ་དང་གནས་ཚུལ་ཞིབ་ཕྲ་རྣམས་ད་དུང་ཞིབ་འཇུག་གི་གནས་སུ་ལྷག་ཡོད།