ཤེས་རབ་སྙིང་པོ།

བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྙིང་པོ་ ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་ཁག་གི་སྙིང་དོན་བསྡུས་པའི་མདོ་སྡེ་ཞིག་ཡིན། རྒྱ་གར་སྐད་དུ་"བྷ་ག་བ་ཏཱི་པྲཛྙཱ་པཱ་ར་མི་ཏཱ་ཧྲྀ་ད་ཡ"ཞེས་པ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་བརྒྱུད་ཀྱི་གཞུང་གཙོ་བོ་ཁྲོད་གྲགས་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན། མདོ་འདིའི་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་ཕུང་པོ་ལྔའི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་སོགས་ཀྱི་གདམས་ངག་ཟབ་མོ་ཡིན། གཞུང་འདི་ཧ་ཅང་ཐུང་ཞིང་ཚིག་བསྡུས་ལ་དོན་ཆེ་བས། རྒྱ་གར་དང་བོད། རྒྱ་ནག གོ་རི་ཡ། ཉི་ཧོང་སོགས་ཀྱི་ནང་བསྟན་ཆོས་བརྒྱུད་ཚང་མའི་གཙུག་ལག་ཁང་ཁག་ཏུ་ཡང་ཡང་བཀླག་བཞིན་ཡོད། བོད་དུ་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་སྐབས་སུ་རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་བི་མ་ལ་མི་ཏྲ་དང་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་རིན་ཆེན་སྡེས་བསྒྱུར།

 གཞུང་གི་གནས་ཚུལ་གནད་བསྡུས། 
 མཚན་བྱང་ཆ་ཚང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྙིང་པོ། 
 གསུང་བཤད་གཙོ་བོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག
 བརྩམས་པའི་དུས་རབས། སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་གསུམ་པ་ནས་བཞི་པའི་བར་དུ་བརྩམས་པར་མཁས་པ་ཚོས་ངེས་འཛིན་བྱེད་ཀྱང་། དུས་ངེས་ངེས་ཏག་ཏག་ཅིག་བཤད་དཀའ།
 བརྗོད་བྱ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ། (སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ།)
 གཞུང་ཚད། བམ་པོ་གཅིག
 ལོ་ཙཱ་བ། རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་བི་མ་ལ་མི་ཏྲ་དང་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་རིན་ཆེན་སྡེ། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་བློ་དང་ནམ་མཁའ་སོགས་ཀྱིས་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ།

 གསུང་བཤད་མཁན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྱན་རས་གཟིགས། 
མདོ་འདིའི་ནང་གསུང་བཤད་གཙོ་བོ་གནང་མཁན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་ཡིན། ཁོང་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲགས་ཅན་ཞིག་སྟེ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་སྡེ་མང་པོའི་ནང་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་རྣམ་པ་འདྲ་མིན་མང་པོ་གསུངས་ཡོད། མདོ་འདིའི་ནང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་སྐབས། སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྤྱོད་པ་ཟབ་མོ་ལ་རྣམ་པར་བལྟས་པས་ཕུང་པོ་ལྔ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་མཐོང་ངོ་།།

 གཞུང་བརྩམས་པའི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱབ་ལྗོངས། 
ཤེར་སྙིང་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་ཁག་གི་གྲས་སུ་གཏོགས་ཤིང་། མདོ་སྡེ་དེ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འཁོར་གཉིས་པའི་བསྟན་པ་ཡིན་པར་འདོད། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཁས་པ་Edward Conze ལགས་ཀྱིས་མདོ་འདི་སྤྱི་ལོ་༣༥༠ཙམ་ལ་བྱུང་བར་ངེས་འཛིན་བྱས་ཀྱང་། མཁས་པ་གཞན་ཁ་ཤས་ཀྱིས་དེ་བས་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་ཙམ་སྔོན་དུ་བྱུང་བར་འདོད།
དེང་སྐབས་མཁས་པ་ཚོས་མདོ་འདིའི་བྱུང་ཁུངས་ལ་རྩོད་གླེང་བྱེད་བཞིན་ཡོད། མཁས་པ་Jan Nattier ལགས་ཀྱིས་ཤེར་སྙིང་ནི་རྒྱ་ནག་ཏུ་བརྩམས་པ་ཡིན་ཞེས་འདོད་ཀྱང་། མཁས་པ་མང་པོ་ཞིག་གིས་དེ་ལ་མ་འཐད་པར་རྒྱ་གར་དུ་བྱུང་བར་འདོད། Red Pine ལགས་སོགས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་དུ་བྱུང་བར་འདོད་ཅིང་། རྒྱ་གར་གྱི་པར་མ་བརླག་པར་གྱུར་ཀྱང་མ་དཔེ་གཞན་ཡོད་པར་ཡིད་ཆེས་བྱེད།
བོད་དུ་མདོ་འདི་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་སྐབས་སུ་སྒྱུར། ལྡན་དཀར་མའི་དཀར་ཆག་ཏུ་སྤྱི་ལོ་༨༡༢་ལ་བསྒྱུར་ཚར་བར་བྲིས་ཡོད། དཔལ་བསམ་ཡས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་དགེ་རྒྱས་བྱེ་མ་གླིང་གི་རྩིག་ངོས་སུ་སངས་རྒྱད་གཞུང་བྲིས་པ་དང་བསྡུར་ཞིང་ཞུ་དག་ལེགས་པར་བགྱིས་སོ།།

 གཞུང་གི་ས་བཅད་དམ་ནང་དོན། 
མདོ་འདི་ལ་གཞུང་ཐུང་མ་དང་རྒྱས་པ་གཉིས་ཡོད། བོད་ཀྱི་བཀའ་འགྱུར་དུ་གཞུང་རྒྱས་པ་བཞུགས། གཞུང་རྒྱས་པའི་ས་བཅད་གཙོ་བོ་ནི།

 གླེང་གཞི། 
བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་ལ་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་བཞུགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་"ཟབ་མོ་སྣང་བ"ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས། དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྤྱོད་པ་ཟབ་མོ་ལ་རྣམ་པར་བལྟས་ནས་ཕུང་པོ་ལྔ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་མཐོང་ངོ་།།

 དྲིས་ལན། 
སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྤྱོད་པ་ཟབ་མོ་ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་ཞེས་དྲིས། སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གདམས་ངག་ཟབ་མོ་གསུངས།

 སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གདམས་ངག་གཙོ་བོ། 

སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱིས་གཟུགས་སྟོང་པའོ། སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་སོ། གཟུགས་ལས་སྟོང་པ་ཉིད་གཞན་མ་ཡིན། སྟོང་པ་ཉིད་ལས་ཀྱང་གཟུགས་གཞན་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས། དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་སྟོང་པའོ།།

དེ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། མཚན་ཉིད་མེད་པ། མ་སྐྱེས་པ། མ་འགག་པ། དྲི་མ་མེད་པ། དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་མེད་པ། བྲི་བ་མེད་པ། གང་བ་མེད་པ་ཡིན་པར་བཤད། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཕུང་པོ་ལྔ་མེད། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་མེད། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་མེད། རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་མེད། བདེན་པ་བཞི་མེད། ཡེ་ཤེས་མེད། ཐོབ་པ་མེད། མ་ཐོབ་པའང་མེད་པར་གསུངས།

 བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཉམས་ལེན། 

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཐོབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་ཏེ། སེམས་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་ཅིང་སྐྲག་པ་མེད། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐར་ཕྱིན། དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་གསུངས།

 སྔགས། 

མདོ་འདིའི་མཇུག་ཏུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྔགས་གསུངས་ཏེ། སྔགས་འདི་ལ་ཁྱད་ཆོས་ལྔ་ཡོད་པར་བཤད།

 རིག་པ་ཆེན་པོའི་སྔགས།
 བླ་ན་མེད་པའི་སྔགས།
 མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པར་བྱེད་པའི་སྔགས།
 སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་སྔགས།
 མི་རྫུན་པས་ན་བདེན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་སྔགས།

སྔགས་ནི། ཏདྱ་ཐཱ། ཨོཾ་ག་ཏེ་ག་ཏེ་པཱ་ར་ག་ཏེ་པཱ་ར་སཾ་ག་ཏེ་བོ་དྷི་སྭཱ་ཧཱ། ཞེས་པའོ།།

རྒྱལ་དབང་བཅུ་བཞི་པ་མཆོག་གིས་སྔགས་འདིའི་དོན་གསལ་བཤད་མཛད་ན། སྔགས་འདིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལམ་ལྔ་མཚོན་པར་འཆད།

 མཇུག་བྱང་། 

བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་བཞེངས་ཏེ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན། འཁོར་ཐམས་ཅད་དང་ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དང་དྲི་ཟར་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཡི་རངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་དོ།།

 ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས། 

ཤེར་སྙིང་ལ་གཞུང་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་ཆོས་གལ་ཆེན་འགའ་ཡོད།

ཐུང་ངུ་ལ་དོན་ཆེ་བ། མདོ་འདི་ཧ་ཅང་ཐུང་ཞིང་བཀླག་བདེ་ཡང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གཞུང་ཚང་མའི་སྙིང་དོན་བསྡུས་པས་ཁ་ཏོན་དང་སྒོམ་པ་ལ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་སླ།

གསུང་བཤད་མཁན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་སྡེ་མང་པོའི་ནང་དུ་ཉན་ཐོས་རབ་འབྱོར་(Subhuti)གྱིས་གསུང་བཤད་བྱེད་མོད། མདོ་འདིའི་ནང་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་གིས་གསུང་བཤད་གཙོ་བོ་མཛད་པས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན།

སྔགས་དང་མདོའི་རྣམ་གཞག་གཉིས་ཀ། མདོ་འདི་ལ་སྔགས་འདུས་པས་བཀའ་འགྱུར་ཁ་ཤས་ཀྱི་རྒྱུད་སྡེའི་གྲས་སུ་བཞུགས། བོད་ཀྱི་ཆོས་བརྒྱུད་ཁག་ཏུ་རྒྱུད་སྡེའི་གཞུང་དུ་འཛིན་ཅིང་ཆོ་ག་དང་འབྲེལ་བར་བེད་སྤྱོད་བྱེད།

བདུད་ཟློག་གི་ཆོ་གར་བེད་སྤྱོད། མདོ་འདིའི་མཇུག་ཏུ་བདུད་ཟློག་གི་ཆོ་གའི་སྨོན་ལམ་སྦྱར་ཏེ་བཀླག་པའི་སྲོལ་ཡོད། འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་བརྒྱད་སྟོང་པ་དང་བཅོ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་ནང་དུ་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་བདུད་སྡིག་ཏོ་ཅན་ཟློག་པའི་གཏམ་རྒྱུད་ལ་བརྟེན།

 ཤུགས་རྐྱེན་དང་འཕྲིན་ལས། 

ཤེར་སྙིང་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ནང་བསྟན་ཆོས་བརྒྱུད་ཁྲོད་གཙུག་ལག་ཁང་ཁག་ཏུ་བཀླག་རྒྱུ་མང་ཤོས་ཀྱི་མདོ་སྡེ་ཡིན། ཉི་ཧོང་དང་གོ་རི་ཡ། བྱེ་ཏི་ནམ། བོད། སོག་པོ། འབྲུག རྒྱ་གར་དང་བལ་པོ་བཅས་ཀྱི་གཙུག་ལག་ཁང་ཁག་ཏུ་ཉིན་རེར་བཀླག་བཞིན་ཡོད། བོད་ཀྱི་དགོན་སྡེ་ཁག་ཏུ་སྐད་སྙན་དབྱངས་ཀྱིས་བཀླག་ཅིང་། ཉི་ཧོང་གི་ཙན་(Zen)བསམ་གཏན་གྱི་དགོན་པ་ཁག་ཏུ་རྔ་དང་སྦྲགས་ཏེ་བཀླག

མདོ་འདི་ལ་རྒྱ་གར་གྱི་འགྲེལ་བ་བརྒྱད་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཏེ་བསྟན་འགྱུར་དུ་བཞུགས། འགྲེལ་མཁན་གྲགས་ཅན་དུ་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལ། བི་མ་ལ་མི་ཏྲ། ཨ་ཏི་ཤ་(༩༨༢—༡༠༥༤)སོགས་ཡོད། བོད་ཀྱི་མཁས་པ་ཁག་གིས་ཀྱང་འགྲེལ་བ་མང་པོ་མཛད། དཔེར་ན། ཏཱ་ར་ནཱ་ཐས་མཛད་པའི་ཤེར་སྙིང་གི་ཚིག་འགྲེལ་སོགས་ཡོད།

 པར་གཞི་ཁག 
སྡེ་དགེ་པར་མ། 
ཅོ་ནེ་པར་མ། 
སྣར་ཐང་པར་མ།
པེ་ཅིང་པར་མ།
གསེར་བྲིས་མ།
དཔེ་བསྡུར་མ།

 རྒྱ་གར་གྱི་འགྲེལ་བ། 
བསྟན་འགྱུར་དུ་རྒྱ་གར་གྱི་འགྲེལ་བ་བརྒྱད་བཞུགས།
 ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལའི་འགྲེལ་པ།
 བི་མ་ལ་མི་ཏྲའི་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ།
 ཛྙཱ་ན་མི་ཏྲའི་རྣམ་པར་བཤད་པ།
 མ་ཧཱ་ཛ་ནའི་དོན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ།
 པྲ་ཤས་ཏྲ་སེ་ནའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ།
 བཛྲ་པཱ་ཎིའི་འགྲེལ་པ་དོན་གྱི་སྒྲོན་མ།
 ཤྲཱི་སིཾ་ཧའི་འགྲེལ་པ།
 ཨ་ཏི་ཤའི་འགྲེལ་པ།

 ད་དུང་གཟིགས། 
 ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ།
 སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག
 སྟོང་པ་ཉིད།
 བི་མ་ལ་མི་ཏྲ།
 རྡོ་རྗེ་གཅོད་པའི་མདོ།
 ཤེས་རབ་བརྒྱད་སྟོང་པ།

 དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 
 རྒྱལ་དབང་བཅུ་བཞི་པ། ཤེར་སྙིང་གི་འགྲེལ་བཤད། དྷ་རམ་ས་ལ། བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་པར་ཁང་།

 ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད། * BDRC-Buddhist Digital Resource Center[]
 ཝེ་ཁེ་བོད་ཀྱི་རིག་མཛོད། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྙིང་པོ།  []

 གསལ་བཤད།
ཞུ་དགོས་པ་ཞིག་ལ་གཞུང་འདིའི་སྐོར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་ནང་དོན་ཞིབ་ཕྲ་དག་ད་དུང་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞིབ་འཇུག་དང་ཞུ་དག་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་དགོས་པ་ཡིན། གང་ལྟར་འདི་ནི་ཝེ་ཁེ་རིག་མཛོད་ཀྱི་བརྩམས་ཚོས་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་གི་མ་དཔེ་ཙམ་ཡིན་པས། ཁུངས་གཏུབ་དང་གནས་ཚུལ་ཞིབ་ཕྲ་རྣམས་ད་དུང་ཞིབ་འཇུག་གི་གནས་སུ་ལྷག་ཡོད།