རྟ་དབང་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་

རྟ་དབང་དགོན་དགའ་ལྡན་རྣམ་རྒྱལ་ལྷ་རྩེའི་བྱུང་རབས་དང་ཁྱབ་ཁོངས་ལ་དཔྱད་པ། 

 མཚམས་སྦྱོར། 
རྟ་དབང་དགོན་པའམ་མཚན་རྒྱས་པར་དགའ་ལྡན་རྣམ་རྒྱལ་ལྷ་རྩེ་ ཞེས་ཞུ་བ་འདི་ནི་རྒྱ་གར་བྱང་ཤར་ཨ་རུ་ན་ཅལ་མངའ་སྡེའི་རྟ་དབང་རྫོང་དུ་ཆགས་ཡོད།  འདི་ནི་རྒྱ་གར་ནང་གི་ནང་པའི་དགོན་པ་ཆེ་ཤོས་དང་། ལྷ་སའི་པོ་ཏ་ལའི་རྗེས་སུ་འཛམ་གླིང་ནང་གི་དགོན་པ་ཆེ་ཤོས་གཉིས་པ་དེ་ཡིན།  དགོན་པ་འདི་ནི་དགེ་ལུགས་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་འཛིན་མཁན་ཞིག་ཡིན་ལ། ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ལྷ་སའི་འབྲས་སྤུངས་དགོན་པ་དང་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཟབ་མོ་ཡོད། 

 ཕྱག་འདེབས་མཁན་དང་མཚན་གྱི་བྱུང་བ། 
དགོན་པ་འདི་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༦༨༠ ནས་ ༡༦༨༡ ལོའི་བར་དུ་མེ་རག་བླ་མ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་གིས་༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་བཀའ་དགོངས་བཞིན་ཕྱག་བཏབ།

 མཚན་གྱི་བྱུང་བའི་བཤད་རྒྱུན། "རྟ་དབང་" ཞེས་པའི་མཚན་ནི་ "རྟ་" དང་ "དབང་" ཞེས་པའི་ཚིག་གཉིས་ལས་གྲུབ་ཅིང་། དེ་ནི་ "རྟས་བདམས་པའི་ས་ཆ་" ཞེས་པའི་དོན་ཡིན།  ལོ་རྒྱུས་སུ་བཤད་པ་ལྟར་ན། མེ་རག་བླ་མས་དགོན་པ་བཞེངས་སའི་ས་ཆ་མ་རྙེད་པར་བློ་ཕམ་གྱིས་བྲག་ཕུག་ཅིག་ཏུ་གསོལ་བ་བཏབ་ནས་བཞུགས། ཕྱིར་ཕེབས་སྐབས་ཁོང་གི་ཆིབས་རྟ་བརླག་པ་དང་། ཕྱིས་སུ་རྟ་དེ་ད་ལྟའི་དགོན་པ་ཆགས་སའི་ "རྟ་ན་མན་དེག་ཁང་" ཞེས་པའི་རི་མགོར་རྙེད་པས་དེ་ནི་ལྷ་ཡི་ལུང་བསྟན་དུ་བརྩིས་ནས་དགོན་པ་བཏབ། དགོན་པའི་མཚན་ཆ་ཚང་ལ་ "རྟ་དབང་དགའ་ལྡན་རྣམ་རྒྱལ་ལྷ་རྩེ་" ཞེས་ཞུ་ཞིང་། དེའི་དོན་ནི་ "རྟས་བདམས་པའི་ས་ཆ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ལྷའི་དགའ་ཚལ་" ལྟ་བུ་ཡིན་པར་མཚོན། 

 ༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་དང་འབྲེལ་བ། 
༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ནི་དགོན་པ་འདི་ཕྱག་འདེབས་པའི་ལམ་སྟོན་པ་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་གཙོ་བོ་དེ་ཡིན།

 བཀའ་ལུང་ལམ་སྟོན། ༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་མེ་རག་བླ་མ་ལ་མོན་ཡུལ་དུ་དགེ་ལུགས་པའི་བསྟན་པ་སྤེལ་ཕྱིར་དགོན་པ་ཞིག་བཏབ་དགོས་པའི་མངགས་བཅོལ་གནང་། 
 ས་གནས་མི་མང་ལ་བཀའ་ཁྱབ། མེ་རག་བླ་མས་དགོན་པ་བཞེངས་སྐབས་དཀའ་ངལ་བྱུང་བར་བརྟེན། ༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་ས་གནས་མི་མང་ལ་མེ་རག་བླ་མ་ལ་མཐུན་འགྱུར་དང་རོགས་རམ་གང་ལེགས་བྱེད་དགོས་པའི་བཀའ་ཡིག་གནང་།
 དགོན་པའི་རྒྱ་ཚད་གཏན་འབེབས། བཤད་རྒྱུན་དུ་༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་མེ་རག་བླ་མ་ལ་སྲིང་སྐུད་ཅིག་གནང་ནས་དེའི་རིང་ཚད་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་དེས་དགོན་པའི་ལྕགས་རིའི་རྒྱ་ཚད་བྱེད་དགོས་པའི་བཀའ་གནང་བར་གྲགས། 
 རྩ་ཆེའི་ནང་རྟེན་བྱིན་ཅན། དགོན་པའི་འདུ་ཁང་ནང་གི་རྩ་ཆེའི་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོའི་ཞལ་ཐང་ "ཇ་འགྲོ་མ་ཞེས་པ་དེ་ནི་༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་ཁོང་གི་ཤངས་ཁྲག་གིས་བྲིས་ནས་དགོན་པར་གནང་བའི་བྱིན་རྟེན་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཡིན།

 དགོན་པའི་ཁྱབ་ཁོངས་དང་འཛིན་སྐྱོང་། 
རྟ་དབང་དགོན་པ་ནི་ས་གནས་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་ལྟེ་བ་ཞིག་ཡིན་ལ། དེའི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་ས་གནས་མང་པོ་ཡོད།

 དགོན་ལག་ཁག ད་ལྟའི་ཆར་རྟ་དབང་དགོན་པའི་འཛིན་སྐྱོང་འོག་ཏུ་ཨ་རུ་ན་ཅལ་གྱི་ནུབ་ཀ་མེང་ཁུལ་གྱི་དགོན་ལག་ ༡༧ ཙམ་ཡོད། 
 རྫོང་དང་ས་ཆ། དགོན་པ་འདིས་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་རྫོང་ཁག་གཉིས་ལ་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ནི། ཕྱི་ལོ་ ༡༨༣༡ ལོར་བཞེངས་པའི་དི་རང་རྫོང་། སང་ལེམ་རྫོང་བཅས་ཡིན།  རྫོང་འདི་དག་གི་བདག་པོ་ནི་དགེ་འདུན་པ་རེ་ཡིན་ཞིང་། ཁོང་ཚོས་དཔྱ་ཁྲལ་བསྡུ་བ་དང་ཆོས་སྤེལ་བའི་ལས་དོན་གཉེར། 
 ས་ཞིང་བདག་དབང་། དགོན་པ་འདིར་སོ་མ་ (Soma) དང་ནེར་གུད་ (Nerguit) སོགས་ཀྱི་གྲོང་གསེབ་ཁག་ཏུ་ས་ཞིང་མང་པོ་ཡོད་ལ། ས་གནས་ཞིང་པས་སོ་ནམ་བྱས་པའི་ལོ་ཏོག་གི་ཆ་ཤས་ཤིག་དགོན་པར་འབུལ་སྲོལ་ཡོད། 
 འཛིན་སྐྱོང་སྒྲིག་གཞི། སྔོན་མ་དགོན་པ་འདིར་ "ཀ་ཏོ་" ཞེས་པའི་གྲོས་ཚོགས་ལྟ་བུའི་འཛིན་སྐྱོང་ལམ་ལུགས་ཤིག་ཡོད་པ་དང་། དེ་ནི་ལྷ་སའི་སྲིད་གཞུང་ལ་མ་བརྟེན་པར་རང་སྐྱོང་གི་རྣམ་པ་ཆེན་པོ་ཡོད། 

 བཟོ་བཀོད་དང་སྲུང་སྐྱོབ། 
དགོན་པ་འདི་ནི་བོད་ཀྱི་ "རྫོང་" གི་བཟོ་བཀོད་ལྟར་བརྟེན་པོ་བཞེངས་ཡོད་ཅིང་། དེ་ནི་སྔོན་དུས་འབྲུག་པ་དང་རྙིང་མ་པའི་དམག་འཁྲུག་ལས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཆེད་ཡིན།  དགོན་པའི་མཐའ་སྐོར་དུ་ཕི་ཊི་ ༩༢༥ ཡོད་པའི་ལྕགས་རིའི་ར་བས་བསྐོར་ཡོད་ལ། ནང་དུ་གྲྭ་ཤག་ ༦༥ དང་། འདུ་ཁང་། དཔེ་མཛོད་ཁང་། རུམ་ཁང་ (ཐབ་ཚང་) སོགས་ཡོད། འདུ་ཁང་ཆེན་མོའི་ནང་དུ་མཐོ་ཚད་ཕི་ཊི་ ༢༥ (མི་ཊར་ ༨ ཙམ་) ཡོད་པའི་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསེར་སྐུ་ཆེན་པོ་བཞུགས་ཡོད། 

དགོན་པ་འདི་ནི་མོན་པ་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་། ལོ་རྒྱུས། ཆོས་ལུགས་བཅས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་མ་ཟད། ༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་ནས་བཟུང་ད་ལྟའི་༸གོང་ས་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་བར་དུ་བོད་དང་འབྲེལ་བ་ཟབ་མོ་ཡོད་པའི་གནས་མཆོག་ཅིག་ཡིན།