གཟུགས་སྟོང་པའོ།། སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་སོ་

གཟུགས་སྟོང་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་སོ། །གཟུགས་ལས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་གཞན་མ་ཡིན། སྟོང་པ་ཉིད་ལས་ཀྱང་གཟུགས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའི་ཤེས་རབ་སྙིང་པོའི་གཞུང་ཚིག་ཟབ་མོ་འདི་ནི་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་བཀའ་གསུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཟབ་མོ་གསལ་བར་སྟོན་པའི་མདོ་སྡེ་ཞིག་ཡིན། ཚིག་དུམ་ཐུང་ངུ་འདི་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་ལྟ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐོར་ཆ་ཚང་ཞིག་རྒྱས་པར་བསྟན་ཡོད།
 གཟུགས་སྟོང་པའོ་ ཞེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་འདིར་གཟུགས་སུ་གང་སྣང་བ། ཐ་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡང་རང་བཞིན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའམ་རང་གི་ངོས་ནས་གནས་པ་མེད་པར་སྟོན་པའི་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་ཡིན། དེ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་མང་པོ་འདུས་པ་ལས་བྱུང་ཞིང་། གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་རང་ངོས་ནས་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་བསྟན་པའོ། །འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱི་ལྟ་བའི་གནད་ཡིན་ཞིང་། འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པས་ཟབ་མོའི་གནས་སུ་བརྩིའོ། །མདོར་ན་གཟུགས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པའི་དོན་ནོ། །ཤེས་རབ་སྙིང་པོའི་འགྲེལ་པ་དོན་གསལ་ནོར་བུའི་འོད
སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་སོ་ཞེས་པས་ནི། གཟུགས་རང་བཞིན་གྱི་གྲུབ་པའི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་དེ་ཉིད་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གནས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བལྟ་བ་སྟེ་དེ་ཉིད་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བལྟ་བའོ། །འདིས་གཟུགས་དང་སྟོང་པ་ཉིད་གཉིས་དོན་ཐ་དད་མ་ཡིན་པར་མཉམ་དུ་གནས་པའི་ཚུལ་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །
གཟུགས་ལས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་གཞན་མ་ཡིན་ཞེས་པས་ནི། གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལས་དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་གཞན་དུ་མེད་པར་གསལ་བར་བསྟན་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་བཙལ་རྒྱུ་མེད་པར་བསྟན་ནོ། །
སྟོང་པ་ཉིད་ལས་ཀྱང་གཟུགས་གཞན་མ་ཡིན་ཞེས་པས་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལས་གཟུགས་གཞན་དུ་མེད་པར་བསྟན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་པར་གསལ་བར་བྱེད་དོ། དེ་ལྟར་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་རྣམས་ཡང་། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་ཅིང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་གནས་པར་གསལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན། དེ་དག་ཚང་མ་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཙམ་ལས་རང་ངོས་ནས་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་མེད་པའོ། །
ངེས་ཚིག གནད་དོན་གྱི་མེ་ལོང་།
"གཟུགས་སྟོང་པ་ཉིད།" ཅེས་པའི་ངེས་ཚིག་ནི། ཤེས་རབ་སྙིང་པོའི་མདོ་འདིའི་དགོངས་དོན་ཟབ་མོ་སྟེ། གཟུགས་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། མིག་ནས་ཡིད་ཀྱི་བར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག གཟུགས་ནས་ཆོས་ཀྱི་བར་གྱི་ཡུལ་དྲུག མིག་གི་ཁམས་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བར་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད། མ་རིག་པ་ནས་རྒ་ཤིའི་བར་གྱི་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས། སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་སོགས་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི། ཐོབ་པ་མེད་པ་དང་ཡེ་ཤེས་མེད་པ་སོགས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་བཅས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པས་ན། འདི་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དང་། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ངེས་དོན་གྱི་གཞུང་ཡིན་ནོ། དེ་ལྟར་རྟོགས་པས་འཁོར་བའི་རྩ་བ་དྲུངས་ནས་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ། །
དབྱེ་བ། དོན་གྱི་གཞི་རྩ།
གཟུགས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་འདི་ལ་གཙོ་བོ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་དབྱེ་ནས་འགྲེལ་བ་བྱེད་དེ། ༡. གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཀྱི་སྟོང་པ། འདི་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་གང་ཟག་སུ་ཞིག་ཡིན་ཡང་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་བདག་ཅིག་མེད་པར་གསལ་བར་སྟོན་པ་ཡིན། དེ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་འཛིན་པ་སེལ་བའི་གནད་དོན། ༢. ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱི་སྟོང་པ། འདི་ནི་གཟུགས་སོགས་ཕུང་པོ་ལྔ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་སྟོན་པ་ཡིན། ཞེས་པས་གཟུགས་དང་སྟོང་ཉིད་གཉིས་དོན་གཅིག་ཅིང་དབྱེར་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་གནད་ཡིན་ནོ། །
རྩོད་སྤོང། དོགས་སེལ་རིག་པའི་གནད་།
གཞུང་ཚིག་ "གཟུགས་སྟོང་པའོ། །" ཞེས་པའི་ཐད་རྩོད་པ་གཙོ་བོ་ནི། འགའ་ཞིག་གིས་འདིས་དངོས་པོ་གཟུགས་རྣམས་དངོས་མེད་དུ་བསྒྲུབས་པས་ཆད་ལྟ་ལ་ལྷུང་བར་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་། འགྲེལ་པ་རྣམས་དང་ལུང་རིགས་དུ་མ་ལས་དོན་འདི་གསལ་བར་སྤངས་ཡོད། དྲི་མེད་བཤེས་གཉེན་གྱི་འགྲེལ་པར་། "གང་གིས་གཟུགས་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང་གཞན་དུ་མེད་པ་དེ་ནི་དེ་དག་གིས་རང་བཞིན་དུ་བཟུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །" ཞེས་གསུངས་པས་གཟུགས་སྣང་བ་མ་འགགས་པར་སྟོང་པ་དང་། སྟོང་པ་མ་འགགས་པར་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ཡིན་པས་ཆད་ལྟ་དང་རྟག་ལྟ་གཉིས་ཀ་ལས་འདས་པར་བསྟན་ཏེ། གཟུགས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པ་ཡིན་པ་ལས་གཟུགས་ཀྱི་སྣང་བ་ཙམ་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་པས་རྩོད་པ་དེ་སྤངས་ཡོད། དེ་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་མེད་པ་སྟེ། དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་ནི་རང་བཞིན་མེད་པར་གྲུབ་པ་འདི་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་རྩ་བ་ནས་མེད་པ་ལ་མི་གོ་བར་དགོངས་དགོས།
སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ལུང་། བདེན་པའི་བདར་ཤ།
"གཟུགས་སྟོང་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་སོ། །" ཞེས་པའི་དོན་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་རྒྱས་པ་མང་པོའི་ནང་གསུངས་པ་དང་མཐུན་ཏེ། ལུང་དམ་པ་ནི།
•	བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས། "གཟུགས་ནི་སྟོང་ཉིད་དེ་གཞན་མ་ཡིན། །སྟོང་ཉིད་དེ་ཉིད་གཟུགས་ཏེ་གཞན་མ་ཡིན། །" ཞེས་གསུངས་པ་ལས་བརྟན་པ་ཡིན། འདི་ནི་མདོ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་ཟིན་ལས་སྟོང་ཉིད་དང་གཟུགས་དབྱེར་མེད་པར་གསལ་བར་བསྟན་པའོ། །
•	རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ལུང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་གཙོ་བོ་ཡིན། གང་ཞིག་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་དེ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པར་བསྟན་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ། "གང་ཕྱིར་རྟེན་འབྲེལ་དེ་ཕྱིར་སྟོང་། །" ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །