སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འགྲེལ་པ། པཎྜི་ཏ་སྨྲྀ་ཏིས་མཛད་པ།

«སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འགྲེལ་པ།» ཞེས་པ་ནི་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་རྒྱ་གར་གྱི་པཎྜི་ཏ་སྨྲྀ་ཏིས་མཛད་པའི་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྫོགས་རིམ་སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་པའི་འགྲེལ་བ་ཞིག་ཡིན། གཞུང་འདི་ནི་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཞབས་ཀྱི་ལུགས་ལྟར་བརྩམས་པའི་གསང་བ་འདུས་པའི་རྫོགས་རིམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་པོ་བཤད་པའི་བསྟན་བཅོས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། རྒྱུད་སྡེ་བླ་མེད་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་གྱི་ཉམས་ལེན་གྱི་གནད་ལ་འགྲེལ་བཤད་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །

 གཞུང་གི་གནས་ཚུལ་གནད་བསྡུས། 

 མཚན་བྱང་ཆ་ཚང་། སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འགྲེལ་པ། 
 མཛད་པ་པོ། པཎྜི་ཏ་སྨྲྀ་ཏི། (སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཞབས་ཀྱི་ལུགས།)
 བརྩམས་པའི་དུས་རབས། དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པ།
 བརྗོད་བྱ། གསང་བ་འདུས་པའི་རྫོགས་རིམ་སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག
 གཞུང་ཚད། ཤོག་གྲངས་དུ་མ།
 ཆོས་བརྒྱུད། ཡེ་ཤེས་ཞབས་ལུགས། (Jñānapāda)

 མཛད་པ་པོ་ངོ་སྤྲོད། 
པཎྜི་ཏ་སྨྲྀ་ཏི་ནི་སྨྲྀ་ཏི་ཛྙཱ་ན་ཀཱིར་ཏི་ཞེས་ཀྱང་གྲགས་པའི་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་རྒྱ་གར་གྱི་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན། ཁོང་ནི་སྔ་འགྱུར་དུས་ཀྱི་རྒྱ་གར་གྱི་པཎྜི་ཏ་མཐའ་མ་ཞིག་ཏུ་བརྩིས། སྨྲྀ་ཏི་ཛྙཱ་ན་ཀཱིར་ཏིས་བོད་ཀྱི་ཁམས་སུ་བྱོན་ནས་རྒྱུད་སྡེའི་གཞུང་མང་པོ་བསྒྱུར་བ་དང་། སྒྲ་རིག་པའི་གཞུང་ཁག་ཀྱང་མཛད། ཁོང་གིས་དྲན་ཐང་དགོན་པ་ཞེས་པའི་དགོན་པ་བཙུགས་པ་རེད། བཀའ་འགྱུར་དང་བསྟན་འགྱུར་གྱི་གཞུང་ཁག་ཏུ་ཁོང་གིས་བསྒྱུར་བའི་གཞུང་མང་པོ་བཞུགས་ཡོད། འགྲེལ་པ་འདི་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཞབས་ཀྱི་ལུགས་སྲོལ་ལྟར་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། །
སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཞབས་ (Buddhajñānapāda, སྤྱིར་ལོ་༧༧༠-༨༢༠) ནི་རྒྱ་གར་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་དང་རྒྱུད་སྡེའི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། གསང་བ་འདུས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞབས་ལུགས་འགྲེལ་བརྗོད་ཀྱི་ལུགས་སྲོལ་གྱི་གཞི་བཙུགས་མཁན་དུ་གྲགས། ཁོང་ནི་བིཀྲ་མ་ཤཱི་ལ་གཙུག་ལག་ཁང་གི་མཁན་པོ་དང་པོར་གྱུར། སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཞབས་ཀྱི་གཞུང་གལ་ཆེན་ནི་མུ་ཁཱ་ག་མ་དང་ཨཱཏྨ་སཱ་དྷ་ནཱ་ཝ་ཏཱ་ར་བཅས་ཡིན། ཁོང་ནི་སློབ་དཔོན་སེང་གེ་བཟང་པོ་ (Haribhadra) དང་ཨོ་རྒྱན་ཡུལ་གྱི་བི་ལཱ་ས་བཛྲ་ལ་སོགས་པའི་སློབ་མར་གྱུར་ཏོ། །

 གཞུང་བརྩམས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་ལོ་རྒྱུས་རྒྱབ་ལྗོངས། 
གཞུང་འདི་སྒྲུབ་བརྒྱུད་ཡེ་ཤེས་ཞབས་ལུགས་ཀྱི་གསང་བ་འདུས་པའི་རྫོགས་རིམ་གྱི་ཉམས་ལེན་ཐབས་ལ་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་བརྩམས། གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་ནི་རྒྱུད་སྡེ་བླ་མེད་ཀྱི་རྒྱུད་རྩ་བ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ཐབས་རྒྱུད་དམ་ཕ་རྒྱུད་ཀྱི་གཙོ་བོར་བརྩིས། སྤྱིར་བཏང་གསང་བ་འདུས་པའི་འགྲེལ་བརྗོད་ཀྱི་ལུགས་སྲོལ་གཉིས་ཡོད་དེ། འཕགས་ལུགས་ (Ārya tradition) དང་ཡེ་ཤེས་ཞབས་ལུགས་ (Jñānapāda tradition) གཉིས་སོ། །
སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་པའི་ཉམས་ལེན་ནི་རྒྱུད་སྡེ་བླ་མེད་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་གྱི་ཉམས་ལེན་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། གསང་བ་འདུས་པ་དང་དུས་འཁོར་སོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྡེ་ཁག་ཏུ་གསུངས་པ་རེད། སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་པ་ནི་ནང་པའི་ཐ་སྙད་དུ་ཨཱ་རྱ་ལུགས་ཀྱི་རིམ་ལྔ་(པཉྩ་ཀྲ་མ)དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པས། རྫོགས་རིམ་གྱི་ཉམས་ལེན་གྱི་གནད་ཀྱི་ཆེད་དུ་གཞུང་འདི་གལ་ཆེན་ཡིན་ནོ། །

 གཞུང་གི་ས་བཅད་དམ་ནང་དོན། 
སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་གི་ངོ་སྤྲོད། གཞུང་འདིའི་འགོ་བརྗོད་དུ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་བྱས་རྗེས། ཡེ་ཤེས་བདུད་རྩིའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དང་། སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་གི་མཚན་གྱི་དོན་བཤད་དོ། གཞུང་འདིར་སྦྱོར་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་དུ་བཤད་ཅིང་། དེའི་ཡན་ལག་ནི་ཆ་དྲུག་ཡིན་ལ། དེ་དག་ནི་སོ་སོར་སྤོང་བ་དང་། བསམ་གཏན། སངས་རྒྱས་ཀུན། རྗེས་སུ་དྲན་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་བཅས་སོ། །

 སོ་སོར་སྤོང་བ། (Pratyāhāra) 
སོ་སོར་སྤོང་བ་ནི་དབང་པོ་བཅུའི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་ངོ་བོ་རྣམས་ཡུལ་རྣམས་འདོད་པའི་ངོ་བོའི་ལྷར་རང་རང་གནས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ངོ་བོ་སྤོང་བ་སྟེ། གཞུང་འདིར་དེ་ལ་"ཁྱི་ཡིས་ཁྱི་འབྱིན་པའི་ཚུལ" ཞེས་དཔེས་བཤད་དོ། འདིར་དབང་པོའི་ཡུལ་རྣམས་ལྷའི་རྣམ་པར་བསྒྱུར་བས་ཕྱི་རོལ་གྱི་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ། །

 བསམ་གཏན། (Dhyāna) 
བསམ་གཏན་གྱི་སྐབས་སུ་འདོད་པ་ལྔ་ནི་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གི་སེམས་ནི་འདོད་པར་བཤད། དེ་རྣམས་གཙོ་བོ་ལྔར་སྦྱོར་ཞིང་། ཚད་མེད་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། སྟོབས་ལྔ་ཡང་བསྡུས་ནས་ལྷ་མོ་རྣམས་དང་ཁྲོ་བོར་སྦྱར་ཏེ། སྦྱོར་བ་དང་པོ་དང་ཆེན་པོའི་ལྷའི་སྦྱོར་བ་ནི་བསམ་གཏན་དུ་བཞེད་དོ། །
བསམ་གཏན་གྱི་ཡན་ལག་ལྔ་ཡོད་པར་གསུངས་ཏེ། གཉིས་སུ་མེད་པར་སྦྱོར་བ་གཉིས་པ་དང་། དེའི་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་དགའ་བ་གསུམ་པ། དེ་གཉིས་ཀྱི་སེམས་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་ལས་བསྡུས་པའི་བདེ་བ་བཞི་པ། རང་གི་སེམས་དེ་ཤེས་པས་ཤེས་བྱའི་འབྱུང་བ་ཟད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་པ་བཅས་སོ། །

 སོག་རྩོལ། (Prāṇāyāma) 
ཡན་ལག་གསུམ་པ་སོག་རྩོལ་གྱི་སྐབས་སུ་"སངས་རྒྱས་ཀུན་ནི་རང་གི་སེམས་སོ" ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའི་དངོས་ཞི་བ་ནི་དེའི་བཞོན་པའི་དབུགས་སོ། འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དངོས་གྲུབ་བོ། ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་འབྱུང་བ་ལྔ་ནི་དབུགས་སྟེ་ཁ་དོག་ལྔ་དང་དེའི་རང་བཞིན་དུ་ལྡན་པའོ། དེ་འོད་ཀྱི་གོང་བུ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་ལས་ཕྱུང་ནས་སྣ་རྩེ་ལ་བསྒོམ་སྟེ། ཁ་དོག་ལྔ་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱི་ནང་གི་འཁོར་ལོ་དང་ལྡན་པའི་ངོ་བོ་སྟེ། དེས་ན་ཕྲ་མོའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་སོ། །

 རྗེས་སུ་དྲན་པ། (Anusmṛti) 
གལ་ཏེ་དེ་ལས་ཉམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཕྲ་མོའི་གཙོ་བོ་རང་གི་ངོ་བོའི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་སྙིང་ལ་ས་བོན་བཀོད་པའི་ཐིག་ལེ་ལ་དབུགས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་དུ་བསྒོམས་ནས་སྔར་གྱི་རིན་པོ་ཆེ་དེ་སླར་ཡང་གཟུང་བར་བྱའོ། དེས་ཀྱང་མཚན་མ་འབྱུང་སྟེ། དེ་ནས་དབུགས་དེ་རྡོ་རྗེའི་ལམ་ནས་པདྨ་ལ་སྤྲོའོ། ཅི་སྟེ་དེ་ལས་ཀྱང་ཉམས་ན་དབང་པོ་ཤིན་ཏུ་རྟུལ་བས་ཕྱི་རོལ་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བརྩལ་ཏེ། ལེའུ་བདུན་པ་ལྟར་སྦྱར་ནས་སོ་སོར་སྣང་བ་ནི་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །

 ཏིང་ངེ་འཛིན། (Samādhi) 
ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྐབས་སུ་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་ཐོབ་པས་དངོས་པོ་ཀུན་བསྡུས་ཏེ་གོང་བུར་རྡོ་རྗེ་ལས་བྱུང་ནས། ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་རྡུལ་ལྟ་བུའི་ནང་དུ་ལྷའི་གཟུགས་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྐད་ཅིག་མས་རྫོགས་པ་གཞན་ལ་ཕན་པའི་དོན་དུ་སྤྲོ་བ་དང་བསྡུ་བ་དག་བྱེད་པ་དམ་པའི་མཚན་མ་ཐོབ་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །

 ཡན་ལག་དྲུག་གི་ཡོན་ཏན། 
གཞུང་གི་མཇུག་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་པོ་དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་གསུངས་ཏེ། སོ་སོར་སྤོང་བ་ལས་འགོ་བཙུགས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བར་གྱི་ཡན་ལག་རེ་རེའི་ཕན་ཡོན་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །

 ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས། 
གཞུང་འདིའི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཞབས་ཀྱི་ལུགས་ལྟར་གསང་བ་འདུས་པའི་རྫོགས་རིམ་བཤད་པ་ཡིན། གསང་བ་འདུས་པའི་འགྲེལ་བརྗོད་ཀྱི་ལུགས་སྲོལ་གཉིས་ཡོད་པའི་ནང་ནས། ཡེ་ཤེས་ཞབས་ལུགས་ནི་འཕགས་ལུགས་དང་མི་འདྲ་བར་འཇམ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་གཙོ་བོར་བཞག་པ་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་བཅུ་དགུ་ཡོད་པ་བཅས་ཡིན། འགྲེལ་པ་འདིར་སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་གི་ཉམས་ལེན་གྱི་གནད་རྣམས་གསལ་བར་བཤད་ཅིང་། ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་ལའང་རྒྱས་པར་འགྲེལ་བ་ཡིན་ནོ། །
གཞུང་འདིར་དབང་པོ་བཅུའི་སྐོར་དང་། འདོད་པ་ལྔ་དང་འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་གསུམ་གྱི་འབྲེལ་བ། ཚད་མེད་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་སྟོབས་ལྔ་བཅས་ཀྱི་ལྷའི་སྦྱོར་བ། གསང་བ་གསུམ་གྱི་སྐོར་བཅས་བཤད་པ་ནི་གཞུང་འདིའི་ཁྱད་ཆོས་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །

 ཤུགས་རྐྱེན་དང་འཕྲིན་ལས། 
གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་ནི་བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་ཆོས་བརྒྱུད་ཁག་ཏུ་གལ་ཆེན་ཡིན་ཞིང་། ལྷག་པར་དགེ་ལུགས་པའི་ནང་རྒྱུད་སྡེ་བླ་མེད་ཀྱི་གཙོ་བོར་བརྩིས། རྗེ་ཙོང་ཁ་པས་གསང་བ་འདུས་པའི་སྐོར་གསུང་རབ་མང་པོ་མཛད་ཅིང་། ཁོང་གི་གསུང་འབུམ་པོ་ཏི་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་པོ་ཏི་ལྔ་ནི་གསང་བ་འདུས་པའི་སྐོར་ཡིན། སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་གི་ཉམས་ལེན་ནི་གསང་བ་འདུས་པ་དང་དུས་འཁོར་སོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྡེ་བླ་མེད་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་གྱི་གཞི་མ་ཡིན་པས། འགྲེལ་པ་འདིས་ཉམས་ལེན་པ་རྣམས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །

 པར་གཞི་ཁག 
སྡེ་དགེ་པར་མ། 
ཅོ་ནེ་པར་མ། 
སྣར་ཐང་པར་མ།
པེ་ཅིང་པར་མ།
གསེར་བྲིས་མ།
དཔེ་བསྡུར་མ།

 ད་དུང་གཟིགས། 
 གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད
 སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཞབས
 སྨྲྀ་ཏི་ཛྙཱ་ན་ཀཱིར་ཏི
 རྫོགས་རིམ
 རྒྱུད་སྡེ་བླ་མེད

 དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 
(འདིར་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ་འགོད་དགོས།)

 ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད། 
 BDRC-Buddhist Digital Resource Center[]
 ཝེ་ཁེ་བོད་ཀྱི་རིག་མཛོད། སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འགྲེལ་པ།[]

 གསལ་བཤད།
ཞུ་དགོས་པ་ཞིག་ལ་གཞུང་འདིའི་སྐོར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་ནང་དོན་ཞིབ་ཕྲ་དག་ད་དུང་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞིབ་འཇུག་དང་ཞུ་དག་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་དགོས་པ་ཡིན། གང་ལྟར་འདི་ནི་ཝེ་ཁེ་རིག་མཛོད་ཀྱི་བརྩམས་ཚོས་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་གི་མ་དཔེ་ཙམ་ཡིན་པས། ཁུངས་གཏུབ་དང་གནས་ཚུལ་ཞིབ་ཕྲ་རྣམས་ད་དུང་ཞིབ་འཇུག་གི་གནས་སུ་ལྷག་ཡོད།