དྲན་པ་ཉེར་གཞག་

ནང་པའི་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་དང་འཛམ་གླིང་སྤྱིའི་དྲན་པའི་ལུགས་ཀྱི་དཔྱད་བསྡུར། 

དེང་གི་འཛམ་གླིང་ནི་ "དྲན་པའི་གསར་བརྗེ་" ཞེས་འབོད་པའི་དུས་རབས་ཤིག་ལ་སླེབས་ཡོད། སྔོན་ཆད་ཨེ་ཤེ་ཡའི་དགོན་སྡེའི་ནང་དུ་མ་གཏོགས་མེད་པའི་ཉམས་ལེན་འདི་ཉིད། དེང་སང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཕྱི་ཤུན་བཤུས་ཏེ་སྨན་བཅོས་དང་ཚོང་ལས་སོགས་ཀྱི་ནང་དུ་དར་བཞིན་ཡོད།  འོན་ཀྱང་། ནང་པའི་ "ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་" (Samma Sati) ནས་འཇིག་རྟེན་ཕལ་པའི་ "སེམས་ངལ་གཅོག་ཐབས་ཀྱི་དྲན་པ་" (MBSR) བར་གྱི་འགྱུར་བ་དེ་ནི་ཐ་སྙད་ཙམ་མ་ཡིན་པར། ཀུན་སྤྱོད་དང་། བདག་གི་རྣམ་གཞག སྡུག་བསྔལ་ལ་བལྟ་སྟངས་བཅས་ཀྱི་རྩ་བའི་འགྱུར་བ་ཞིག་ཡིན།    

 ནང་པའི་དྲན་པའི་བཀོད་པ།: ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་ཐར་པའི་ལམ། 

ནང་པའི་གཞུང་ལུགས་ནང་ "དྲན་པ་" (Pali: Sati) ཞེས་པ་དེ་ནི་སེམས་ཁམས་ཀྱི་ཐབས་རྩལ་རྐྱང་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པར། འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་གསེས་ཤིག་ཡིན།  དྲན་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་གི་འབྱུང་ཁུངས་ནི་ "དྲན་གསོ་" བའི་དོན་ལ་ཐུག་ཡོད་ཅིང་། དེས་ད་ལྟའི་དུས་སུ་དམིགས་པ་ཞིག་སེམས་ལ་བཟུང་བ་དང་། ལྷག་པར་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་རྣམས་སེམས་ལས་མ་བརྗེད་པར་བྱེད་པ་ལ་ཟེར།  འཇིག་རྟེན་ཕལ་པའི་དྲན་པས་ད་ལྟའི་སྐད་ཅིག་མ་ལ་སྡོད་རྒྱུ་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོར་འཛིན་ནའང་། ནང་པའི་དྲན་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གཏན་ཟད་དང་ཐར་པ་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་སྤྱོད་པའི་ལག་ཆ་ཞིག་ཡིན།    

 དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གི་མདོ།: གཞི་བཞིའི་རྣམ་གཞག 

ནང་པའི་དྲན་པའི་སྒྲོམ་གཞི་གཙོ་བོ་ནི་ དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གི་མདོ་ ཡིན། འདིར་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བཞི་གསུངས་ཡོད།    

ལུས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག: ལུས་ཀྱི་འགྲོ་འདུག་སྤྱོད་ལམ་དང་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་སོགས་ལ་དྲན་པས་བརྟག་པ།    

ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེར་བཞག: བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ། བར་མ་བཅས་ཀྱི་ཚོར་བ་དག་ལ་བལྟ་ཞིང་། དེས་སྲེད་ལེན་དང་ཁོང་ཁྲོ་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་པར་དཔྱོད་པ།    

སེམས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག: སེམས་ཀྱི་གནས་བབ་ལ་བལྟ་ཞིང་། སེམས་དེ་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་། གཏི་མུག་བཅས་ཀྱིས་བསླད་ཡོད་མེད་བརྟག་པ།    

ཆོས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག: ནང་པའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་གཞག་སྟེ། སྒྲིབ་པ་ལྔ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ལ་བལྟ་བ།    

 ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་རྣམ་པར་མ་བརྟག་པའི་དྲན་པ། 

དེང་རབས་ཀྱི་སེམས་ཁམས་རིག་པའི་ནང་། དྲན་པ་ནི་ "རྣམ་པར་མ་བརྟག་པའི་དྲན་པ་" (Bare Attention) སྟེ། ཅི་བྱུང་བ་ལ་དཔྱད་པ་མེད་པར་མེ་ལོང་ལྟར་ཤར་བ་ཙམ་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད།  འོན་ཀྱང་། ནང་པའི་བཤད་སྲོལ་ལྟར་ན། དྲན་པ་ནི་དགེ་མི་དགེ་འབྱེད་པའི་ "ཤེས་རབ་" དང་འབྲེལ་བ་ཡོད།  དཔེར་ན། བྱི་བ་འཛིན་པར་སྒུག་པའི་བྱི་ལ་ཞིག་ལ་དམིགས་པ་གཏད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་ཀྱང་། དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་མེད་དེ། དེ་ནི་གནོད་སེམས་དང་སྲེད་ལེན་གྱིས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་ཕྱིར་རོ།    

 སྨན་བཅོས་ཀྱི་སྒྱུར་བཀོད།: MBSR ཡི་སྒྲོམ་གཞི། 

ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༩ ལོར་ཇོན་ཁཱ་བྷཊ་ཟིན་ (Jon Kabat-Zinn) གྱིས་ MBSR ཞེས་པའི་ལས་གཞི་བརྩམས་པ་ནས་བཟུང་། དྲན་པའི་ཉམས་ལེན་དེ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རྒྱས་སྤྲོས་མེད་པར་སྨན་བཅོས་ཀྱི་ལམ་དུ་བཀོད།  འདི་ནི་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་དེ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཕྱི་ཤུན་མེད་པར་མི་ཀུན་ལ་ཕན་ཐོགས་པའི་ "ཐབས་མཁས་" (Upaya) ཤིག་ཏུ་བརྩི་བཞིན་ཡོད།    

{| class="wikitable"

|- ! ཁྱད་ཆོས།!! ནང་པའི་ཡང་དག་པའི་དྲན་པ།!! འཇིག་རྟེན་ཕལ་པའི་དྲན་པ། (MBSR/MBCT)

|- | མཐར་ཐུག་གི་དམིགས་ཡུལ། | | འཁོར་བ་ལས་ཐར་བ། (མྱང་འདས།) | | སེམས་ངལ་གཅོག་པ་དང་བདེ་ཐང་།  |- | ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཞི། | | བསླབ་པ་ལྔ་སོགས་གསལ་པོར་བསྟན་པ། | | གནོད་པ་མི་སྐྱེལ་བའི་ཀུན་སྤྱོད།  |- | བདག་གི་རྣམ་གཞག | | བདག་མེད་རྟོགས་པ། (Anatta) | | བདག་གི་ནུས་པ་སྟོབས་ཆེར་གཏོང་བ།  |- | དུས་ཀྱི་འདུ་ཤེས། | | སྔོན་དང་ད་ལྟའི་ཆོས་དྲན་པ། | | ད་ལྟ་ཁོ་ནར་དམིགས་པ།  |}   

 སེམས་ཀྱི་ TAPES: ཕྱོགས་མང་དཔྱད་བསྡུར། 

མཁས་པ་དག་གིས་ནང་པའི་དྲན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ཕལ་པའི་དྲན་པའི་བར་གྱི་ཁྱད་པར་དེ་ "TAPES" ཞེས་པའི་སྒྲོམ་གཞི་ལྔའི་ཐོག་ནས་དབྱེ་བ་འབྱེད་བཞིན་ཡོད། དེ་དག་ནི་ དུས་ཀྱི་འདུ་ཤེས། (Temporality) ཚོར་བ། (Affect) ནུས་པ། (Power) ཚུལ་ཁྲིམས། (Ethics) བདག་གི་རྣམ་གཞག (Selfhood) བཅས་ཡིན།    

ཚུལ་ཁྲིམས།: ནང་པའི་དྲན་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གཞི་བཅོལ་ཡོད།  འོན་ཀྱང་། འཇིག་རྟེན་ཕལ་པའི་དྲན་པ་ནི་ "ཀུན་སྤྱོད་རིས་མེད་" ཅིག་ཏུ་བསྒྲགས་ཏེ་ཚོང་ལས་ནང་སྤྱོད་བཞིན་ཡོད་པས། འདི་ལ་ "McMindfulness" ཞེས་ཚོང་ཟོག་ལྟ་བུའི་དྲན་པ་ཡིན་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་མཁན་ཡང་ཡོད།    

 སྟོ་ཡེག་གི་དྲན་པ། (Stoic Prosoche) 

གནའ་བོའི་གྷི་རི་སིའི་སྟོ་ཡེག་ལྟ་གྲུབ་ལའང་ "དྲན་པ་" དང་འདྲ་བའི་ Prosoche ཞེས་པའི་ཉམས་ལེན་ཞིག་ཡོད།  འདི་ནི་རང་གི་བསམ་བློ་དང་བརྟག་དཔྱད་ལ་རྒྱུན་དུ་དྲན་པས་བལྟ་ཞིང་། དེ་དག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཉིད་ (Logos) དང་མཐུན་མིན་བརྟག་པ་ལ་ཟེར།  ནང་པས་ "བདག་མེད་" སྒོམ་པ་དང་མི་འདྲ་བར། སྟོ་ཡེག་པས་རང་གི་བསམ་བློ་སྟོབས་ཆེར་བཏང་སྟེ་ "ནང་གི་བཙན་རྫོང་" ཞིག་སྐྲུན་པར་བྱེད།    

 དཀོན་མཆོག་འདོད་པའི་དྲན་པ།: ཡེ་ཤུའི་སྨོན་ལམ་དང་ཁ་ཆེའི་མུ་ར་ཁ་བྷ། 

ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས།: ཡེ་ཤུའི་སྨོན་ལམ་ཉམས་ལེན་ (Centering Prayer) ནི་དཀོན་མཆོག་དང་འབྲེལ་བ་ཟབ་མོ་འཛུགས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན། འདིར་དམིགས་པ་གཙོ་བོ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར། དཀོན་མཆོག་གི་བྱམས་བརྩེ་དང་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་རྒྱུ་དེ་ཡིན།

ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས།: སུ་ཕཱི་ (Sufi) ལུགས་ལ་ Muraqaba ཞེས་པའི་ཉམས་ལེན་ཡོད།  འདི་ནི་དཀོན་མཆོག་གིས་རྟག་ཏུ་རང་ལ་གཟིགས་བཞིན་ཡོད་པའི་དྲན་པ་བརྟན་པོ་ཞིག་སྐྱེད་པ་ལ་ཟེར།    

 ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ལུགས་གཞན།: ཏའོ་ལུགས་དང་ཡ་ཧུ་དཱའི་ལུགས། 

ཏའོ་ལུགས།: ཏའོ་ལུགས་ཀྱི་སྒོམ་ (Zuowang) ནི་རང་བྱུང་གི་གནས་བབས་དང་མཐུན་པར་བྱེད་པ་ལས་ནང་པའི་སྒོམ་ལྟར་སྒྲོམ་གཞི་དེ་ཙམ་དམ་པོ་མེད།  འདིར་ Wu Wei ཞེས་པའི་བྱ་བ་མེད་པའི་བྱ་བའི་ལྟ་བ་གཙོ་བོ་ཡིན།    

ཡ་ཧུ་དཱའི་ལུགས།: འདིར་ Hitbodedut ཅེས་པའི་རང་ཉིད་ཟུར་དུ་བཀར་ནས་དཀོན་མཆོག་དང་ལྷན་དུ་གཏམ་བཤད་བྱེད་པའི་སྒོམ་དང་། Hitbonenut ཅེས་པའི་བསམ་བློའི་རྩལ་སྦྱོང་གི་སྒོམ་གཉིས་ཡོད།    

 སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ།: སྒེར་གྱི་བདེ་ཐང་ནས་སྤྱི་ཚོགས་འགྱུར་ལྡོག་བར། 

འཇིག་རྟེན་ཕལ་པའི་དྲན་པས་སེམས་ངལ་དེ་མི་སྒེར་གྱི་དཀའ་ངལ་ཞིག་ཏུ་བརྩི་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་། "སྤྱི་ཚོགས་དོན་གཉེར་གྱི་ནང་པའི་" (Socially Engaged Buddhism) ལུགས་ལྟར་ན། དྲན་པ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དྲང་བདེན་མ་ཡིན་པའི་སྒྲོམ་གཞི་དག་བསྒྱུར་བའི་གཞི་རྩ་ཡིན།  ང་ཚོ་ཚང་མ་གཅིག་ལ་གཅིག་རྟེན་ཡིན་པས། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་མ་སེལ་བར་མི་སྒེར་གྱི་བདེ་ཐང་ངོ་མ་ཞིག་ཡོང་མི་སྲིད་པར་འདོད།    

 མཇུག་བསྡོམ། 

དྲན་པའི་ཉམས་ལེན་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པ་འདི་ནི་བྱུང་རབས་ནང་གི་དོན་དག་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། འཇིག་རྟེན་ཕལ་པའི་དྲན་པས་མིའི་ལུས་སེམས་ཀྱི་ནད་གཞི་གསོ་བར་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད་ནའང་། ནང་པའི་ཡང་དག་པའི་དྲན་པའི་གཏིང་ཚད་དང་དམིགས་ཡུལ་ལ་སླེབས་ཐུབ་ཀྱི་མེད། དྲན་པ་ནི་ཡོན་ཏན་བཟང་པོ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་། དེའི་འབྲས་བུ་ནི་དེ་ཉིད་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་ས་གཞི་གང་འདྲ་ཞིག་གི་ཐོག་ཏུ་བཏབ་ཡོད་མེད་ལ་རག་ལས་ཡོད། དེར་བརྟེན། ལུགས་སོ་སོའི་ཁྱད་པར་ཤེས་པའི་ཐོག་ནས། དྲན་པའི་ནུས་པ་དེ་མི་སྒེར་དང་སྤྱི་ཚོགས་གཉིས་ཀའི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་ཆེད་དུ་སྤྱོད་རྒྱུ་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེའོ།