ཆོས་ཅན་

ཆོས་ཅན་ཞེས་པ་ནི་བོད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་དང་ཤེས་རིག་གི་གཞུང་ལུགས་ནང་དུ་ཁྱབ་ཆེ་བའི་ཐ་སྙད་ཅིག་ཡིན། དེ་ལ་རང་བཞིན་ངམ་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པ། ཆོས་ཀྱི་དབང་གིས་འཛིན་པར་གྱུར་པ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཁྱབ་བདག་ལ་ཡོད་པ་སོགས་ཀྱི་དོན་ཚུལ་འདྲ་མིན་ཡོད།
 ནང་དོན། 
ཆོས་ཅན་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་གཙོ་བོར་མི་རྟག་པ་དང་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པ་མཐོང་སྟེ། "འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་དག་ཏུ་ནི་དུས་ནམ་ཞིག་མགོ་སྙོམས་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ་བདག་གི་ལུས་འདི་ཡང་འདི་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཅན་འདི་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཉིད་འདི་ལས་མ་འདས་པའོ་"ཐུབ་བསྟན་ཆོས་གྲགས། སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲེལ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་ཡོན་ཏན་བུམ་བཟང་། ཤིང་དཔར།ཞེས་གསུངས། འདིའི་དོན་ནི་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་རོ་རུལ་དང་རང་གི་ལུས་གཉིས་ཀ་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་མཚུངས་པར་སྒོམ་པའི་ཚུལ་སྟོན་པ་ཡིན། འདིས་རང་གི་ལུས་ལ་ཆགས་པ་སྤང་ནས་མི་རྟག་པ་ངེས་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་ནོ། །"ངེས་པར་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་དག་ཏུ་ནི་འདི་དག་དང་འདྲའོ་ཞེས་དུས་ནམ་ཞིག་མགོ་སྙོམས་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་མི་རྟག་པ་མི་གཙང་བ་ངེས་འབྱུང་གི་བསམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་དོ། །"མཁན་པོ་ཀུན་དཔལ། སྤྱོད་འཇུག་གི་ཚིག་འགྲེལ་འཇམ་དབྱངས་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་། ཤིང་དཔར།ཞེས་གསུངས། འདིས་ཆོས་ཅན་ཞེས་པ་ངེས་པར་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ལྡན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་། དེ་ལ་མི་རྟག་པ་དང་མི་གཙང་བ་སྒོམ་པའི་ཡིད་བྱེད་བྱ་དགོས་པ་གསལ་བར་བསྟན་ཏོ། །
 ངེས་ཚིག 
"བདག་གི་ལུས་འདི་ཡང་འདི་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཅན་ནོ་ཞེས་མགོ་སྙོམ་བྱེད་པར་འགྱུར་སྙམ་དུ་སྨོན་པར་བྱའོ། །"རྒྱལ་ཚབ་དར་མ་རིན་ཆེན། སྤྱོད་འཇུག་གི་རྣམ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་འཇུག་ངོགས། ཤིང་དཔར།ཞེས་པ་འདིའི་དོན་ནི་རང་གི་ལུས་ཀྱང་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་རོ་རུལ་དང་མཚུངས་པར་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པར་ཤེས་ནས་སྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དོ། འདིས་ཆོས་ཅན་ཞེས་པ་རང་བཞིན་ནམ་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་དོན་དུ་འགྱུར་བའོ། །
"འདི་མཐར་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་དག་ཏུ་ནི་འདྲའོ་ཞེས་ནམ་ཞིག་མགོ་སྙོམས་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་དེར་སྨོན་པའོ། །"རྒྱལ་སྲས་ཐོགས་མེད་བཟང་པོ། སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲེལ་པ་ལེགས་བཤད་རྒྱ་མཚོ། ཤིང་དཔར།ཞེས་གསུངས། འདིས་རང་གི་ལུས་དང་གཞན་གྱི་རུས་གོང་ཡི་རང་བཞིན་མཚུངས་པར་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པ་གོ་བར་བྱ་བའི་ཆེད་དང། འདིས་ཆོས་ཅན་ཞེས་པ་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་དོན་དུ་གོ་དགོས་པའི་ཆེད་ཡིན་ནོ། །
 ཁྱད་ཆོས། 
"དེའི་ཆོས་ཅན་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ལ།"ཤེས་རབ་འབྱུང་གནས་བློ་གྲོས། སྤྱོད་འཇུག་གི་དཀའ་འགྲེལ། ཤིང་དཔར། ཞེས་གསུངས། འདིས་ཆོས་ཅན་ཞེས་པ་དེའི་རང་བཞིན་དང་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་དོན་དང་། དེ་ཡང་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་རོ་རུལ་གྱི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་རང་གི་ལུས་ལའང་ཁྱབ་པར་བསྟན་པའོ། །"རུས་པ་གཞན་ཞུ་བ་དང་རང་གི་ལུས་པོ་འདྲ་བ་ལ་བརྗོད་དོ། །རུས་པ་སྟེ་སྨད་པར་འགྱུར་བའོ། །"ཤེས་རབ་འབྱུང་གནས་བློ་གྲོས། སྤྱོད་འཇུག་གི་དཀའ་འགྲེལ། ཤིང་དཔར།ཞེས་གསུངས། འདིས་རུས་པ་དང་རང་གི་ལུས་གཉིས་སྨད་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་མཚུངས་པ་བསྟན། འདིས་ཆོས་ཅན་ཞེས་པ་འགྱུར་བ་དང་ཞིག་པའི་རང་བཞིན་ལྡན་པའོ། །
 སྒོམ་པའི་ཚུལ། 
"སྔར་གཞན་ཤི་བ་དག་གི་རོ་དང་རུས་གོང་དག་དང་བདག་གི་ལུས་ད་ལྟ་གསོན་པའི་དུས་སུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློས་རྟག་པར་བཟུང་བ་འདི་གཉིས་ཁྱད་པར་མེད་པར་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་དག་"ཐུབ་བསྟན་ཆོས་གྲགས། སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲེལ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་ཡོན་ཏན་བུམ་བཟང་། ཤིང་དཔར།ཅེས་གསུངས། འདིའི་དོན་ནི་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་རོ་རུལ་དང་རང་གི་གསོན་པའི་ལུས་གཉིས་ཀ་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་ནས་མཚུངས་པར་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པ་བསྟན། འདིས་ལུས་ལ་ཆགས་པ་བཅད་ནས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་འཕྲོག་ཅིང་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །
 བསྡུས་དོན། 
སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲེལ་པ་ཁག་གི་ལུང་ཁུངས་ལས་གསལ་བའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ནི་གཙོ་བོར་རང་བཞིན་ངམ་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་དོན་དུ་སྤྱོད། བྱེ་བྲག་ཏུ་མི་རྟག་པ་དང་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཆོས་ཅན་ཞེས་ཞུགས། དེ་ཡང་ལུས་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོ་སྒོམ་པའི་སྐབས་སུ་རང་གི་ལུས་དང་གཞན་གྱི་རོ་རུལ་གཉིས་ཆ་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་མཚུངས་པར་སྒོམ་པའི་ཚུལ་དུ་སྤྱོད། འདི་ལྟར་ན་ཆོས་ཅན་ཞེས་པ་སྐྱེ་འཆི་བའི་འཁོར་བར་ཞུགས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་རང་བཞིན་འཇིག་པ་ལས་མ་འདས་པའི་དོན་དུ་གོ་དགོས་སོ། །
 ལུང་ཁུངས།