སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བསྟོད་པ་བསྔགས་པར་འོས་པ་བསྔགས་པ་ལས་བསྟོད་པར་མི་ནུས་པར་བསྟོད་པ།

«སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བསྟོད་པ་བསྔགས་པར་འོས་པ་བསྔགས་པ་ལས་བསྟོད་པར་མི་ནུས་པར་བསྟོད་པ།» ཞེས་པ་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་མཁས་པ་མ་ཏི་ཙི་ཏྲས་མཛད་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་བསྟོད་པའི་སྙན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། གཞུང་འདི་ནི་དུས་རབས་གཉིས་པའི་སྨད་ཆ་ནས་གསུམ་པའི་སྟོད་ཆར་བརྩམས་པ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་གྱི་ཡོད་ལ། བོད་དུ་སྒྲ་བསྒྱུར་ཆེན་མོའི་དུས་སྐབས་སུ་ལོ་ཙཱ་བ་པནྜི་ཏ་མང་པོས་བསྒྱུར་འཇུག་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན། ལེའུ་བཅུ་གསུམ་གྱི་ཚོགས་སུ་ཕབ་པ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་སྙན་ངག་གི་ཚུལ་དུ་བསྟོད་པར་བྱས་ཤིང་། བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་རིག་གནས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཁྲོད་དུ་གལ་ཆེའི་གོ་ཐོབ་ཅིག་ཡོད་དོ། །

 གཞུང་གི་གནས་ཚུལ་གནད་བསྡུས། 
མཚན་བྱང་ཆ་ཚང་། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བསྟོད་པ་བསྔགས་པར་འོས་པ་བསྔགས་པ་ལས་བསྟོད་པར་མི་ནུས་པར་བསྟོད་པ།
མཛད་པ་པོ། སློབ་དཔོན་མ་ཏི་ཙི་ཏྲ། (Mātṛceta)
བརྩམས་པའི་དུས་རབས། དུས་རབས་གཉིས་པའི་སྨད་ཆ་ནས་གསུམ་པའི་སྟོད་ཆ།
བརྗོད་བྱ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་བསྟོད་པ། 
གཞུང་ཚད། ལེའུ་བཅུ་གསུམ།
ལོ་ཙཱ་བ། ལོ་ཆེན་རིན་ཆེན་བཟང་པོ།

 མཛད་པ་པོ་ངོ་སྤྲོད། 
སློབ་དཔོན་མ་ཏི་ཙི་ཏྲ་(Mātṛceta)ནི་རྒྱ་གར་གྱི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་སྟེ། དུས་རབས་གཉིས་པའི་སྨད་ཆ་ནས་གསུམ་པའི་སྟོད་ཆར་འཁྲུངས་པ་ཞིག་ཏུ་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཁོང་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་བསྟོད་པའི་སྙན་ངག་འདྲ་མིན་རྩོམ་གནང་མཁན་ཞིག་ཏུ་གྲགས་ཆེ། 
ཁོང་གི་ལོ་རྒྱུས་ལ་བལྟས་ན། ནང་པ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཕྱི་དར་གྱི་དུས་སྐབས་སུ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་ལ། རྒྱ་གར་གྱི་ནང་པའི་སྙན་ངག་རིག་གནས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཁྲོད་དུ་གནས་སྐབས་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ལ་ཕེབས་ཡོད། ཁོང་གིས་རྩོམ་པའི་བསྟོད་པའི་སྙན་ངག་ནི་ཚིག་གཞིར་སྙན་ཞིང་དོན་གཏིང་ཟབ་པས་རྒྱ་གར་ནས་འགོ་བཙུགས་ཏེ་བོད་དང་རྒྱ་ནག་སོགས་ཀྱི་ནང་གི་བཟང་སྤྱོད་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད།

 གཞུང་བརྩམས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་ལོ་རྒྱུས་རྒྱབ་ལྗོངས། 
གཞུང་འདི་བརྩམས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སྙན་ངག་གི་ཚུལ་དུ་བསྟོད་ཅིང་བསྔགས་པ་དེ་ཡིན། མཛད་པ་པོས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་ཚད་མེད་པའི་རྨོངས་པ་དང་དད་པ་སྐྱེས་པའི་ཐོག་ནས་འདི་ལྟའི་བསྟོད་པ་བརྩམས་པ་ཡིན།
དུས་རབས་གསུམ་པའི་དུས་སྐབས་དེ་རྒྱ་གར་དུ་ནང་པའི་ཆོས་ལུགས་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་དུས་སྐབས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་། དེའི་དུས་སུ་ནང་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱང་ལེགས་པར་རྒྱས་ཡོད། གཞུང་གི་མགོ་ནས་ཀྱང་ཁོང་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་བསྟོད་པར་མི་ནུས་སམ་དྲག་པའི་བློ་འདོན་གནང་ཡོད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་། འདི་ནི་སྔོན་གྱི་རྒྱ་གར་གྱི་ཤཱསྟྲ་རྩོམ་པའི་རིག་གནས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་སྟེང་ནས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན།

གཞུང་གི་ས་བཅད་དམ་ནང་དོན།
 ལེའུ་དང་པོ། བསྟོད་པར་མི་ནུས་པར་བསྟོད་པ། 
ལེའུ་འདིར་མཛད་པ་པོས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ནི་བསྟོད་པར་མི་ནུས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཀྱང་། རང་གི་བསམ་པ་གཙང་མར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ཇི་ནུས་སུ་བསྟོད་པར་ཞུགས་པའི་དམིགས་ཡུལ་གསལ་པོར་བཤད་ཡོད། མི་ཞིག་གིས་རྒྱ་མཚོ་ཞིག་འཐུང་མི་ཐུབ་ཀྱང་སྐོམ་པ་སེལ་བའི་ཆེད་དུ་ཇི་ནུས་སུ་འཐུང་བ་ལྟ་བུའི་དཔེ་བཤད་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་པ་རྣམས་ལ་གྲངས་ངེས་པའི་ཚིགས་བཅད་ཀྱིས་བསྟོད་མི་ཐུབ་ཀྱང་། དད་གུས་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་བསྟོད་པར་ཞུགས་པའི་གདམས་ངག་ཟབ་མོ་ཞིག་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།

 ལེའུ་གཉིས་པ། ཕྱག་འཚལ་བ། 
ལེའུ་འདིར་སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བའི་ཚུལ་གྱི་རིགས་དང་། དེའི་དགོས་པ། དེའི་འབྲས་བུ་སོགས་ལ་ཞིབ་ཕྲ་འགྲེལ་བཤད་བྱས་ཡོད། སངས་རྒྱས་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱབས་གནས་མཆོག་ཡིན་པ་དང་། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཕྱག་འཚལ་འོས་པའི་མཆོག་ཡིན་པར་བསྟན་ཡོད། མཛད་པ་པོས་སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བའི་ཆེད་དུ་རང་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་ཐོག་ནས་ཇི་ལྟར་མཆོད་ཚུལ་དུ་བྱེད་ཐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་རྒྱས་པར་གསུངས་ཡོད།

 ལེའུ་གསུམ་པ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གྲུབ་པ། 
འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཀུན་མཁྱེན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གྲུབ་པར་བསྟན་པའི་ལེའུ་གལ་ཆེ་ཞིག་ཡིན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་། ཡུལ་ཐམས་ཅད། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ། ལས་དང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམས་སོ་སོར་གསལ་པོར་མཁྱེན་ཐུབ་པར་བཤད་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀྱང་མཐར་སྤངས་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་མཁྱེན་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་བསྟན་ཡོད།

 ལེའུ་བཞི་པ། སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་བསྟོད་པ། 
འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྟོབས་བཅུ་དང་མི་འཇིགས་པ་བཞིའི་ཁྱད་པར་རྣམས་རྒྱས་པར་བཤད་ཡོད། སྟོབས་བཅུ་ནི་གནས་དང་གནས་མིན་ཤེས་པའི་སྟོབས། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཤེས་པའི་སྟོབས། མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པའི་སྟོབས་སོགས་ཡིན། མི་འཇིགས་པ་བཞི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་སྐབས་སུ་སུ་དང་ཡང་རྩོད་པར་མི་འཇིགས་པའི་སྤོབས་པ་ཞིག་ཡིན། འདི་ལྟའི་མཛད་པ་མི་འདྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་དང་། དེའི་ཁྱད་པར་རྣམས་སྙན་ངག་གི་ཚུལ་དུ་བཤད་པ་ནི་ལེའུ་འདིའི་དམིགས་ཡུལ་མཆོག་ཡིན།

 ལེའུ་ལྔ་པ། གསུང་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་བསྟོད་པ། 
སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གི་ཡོན་ཏན་རྣམས་གཞུང་ལུགས་དང་སྙན་ངག་གཉིས་ཀའི་ཐོག་ནས་བཤད་པ་ཡིན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ནི་ཚིག་སྙན་ཞིང་དོན་གསལ། མཐར་ཐུག་པའི་བདེན་པ་དང་ལྡན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁམས་དང་མོས་པའི་ཁྱད་པར་ལ་གཞིགས་ནས་འཚམས་པའི་ཆོས་སྟོན་པའི་ཁྱད་པར་མཆོག་རྣམས་བཤད་ཡོད། གཞན་ཡང་གསུང་གི་ཚིག་ལས་ཡང་ཁ་དོག་དང་དྲི་ཞིམ་སོགས་ཀྱི་རིག་པའི་སྤྲུལ་པ་ཡང་སྣང་བའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལའང་གཏམ་རྒྱ་ཆེ་རུ་བཤད་ཡོད།

 ལེའུ་དྲུག་པ། རྩོད་པ་མི་མངའ་བར་བསྟོད་པ། 
འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་ཆོས་ཉིད་དང་མཐུན་པ་དང་། རིགས་པ་དང་ལུང་གཉིས་ཀའི་སྒོ་ནས་དཔྱོད་པའི་སྐབས་སུ་རྩོད་པའི་གླེང་གཞི་མེད་པར་བསྟན་ཡོད། གཞན་གྱི་གཞུང་ལུགས་རྣམས་ལ་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་འདོད་དང་། ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་བའི་གནས་ཡོད་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་ཆོས་གསུམ་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ལྟ་བ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་སོགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་མི་འགལ་བར་གནས་པའི་ཁྱད་པར་མཐོ་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་གསལ་བར་བསྟན།

 ལེའུ་བདུན་པ། ཚངས་པ་དང་མཐུན་པར་གསུང་བར་བསྟོད་པ། 
ལེའུ་འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་སྔོན་རྒྱ་གར་དུ་ཡོད་པའི་ཚངས་པའི་ལམ་གྱི་ལུགས་དང་མཐུན་པ་ཡིན་པར་བཤད་ཡོད། དེ་ནི་སྤྱིར་བྲམ་ཟེའི་ལུགས་སུ་གྲགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བཟོད་པ། བདེན་སྨྲ། སྙིང་རྗེ་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ནང་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཡོད་པ་མ་ཟད། དེ་ལས་ཀྱང་ལྷག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པར་བཤད། འདི་ལྟར་ཆོས་ལུགས་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཇི་སྙེད་འདུ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ནང་དུ་ཚང་བ་ཙམ་མ་ཟད། དེ་ལས་ལྷག་པའི་ཁྱད་པར་མང་པོ་ཡོད་པ་བསྟན།

 ལེའུ་བརྒྱད་པ། ཕན་པར་མཛད་པར་བསྟོད་པ། 
ལེའུ་འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་ཕན་འདོགས་མཛད་པའི་ཚུལ་དང་། དེའི་ཁྱད་པར་རྣམས་རྒྱས་པར་བསྟན་ཡོད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕན་གདགས་པའི་མཛད་པ་ནི་རང་དོན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ནས་གཞན་དོན་གཙོ་བོར་མཛད་པ་དང་། ཉོན་མོངས་སྒྲིབ་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀ་རྣམ་པར་དག་པར་མཛད་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ཐབས་ལམ་གསལ་པོར་སྟོན་པ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་བཤད། དེ་བཞིན་མཁའ་ཁྱབ་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྲོག་གི་བར་དུ་ཐུགས་རྗེའི་སེམས་ཀྱིས་འབྲེལ་བ་ཉམས་པ་མེད་པར་མཛད་པའི་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བའི་ཚུལ།

 ལེའུ་དགུ་པ། ལན་མི་ལོན་པར་བསྟོད་པ། 
འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དོགས་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ལན་འདོན་མི་ཐུབ་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཡིན་པར་བསྟན། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དོགས་པ་གང་རུང་ཞིག་གི་ལན་ཚབ་ཏུ་འགྱུར་མི་ཐུབ་པ་ཡིན། འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དུས་རྒྱུན་རིང་པོའི་རིང་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་མཆོད་པ་ཕུལ་བའི་ཐོག་ནས་ལན་འདོན་བྱེད་རྩིས་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དོགས་པའི་ཆ་ཤས་ཙམ་ཡང་འདེབས་མི་ཐུབ་པའི་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གསལ་བར་བསྟན།

 ལེའུ་བཅུ་པ། སྐུའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་བསྟོད་པ། 
ལེའུ་འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུའི་མཛེས་སྡུག་དང་། སྐུའི་དབྱིབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན། སྐུའི་ཁ་དོག་དང་ཕྱོགས་སུ་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བའི་ཚུལ་སོགས་ལ་རྒྱས་པར་བསྟོད་པ་ཡིན། ལྷག་པར་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞལ་དང་སྤྱན། ཚེམས། སྒྲོས། ཕྱག་དང་ཞབས་སོགས་སྐུའི་ཡན་ལག་སོ་སོའི་མཛེས་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་དཔེ་དང་སྦྱར་ཏེ་བསྟན། སྤྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ལ་མཚན་ཌཟང་པོ་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་ཡོད་པ་དང་། དེ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ལ་ཇི་ལྟར་འོད་གསལ་གྱི་རིག་པ་དང་དད་པ་སྐྱེད་མཛད་པའི་ཚུལ།

 ལེའུ་བཅུ་གཅིག་པ། ལྗགས་ལ་བསྟོད་པ། 
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལྗགས་ཡངས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་དམིགས་པའི་བསྟོད་པ་ཞིག་ཡིན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལྗགས་ཡངས་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལས་འབྱུང་བའི་གསུང་གི་སྒྲ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་དང་མཐུན་པར་སྣང་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད། དེ་བཞིན་ལྗགས་ཡངས་ཀྱིས་བཀའ་ཆོས་འདྲ་མིན་འདོམས་པའི་སྐབས་སུ་འབྱུང་བའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས། གསུང་གི་སྙན་སྒྲ་དང་། དེ་ལས་བྱུང་བའི་དྲི་ཞིམ་སོགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཚུལ་རྣམས་འགྲེལ་བཤད།

 ལེའུ་བཅུ་གཉིས་པ། སྲིད་པ་ལས་སྐྱོ་བ་སྐྱེད་པར་བསྟོད་པ། 
ལེའུ་འདི་ནི་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་བཤད་ཅིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྲིད་པ་ལས་སྐྱོ་བ་སྐྱེད་པའི་དམིགས་ཡུལ་ཅན་ཞིག་ཡིན། འཁོར་བའི་ནང་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རིགས་འདྲ་མིན་སྤྱད་དགོས་པ་དང་། གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་འཆི་བ་དང་བྲལ་མེད། མྱ་ངན་འདས་པ་ལས་གཞན་པའི་བདེ་བ་ནི་རྟག་པར་གནས་པ་མེད། བླ་མ་དམ་པ་ལྟ་བུ་བཞུགས་མ་ཐུབ་པ། དེ་སྐད་དུ་འཁོར་བའི་ནང་གི་ཉེས་དམིགས་རྣམས་མདོར་བསྡུས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ངེས་འབྱུང་གི་སེམས་སྐྱེད་པའི་ཆེད་དུ་གདམས་ངག་ཟབ་མོ་ཞིག་སྩལ།

 ལེའུ་བཅུ་གསུམ་པ། དཔེ་ལས་བསྟོད་པ། 
ལེའུ་མཐའ་མ་འདིར་མཛད་པ་པོས་དཔེ་སྣ་ཚོགས་བེད་སྤྱད་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་བསྟོད་པའི་ཚུལ་རྒྱས་པར་བྲིས་ཡོད། དཔེར་ན། སངས་རྒྱས་ཉི་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་མེ་ཏོག་པདྨ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱིས་ལུང་པ་ཡོངས་ལ་སྣང་བ་བྱེད་པ་དང་མཚུངས་པར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་འོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་སྐྱེད་མཛད་པའི་དཔེ་མཚོན་ཇི་ལྟ་བུ། འདི་ལྟར་རང་བྱུང་གི་དཔེ་མཚོན་མང་པོ་བཤད་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པ་ཕུལ་ཞིང་བསྟོད་པ་བྱེད་དགོས་པའི་དགོས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་གསལ་པོར་བསྟན།

 ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས། 
གཞུང་འདི་ལ་ཁྱད་ཆོས་དུ་མ་ཡོད་དེ། དང་པོ་ནི་སྙན་ངག་གི་རྣམ་བཞག་ཧ་ཅང་མཐོ་བ་དེ་ཡིན། ཚིག་སྤུད་སྙན་ལ་དོན་གོ་བདེ། གཉིས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བཤད་ཅིང་གོ་རིམ་ལེགས་པོ་ཡོད། གསུམ་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་གཏིང་དཔོག་ལ་སྙན་ངག་གི་ཕྱོགས་ཡང་འདུས་ཤིང་མཁས་དབང་གཉིས་ཀའི་ལ་འདོད་པའི་གཞུང་ཞིག་ཡིན། བཞི་པ་ནི་བསྟོད་པར་མི་ནུས་སམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་བསྟོད་པར་དམིགས་བསལ་གྱི་ཕྱོགས་ཞིག་ཡོད།
ལྷག་པར་དུ་གཞུང་འདིའི་ནང་དུ་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་ཚད་མ་རིག་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གཞུང་ལུགས། ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོའི་ལྟ་བ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བཤད་པ་ནི་གཞུང་འདིའི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན།

 ཤུགས་རྐྱེན་དང་འཕྲིན་ལས། 
གཞུང་འདིས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་སྤྱི་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་སྙན་ངག་གི་རིག་གནས་དང་། བསྟོད་པའི་སྙན་ངག་གི་འདུག་ས་སྣ་ཚོགས་ལ་དཔེ་མཚོན་དང་མ་དཔེ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། བོད་ཀྱི་མཁས་པ་དུ་མས་འདི་ལྟར་གྱི་ལུགས་སྲོལ་བརྗེས་ནས་སངས་རྒྱས་དང་བླ་མ་རྣམས་ལ་བསྟོད་པའི་སྙན་ངག་མང་དག་བརྩམས་ཡོད།
དཔེར་ན། བླ་མ་རྒྱ་གར་བ་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་གིས་«གླེགས་བམ་གསེར་ཕྲེང་»། སྒམ་པོ་པ་བསོད་ནམས་རིན་ཆེན་གྱིས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལ་བསྟོད་པའི་སྙན་ངག། ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་«བསྟོད་པ་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་»། ཀུན་མཁྱེན་རོང་སྟོན་ཤེས་བྱ་ཀུན་རིག་གིས་བསྟོད་པའི་སྙན་ངག་སོགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་བསྟོད་པའི་སྙན་ངག་རྣམས་ལ་འདི་ཡི་ཤུགས་རྐྱེན་གསལ་པོར་མཐོང་ཐུབ། དེ་བཞིན་དུ་འཇམ་མགོན་ཀོང་སྤྲུལ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ། མི་ཕམ་རིན་པོ་ཆེ། དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་འདི་ལྟར་གྱི་བསྟོད་པའི་རིགས་མང་དུ་བརྩམས་ཡོད།
དེ་བཞིན་དུ་གྲྭ་ས་ཁག་གི་ཆོ་ག་འདོན་པ་དང་། སློབ་གཉེར་གྱི་རིམ་པའི་ནང་དུ་ཡང་གཞུང་འདིའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེ། ས་སྐྱ། བཀའ་བརྒྱུད། དགེ་ལུགས། རྙིང་མ་སོགས་ཀྱི་ཆོས་བརྒྱུད་ཀུན་གྱི་ནང་དུ་དད་གུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཀློག་པ་དང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པའི་ལུགས་ཡོད།

འགྲེལ་བ་དང་ཡིག་ཆ་གཞན།
གཞུང་འདི་དང་འབྲེལ་བའི་འགྲེལ་བ་དམ་པ་དུ་མ་ཡོད། རྒྱ་གར་གྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཛད་པའི་འགྲེལ་བ་ཁ་ཤས་དང་། བོད་ཀྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཛད་པའི་འགྲེལ་བ་སོགས་ཡོད། དེ་བཞིན་མ་ཏི་ཙི་ཏྲས་མཛད་པའི་བསྟོད་པའི་སྙན་ངག་གཞན་དག་ཀྱང་དུ་མ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། «ཤཏ་པཉྩཱ་ཤ་དཱ་ནཱ་ཤ་ཏ་ཀ་སྟོ་ཏྲ» (བསྟོད་པ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག)། «ཙ་ཏུཿ་ཤ་ཏ་ཀ་སྟོ་ཏྲ» (བསྟོད་པ་བཞི་བརྒྱ་པ) སོགས་ཡིན།
བོད་ཀྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཞུང་འདིའི་སྐོར་ལ་བྲིས་པའི་འགྲེལ་བ་དང་། ཞིབ་འཇུག་གི་དཔྱད་རྩོམ་སོགས་ཀྱང་ཡོད། རྒྱུད་སྨད་ཀྱི་དགེ་བཤེས་ཆེ་གཅིག་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སོགས་ཀྱིས་འདི་དང་འབྲེལ་བའི་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཡོད།

པར་གཞི་ཁག
སྡེ་དགེ་པར་མ་། 
ཅོ་ནེ་པར་མ། 
སྣར་ཐང་པར་མ།
པེ་ཅིང་པར་མ།
གསེར་བྲིས་མ།
དཔེ་བསྡུར་མ།

ད་དུང་གཟིགས།
 བསྟོད་པའི་སྙན་ངག
 བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་རིག་གནས།
 སངས་རྒྱས་བསྟོད་པ།
 བཀའ་འགྱུར་གྱི་བསྟོད་ཚོགས།

དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།
1. སྡེ་དགེ་བཀའ་འགྱུར་ལས། བསྟོད་ཚོགས། ཀ་པ།
2. པེ་ཅིང་བཀའ་འགྱུར། (༡༩༩༠)
3. ཆོས་འབྱུང་མེ་ཏོག་སྙིང་པོ། དེབ་ཐེར་སྔོན་པོ།
4. བསྟན་འགྱུར་གྱི་དཀར་ཆག་དཔེ་རྙིང་གི་གནད་ཡིག

ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།
 BDRC - Buddhist Digital Resource Center
 ཝེ་ཁེ་བོད་ཀྱི་རིག་མཛོད། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བསྟོད་པ་བསྔགས་པར་འོས་པ་བསྔགས་པ་ལས་བསྟོད་པར་མི་ནུས་པར་བསྟོད་པ།
 གསལ་བཤད།
ཞུ་དགོས་པ་ཞིག་ལ་གཞུང་འདིའི་སྐོར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་ནང་དོན་ཞིབ་ཕྲ་དག་ད་དུང་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞིབ་འཇུག་དང་ཞུ་དག་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་དགོས་པ་ཡིན། གང་ལྟར་འདི་ནི་ཝེ་ཁེ་རིག་མཛོད་ཀྱི་བརྩམས་ཚོས་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་གི་མ་དཔེ་ཙམ་ཡིན་པས། ཁུངས་གཏུབ་དང་གནས་ཚུལ་ཞིབ་ཕྲ་རྣམས་ད་དུང་ཞིབ་འཇུག་གི་གནས་སུ་ལྷག་ཡོད།