དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྩིས་ཀྱི་མན་ངག་ཅེས་བྱ་བ།

«དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྩིས་ཀྱི་མན་ངག་ཅེས་བྱ་བ།» ཞེས་པ་ནི་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་ཤཱཀྱ་ཤྲཱི་བྷ་དྲས་མཛད་པའི་དུས་འཁོར་སྐར་རྩིས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། གཞུང་འདི་ནི་བོད་ཀྱི་དུས་འཁོར་གྱི་རྩིས་རིག་ལམ་སྟོན་གྱི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ལྟེ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། དུས་འཁོར་རྒྱུད་ལས་བྱུང་བའི་སྐར་རྩིས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་རྣམས་མདོར་བསྡུས་ཀྱིས་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ལག་དེབ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། 
གཞུང་འདིའི་ནང་དུ་ལོ་རྩིས། ཟླ་རྩིས། གཟའ་རྩིས། ཚེས་གྲངས་རྩིས། སྐར་མའི་རྩིས་སོགས་ཡན་ལག་ལྔའི་རྩིས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་གསལ་པོར་བཀོད་ཡོད། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་ཁྲོད་དུ་གཞུང་འདི་ནི་དུས་འཁོར་སྐར་རྩིས་སློབ་གཉེར་གྱི་གཞི་རྩའི་སློབ་དེབ་ཅིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་ལ། ད་ལྟའི་བར་དུ་དུས་འཁོར་རྒྱུད་སྒྲུབ་པའི་དགོན་པ་དང་རྩིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཙོ་བོར་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

 གཞུང་གི་གནས་ཚུལ་གནད་བསྡུས། 
 མཚན་བྱང་ཆ་ཚང་། དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྩིས་ཀྱི་མན་ངག་ཅེས་བྱ་བ།
 མཛད་པ་པོ། པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་ཤཱཀྱ་ཤྲཱི་བྷ་དྲ།
 ལོ་ཙཱ་བ། དཔྱད་གཞི་ལས་མི་གསལ།
 བརྩམས་པའི་དུས་རབས། དུས་རབས་ ༡༢-༡༣ པའི་བར།
 བརྗོད་བྱ། དུས་འཁོར་སྐར་རྩིས་དང་ལོ་ཐོའི་བྱེད་ཐབས། ཡན་ལག་ལྔའི་རྩིས།
 གཞུང་ཚད། བསྟན་བཅོས་མདོར་བསྡུས། ཚིགས་བཅད་དུ་མ།

 མཛད་པ་པོ་ངོ་སྤྲོད། 
པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་ཤཱཀྱ་ཤྲཱི་བྷ་དྲ་ནི་ཀཤ་མཱི་རའི་མཁས་དབང་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཡིན། ཁོང་ནི་དུས་རབས་ ༡༢-༡༣ པའི་བར་དུ་ཀཤ་མཱི་རར་བྱོན་པའི་དུས་འཁོར་གྱི་ལུགས་ཀྱི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། ཚད་མ་དང་ཕར་ཕྱིན། སྒྲ་རིག་པ་སོགས་ལའང་མཁས། 
ཁོང་གིས་དུས་འཁོར་གྱི་སྐར་རྩིས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་རྣམས་མདོར་བསྡུས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་གཞུང་འདི་མཛད་དེ། དུས་འཁོར་རྒྱུད་ཀྱི་རྩིས་རིག་གི་ངོ་བོ་རྣམས་གོ་བདེ་ལ་སྦྱོར་བདེ་བའི་སྒོ་ནས་བཀོད་པ་ཡིན། གཞུང་འདི་ནི་བོད་དུ་སྤེལ་བའི་རྗེས་སུ་དུས་འཁོར་སྐར་རྩིས་ཀྱི་གཞུང་གི་གཙོ་བོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། ཁོང་གི་རྩོམ་ཡིག་གཞན་ཡང་མང་པོ་ཡོད་པར་གསལ།

 གཞུང་བརྩམས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་ལོ་རྒྱུས་རྒྱབ་ལྗོངས། 
དུས་འཁོར་རྒྱུད་ནི་རྒྱ་གར་ནས་བོད་དུ་སྤེལ་བའི་རྒྱུད་སྡེའི་མཐོ་རིམ་གྱི་ཆོས་གཅིག་ཡིན། དེའི་ནང་གསེས་སུ་སྐར་རྩིས་དང་ལོ་ཐོའི་རྩིས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ཕྱུག་པོ་ཡོད་པ་དེ་བོད་ཀྱི་སྐར་རྩིས་ཀྱི་རྒྱུན་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད། གཞུང་འདི་མཛད་པའི་དགོས་པ་ནི་དུས་འཁོར་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པའི་སྐར་རྩིས་ཀྱི་རྒྱ་ཆེ་ས་དེ་དག་ལ། བྱེད་ཐབས་གསལ་བའི་མན་ངག་གི་སྒོ་ནས་འཆད་པ་ཡིན།
དུས་འཁོར་གྱི་སྐར་རྩིས་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་ཛྱོ་ཏིཥ་ (སྐར་རྩིས་རིག་པ།) དང་བོད་ཀྱི་སྐར་རྩིས་གཉིས་ཀའི་བར་དུ་གཞི་རྩའི་གཅེས་འཛིན་གནང་བའི་ལུགས་ཤིག་ཡིན། རྒྱ་གར་དུ་དུས་འཁོར་ལུགས་བྱོན་པའི་རྗེས་སུ། བོད་དུ་ཡང་དུས་རབས་ ༡༡ པ་ནས་བཟུང་སྟེ་དར་བ་དང་། དེའི་རྗེས་སུ་བོད་ཀྱི་རྩིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དུས་འཁོར་སྐར་རྩིས་ལ་ཆེས་གཙོ་བོར་བརྟེན་པ་བྱུང་།

 གཞུང་གི་ས་བཅད་དམ་ནང་དོན། 
གཞུང་འདིའི་ཐོག་མར་ལོ་དག་པའི་རྩིས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་བསྟན་ཡོད། སྟོང་པ་རབ་སྐྱེས་ནས་བཟུང་སྟེ་འདས་ལོའི་གྲངས་ལ་གཞིགས་ནས། ལོ་དག་པ་ཞེས་པ་ནི་ཉི་མའི་གོ་རིམ་དང་མཐུན་པའི་ལོ་རྩིས་ཐོབ་པའི་ཐབས་ཤིག་ཡིན། འདིའི་ནང་དུ་ཉི་མའི་འགྲོས་དང་ཟླ་བའི་འགྲོས་གཉིས་ཀའི་དབར་གྱི་འབྲེལ་བ་བརྒྱུད་ནས་ལོ་ངེས་ཅན་ཞིག་གི་ཚེས་གྲངས་ཐོབ་པའི་བྱེད་ཐབས་གསལ་བར་བཀོད་ཡོད།

 ཟླ་དག་པའི་རྩིས། 
ཟླ་དག་པའི་རྩིས་ཀྱི་ནང་དུ་ཉི་མས་བསྒྱུར་བས་ཟླ་བར་འགྱུར་བའི་ཐབས་དང་། དགུན་ཟླ་འབྲིང་སོགས་འདས་ཟླའི་གྲངས་ལ་གཞིགས་ནས་ཟླ་བ་ངེས་པ་ཐོབ་པའི་བྱེད་ཐབས་འཆད་ཡོད། འདིའི་ནང་དུ་གནས་གཉིས་འོག་མ་མིག་གིས་བསྒྱུར་བ་སོགས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་མང་པོ་ཡོད་པ་དེས། ཟླ་བའི་གནས་སྐབས་གསལ་པོར་ཤེས་ཐུབ།

 ཆུ་ཚོད་དང་ཆུ་སྲང་གི་རྩིས། 
དུས་ཚོད་ཀྱི་རྩིས་ཀྱི་ནང་དུ་ཆུ་ཚོད་དང་ཆུ་སྲང་། དབུགས་སོགས་ཀྱི་གྲངས་ཀ་རྣམས་ཐོབ་པའི་ཐབས་གསལ་བར་བཀོད་ཡོད། ཆུ་ཚོད་ནི་དུས་ཡུན་གྱི་ཚད་གཞི་ཞིག་ཡིན་ལ། ཆུ་སྲང་ནི་དེ་བས་ཀྱང་ཕྲ་བའི་དུས་ཚོད་ཀྱི་ཚད་གཞི་ཞིག་ཡིན། དབུགས་ནི་དེ་ལས་ཀྱང་ཕྲ་བའི་དུས་ཚོད་ཀྱི་ཚད་འཛིན་ཞིག་ཡིན། དྲུག་ཅུས་བགོས་པ་སོགས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་གྱིས་གྲངས་དེ་དག་ཐོབ་ཐུབ།

 གཟའ་དང་རྐང་པའི་རྩིས། 
གཟའ་རྩིས་ནི་གཟའ་དང་པོ་ནས་བཟུང་སྟེ་གཟའ་བདུན་གྱི་གོ་རིམ་ཤེས་པའི་རྩིས་ཤིག་ཡིན། རྐང་པ་ནི་གཟའ་དང་ཉི་མ། ཟླ་བ་བཅས་ཀྱི་གནས་སྟངས་གསལ་བར་བྱེད་པའི་རྩིས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན། ཚེས་གྲངས་ལ་རྐང་པ་སྦྱིན་པ་སོགས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་གྱིས། གཟའ་དང་ཉི་ཟླའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་གནས་སུ་གཏན་འབེབས་བྱེད་ཐུབ།

 ཚེས་གྲངས་ཀྱི་རྩིས། 
ཚེས་གྲངས་ཀྱི་རྩིས་ནི་གཞུང་འདིའི་ནང་དུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ཟླ་བའི་ནང་གི་ཚེས་གྲངས་ངེས་པ་ཤེས་པའི་ཐབས་དང་། ཚེས་གྲངས་ཆད་ལྷག་གི་གནས་ཚུལ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པའི་ཐབས་བསྟན་ཡོད། གལ་ཏེ་གཟའ་གཅིག་ལན་གཉིས་བྱུང་གྱུར་ན་ཞག་གཅིག་ཚེས་གྲངས་གཉིས་དོར་དགོས་པ་དང་། གཟའ་དེ་མཆོངས་གྱུར་ན་ཚེས་གྲངས་དེ་ཉིད་ལན་གཉིས་འོང་བ་སོགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་གསལ་བར་བཤད་ཡོད།

 སྐར་མའི་རྩིས། 
སྐར་མའི་རྩིས་ནི་དུས་འཁོར་སྐར་རྩིས་ཀྱི་གལ་གནད་ཅན་གྱི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན། སྐར་མ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང་། སྦྱོར་བའི་རྩིས་ཐབས་རྣམས་འདིའི་ནང་དུ་བཀོད་ཡོད། ཐུབ་ལག་གིས་བགོས་པའི་ལྷག་མས་སྐར་མ་ངེས་པ་ཐོབ་པ་དང་། སྐར་མ་དང་ཉི་ཟླའི་སྦྱོར་བའི་ཐབས་སོགས་རྒྱས་པར་བཤད་ཡོད།

 ཡན་ལག་ལྔའི་རྩིས། 
གཞུང་འདིའི་མཐའ་མར་ཡན་ལག་ལྔའི་རྩིས་ཀྱི་སྐོར་བསྡུས་ཏེ་གསུངས་ཡོད། ཡན་ལག་ལྔ་ནི་གཟའ་རྩིས། ཚེས་གྲངས་རྩིས། སྐར་མའི་རྩིས་སོགས་ཡིན་ལ། འདི་དག་གི་སྦྱོར་བ་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་མདོར་བསྡུས་པ་ཞིག་ཡོད། འདི་ལ་བརྟེན་ནས་དུས་འཁོར་སྐར་རྩིས་ཀྱི་ལོ་ཐོ་ཚང་བ་ཞིག་བཟོ་ཐུབ།

 ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས། 
གཞུང་འདིའི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་ནི་དུས་འཁོར་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པའི་རྩིས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་རྣམས་མདོར་བསྡུས་ལ་གོ་བདེ་བའི་སྒོ་ནས་བཀོད་པ་ཞིག་ཡིན། ཚིགས་བཅད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གིས་བསྟན་པས་ཤེས་བྱེད་དང་སྤྲོ་བདེ་བ་ཡོད། གཞུང་འདིའི་ནང་དུ་གྲངས་རྩིས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་རིམ་པར་བཀོད་ཡོད་པས། རྩིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉམས་ལེན་བྱེད་སླ་བ་ཞིག་ཡིན།
གཞུང་འདིའི་ནང་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱས་པའི་གྲངས་ཀའི་མཚོན་བྱེད་རྣམས་ལ་སྟོང་པ། མིག །རོ། མདའ། དུས། མཁའ། སྐར་མ། གཟའ། ཟླ་བ། ཉི་མ། ལག་པ། ཀླུ། བུ་ག་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྒྱ་གར་སྐར་རྩིས་ཀྱི་རྒྱུན་ལུགས་དང་མཐུན་པའི་བྱེད་ཐབས་ཤིག་ཡིན།

 ཤུགས་རྐྱེན་དང་འཕྲིན་ལས། 
གཞུང་འདིས་བོད་ཀྱི་དུས་འཁོར་སྐར་རྩིས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད། བོད་ཀྱི་དགོན་པ་མང་པོའི་ནང་དུ་ལྷག་པར་དུ་དུས་འཁོར་གྱི་དགོན་པ་རྣམས་སུ། གཞུང་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ལོ་ཐོ་བཟོ་བ་དང་། དུས་ཚོད་ངེས་པར་བྱེད་པ། ནག་ཚེས་གསར་ཚེས་བཟོ་བ་སོགས་ལ་གཙོ་བོར་བེད་སྤྱོད་གནང་གི་ཡོད།
དུས་རབས་ ༡༣ པ་ནས་བཟུང་སྟེ་ད་ལྟའི་བར་དུ། གཞུང་འདི་དུས་འཁོར་སྐར་རྩིས་སློབ་གཉེར་གྱི་གཞི་རྩའི་སློབ་དེབ་ཅིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། རྩིས་པ་ཆེན་མོ་དང་རྩིས་པ་ཕལ་ཆེར་གྱིས་གཞུང་འདི་ཟབ་ཏུ་སློབ་གཉེར་བྱས་པ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་ལོ་དང་དུས་འཁོར་ལོ་ཐོའི་རྩིས་རྒྱག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
མཁས་པ་ཕྱི་མ་མང་པོས་གཞུང་འདིའི་སྐོར་ལ་འགྲེལ་བ་དང་དཀའ་འགྲེལ་མང་པོ་བརྩམས་ཡོད་པ་ལས། གཞུང་འདི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་ཁྲོད་ཀྱི་རྩིས་རིག་གི་གཞུང་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་གསལ་པོ་རེད།

 པར་གཞི་ཁག 
སྡེ་དགེ་པར་མ། 
ཅོ་ནེ་པར་མ། 
སྣར་ཐང་པར་མ།
པེ་ཅིང་པར་མ།
གསེར་བྲིས་མ།
དཔེ་བསྡུར་མ།

 ད་དུང་གཟིགས། 
 དུས་འཁོར་རྒྱུད།
 ཤཱཀྱ་ཤྲཱི་བྷ་དྲ།
 བོད་ཀྱི་སྐར་རྩིས།
 ཡན་ལག་ལྔའི་རྩིས།
 དུས་འཁོར་ལོ་ཐོ།

 དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 
 དུས་འཁོར་སྐར་རྩིས་ཀྱི་དཔྱད་རྩོམ་དང་དཔེ་ཆ་སྣ་ཚོགས།
 བོད་ཀྱི་རྩིས་རིག་གི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་གྱི་དཔེ་དེབ་མང་པོ།
 རྒྱ་གར་གྱི་ཛྱོ་ཏིཥ་དང་བོད་ཀྱི་སྐར་རྩིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་སྐོར་གྱི་ཞིབ་འཇུག

 ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད། 
 BDRC-Buddhist Digital Resource Center
 ཝེ་ཁེ་བོད་ཀྱི་རིག་མཛོད། དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྩིས་ཀྱི་མན་ངག་ཅེས་བྱ་བ།

 གསལ་བཤད།
ཞུ་དགོས་པ་ཞིག་ལ་གཞུང་འདིའི་སྐོར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་ནང་དོན་ཞིབ་ཕྲ་དག་ད་དུང་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞིབ་འཇུག་དང་ཞུ་དག་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་དགོས་པ་ཡིན། གང་ལྟར་འདི་ནི་ཝེ་ཁེ་རིག་མཛོད་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་གི་མ་དཔེ་ཙམ་ཡིན་པས། ཁུངས་གཏུབ་དང་གནས་ཚུལ་ཞིབ་ཕྲ་རྣམས་ད་དུང་ཞིབ་འཇུག་གི་གནས་སུ་ལྷག་ཡོད།