འཇིགས་པ་

འཇིགས་པ་ཞེས་པ་ནི་མི་འདོད་པའི་གནས་སྐབས་ཤིག་ཏུ་ཐུག་པའམ་ཐུག་རྒྱུར་ངེས་པའི་སྐྲག་པ་དང་འཇིགས་སྐྲག་གི་བློ་ལ་གོ། འདི་ནི་སེམས་བྱུང་གི་རིགས་ཤིག་སྟེ། སེམས་ཞུམ་པའི་སེམས་བྱུང་ཞིག་ཡིན། སྤྱི་བཏང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་ནང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་སྐབས་ཀྱི་གཙོ་བོའི་བཟློག་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཞིག་ཡིན།
 འཇིགས་པའི་རང་བཞིན། 
སྡིག་པ་ལ་སྐྱེ་བའི་འཇིགས་པ་ནི་ལས་ངན་གྱི་འབྲས་བུ་ལ་སྐྲག་པའི་སེམས་ཤིག་ཡིན། "དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་གནོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྡིག་པ་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པ་བྱས་ན་ཡང་། སྐྱེལ་མ་དཔའ་བོ་ལ་བརྟེན་ནས་དགྲའི་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་ལས་གྲོལ་བ་ལྟར་གང་ལ་བརྟེན་ནས་སྡིག་ཆེན་དེའི་རྣམ་སྨིན་ལས་ཡུད་ཙམ་གྱིས་དགྲོལ་བར་འགྱུར་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ལ་བག་ཡོད་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཅིས་མི་བསྟེན་ཏེ་བསྟེན་པར་རིགས་"རྒྱལ་སྲས་ཐོགས་མེད་བཟང་པོ། སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲེལ་པ་འགྲེལ་པ་ལེགས་བཤད་རྒྱ་མཚོ། ཤིང་དཔར།ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྡིག་པའི་ལས་ལ་སྐྱེ་བའི་འཇིགས་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་སེལ་ཐུབ་པ་ཡིན།
འཇིགས་པའི་རྒྱུ་འབྲས།
"འབྲས་བུ་སྒོ་ལྔའི་འཁོར་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཡིད་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཇིགས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་། འདོད་པ་རྣམས་དང་བྲལ་བ་ནི་རྒྱུ་སྡིག་པ་སྤྱོད་པ་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར།"རྒྱལ་སྲས་ཐོགས་མེད་བཟང་པོ། སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲེལ་པ་འགྲེལ་པ་ལེགས་བཤད་རྒྱ་མཚོ། ཤིང་དཔར། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འཇིགས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ནི་རྒྱུ་སྡིག་པའི་ལས་ལས་འབྱུང་བར་གསུངས་པ་ཡིན།
སེམས་ལས་འཇིགས་པ་བྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན།
དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས། "སེམས་ཉིད་དབང་དུ་གྱུར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་དབང་དུ་འགྱུར་རོ། །"ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་རང་གི་སེམས་རྣམ་གཡེང་འཁྲུལ་པའི་དབང་དུ་སོང་སྟེ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བ་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན།
དྲན་པ་ཉེར་བཞག་ལས། "སེམས་ནི་དགྲ་དང་དགྲ་ཆེན་ཏེ། །སེམས་ལས་གཞན་པའི་དགྲ་མེད་དོ། །རྩུབ་ཤིང་རང་གིས་རང་བསྲེག་ལྟར། །སེམས་ནི་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་བསྲེག །"ཅེས་པ་ལྟར། སེམས་ཉིད་ལས་འཇིགས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་བྱུང་བར་གསུངས་སོ། །
 དབྱེ་བ། 
ཚེ་འདིའི་འཇིགས་པ།
ད་ལྟའི་ཚེ་ནང་གི་འཆི་ཁའི་འཇིགས་པ་དང་། ནད་རྙིང་གི་འཇིགས་པ། འཚོ་བའི་ཐབས་མེད་པའི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན།
ཚེ་ཕྱི་མའི་འཇིགས་པ།
"བདག་ནི་འཆི་ཁའི་འཇིགས་པ་དང༌། ཤི་ནས་བར་དོའི་འཇིགས་པ་དང༌། ཕྱི་མ་འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་གི་འཇིགས་པས་རྣམ་པར་སྐྲག་ནས་"མཁན་པོ་ཀུན་དཔལ། སྤྱོད་འཇུག་གི་ཚིག་འགྲེལ་འཇམ་དབྱངས་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་། ཤིང་དཔར།ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འཆི་ཁ། བར་དོ། ངན་སོང་གི་འཇིགས་པ་རྣམས་ཚེ་ཕྱི་མའི་འཇིགས་པ་ཡིན།
སྡིག་པ་ལ་བརྟེན་པའི་འཇིགས་པ།
"དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་གནོད་པ་དང་མཚམས་མེད་སོགས་སྡིག་པ་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པ་བྱས་ན་ཡང་དཔའ་བོ་སྟོབས་ལྡན་ལ་བརྟེན་ནས་ལམ་གྱི་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་སྐྱོབ་པ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ངན་འགྲོའི་འཇིགས་པ་དེ་དག་ཡུད་ཙམ་གྱིས་སྒྲོལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །"རྒྱལ་ཚབ་དར་མ་རིན་ཆེན། སྤྱོད་འཇུག་གི་རྣམ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་འཇུག་ངོགས། ཤིང་དཔར།ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྡིག་པའི་འབྲས་བུར་སྐྱེ་བའི་འཇིགས་པ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་སེལ་ཐུབ།
མི་བཟོད་པའི་འཇིགས་པ།
"མི་བཟོད་པ་ནི་སྲན་མི་ཐུབ་པ་དང་། ལེ་ལོ་དང་། འཇིགས་པ་སྟེ་སྔར་ལངས་པ་དང་། སྤྱི་བརྟོལ་ཏེ་ཕོད་པ་ཅན་དང་། མུ་ཅོར་ཏེ་ཚིག་འཆལ་ཅི་རུང་རུང་སྨྲ་བ་དང་། རང་གི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པ་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་སེམས་བྱུང་ན་དེ་ཚེ་ཤིང་བཞིན་གནས་པར་བྱའོ། །"རྒྱལ་སྲས་ཐོགས་མེད་བཟང་པོ། སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲེལ་པ་འགྲེལ་པ་ལེགས་བཤད་རྒྱ་མཚོ། ཤིང་དཔར།ཞེས་པ་ལྟར། སྦྱོར་བ་བྱ་དཀའ་བ་དང་དུས་ཡུན་རིང་པོ་སོགས་ལ་འཇིགས་པའི་རིགས་སུ་དབྱེ་བ་ཡོད།
 བདག་མེད་རྟོགས་པས་འཇིགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཚུལ། 
འཇིགས་པ་ཞེས་པ་དེ་གཙོ་བོ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། "གལ་ཏེ་བདག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཅི་ཡང་རུང་ལས་འཇིགས་པ་ནི་འཇིགས་པའི་གནས་ལས་ཏེ་འཇིགས་པར་འགྱུར་མོད། ནམ་གྱི་ཚེ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་བཞེས་པ་ཅུང་ཟད་ངའོ་སྙམ་པའི་བདག་ཅེས་པའི་ཡུལ་དུ་བརྗོད་པ། བདག་ཅེས་པ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཤེས་པས་རིགས་པར་བྱ་བ་འབའ་ཞིག་སྟེ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡོད་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་འཇིགས་པར་རིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ཡང་བདག་ཉིད་ཅུང་ཟད་ཀྱང་དངོས་པོ་ཡོད་པ་དཔྱོད་པར་ན་བདག་ཅུང་ཟད་སྒྲ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་གཞན་པ་གལ་ཏེ་ཡོད་པར་གྱུར་ན། དེའི་ཚེ་བདག་གང་ཞེས་འདི་མེད་པའི་ཕྱིར་འཇིགས་པར་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན་འདི་ལྟར་དཔྱད་པས་འཇིགས་པ་ཞི་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །"ཤེས་རབ་འབྱུང་གནས་བློ་གྲོས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་དཀའ་འགྲེལ། ཤིང་དཔར།ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འཇིགས་པའི་གཞི་རྩ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིན་ལ། དེ་རྟོགས་ནས་བདག་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་ཤེས་ན་འཇིགས་པ་ཞི་བར་འགྱུར།
 འཇིགས་པ་ལས་གྲོལ་ཐབས། 
སྐྱབས་འགྲོ་ལ་བརྟེན་པ།
"དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་སོགས་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་སྒྲོལ་བའི་མཆོག་སྟེ།"ཐུབ་བསྟན་ཆོས་གྲགས། སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲེལ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་ཡོན་ཏན་བུམ་བཟང་། ཤིང་དཔར། ཞེས་གསུངས་ཏེ། "ཉི་མའི་སྙིང་པོའི་མདོར། སངས་རྒྱས་སྐྱབས་སུ་སེམས་ཅན་སུ་འགྲོ་བ། །བདུད་རྣམས་བྱེ་བས་གསད་པར་མི་ནུས་ཏེ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་ཤིང་བློ་ནི་འཁྲུགས་ཟིན་ཡང་། །དེ་ནི་ངེས་པར་སྐྱེ་བའི་ཕ་རོལ་འགྲོ།" ཞེས་དང༌། ཡང་མདོ་ལས། "གང་དག་སངས་རྒྱས་སྐྱབས་འགྲོ་བ། །དེ་ནི་ངན་འགྲོར་མི་འགྲོ་སྟེ། །ལྷ་ཡི་ལུས་ནི་སྤངས་ནས་ཀྱང་། །ལྷ་ཡི་ལུས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །"ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་འགྲོ་བ་ནི་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་སྒྲོལ་བའི་གཙོ་བོ་ཡིན།
བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་བརྟེན་པ།
"དཔེར་ན་ཕ་བསད་པའི་ཉེས་ཅན་གྱི་མི་ཞིག་སྐྱེལ་མ་དཔའ་བོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕ་དེའི་བུའི་དྲུང་དུ་སོང་ནའང་བུའི་ཤ་ལེན་སྙོགས་པའི་དགྲའི་གནོད་པའམ་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་ལས་ཡུད་ཙམ་གྱིས་སྒྲོལ་བ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་པོ་ཆེ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་སྡིག་ཆེན་དེའི་འབྲས་བུ་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡུད་ཀྱིས་ཏེ་ཡུད་ཙམ་གྱིས་སྒྲོལ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ།"མཁན་པོ་ཀུན་དཔལ། སྤྱོད་འཇུག་གི་ཚིག་འགྲེལ་འཇམ་དབྱངས་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་། ཤིང་དཔར། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་པོ་ཆེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་སྒྲོལ་ཐུབ།
གཉེན་པོའི་སྟོབས།
"སྒོ་གསུམ་ཀུན་ནས་དྲན་པའི་ཐག་པ་ཡིས་སེམས་ཀྱི་གླང་ཆེན་དགེ་བའི་དམིགས་པ་ལ་དམ་ཏུ་བཏགས་ན་ཚེ་འདི་ཕྱིའི་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ལག་ཏུ་འོང་བར་འགྱུར་བས་དགེ་བའི་དམིགས་པ་ལ་དུས་ནམ་ཡང་དྲན་པ་མ་ཉམས་པར་བྱའོ། །"རྒྱལ་ཚབ་དར་མ་རིན་ཆེན། སྤྱོད་འཇུག་གི་རྣམ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་འཇུག་ངོགས། ཤིང་དཔར།ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དྲན་པ་རྟག་པར་བསྟེན་པ་ནི་འཇིགས་པ་སེལ་བའི་གཉེན་པོ་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན།
 གོམས་པས་འཇིགས་པ་སེལ་བ། 
འཇིགས་པ་ལས་དགའ་བར་འགྱུར་བ།
"འདི་ལྟར་གོམས་པའི་མཐུ་ཡིས་ནི་གང་གི་མིང་ཐོས་ན་ཡང་འཇིགས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དང་ཡང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་པ་ལ་གོམས་ན་དེ་ཉིད་མེད་ན་མི་དགའ་བར་འགྱུར་བས་སོ། །"རྒྱལ་སྲས་ཐོགས་མེད་བཟང་པོ། སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲེལ་པ་འགྲེལ་པ་ལེགས་བཤད་རྒྱ་མཚོ། ཤིང་དཔར།ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། གོམས་པའི་མཐུས་སྔར་འཇིགས་པའི་དགྲ་ཡང་དགའ་བར་འགྱུར།
དཀའ་བ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག
"ཕན་ཡོན་ཆེ་ན་ཡང་བདག་གིས་དེ་འདྲ་དཀའ་འོ་སྙམ་ནས་སྐྲག་པར་མི་བྱ་སྟེ། དཀའ་བ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པར་མི་བྱ་སྟེ་གོམས་ན་དེ་ཉིད་སླ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ།"མཁན་པོ་ཀུན་དཔལ། སྤྱོད་འཇུག་གི་ཚིག་འགྲེལ་འཇམ་དབྱངས་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་། ཤིང་དཔར། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དཀའ་བ་ལ་འཇིགས་ཤིང་ཕྱིར་ལྡོག་པར་མི་བྱ་བར་བསྟན།

 བསྡུས་དོན། 
འཇིགས་པ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཉམས་མྱོང་གི་ཆ་ཤས་ཤིག་སྟེ། རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་སེམས་རྣམ་གཡེང་འཁྲུལ་པའི་དབང་དུ་སོང་ནས་སྡིག་པའི་ལས་བསགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན། འཇིགས་པ་འདི་དག་ལ་ཚེ་འདིའི་འཇིགས་པ། ཚེ་ཕྱི་མའི་འཇིགས་པ། སྡིག་པ་ལ་བརྟེན་པའི་འཇིགས་པ་སོགས་ཡོད། འཇིགས་པ་སེལ་བའི་ཐབས་གཙོ་བོ་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་བཅོལ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པ། གཉེན་པོ་དྲན་པ་བསྲུང་བ། གོམས་པའི་སྟོབས་བསྟེན་པ་སོགས་ཡིན། ཤེས་རབ་ཀྱིས་བདག་མེད་པ་རྟོགས་པ་ནི་འཇིགས་པ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་གཞི་རྩ་ཡིན་ནོ། །
 ལུང་ཁུངས།