དཔྱིད་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ཞེས་བྱ་བ།

༄༅། །«དཔྱིད་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ཞེས་བྱ་བ་»ནི་རྒྱ་གར་གྱི་གྲུབ་ཆེན་ནག་པོ་སྤྱོད་པ་པས་མཛད་པའི་བླ་མེད་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ཞིག་ཡིན། གཞུང་འདི་ནི་དཔལ་བདེ་མཆོག་འཁོར་ལོའི་རྒྱུད་ཀྱི་དགོངས་པ་འགྲེལ་བ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྣམ་གཞག་དང་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེའི་རྣལ་འབྱོར་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་མན་ངག་གི་གཞུང་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། རྒྱུད་འགྲེལ་འདིའི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་བཅོས་མའི་ཆོ་ག་དང་སྤྲོས་པ་རྣམས་སྤངས་ཏེ། རང་ལུས་ཉིད་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ནང་གི་རྣལ་འབྱོར་ལ་གཙོ་བོར་གཞོལ་ནས་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་ཧེ་རུ་ཀའི་གོ་འཕང་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ལམ་གསལ་བར་སྟོན་པ་དེ་ཡིན།

 ༡. མཚན་དོན། 

 མཚན་བྱང་། 

 རྒྱ་གར་སྐད་དུ། བ་སནྟ་ཏི་ལ་ཀ་ནཱ་མ། (Vasantatilaka-nāma)
 བོད་སྐད་དུ། དཔྱིད་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ཞེས་བྱ་བ།

 མཚན་བྱང་གི་གོ་དོན། 

 བ་སནྟ་(Vasanta)། ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་དུ་དཔྱིད་ཀ་ལ་གོ་ཞིང་། དཔྱིད་ཀྱི་དུས་སུ་ས་གཞི་ལ་རྩི་ཤིང་མེ་ཏོག་སོགས་གསར་དུ་འཁྲུངས་ཤིང་སྐྱེ་དངོས་ཐམས་ཅད་ལ་གསོན་ཤུགས་རྒྱས་པ་ལྟར། རྣལ་འབྱོར་པའི་རྒྱུད་ལ་བདེ་ཆེན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་དཔེ་མཚོན་ཡིན།
 ཏི་ལ་ཀ་(Tilaka)། ཐིག་ལེ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། འདིར་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་བདེ་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ལ་གོ། དེ་ནི་སྲིད་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོའམ་རྩ་བ་ཡིན་པས་ཐིག་ལེ་ཞེས་བརྗོད།
 ནཱ་མ་(Nāma)། ཞེས་བྱ་བ་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན།

དེས་ན་མཚན་བྱང་གི་དོན་ནི། ནང་གི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྟེན་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལས། དཔྱིད་ཀ་ལྟ་བུའི་བདེ་ཆེན་གྱི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་གྱུར་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གདམས་ངག་ཅེས་པའི་དོན་ནོ།།

 ༢. མཛད་པ་པོ་དང་བརྒྱུད་པ། 

 མཛད་པ་པོ། 
གཞུང་འདིའི་མཛད་པ་པོ་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་གྲུབ་ཐོབ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞིའི་ནང་གསེས་སློབ་དཔོན་ནག་པོ་སྤྱོད་པ་པ་སྟེ་ཀྲྀཥྞ་ཙཱརྻ་(Kṛṣṇacārya)ཡིན། ཁོང་ནི་དཔལ་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ལ་མངའ་བརྙེས་པའི་གྲུབ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ལ། ཁོང་གི་མཛད་པའི་གཞུང་རྣམས་ནི་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རྫོགས་རིམ་གྱི་གདམས་ངག་གི་སྐོར་ལ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་དུ་བརྩི།

 འགྱུར་གྱི་ལོ་རྒྱུས། 
གཞུང་འདིའི་མཇུག་བྱང་ལས། "མཁས་པ་དམ་པ་བློ་གྲོས་བཟང་། །གྲགས་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་དང་ནི། །སྒྲ་བསྒྱུར་མར་པ་ཡིད་གཞུངས་བློ། །ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཅེས་བྱས་བསྒྱུར། །"ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རྒྱ་གར་གྱི་པཎྜི་ཏ་བློ་གྲོས་བཟང་པོ་གྲགས་པ་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་མར་པ་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བར་མཛད་དོ།།

 ༣. རྒྱབ་ལྗོངས་དང་མཛད་པའི་དགོས་པ། 
གཞུང་འདི་མཛད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་ནི། གསང་སྔགས་ཀྱི་ལམ་ལ་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཕྱི་རོལ་གྱི་བཅོས་མའི་ཆོ་ག་དང་སྤྲོས་པ་མང་པོའི་ནང་དུ་འཁྱམས་ནས། ནང་གི་རང་བཞིན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནད་མི་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་དགོངས་ཏེ་མཛད་པ་ཞིག་ཡིན། གཞུང་རང་གི་འགོར། "བཅོས་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྤང་བྱས་ནས། །" ཞེས་དང་། "རང་བཞིན་རྣལ་འབྱོར་ཚུལ་གྱིས་སྤང་། །" ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དཀྱིལ་འཁོར་དང་སྦྱིན་སྲེག་སོགས་ཀྱི་ཕྱིའི་ཆོ་ག་རྣམས་ནི་ནང་གི་རང་བཞིན་རྟོགས་པའི་ཐབས་ཙམ་ཡིན་ལ། ནང་གི་རང་བཞིན་རྟོགས་ན་ཕྱིའི་བྱ་བ་ལ་བརྟེན་མི་དགོས་པར་བསྟན། དེར་བརྟེན། ལམ་གྱི་སྙིང་པོ་རང་ལུས་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་མན་ངག་རྣམས་གོ་སླ་ཞིང་ཉམས་སུ་ལེན་བདེ་བའི་ཚུལ་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མཛད་པའོ།།

 ༤. གཞུང་ཚད་དང་བརྗོད་དོན། 
རྒྱུད་འགྲེལ་འདི་ལ་བམ་པོ་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ལེའུ་བཅུས་གྲུབ་ཡོད།

 ལེའུ་དང་པོ། ཕྱི་རོལ་གྱི་བཅོས་མའི་དཀྱིལ་འཁོར། སྦྱིན་སྲེག བསྒོམ་བཟླས་སོགས་སྤྲོས་པའི་བྱ་བ་རྣམས་སྤངས་ཏེ། ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཚུལ་དུ་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པར་བསྟན།
 ལེའུ་གཉིས་པ། རང་ལུས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ། ཁམས་ལྔ། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་རྣམས་ནི་རིགས་ལྔའི་སངས་རྒྱས་དང་། ཡུམ་ལྔ། བྱང་སེམས་སོགས་ལྷ་ཚོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་གཏན་ལ་ཕབ།
 ལེའུ་གསུམ་པོ། ལུས་ལ་གནས་པའི་སྒོ་དགུ་སོགས་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དབྱེ་བས་ཐ་མ་དང་། འབྲིང་། དམ་པ་བཅས་སྒོ་གསུམ་དུ་འདུ་ཚུལ་དང་། དེ་དག་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་འགྲོ་འོང་བྱེད་ཚུལ་བསྟན།
 ལེའུ་བཞི་པ། ནང་གི་རྩ་རྣམས་ཀྱི་གནས་དང་ཡུལ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུའི་རྣམ་གཞག་རང་ལུས་ལ་ཚང་ཚུལ་བཤད།
 ལེའུ་ལྔ་པ། ཕྱི་རོལ་གྱི་གནས་དང་ཡུལ་ཉེར་བཞི་པོ་རྣམས་རང་ལུས་ཀྱི་སྤྱི་བོ། རྣ་བ། མགྲིན་པ། སྙིང་ག ལྟེ་བ་སོགས་ལ་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་ཚུལ་རྒྱས་པར་བསྟན།
 ལེའུ་དྲུག་པ། རྩ་གཙོ་བོ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སོ་བདུན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། རྩ་དེ་རྣམས་ལ་གནས་པའི་མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་ངོས་བཟུང་ནས་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་བཤད།
 ལེའུ་བདུན་པ། བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་དང་དེར་གནས་པའི་མཁའ་འགྲོ་མ་སོ་བདུན་གྱི་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་རེ་རེ་བཞིན་གསལ་བར་བཀོད།
 ལེའུ་བརྒྱད་པ། ནང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། སྦྱིན་སྲེག མཆོད་པ། བཟླས་བརྗོད། བསྒོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བསྟན་ཏེ། ལུས་ནི་དཀྱིལ་འཁོར། གཏུམ་མོའི་མེ་ནི་སྦྱིན་སྲེག རླུང་གི་རྒྱུ་བ་ནི་བཟླས་བརྗོད་ཡིན་པ་སོགས་ནང་གི་ཉམས་ལེན་གྱི་གནད་རྣམས་གཏན་ལ་ཕབ།
 ལེའུ་དགུ་པ། གསང་སྔགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཏེ་བྷ་གའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡིན་ཚུལ་དང་། དེ་ལ་ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་སོགས་ཡི་གེ་ལྔ་བཅུ་གནས་ཚུལ་བཤད་དེ། སྔགས་ཐམས་ཅད་དེ་ལས་འབྱུང་བར་བསྟན།
 ལེའུ་བཅུ་པ། ལུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བཞི་ལ་སྐུ་གསུམ་དང་བདེ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཇི་ལྟར་གནས་ཚུལ་དང་། རྩ་གཡས་གཡོན་གྱི་ནང་དུ་ཉི་ཟླའི་རླུང་རྒྱུ་ཚུལ། ཐབས་ཤེས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་འདྲེས་པ་ལས་དཔྱིད་ཀྱི་ཐིག་ལེ་སྟེ་བདེ་སྟོང་གི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་འགྱུར་ཚུལ་རྒྱས་པར་བསྟན།

 ༥. ལྟ་གྲུབ་གཙོ་བོ། 

 ནང་གི་རྣལ་འབྱོར་གཙོ་བོར་བསྟན་པ། གཞུང་འདིའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་བཅོས་མའི་ཆོ་གར་མ་བརྟེན་པར། རང་གི་ལུས་དང་། ངག ཡིད་གསུམ་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་པའི་ནང་གི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ལམ་གསལ་སྟོན་བྱེད་པ་དེ་ཡིན།
 ལུས་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བསྟན་པ། ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་འདི་ཉིད་དག་པ་རབ་འབྱམས་ལྷ་ཚོགས་རྣམས་བཞུགས་པའི་གཞལ་ཡས་ཁང་ངམ་དཀྱིལ་འཁོར་ཡིན་པར་བསྟན་ནས། རང་ལུས་ལ་ལྷའི་འདུ་ཤེས་བརྟན་པོ་བསྐྱེད་དགོས་པར་འདོམས།
 རྫོགས་རིམ་གྱི་གདམས་ངག གཞུང་འདི་ནི་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་སྤྲོས་པ་ལས་བརྒལ་ཏེ། རྩ་རླུང་ཐིག་ལེའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་རྫོགས་རིམ་གྱི་གདམས་ངག་གི་གཞུང་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཡིན།
 ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ངོ་སྤྲོད་པ། ཉམས་ལེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་གི་དམིགས་ཡུལ་ནི། འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་རྒྱུད་ལ་རང་ཆས་སུ་གནས་པའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དེ་ཡིན་པར་བསྟན།

 ༦. གལ་གནད་དང་ཤུགས་རྐྱེན། 
«དཔྱིད་ཀྱི་ཐིག་ལེ་»ནི་དཔལ་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་མན་ངག་གི་གཞུང་ཞིག་ཡིན། ལྷག་པར་དུ་བོད་དུ་ལོ་ཆེན་མར་པས་བསྒྱུར་ནས་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་གྲུབ་མཐའ་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད། ནཱ་རོ་ཆོས་དྲུག་གི་ཉམས་ལེན་གྱི་རྩ་བའི་ལྟ་གྲུབ་མང་པོ་ཞིག་གཞུང་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་དང་། རང་ལུས་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བསྒོམ་པའི་གདམས་ངག་འདིས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་པ་རྣམས་ལ་ལམ་སྟོན་གལ་ཆེན་མཛད་ཡོད།

 ༧. ཟུར་ལྟའི་ནང་དོན། 

 བདེ་མཆོག་འཁོར་ལོ།
 ནག་པོ་སྤྱོད་པ་པ།
 མར་པ་ལོ་ཙཱ་བ།
 རྫོགས་རིམ།
 རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ།
 ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས།

 ༨. རྩ་འགྲེལ། 
«དཔྱིད་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ཞེས་བྱ་བ་»ནི་རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ནག་པོ་སྤྱོད་པ་པས་མཛད་པའི་བླ་མེད་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་སྡེ་དཔལ་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དགོངས་འགྲེལ་ཡིན།

 ༩. དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 

 ༡. ནང་ཁུལ་གྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 

 ཝེ་ཁེ་རིག་མཛོད། «དཔྱིད་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ཞེས་བྱ་བ།»

 ༢. ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 

 Buddhist Digital Resource Center (BDRC): Vasantatilakanāma, by Kṛṣṇacārya. TBRC Work RID: W23703