བོན་འཁོར་ཚིག་བཞི་

གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་བོན་འཁོར་ཚིག་བཞི། 

 ས་བཅད་དང་པོ། བོན་འཁོར་ཚིག་བཞིའི་ངོས་འཛིན། 
བོན་འཁོར་ཚིག་བཞི་ནི་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པའི་གདམས་ངག་ཅིག་ཡིན་ཏེ། འདིའི་ངོས་འཛིན་ནི་མདོ་ལས། “ལྟ་བ་ཡས་ཕུབ་ཅིག སྤྱོད་པ་མས་འཛེགས་ཤིག གཞི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་ལོངས་ཤིག ཐབས་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་ལ་སྤྱོད་ཅིག” ཅེས་གསུངས་པ་འདི་ཉིད་ཡིན ། འདིར་གསུངས་པའི་དོན་བཞི་པོ་གང་ཟག་སུ་ཞིག་གི་རྒྱུད་ལ་ལྡན་ན་དེ་ནི་“གཤེན་རབ་པ་” (Gshen rab pa) ཞེས་པའི་མཚན་དོན་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ལ། གང་ཟག་དེ་ཉིད་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་གཏན་དུ་བྲལ་ཞིང་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་རྙེད་པར་འགྱུར་བར་བཤད།   

ལུང་ཁུངས་གཞན་《བྱམས་མ་འབུམ་ལྔའི་》ནང་དུ་ཡང་། “སྤྱོད་པ་ཀློང་ནས་མས་འཛེག་ཅིང་། ལྟ་བ་དབྱིངས་ནས་ཡས་ཕུབ་ཏེ། སྙིང་རྗེ་ཆེ་ལ་གཞི་བླངས་ནས། ཐབས་ནི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་བཅུ་སྤྱོད་” ཅེས་གསལ་བ་འདིས་ཀྱང་དོན་དག་གཅིག་པ་སྟོན་བཞིན་ཡོད།

 ས་བཅད་གཉིས་པ། བོན་འཁོར་ཚིག་བཞིའི་མདོར་བསྟན་པ། 
བོན་འཁོར་ཚིག་བཞིའི་དོན་མདོར་བསྡུས་ནི་གཤམ་གསལ་ལྟར་ཡིན།

༡. སྤྱོད་པ་མས་འཛེགས།: འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ལས་སྡིག་པ་ཆུང་ཆུང་ཡིན་ཡང་མ་སྙད་པ་དང་དགེ་བ་ཆུང་བ་ལའང་ཁྱད་གསོད་མི་བྱེད་པར་དགེ་བ་ཆུང་ངུ་ནས་བསྒྲུབ་ཅིང་སྡིག་པ་ཆུང་ངུ་ནས་སྤང་དགོས་པ་བསྟན་པ་དེས།  ཆུ་ཐིགས་བསགས་པས་རྒྱ་མཚོ་དང་རྡུལ་ཕྲན་བསགས་པས་རི་རབ་འགྲུབ་པའི་དཔེ་ལྟར་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས། ༢. ལྟ་བ་ཡས་ཕུབ།: འདི་ནི་ལྟ་བ་བསམ་བློ་ཇི་ཙམ་མཐོ་ཞིང་རྒྱ་ཆེ་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་ལེགས་པའི་དོན་ཡིན་ལ། དེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་གནས་ལུགས་ཐམས་ཅད་ཇི་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱེད། ༣. གཞི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ།: སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནད་དོན་ལ་བསམ་ཕོད་པ་ཙམ་མ་ཟད། དེ་ཡི་དོན་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་གོ ༤ ཐབས་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་བཅུ།: སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྩིས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་གཞན་དོན་དུ་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ཡིན།

 ས་བཅད་གསུམ་པ། བོན་འཁོར་ཚིག་བཞིའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ། 

 ༡. སྤྱོད་པ་མས་འཛེགས་ཀྱི་རྣམ་བཤད། 
སྤྱོད་པ་མས་འཛེགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི། “ལས་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་ནས་བླང་དོར་ལ་འཇུག་པའི་སེམས་དཔའི་ཉམས་ལེན་” ཞེས་པ་དེ་ཡིན། འདི་ལ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ།

 དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པ།: འདི་ལ་གཡུང་དྲུང་གི་ཡན་ལག་དགུ་ཡོད་དེ། བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ། རྟེན། ཡུལ། ཐབས། གནས། ཚུལ། དོན། སྟོབས། འབྲས་བུ་བཅས་སོ།
 བར་དུ་ཚོགས་བསགས་པ།: རྒྱུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། འབྲས་བུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་སོ།
 ཐ་མར་སྤྱོད་པ་ཟབ་མོ་ལ་བསླབ་པ།: འདིར་གཡུང་དྲུང་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་དང་། ཁྱད་པར་བརྒྱ་དང་རྩ་བརྒྱད། བསྡུས་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད། ཡོངས་སུ་བསྡུས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་མ་བཞི་བཅས་ལ་བསླབ་དགོས་པ་ཡིན། འདིས་འཁོར་བའི་ཆགས་པ་དང་མ་རིག་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས་ཐབས་ཤེས་ཟུང་འབྲེལ་ལ་བསླབ་པར་བྱེད།

 ༢. ལྟ་བ་ཡས་ཕུབ་ཀྱི་རྣམ་བཤད། 
ལྟ་བ་ཡས་ཕུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི། “བོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་རྟོགས་པའི་སེམས་དཔའི་ཉམས་ལེན་” ཞེས་པ་དེ་ཡིན། འདི་ལ་གསུམ་ཡོད་དེ།

 ལྟ་བའི་ངོ་བོ།: རང་བཞིན་ཡེ་ནས་དག་པ། སྐྱེ་འགག་མེད་པ། མཐའ་བརྒྱད་དང་བྲལ་བ། འཛིན་པ་དང་བཟུང་བ་མེད་པའི་ལྟ་བས་སྒྲིབ་པ་དང་དྲི་མ་ཀུན་བཅོམ་པར་བྱེད།
 ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ།: མི་དམིགས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་བཅོས་སླད་དང་བྲལ་བའི་སྒོ་ནས་ཡུན་རིང་དུ་སྒོམ་པར་བྱའོ།
 ཡོན་ཏན་ནི།: ལྟ་བ་འདི་དྲན་པས་ངན་སོང་གི་སྒོ་ཁེག་པ་དང་། ཚེ་འདིར་སེམས་དཔར་འགྱུར་བ། རང་དོན་སྤངས་པས་གཞན་དོན་འགྲུབ་པ་སོགས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ཡོད།

 ༣. གཞི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་རྣམ་བཤད། 
གཞི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་ནི། “བརྩེ་བའི་བསམ་པས་འགྲོ་བ་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བའི་ཐབས་ལ་འཇུག་པའི་སེམས་དཔའི་ཉམས་ལེན་” ཞེས་པ་དེ་ཡིན། འདི་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ།

 སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ།: སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རང་གི་དྲིན་ཅན་མ་རུ་བསམས་ཏེ་སྐྱེས་པའི་སྙིང་རྗེ།
 ཆོས་སམ་རྐྱེན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ།: བོན་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་མ་རྟོགས་པའི་འགྲོ་བ་ལ་སྙིང་རྗེ་བ།
 མི་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ།: གནས་ལུགས་རྟོགས་པའི་མཐུ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཚད་མེད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་སྟེ། འདིས་བྱམས་པ་དང་དགའ་བ་བཏང་སྙོམས་རྣམས་གཅིག་གིས་གཅིག་བསྐྱེད་པར་བྱེད།

 ༤. ཐབས་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་བཅུའི་རྣམ་བཤད། 
མཚན་ཉིད་ནི། “གཞན་དོན་དུ་མྱང་འདས་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ། སྦྱིན་སོགས་བོན་སྤྱོད་བཅུ་པོ་འཁོར་གསུམ་དམིགས་མེད་དུ་སྤྱོད་པའི་ཉམས་ལེན་” ཞེས་པ་དེ་ཡིན། འདི་ནི་དམིགས་པ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ལུས་སྲོག་སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བ། བཟོད་པ་སྒོམ་པ་སོགས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་ལ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་དེ་ཡིན། འདི་ལྟར་ཉམས་སུ་བླངས་པས་སྒྲིབ་པ་རེ་རེ་སྤངས་ཤིང་བྱམས་མའི་ཞལ་མཇལ་བ་སོགས་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་འབྱུང་བར་བཤད།

 ས་བཅད་བཞི་པ། མཇུག་གི་གཏམ། 
གོང་དུ་བཀོད་པའི་བོན་འཁོར་ཚིག་བཞིའི་རྣམ་གཞག་རྣམས་ནི་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་དང་ལུང་རིགས་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ངོ་སྤྲོད་བགྱིས་པ་ཞིག་ཡིན། འདི་ལ་ས་བཅད་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཀོད་ཡོད་དེ། ཐོག་མར་བོན་འཁོར་ཚིག་བཞིའི་དོན་མདོར་བསྡུས་དང་། དེ་ནས་གཞུང་ལུགས་ཁུངས་མ་དག་ལས་བྱུང་བའི་དོན་རྒྱས་པ་རྣམས་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་བཤད་ཡོད། འདི་དག་ནི་གཤེན་རབ་པ་ཞིག་གིས་ཉམས་ལེན་གྱི་མཐིལ་བཟུང་དགོས་པའི་གནད་དམ་པ་ཡིན་ནོ།།
ལུང་ཁུངས་གཙོ་བོ།

 ཀུན་མཁྱེན་ཉི་མ་བསྟན་འཛིན། (༢༠༠༧)། 《ཤེས་རབ་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པར་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་ལས་སྐབས་དང་པོའི་རྣམ་བཤད་ཚིག་དོན་དཀའ་གནད་རབ་གསལ》། ཝཱཎ་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་དགེ་སློབ་ཁང་།
 སྟོན་པ་གཤེན་རབས། (༢༠༠༦)། 《བྱམས་མ་ཆེན་མོ་རྩ་བའི་འབུམ》། ཝཱཎ་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་དགེ་སློབ་ཁང་།
 《མདོ་གཟེར་མིག》