ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ཆོ་ག

༄༅། །«ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ཆོ་ག»ཞེས་པ་འདི་ནི། རྒྱ་གར་གྱི་གྲུབ་ཆེན་བརྒྱད་ཅུའི་ཡ་གྱལ་སློབ་དཔོན་རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུ་པས་མཛད་པ་ཞིག་ཡིན། གཞུང་འདི་ནི་གསང་སྔགས་རྣལ་འབྱོར་བླ་མེད་ཀྱི་རྒྱུད་སྡེའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ཤིང་། ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་གཙོ་བོ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཤིག་ཡིན། སྒྲུབ་ཐབས་འདིའི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་ནི། ཚོགས་ཀྱི་མཆོད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ། མཐར་ཐུག་མཆོག་དང་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡིན།

 ༡. མཚན་དོན། 

 མཚན་བྱང་། 

 རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ག་ཎ་ཙཀྲ་བི་དྷི། (Gaṇacakravidhi)
 བོད་སྐད་དུ། ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ཆོ་ག།

 མཚན་བྱང་གི་གོ་དོན། 

 ག་ཎ་ (Gaṇa) ཞེས་པ་ནི་བོད་སྐད་དུ་ཚོགས་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། འདིར་རྣལ་འབྱོར་ཕོ་མོའི་འདུ་ཚོགས་དང་། མཆོད་པའི་ཡོ་བྱད་ཀྱི་ཚོགས། དེ་བཞིན་ཡེ་ཤེས་ལྷ་ཚོགས་བཅས་ལ་གོ།
 ཙཀྲ་ (Cakra) ཞེས་པ་ནི་བོད་སྐད་དུ་འཁོར་ལོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཚུལ་དུ་འཁོད་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་དོན་མཚོན་པར་བྱེད།
 བི་དྷི་ (Vidhi) ཞེས་པ་ནི་བོད་སྐད་དུ་ཆོ་ག་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། ལག་ལེན་གྱི་རིམ་པ་དང་བྱ་ཐབས་གསལ་བོར་སྟོན་པ་ལ་ཟེར།

དེས་ན་མཚན་བྱང་གི་དོན་ནི། ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་པའི་ཐབས་མཆོག་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་དམ་ཚིག་ཅན་རྣམས་འདུས་ནས་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྐོར་བའི་བྱ་ཐབས་ཀྱི་རིམ་པ་ཞེས་པའོ། །

 ༢. མཛད་པ་པོ་དང་བརྒྱུད་པ། 
གཞུང་འདིའི་མཇུག་བྱང་ལས། "ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ཆོ་ག་སློབ་དཔོན་རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུ་པས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ། །"ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། མཛད་པ་པོ་ནི་གྲུབ་ཆེན་རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུ་པ་(Vajraghaṇṭāpa)ཡིན། ཁོང་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་གྲུབ་ཆེན་བརྒྱད་ཅུའི་ནང་གི་གཅིག་ཡིན་ལ། དཔལ་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་བཀའ་བབས་ཤིང་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན།

གཞུང་འདི་ནི་བོད་དུ་ནམ་ཞིག་ལ་འགྱུར་བའི་ལོ་རྒྱུས་གསལ་པོར་མི་འཁོད་ཀྱང་། སློབ་དཔོན་རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུ་པའི་གཞུང་ལུགས་མང་པོ་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཏེ་བསྟན་པའི་ཁུངས་སུ་བཞུགས་ཡོད།

 ༣. རྒྱབ་ལྗོངས་དང་མཛད་པའི་དགོས། 
སྒྲུབ་ཐབས་འདི་མཛད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་གཞུང་གི་དབུར་གསལ་ཏེ། "བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་ཡིན་ཏེ། །ཚོགས་ལ་དངོས་གྲུབ་མཆོག་ཐོབ་འགྱུར། །" ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ཉམས་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚོགས་གཉིས་མྱུར་དུ་རྫོགས་ཤིང་དམ་ཚིག་གི་ཉམས་ཆག་བསྐང་བའི་ཐབས་ཟབ་མོ་ལ་བརྟེན་ནས་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་མྱུར་དུ་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་མཛད་པ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་དུས་དང་གནས། ཆོ་གའི་རིམ་པ་རྣམས་གསལ་བར་བཀོད་དེ་ཉམས་ལེན་པ་རྣམས་ལ་ལམ་སྟོན་གནང་ཡོད།

 ༤. གཞུང་ཚད་དང་བརྗོད་དོན། 
གཞུང་འདི་ལ་ལེའུ་དང་ཤློཀའི་གྲངས་ཀ་གསལ་བར་བཀོད་མེད་ཀྱང་། ཤོག་ངོས་གཅིག་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་བསྡུས་པ་ཞིག་ཡིན། གཞུང་གི་བརྗོད་དོན་རྣམས་ས་བཅད་གཙོ་བོ་གསུམ་དུ་བསྡུ་ཆོག་སྟེ།

 ༡. སྦྱོར་བའི་རིམ་པ། 

 དུས་དང་གནས་གཏན་འབེབས། ཚོགས་འཁོར་བསྐོར་བའི་དུས་ནི་ཟླ་རེའི་ཚེས་བརྒྱད་དང་བཅུ། བཅུ་བཞི། བཅོ་ལྔ་བཅས་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པ་དང་། གནས་ནི་དུར་ཁྲོད་དང་། ཤིང་གཅིག་དྲུང་། སྐྱེད་མོས་ཚལ། རང་ཁྱིམ་སོགས་དབེན་པའི་གནས་སུ་བྱ་དགོས་པར་གསུངས།
 ཡོ་བྱད་བསགས་པ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་བྲི་བ། ཚོགས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་རྣམས་བསགས་ནས། བདུད་རྩིས་ཆོས་འབྱུང་གྲུ་གསུམ་བྲིས་ཏེ་དེའི་སྟེང་དུ་བདུད་རྩི་ལྔ་དང་ཐོད་པ་སྦྱར་བ་འགོད་པར་བསྟན།
 གསོལ་བ་གདབ་པ་དང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ། ཡོན་བདག་གིས་སློབ་དཔོན་ལ་ཕྱག་དང་མཎྜལ་ཕུལ་ནས་གསོལ་བ་གདབ་པ་དང་། སློབ་དཔོན་གྱིས་སྔགས་བཟླས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གཟིགས་པ། རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུ་འཛིན་པས་ཡུམ་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བསམས་ནས་བདུད་རྩི་བྱིན་གྱིས་བརླབ། བགེགས་བསྐྲད་པ་དང་སྲུང་འཁོར་བསྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །

 ༢. དངོས་གཞིའི་རིམ་པ། 

 བསྐྱེད་རིམ་དང་མཆོད་པ་འབུལ་བ། བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་བསྒོམས་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་མཆོད་པ་ལྔ་དང་བདུད་རྩི་ལྔས་མཆོད་པ་འབུལ་བ། དབང་བསྐུར་གྱི་རིམ་པའི་བར་དུ་རྫོགས་པར་བྱ།
 ཚོགས་ལ་རོལ་བ། རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ལ་མེ་ཏོག་དང་དྲི་བཟང་ཕུལ་རྗེས། ཐོད་པ་ཆང་གིས་བཀང་སྟེ་རྣམ་རྟོག་དང་བྲལ་བའི་ངང་ནས་ཚོགས་ལ་རོལ་དགོས་པར་བསྟན། འདིའི་སྐབས་སུ་ལྟ་བའི་མགུར་གླུ་སྟེ། "ལྟོས་ཤིག་དམ་པའི་ཆོས་བྱ་བ། །འདི་ལ་རྣམ་རྟོག་ཡོད་མ་ཡིན། །བྲམ་ཟེ་ཁྱི་དང་གདོལ་པ་གསུམ། །རང་བཞིན་གཅིག་པས་ལྷན་ཅིག་བཟའ། །"ཞེས་པ་གསུངས་ནས་ལོངས་སྤྱོད་དོ། །
 ལྷག་མའི་གཏོར་མ་གཏོང་བ། ཚོགས་ཀྱི་ལྷག་མ་རྣམས་བསྡུས་ནས་གཏོར་མའི་སྣོད་དུ་བཞག དེ་ཡང་ཆོས་འབྱུང་གྲུ་གསུམ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་མགྲོན་རྣམས་ཡབ་ཡུམ་དང་ཁྲོ་བོའི་ཚུལ་དུ་བསམས་ནས་གཏོར་མ་འབུལ་བར་བྱའོ། །

 ༣. རྗེས་ཀྱི་བྱ་བ། 

 ནོངས་པ་བཤགས་པ་དང་དངོས་གྲུབ་བསྐུལ་བ། ཆོ་ག་ལ་མ་ཚང་བ་དང་ལྷག་ཆད་བྱུང་བ་རྣམས་བཤགས་པའི་ཕྱིར་ཡི་གེ་བརྒྱ་པ་བཟླ་ཞིང་། མཆོག་དང་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་གསོལ་བ་གདབ།
 སྨོན་ལམ་དང་བསྔོ་བ་བྱ་བ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡིག་པ་དང་བྲལ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་སྨོན་ལམ་རྒྱ་ཆེར་གདབ།
 མགྲོན་གཤེགས་པ་དང་བཀྲ་ཤིས་བརྗོད་པ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ལྷ་རྣམས་གཤེགས་སུ་གསོལ་བ་དང་། བསགས་པའི་དགེ་བ་རྣམས་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱིས་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་བསྔོས་ནས་ཆོ་ག་མཇུག་བསྡུའོ། །

 ༥. ལྟ་གྲུབ་གཙོ་བོ། 
སྒྲུབ་ཐབས་འདིའི་ལྟ་གྲུབ་གཙོ་བོ་ནི་གསང་སྔགས་རྣལ་འབྱོར་བླ་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དབྱེར་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གནས་པ་དེ་ཡིན། ལྟ་བ་དེ་ཉིད་ཚོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་གསལ་བར་མཚོན་ཏེ།

"བྲམ་ཟེ་ཁྱི་དང་གདོལ་པ་གསུམ། །རང་བཞིན་གཅིག་པས་ལྷན་ཅིག་བཟའ། །" ཞེས་གསུངས་པས། དག་མཉམ་རོལ་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། མཐོ་དམན་དང་བཟང་ངན་གྱི་དབྱེ་བ་མེད་པར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངང་དུ་རོ་གཅིག་པར་རྟོགས་པ་དེ་གསལ་བར་སྟོན།

གཞན་ཡང་། "གཟུང་དང་འཛིན་པ་རྣམ་པར་སྤངས། །"ཞེས་པ་དང་། "འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་སྐྱོན་དང་བྲལ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་བདག་ཕྱག་འཚལ། །" ཞེས་པས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྣང་གི་རྣམ་རྟོག་དང་བྲལ་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པར་བསྟན་ཡོད།

 ༦. གལ་གནད་དང་ཤུགས་རྐྱེན། 
«ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ཆོ་ག»འདི་ནི་གསང་སྔགས་ཉམས་ལེན་གྱི་ནང་དུ་གལ་གནད་ཆེན་པོ་ལྡན་ཡོད། དེ་ནི་དམ་ཚིག་ཉམས་ཆག་བསྐང་བ་དང་། ཚོགས་གཉིས་མྱུར་དུ་རྫོགས་པ། རྣལ་འབྱོར་པ་ཕན་ཚུན་མཐུན་ལམ་ཟབ་མོ་བསྐྲུན་པ་བཅས་ཀྱི་ཐབས་དམིགས་བསལ་བ་ཞིག་ཡིན།

གཞུང་འདི་ནི་གྲུབ་ཆེན་རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུ་པས་མཛད་པའི་ཕྱག་བཞེས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡིན་པས། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ཁག་གི་ཕྱིས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཆོ་ག་རྒྱས་བསྡུས་མང་པོའི་ཁུངས་དང་ལམ་སྟོན་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད། ཆོ་ག་འདིའི་སྒྲིག་གཞི་སྟེ། སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་གྱི་རིམ་པ་དང་། ལྷག་མའི་གཏོར་མ་འབུལ་ཚུལ་སོགས་ནི་བོད་ཀྱི་ཚོགས་འཁོར་ཕལ་མོ་ཆེའི་སྲོག་ཤིང་ལྟ་བུར་ཆགས་ཡོད། དེས་ན་འདི་ནི་གསང་སྔགས་ཀྱི་ལག་ལེན་པ་རྣམས་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཚད་ལྡན་ཞིག་ཡིན་པར་སུས་ཀྱང་བསྙོན་དུ་མེད།

 ༧. ཟུར་ལྟའི་ནང་དོན། 

 ཀྱེའི་རྡོ་རྗེའི་རྒྱུད།
 འཁོར་ལོ་སྡོམ་པའི་རྒྱུད།
 རྣལ་འབྱོར་བླ་མེད་ཀྱི་རྒྱུད།
 རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ།
 ཚོགས་འཁོར།

 ༨. དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 

 ༡. ནང་ཁུལ་གྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 

 ཝེ་ཁེ་རིག་མཛོད། «ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ཆོ་ག»

 ༢. ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 

 Buddhist Digital Resource Center (BDRC): ga Na tsakra bi d+hi/ tshogs kyi 'khor lo'i cho ga, Toh 1599, Work RID: W1KG15014. https://purl.bdrc.io/resource/W1KG15014