སྦས་དོན་ཟབ་མོའི་གཏེར་གྱི་ཁ་འབྱེད་

༄༅། །«ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་གཞུང་སྔ་ཕྱིའི་འབྲེལ་དང་དཀའ་གནས་ལ་དཔྱད་པ་སྦས་དོན་ཟབ་མོའི་གཏེར་གྱི་ཁ་འབྱེད་ཅེས་བྱ་བ་»ནི། བོད་ཀྱི་མཁས་པའི་གཙུག་རྒྱན་ཀུན་མཁྱེན་གོ་བོ་རབ་འབྱམས་པ་བསོད་ནམས་སེང་གེ་མཆོག་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༡༤༧༡ ལོར་མཛད་པའི་ཤེས་ཕྱིན་གྱི་གཞུང་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ནོ༎ གཞུང་འདི་ནི་ནང་པའི་མདོ་སྡེའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ནང་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ཆ་ཚང་བར་སྟོན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གཞུང་ལ་གཞི་བཅོལ་ཞིང་། བྱམས་པ་མགོན་པོས་མཛད་པའི་«མངོན་རྟོགས་རྒྱན་»གྱི་སྦས་དོན་ལམ་གྱི་རིམ་པ་རྣམས་གསལ་བར་བྱེད་པའི་མདོ་ཕྱོགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཤིག་ཡིན་ནོ༎ འདིའི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་ནི་«མངོན་རྟོགས་རྒྱན་»གྱི་གཞུང་གི་ཚིག་དོན་སྔ་ཕྱིའི་འབྲེལ་བ་རྣམས་མ་འཁྲུལ་བར་སྟོན་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་གཞུང་དེའི་ནང་གི་དཀའ་གནས་ཆེ་བ་རྣམས་ལུང་རིགས་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཞིབ་མོར་དཔྱད་དེ་རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་ཀྱི་སྦས་དོན་ཟབ་མོ་རྣམས་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ༎

 ༡. མཚན་དོན། 
མཚན་བྱང་ཆ་ཚང་ལ། «ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་གཞུང་སྔ་ཕྱིའི་འབྲེལ་དང་དཀའ་གནས་ལ་དཔྱད་པ་སྦས་དོན་ཟབ་མོའི་གཏེར་གྱི་ཁ་འབྱེད་ཅེས་བྱ་བ་»ཞེས་ཞུའོ༎

 ༢. མཛད་པ་པོ། 
མཛད་པ་པོ་ནི་ས་སྐྱ་པའི་མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་ཀུན་མཁྱེན་གོ་བོ་རབ་འབྱམས་པ་བསོད་ནམས་སེང་གེ་མཆོག་ཡིན་ནོ༎ ཁོང་ནི་རབ་བྱུང་བདུན་པའི་ས་བྱ་ (༡༤༢༩) ལོར་མདོ་ཁམས་འབྲི་ཆུའི་འགྲམ་དུ་སྐུ་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་ཆུང་ངུའི་དུས་ནས་མཁས་པའི་དབང་པོ་ངོར་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཀུན་དགའ་བཟང་པོ་སོགས་བཤེས་གཉེན་དུ་མ་བསྟེན་ནས་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པ་ལ་གསན་བསམ་མཐར་ཕྱིན་པར་མཛད། ཁོང་གིས་གཙང་དུ་ཐུབ་བསྟན་རྣམ་རྒྱལ་གླིང་ཕྱག་བཏབ་ཅིང་། ས་སྐྱ་པའི་བསྟན་པ་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་གྱི་མཛད་རྗེས་བླ་ན་མེད་པ་བཞག། གསུང་རྩོམ་ལའང་པོད་བཅོ་བརྒྱད་ཙམ་བཞུགས་པ་ལས་གཞུང་འདི་ནི་མདོ་ཕྱོགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་གྲགས་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན་ནོ༎ རབ་བྱུང་བརྒྱད་པའི་ས་བྱ་ (༡༤༨༩) ལོར་སྐུ་གཤེགས་སོ༎

 ༣. རྒྱབ་ལྗོངས་དང་མཛད་དགོས། 
གཞུང་འདི་མཛད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། བོད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གཞུང་ལ་འགྲེལ་པ་མང་དུ་བྱུང་ཡོད་ནའང་། འགའ་ཞིག་ནི་ཚིག་གི་དོན་ཙམ་ལ་འབྲེལ་ཆེ་ཞིང་། ལ་ལ་ནི་རང་གི་འདོད་པ་ལྟར་དཀྲལ་བ་སོགས་ཡོད་པར་གཟིགས་ནས། རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་མགོན་པོའི་དགོངས་པ་དངོས་དང་། སློབ་དཔོན་སེང་གེ་བཟང་པོའི་«བརྒྱད་སྟོང་དོན་བསྡུས་»སོགས་ཀྱི་དགོངས་དོན་ཇི་བཞིན་འགྲེལ་བར་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ༎ ལྷག་པར་དུ་གཞུང་གི་འབྲེལ་ཆགས་པའི་རིམ་པ་དང་། གཞུང་གཞན་དུ་མི་གསལ་བའི་དཀའ་བའི་གནད་རྣམས་གསལ་བར་བྱས་ཏེ། ཕྱི་རབས་པ་རྣམས་ལ་ལམ་གྱི་གནད་འཁྲུལ་མེད་ཅིག་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་མཛད་པ་ཡིན་ནོ༎

 ༤. གཞུང་ཚད་དང་བརྗོད་དོན། 
གཞུང་འདི་ནི་«མངོན་རྟོགས་རྒྱན་»གྱི་ལུས་རྣམ་གཞག་དངོས་པོ་བརྒྱད་དང་དོན་བདུན་ཅུའི་རིམ་པ་ལྟར་བཀོད་ཡོད་ཅིང་། ལེའུ་སོ་སོའི་ནང་གི་གཞུང་སྔ་ཕྱིའི་མཚམས་སྦྱོར་དང་། གཞུང་དོན་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་རྣམས་དགག་པ། དཀའ་བའི་གནད་རྣམས་གསལ་བར་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོ་རྣམས་གཏན་ལ་ཕབ་ཡོད།

 ༡༽ རྣམ་མཁྱེན་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་བཅུ། 
ལེའུ་དང་པོའི་ནང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་། དེ་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་བཅུ་སྟེ། སེམས་བསྐྱེད་དང་། གདམས་ངག །ཐར་པ་ཆ་མཐུན། ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན། སྒྲུབ་པའི་རྟེན་རིགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག །སྒྲུབ་པའི་དམིགས་པ། སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ། གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ། འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ། ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་བཅས་ཀྱི་དོན་རྣམས་ཞིབ་ཏུ་བཤད་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་། རིགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་མེད་ཀྱི་དཀའ་གནད་རྣམས་ལུང་རིགས་དུ་མས་གསལ་བར་མཛད་ཡོད།

 ༢༽ ལམ་ཤེས་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་བཅུ་གཅིག 
ལེའུ་གཉིས་པའི་ནང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་ཐམས་ཅད་ཤེས་དགོས་པའི་ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་བཤད་ཡོད། དེ་ལ་ལམ་ཤེས་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས། ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ། སྒོམ་ལམ་གྱི་བྱེད་པ་དང་། མོས་པ། བསྔོ་བ། རྗེས་སུ་ཡི་རང་། སྒྲུབ་པའི་ངོ་བོ་དང་ཕན་ཡོན་བཅས་དོན་བཅུ་གཅིག་གི་སྒོ་ནས་ས་བཅུ་ལམ་ལྔའི་རིམ་པ་རྣམས་བསྟན་ཡོད།

 ༣༽ གཞི་ཤེས་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་དགུ། 
ལེའུ་གསུམ་པའི་ནང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་སྐོར་བཤད་ཡོད། དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྲིད་པ་ལ་མི་གནས་པ་དང་། སྙིང་རྗེས་ཞི་བ་ལ་མི་གནས་པའི་ཚུལ། འབྲས་བུ་རྣམ་མཁྱེན་དང་ཐག་རིང་བའི་གཞི་ཤེས་དང་། ཉེ་བའི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར། དེ་བཞིན་གཞི་ཤེས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་སོགས་དོན་དགུའི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་ཡོད།

 ༤༽ རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་བཅུ་གཅིག 
ལེའུ་བཞི་པའི་ནང་། གོང་གི་མཁྱེན་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཉམས་ལེན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྡུས་ཏེ་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་བཤད་ཡོད། འདི་ལ་རྣམ་པ་བརྒྱ་རྩ་བདུན་ཅུ་དོན་གསུམ་བསྒོམ་ཚུལ་དང་། སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར། དེའི་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་དུ་མར་དཔྱད་དེ་ཉམས་ལེན་གྱི་གནད་རྣམས་རྒྱས་པར་བསྟན་ཡོད།

 ༥༽ རྩེ་སྦྱོར་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་བརྒྱད། 
ལེའུ་ལྔ་པའི་ནང་། སྦྱོར་བ་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྟོགས་པ་མཐར་ཐུག་པ་རྩེ་མོའི་སྦྱོར་བའི་སྐོར་བཤད་ཡོད། འདི་ལ་དྲོད་རྩེ་མོ་སོགས་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་བཞིའི་རྩེ་སྦྱོར་དང་། མཐོང་ལམ་རྩེ་སྦྱོར། སྒོམ་ལམ་རྩེ་སྦྱོར། བར་ཆད་མེད་པའི་རྩེ་སྦྱོར་སོགས་དོན་བརྒྱད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལམ་གྱི་རྩེ་མོར་སོན་པའི་ཚུལ་བསྟན་ཡོད།

 ༦༽ མཐར་གྱིས་སྦྱོར་བ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་བཅུ་གསུམ། 
ལེའུ་དྲུག་པའི་ནང་། མཁྱེན་པ་གསུམ་གྱི་དོན་རྣམས་བརྟན་པ་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པའི་མཐར་གྱིས་སྦྱོར་བའི་སྐོར་བཤད་ཡོད། འདིར་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་དང་། རྗེས་དྲན་དྲུག །དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་པ་བཅས་ཆོས་བཅུ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་ལམ་གྱི་རིམ་པ་རྣམས་བརྟན་པོར་བྱེད་པའི་ཚུལ་བསྟན་ཡོད།

 ༧༽ སྐད་ཅིག་སྦྱོར་བ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་བཞི། 
ལེའུ་བདུན་པའི་ནང་། སྦྱོར་བའི་མཐར་ཐུག་པ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཚུལ་བཤད་ཡོད། འདི་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐད་ཅིག་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་དབྱེ་བ་བཞིའི་སྒོ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཚུལ་བཤད་ཡོད།

 ༨༽ ཆོས་སྐུ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་བཞི། 
ལེའུ་བརྒྱད་པའི་ནང་། སྒྲུབ་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་བཞིའི་རྣམ་གཞག་བཤད་ཡོད། ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་དང་། ལོངས་སྐུ། སྤྲུལ་སྐུ། ཆོས་སྐུ་བཅས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་འཕྲིན་ལས་འཇུག་ཚུལ་དོན་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་གྱི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་བསྟན་ཡོད་དོ༎

 ༥. ལྟ་གྲུབ་གཙོ་བོ། 
གཞུང་འདིའི་ལྟ་གྲུབ་གཙོ་བོ་ནི། དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་པ་དང་རང་རྒྱུད་པ་གཉིས་ཀྱི་ལྟ་བའི་གནད་དང་སྦྱར་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དངོས་བསྟན་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སྦས་དོན་མངོན་རྟོགས་རིམ་པ་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་དུ་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་དེ་ཡིན་ནོ༎ ལྷག་པར་དུ་ཀུན་མཁྱེན་གོ་བོ་རབ་འབྱམས་པ་མཆོག་གིས། "ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་གྱི་གཙོ་བོ་ནི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་རྟོགས་པའི་ཐབས་ནི་མངོན་རྟོགས་རིམ་པ་བརྒྱད་པོ་འདི་ཉིད་དོ༎" ཞེས་པའི་དགོངས་པ་དེ་གསལ་བར་མཛད་ཡོད།

 ༦. གལ་གནད་དང་ཤུགས་རྐྱེན། 
གཞུང་འདི་ནི་ས་སྐྱ་པའི་བཤད་གྲྭ་ཁག་གི་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་རྩ་བའི་སློབ་དེབ་ཅིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་ཤེས་ཕྱིན་སློབ་གཉེར་བའི་ཁྲོད་དུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན། འདིའི་ནང་དུ་གཞུང་སྔ་ཕྱིའི་འབྲེལ་བ་འགོད་སྟངས་དང་། ལྷག་པར་དུ་དགག་བཞག་སྤང་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་དཀའ་གནད་རྣམས་དཔྱད་པ་ནི། བློ་གསལ་བ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་པའི་བགྲོད་པ་སྦྱོང་བྱེད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ༎ གཞུང་འདིས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་སྤྱི་དང་། ལྷག་པར་ས་སྐྱ་པའི་མདོ་ཕྱོགས་ཀྱི་བཤད་རྒྱུན་འཛིན་སྐྱོང་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད།

 ༧. ཟུར་ལྟའི་ནང་དོན། 

 ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ།
 མངོན་རྟོགས་རྒྱན།
 བྱམས་པ་མགོན་པོ།
 ས་སྐྱ་པ།
 གོ་བོ་རབ་འབྱམས་པ་བསོད་ནམས་སེང་གེ།

 ༨. རྩ་འགྲེལ། 
གཞུང་འདི་ནི་འགྲེལ་བའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། འདིའི་རྩ་གཞུང་ནི་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་མགོན་པོས་མཛད་པའི་«ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་»ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡིན་ནོ༎ གཞུང་འདིའི་ནང་དུ་རྩ་བའི་ཤློཀ་རྣམས་ཚིག་འགྲེལ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། དེའི་དོན་ལ་དཔྱད་པ་བྱས་ཡོད་པས་ "དཔྱད་པ་" ཞེས་པའི་མཚན་བྱང་འདི་གསོལ་བ་ཡིན་ནོ༎

 ༩. དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 

 ༡. ནང་ཁུལ་གྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 

 ཝི་ཀི་མ་ཡིག: ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་གཞུང་སྔ་ཕྱིའི་འབྲེལ་དང་དཀའ་གནས་ལ་དཔྱད་པ་སྦས་དོན་ཟབ་མོའི་གཏེར་གྱི་ཁ་འབྱེད་ཅེས་བྱ་བ།

 ༢. ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 

 ནང་བསྟན་དཔེ་ཚོགས་ལྟེ་གནས། BDRC: ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་གཞུང་སྔ་ཕྱིའི་འབྲེལ་དང་དཀའ་གནས་ལ་དཔྱད་པ་སྦས་དོན་ཟབ་མོའི་གཏེར་གྱི་ཁ་འབྱེད་ཅེས་བྱ་བ། (MW1PD1725_B6315B)