དཔལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ།

༄༅། །«དཔལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་»ནི་རྒྱ་གར་གྱི་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་ཇོ་བོ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤའམ་དཔལ་མར་མེ་མཛད་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཛད་པའི་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་གཞུང་ཞིག་ཡིན། གཞུང་འདི་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་རིན་ཆེན་བཟང་པོས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་དག་མཛད་པ་ཞིག་གོ། སྒྲུབ་ཐབས་འདི་ནི་རྣལ་འབྱོར་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུད་སྡེའི་ཡི་དམ་དཔལ་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པའམ་བདེ་མཆོག་ལྷ་ལྔའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་སྟོན་པའི་མན་ངག་གི་གཞུང་ཞིག་ཡིན། སྒྲུབ་ཐབས་འདིའི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པས་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་རིམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལྷ་ཡི་རང་བཞིན་དུ་དག་པ་དང་། མཐར་ཐུག་བདེ་མཆོག་ཧེ་རུ་ཀའི་གོ་འཕང་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་གསལ་བཤད་བྱེད་པ་དེ་ཡིན།

 ༡. མཚན་དོན། 

 མཚན་བྱང་། 

 རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཤྲཱི་བྷ་ག་ཝ་ཏི་ཨ་བྷི་ས་མ་ཡ་ནཱ་མ། (Śrī Bhagavatī Abhisamaya Nāma)
 བོད་སྐད་དུ། དཔལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ།

 མཚན་བྱང་གི་གོ་དོན། 

 ཤྲཱི། (Śrī) ནི་བོད་སྐད་དུ་ “དཔལ་” ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། ཡོན་ཏན་དམ་པས་ཕྱུག་ཅིང་མངའ་བའམ་གཟི་བརྗིད་དང་ལྡན་པ་ལ་འཇུག
 བྷ་ག་ཝཱན། (Bhagavān, གཞུང་དུ་བྷ་ག་ཝ་ཏི་ཞེས་བྲིས་འདུག) ནི་བོད་སྐད་དུ་ “བཅོམ་ལྡན་འདས་” ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། བདུད་བཞི་བཅོམ་པ་དང་། ཡོན་ཏན་དྲུག་དང་ལྡན་པ། འཁོར་བ་ལས་འདས་པ་བཅས་ཀྱི་དོན་མཚོན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་ཞིག་གོ།
 ཨ་བྷི་ས་མ་ཡ། (Abhisamaya) ནི་བོད་སྐད་དུ་ “མངོན་པར་རྟོགས་པ་” ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་ལྷའི་སྐུ་སོགས་གསལ་བར་བསྒོམས་ནས་དངོས་སུ་རྟོགས་པའམ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་རིམ་པ་ལ་གོ།
 ནཱ་མ། (Nāma) ནི་བོད་སྐད་དུ་ “ཞེས་བྱ་བ་” ཞེས་པའི་དོན་ཡིན།

དེས་ན་མཚན་བྱང་གི་དོན་ཧྲིལ་པོ་ནི། ཡོན་ཏན་གྱི་དཔལ་དང་ལྡན་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཧེ་རུ་ཀའི་གོ་འཕང་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་གྱི་རིམ་པ་སྟོན་པའི་གཞུང་ཞེས་པའོ།།

 ༢. མཛད་པ་པོ་དང་བརྒྱུད་པ། 

 མཛད་པ་པོ། 
གཞུང་འདིའི་མཛད་པ་པོ་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ། བོད་དུ་བསྟན་པ་ཕྱི་དར་གྱི་སྐབས་སུ་བྱོན་ནས་བཀའ་གདམས་པའི་བསྟན་པའི་སྲོལ་འབྱེད་མཛད་མཁན་ཇོ་བོ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤ་སྟེ་གཞུང་འདིའི་མཇུག་བྱང་དུ་གསལ་བ་ལྟར་དཔལ་མར་མེ་མཛད་ཡེ་ཤེས་ (982–1054) ཡིན།

 འགྱུར་གྱི་ལོ་རྒྱུས། 
གཞུང་གི་མཇུག་བྱང་ལས། “རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་དཔལ་མར་མེ་མཛད་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཛད་པ། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་རིན་ཆེན་བཟང་པོས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།།” ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྒྲུབ་ཐབས་འདི་ཉིད་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བའི་རྒྱལ་པོ་ལོ་ཆེན་རིན་ཆེན་བཟང་པོ་ (958–1055) མཆོག་གིས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བའོ།།

 ༣. རྒྱབ་ལྗོངས་དང་མཛད་པའི་དགོས་པ། 
སྒྲུབ་ཐབས་འདི་ནི་རྣལ་འབྱོར་བླ་མེད་རྒྱུད་ཀྱི་ཉམས་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་མཛད་པའི་ལག་ལེན་གྱི་གཞུང་ཞིག་ཡིན། དེའང་བླ་མེད་རྒྱུད་སྡེའི་དགོངས་དོན་ཟབ་མོ་རྣམས་ཉམས་ལེན་དུ་དྲིལ་ཏེ། གང་ཟག་གཅིག་གིས་ཐུན་གཅིག་གི་ནང་དུ་སྦྱོར་བ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནས། དངོས་གཞི་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར། མཐར་རྗེས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་གྱི་བར་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་གྱི་རིམ་པ་གོ་བདེ་ཞིང་ཆ་ཚང་བར་བསྟན་ནས། ཉམས་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདེ་མཆོག་ལྷ་ལྔའི་གོ་འཕང་སྒྲུབ་པར་སླ་བའི་ཆེད་དུ་མཛད་པའོ།།

 ༤. གཞུང་ཚད་དང་བརྗོད་དོན། 
གཞུང་འདི་ནི་ལེའུ་དང་ཤློཀར་དབྱེ་བ་མེད་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་བསྡུས་པ་ཞིག་ཡིན། བརྗོད་བྱའི་དོན་གྱི་ཆ་ནས་ས་བཅད་ཆེ་བ་ལྔར་འདུ་སྟེ།

 སྦྱོར་བ། 
ཐོག་མར་རྣལ་འབྱོར་པས་ཚངས་པའི་གནས་བཞི་བསྒོམ་པ་དང་། རང་གི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། ཁམས། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་རིགས་ལྔ་དང་། ཡབ་ཡུམ་བྱང་སེམས། ལྷ་མོ་སོགས་ཀྱི་ངོ་བོར་དག་པ་བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་བསྟན།

 སྲུང་འཁོར་བསྒོམ་པ། 
དེ་ནས་རང་ཉིད་ཁམས་གསུམ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་སྐུར་བསྐྱེད་དེ། སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱོགས་བཅུའི་བགེགས་བསྐྲད་ཅིང་། རྡོ་རྗེའི་གུར་ཁང་སོགས་སྲུང་བའི་འཁོར་ལོ་བསྒོམས་ནས་ཉམས་ལེན་གྱི་བར་ཆད་སེལ་བའི་ཐབས་བསྟན།

 དངོས་གཞི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ། 

 སྟོང་པར་བསྒོམ་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པ།
 གཞལ་ཡས་ཁང་བསྐྱེད་པ། སྟོང་པའི་ངང་ལས་འབྱུང་བཞིའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་རི་རབ། པདྨ་དང་ཉི་ཟླའི་གདན་རིམ་པར་བསྐྱེད་པ།
 ལྷ་བསྐྱེད་པ། དེའི་སྟེང་དུ་ས་བོན་ལས་གཙོ་བོ་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་ཞལ་བཞི་ཕྱག་བཅུ་གཉིས་པ་ཡུམ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་དང་བཅས་པའི་སྐུ་ཆ་ལུགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། ཕྱོགས་བཞིར་མཁའ་འགྲོ་མ་སོགས་འཁོར་གྱི་ལྷ་རྣམས་བསྐྱེད་ཚུལ་ཞིབ་པར་བསྟན།
 བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་དབང་བསྐུར་བ། བསྐྱེད་པའི་ལྷ་རྣམས་ལ་གོ་ཆ་བགོ་བ་དང་། ཡེ་ཤེས་པ་སྤྱན་དྲངས་ནས་དབྱེར་མེད་དུ་བྱེད་པ། དབང་ལྷས་དབང་བསྐུར་ནས་དབུ་རྒྱན་དུ་མི་བསྐྱོད་པས་བརྒྱན་པའི་རིམ་པ་བསྟན།

 བཟླས་པའི་རིམ་པ། 
གཙོ་འཁོར་ལྷ་ཚོགས་ཀྱི་སྙིང་པོ་དང་ཉེ་སྙིང་སོགས་ཀྱི་སྔགས་རྣམས་ཇི་ལྟར་བཟླ་བའི་ཚུལ་བསྟན།

 རྫོགས་རིམ་དང་རྗེས་ཀྱི་བྱ་བ། 
མཐར་བསྐྱེད་རིམ་གྱི་ལྷ་རྣམས་རིམ་གྱིས་བསྡུས་ནས་འོད་གསལ་གྱི་ངང་ལ་མཉམ་པར་གཞག་ཅིང་། རྩ་རླུང་ཐིག་ལེའི་རྣལ་འབྱོར་མདོར་བསྡུས་བསྟན་ནས་ཟུང་འཇུག་གི་ལམ་མཚོན་པར་བྱས་ཡོད། ཐུན་ལས་ལངས་ནས་དཔའ་བོ་གཅིག་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་རྗེས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་ལ་འཇུག་པར་གདམས་པའོ།།

 ༥. ལྟ་གྲུབ་གཙོ་བོ། 
སྒྲུབ་ཐབས་འདིའི་ལྟ་གྲུབ་གཙོ་བོ་ནི་རྣལ་འབྱོར་བླ་མེད་རྒྱུད་ཀྱི་དགོངས་པ་སྟེ། གཙོ་བོ་གནད་འདི་དག་ལ་ཐུག་ཡོད།

 སྣོད་བཅུད་དག་པའི་རྣལ་འབྱོར། རང་གི་ཕུང་པོ་ལྔ་རིགས་ལྔའི་སངས་རྒྱས་སུ་དག་པ་དང་། ཁམས་རྣམས་ཡུམ་ལྔར་དག་པ། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་བྱང་སེམས་སུ་དག་པར་བསྒོམ་པ་ནི། འཁོར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ལྟ་བ་མཚོན་པར་བྱེད་པའོ།།
 ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་འཇུག ཡབ་ཧེ་རུ་ཀས་ཐབས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དང་། ཡུམ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོས་ཤེས་རབ་སྟོང་པ་ཉིད་མཚོན་པས། ཡབ་ཡུམ་གཉིས་མེད་དུ་འཁྱུད་པ་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ལམ་གྱི་མཐར་ཐུག་མཚོན་བྱེད་ཡིན།
 སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད། ཉམས་ལེན་གྱི་ཐོག་མར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམས་ནས། དེའི་ངང་ལས་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་གསལ་བར་བསྐྱེད་པ་ནི། སྣང་བ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ངོ་བོ་ཐ་དད་མེད་པའི་ཟབ་དོན་ཉམས་ལེན་དུ་དྲིལ་བའོ།།

 ༦. གལ་གནད་དང་ཤུགས་རྐྱེན། 

 གལ་གནད། སྒྲུབ་ཐབས་འདི་ནི་བསྟན་པ་ཕྱི་དར་གྱི་སྐབས་ཀྱི་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ་ཇོ་བོ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤས་མཛད་ཅིང་། སྐད་གཉིས་སྨྲ་བའི་དབང་ཕྱུག་ལོ་ཆེན་རིན་ཆེན་བཟང་པོས་བསྒྱུར་བས་བྱིན་རླབས་ཀྱི་ཚན་ཁ་ཆེ་ཞིང་། བོད་ཀྱི་ས་རྙིང་བཀའ་བརྒྱུད་དགེ་ལུགས་སོགས་གྲུབ་མཐའ་མང་པོས་དཔལ་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པའི་ཉམས་ལེན་ལ་གཞི་འཛིན་སའི་གཞུང་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་བརྩི།
 ཤུགས་རྐྱེན། གཞུང་འདིས་བོད་དུ་དཔལ་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཉམས་ལེན་གྱི་རྒྱུན་ཇི་ལྟར་འཛིན་དགོས་པའི་རྨང་གཞི་བཏིང་ཡོད་ཅིང་། ཕྱིས་ཀྱི་བླ་མ་མང་པོས་མཛད་པའི་བདེ་མཆོག་གི་སྒྲུབ་ཐབས་རྒྱས་བསྡུས་མང་པོའི་ཁུངས་དང་ལམ་སྟོན་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད། དེང་གི་ཆར་ཡང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ཉམས་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲུབ་ཐབས་འདི་ཉིད་ཉམས་བཞེས་གནང་བཞིན་ཡོད།

 ༧. ཟུར་ལྟའི་ནང་དོན། 

 འཁོར་ལོ་སྡོམ་པའི་རྒྱུད།
 ཇོ་བོ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤ།
 ལོ་ཆེན་རིན་ཆེན་བཟང་པོ།
 རྣལ་འབྱོར་བླ་མེད་ཀྱི་རྒྱུད།
 རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ།
 བསྐྱེད་རིམ།
 རྫོགས་རིམ།

 ༨. དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 

 ནང་ཁུལ་གྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 

 ཝེ་ཁེ་རིག་མཛོད། «དཔལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ།»

 ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 

 བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་དཔེ་ཚོགས་ལྟེ་གནས། (BDRC) བསྟན་འགྱུར། (རྒྱུད། ཇ)། ཏོ་ཧུ་ཨང་། 1432. དྲ་ཐག https://purl.bdrc.io/resource/MW23703_1432