བཏུང་བ་

བཏུང་བ་ ཞེས་པ་ནི་ཆུ་སོགས་སྐོམ་པ་སེལ་བའི་དོན་དུ་ཁར་འཇུག་པའི་ཟས་སུ་མ་གཏོགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་གོ་དགོས་ཤིང་། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པའི་སྐབས་སུ་མཆོད་གནས་ལ་ཕུལ་བའི་བཏུང་བ་དང་དད་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་རྒྱུན་ཆར་ལྟ་བུའི་བཏུང་བ་སོགས་ལ་ཡང་གོ།
 བཏུང་བའི་འགྲེལ་བཤད། 
སྦྱིན་པའི་སྤྱོད་པ་དང་འབྲེལ་བའི་བཏུང་བ་ལ་གོ། "བཏུང་བ་ནི་གང་བཏུང་བར་བྱ་བ་དེ་ཉིད་དེ། སྐོམ་ལ་སོགས་པའོ། །"ཤེས་རབ་འབྱུང་གནས་བློ་གྲོས། སྤྱོད་འཇུག་གི་དཀའ་འགྲེལ། ཤིང་དཔར།ཞེས་གསལ་བར་འཁོད་འདུག །

ཁྱད་པར་གྱི་འགྲེལ་བཤད། "བདུད་རྩིའི་བཏུང་བ་དང་དཀར་གསུམ་མངར་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ཁ་དོག་དང་དྲི་རོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་"མཁན་པོ་ཀུན་དཔལ། སྤྱོད་འཇུག་གི་ཚིག་འགྲེལ་འཇམ་དབྱངས་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་། ཤིང་དཔར།ཞེས་པ་ལྟར་བཏུང་བ་ལ་ཡང་རིགས་མང་པོ་ཡོད་པར་གསུངས་ཤིང་། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ལྷའི་ཡུལ་གྱི་བདུད་རྩི་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ།
 སྦྱིན་པའི་སྐབས་ཀྱི་བཏུང་བ། 
ཆར་པའི་རྣམ་པར་སྦྱིན་པ། "བཏུང་བའི་སྐོམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྷའི་ཡུལ་གྱི་བདུད་རྩི་ལྟ་བུའི་ཆར་རྒྱུན་ཟད་མི་ཤེས་པར་ཕབ་སྟེ་"ཐུབ་བསྟན་ཆོས་གྲགས། སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲེལ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་ཡོན་ཏན་བུམ་བཟང་། ཤིང་དཔར།ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་བཏུང་བ་རྣམས་ནམ་མཁའ་ནས་ཆར་འབེབས་པའི་ངང་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱིན་པར་སྨོན་པ།

བཏུང་བ་འདྲེན་པའི་ལོ་རྒྱུས། "དེས་ཉིན་གཅིག་དགེ་འདུན་ལ་བཏུང་བ་འདྲེན་པ་བྱུང་ཡང་གཅིག་བྱུང་བ་ན་དེ་རིང་སྐོམ་མང་པོ་ཡོད་ཀྱི་སང་མ་བྱུང་ན་མི་ཉན་པས་ནང་པར་དྲང་སྙམ་སྟེ་བཞག་པ་དང་མཚན་མོ་སྐོམ་ཤིན་ཏུ་ཆེས་པས་ཆུ་ཟངས་ཆེན་མོ་ནས་ཆུ་འཐུང་བར་ཕྱིན་པ་དང་ཆུ་ཟངས་སུ་ཆུ་སྐོམ་ནས་ཆུ་ཐིག་ཀྱང་མི་འདུག་"མཁན་པོ་ཀུན་དཔལ། སྤྱོད་འཇུག་གི་ཚིག་འགྲེལ་འཇམ་དབྱངས་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་། ཤིང་དཔར།ཞེས་པ་ལྟར་དུ་སྐོམ་པ་སེལ་བའི་བཏུང་བ་འཚོལ་བའི་དཔེ་སྟོན་ཡོད།
 ལྷུང་བཟེད་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ། 
འདུལ་བའི་ཚུལ་ལ་བཏུང་བ། "བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་དང་ལྡག་པའི་བྱེ་བྲག་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོ་ལྷུང་བཟེད་དུ་བླུགས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་མ་རེག་ཅིང་མ་འདྲེས་ལ་གོས་པ་མེད་པ་སྣོད་ཐ་དད་ན་གནས་པ་ལྟར་འགྱུར་ལ། དེ་གང་གི་ཚེའང་ལྷུང་བཟེད་ཀྱི་ཚད་སྔ་མ་ལས་མི་འགྱུར་བ་འདི་ནི་ལྷུང་བཟེད་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ལོ། །"དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ། སྤྱོད་འཇུག་གི་རྣམ་བཤད་ཐེག་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ། ཤིང་དཔར།ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་མཆོད་སྦྱིན་འབུལ་སྐབས་ཀྱི་བཏུང་བ་རྣམས་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པར་བཤད།
 འདོད་ཡོན་དང་འབྲེལ་བའི་བཏུང་བ། 
ཡིད་བདེ་ཙམ་གྱི་བཏུང་བ། "ཡིད་བདེ་ཙམ་འབའ་ཞིག་འདོད་ནས་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ནི་རྒྱུན་པོ་འགྱེད་པའམ་ཆོ་ལོ་རྩེ་དང་གླུ་གར་རོལ་མོ་སོགས་བྱེད་པ་དང་སྨད་འཚོང་མ་དང་གཞན་གྱི་བུད་མེད་ལྟ་བུ་བསྟེན་པ་དང་མྱོས་འགྱུར་ཆང་གི་བཏུང་བ་ཡང་བསྟེན་པར་བྱ་དགོས་པ་སོགས་སུའང་ཐལ་ཏེ།"ཐུབ་བསྟན་ཆོས་གྲགས། སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲེལ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་ཡོན་ཏན་བུམ་བཟང་། ཤིང་དཔར། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཆང་སོགས་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་བཏུང་བ་ལ་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་གང་རུང་ཡོད་པར་བཤད།

སྤུ་གྲིའི་སྦྲང་རྩི་ལྟ་བུ། "ཆེས་ཤིན་ཏུ་རྣོན་པོའི་སྤུ་གྲིའི་སོར་ཆགས་པའི་སྦྲང་རྩི་ལྕེས་ལྡག་པ་ལྟའི་སྟེ་ལྟ་བུའི་ཁེ་ཆུང་ལ་ཉེན་ཆེ་བ་གཟུགས་སོགས་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་པོ་གང་སྤྱད་ཀྱང་ཡུལ་ཤེས་འཕྲད་པའི་བདེ་བ་སྐད་ཅིག་མ་ཙམ་ལ་ཆགས་ཤིང་ལྷག་པར་ཞེན་ནས་ལན་ཚྭའི་ཆུ་ལ་བཏུང་བ་བཞིན་དུ་ཡང་དང་དུ་སྤྱད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་ངོམས་པར་བྱེད་"མཁན་པོ་ཀུན་དཔལ། སྤྱོད་འཇུག་གི་ཚིག་འགྲེལ་འཇམ་དབྱངས་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་། ཤིང་དཔར།ཞེས་འདོད་ཡོན་གྱི་བཏུང་བ་ལ་དཔེར་བརྗོད་སྣ་ཚོགས་སྤྱད་པར་མཐོང་།
 དབྱེ་བ། 
རིམ་པ་གསུམ། "བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ནི་ཐུན་ཚོད་དུ་བྱ་བ་དང་། ཉིན་ཞག་ཏུ་བྱ་བ་དང་ཇི་སྲིད་དུ་འཚོ་བའི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །"ཤེས་རབ་འབྱུང་གནས་བློ་གྲོས། སྤྱོད་འཇུག་གི་དཀའ་འགྲེལ། ཤིང་དཔར།ཞེས་དུས་ཡུན་གྱི་ཆ་ནས་བཏུང་བའི་དབྱེ་བ་གསུམ་གསུངས།
 མུ་གེའི་དུས་ཀྱི་གནས་སྟངས། 
དཀའ་ཚེགས་གནས་སྐབས། "ཁྱད་པར་ཚེ་ལོ་སུམ་ཅུ་པའི་དུས་སུ་ལོ་བདུན་ཟླ་བ་བདུན་ཞག་བདུན་དང་བཅས་པའི་རིང་ལ་མུ་གེའི་བསྐལ་བ་བར་མ་འབྱུང་བར་ས་སྡེར་བཤད་ལ། དེ་བྱུང་བའི་ཚེ་གབ་ཚེའི་སྣོད་དུ་འབྲུའི་ས་བོན་རེཙམ་བཞག་ནས་རིན་པོ་ཆེ་ལྟར་སྲུང་བས་གབ་ཚེ་བ་"ཐུབ་བསྟན་ཆོས་གྲགས། སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲེལ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་ཡོན་ཏན་བུམ་བཟང་། ཤིང་དཔར།ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དཀའ་ཚེགས་ཀྱི་དུས་སུ་བཏུང་བ་ཐོབ་པར་དཀའ་བ་ཡིན།
 བསོད་ནམས་དང་འབྲེལ་བ། 
དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་བཏུང་བ། "སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་ཆོས་ཐོས་པ་སོགས་ལས་ཀྱང་ཡིད་བདེ་སྐྱེ་བ་ཡོད་མོད་ཀྱི་དེ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུ་བས་ཉེས་པ་མེད་པར་གསུངས་སོ། །"ཐུབ་བསྟན་ཆོས་གྲགས། སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲེལ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་ཡོན་ཏན་བུམ་བཟང་། ཤིང་དཔར།ཞེས་ཆོས་འབྲེལ་གྱི་བཏུང་བ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་སྐར་དུ་འདུས་པར་གསུངས།
 བསྡུས་དོན། 
བཏུང་བ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ནི་ཆུ་སོགས་སྐོམ་པ་སེལ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་གོ་ལ། སྦྱིན་པ་དང་མཆོད་པ། འདོད་ཡོན། ལྷུང་བཟེད་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ། བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུ་སོགས་ཀྱི་སྐར་དུ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་བཤད་པར་མཐོང་། མདོར་ན། སྤྱི་བོའི་ནང་དུ་ཟས་དང་མཚུངས་པར་སེམས་ཅན་གྱི་འཚོ་བ་རྒྱུན་འཛིན་གྱི་ཆེད་ཀྱི་དགོས་མཁོ་ལས་འགོ་བཙུགས་ཏེ། མཐར་ཐུག་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱེད་པའི་སྤྱོད་པའི་ཡང་ཆ་ཞིག་ཏུ་རིག་དགོས།
 ལུང་ཁུངས།