མོན་ཤོག་

མོན་པའི་ལག་བཟོས་ཤོག་བུ། (Monpa Handmade Paper) 
མོན་པའི་ལག་བཟོས་ཤོག་བུའམ་ཡོངས་གྲགས་སུ་མོན་ཤོག་ཅེས་པ་ནི་རྒྱ་གར་བྱང་ཤར་ཨ་རུ་ན་ཅལ་མངའ་སྡེའི་རྟ་དབང་ས་ཁུལ་གྱི་མོན་པ་རིགས་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱི་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་ལག་ཤེས་ཤིག་ཡིན། ཤོག་བུ་འདི་ནི་ས་གནས་དེ་གའི་རིར་སྐྱེས་ཤིང་སྨན་གྱི་ནུས་པ་ལྡན་པའི་ཤུ་གུ་ཤིང་ (Daphne papyracea) གི་ཤུན་པ་ལས་བཟོས་པ་ཞིག་ཡིན།https://blog.mygov.in/reviving-the-ancient-art-of-monpa-handmade-paper/

 ལོ་རྒྱུས་དང་བྱུང་རིམ། 
མོན་ཤོག་བཟོ་བའི་ལག་རྩལ་འདི་ནི་ལོ་ངོ་ ༡༠༠༠ ལྷག་གི་གོང་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། འདི་ནི་རྟ་དབང་ས་ཁུལ་གྱི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་དང་རིག་གཞུང་གི་ཆ་ཤས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། སྔོན་དུས་རྟ་དབང་གི་ཁྱིམ་ཚང་ཀུན་གྱིས་ཤོག་བུ་འདི་བཟོ་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཟད། བོད་དང་། འབྲུག ཐེལ། ཇ་པཱན་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ལའང་ཕྱིར་ཚོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

དུས་རབས་ ༢༠ པའི་དཀྱིལ་མཚམས་སུ་བཟོ་གྲྭའི་ཤོག་བུ་ཁྲོམ་རར་སླེབས་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་རྒྱ་ནག་ནས་ཡོང་བའི་ཤོག་བུ་ཁེ་པོ་བྱུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ལག་ཤེས་འདི་ཉམས་རྒུད་དུ་ཕྱིན། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༠ ལོའི་མཚམས་སུ་ལག་ཤེས་འདི་ཤེས་མཁན་མི་ཉུང་ཉུང་ལས་ལྷག་མེད།

 བསྐྱར་གསོའི་ལས་གཞི། 
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༠ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༥ ཉིན། རྒྱ་གར་གྱི་ཁཱ་དཱི་དང་གྲོང་གསེབ་བཟོ་ལས་ལྷན་ཚོགས་ (KVIC) ཀྱིས་རྟ་དབང་དུ་མོན་པའི་ལག་བཟོས་ཤོག་བུ་བཟོ་གྲྭ་ཞིག་གསར་དུ་སྒོ་འབྱེད་བྱས་ཏེ། ཉམས་ལ་ཉེ་བའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ལག་རྩལ་འདི་བསྐྱར་གསོ་བྱས། ལས་གཞི་འདིའི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་ནི་ས་གནས་ཀྱི་གཞོན་སྐྱེས་ཚོར་ལག་རྩལ་སྦྱོང་བརྡར་དང་ལས་ཀའི་གོ་སྐབས་བསྐྲུན་རྒྱུ་དེ་ཡིན།https://blog.mygov.in/reviving-the-ancient-art-of-monpa-handmade-paper/

 བཟོ་ཐབས་ལག་ལེན། 
མོན་ཤོག་བཟོ་བར་རྫས་འགྱུར་མེད་པའི་རང་བྱུང་གི་བརྒྱུད་རིམ་དུ་མ་ཡོད།

༡། ཤུན་པ་བཤུ་བ། ཤུ་གུ་ཤིང་གི་ཕྱི་ཤུན་བཤུ་དགོས། འདིས་ཤིང་སྡོང་ལ་སྐྱོན་མི་ཕོག་པར་སླར་ཡང་སྐྱེ་འཕེལ་ཐུབ། ༢། གཙང་བཟོ། ཕྱི་རིམ་གྱི་ཤུན་པ་ནག་པོ་བཤུས་ཏེ་ནང་གི་ཚི་སྣ་དཀར་པོ་དེ་ལེན་དགོས། ༣། བཙོ་བ། ཤོག་རྒྱུ་མཉེན་པོ་བཟོ་ཆེད་ཤིང་གི་ཐལ་བ་ (Wood Ash) དང་ཆུ་ནང་བཙོས་ནས་སྙི་མོ་བཟོ་དགོས། ༤། བརྡུང་བ། སྙི་མོ་ཆགས་པའི་ཤུན་པ་དེ་རྡོ་ལེབ་སྟེང་ཤིང་གི་ཐོ་བས་བརྡུང་ནས་ཕྱེ་མ་བཟོ་དགོས། ༥། ཤོག་གཞི་འདིང་བ། ཕྱེ་མ་དེ་ཆུ་ནང་བསྲེས་ཏེ་སྦ་སྨྱུག་གམ་ཤིང་གི་པང་ལེབ་ཀྱིས་བཟོས་པའི་ཤོག་ཁྲའི་སྟེང་བཏིངས་ནས་ཤོག་ལེབ་བཟོ་དགོས། ༦། སྐེམ་པ། ཉི་མར་བསྐམས་རྗེས་ཤོག་བུ་དེ་པང་ལེབ་སྟེང་ནས་བཤུ་དགོས།

 ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ། 

 སྲ་བརྟན། མོན་ཤོག་ནི་ཧ་ཅང་སྲ་ལ་ཚེ་ཚད་རིང་བ། དུས་ཡུན་རིང་པོར་ཉར་ཚགས་ཐུབ་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན།
 འབུ་མི་རྒྱག་པ། ཤིང་གི་རང་བཞིན་དང་ཤིང་སྨན་གྱི་ནུས་པས་འབུ་དང་ཙི་ཙི་སོགས་ཀྱིས་གནོད་པ་མི་བསྐྱེལ།
 རྫས་མེད། བཟོ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་དུག་རྫས་དང་དཀར་པོ་བཟོ་བྱེད་ཀྱི་རྫས་འགྱུར་གང་ཡང་བེད་སྤྱོད་མི་བྱེད།

 རིག་གནས་ཀྱི་གལ་གནད། 
བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ཆོས་ལུགས་རིག་གནས་ནང་མོན་ཤོག་ནི་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ལྷག་པར་དུ་རྟ་དབང་དགོན་པ་སོགས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ནང་བསྟན་དགོན་སྡེ་ཁག་གི་ཆོས་ལུགས་དཔེ་ཆ་དང་། བཀའ་འགྱུར་བསྟན་འགྱུར་ཤིང་པར་རྒྱག་བྱེད། མ་ཎི་ལག་འཁོར་ནང་གི་གཟུངས་གཞུ། དར་ལྕོག ཁ་བཏགས་སོགས་བཟོ་བར་བེད་སྤྱོད་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

 གནད་བསྡུས་རེའུ་མིག 
དོན་གནད།གསལ་བཤད།ལག་རྩལ་མིང་།མོན་པའི་ལག་བཟོས་ཤོག་བུ། (Monpa Handmade Paper)ཡུལ་སྐད་དུ་འབོད་པ།མོན་ཤོག (Mon Shugu)བྱུང་ཡུལ།རྟ་དབང་། ཨ་རུ་ནཱ་ཅལ་མངའ་སྡེ།ལོ་རྒྱུས།ལོ་ངོ་ ༡༠༠༠ ལྷག་གི་གོང་ནས།རྒྱུ་ཆ།ཤུ་གུ་ཤིང་གི་པགས་པ། (Daphne papyracea)བསྐྱར་གསོ་བྱེད་མཁན།ཁཱ་དཱི་དང་གྲོང་གསེབ་བཟོ་ལས་ལྷན་ཚོགས་ (KVIC)བསྐྱར་གསོ་བྱས་པའི་ལོ།ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༠ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༥།