ནོ་བྷེལ་ཞི་བའི་གཟེངས་རྟགས་

ནོ་བྷེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས། (Nobel Peace Prize) ནོ་བྷེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ནི་འཛམ་གླིང་ནང་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ལ་ཕན་པའི་བྱ་བཞག་དང་། ཞི་བདེའི་ཕྱི་འབྲེལ་ལས་དོན་ཐོག་གཟེངས་སུ་ཐོན་པའི་གྲུབ་འབྲས་ལ་འབུལ་རྒྱུའི་ཆེས་མཐོའི་གཟེངས་རྟགས་ཤིག་ཡིན། གཟེངས་རྟགས་འདི་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༨༩༥ ལོར་སུའུ་ཌན་གྱི་གསར་གཏོད་པ་དང་བཟོ་ལས་པ་ཨལ་ཕི་རེཌ་ནོ་སྦེལ་ (Alfred Nobel) མཆོག་གི་ཞལ་ཆེམས་གཞིར་བཟུང་གསར་གཏོད་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན། ནོ་བྷེལ་གཟེངས་རྟགས་གཞན་རྣམས་སུའུ་ཌན་གྱི་རྒྱལ་ས་སི་ཏོག་ཧོམ་ (Stockholm) དུ་འབུལ་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་། ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་འདི་ཉིད་ནོ་ཝེ་ (Norway) ཡི་རྒྱལ་ས་ཨོས་ལོ་ (Oslo) རུ་ནོ་ཝེའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་བསྐོས་པའི་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་གིས་འདེམས་སྒྲུག་དང་འབུལ་བཞེས་གནང་གི་ཡོད།

 ལོ་རྒྱུས་དང་བྱུང་རིམ།  
ནོ་བྷེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ཀྱི་བྱུང་རིམ་ནི་ཨལ་ཕི་རེཌ་ནོ་སྦེལ་ (༡༨༣༣–༡༨༩༦) མཆོག་གི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད།  ཁོང་ནི་འབར་རྫས་ (]) གསར་གཏོད་གནང་མཁན་དང་མཚོན་ཆ་བཟོ་སྐྲུན་པ་ཞིག་ཡིན་ནའང་། ཁོང་གི་སྒེར་གྱི་དགོངས་པའི་ནང་རྩོམ་རིག་དང་། ལྟ་གྲུབ། དམག་འཁྲུག་སྔོན་འགོག་བཅས་ལ་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་ཡོད།   

 ཨལ་ཕི་རེཌ་ནོ་སྦེལ་གྱི་ཞལ་ཆེམས།  
ཕྱི་ལོ་ ༡༨༩༥ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༢༧ ཉིན། ཨལ་ཕི་རེཌ་ནོ་སྦེལ་མཆོག་གིས་པེ་རི་སི་ (Paris) རུ་ཁོང་གི་ཞལ་ཆེམས་མཐའ་མ་དེར་མཚན་རྟགས་བཀོད་ཅིང་། ཁོང་གི་རྒྱུ་ནོར་ཕོན་ཆེ་བ་རྣམས་ཐེབས་རྩ་ཞིག་ཏུ་བཞག་ནས་ལོ་ལྟར་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེ་ཤོས་བསྐྲུན་མཁན་ཚོར་གཟེངས་རྟགས་ལྔ་འབུལ་རྒྱུའི་ལམ་སྲོལ་བཏོད་ཡོད། དེའི་ནང་ནས་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ནི་ "རྒྱལ་ཁབ་ཕན་ཚུན་དབར་མཛའ་མཐུན་གོང་འཕེལ་དང་། དམག་དཔུང་ཉུང་འཕྲི། ཞི་བདེའི་ལྷན་ཚོགས་འཛུགས་རྒྱུ་" བཅས་ལ་ཕན་ཐོགས་བྱེད་མཁན་ལ་འབུལ་དགོས་པ་གསལ་ཡོད།

 འདེམས་སྒྲུག་བྱེད་ཕྱོགས།  
ནོ་བྷེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་འདེམས་སྒྲུག་གི་བརྒྱུད་རིམ་ནི་གསང་བ་དམ་པོ་དང་ཞིབ་ཚགས་པོ་ཞིག་ཡིན།    

 མིང་འདོན་བྱེད་མཁན།  
གཤམ་གསལ་གྱི་སྡེ་ཚན་ནང་ཚུད་པའི་མི་སྣ་ཁོ་ནས་མིང་འདོན་བྱེད་ཆོག་པ་ལས། རང་ཉིད་ཀྱིས་རང་ཉིད་ལ་མིང་འདོན་བྱེད་མི་ཆོག

རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་དབུ་ཁྲིད་དང་། སྲིད་བློན་། གྲོས་ཚོགས་ཚོགས་མི།

རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་ཁང་གི་ཚོགས་མི།

གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་རིགས་བདག་དང་། ལོ་རྒྱུས། སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་། ཁྲིམས་ལུགས་། ལྟ་གྲུབ་བཅས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་ཁག

སྔོན་གྱི་ནོ་བྷེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ་མཁན་རྣམས་དང་། ནོ་ཝེ་ནོ་བྷེལ་ཚོགས་ཆུང་ (Norwegian Nobel Committee) གི་ཚོགས་མི་ཟུར་པ་ཁག

 མི་ལོ་ ༥༠ རིང་གསང་རྒྱ་བྱེད་པའི་སྒྲིག་གཞི།  
ནོ་བྷེལ་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པའི་ (Nobel Foundation) སྒྲིག་གཞི་ལྟར། མིང་འདོན་བྱས་པའི་མི་སྣ་དང་། གྲོས་བསྡུར་གྱི་ནང་དོན་རྣམས་ལོ་ངོ་ ༥༠ མ་འཁོར་བར་གསང་བ་དམ་པོར་ཉར་དགོས། དེར་བརྟེན་ད་ལྟའི་མིང་འདོན་བྱས་པའི་མི་སྣའི་སྐོར་གསར་འགྱུར་ནང་ཐོན་པ་རྣམས་ནི་ཚོད་དཔག་ཙམ་ལས་དངོས་དོན་མིན་པ་མང་།

 གཟེངས་རྟགས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ།  
ནོ་བྷེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ལ་གསེར་གྱི་རྟགས་མ་ཞིག་དང་། ལག་འཁྱེར་ (Diploma)། དེ་བཞིན་དངུལ་གྱི་གཟེངས་རྟགས་བཅས་ཡོད།

རྟགས་མ། རྟགས་མ་འདི་ནི་ནོ་ཝེའི་སྒྱུ་རྩལ་པ་གྲགས་ཅན་གུ་སི་ཏབ་ཝི་གྷི་ལེན་ཌི་ (Gustav Vigeland) མཆོག་གིས་ ༡༩༠༡ ལོར་ཇུས་འགོད་གནང་བ་ཞིག་ཡིན། རྟགས་མའི་རྒྱབ་ངོས་སུ་མི་གསུམ་གྱིས་ཕན་ཚུན་འཁྱུད་ནས་ཡོད་པའི་རི་མོ་ཡོད་ཅིང་། དེས་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཛའ་འབྲེལ་མཚོན་པར་བྱེད།

ལག་འཁྱེར། ལོ་ལྟར་ནོ་ཝེའི་སྒྱུ་རྩལ་པ་ཞིག་ལ་ལག་འཁྱེར་གྱི་རི་མོ་འབྲི་རྒྱུའི་ལས་འགན་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད། དཔེར་ན། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༥ ལོའི་ལག་འཁྱེར་གྱི་རི་མོ་ནི་སྒྱུ་རྩལ་པ་སུ་ཝེ་རེ་བྷི་ཇར་ནི་སི་ (Sverre Bjertnæs) ལགས་ཀྱིས་བྲིས་པ་ཞིག་ཡིན།

དངུལ་གྱི་གཟེངས་རྟགས། ད་ལྟའི་ཆར་གཟེངས་རྟགས་ཀྱི་དངུལ་འབོར་ནི་སུའུ་ཌན་གྱི་ཀོ་རོན་ས་ཡ་ ༡༡ ཡིན།

 བོད་དང་ནོ་བྷེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས།  
ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༩ ལོར་བོད་མིའི་བླ་ན་མེད་པའི་དབུ་ཁྲིད་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་༧རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་ནོ་བྷེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་འདི་ཉིད་འབུལ་བཞེས་གནང་ཡོད། འདི་ནི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་འབྲེལ་ནས་ཕུལ་བའི་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ཐོག་མ་དེ་ཡིན། ནོ་བྷེལ་ཚོགས་ཆུང་གིས་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་ཆེད་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ནས་འབད་བརྩོན་གནང་བར་བསྔགས་བརྗོད་ཞུས་ཡོད།

 རྩོད་རྙོག་དང་སྐྱོན་བརྗོད།  
ནོ་བྷེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་འདི་ཉིད་སྲིད་དོན་གྱི་གནད་དོན་དང་འབྲེལ་བ་ཆེ་བས། རྩོད་རྙོག་ཀྱང་མང་པོ་བྱུང་ཡོད།

མ་ཧཱ་ཏི་མ་གྷན་དྷི། གྷན་དྷི་མཆོག་ལ་མིང་འདོན་ཐེངས་ལྔ་བྱས་ཀྱང་གཟེངས་རྟགས་མ་ཐོབ་པ་འདི་ནི་ནོ་བྷེལ་ཚོགས་ཆུང་གི་ལོ་རྒྱུས་ནང་གི་ནོར་འཁྲུལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༥ ལོའི་གཟེངས་རྟགས། ཝེ་ནི་ཟུ་ཝེ་ལའི་ (Venezuela) ལོག་སྤྱོད་ཚོགས་པའི་དབུ་ཁྲིད་མ་རི་ཡ་ཀོ་རི་ན་མ་ཆ་ཌོ་ (María Corina Machado) ལ་ཕུལ་བར་ཡང་སྲིད་དོན་གྱི་རྩོད་རྙོག་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད།

 དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།  

Category:ནོ་བྷེལ་གཟེངས་རྟགས། Category:ཞི་བདེ།