གཉིས་མེད་ལྟ་གྲུབ

གཉིས་མེད་བེ་དཱནྟའི་གཞུང་ལུགས་དང་དེའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་རྨང་གཞི། 
གཉིས་མེད་བེ་དཱནྟ་ (Advaita Vedanta) ནི་རྒྱ་གར་གྱི་རིག་བྱེད་ (Vedas) ལྟ་གྲུབ་ཁྲོད་དབང་ཚད་ཆེ་ཤོས་དང་གཞི་རྩའི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་ལུགས་ཤིག་ཡིན། འདི་ནི་བེ་དཱནྟའི་ཡན་ལག་ Uttara Mimamsa ཞེས་པའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ཤིང་། དོན་དངོས་ཀྱི་གནས་ལུགས་བྲཧྨན་ (Brahman) གྱི་ངོ་བོའི་ཐོག་གཙོ་བོར་དཔྱད་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། 1 "Advaita" ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་ནི་ལེགས་སྦྱར་གྱི་ a (མེད་པ་) དང་ dvaita (གཉིས་) ལས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན་པས། "གཉིས་མེད་" དམ་ "གཉིས་སུ་མེད་པ་" ཞེས་པའི་དོན་ཡིན། 3 འདིས་དོན་དངོས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ནི་གཅིག་པུ་ལས་མེད་པ་དང་། ཐ་སྙད་ཀྱི་སྣང་བ་དུ་མ་ནི་གཞི་རྩའི་རྣམ་ཤེས་གཅིག་གི་ངོ་བོ་ལས་གཞན་དུ་མེད་པར་བཞེད་དོ། 3 རྒྱ་གར་གྱི་ལྟ་གྲུབ་སྤྱིའི་ནང་། གཉིས་མེད་བེ་དཱནྟས་གང་ཟག་སྒེར་གྱི་བདག་ (Jivatman) དང་མཐར་ཐུག་གི་བདེན་པ་བྲཧྨན་གཉིས་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་ཡིན་པར་འདོད་ལ། དེ་ནི་མ་རིག་པ་ (Avidya) བསལ་བའི་ལམ་ནས་རྟོགས་པར་བྱའོ། 3

 རིག་བྱེད་ཀྱི་གཞི་རྩ་དང་གསུང་རབ་ཀྱི་དབང་ཚད། 
གཉིས་མེད་བེ་དཱནྟའི་གཞི་རྩའི་ལྟ་བ་ནི་ "གཉིས་པ་མེད་པ་" ཞེས་པ་དེ་ཡིན། འདིས་དོན་དངོས་ནི་གཉིས་གཅིག་ཏུ་འདུས་པ་མ་ཡིན་པར། གཅིག་ལས་མེད་པར་བསྟན། 3 ལྟ་བ་འདི་ནི་རིག་བྱེད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པའི་གསུང་རབ་ཉེ་བར་འཁོད་པ་ (Upanishads) ལས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན། ལུགས་འདིའི་ཁུངས་གཏུགས་ས་གཙོ་བོ་ནི་ Prasthanatrayi ཞེས་པའི་གསུང་རབ་གསུམ་པོ་དེ་ཡིན།
གསུང་རབ་ཀྱི་རྣམ་པ།གཞུང་ལུགས།ལྟ་གྲུབ་ནང་གི་གོ་གནས།Sruti-Prasthanaཉེ་བར་འཁོད་པ། (Upanishads)རང་བྱུང་གི་ཉམས་མྱོང་དང་མངོན་སུམ་གྱི་གསུང་རབ་དབང་ཚད་ཆེ་ཤོས།Smriti-Prasthanaབྷ་ག་བ་ཏ་གཱི་ཏཱ། (Bhagavad Gita)ལག་ལེན་དང་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་ལམ་སྟོན་བྱེད་པའི་གསུང་རབ་གཉིས་པ།Nyaya-Prasthanaབྲཧྨ་སཱུ་ཏྲ། (Brahma Sutras)རིགས་ལམ་དང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལྟ་བ་གཏན་ལ་འབེབས་བྱེད།

 སློབ་དཔོན་ཤང་ཀ་རའི་བྱུང་རབ་དང་ཤུགས་རྐྱེན། 
གཉིས་མེད་བེ་དཱནྟའི་ལྟ་བ་ནི་སྔ་མོ་ནས་ཡོད་ཀྱང་། དེ་ཉིད་ལུགས་སྲོལ་དུ་གཏན་ལ་འབེབས་མཁན་ནི་དུས་རབས་ ༨ པའི་ནང་བྱུང་བའི་སློབ་དཔོན་ཤང་ཀ་རཱ་ཙཱརྱ་ (Adi Shankaracharya) ཡིན། ཁོང་གིས་བྲཧྨ་སཱུ་ཏྲ་སོགས་གསུང་རབ་ཁག་ལ་འགྲེལ་པ་རྒྱ་ཆེར་བརྩམས་ཏེ། གཉིས་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་འདི་རིགས་ལམ་གྱི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ། 2 ཁོང་གི་ལྟ་བའི་སྙིང་པོ་ནི་ "བྲཧྨན་ནི་བདེན་པ་ཡིན། འཇིག་རྟེན་ནི་སྒྱུ་མ་ཡིན།" (Brahma Satyam Jagan Mithya) ཞེས་པ་དེ་ཡིན།

 ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ། བྲཧྨན་དང་སྒྱུ་མ། 
གཉིས་མེད་བེ་དཱནྟའི་གཞི་རྩའི་འདོད་པ་ནི་བྲཧྨན་ཁོ་ན་བདེན་པ་དང་། སྣང་བའི་འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་སྒྱུ་མ་ (Maya) ཡིན་པར་འདོད་པ་དེ་ཡིན།

 བྲཧྨན་གྱི་ངོ་བོ། མཚན་ཉིད་མེད་པ་དང་ཡོད་པ། 
བྲཧྨན་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དཔྱད་པ་བྱེད་དེ། Nirguna Brahman ནི་མཚན་ཉིད་དང་གཟུགས་བརྙན་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་མཐར་ཐུག་གི་བདེན་པ་ཡིན། འདི་ནི་ $Sat-Chit-Ananda$ (བདེན་པ་-རྣམ་ཤེས་-བདེ་བ་) ཡི་ངོ་བོ་ཡིན། 9 ཡང་སྒྱུ་མའི་དབང་གིས་བྲཧྨན་དེ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་སྐྲུན་མཁན་ནམ་ལྷ་ (Ishvara) ཡི་ཚུལ་དུ་སྣང་བ་ལ་ Saguna Brahman ཞེས་བྱའོ།

 བདག་དང་སྒྱུ་མའི་རྣམ་གཞག 
གང་ཟག་སྒེར་གྱི་བདག་ (Jiva) ནི་དོན་དངོས་སུ་བྲཧྨན་ལས་གཞན་དུ་མེད་ཀྱང་། མ་རིག་པའི་དབང་གིས་ལུས་དང་སེམས་ལ་བདག་ཏུ་བཟུང་ནས་འཁོར་བར་འཁྱམས་ཀྱི་ཡོད། སྒྱུ་མ་ (Maya) ནི་བྲཧྨན་གྱི་ནུས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། དེས་བདེན་པ་སྒྲིབ་ཅིང་འཁྲུལ་བའི་སྣང་བ་སྟོན་པར་བྱེད། འདི་ལ་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་འཁྲུལ་བའི་དཔེ་སྦྱོར་བྱེད་དོ།

 བདེན་པའི་རིམ་པ་གསུམ། (Sattatraya) 
གཉིས་མེད་བེ་དཱནྟས་བདེན་པ་ལ་རིམ་པ་གསུམ་དུ་འབྱེད་དོ།

 Pratibhasika Satyam (སྣང་བ་ཙམ་གྱི་བདེན་པ།): རྨི་ལམ་དང་འཁྲུལ་སྣང་ལྟ་བུ་གང་ཟག་སྒེར་གྱི་མྱོང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་པ།
 Vyavaharika Satyam (ཀུན་རྫོབ་པའི་བདེན་པ།): ཐ་སྙད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་ཚན་རིག་སོགས་ཐུན་མོང་གི་སྣང་བར་གཏོགས་པ།
 Paramarthika Satyam (དོན་དམ་པའི་བདེན་པ།): མཐར་ཐུག་གི་གནས་ལུགས་བྲཧྨན་གཅིག་པུ་ཉིད་དོ།

 ཐར་པའི་ལམ། ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར། 
ཐར་པ་ཐོབ་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ (Jnana Yoga) ནི་ལམ་གཙོ་བོ་ཡིན། འདི་ལ་རིམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ།

 Sravana (ཐོས་པ།): བླ་མའི་དྲུང་ནས་གསུང་རབ་ལ་ཐོས་བསམ་བྱེད་པ།
 Manana (བསམ་པ།): རིགས་ལམ་གྱི་སྒོ་ནས་དོགས་པ་དཔྱད་དེ་གཏན་ལ་འབེབས་པ།
 Nididhyasana (སྒོམ་པ།): གཉིས་མེད་ཀྱི་བདེན་པ་དེ་ཉིད་རྒྱུན་དུ་སྒོམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའོ།

 ཚིག་ཆེན་པོ་བཞི། (Mahavakyas) 
ཉེ་བར་འཁོད་པའི་གསུང་རབ་ནང་ཚིག་ཆེན་པོ་བཞི་ཡོད་པ་ནི་གཉིས་མེད་ཀྱི་བདེན་པ་སྟོན་བྱེད་གཙོ་བོ་ཡིན།
ཚིག་ཆེན་པོ།དོན།གསུང་རབ་ཀྱི་ཁུངས།Prajnanam Brahmaརྣམ་ཤེས་ནི་བྲཧྨན་ཡིན།Aitareya UpanishadAham Brahmasmiང་ནི་བྲཧྨན་ཡིན།Brihadaranyaka UpanishadTat Tvam Asiདེ་ནི་ཁྱོད་ཉིད་དོ།Chandogya UpanishadAyam Atma Brahmaབདག་འདི་ནི་བྲཧྨན་ཡིན།Mandukya Upanishad

 མཇུག་བསྡོམས། 
གཉིས་མེད་བེ་དཱནྟའི་མཐར་ཐུག་གི་དམིགས་ཡུལ་ནི་ཐར་པ་ (Moksha) ཡིན་ལ། དེ་ནི་མ་རིག་པ་བསལ་ནས་རང་གི་ངོ་བོ་བྲཧྨན་དུ་རྟོགས་པ་དེ་ཡིན། ལྟ་བ་འདིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་བའི་དབང་གིས་བྱུང་བར་བསྟན་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྟག་པ་དང་ཞི་བའི་གནས་ལུགས་ལ་རེག་པར་བྱེད་དོ།