སྒྲོན་མ་འབར་བའི་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བ་བཞུགས།

༄༅། །སྒྲོན་མ་འབར་བའི་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བ་བཞུགས་ཞེས་པ་འདི་ནི་བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་གྱི་གསང་བ་བླ་མེད་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གཞུང་རབ་ཏུ་གསལ་བ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མན་ངག་སྡེའི་རྒྱུད་བཅུ་བདུན་གྱི་ཡ་གྱལ་ཞིག་ཡིན། རྒྱུད་འདི་ནི་གསེར་གྱི་མེ་ཏོག་མཛེས་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་པའི་རྒྱ་གར་སྐད་ཀྱི་མཚན་བྱང་ལས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔལ་སྣང་བ་རང་ཤར་བ་ཉིད་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་བཅས་ཏེ་འགོ་འཛུགས་བྱེད། གཞུང་འདིའི་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ཚད་མེད་པར་གསལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། རང་སྣང་ཆེན་པོའི་སྤྱོད་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བའི་ཀློང་ནས་འགག་མེད་རིག་པའི་དོན་གསུངས་པ་དེ་ཡིན། ལྷག་པར་དུ་རྒྱུད་འདིའི་ནང་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་དང་། ཉམས་ལེན་གྱི་གནད། ལྷག་པར་སྒྲོན་མ་བཞི་སྟེ་རྒྱང་ཞགས་ཆུ་ཡི་སྒྲོན་མ་དང་། ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གི་སྒྲོན་མ། ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ། དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་སྒྲོན་མ་བཅས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་། ངེས་ཚིག དབྱེ་བ། མཚན་ཉིད། གནས་སྟངས། འཆར་སྒོ་བཅས་ཞིབ་པར་བསྟན་ཡོད། གཞུང་འདི་ནི་བོད་ཀྱི་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ལྟ་གྲུབ་ལོ་རྒྱུས་ཁྲོད་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཉམས་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད།

 ཀ) གཞུང་གི་རྒྱུ་ཆ་ཞིབ་ཕྲ། 
མཚན་བྱང་། གཞུང་འདིའི་རྒྱ་གར་སྐད་ཀྱི་མཚན་བྱང་ནི། སྭརྣ་པུཥྤ་ཀཱནྟི་རཏྣ། ཨཱ་ལོ་ཀ་ཛྭ་ལ་ཏནྟྲ་ནཱ་མ། ཞེས་པ་དང་། བོད་སྐད་དུ། གསེར་གྱི་མེ་ཏོག་མཛེས་པ་རིན་པོ་ཆེ། སྒྲོན་མ་འབར་བའི་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བ། ཞེས་གྲགས། རྒྱུན་དུ་སྒྲོན་མ་འབར་བའི་རྒྱུད་ཅེས་བསྡུས་མིང་དུ་འབོད་པ་ཡིན།  

མཛད་པ་པོ། གཞུང་འདིའི་དངོས་ཀྱི་མཛད་པ་པོ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔལ་སྣང་བ་རང་ཤར་བ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་། ཁོང་ནི་ཆོས་ཀུན་གྱི་རང་སྣང་བ་དང་། དྲི་མ་མེད་པའི་མིག་རྙེད་པ། སྤྲོས་བྲལ་ཀ་དག་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀུན་རྩད་ནས་ཆོད་པའི་སྟོན་པ་ཞིག་ཏུ་བསྟན་ཡོད།   

བརྩམས་པའི་དུས་སྐབས། གཞུང་འདི་བོད་དུ་དར་ཚུལ་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་བི་མ་ལ་མི་ཏྲ་དང་། ལོ་ཙྪ་བ་སྐ་བ་དཔལ་བརྩེགས་གཉིས་ཀྱིས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཡིན་ཞིང་།   དུས་སྐབས་ནི་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་གྱི་རིང་སྟེ་སྤྱི་ལོ་  ་ནང་འགོར་ཡིན་པར་མངོན།

གཞུང་གི་གྲུབ་ཆ། གཞུང་འདི་ནི་ལེའུ་བཞི་ལ་དབྱེ་ཡོད་ཅིང་། དེ་དག་ནི་གཤམ་གསལ་ལྟར་རོ། །

 ལེའུ་དང་པོ། རྒྱང་ཞགས་ཆུ་ཡི་སྒྲོན་མ་བསྟན་པའི་ལེའུ།  
 ལེའུ་གཉིས་པ། ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གི་སྒྲོན་མ་བསྟན་པའི་ལེའུ།  
 ལེའུ་གསུམ་པ། ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་བསྟན་པའི་ལེའུ།  
 ལེའུ་བཞི་པ། དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་སྒྲོན་མ་བསྟན་པའི་ལེའུ།  

རྒྱུད་འདི་ནི་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞིའི་བཅུད་ཕྱུང་བ་ཞིག་ཏུ་བསྟན་ཡོད།  

 ག) གཞུང་གི་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོ། 
«སྒྲོན་མ་འབར་བའི་རྒྱུད་» འདི་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་དང་། ཉམས་ལེན་གྱི་གནད་གསལ་བར་བསྟན་པའི་གཞུང་ཞིག་ཡིན་ལ། གཙོ་བོ་སྒྲོན་མ་བཞིའི་སྐོར་གསལ་བཤད་བྱས་ཡོད།

 ལེའུ་དང་པོ། རྒྱང་ཞགས་ཆུ་ཡི་སྒྲོན་མ། 
ལེའུ་འདིའི་ནང་རྒྱང་ཞགས་ཆུ་ཡི་སྒྲོན་མའི་ངོ་བོ་དང་། ངེས་ཚིག དབྱེ་བ། མཚན་ཉིད། གནས་སྟངས། འཆར་སྒོ་བཅས་ཞིབ་པར་བསྟན་ཡོད།

 ངོ་བོ། རྒྱང་ཞགས་ཆུ་ཡི་སྒྲོན་མ་ནི་དབང་པོའི་དྭངས་མ་དང་། སྣང་བ་གཉིས་འཁྲུལ་པ་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀ་སྡུད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཞིང་། འཁོར་འདས་གཉིས་ཀའི་ཆ་འཛིན་ཏེ་གྲོལ་བའི་ལྟ་བ་ཡིན།  
 ངེས་ཚིག ཕྱི་རོལ་གྱི་རྒྱང་རིང་བའི་རྒྱུད་འཛིན་པས་མིག་གི་ཡུལ་གཟུགས་སྣང་བ་འཛིན་པ་དང་། ཁ་དོག་དཀར་དམར་སོགས་སྡུད་པ། རིག་པའི་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱང་རྒྱང་རིང་ནས་མཐོང་དབང་པོས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དང་། འཁོར་བ་རྟོགས་པའི་ཕྱོགས་ནས་མ་རིག་པ་རྣམས་འཕེན་པས་རྒྱང་ཞེས་བྱ་བ་དང་།   ཆུ་ནི་སྣང་བ་དེ་དག་ལ་ཞེན་པ་གཉིས་སྣང་གཉིས་མེད་དུ་རང་སར་ལོག་ནས་ཀུན་ཡུལ་ལ་ཆགས་པའི་གཟུང་འཛིན་གྱི་སེམས་མེད་པར་སྣང་བ་རང་བྱུང་རང་གྲོལ་དུ་རང་སར་བཞག་པས་བདག་གཞན་གཉིས་འཛིན་བྲལ་བས་ཆུ་ཞེས་བྱ།   སྒྲོན་ནི་རང་གི་སྣང་བ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་གསལ་བས་སྒྲོན་ཞེས་བྱ།   མཱ་ནི་དབྱིངས་རིག་སྐྱེ་བ་མེད་པར་གཉིས་མེད་དུ་འདྲེས་པས་མ་ཡང་ཡིན།   
 དབྱེ་བ། དྭངས་མ་ལས་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། འབྱུང་བའི་རྩལ་ཤར་བས་ཡུལ་དུ་མ་ལ་འཛིན་དྭངས་མར་རང་འདུས་པའི་རྒྱང་ཞགས་ཆུ་ཡི་སྒྲོན་མ་དང་། ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རྩལ་ཕྱི་ནང་འདུས་པའི་རྒྱང་ཞགས། དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དྭངས་མ་འདུས་པའི་རྒྱང་ཞགས་བཅས་སོ།   
 མཚན་ཉིད། འཆར་བྱེད་འགག་པ་མེད་པས་དབང་པོའི་དྭངས་མ་མིག་གི་སྒོར་བསྐྱེད་པས་དྭངས་མའི་པདྨའི་སྤྱན་དུ་གནས་པ། རང་གི་མཚན་ཉིད་དབང་པོ་འཛིན་པ།   
 གནས་སྟངས། རྒྱང་ཞགས་ཆུ་ཡི་སྒྲོན་མའི་གནས་ནི་མིག་ཡིན་ཞིང་།   མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ཀླད་པའི་སྤྱི་གཙུག་དུང་ཁང་དཀར་པོར་གནས་པར་བསྟན།   
 འཆར་སྒོ། མིག་གཉིས་དང་། དབང་པོ་ཡུལ་ལ་འཆར་བྱེད་ཀྱི་རྩ་ལས་འདི་ཀུན་སྣང་བར་ཤར་བར་བསྟན།   

 ལེའུ་གཉིས་པ། ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གི་སྒྲོན་མ། 
ལེའུ་འདིའི་ནང་ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གི་སྒྲོན་མའི་ངོ་བོ་དང་། ངེས་ཚིག དབྱེ་བ། མཚན་ཉིད། འཆར་བྱེད་སྒོ། གནས་སྟངས། དགོངས་པའི་ཚད། མཐུན་དཔེ་བཅས་ཞིབ་པར་བསྟན་ཡོད།

 ངོ་བོ། ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གི་སྒྲོན་མ་ནི་སྒྲོན་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་བྱེད་དུ་གནས་པས་ཀུན་གྱི་ཆ་ལ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན་པར་བསྟན།    ཆ་ཕྲ་བསྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་ནི་ཡེ་ཐོག་ཉིད་ནས་གནས་པ་དང་། ཤེས་པ་དངོས་དང་དངོས་མེད་པའི་སྣང་བ་ཀུན་ལ་ཞུགས་ནས་སྤྱི་ཡི་དོན་རྣམས་ཤེས་པ། རང་གི་ཡེ་ཤེས་ཚད་རྣམས་ཤེས་པ་ཡིན་ཞིང་།    རང་བཞིན་དག་པའི་ཆོས་སྐུ་ནི་སུས་མ་རྙེད་པར་རང་རིག་པས་ཀུན་ལས་ཁྱད་འཕགས་པ། རང་ཤར་ཡེ་ནས་དག་པའི་ཡུམ་སྟེ་གཞན་གྱི་ཡུལ་མིན་པར་བསྟན།   
 ངེས་ཚིག སྒྲོན་ནི་ཆོས་ཉིད་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྣང་བར་བྱེད་པ་དང་། མཱ་ནི་རང་ངོ་ཁྱབ་པས་སོ་ཞེས་དང་།   ཆོས་ཉིད་མ་སྐྱེས་མི་འགག་པས་མི་གནས་རང་སར་གྲོལ་བ་ནི་མ་ཆགས་གནས་པ་མེད་པ་སྟེ་ཡེ་ནས་བཅིང་གྲོལ་མེད་པར་བསྟན།   
 དབྱེ་བ། དབྱེ་བ་རྣམ་པ་ལྔ་ཡོད་དེ། གཞི་གནས་རང་བྱུང་ཤེས་རབ་དང་། སྣང་བ་ཅིར་འཛིན་ཤེས་རབ། དྲན་པ་འགག་མེད་ཤེས་རབ། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ། འཇུག་བྱེད་རྣམ་གསུམ་ཤེས་རབ་བཅས་སོ།   
 མཚན་ཉིད། སྣང་དང་མི་སྣང་ཆོས་རྣམས་ཀུན་རང་བཞིན་མེད་པར་སུ་ཤེས་པ་དེ་ནི་དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་དུ་བསྟན།   
 འཆར་བྱེད་སྒོ། འཆར་བྱེད་སྒོ་ནི་དབང་པོ་ལྔ་ཡིན་ཞིང་། ཁྱད་པར་སྙིང་ནས་འཆར་བར་བྱེད།    མཚན་མོའི་དུས་སུ་གློ་དང་སྦྲིད་པ་དྲག་པོ་དང་། ཤིན་ཏུ་གློ་དྲགས་ལུས་པའི་ཚེ་དམར་ལ་དྭངས་པའི་འོད་ཟེར་མེ་སྟག་བཞིན་དུ་འཕྲོས་པ་ནི་འཆར་བའི་སྒོའི་རྟགས་སུ་བསྟན།   
 གནས་སྟངས། འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་རྩ་བཞི་ནས་འགྱུ་དང་འགུལ་དང་འཕྲིགས་པ་དང་། ཡང་ཞིང་བསྐྱོད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཙིཏྟའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་ལ་འཁོར་བར་བསྟན། དྭངས་མ་ཤེས་པའི་བཅུད་རྣམས་ནི་མེ་སྟག་ཡར་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་ལྔ་བཞི་ལས་ཀྱི་རླུང་དང་བཅས་པ། ཤེས་པ་གསལ་ལ་རིག་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་རོ་མ་རྐྱང་མ། ཀུན་འདར་མ་ཤེལ་སྦུག་ཁོག་པ་སྟོང་པའི་ནང་དུ་གསལ་བ་ཤེས་རབ་ཆེན་པོར་བཞུགས་པར་བསྟན།   
 དགོངས་པའི་ཚད།
 གཞི་གནས་ཤེས་རབ་རང་བྱུང་ཚད། ཆོས་ཀུན་མཉམ་པའི་ཉམས་སྐྱེས་ནས་ཤེས་པ་བརྟན་པའི་གདེང་རྙེད་པ། དེ་ཉིད་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པར་རྟག་ཏུ་རྒྱུད་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཞིང་། ལུས་ཀྱང་ཡང་བ་དང་ཤེས་པ་གསལ་བ་ཡིན།   
 སྣང་བ་ཅེར་འཛིན་ཤེས་རབ་ཚད། ཅོག་བཞག་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྟགས་སུ་ལུས་དཀྱིལ་ཁ་དོག་ལྔ་ཡི་འོད་རྩོལ་བ་མེད་པར་ཕྱིར་ཤར་ནས་ཤེས་པ་རང་ས་ཟིན་པ། ལུས་ཀྱང་ས་ལ་རེག་པ་མེད་པ་དང་། ཤེས་པ་གར་གཏད་པའི་བེམ་པོ་རྣམས་ཀྱང་འགུལ་བར་འགྱུར་བའི་རང་རྩལ་འབྱོངས་པའི་ཚད་ཡིན།   
 དྲན་པ་འགག་མེད་ཤེས་རབ་ཚད། ཤེས་པ་གཞན་ལ་འཇུག་པ་མེད་པ། གཅིག་པུར་འདུག་པར་དགའ་བ། དབེན་པའི་ས་ལ་རྟག་ཏུ་དད་པ། མི་དང་འགྲོགས་སྙིང་མི་འདོད་པ། ཤེས་པ་རྩེ་གཅིག་འགྱུར་བ་མེད་པ། གཞན་གྱིས་བརྗོད་པའི་གཏམ་ལ་ཡང་ཟུངས་སུ་འཛིན་པ་ཉིད་དང་བྲལ་བ། བལྟ་བ་མི་འགྱུར་གདེང་ཉིད་དུ་ནམ་མཁར་དག་ལ་འགྲོ་བ་སྙམ་པ། སེམས་དེ་གར་གཏད་ས་དེར་ཆགས་པ། ཕ་རོལ་རྣམས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་བསྒྱུར་དུ་མི་ནུས་པ། བག་མེད་ཤེས་པ་བདེ་ཡངས་པ་བཅས་ཡིན།   
 སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཚད། ཀུན་གཞི་དང་ཆོས་སྐུ་ཕྱེད་པའི་རྟགས་སུ་ལུས་ལ་ཞེན་པའི་བློ་བྲལ་ནས་རིག་པ་གར་གཏད་སར་གནས་ཏེ། ལུས་ནི་བེམ་པོ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཕྱེད་པས་འགྱུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་ཡང་འགག་པ། འབྱུང་བ་དྭངས་སྙིགས་སུ་ཕྱེད་པས་རགས་པའི་སྣང་བ་རང་འགགས་ཏེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་བདེ་བར་སྤྱོད་པ། འཁོར་འདས་ཕྱེད་པས་འཁྲུལ་པའི་བློ་རྣམས་སྐྱེ་མི་སྲིད་པ་དང་། སྐྱེས་ཀྱང་ཕན་གནོད་བྲལ་བར་བསྟན།   
 འཇུག་བྱེད་རྣམ་གསུམ་ཤེས་རབ་ཚད། ཆོས་ཀུན་ཚིག་གཅིག་སྨོས་པས་དེ་ཡི་གཞུང་ཀུན་ཤེས་པ་ནི་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ཚད་དུ་ཕྱིན་པ། ཤེས་པས་གང་ལ་བསམ་པ་ཡིས་ཟུངས་དེ་རྒྱུད་ལ་བདེར་ཤར་ན་བསམ་པ་ཡང་དེ་བཞིན་འབྱོངས་པ། གང་བྱུང་རྐྱེན་གྱིས་མི་གནོད་པར་འཁྲུལ་རྟོག་ཞེན་པ་རང་འགག་པས་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་རྙེད་པར་བསྟན།   

 ལེའུ་གསུམ་པ། ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ། 
ལེའུ་འདིའི་ནང་ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མའི་ངོ་བོ་དང་། ངེས་ཚིག དབྱེ་བ། མཚན་ཉིད། གནས་སྟངས། འཆར་བྱེད་སྒོ། རང་བཞིན། ཡུལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ། དེ་ཀུན་ཚད་ཇི་ལྟར་བཟུང་བ། དངོས་པོ། ཐབས་ཀྱི་མན་ངག མཐུན་དཔེ་བཅས་ཞིབ་པར་བསྟན་ཡོད།

 ངོ་བོ། ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་ཡིད་ཆེས་ས། འདི་ཉིད་སུ་ཡིས་ཤེས་པ་དེ་ཐིག་ལེ་སྐུ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ།    ཉག་གཅིག་ཆ་ཕྲ་སྤྲོས་དང་བྲལ་བ། སྟོང་པའི་མུན་འབྲལ་རང་གསལ་ཆེན་པོ། རང་བཞིན་རང་གསལ་མཉམ་པ་མེད་པ། མི་རྟོག་སྤྲོས་བྲལ་ཟླུམ་པོར་གནས་པ། མ་སྐྱེས་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་སོགས་བསྟན།   
 ངེས་ཚིག ཐིག་ནི་མི་འགྱུར་དྲང་པོ་ལ་ཡེ་ནས་བཅོས་པ་ཉིད་དང་བྲལ་བ། ལེ་ནི་གདལ་བ་ཆེན་པོ་ལ་སྣང་བ་རྣམས་རང་སར་རྫོགས་པ། སྟོང་པ་ནི་དངོས་པོའི་འཛིན་པ་སྟེ་ཡུལ་ལ་ཞེན་པའི་བློ་རྣམས་བཀག་པ། སྒྲོན་མས་འོད་ལྔར་སྣང་བ་ནི་བྱས་ཏེ་རང་ངོ་གསལ་རིག་དང་བཅས་པར་བསྟན།   
 དབྱེ་བ། དབྱེ་བ་རྣམ་པ་ལྔ་ཡིན་ཏེ། གཞི་གནས་རང་རིག་ཐིག་ལེ་ཡིས་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་གཅིག་ཏུ་བཟླུམ་པ། ལུས་གནས་རྩ་ཡི་ཐིག་ལེ་ཡིས་བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་གཅིག་ཏུ་བཟླུམ་པ། ཀུན་རྫོབ་རྒྱུ་ཡི་ཐིག་ལེ་ཡིས་ཕུང་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ་ཕུང་པོ་ཁམས་སོགས་ཆོས་རྣམས་ཀུན་བྱ་བྲལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་བཟླུམ་པ། དོན་དམ་སྤྲོས་མེད་ཐིག་ལེ་ཡིས་དབྱིངས་དང་རིག་པ་གཅིག་ཏུ་བཟླུམ་པ། རང་བྱུང་འབྲས་བུའི་ཐིག་ལེ་ཡིས་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་ནི་མཐའ་བྲལ་ལྷུན་གྲུབ་རྫོགས་པའི་ངང་རྩོལ་བསྒྲུབ་བྲལ་བའི་དབྱིངས་སུ་བཟླུམ་པར་བསྟན།   
 མཚན་ཉིད། མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་གསལ་བས་ཁྱབ་པ། རང་ངོ་ལུས་ཀྱི་མཐའ་རྣམས་ཟད་པ། མདོར་ན་བདག་འཛིན་ཡུལ་ལས་གྲོལ་བ། སྟོང་པ་ཆེན་པོའི་ཡེ་གདངས་ལས་རང་གནས་སུས་ཀྱང་བྱས་མེད་པར་ཡེ་ནས་མཉམ་པ་ཆེན་པོར་གནས་པར་བསྟན།   
 གནས་སྟངས། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་ཙིཏྟ་རིན་ཆེན་གཞལ་ཡས་ཁང་ན་གནས་པར་བསྟན། རྩ་སྟོང་ཕྲག་གྲངས་མང་ཡང་། ཁྱད་པར་ཆེན་པོའི་རྩ་བཞི་སྟེ་ཀ་ཏི་གསེར་གྱི་རྩ་ཆེན་དང་། དར་དཀར་སྣལ་མ་ལྟ་བུ་ཕྲ་ལ་འཁྲིལ་དང་ཤེལ་སྦུག་ཅན་བཞིའི་ནང་དུ་ཁྱད་པར་གནས་ཤིང་རླུང་གི་རྟ་ལ་ཞོན་པར་བསྟན།   
 འཆར་བྱེད་སྒོ། སེམས་ཅན་གྱི་མིག་སྟེ་ཙཀྵུ་དཀར་འཇམ་ཞེས་པའི་སྒོ་ནས་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཞིན་དུ་རང་གི་འོད་ཟེར་ཉིད་དུ་རང་ཆས་རྣམས་སུ་རྣམ་པར་སྣང་ཞིང་། འཆར་བྱེད་འབྱུང་ཚུལ་མ་འགགས་པས་དབང་པོ་རྣམས་དང་འབྲེལ་བའི་ཚུལ་དུ་སྣང་བའི་ཡུལ་དུ་གསལ་བར་ཀུན་གྱིས་མིག་ནས་འཆར་བར་བསྟན།   
 རང་བཞིན། སུས་ཀྱང་མ་བྱས་རང་གསལ་བར་ཡེ་ཉིད་ནས་རང་བཞིན་ཡིན་ཞིང་། བར་སྣང་སྟོང་པ་ལས་སྣང་བ་རང་ངོ་མ་འགགས་པས་རང་བྱུང་ཐིག་ལེ་ཆེན་པོར་གནས་པ།   
 ཡུལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ། འོད་ལྔ་འདུས་པའི་ཐིག་ལེ་ནི་ལྷ་རྣམས་ལ་རང་མཐོ་གང་དང་ཟླུམ་པོ་རང་གསལ་ཆེན་པོར་ཡོད་པ། ལྷ་མིན་ལ་རང་གི་ཆག་གང་དང་། མི་ལ་རང་གི་མཐེབ་གང་ཟླུམ་པོ་ཟག་པ་མེད་པར་ཡོད་པ། བྱོལ་སོང་ལ་ཕྱིར་མི་སྣང་བ། ཡི་དྭགས་ལ་རང་ངོ་ཕྲ་བར་ཡོད་པ། དམྱལ་བ་རྣམས་ལ་རང་གསལ་ཙམ་དུ་བསྟན།    ཁ་དོག་གི་སྣང་ཚུལ་ནི་ལྷ་ལ་དཀར་པོ་ཤས་ཆེར་སྣང་བ་དང་། ལྷ་མིན་ལ་ལྗང་གུ་ཆེ། མི་ལ་དམར་གསལ་རང་ཆགས་བྲལ། བྱོལ་སོང་ལ་མཐིང་ཤས་ཆེ། ཡི་དྭགས་ལ་སེར་པོ། དམྱལ་བ་རྣམས་ལ་ཁ་དོག་ལྔ་རང་གསལ་ཤེས་པའི་ཆར་གནས་པར་བསྟན།   

 ལེའུ་བཞི་པ། དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་སྒྲོན་མ། 
ལེའུ་འདིའི་ནང་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་སྒྲོན་མའི་ངོ་བོ་དང་། ངེས་དོན། དབྱེ་བ། རང་བཞིན། མཚན་ཉིད། གོམས་སྟངས། ཚད། གནས་སྟངས། འཆར་སྒོ། དངོས་པོ། མཐུན་དཔེ་བཅས་ཞིབ་པར་བསྟན་ཡོད།

 ངོ་བོ། དབྱིངས་རྣམ་དག་གི་སྒྲོན་མས་རིག་པ་ཡི་ངོ་བོར་སྡུད་པ་དང་། ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་ར་བར་སྣང་བ། མཐིང་ག་མི་འགྱུར་གསལ་བ་ལ་མུ་ཁྱུད་ཀྱི་ར་བར་གནས་པ། རང་གསལ་ཕྱི་ཡི་ཡུལ་དུ་སྣང་བ། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མ་བཅོས་པ་ཡིན་པར་བསྟན།   
 ངེས་དོན། དབྱིངས་ཀྱིས་རིག་པའི་རང་ཡུལ་བྱེད་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་འདི་ཉིད་ནང་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ། རང་གི་ངོ་བོ་རྟོག་མེད་དུ་ནང་གི་དབྱིངས་ཀྱི་གོ་རར་མ་བཟུང་མི་གནས་ཚུལ་གྱིས་འབྲལ་བ་མེད་པར་རྒྱུན་དུ་གནས་པ། རྣམ་པ་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ལ་དག་པ་དྲི་མའི་གྲངས་མཐའ་ཟད་པར་བསྟན།   
 དབྱེ་བ། དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ཏེ། གཞི་ལ་གནས་པའི་དག་དབྱིངས་ཀྱི་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐུར་འཛིན་པ། ལམ་ལ་སྣང་བའི་དབྱིངས་ཀྱིས་རིག་པའི་ཐིག་ལེ་དྭངས་མ་སྡུད་པ། ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་དབྱིངས་ཀྱིས་ལུ་གུ་རྒྱུད་བཙོན་དུ་འཛིན་པར་བསྟན།   
 རང་བཞིན། རང་བཞིན་སྣང་བ་མ་འགགས་པས་བློ་དངོས་དྲན་པ་ཀུན་ཟད་པ། སྣང་བ་རང་དག་དབྱིངས་སུ་རྟོག་པ་མེད་པའི་རིག་པ་མི་གཡོ་མཉམ་པ་ཉིད་ཤེས་པས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡེ་ནས་རྣམ་རྟོག་ཟད་པར་རང་བཞིན་རྣམ་དག་དབྱིངས་སུ་གནས་པར་བསྟན།    བརྗོད་ཅིང་སྣང་ཚིག་གཉིས་མེད་པས་ཕྱི་དང་ནང་མེད་དབྱིངས་སུ་རང་དལ་ཆེན་པོའི་ངང་དུ་གནས་པ། ཕྱི་ནང་མེད་པར་ཟང་ཐལ་བས་མ་བསྒྲིབས་དྲི་མ་མེད་པར་ཡེ་ནས་ཀ་དག་ཆེན་པོར་རྣམ་པར་དག་པའི་དབྱིངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་ཡེ་ནས་བཞུགས་པར་བསྟན།   
 མཚན་ཉིད། འདི་མེད་རིག་པའི་ཡུལ་མེད་པས་སྣང་བ་འགག་པ་མེད་པའི་ཆར་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་ཡིན།   
 གོམས་སྟངས། འཁོར་འདས་རུ་ཤན་ཕྱེད་ནས་ལུས་ངག་རྣམས་རྣལ་དུ་ཕབ་སྟེ་དབྱིངས་རིག་སྣང་བ་བརྟགས་ནས་གོམས་པའི་ཚད་རྙེད་པར་བསྟན།   
 ཚད། ཕྱི་རོལ་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བས་རིམ་གྱིས་རང་གོམས་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་དང་། འདི་ལ་བརྟན་པའི་ཚད་རྙེད་ན་ཆོས་རྣམས་ཟད་པར་གྱུར་པ་ཡིན་པར་བསྟན།    མཐིང་ག་མི་འགྱུར་སྣང་བ་ལས་ཁ་དོག་གསལ་བའི་འོད་ལྔར་འདི་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་འགྱུར་ཞིང་། རང་གི་མདུན་གྱི་མཚམས་སུ་སོར་བཞི་འམ་མཐོ་གང་ལས་འཕགས་ཏེ་ལུས་དང་བྲལ་བ་ན་དེ་ཡི་ཚད་དུ་འགྱུར་བར་བསྟན།   
 གནས་སྟངས། མིག་ནི་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་མེད་པ་ལ་གནས་པས་རང་གི་རིག་པ་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་སྣང་བ་སྟེ། སྤྲིན་བྲལ་མཁའ་ལ་འཛིན་པར་བྱེད། རང་ཤེས་ནང་དུ་གསལ་བའི་ཚེ་ཙིཏྟའི་ནང་དུ་གནས་པ་ཡིན་ཞིང་། ཕྱིར་འཕྲོས་སྤྲིན་བྲལ་ནམ་མཁའ་ལ་ཡིན་པར་བསྟན།   
 འཆར་སྒོ། མིག་གི་རྣམ་ཤེས་དག་པ་ལ་གསལ་བྱེད་འབར་བའི་འོད་ཟེར་ལྔར་མི་འགྱུར་ཁྱབ་པའི་ཚུལ་དུ་མཐིང་གའི་རང་གདངས་ཆེན་པོར་གནས་པ་དང་། འཆར་བྱེད་སྣང་བ་མ་འགགས་པས་ཕྱི་ཡི་ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་སྣང་བ། མིག་ནས་འགྱུར་མེད་ཁྱབ་པའི་ཚུལ་དུ་སྣང་བར་བསྟན།   
 དངོས་པོ། སྣང་བ་མིག་དང་རང་འབྲེལ་བས་དེ་ཉིད་རྐྱེན་བྲལ་ནམ་མཁའ་ཤར་བར་བསྟན།   
 མཐུན་དཔེ། ཡི་གེའི་ན་རོ་བཞིན་དུ་གཉིས་ཀྱིས་བཟུང་སྟེ་སྡོམ་གཅིག་པ། ནག་པོ་བསྒྱུར་དུ་བཏུབ་པ་མིན་པར་བསྟན།   

 ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་གནད་འགག 
«སྒྲོན་མ་འབར་བའི་རྒྱུད་» ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་གཞུང་ཡིན་ལ། དེའི་ནང་དོན་གྱི་གནད་འགག་གཙོ་བོ་ནི་གཤམ་གསལ་ལྟར་ཡིན།

 སྟོང་པ་ཉིད་དང་རང་གསལ་གྱི་དོན་ཟུང་འབྲེལ། གཞུང་འདིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངང་དུ་གཉིས་མེད་དུ་ཐིམ་པ་དང་། འཇིགས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་སྐྱེ་མེད་སྟོང་པའི་དབྱིངས་ལས་སྐུ་གསུམ་དུ་ཤར་བ་བསྟན།    ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་ལས་སྟོང་པའི་མུན་འབྲལ་རང་གསལ་ཆེན་པོ་དང་། རང་བཞིན་རང་གསལ་མཉམ་པ་མེད་པ་གསུངས་པར་མངོན།   
 སྒྲོན་མ་བཞིའི་ཉམས་ལེན་གྱི་གནད། རྒྱུད་འདིའི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་ནི་རྒྱང་ཞགས་ཆུ་ཡི་སྒྲོན་མ་དང་། ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གི་སྒྲོན་མ། ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ། དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་སྒྲོན་མ་བཅས་བཞིའི་འགྲེལ་བཤད་ཞིབ་རྒྱས་སུ་བསྟན་པ་དེ་ཡིན། སྒྲོན་མ་རེ་རེ་བཞིན་རིག་པའི་རང་ངོ་ངོས་འཛིན་དང་། ཉམས་ལེན་གྱི་གནད་འགག་གསལ་བར་བསྟན་ཡོད།   
 འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་དུ་བསྲེ་བ། ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་རྟགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་སྒྲོན་མས་འཁོར་འདས་ཉམས་གོང་ནས་གོང་དུ་བསྲེ་བའི་མཚམས་སྦྱོར་བྱེད་པར་བསྟན།   དག་པ་རིག་པ་འཛིན་པའི་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོན་མས་རྣལ་འབྱོར་ཉམས་ཀྱི་བོགས་འདོན་གོང་ནས་གོང་དུ་བྱེད་པར་བསྟན།   
 རང་གྲོལ་གྱི་ལྟ་བ། སྒྲོན་མ་བཞིའི་ངོ་བོ་དང་། རྩལ་། འཆར་སྒོ་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ནས་རང་སྣང་རང་གྲོལ་གྱི་ལྟ་བ་དང་ཉམས་ལེན་གྱི་གནད་གསལ་པོར་བསྟན་ཡོད། དཔེར་ན། ཆུ་ནི་སྣང་བ་དེ་དག་ལ་ཞེན་པ་གཉིས་སྣང་གཉིས་མེད་དུ་རང་སར་ལོག་ནས་སྣང་བ་རང་བྱུང་རང་གྲོལ་དུ་རང་སར་བཞག་པས་ཆུ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ།   
 ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་འབྲེལ་བ། རྒྱུད་འདིའི་ནང་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ལྔ་དང་སྒྲོན་མ་བཞིའི་འབྲེལ་བ་ཞིབ་པར་གསུངས་ཡོད། དཔེར་ན། ཡེ་ཤེས་ལྔའི་མིག་སྤྲས་པ། དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་འཆར་བ། ལྔ་ཁ་དོག་གསལ་བ་ཆེན་པོ་སོགས།   

 ང) ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས། 

 འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་གསར་པ། རྒྱུད་འདིའི་ཁྱད་ཆོས་གལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་དང་ཉམས་ལེན་སྒྲོན་མ་བཞིའི་ཐོག་ནས་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་པ་དེ་ཡིན། སྒྲོན་མ་རེ་རེ་བཞིན་དམིགས་བསལ་གྱི་ངོ་བོ་དང་། ངེས་ཚིག དབྱེ་བ། མཚན་ཉིད། གནས་སྟངས། འཆར་སྒོ་བཅས་ཞིབ་པར་བསྟན་ཡོད་པ་དེས་ཉམས་ལེན་པ་རྣམས་ལ་གསལ་ཁ་དང་། དོན་རྟོགས་པར་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱེད།   
 ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་གལ་གནད་ཆེ་བའི་ཆ། རྒྱུད་འདི་ནི་བི་མ་ལ་མི་ཏྲ་དང་སྐ་བ་དཔལ་བརྩེགས་གཉིས་ཀྱིས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཡིན་པས་བོད་ཀྱི་བསྒྱུར་རྩོམ་ལོ་རྒྱུས་སུ་གལ་ཆེའི་གཞུང་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད།    ལྷག་པར་དུ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ལྟ་གྲུབ་བོད་དུ་དར་སྤེལ་གཏོང་བར་རྒྱུད་འདིས་བྱས་རྗེས་ཆེན་པོ་བཞག་ཡོད།
 རྗེས་རབས་ཀྱི་མཁས་པ་དང་གྲུབ་མཐའ་ཁག་ལ་ཤུགས་རྐྱེན། རྒྱུད་འདི་ནི་རྫོགས་ཆེན་གྱི་གཞུང་རྩ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པས་རྗེས་རབས་ཀྱི་རྫོགས་ཆེན་ཉམས་ལེན་པ་དང་མཁས་པ་དུ་མར་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་རྒྱུད་འདིའི་འགྲེལ་པ་མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་དེས་ཀྱང་རྒྱུད་འདིའི་གལ་གནད་མཚོན་ཐུབ།   
 མཚན་ཉིད་ཚིག་གི་འགྲེལ་བཤད། སྒྲོན་མ་རེ་རེའི་མཚན་བྱང་གི་ཚིག་རེ་རེ་བཞིན་དོན་རྒྱས་པར་འགྲེལ་བཤད་བྱས་ཡོད་པ་ནི་རྒྱུད་འདིའི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ཡིན། དཔེར་ན། རྒྱང་ཞགས་ཆུ་ཡི་སྒྲོན་མའི་ངེས་ཚིག་འགྲེལ་བརྗོད་སྐབས་ "རྒྱང་" "ཞགས" "ཆུ" "སྒྲོན" "མཱ" བཅས་ཀྱི་དོན་ཞིབ་པར་བསྟན་ཡོད།   

 ཅ) དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ་དང་འབྲེལ་ཡོད་དྲ་ཐག 

 པར་མ་དང་དཔེ་རྒྱུན། 

 «སྒྲོན་མ་འབར་བའི་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བ་བཞུགས།» སྡེ་དགེ་པར་མའི་བཀའ་འགྱུར་ནང་བཞུགས།   

 དེང་རབས་ཀྱི་དཔྱད་རྩོམ། 

 «སྒྲོན་མ་འབར་བའི་རྒྱུད་» འགྲེལ་པ་མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ།   

 དྲ་ཐོག་གི་ཁུངས། 

 Buddhist Digital Resource Center (BDRC) ལྟ་བུའི་དྲ་རྒྱ་ཁག་ཏུ་དཔེ་ཆ་འདིའི་དཔར་རིས་དང་ཡིག་ཆ་རྣམས་འཚོལ་ཐུབ། (དྲ་ཐག་དངོས་འདིར་འགོད་མི་ཐུབ།)