མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པའི་མན་ངག་

༄༅། །«མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པའི་མན་ངག» ཅེས་པ་ནི་དུས་རབས་གསུམ་པའི་ཡས་མས་སུ་བྱོན་པའི་རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་ལྷས་མཛད་པའི་གསང་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་གཞུང་ཞིག་ཡིན། གཞུང་འདི་ནི་གཙོ་བོ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་ལ་བརྟེན་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་སྟོན་པ་སྟེ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལྔའི་རིམ་པ་དང་། སྒྱུ་ལུས་དང་འོད་གསལ་གྱི་ཉམས་ལེན་ལ་བརྟེན་ནས་མདོ་དང་རྒྱུད་སྡེ་འོག་མ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཟུང་འཇུག་གི་གོ་འཕང་སྒྲུབ་ཚུལ་བསྟན་ཡོད། འདི་ནི་བོད་སྔ་རབས་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་རིན་ཆེན་བཟང་པོས་བསྒྱུར་ཅིང་། གསང་སྔགས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་སྒོམ་པའི་མན་ངག་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་རྩི་བར་བྱེད།།

 ༡. མཚན་དོན། 

 མཚན་བྱང། 

 རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨ་བྷི་བོ་དྷི་ཀྲ་མ་ཨུ་པ་དེ་ཤ (Abhibodhikrama-upadeśa)
 བོད་སྐད་དུ། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པའི་མན་ངག

 མཚན་བྱང་གི་གོ་དོན། 

 ཨ་བྷི་བོ་དྷི (Abhibodhi) ཞེས་པ་ནི་ "མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་" སྟེ་སངས་རྒྱས་པའི་གོ་འཕང་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་དོན་ཡིན།
 ཀྲ་མ (Krama) ཞེས་པ་ནི་ "རིམ་པ་" སྟེ་ལམ་གྱི་བགྲོད་རིམ་མམ་གོ་རིམ་གྱི་དོན་ཡིན།
 ཨུ་པ་དེ་ཤ (Upadeśa) ཞེས་པ་ནི་ "མན་ངག་" སྟེ་གནད་ཀྱི་དོན་རྣམས་ཁ་གསལ་ཞིང་ཉམས་ལེན་ལ་དྲིལ་ནས་བསྟན་པའི་གདམས་པའི་དོན་ཡིན།  དེས་ན་མཚན་གྱི་བསྟན་དོན་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་ཁྱད་པར་ཅན་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བཀོད་པའི་གདམས་པ་ཟབ་མོ་ཞིག་ཡིན་པར་གོ་དགོས།།

 ༢. མཛད་པ་པོ་དང་བརྒྱུད་པ། 

 མཛད་པ་པོ། 
གཞུང་འདིའི་མཛད་པ་པོ་ནི་སློབ་དཔོན་ འཕགས་པ་ལྷ (Āryadeva) ཡིན། ཁོང་ནི་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཐུགས་སྲས་གཙོ་བོ་ཡིན་ཞིང་། དབུ་མ་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་དགོངས་པ་འགྲེལ་བ་དང་། མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ཚར་གཅོད་པར་གྲགས་ཆེ། གཞུང་འདིའི་མཇུག་བྱང་དུ། "འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་མན་ངག་ལ་བརྟེན་ནས། །བདག་གིས་མཆོག་ཏུ་གསང་བ་འདི་བཤད་པས། །" ཞེས་འཁོད་པ་ལྟར་ན། འདི་ནི་འཕགས་པ་ལུགས་ཀྱི་གསང་འདུས་ཀྱི་མན་ངག་གི་སྐོར་ཡིན་པར་ངེས།

 འགྱུར་གྱི་ལོ་རྒྱུས། 
མན་ངག་འདི་ནི་བོད་ཀྱི་བསྟན་པ་ཕྱི་དར་གྱི་དུས་འགོར་རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ ཤྲདྡྷཱ་ཀ་ར་བརྨ (Shraddhakaravarma) དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་ དགེ་སློང་རིན་ཆེན་བཟང་པོ (༩༥༨-༡༠༥༥) གཉིས་ཀྱིས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཞིག་ཡིན། འགྱུར་འདི་ནི་བོད་ཀྱི་བསྟན་འགྱུར་ཁྲོད་དུ་བཞུགས་ཡོད།།

 ༣. རྒྱབ་ལྗོངས་དང་མཛད་དགོས། 
མན་ངག་འདི་མཛད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་ནི། མདོ་སྡེ་དང་རྒྱུད་སྡེ་འོག་མ་རྣམས་སུ་བཤད་པའི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཚུལ་དེ་དག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་མཐར་ཐུག་པ་མྱུར་དུ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པར་གཟིགས་ནས། ཚེ་གཅིག་ལུས་གཅིག་ལ་ཟུང་འཇུག་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་གོ་འཕང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གསང་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ཟབ་མོ་སྟོན་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན། ལྷག་པར་དུ་སྙིགས་མའི་དུས་སུ་རྟོག་གེ་བའི་རིགས་པ་སྐམ་པོ་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཟབ་མོའི་དོན་རྟོགས་པར་རློམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལོག་རྟོག་བཟློག་པ་དང་། བླ་མའི་མན་ངག་གི་གལ་གནད་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་མཛད་པ་ཡིན།།

 ༤. གཞུང་ཚད་དང་བརྗོད་དོན། 
གཞུང་འདི་ནི་ཚིག་ལྷུག་དང་ཚིགས་བཅད་འདྲེས་མའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་མན་ངག་ཐུང་ངུ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། གཙོ་བོ་ས་བཅད་ཆེན་པོ་བཞིའི་སྒོ་ནས་བསྟན་ཡོད།

 ༡. ཕྱིའི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ། 
འདིར་མདོ་སྡེ་དང་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་ལས་བཤད་པའི་མངོན་བྱང་གི་ཚུལ་བསྟན་ཡོད། དེ་ནི་རི་རབ་ཀྱི་རྩེ་མོའམ་འོག་མིན་དུ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རྣམ་པར་སངས་རྒྱས་པ་དང་། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལྔ་བསྒོམས་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་ཚུལ་ཏེ། གཞུང་གིས་འདི་ནི་ "ཕྱིའི་ཚུལ" ཡིན་པར་གསུངས་ཤིང་། འདིས་མཐར་ཐུག་གི་གོ་འཕང་མི་ཐོབ་པར་བཞེད།

 ༢. ནང་གི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ། 
འདི་ནི་གསང་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་ལུགས་ཏེ། འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་རླུང་སེམས་དབུ་མར་སྡུད་པའི་རིམ་པ་སྟོན་པ་ཡིན།

 ནང་གི་ཕྱི། ཕྱག་རྒྱ་ལ་བརྟེན་ནས་སྣང་བ་གསུམ་གྱི་ཉམས་མྱོང་སྐྱེ་བ་སྟེ། ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་འོད་གསལ་བའི་དོན་བླ་མའི་མན་ངག་ལས་རྙེད་པར་བྱེད་པའོ།།
 ནང་གི་ནང་། ཕྱག་རྒྱ་དང་བྲལ་བར་རང་ལུས་ཀྱི་རྩ་རླུང་ལ་བརྟེན་ནས་སྨིག་རྒྱུ་དང་འོད་ལྔ་སོགས་ཀྱི་རྟགས་འཆར་ཞིང་། མཐར་དཔེ་དོན་གྱི་འོད་གསལ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་རིམ་པའོ།།

 ༣. ཉམས་ལེན་གྱི་རིམ་པ་དང་ལྟ་བ། 
རྣལ་འབྱོར་པས་སྟོང་པ་གསུམ་གྱི་རིམ་པ་དང་འོད་གསལ་བསྒོམ་ཚུལ་བསྟན་ཡོད། ཁྱད་པར་དུ། དབུགས་ཀྱི་རླུང་རྣམས་མེ་ལོང་ལ་ཐིམ་པ་ལྟར་སྙིང་གར་སྡུད་པའི་རིམ་པ་དང་། བུམ་པ་བཅག་ན་ནང་གི་མར་མེ་གསལ་བ་དཔེར་མཛད་ནས། རང་ལུས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བཤིག་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྗེན་པར་འཆར་དགོས་པའི་གནད་བསྟན་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ། ཡོད་མེད་དང་རྟག་ཆད་སོགས་མཐའ་བཞི་ལས་གྲོལ་བའི་དབུ་མའི་ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་དགོས་ཚུལ་གསུངས།

 ༤. མན་ངག་གི་གལ་གནད་དང་དོགས་གཅོད། 
སྙིགས་མའི་དུས་སུ་མི་རྣམས་ཀྱིས་ལུང་དང་མན་ངག་དོར་ནས་རྟོག་གེ་བའི་རིགས་པ་ཁོ་ན་གཙོར་བྱེད་པ་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་མཛད་ཡོད། "རིགས་པ་གཙོར་བྱེད་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །མཐར་ཐུག་ཟབ་མོ་སུན་འབྱིན་པ།" ཞེས་གསུངས་ཏེ། གསང་སྔགས་ཀྱི་གནད་ནི་བླ་མའི་མན་ངག་ཁོ་ན་ལས་རྙེད་དགོས་པ་ལས། རང་བཟོའི་རིགས་པས་མི་རྙེད་པར་བསྟན་ཡོད།།

 ༥. ལྟ་གྲུབ་གཙོ་བོ། 
མན་ངག་འདིའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ནི་ ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་དགོངས་པ་ སྟེ་གསང་འདུས་རིམ་ལྔའི་ལམ་སྲོལ་ཡིན།

 འོད་གསལ་དང་སྟོང་ཉིད། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་གདོད་མ་ནས་དག་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཡིན། སྟོང་ཉིད་དེ་ནི་ཆད་པའི་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པར་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དང་དབྱེར་མེད་པའི་ཟུང་འཇུག་ཅིག་ཡིན།
 སྒྱུ་མའི་སྐུ། ཇི་ལྟར་ཆུ་ལས་ཉ་ལྡང་བ་བཞིན་དུ། འོད་གསལ་གྱི་ངང་ལས་རླུང་སེམས་ཙམ་གྱི་ལུས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སྐུར་བཞེངས་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་བཞེད།
 རིམ་པ་ལྔ་དང་སྦྱར་བ། གཞུང་འདིར་དངོས་སུ་ "རིམ་ལྔ་" ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་མང་པོ་མི་གསལ་ཡང་། དོན་གྱིས་ངག་དབེན། སེམས་དབེན། སྒྱུ་ལུས། འོད་གསལ། ཟུང་འཇུག་བཅས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་གྱི་གནད་རྣམས་ "ནང་གི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ" ཞེས་པའི་ཁོངས་སུ་བསྡུས་ནས་བསྟན་ཡོད།།

 ༦. གལ་གནད་དང་ཤུགས་རྐྱེན། 
གཞུང་འདི་ནི་བོད་ཀྱི་གསང་སྔགས་གསར་མའི་གྲུབ་མཐའ་ཁག་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཡོད།

༡. རྒྱུད་སྡེའི་ཁྱད་པར་འབྱེད་པ། མདོ་དང་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་ཀྱི་ "མངོན་བྱང་ལྔ" དང་། བླ་མེད་རྒྱུད་ཀྱི་ "མངོན་བྱང་" གི་ཁྱད་པར་གསལ་པོར་ཕྱེ་བས། གསང་སྔགས་ཀྱི་ས་ལམ་གྱི་རྣམ་གཞག་རྟོགས་པ་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད།

༢. འཕགས་ལུགས་ཀྱི་ཁུངས། གསང་བ་འདུས་པའི་འཕགས་ལུགས་ཀྱི་མན་ངག་གི་ཁུངས་གཏུགས་ས་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན།

༣. མན་ངག་གི་གལ་གནད། རྟོག་གེ་བའི་རིགས་པ་ལས་བླ་མའི་མན་ངག་གལ་ཆེ་བར་བསྟན་པ་དེས། བོད་ཀྱི་སྒྲུབ་བརྒྱུད་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉམས་ལེན་གཙོ་བོར་འཛིན་པའི་སྲོལ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཆེན་པོ་མཛད་ཡོད།།

 ༧. ཟུར་ལྟའི་ནང་དོན། 

 གསང་བ་འདུས་པ།
 སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ།
 རིམ་ལྔ།
 ལོ་ཙཱ་བ་རིན་ཆེན་བཟང་པོ།
 འཕགས་པ་ལྷ།

 ༨. རྩ་འགྲེལ། 
མན་ངག་འདི་ནི་ རྩ་བའི་གཞུང་ ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། འདི་ཉིད་ཀྱིས་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་དང་། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་ «རིམ་པ་ལྔ་པ» སོགས་ཀྱི་དགོངས་པ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་འགྲེལ་བ་ལྟ་བུའི་ནུས་པའང་ཐོན་གྱི་ཡོད། འདི་ལ་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱིས་མཆན་འགྲེལ་དང་ལུང་འདྲེན་མང་དུ་མཛད་ཡོད།

 ༩. དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 

 ༡. ནང་ཁུལ་གྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 

 ཝི་ཀི་མ་ཡིག: མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པའི་མན་ངག

 ༢. ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 

 ནང་བསྟན་དཔེ་ཚོགས་ལྟེ་གནས (BDRC): མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པའི་མན་ངག (MW23703_1806)