དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཞི་པའི་མན་ངག་གསལ་བའི་སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱ་བ།

དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཞི་པའི་མན་ངག་གསལ་བའི་སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱ་བ། (སཾ་སྐྲིཏ། ཏཏྟྭ་ཙ་ཏུར་ཨུ་པ་དེ་ཤ་པྲ་སཾ་ན་དཱི་པཾ་ནཱ་མ།) ནི་རྒྱ་གར་གྱི་གྲུབ་ཐོབ་ཆེན་པོ་ཏེ་ལོ་པ (Tilopa) ཞེས་པས་མཛད་པའི་རྒྱུད་བླ་མའི་རིམ་པའི་མན་ངག་གི་གཞུང་ཞིག་ཡིན། གཞུང་འདི་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཞི། ༡)ཕྱག་མཚན་དབྱིབས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་། ༢)འཁོར་ལོ་བཞིའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད། ༣)བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དགའ་བ་བཞིའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད། ༤)མཐར་ཐུག་པ་བཞི་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཅས་ཀྱི་ལམ་ཁྲིད་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་གཞུང་ལུགས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། འདི་ནི་ནཱ་རོ་ཆོས་དྲུག་དང་མ་ཧཱ་མུ་དྲ་སོགས་ཀྱི་ཟབ་ཁྲིད་འདུས་པའི་རྒྱུད་བླ་མའི་རིམ་པའི་ཆ་ཤས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་བརྩི།
 གཞུང་གི་གནས་ཚུལ་གནད་བསྡུས། 
མཚན་བྱང་ཆ་ཚང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཞི་པའི་མན་ངག་གསལ་བའི་སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱ་བ།

མཛད་པ་པོ། ཏེ་ལོ་པ། (དུས་རབས་དགུ་ནས་བཅུ་པ།)

བརྩམས་པའི་དུས་རབས། དུས་རབས་དགུ་པ་ནས་བཅུ་པའི་བར།

བརྗོད་བྱ། རྒྱུད་བླ་མའི་རིམ་པ་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཞིའི་ཟབ་ཁྲིད།

གཞུང་ཚད། དུམ་བུ་ལྔ་བཅུ་ལྷག

ལོ་ཙཱ་བ། རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་རཏྣ་ཤྲཱི།
 མཛད་པ་པོ་ངོ་སྤྲོད། 
ཏེ་ལོ་པ་ནི་རྒྱ་གར་ཨུ་རྒྱན་ཡུལ་དུ་སྐྱེས་པའི་གྲུབ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། ཁོང་ནི་བོད་དུ་རྒྱུད་བླ་མའི་ཆོས་ལུགས་དར་སྤེལ་བའི་ཐོག་མའི་འབྱུང་ཁུངས་གཅིག་ཏུ་བརྩི། ཏིལླི་པ་ནི་ནཱ་རོ་པའི་བླ་མ་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ། ནཱ་རོ་ཆོས་དྲུག་དང་མ་ཧཱ་མུ་དྲ་སོགས་ཀྱི་གདམས་ངག་ཁོང་ནས་ཐོབ། ཁོང་གིས་ལམ་འབྲས་དང་རྒྱུད་བླ་མའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རྩ་བའི་གཞུང་མང་པོ་མཛད་ཅིང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་ཁྲིད་ཟབ་མོ་ཤུགས་ཆེ་བ་གནང་མཁན་ཞིག་ཡིན།
 གཞུང་བརྩམས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་ལོ་རྒྱུས་རྒྱབ་ལྗོངས། 
གཞུང་འདི་ནི་དུས་རབས་དགུ་པ་ནས་བཅུ་པའི་བར་དུ་རྒྱ་གར་ཨུ་རྒྱན་ཡུལ་དུ་བརྩམས་པ་ཡིན། སྐབས་དེའི་ཆར་རྒྱ་གར་དུ་རྒྱུད་བླ་མའི་ཆོས་ལུགས་རབ་ཏུ་དར་ཞིང་། གྲུབ་ཐོབ་ཆེན་པོ་མང་པོ་ཞིག་གིས་སྒྲུབ་པའི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་དངོས་གྲུབ་རབ་ཏུ་ཐོབ་སྟེ། དེ་དག་གི་ཉམས་ལེན་གྱི་ཕུགས་རྒྱན་དུ་གཞུང་འདི་ལྟ་བུ་བྱུང་བ་ཡིན། ཏེ་ལོ་པས་ནཱ་རོ་པ་དང་སློབ་མ་གཞན་དག་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ལམ་ཁྲིད་སྣ་ཚོགས་གནང་སྐབས། ཟབ་ཁྲིད་འདི་དག་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ་མན་ངག་གི་རྒྱུན་ཇི་ལྟར་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་མིན་གྱི་དགོས་པ་ལས་འདི་ལྟ་བུ་བརྩམས་པ་ཡིན་པར་སེམས།
 གཞུང་གི་ནང་དོན། 
༡) དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་པོ། ཕྱག་མཚན་དབྱིབས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད། གཞུང་གི་ཐོག་མར་གཙོ་བོ་དང་འཁོར་གྱི་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་ཡུམ་གྱི་གསུམ་སྟེ་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔའི་ཕྱག་མཚན་དབྱིབས་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་སྟངས་དང་རྟོགས་པའི་ཐབས་ལམ་རྒྱས་པར་བཤད། ནང་རྟགས་དང་ཕྱིའི་མཚན་མའི་ཆ་ནས་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྦྱོར་ཚུལ་གསལ་བར་སྟོན། ཕྱག་རྒྱ་ལྔ་དང་དེ་དག་གི་ལས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་འདིར་རྒྱས་པར་བསྟན།

༢) དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཉིས་པ། འཁོར་ལོ་བཞིའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད། ལུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བཞི། སྤྲུལ་པ་དང་ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་བདེ་བ་ཆེན་པོ་བཅས་ཀྱི་གནས་ས། རྩ་དང་རླུང་དང་ཐིག་ལེའི་ངོ་བོ། རྣམ་པ་དང་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་སོགས་རྒྱས་པར་གསུངས། དེ་བཞིན་རླུང་གི་ལམ་ནས་དེ་དག་ལ་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་ཐབས་ལམ་དང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་དགའ་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་གསལ་པོར་བཤད།

༣) དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསུམ་པ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དགའ་བ་བཞིའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད། དགའ་བ་བཞི། དགའ་བ་དང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ། དགའ་བྲལ་གྱི་དགའ་བ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་བཅས་ཀྱི་རིམ་པའི་ཉམས་ལེན་གྱི་ཐབས་ལམ་གསལ་བར་བཤད། དགའ་བ་རེ་རེའི་རང་བཞིན་དང་སྐྱེ་ཚུལ། ཉམས་སུ་མྱོང་ཚུལ། སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ལམ་སོགས་ཞིབ་ཏུ་གསུངས། དེ་བཞིན་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རིམ་པ་ཡང་འདིར་རྒྱས་པར་བསྟན།

༤) དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཞི་པ། མཐར་ཐུག་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད། མཐར་ཐུག་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་གསུམ་པའི་དགའ་བ་ལ་བལྟས་ཏེ་བསྒོམས་ནས་ཐོབ་པའི་རྟོགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་གནས་པའི་ངོ་བོ་དང་ཡེ་ཤེས་གསལ་བའི་ངོ་བོ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ས་ཧ་ཛའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྟོགས་པ་ཡིན། གཞུང་འདིར་མཐའ་གསུམ་ལ་མི་རེག་པའི་བསྒོམ་ཚུལ་དང་། དགོས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ཚུལ་ཞིབ་ཏུ་བཤད།

ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས།
གཞུང་འདི་ལ་རྒྱུད་བླ་མའི་རིམ་པའི་ཟབ་ཁྲིད་རྣམས་རིམ་པ་གསལ་པོ་དང་བཅས་སྦྱོར་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ཡོད། དེ་བཞིན་ཕྱག་རྒྱ་ལྔ་དང་འཁོར་ལོ་བཞི། དགའ་བ་བཞི་སོགས་ཀྱི་རིམ་པ་རྣམས་ལ་འདིས་ཐ་སྙད་རེ་རེ་བཞིན་རྒྱས་བཤད་བྱེད་སྟངས་ཀྱང་ཁྱད་ཆོས་གཞན་ཞིག་ཡིན། ལྷག་པར་ཡང་ལུས་ཀྱི་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེའི་རྣམ་གྲངས་རྒྱས་པར་བཤད་ཚུལ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རིམ་པ་རྙེད་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་ལམ་ཁྲིད་ཞིབ་ཕྲ་སྦྱར་བ་ནི་གཞུང་ལུགས་གཞན་དུ་དཀོན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ཡིན།
 ཤུགས་རྐྱེན་དང་འཕྲིན་ལས། 
གཞུང་འདིས་ཕྱིས་སུ་བོད་ཀྱི་རྒྱུད་བླ་མའི་ཆོས་ལུགས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས། བྱེ་བྲག་ཏུ་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་ནང་འདི་གཙོ་ཆེའི་གཞུང་ཞིག་ཏུ་བརྩི། ནཱ་རོ་པ་དང་མར་པ། མི་ལ་རས་པ། སྒམ་པོ་པ་སོགས་ཀྱི་གདམས་ངག་གི་རྒྱུད་ཁྲོད་གཞུང་འདིའི་ཟབ་ཁྲིད་ཀྱི་ཆ་ཤས་མང་པོ་འདུས་ཡོད། དེ་བཞིན་རྙིང་མ་པ་དང་ས་སྐྱ་པ། དགེ་ལུགས་པ་སོགས་ཀྱི་ཆོས་བརྒྱུད་ནང་ཡང་གཞུང་འདིའི་ལྟ་གྲུབ་དང་ལམ་ཁྲིད་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཚུད་ཡོད།
 འགྲེལ་བ་དང་ཡིག་ཆ་གཞན། 
གཞུང་འདི་ལ་འགྲེལ་བ་དམ་པ་མང་པོ་བྲིས་ཏེ། ཁྱད་པར་དུ་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་བླ་མ་རྣམས་ཀྱིས་འགྲེལ་བ་དང་གདམས་ངག་སྣ་ཚོགས་སྩལ། དེ་བཞིན་རྙིང་མ་པའི་མན་ངག་རྣམས་ནང་ཡང་གཞུང་འདིའི་དགོངས་པ་དང་མཐུན་པའི་ཆ་ཤས་མང་དག་ཅིག་ཡོད། ད་ལྟའི་བར་ལ་ཡང་བླ་མ་མང་པོས་གཞུང་འདིའི་ཁྲིད་སྩལ་བཞིན་ཡོད།
 པར་གཞི་ཁག 
སྡེ་དགེ་པར་མ། པེ་ཅིང་པར་མ། སྣར་ཐང་པར་མ། གསེར་བྲིས་མ། དཔེ་བསྡུར་མ། སོགས་སུ་བསྡུར་སྒྲིག་བྱས་ཡོད། 
 ད་དུང་གཟིགས། 
ཏེ་ལོ་པ། ནཱ་རོ་ཆོས་དྲུག རྒྱུད་བླ་མ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད། མ་ཧཱ་མུ་དྲ། བཀའ་བརྒྱུད་པ

 ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད། 

•	 ནང་བསྟན་དཔེ་ཚོགས་ལྟེ་གནས། Buddhist Digital Resource Center (BDRC)

•	ཝ་ཁེ་རིག་མཛོད། Wikipedia