རྒྱལ་བ་

རྒྱལ་བ་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་གཞན་ཞིག་སྟེ་བདུད་བཞི་རྣམས་ལས་རྒྱལ་བ་དང་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྤང་བྱ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་དོན་དུ་འདོད་དོ། །

 སྒྲ་བཤད། 
རྒྱལ་ཞེས་པ་ནི་སྤང་བྱ་དགྲ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ཚིག་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དགྲ་ལས་རྒྱལ་ཡང་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་ལས་མ་རྒྱལ་ལ། རྒྱལ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཕྱི་ནང་གི་དགྲ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཡིན་པས་རྒྱལ་བ་ཞེས་བྱ།

 མཚན་ཉིད། 
བདུད་བཞིའི་དགྲ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་སྟེ། བདུད་བཞི་ནི་ཕུང་པོའི་བདུད་དང་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད། འཆི་བདག་གི་བདུད་དང་ལྷའི་བུའི་བདུད་དོ། དེ་རྣམས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་ནས་སྟོབས་བཅུ་དང་མི་འཇིགས་པ་བཞི་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པ། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མགོན་པོ་དང་སྐྱབས་ཀྱི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གོ །"འགྲོ་བ་འདི་རྣམས་བླང་དོར་ལ་ལྟ་བའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་མིག་མ་རིག་པའི་མུན་པས་ལྡོངས་པར་ཏེ་མིག་ལོང་བ་ལྟ་བུའི་གནས་སུ་མི་འགོད་ཅིང་མི་ཤེས་པའི་མུན་པ་བསལ་ནས་འཇུག་ལྡོག་གི་གནས་ཇི་ལྟ་བ་བ་བཞིན་དུ་གསལ་བར་བགྱི་བའི་ཆེད་དུ་བསྐལ་བ་གྲངས་མེད་པའི་བར་དུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བར་བཞུགས་པར་མཛད་དུ་གསོལ་ཞེས་པ་སྟེ་བླང་དོར་སྟོན་པ་པོ་མེད་ན་སྤང་བླང་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་གསོལ་བའོ། །"ཐུབ་བསྟན་ཆོས་གྲགས། སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲེལ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་ཡོན་ཏན་བུམ་བཟང་། ཤིང་དཔར།ཞེས་པས་རྒྱལ་བ་ནི་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་བླང་དོར་གྱི་གནས་སྟོན་མཁན་ཞིག་ཡིན་པར་གསལ། 

འགྲོ་བའི་མགོན་པོ། ཞེས་པ་ལ་"འགྲོ་བའི་མགོན་ནི་དབུགས་འབྱིན་པ་དང་ཡིད་བརྟན་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་འདྲེན་པའོ། །"ཤེས་རབ་འབྱུང་གནས་བློ་གྲོས། སྤྱོད་འཇུག་གི་དཀའ་འགྲེལ། ཤིང་དཔར།ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རྒྱལ་བ་ནི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱབས་གནས་དང་མགོན་པོ་ཞིག་ཡིན་པར་སྟོན། གཞན་ཡང་"རྒྱལ་བ་འགྲོ་བའི་མགོན་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་སྐྱོབ་པའི་དོན་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པ་མཐར་ཕྱིན་ཅིང་། དེ་སྐྱོབ་པའི་ནུས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བས་སྟོབས་ཆེན་པོ་སྟེ།"རྒྱལ་སྲས་ཐོགས་མེད་བཟང་པོ། སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲེལ་པ་ལེགས་བཤད་རྒྱ་མཚོ། ཤིང་དཔར། ཞེས་གསུངས། 

 ཡོན་ཏན། 
རྒྱལ་བའི་ཡོན་ཏན་ལ། "སེམས་ཅན་རྣམས་དང་རྒྱལ་བ་གཉིས་ཀྱི་ཞིང་ལས་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྟོབས་སོགས་འགྲུབ་པར་འདྲ་བ་ལ། རྒྱལ་བ་ལ་གུས་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ལ་གུས་པར་བྱེད་པ་མིན་ཞེས་པ་འདི་ཅིའི་ཚུལ་ལུགས་ཡིན་ཏེ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །"རྒྱལ་ཚབ་དར་མ་རིན་ཆེན། སྤྱོད་འཇུག་གི་རྣམ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་འཇུག་ངོགས། ཤིང་དཔར།ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རྒྱལ་བ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་ཞིག་ཡིན་པར་བསྟན། གཞན་ཡང་"དེས་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་རྒྱལ་བ་རྣམས་ལ་བསྟེན་པ་ལས་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྟོབས་བཅུ་མི་འཇིགས་པ་བཞི་ལ་སོགས་པ་རང་རྒྱུད་ལ་འགྲུབ་པའི་ཆ་ནས་དེ་གཉིས་འདྲ་བ་ལ་རྒྱལ་བ་རྣམས་ལ་གུས་པར་བྱེད་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གུས་པར་བྱེད་པ་མིན་པ་འདི་ཅི་ཡི་ཚུལ་ཏེ་ཚུལ་དང་མི་མཐུན་པ་ཡིན་པས་གཉིས་ཀར་མཉམ་པར་གུས་པར་བྱའོ། །"མཁན་པོ་ཀུན་དཔལ། སྤྱོད་འཇུག་གི་ཚིག་འགྲེལ་འཇམ་དབྱངས་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་། ཤིང་དཔར།ཞེས་གསུངས་སོ། །

 སྟོབས་ཀྱི་ཁྱད་པར། 
རྒྱལ་བའི་སྟོབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ། "དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལ་ཡབ་དང་ཡུམ་ལས་བྱུང་བའི་སྟོབས་དང༌། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་དང༌། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་མང་དུ་གསུངས་པ་ལས། ཡབ་དང་ཡུམ་ལས་བྱུང་བའི་སྟོབས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱག་ཞབས་སོགས་ཀྱི་ཚིག་བར་རེ་ན་སྲེད་མེད་བུའི་སྟོབས་བརྒྱའམ་ལྔ་བརྒྱ་རེ་ཡོད་པར་མདོ་ལས་གསུངས།"མཁན་པོ་ཀུན་དཔལ། སྤྱོད་འཇུག་གི་ཚིག་འགྲེལ་འཇམ་དབྱངས་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་། ཤིང་དཔར། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རྒྱལ་བ་ལ་སྟོབས་བཅུ་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཚང་བར་གྱུར་ཞིང། ནུས་པའི་ཁྱད་པར། ཞེས་པ་ལ། "སྟོབས་ཆེན་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ནུས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་སྟེ། འགྲོ་བ་སྐྱོབ་པའི་དོན་བརྩོན་པ་ཞེས་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པའི་དོན་དུ་བརྩོན་པའོ། །"ཤེས་རབ་འབྱུང་གནས་བློ་གྲོས། སྤྱོད་འཇུག་གི་དཀའ་འགྲེལ། ཤིང་དཔར།ཞེས་གསུངས་སོ། །

 འཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཚུལ། 
རྒྱལ་བའི་འཕྲིན་ལས་ལ། "གདུལ་བྱར་ཏེ་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་རྒྱལ་བའི་སྐུར་སྣང་ངོ་ཞེས་སྐུ་གང་ལ་གང་འདུལ་དུ་སྣང་ཞིང་ཆོས་སྟོན་པ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཕན་བདེའི་ཕྲིན་ལས་དུས་རྟག་ཏུ་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །"མཁན་པོ་ཀུན་དཔལ། སྤྱོད་འཇུག་གི་ཚིག་འགྲེལ་འཇམ་དབྱངས་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་། ཤིང་དཔར།ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རྒྱལ་བ་ནི་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་སྣང་སྟེ་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་མཛད། དེ་ཡང་"ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་དང་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ལ་ཀུན་སློང་རྟོག་པ་མེད་ཀྱང་དེ་དག་གི་ནུས་པ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་བསོད་ནམས་ཚོགས་ནས་རེ་འདོད་སྐོང་བ་བཞིན་དུ་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་དག་པ་དང་བྱང་སེམས་ཀྱིས་དེ་དག་གི་དོན་བྱེད་པར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་གཉིས་ཀྱི་དབང་གིས་རྒྱལ་བའི་གཟུགས་སྐུ་སྣང་ཞིང་དོན་བྱེད་པ་འབྱུང་བས་སྐྱོན་མེད་དོ། །"རྒྱལ་སྲས་ཐོགས་མེད་བཟང་པོ། སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲེལ་པ་ལེགས་བཤད་རྒྱ་མཚོ། ཤིང་དཔར།ཞེས་བཤད། 

 མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚུལ། 
རྒྱལ་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚུལ་ལ། "བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྤྱོད་པ་ཚོགས་དང་སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པས་རྒྱལ་བའི་སྐུའི་མཆོད་སྡོང་བསྒྲུབ་པ་ཡང་སྒྲུབ་པ་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཏེ། གཞན་དོན་སྒྲུབ་འདོད་ཀྱི་རྟོག་པ་འགགས་ཀྱང་དེས་གཞན་དོན་ཐམས་ཅད་མཛད་པ་མི་འགལ་ལོ། །"རྒྱལ་སྲས་ཐོགས་མེད་བཟང་པོ། སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲེལ་པ་ལེགས་བཤད་རྒྱ་མཚོ། ཤིང་དཔར།ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རྒྱལ་བ་ནི་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གནས་ཀྱང་གདུལ་བྱའི་དོན་མཛད་པ་འདི་འགལ་བ་མེད། གཞན་ཡང་"སྒྲུབ་པ་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མངོན་དུ་བྱས་ཀྱང་གདུལ་བྱའི་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་དོན་རྣམས་ཐམས་ཅད་མཛད་པ་མི་འགལ་ཞིང་འདི་ནི་རྒྱུན་འཇོག་མ་ཤེས་པའི་རྩོད་པའོ། །"རྒྱལ་ཚབ་དར་མ་རིན་ཆེན། སྤྱོད་འཇུག་གི་རྣམ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་འཇུག་ངོགས། ཤིང་དཔར།ཞེས་སུའང་གསུངས་སོ། །

 བསྡུས་དོན། 
རྒྱལ་བ་ཞེས་པ་ནི་བདུད་བཞི་དང་ཉོན་མོངས་པ་སོགས་སྤང་བྱ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ལ་འབོད་པའི་མཚན་གཞན་ཞིག་ཡིན། རྒྱལ་བ་ནི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མགོན་པོ་དང་སྐྱབས་གནས་ཡིན་ཞིང་། སྟོབས་བཅུ་དང་མི་འཇིགས་པ་བཞི་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཚང་བ། ཐོགས་པ་མེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཐབས་ཀྱིས་གདུལ་བྱའི་དོན་མཛད་པ། མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གནས་ཀྱང་རྟག་ཏུ་གཞན་དོན་མཛད་པ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །

ལུང་ཁུངས།