དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་སྟོང་པའོ་

དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་སྟོང་པའོ་ཞེས་ལྷག་མའི་ཕུང་པོ་བཞི་པོ་དེ་དག་ཀྱང་གཟུགས་དང་མཚུངས་པར་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གནས་པའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ཡིན། "དེ་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སྟོང་ཚུལ་བཞི་དངོས་སུ་སྦྱར་ནས་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་བཞི་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་ཞེས་སོགས་ཙམ་གསུངས་པ" ཞེས་གསལ་ལོ། །དྲི་མེད་བཤེས་གཉེན་གྱི་འགྲེལ་པ།ཚོར་བ་ནི་ཉམས་མྱོང་གི་རོ་མྱང་བ་སྟེ། བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་གསུམ་དུ་འབྱེད། ང་ཚོའི་ལུས་སེམས་ལ་རེག་པའི་ཡུལ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བའི་ཉམས་མྱོང་གི་འབྲས་བུ་ལྟ་བུ་ཡིན། གཟུགས་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་འདི་ཉིད་ཀྱང་སྐྱེ་འགག་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་ཞིང་། རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་བདེ་སྡུག་གི་རང་བཞིན་མེད། མེ་ལོང་དུ་གཟུགས་བརྙན་ཤར་བ་བཞིན་དུ། ཚོར་བ་ཡང་ཤར་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པར་གནས་པ། ཚོར་བ་སྟོང་པའོ། །ཞེས་པ་ནི་ཚོར་བ་དེ་དག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་མེད་པར་སྟོང་པ་ཡིན་པ། སྟོང་པ་ཉིད་ཚོར་བའོ། །ཞེས་པ་ནི་ཚོར་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཡིན་པ། ཚོར་བ་ལས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་གཞན་མ་ཡིན།ཞེས་པ་ནི་ཚོར་བ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དོན་གཞན་མ་ཡིན་པ། སྟོང་པ་ཉིད་ལས་ཀྱང་ཚོར་བ་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་ཚོར་བ་དོན་གཞན་མ་ཡིན་པ་བཅས་སོ། །ཚོར་བ་ལ་ཞེན་པ་དང་སྡང་བ་སྐྱེ་བའི་གཞི་རྩ་ནི། ཚོར་བ་དེ་ཉིད་བདེན་པར་འཛིན་པ་ལས་བྱུང་། སྟོང་ཉིད་དུ་རྟོགས་ན་ཚོར་བས་སེམས་མི་འཁྲུག་ཅིང་། བདེ་སྡུག་གང་དུ་འཁོར་ཡང་སེམས་ཞི་གནས་སུ་གནས། འདུ་ཤེས་ནི་ཡུལ་གྱི་མཚན་མ་ངོས་འཛིན་པ་སྟེ། དཔེར་ན་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ། ཐུང་ངུ་དང་རིང་པོ། མི་དང་དུད་འགྲོ་སོགས་འདི་འདྲ་གན་འདྲ་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་པའི་བྱེད་ལས་ཡོད་པ། ངེས་འདུ་ཤེས་འདི་ཡང་ཡུལ་དང་དབང་པོ། རིག་པ་གསུམ་འདུས་པ་ལས་བྱུང་ཞིང་། ཡུལ་ལ་ངོ་བོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་མཚན་མ་གང་ཡང་མེད། རྨི་ལམ་དུ་ཡུལ་མཐོང་བ་བཞིན་དུ། འདུ་ཤེས་ཀྱིས་བཟུང་བའི་ཡུལ་གྱི་མཚན་མ་རྣམས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་། །འདུ་ཤེས་ཀྱི་སྟོང་ཚུལ། འདུ་ཤེས་སྟོང་པའོ། །ཞེས་པ་ནི་འདུ་ཤེས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་མེད་པར་སྟོང་པ་ཡིན་པ། སྟོང་པ་ཉིད་འདུ་ཤེས་སོ། །ཞེས་པ་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཡིན་པ། འདུ་ཤེས་ལས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་གཞན་མ་ཡིན། ཞེས་པ་ནི་འདུ་ཤེས་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དོན་གཞན་མ་ཡིན་པ། སྟོང་པ་ཉིད་ལས་ཀྱང་འདུ་ཤེས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་འདུ་ཤེས་དོན་གཞན་མ་ཡིན་པ་བཅས་སོ། །འདུ་ཤེས་ལ་དོན་དང་ཐ་སྙད་མཚན་མར་འཛིན་པ་ཡོད། འདུ་བྱེད་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་འབྱུང་བའི་སེམས་བྱུང་ཐམས་ཅད་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་དང་། དད་པ་ཤེས་རབ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་སོགས། སེམས་ལ་མཚན་པ་སྦྱོར་ཞིང་གྲུབ་བཟོ་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཡིན། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྟོང་ཚུལ་ནི། འདུ་བྱེད་སྟོང་པའོ། །ཞེས་པ་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་མེད་པར་སྟོང་པ་ཡིན་པ། སྟོང་པ་ཉིད་འདུ་བྱེད་དོ། །ཞེས་པ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཡིན་པ། འདུ་བྱེད་ལས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་གཞན་མ་ཡིན། ཞེས་པ་ནི་འདུ་བྱེད་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དོན་གཞན་མ་ཡིན་པ། སྟོང་པ་ཉིད་ལས་ཀྱང་འདུ་བྱེད་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་འདུ་བྱེད་དོན་གཞན་མ་ཡིན་པ་བཅས་སོ། །འདུ་བྱེད་ལ་བདེན་པར་འཛིན་ན། ཉོན་མོངས་དང་ལས་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའི་འཁོར་བའི་རྒྱུ་བྱེད། སྟོང་ཉིད་དུ་རྟོགས་ན་སེམས་བྱུང་དུ་མ་འབྱུང་ཡང་གནོད་མེད་ཅིང་། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་དང་རང་སར་གནས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཡུལ་ལ་ཤེས་པའི་མངོན་གྱུར་རོ་གཅིག་པ་སྟེ། མིག་རྣ་སྣ་ལྕེ་ལུས་ཡིད་དྲུག་གི་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བའི་ཤེས་པ་དྲུག་པ་ཡིན། འདི་ནི་ཕུང་པོ་ལྔའི་ནང་གཞི་རྩ་ཆེ་ཤོས་དང་མཁྱེན་པའི་རྩ་བ་ཡིན། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྟོང་ཚུལ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟོང་པའོ། །ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་མེད་པར་སྟོང་པ་ཡིན་པ། །སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཡིན་པ། 	རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་གཞན་མ་ཡིན། ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དོན་གཞན་མ་ཡིན་པ། སྟོང་པ་ཉིད་ལས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དོན་གཞན་མ་ཡིན་པ་བཅས་སོ། །རྣམ་ཤེས་འདི་ཡང་ཡུལ་དང་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་ཞིང་། རང་རིག་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་ཤེས་པ་མེད། ནམ་མཁའ་ལ་རླུང་གིས་དཀྱིལ་འཁོར་བྱས་པ་བཞིན་དུ། ཤེས་པ་ཡང་གནས་ཏེ་མེད་ལ་འགག་སྟེ་ཡོད་པ་ཡང་མིན་པར་གནས། རྣམ་ཤེས་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་ང་རྒྱལ་སྐྱེ་ན། བདག་གཞན་གྱི་ཁ་འདོགས་དང་ཆགས་སྡང་གི་རྒྱུ་བྱེད། སྟོང་ཉིད་དུ་རྟོགས་ན་ཤེས་པ་དང་ཡུལ་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་གནས་ཤིང་། སེམས་ཀྱི་གདངས་ཐོབ། ཕུང་པོ་བཞི་པོ་འདི་དག་གི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལམ་གྱི་གནད་འགག་ཡིན། འདི་ལ་གོམས་པར་བྱས་ན། སྐྱེ་འཆི་བར་དོའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་གྲོལ་ཞིང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་མཆོག་ལ་མྱུར་དུ་སླེབ་པར་འགྱུར།

 སྒྲ་བཤད། 
ཚོར་བཞེས་པ་ནི་མྱོང་བ་ལ་བྱེད་པས་ཚོར་བའོ། །རོང་སྟོན་གྱི་འགྲེལ་པ་ལས། "ཚོར་བའི་ཕུང་པོའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ནི་མྱོང་བས་ན་ཚོར་བའོ" ཞེས་གསུངས་སོ། །རོང་སྟོན་ཤེས་བྱ་ཀུན་རིག་གི་འགྲེལ་པ།
འདུ་ཤེསཞེས་པ་ནི་ཡུལ་གྱི་མཚན་མ་འཛིན་པ་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །
འདུ་བྱེདཅེས་པ་ནི་སེམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བྱེད་དེ། སེམས་རྒྱུན་དུ་འདུ་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
རྣམ་པར་ཤེས་པཞེས་པ་ནི་ཡུལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། ཚུལ་དྲུག་གི་རྣམ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ལ་གོ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །
 སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད། 
རྣམས་སྟོང་པའོཞེས་པ་ནི་ཕུང་པོ་བཞི་པོ་དེ་དག་ཀྱང་གཟུགས་བཞིན་དུ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་ཞེས་པའོ། །"ཕུང་པོ་ལྔ་ལས་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་གཟུགས་ཡིན་ཞིང་དེ་ཡང་རྟེན་དང་སྣོད་ལྟ་བུ་དང་། ཕུང་པོ་ཕྱི་མ་བཞི་ནི་ཤེས་པ་གཙོ་ཆེ་ཞིང་སྣོད་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཆུ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། དེ་ཡང་རྟེན་སྣོད་ཞིག་ན་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཆུ་ཡང་འཇིག་པ་བཞིན་ཏུ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟོང་པར་རྟོགས་ན་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་སེམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡང་སྟོང་པར་རྟོགས་སླ་བ་ལ་དགོངས་སོ" ཞེས་གསལ་ལོ། །ཨ་ལག་ཤ་བསྟན་དར།
 སྟོང་ཚུལ་བཞི་པ། 
"ཆོས་བཞི་པོ་འདི་ཉིད་གཟུགས་ལ་སྦྱར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་དང་། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། རྣམ་པ་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའི་བར་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ" ཞེས་གསུངས་སོ། །རོང་སྟོན་ཤེས་བྱ་ཀུན་རིག་གི་འགྲེལ་པ།
དེ་ཡང་ཕུང་པོ་རེ་རེར་སྟོང་ཚུལ་བཞི་སྦྱར་དགོས་ཏེ། ཚོར་བ་སྟོང་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཚོར་བའོ། །ཚོར་བ་ལས་སྟོང་པ་ཉིད་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལས་ཚོར་བ་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །
 དགོས་པ། 
"སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་གཟུགས་སོགས་ལ་ཆགས་ཏེ་འཁོར་བའི་མཐར་ལྟུང་བ་འགོག་ཆེད་དུ་གཟུགས་སྟོང་པའོ་ཞེས་གདམས་པ་ན། ཡང་འགའ་ཞིག་གིས་སྟོང་པ་ལ་ཆགས་ཏེ་ཞི་མཐར་ལྟུང་བ་འགོག་ཆེད་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་སོ་ཞེས་གདམས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་གཡས་ཕྱོགས་ན་ཚེར་མ་དང་གཡོན་ན་ངམ་གྲོག་ཡོད་པའི་ལམ་དོག་མོའི་ནང་དུ་མིག་མེད་པ་ཞིག་འགྲོ་པ་ན། མིག་ལྡན་ཞིག་གིས་ཚེར་མ་ཡོད་དོ་བྱས་ན་ངམ་གྲོག་ཏུ་ལྷུང་ཉེན་ཡོད། ངམ་གྲོག་ཡོད་དོ་བྱས་ན་ཚེར་མར་ལྷུང་ཉེན་ཡོད་པའི་མཐའ་གཉིས་སུ་མི་ལྷུང་བའི་ཆེད་དུ་དབུ་མའི་ལམ་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ" ཞེས་གསུངས་སོ། །ཨ་ལག་ཤ་བསྟན་དར།
 རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཚུལ། 
"དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་ཟིན་ཏོ" ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཚོར་བ་སོགས་ཕུང་པོ་བཞི་པོ་དེ་དག་ཀྱང་ཆུ་ཟླའི་དཔེས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ། སྣང་བཞིན་དུ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ། །དྲི་མེད་བཤེས་གཉེན་གྱི་འགྲེལ་པ།
"རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ཞེས་པ་ནི་རང་ངོས་ནས་སྟེང་ཞེས་པ་ཡིན་པས་ཡུལ་གྱི་སྟེང་ནས་སམ་ཡུལ་གྱི་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པའི་དོན་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དཔེར་ན་རྨི་ལམ་དུ་ཁང་པ་སྣང་པ་ན་སྣང་གཞིའི་ངོས་ནས་ཚུར་སྣང་བ་མ་ཡིན་གྱི་སྣང་མཁན་ཤེས་པའི་ངོས་ནས་ཕར་བཟོ་པ་ཡིན་པས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་པའི་སྡོད་ལུགས་འདི་ཁོ་ནལྟར་གོ་དགོས་སོ" ཞེས་གསལ་ལོ། །ཨ་ལག་ཤ་བསྟན་དར།