སོམ་ཉི་

སོམ་ཉི་ཞེས་པ་ནི་བོད་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་རིག་གནས་ཁྲོད་དུ་ཞུགས་པའི་ཐ་སྙད་ཅིག་སྟེ། འདི་ནི་གཙོ་བོ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་སྐྱེ་བ་ལ་གོ་དགོས།
 སྒྲ་བཤད། 
སོམ་ཞེས་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་དང་སྐྱུར་བར་འདེབས་པའི་དོན་དུ་ཡོད་ལ། ཉི་ནི་ཡིད་ཆེས་པའི་དོན་དུ་ཡོད་པ་སྟེ། སྤྱིར་བཏང་ཐེ་ཚོམ་དང་ཡིད་གཉིས་སུ་གྱུར་པའི་རྣམ་པ་སྟོན་པའི་ཐ་སྙད་ཅིག་ཡིན།
 ངེས་ཚིག 
ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཟབ་མོའི་དོན་ལ་ཐེ་ཚོམ་དང་ཡིད་གཉིས་སུ་གྱུར་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་སྟོང་པའི་གཏིང་དཔྱད་ཀྱི་ཚེ་སྐྱེ་བའི་མི་ཡིད་ཆེས་པའི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་ཞིག་ལ་གོ
 ནང་དོན། 
སོམ་ཉིའི་རང་བཞིན།
ཟབ་མོའི་ཆོས་ལ་ངེས་པ་མེད་པར་གྱུར་པའི་བློའི་རྣམ་པ་ཞིག་ཡིན། "ཐེ་ཚོམ་སོམ་ཉི་ཡིད་གཉིས་དང་བྲལ་ཞིང་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་དང་ལྡན་པ་དེ། ཡུམ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོས་ནས་ངེས་ཤེས་སྐྱེས་པས་ཡིད་མི་ནུར་བ་སྟེ།"ཀརྨ་པ་རང་བྱུང་རྡོ་རྗེ། མདོ་སྡུད་པའི་འགྲེལ་པ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ། ཤོག་ངོས་ 75 ཞེས་གསུངས།
སོམ་ཉིའི་རྒྱུ་རྐྱེན།
སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་བདེན་ཞེན་གྱི་འདུ་ཤེས་ལ་གོམས་པའི་དབང་གིས་སོམ་ཉི་འབྱུང་། "སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་སེམས་དངོས་པོར་ཞེན་པ་ལ་གོམས་པའི་དབང་གིས་སྲེད་པའི་གནས་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་སོགས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་དགའ་ཞིང་བཟུང་བའི་ཡུལ་རྣམས་འདོད་ལ།"འཇུ་མི་ཕམ། མདོ་སྡུད་པའི་འགྲེལ་པ་ཡུམ་གྱི་དགོངས་དོན་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཇུག་པའི་ལེགས་བཤད། ཤོག་ངོས་ 56b ཞེས་གསུངས།
སོམ་ཉིའི་ཁྱད་པར།
སོམ་ཉི་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྣམ་གྲངས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་དུས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་འབྱེད་ཁྱད་ཀྱང་ཡོད། "ད་ལྟ་ལ་ཐེ་ཚོམ། འདས་པ་ལ་སོམ་ཉི། མ་འོངས་པ་ལ་ཡིད་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ལམ་འབྲས་ལ་ཡིད་རྩེ་གཉིས་སུ་གྱུར་པ་མེད་ཅེས་སོགས་ལྡོག་པའི་ཁྱད་པར་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །"འཇུ་མི་ཕམ། མདོ་སྡུད་པའི་འགྲེལ་པ་ཡུམ་གྱི་དགོངས་དོན་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཇུག་པའི་ལེགས་བཤད། ཤོག་ངོས་ 55b-56aཞེས་གསུངས།

 དབྱེ་བ། 
སོམ་ཉིའི་དབྱེ་བ་ལ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ཆོག་སྟེ།
ད་ལྟའི་ཐེ་ཚོམ། ད་ལྟར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་སྟོང་ཡིན་མིན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ།
འདས་པའི་སོམ་ཉི། འདས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་ཆུང་བ།
མ་འོངས་པའི་ཡིད་གཉིས། འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་ཐོབ་ཐུབ་མིན་ལ་ཡིད་གཉིས་སུ་གྱུར་པ།
 སོམ་ཉི་སྤང་ཚུལ། 
སོམ་ཉི་སྤང་ཚུལ་ལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། ཡུན་རིང་གནས་པའི་གོམས་པ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚད་མར་བྱེད་པ་བཅས་གཙོ་ཆེ། "གང་ཟག་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་ཚུལ་ཏེ་ལྟ་བུ་ཐོས་ན་ཡིད་མི་སྐྲག་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། རྒྱལ་སྲས་བདེན་པ་བཞིའི་རྣམ་དབྱེ་ལ་མཁས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ལམ་ཐོབ་པ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་བསམ་ཅིང་སོམ་ཉི་སྤངས་པ་གསུམ་དང་། བཞི་པ་ནི་སྟོང་ཉིད་སྟོན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་རྣམས་སོ། །"ཅོ་ནེ་གྲགས་པ་བཤད་སྒྲུབ། སྡུད་པའི་འགྲེལ་པ་རྒྱལ་བའི་དགོངས་གསལ། ཤོག་ངོས་ 13bཞེས་གསུངས།
 བདུད་ཀྱི་ལས་སུ་གྲགས་པ། 
སོམ་ཉི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་བདུད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཆ་ཤས་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན། "འདི་བཤད་ཚེ་ན་ཁ་ཅིག་སོམ་ཉི་ཟ་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཤད་པ་ནི་བཤད་པར་གྱུར་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་སོམ་ཉིར་གྱུར་པའོ། །"སློབ་དཔོན་སེངྒེ་བཟང་པོ། སྡུད་པའི་དཀའ་འགྲེལ། ཤོག་ངོས་ 74ཞེས་གསུངས།
 རྩོད་སྤོང་། 
སོམ་ཉི་ལ་བསམ་པ་ཉམས་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ་སྙམ་ན། ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ལྟོས་ཏེ་ངོས་ལེན་མི་རུང་སྟེ། ཆོས་ཉིད་རྟོགས་དཀའ་བའི་ཆ་ནས་ལྷག་བསམ་དག་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་ལའང་གློ་བུར་དུ་འབྱུང་སྲིད་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་དེ་ལ་ཞེན་པར་མ་བྱས་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚད་མས་བཅད་དེ་ངེས་ཤེས་སུ་བསྒྱུར་དགོས་པ་ཡིན།
ལུང་ཁུངས།