ཚད་མ་རིགས་པའི་གཏེར་གྱི་དཀའ་བའི་གནས་རྣམ་པར་བཤད་པ་སྡེ་བདུན་རབ་གསལ་ཞེས་བྱ་བ་

༄༅། །«ཚད་མ་རིགས་པའི་གཏེར་གྱི་དཀའ་བའི་གནས་རྣམ་པར་བཤད་པ་སྡེ་བདུན་རབ་གསལ་»ཞེས་བྱ་བའི་གཞུང་འདི་ནི། བོད་ཀྱི་མཁས་པའི་གཙུག་རྒྱན་ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་མཛད་པའི་«ཚད་མ་རིགས་པའི་གཏེར་»གྱི་དགོངས་དོན་འགྲེལ་བའི་བསྟན་བཅོས་ཤིག་ཡིན། གཞུང་འདི་ནི་དུས་རབས་བཅོ་ལྔ་པའི་ནང་ས་སྐྱ་པའི་མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་ཀུན་མཁྱེན་གོ་བོ་རབ་འབྱམས་པ་བསོད་ནམས་སེང་གེས་མཛད་པ་ཡིན་ནོ༎ འདི་ནི་ནང་པའི་གཞུང་ལུགས་ཁྲོད་ཀྱི་མདོ་ཕྱོགས་མཚན་ཉིད་རིག་པ་སྟེ་ཚད་མ་རིག་པའི་གཞུང་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། གཞུང་འདི་མཛད་པའི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་ནི། ཚད་མ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཟབ་གནད་རྣམས་རིགས་པའི་ལམ་ནས་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་། ལྷག་པར་ས་པཎ་གྱི་དགོངས་པ་དྲི་མ་མེད་པ་རྣམས་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་ཏེ། སློབ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོག་གེ་རིག་པའི་གནད་རྣམས་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཆེད་ཡིན་ནོ༎

 ༡. མཚན་དོན། 
མཚན་བྱང་ཆ་ཚང་ལ་«ཚད་མ་རིགས་པའི་གཏེར་གྱི་དཀའ་བའི་གནས་རྣམ་པར་བཤད་པ་སྡེ་བདུན་རབ་གསལ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ༎»

 ༢. མཛད་པ་པོ། 
མཛད་པ་པོ་ནི་ཀུན་མཁྱེན་གོ་བོ་རབ་འབྱམས་པ་བསོད་ནམས་སེང་གེ་ (༡༤༢༩-༡༤༨༩) མཆོག་ཡིན། ཁོང་ནི་མདོ་ཁམས་འབྲི་ཆུའི་འགྲམ་གྱི་གོ་བོ་ཞེས་པའི་ས་ཆར་འཁྲུངས། ཆུང་དུས་ནས་རྣམ་དཔྱོད་ཕུལ་དུ་བྱུང་ཞིང་། ངོར་ཆེན་ཀུན་དགའ་བཟང་པོ་སོགས་བཤེས་གཉེན་དུ་མ་བསྟེན་ནས་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་ཀུན་ལ་མཁས་པར་གྱུར། ཁོང་གིས་ས་སྐྱ་པའི་གཞུང་ལུགས་འཆད་ཉན་གྱི་སྲོལ་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་བ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་རྗེ་བཙུན་ས་སྐྱ་པའི་བཞེད་སྲོལ་དྲི་མ་མེད་པ་རྣམས་ཡིག་ཆའི་ལམ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པས་ས་སྐྱ་པའི་ཡིག་ཆ་སྨྲ་བའི་གཙོ་བོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཏོ༎

 ༣. རྒྱབ་ལྗོངས་དང་མཛད་དགོས། 
བོད་དུ་ཚད་མ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་དར་འཕེལ་བྱུང་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་། ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏས་«ཚད་མ་རིགས་གཏེར་»མཛད་པ་ནས་བཟུང་བོད་ཀྱི་ཚད་མ་རིག་པར་གཞི་རིམ་གྱི་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་ཐེབས། འོན་ཀྱང་ཕྱིས་སུ་རིགས་གཏེར་གྱི་དགོངས་པ་ལེགས་པར་མ་རྟོགས་པ་དང་། ལོག་པར་རྟོག་པ་དུ་མ་བྱུང་བར་བརྟེན། ཀུན་མཁྱེན་གོ་བོ་རབ་འབྱམས་པས་ས་པཎ་གྱི་དགོངས་པ་ངོ་མ་གང་ཡིན་པ་གསལ་བཤད་བྱེད་པ་དང་། ཚད་མའི་གཞུང་གི་དཀའ་གནད་རྣམས་རིགས་ལམ་གྱི་སྒོ་ནས་འབྱེད་པའི་ཆེད་དུ་གཞུང་འདི་ཉིད་མཛད་པ་ཡིན་ནོ༎

 ༤. གཞུང་ཚད་དང་བརྗོད་དོན། 
གཞུང་འདི་ནི་«ཚད་མ་རིགས་གཏེར་»གྱི་ལེའུ་བཅུ་གཅིག་གི་དཀའ་གནད་རྣམས་གཞིར་བཟུང་ནས་བརྩམས་པ་ཞིག་ཡིན།

 གཞུང་ཚད། 

 གཞུང་འདིར་རྩ་བའི་ས་བཅད་ཆེན་པོ་ཁག་ལེའུ་བཅུ་གཅིག་གི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་ཕྱེ་ཡོད་དོ༎

 བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོ། 
གོ་བོ་རབ་འབྱམས་པ་བསོད་ནམས་སེང་གེའི་གཞུང་«ཚད་མ་རིགས་པའི་གཏེར་གྱི་དཀའ་བའི་གནས་རྣམ་པར་བཤད་པ་སྡེ་བདུན་རབ་གསལ་»འདི་ནི། རྩ་བ་«ཚད་མ་རིགས་པའི་གཏེར་»གྱི་ལེའུ་བཅུ་གཅིག་གི་གཞུང་རིམ་ལྟར་ས་བཅད་བཅུ་གཅིག་ཏུ་ཕྱེ་ནས་བཤད་ཡོད། ལེའུ་སོ་སོའི་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོའི་བསྡུས་དོན་ནི་གཤམ་གསལ་ལྟར་ཡིན་ནོ༎

 ༡༽ ཤེས་བྱ་ཡུལ་གྱི་ལེའུ། 
འདིར་ཤེས་བྱ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་གཞག་ལ་དཔྱད་པ་གཙོ་བོ་གནང་ཡོད། ཡུལ་ལ་སྣང་ཡུལ་དང་། ཞེན་ཡུལ། གཞལ་ཡུལ་སོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་དོན་དམ་པར་རང་མཚན་འབའ་ཞིག་གཞལ་བྱ་ཡིན་པ་དང་། སྤྱི་མཚན་ནི་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཚུལ་གསལ་བར་བྱེད། ཡུལ་གྱི་གནས་ལུགས་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་རྣམས་རིགས་པས་དགག་བཞག་མཛད་ཡོད་དོ༎

 ༢༽ ཤེས་པ་བློའི་ལེའུ། 
འདིར་ཡུལ་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་བློའི་རྣམ་གཞག་བཤད་པ་ཡིན། ཚད་མ་དང་ཚད་མིན་གྱི་བློའི་དབྱེ་བ་དང་། རྟོག་པ་དང་མ་རྟོག་པའི་བློའི་ཁྱད་པར། ལྷག་པར་དུ་ས་སྐྱ་པའི་བཞེད་སྲོལ་ལྟར་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་"མི་བསླུ་བའི་ཤེས་པ་"ཞེས་པ་དེ་གསར་དུ་རྟོགས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་འཇོག་ཚུལ་གྱི་དཀའ་གནད་རྣམས་ཞིབ་ཏུ་བཤད་ཡོད།

 ༣༽ སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གི་ལེའུ། 
འདིར་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གི་ངོ་བོ་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ཡིན། རིགས་སྤྱི་དང་དོན་སྤྱིའི་རྣམ་གཞག་དང་། སྤྱི་ཞེས་པ་དེ་དོན་ལ་རང་མཚན་དུ་གྲུབ་པ་མེད་ཀྱང་བློ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་ཚུལ། དེ་དང་བྱེ་བྲག་གི་འབྲེལ་བ་ཇི་ལྟར་འཛིན་པའི་ཚུལ་རྣམས་རིགས་པས་ལེགས་པར་བཀྲོལ་ཡོད།

 ༤༽ གྲུབ་པ་དང་གཞན་སེལ་གྱི་ལེའུ། 
འདི་ནི་ཚད་མ་རིག་པའི་གནད་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན། དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་སྒྲ་དང་རྟོག་པས་འཛིན་སྐབས། དངོས་སུ་བསྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་མ་ཡིན་པར། དེ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པའམ་བསལ་བའི་སྒོ་ནས་འཇུག་ཚུལ་ཏེ་"གཞན་སེལ་"གྱི་ལྟ་བ་དེ་རྒྱས་པར་བཤད་ཡོད།

 ༥༽ བརྗོད་བྱ་དང་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ལེའུ། 
འདིར་སྒྲ་དང་དོན་གྱི་འབྲེལ་བའི་སྐོར་བཤད་པ་ཡིན། མིང་གིས་དོན་ལ་འཇུག་ཚུལ་དང་། བརྗོད་འདོད་ཀྱི་ཀུན་སློང་། སྒྲ་དོན་འདྲེས་ནས་འཛིན་པའི་རྟོག་པའི་བྱེད་ལས་སོགས་ཀྱི་དཀའ་གནད་རྣམས་གསལ་བར་བྱེད་དོ༎

 ༦༽ འབྲེལ་བའི་ལེའུ། 
དངོས་པོ་རྣམས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་ཇི་ལྟར་ཆགས་པའི་ཚུལ་བཤད་པ་ཡིན། བདག་ཅིག་འབྲེལ་བ་དང་དེ་བྱུང་འབྲེལ་བ་གཉིས་སུ་འདུ་ཚུལ་དང་། འབྲེལ་བ་དེ་དག་དོན་ལ་གནས་པ་དང་བློས་བཏགས་པ་གང་ཡིན་པའི་སྐོར་གྱི་ལྟ་བ་གལ་ཆེན་རྣམས་གཏན་ལ་ཕབ་ཡོད།

 ༧༽ འགལ་བའི་ལེའུ། 
ཆོས་རྣམས་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པའི་"འགལ་བ་"ཞེས་པའི་རྣམ་གཞག་བཤད་པ་ཡིན། ལྷན་ཅིག་མི་གནས་འགལ་དང་ཕན་ཚུན་སྤངས་འགལ་གྱི་དབྱེ་བ་དང་། འགལ་བའི་དངོས་པོ་དག་གིས་ཕན་ཚུན་གནོད་པ་ཇི་ལྟར་བྱེད་པའི་ཚུལ་རྣམས་བཤད་དོ༎

 ༨༽ མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ། 
འདིར་མཚན་ཉིད་དང་། མཚོན་བྱ། མཚན་གཞི་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་བཤད་པ་ཡིན། དངོས་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལ་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་དགོས་ཚུལ་དང་། དེའི་སྐྱོན་གསུམ་སྤངས་པའི་ཚུལ་སོགས་རྟོག་གེ་རིག་པའི་གཞི་རྩའི་ལམ་སྲོལ་རྣམས་བཤད་ཡོད།

 ༩༽ མངོན་སུམ་གྱི་ལེའུ། 
འདིར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པ་སྟེ་མངོན་སུམ་ཚད་མའི་སྐོར་བཤད་པ་ཡིན། དབང་པོའི་མངོན་སུམ། ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ། རང་རིག་མངོན་སུམ། རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་བཅས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། དེ་དག་གི་དམིགས་རྐྱེན་སོགས་རིགས་པའི་ལམ་ནས་ཞིབ་མོར་དཔྱད་ཡོད།

 ༡༠༽ རང་དོན་རྗེས་དཔག་གི་ལེའུ། 
རང་ཉིད་ཀྱིས་དོན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞིག་རྟགས་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པའི་ཚུལ་བཤད་པ་ཡིན། ཚུལ་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་དང་། རྟགས་ཡང་དག་གི་དབྱེ་བ་འབྲས་རྟགས། རང་བཞིན་གྱི་རྟགས། མི་དམིགས་པའི་རྟགས་གསུམ་གྱི་ཟབ་གནད་རྣམས་བཤད་དོ༎

 ༡༡༽ གཞན་དོན་རྗེས་དཔག་གི་ལེའུ། 
རང་གིས་རྟོགས་པའི་དོན་དེ་གཞན་ལ་གོ་བར་བྱེད་པའི་ངག་གི་སྦྱོར་བའི་སྐོར་བཤད་པ་ཡིན། སྒྲུབ་ངག་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད་དང་། ལྟག་ཆོད་ཀྱི་དབྱེ་བ། རྩོད་པའི་སྐབས་སུ་ཕྱོགས་སྔ་ཕྱི་ཇི་ལྟར་འཇོག་པ་དང་། ཚར་གཅད་པའི་གནས་ལ་སོགས་པ་རྩོད་པའི་རིགས་ལམ་ཀུན་ཚང་བར་བཤད་ཡོད་དོ༎

 ༥. ལྟ་གྲུབ་གཙོ་བོ། 
གོ་རམ་པའི་ཚད་མའི་ལྟ་གྲུབ་གཙོ་བོ་ནི། ཚད་མ་རིག་པ་འདི་ཉིད་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་ཏུ་བལྟ་བ་དེ་ཡིན། ཁོང་གིས་ཚད་མ་རིག་པའི་གཞུང་རྣམས་"རྣམ་འགྲེལ་ཐར་ལམ་གསལ་བྱེད་"ཀྱི་ཚུལ་དུ་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་ཞིང་། ཁྱད་པར་དུ་སྤྱི་མཚན་བློས་བཟོས་ཡིན་པ་དང་། རང་མཚན་དོན་དམ་པའི་གནས་ལུགས་སུ་འདོད་པའི་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་གླང་དང་ཆོས་གྲགས་ཀྱི་བཞེད་པ་རྣམས་ས་པཎ་གྱི་དགོངས་པ་དང་མཐུན་པར་རྩལ་དུ་བཏོན་ནས་བཤད་ཡོད་དོ༎

 ༦. གལ་གནད་དང་ཤུགས་རྐྱེན། 

 གསང་སྔགས་ཉམས་ལེན་དང་འབྲེལ་བ། ཚད་མ་རིག་པས་གནས་ལུགས་དངོས་པོའི་གཤིས་ལུགས་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བྱེད་པས། འདིས་གསང་སྔགས་ཀྱི་ལྟ་བ་རྟོགས་པ་ལ་རིགས་པའི་རྒྱབ་རྟེན་གལ་ཆེན་མཁོ་འདོན་བྱེད།
 གྲུབ་མཐའི་ཤུགས་རྐྱེན། གཞུང་འདི་ནི་ས་སྐྱ་པའི་བཤད་གྲྭ་ཁག་གི་ཚད་མའི་ཡིག་ཆ་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་མ་ཟད། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་གཞན་གྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དཔྱད་གཞི་གལ་ཆེན་དུ་འཛིན་ནོ༎
 ཚད་ལྡན་གྱི་རང་བཞིན། གོ་རམ་པས་ལུང་དང་རིགས་པ་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་དཀའ་གནད་རྣམས་བཀྲོལ་ཡོད་པས། གཞུང་འདི་ནི་ཚད་མ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ལ་སྦྱང་བ་བྱེད་མཁན་ཞིག་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་ལམ་སྟོན་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ནོ༎

 ༧. ཟུར་ལྟའི་ནང་དོན། 

 ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན།
 «ཚད་མ་རིགས་པའི་གཏེར་»།
 སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་གླང་དང་ཆོས་གྲགས།
 ཚད་མ་རིག་པ།

 ༨. རྩ་འགྲེལ། 
གཞུང་འདི་ནི་«ཚད་མ་རིགས་པའི་གཏེར་གྱི་དཀའ་བའི་གནས་རྣམ་པར་བཤད་པ་»ཞིག་ཡིན་པས། འདི་ནི་འགྲེལ་བའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་སོ༎ འདིའི་རྩ་བའི་གཞུང་ནི་འཇམ་མགོན་ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏས་མཛད་པའི་«ཚད་མ་རིགས་པའི་གཏེར་»ཞེས་པ་དེ་ཡིན་ནོ༎

 ༩. དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 
༡. ནང་ཁུལ་གྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 

 ཝི་ཀི་མ་ཡིག: ཚད་མ་རིགས་པའི་གཏེར་གྱི་དཀའ་བའི་གནས་རྣམ་པར་བཤད་པ་སྡེ་བདུན་རབ་གསལ་།

༢. ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།

 ནང་བསྟན་དཔེ་ཚོགས་ལྟེ་གནས། BDRC: ཚད་མ་རིགས་པའི་གཏེར་གྱི་དཀའ་བའི་གནས་རྣམ་པར་བཤད་པ་སྡེ་བདུན་རབ་གསལ།། (IE0OPIBBE88D74)