ཉི་ཟླ་འཛིན་པའི་མན་ངག

«ཉི་ཟླ་འཛིན་པའི་རྩིས།» ཞེས་པ་ནི་རྒྱ་གར་ཁ་ཆེའི་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་ཤཱཀྱ་ཤྲཱི་བྷ་དྲས་མཛད་པའི་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྒྱུད་སྡེའི་རྩིས་རིག་གི་མན་ངག་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། གཞུང་འདིས་ཉི་མ་དང་ཟླ་བའི་འཛིན་ལོག་འགོད་པའི་ཐབས་ལམ་དག་པ་ཞིག་ཚིགས་བཅད་དུ་གསལ་པོར་བཤད་ཡོད་པ་མ་ཟད། གཟའ་མིག་དམར་པོའི་སྐར་མའི་གནས་བརྟག་པ། འཛིན་པའི་དུས་ཚོད་དང་ཆེ་ཆུང་། ཕྱོགས་སོགས་རྩིས་པའི་རིམ་པ་ཞིབ་ཕྲ་གསུངས་ཡོད། འདི་ནི་དུས་རབས་ ༡༢ པའི་ཁ་ཆེ་དང་བོད་དུ་ཤིན་ཏུ་དར་ཁྱབ་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་ལ། བོད་ཀྱི་གནམ་རྩིས་རིག་པའི་ཐོག་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་དུས་འཁོར་ལུགས་ཀྱི་རྩིས་རིག་གི་རྒྱུན་སྲིང་བར་གཞི་རྩའི་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད།

 གཞུང་གི་གནས་ཚུལ་གནད་བསྡུས། 
 མཚན་བྱང་ཆ་ཚང་། ཉི་ཟླ་འཛིན་པའི་རྩིས།
 མཛད་པ་པོ། རྒྱ་གར་ཁ་ཆེའི་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་ཤཱཀྱ་ཤྲཱི་བྷ་དྲ།
 བརྩམས་པའི་དུས་རབས། དུས་རབས་ ༡༢ པའི་སྔ་ཕྱོགས་ནས་བར་ཕྱོགས་བར་དུ།
 བརྗོད་བྱ། དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྩིས་རིག
 ལོ་ཙཱ་བ། དཔྱད་གཞི་ལས་མི་གསལ།

 མཛད་པ་པོའི་ངོ་སྤྲོད། 
རྒྱ་གར་ཁ་ཆེའི་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་ཤཱཀྱ་ཤྲཱི་བྷ་དྲ་ནི་དུས་རབས་ ༡༢ པའི་རྒྱ་གར་ཤར་ཕྱོགས་དང་ཁ་ཆེ་ས་ཁུལ་དུ་ཤིན་ཏུ་གྲགས་ཆེ་བའི་པཎྜི་ཏ་མཁས་པ་ཞིག་ཡིན། ཁོང་ནི་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་བསྟན་པའི་སློབ་དཔོན་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། དུས་འཁོར་གྱི་རྒྱུད་དང་རྩིས་རིག་གཉིས་ཀར་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན། དུས་དེའི་རྒྱ་གར་དང་ཁ་ཆེར་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་བསྟན་པ་དར་ཁྱབ་ཆེན་པོ་བྱུང་བའི་སྐབས། ཁོང་གིས་དུས་འཁོར་གྱི་རྩིས་རིག་གི་མན་ངག་ཁག་མང་པོ་བརྩམས་ཏེ། ལྷག་པར་དུ་ཉི་ཟླ་འཛིན་པའི་རྩིས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ཞིབ་ཕྲ་གསལ་བར་བསྟན་པ་ནི་ཁོང་གི་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་མཛད་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར།

 གཞུང་བརྩམས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་ལོ་རྒྱུས་རྒྱབ་ལྗོངས། 
དུས་རབས་ ༡༢ པ་ནི་རྒྱ་གར་དང་ཁ་ཆེར་གནམ་རྩིས་རིག་པ་དང་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྒྱུད་སྡེ་གཉིས་ཀ་དར་ཁྱབ་ཆེན་པོ་བྱུང་བའི་དུས་སྐབས་ཤིག་ཡིན། དུས་དེར་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྒྱུད་ཀྱི་ནང་གསུངས་པའི་རྩིས་རིག་གི་ལུགས་ལ་བརྟེན་ནས་གནམ་གྱི་གཟའ་སྐར་རྣམས་ཀྱི་འགྲོས་དང་། ཉི་ཟླ་འཛིན་པའི་དུས་ཚོད་འགོད་པའི་ཐབས་ལམ་ལ་མཁས་པ་མང་པོས་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་ཐེབས་བཞིན་ཡོད།
ཤཱཀྱ་ཤྲཱི་བྷ་དྲས་གཞུང་འདི་བརྩམས་པའི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་ནི། དུས་འཁོར་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ནང་མདོར་བསྡུས་སུ་གསུངས་པའི་རྩིས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་དེ་དག་ལ་མན་ངག་གསལ་བ་ཞིག་སྤྲོད་པའི་ཕྱིར་ཡིན། ལྷག་པར་དུ་ཉི་ཟླ་འཛིན་པའི་རྩིས་ནི་གནམ་རྩིས་རིག་པའི་ནང་གི་དཀའ་ཁག་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་གཅིག་ཡིན་པས། རྩིས་པའི་རིམ་པ་ཞིབ་ཕྲ་དང་གོ་བདེ་བ་ཞིག་དགོས་པ་ཆེ། གཞུང་འདིས་དེའི་དགོས་མཁོ་དེ་སྐོང་ཐུབ་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན།

 གཞུང་གི་ས་བཅད་དམ་ནང་དོན་གནད་བསྡུས། 
གཞུང་འདི་ནི་ཚིགས་བཅད་གྲངས་ ༤༠ ཙམ་གྱི་མན་ངག་མདོར་བསྡུས་ཤིག་ཡིན་ཡང་། ནང་དོན་ཞིབ་ཕྲ་དང་རྩིས་པའི་རིམ་པ་ལེགས་པར་ཚང་བ་ཞིག་ཡིན།
གཞུང་གི་ཐོག་མར་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། མན་ངག་གི་ཁུངས་ནི་དུས་འཁོར་གྱི་རྒྱུད་ལས་ཡིན་པ་གསུངས་ཡོད།
ཉི་ཟླ་འཛིན་པའི་རྩིས་འགོད་པར་སྔོན་དུ་ཟླ་བའི་དག་པ་ལ་བཅོས་པ་གཏོང་དགོས་པ་གསུངས་ཡོད། དེར་ཀླུ་ཟླ་སྦྱིན་གྱི་ཐབས་ལམ་དང་། མིག་གིས་བསྒྱུར་བའི་རིམ་པ། ཟླ་བ་དང་ཉི་མར་གཅིག་གཉིས་སྦྱིན་པའི་ཚུལ་སོགས་གསལ་བར་བཤད་ཡོད།

 མཁའ་དུས་དང་ཆུ་ཚོད་དང་སྐར་མའི་རྩིས། 
མཁའ་དུས་ཆུས་ཐོབ་དོར་བྱེད་པ་དང་། སྐར་མའི་གནས་སུ་གཞག་པ། ཆུ་ཚོད་དང་ཆུ་སྲང་དབུགས་སོགས་རིམ་པས་ཤེས་པའི་ཐབས་ལམ་གསུངས་ཡོད། འཛིན་ལོག་གི་རྒྱུ་གཙོ་བོ་ནི་སྒྲ་གཅན་གཟའ་མིག་དམར་པོ་ཡིན་པས། དེའི་སྐར་མ་ཇི་ལྟར་རྩིས་པའི་ཐབས་གསུངས་ཡོད། རྒྱུ་སྐར་རྣམས་ལ་སྦྱངས་པའི་ལྷག་མ་དང་། སྒྲ་གཅན་གདོང་དང་མཇུག་གི་སྐར་མ་རྩིས་པའི་རིམ་པ་ཞིབ་ཕྲ་གསལ་བར་བསྟན་ཡོད།

 ཉི་ཟླ་འཛིན་པའི་ངེས་པ། 
སྒྲ་གཅན་གྱི་སྐར་མ་དང་ཉི་ཟླའི་སྐར་མ་མཉམ་ན་འཛིན་པ་ངེས་པ་དང་། ཟླ་བ་འཛིན་པ་དང་ཉི་མ་འཛིན་པ་སོ་སོར་ངོས་འཛིན་པའི་ཐབས་ལམ་གསུངས་ཡོད། ཐིག་ལེ་ཤར་བ་སོགས་ཀྱི་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཉི་ཟླ་གང་འཛིན་པ་ངེས་པར་ཤེས་ཐུབ་པ་གསུངས། འཛིན་པའི་དུས་ཚོད་ངེས་པར་ཤེས་པར་ཉིན་མཚན་རིང་ཐུང་དང་། གཟའ་ཡི་ཆུ་ཚོད་སྦྱོར་དགོས་པ་གསུངས་ཡོད།

 ཕྱོགས་དང་ཆུ་ཚོད་དང་ཆེ་ཆུང་ཇི་ཙམ་འཛིན་པ། 
འཛིན་པའི་ཕྱོགས་ནི་སྐར་མའི་ཕྱོགས་དང་སྦྱོར་ཏེ་ཤེས་དགོས་པ་གསུངས། ཟླ་བའམ་ཉི་མ་རིལ་པོ་འཛིན་པ། བཞི་གསུམ་འཛིན་པ། ཕྱེད་འཛིན་པ། སུམ་ཆ་འཛིན་པ་སོགས་འཛིན་པའི་ཚད་ངེས་པར་རྩིས་པའི་ཐབས་ལམ་ཞིབ་ཕྲ་གསུངས་ཡོད། གཟའ་ཡི་ཆུ་ཚོད་དང་སྐར་མའི་ཆུ་ཚོད་སོགས་བསྲེས་ཏེ་སྐར་མར་བཅས་པ་དང་སྒྲ་གཅན་སྐར་མར་བཅས་པ་མཉམ་ན་རིལ་པོ་འཛིན། བཅོ་ལྔས་གང་རུང་མང་གྱུར་ན་བཞི་གསུམ་འཛིན། སུམ་ཅུས་གང་མང་ན་ཕྱེད་འཛིན་པ་སོགས་ཀྱི་རིམ་པ་གསལ་བར་བཤད་ཡོད།
འཛིན་པའི་དུས་ཡུན་ལ་རྒྱུ་རྐྱེན་མང་པོ་ཡོད་པས། རིལ་པོར་འཛིན་པ་ལ་ཆུ་ཚོད་བཅུའི་བར་དུ་འཛིན། བཞི་ཆ་ལ་སོགས་ཆུང་འཛིན་ན་ཆུ་ཚོད་ལྔ་དྲུག་སོགས་སུ་འཛིན་པ་མཁས་པས་ཞིབ་ཏུ་བརྩི་དགོས་པ་གསུངས།

 ཉི་ཟླའི་འབྲེལ་བ་དང་འཛིན་པའི་དུས་ཡུན་ངེས་པ། 
སྤྱིར་ནི་ཟླ་བ་དྲུག་དྲུག་ན་ཟླ་བ་འཛིན་པར་འགྱུར་ཞིང་། རེས་ནི་ཟླ་བ་ལྔ་ནའང་འཛིན་སྲིད། གལ་ཏེ་བཅུ་གཉིས་བར་དུ་མི་འཛིན་པའང་སྲིད་པ་གསུངས། ཟླ་བ་ཉ་ལ་བཟུང་བའི་སྟོང་ལ་ཉི་མ་འཛིན་ཡིན་པས་ཐམས་ཅད་དུ་བརྩི་དགོས་པ་དང་། ཉི་མ་ཆེ་ཆུང་འཛིན་པ་རྣམས་ཐིག་ལེ་ཤར་བའི་སྐབས་སུ་ཤེས་དགོས་པ་གསུངས།
ཟླ་བ་ཉ་དང་བཅུ་དྲུག་གི་མཚམས་སུ་འཛིན་པ་དང་། ཉི་མ་སྟོང་དང་ཚེས་གཅིག་གི་མཚམས་སུ་འཛིན་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་བརྗོད་ཡོད།

 ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས། 
གཞུང་འདི་ལ་ཁྱད་ཆོས་མང་པོ་ཡོད་པ་ནི་མན་ངག་གི་བརྗོད་སྟངས་གསལ་བ། གཞུང་འདིས་ཚིགས་བཅད་སྙིང་བསྡུས་ཀྱི་ནང་དུ་རྩིས་པའི་རིམ་པ་ཞིབ་ཕྲ་མང་པོ་བསྡུས་ཡོད་པ་དང་། གོ་བདེ་པོའི་སྐད་ཆ་བེད་སྤྱོད་གནང་ཡོད།
དུས་འཁོར་གྱི་རྩིས་རིག གཞུང་འདིས་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པའི་རྩིས་རིག་གི་ལུགས་ལ་མན་ངག་ཁྱད་པར་ཅན་བསྟན་ཡོད་ལ། རྒྱ་གར་གྱི་གནམ་རྩིས་རིག་པའི་ལུགས་གཞན་དང་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད།
སྒྲ་གཅན་གྱི་རྩིས།  གཞུང་འདིས་སྒྲ་གཅན་གདོང་དང་མཇུག་གི་སྐར་མ་ངེས་པར་རྩིས་པའི་ཐབས་ལམ་གསལ་བར་བསྟན་ཡོད་པ་ནི། བོད་ཀྱི་རྩིས་རིག་གི་ནང་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ།
ཉེན་སྒྱུར་གྱི་རིམ་པ། ཆུ་ཚོད། ཆུ་སྲང་། དབུགས་སོགས་དུས་ཚོད་ཀྱི་བགོས་གྲངས་སོ་སོར་བསྒྱུར་བའི་ཐབས་ལམ་གསལ་བ།

 ཤུགས་རྐྱེན་དང་འཕྲིན་ལས། 
གཞུང་འདིས་བོད་ཀྱི་གནམ་རྩིས་རིག་པའི་ཐོག་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་འདི་ནི་དུས་འཁོར་ལུགས་ཀྱི་རྩིས་རིག་གི་གཞུང་ཁག་གལ་ཆེན་པོའི་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།
དུས་རབས་ ༡༣ པ་ནས་བཟུང་བོད་དུ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་བསྟན་པ་ཆེན་པོ་དར་བའི་སྐབས། གཞུང་འདི་ལྟ་བུ་དགོན་པ་མང་པོར་སློབ་གཉེར་དང་ཞིབ་འཇུག་གི་གཞུང་དུ་གྱུར་ཡོད། རྩིས་པ་མཁས་པ་ཕྱི་མ་མང་པོས་གཞུང་འདིའི་འགྲེལ་བ་དང་དོན་འགྲེལ་མང་པོ་བརྩམས་ཡོད།
བོད་ཀྱི་རྩིས་རིག་གི་གྲ་སྒྲིག་ནང་དུ་ཉི་ཟླ་འཛིན་པའི་རྩིས་ནི་གནད་དོན་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པས། གཞུང་འདིའི་མན་ངག་ལ་བརྟེན་ནས་རྩིས་པ་བོད་པ་མང་པོས་ལོ་ཏོག་གི་ཟླ་ཚེས་དང་དུས་སྟོན་སོགས་ངེས་པར་འཇོག་པར་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང་།
སྔོན་མའི་དགོན་པ་ཁག་གི་རྩིས་པ་གྲྭ་པའི་སློབ་གཉེར་ཁག་ནང་གཞུང་འདི་ལ་ཞིབ་འཇུག་དང་གསན་བཤད་བྱེད་པ་གནམ་རྩིས་རིག་པ་སློབ་སྦྱོང་གི་ཆ་ཤས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ཡོད།

 པར་གཞི་ཁག 
སྡེ་དགེ་པར་མ། 
ཅོ་ནེ་པར་མ། 
སྣར་ཐང་པར་མ།
པེ་ཅིང་པར་མ།
གསེར་བྲིས་མ།
དཔེ་བསྡུར་མ།

 ད་དུང་གཟིགས། 
 དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ།
 དུས་འཁོར་གྱི་རྩིས་རིག
 བོད་ཀྱི་གནམ་རྩིས་རིག་པ།
 ཤཱཀྱ་ཤྲཱི་བྷ་དྲ།
 སྒྲ་གཅན།
 ཉི་ཟླ་འཛིན་པ།

 དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 
དཔྱད་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ་དམིགས་བསལ་ཅིག་རག་མ་སོང་བས་འགོད་ཐབས་བྲལ།

 ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད། 
 BDRC-Buddhist Digital Resource Center
 ཝེ་ཁེ་བོད་ཀྱི་རིག་མཛོད། དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྩིས་ཀྱི་མན་ངག་ཅེས་བྱ་བ།

 གསལ་བཤད།
ཞུ་དགོས་པ་ཞིག་ལ་གཞུང་འདིའི་སྐོར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་ནང་དོན་ཞིབ་ཕྲ་དག་ད་དུང་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞིབ་འཇུག་དང་ཞུ་དག་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་དགོས་པ་ཡིན། གང་ལྟར་འདི་ནི་ཝེ་ཁེ་རིག་མཛོད་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་གི་མ་དཔེ་ཙམ་ཡིན་པས། ཁུངས་གཏུབ་དང་གནས་ཚུལ་ཞིབ་ཕྲ་རྣམས་ད་དུང་ཞིབ་འཇུག་གི་གནས་སུ་ལྷག་ཡོད།