ཚད་མ་རིགས་གཞུང་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་

༄༅། །«ཚད་མ་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆུ་བོ་ཡོངས་སུ་འདུ་བ་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་»འདི་ནི་བོད་ཀྱི་ཚད་མ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ལོ་རྒྱུས་ནང་ཤིན་ཏུ་གལ་འགངས་ཆེ་བའི་ལེགས་བཤད་ཅིག་ཡིན། གཞུང་འདི་ནི་བོད་གངས་ཅན་གྱི་མཁས་གྲུབ་གཉིས་ལྡན་གྱི་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་རྒྱལ་དབང་ཀརྨ་པ་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་ཆོས་གྲགས་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་གིས་དུས་རབས་བཅོ་ལྔ་པའི་ནང་མཛད་པ་ཡིན། འདི་ནི་མདོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་རིག་པའི་གནས་ལྔའི་ནང་གསེས་ཚད་མ་རིག་པའི་གཞུང་ཆེན་མོ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། དམིགས་བསལ་སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་མཛད་པའི་«ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་»གྱི་དགོངས་དོན་རྣམས་གསལ་བར་བྱེད་པའི་འགྲེལ་པ་རྒྱས་ཤོས་ཤིག་ཏུ་བརྩི་བ་ཡིན། གཞུང་འདི་མཛད་པའི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་ནི། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ལྟ་གྲུབ་རྣམས་རིགས་པའི་ལམ་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་དང་། ལོག་རྟོག་དང་ཐེ་ཚོམ་གྱི་དྲི་མ་བསལ་ཏེ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ༎

 ༡. མཚན་དོན། 
མཚན་བྱང་ཆ་ཚང་བ། «ཚད་མ་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆུ་བོ་ཡོངས་སུ་འདུ་བ་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་»

 ༢. མཛད་པ་པོ། 
གཞུང་འདི་མཛད་པ་པོ་ནི་རྒྱལ་དབང་ཀརྨ་པ་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་ཆོས་གྲགས་རྒྱ་མཚོ་ (༡༤༥༤-༡༥༠༦) མཆོག་ཡིན། ཁོང་ནི་མདོ་ཁམས་ཀྱི་ས་ཆར་སྐུ་འཁྲུངས། ཆུང་དུས་ནས་ཐུགས་རིག་བཀྲ་ཞིང་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ཀུན་ལ་གསན་བསམ་མཐར་ཕྱིན་པ་མཛད། ཁོང་གིས་བོད་དུ་ཀརྨ་པའི་སྒར་ཆེན་འཛུགས་སྐྲུན་གནང་བ་དང་། ལྷག་པར་དུ་ཀརྨ་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་བཤད་གྲྭ་དང་སྒྲུབ་གྲྭའི་སྲོལ་བཟང་པོ་བཙུགས་ཏེ་བསྟན་པ་ལ་མཛད་རྗེས་བླ་ན་མེད་པ་བཞག་གོ༎ ཁོང་ནི་མཁས་པའི་དབང་པོ་ཙམ་མ་ཟད། ཉམས་ལེན་གྱི་གྲུབ་རྟགས་བརྙེས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན།

 ༣. རྒྱབ་ལྗོངས་དང་མཛད་དགོས། 
རྒྱལ་དབང་ཆོས་གྲགས་རྒྱ་མཚོས་གཞུང་འདི་མཛད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། དེ་དུས་བོད་དུ་ཚད་མ་རིག་པའི་བཤད་སྲོལ་དར་ཁྱབ་ཆེ་ཡང་། བཀའ་བརྒྱུད་རང་ལུགས་ཀྱི་ཚད་མའི་བཞེད་པ་རྣམས་གཞུང་ཚད་ལྡན་གྱི་ལམ་ནས་གསལ་པོ་བཟོ་དགོས་པར་གཟིགས་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་རྒྱ་གར་གྱི་པཎ་གྲུབ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཇི་བཞིན་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་ཏེ། ནང་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་བ་རྣམས་རིགས་པའི་ལམ་ནས་སྒྲུབ་པ་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་ལག་ཆ་ཞིག་མཁོ་འདོན་གནང་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ༎

 ༤. གཞུང་ཚད་དང་བརྗོད་དོན། 
གཞུང་འདི་ནི་སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་མཛད་པའི་«ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་»གྱི་དགོངས་པ་འགྲེལ་བར་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཞིག་ཡིན། འདིའི་ནང་དོན་གཙོ་བོ་རྣམས་ས་བཅད་ཆེན་པོ་བཞིའི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་ཡོད་དོ༎

 ༡༽ རང་དོན་རྗེས་དཔག་གི་ལེའུ། 
འདི་ནི་ལེའུ་དང་པོ་ཡིན་ཞིང་། འདིའི་ནང་གཙོ་བོ་རང་གིས་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་རྟགས་ཡང་དག་གི་རྣམ་གཞག་རྣམས་བཤད་ཡོད། དེ་ལ་ནང་འཁོར་གྱི་ས་བཅད་གཙོ་བོ་ནི། རྟགས་ཀྱི་ཚུལ་གསུམ་ (ཕྱོགས་ཆོས། རྗེས་འགྲོ། ལྡོག་པ་) གྱི་ངོ་བོ་གཏན་ལ་འབེབས་པ་དང་། རྟགས་ཡང་དག་གི་དབྱེ་བ་འབྲས་རྟགས། རང་བཞིན་གྱི་རྟགས། མ་དམིགས་པའི་རྟགས་བཅས་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་བཤད་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་སྒྲ་དོན་དང་ཞེན་ཡུལ་གྱི་རྣམ་གཞག་སོགས་བློ་རིག་གི་རིམ་པ་མང་པོ་ཞིག་འདིའི་ནང་འདུས་ཡོད་དོ༎

 ༢༽ ཚད་མ་གྲུབ་པའི་ལེའུ། 
ལེའུ་གཉིས་པ་འདི་ནི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་གྲུབ་མཐའི་རྨང་གཞི་ལྟ་བུ་ཡིན། འདིའི་ནང་བཅོམ་ལྡན་འདས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ "ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་" ཡིན་པར་རིགས་པས་སྒྲུབ་པ་དང་། དེའི་རྒྱུ་གོམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སོགས་ཡིན་ཚུལ་བཤད་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱང་འཕེན་པ་སོགས་ཕྱི་རོལ་པའི་འདོད་པ་བཀག་ནས། སེམས་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་དང་། ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་ཡོད་པར་རིགས་པའི་ལམ་ནས་གསལ་བར་བྱས་ཡོད། འདིར་བདེན་པ་བཞིའི་རྣམ་གཞག་ལྡོག་པ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བྱེད་དོ༎

 ༣༽ མངོན་སུམ་གྱི་ལེའུ། 
ལེའུ་གསུམ་པ་འདིའི་ནང་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པ་སྟེ། མངོན་སུམ་ཚད་མའི་སྐོར་བཤད་ཡོད། དེ་ལ་དབྱེ་བ་བཞི་ཡོད་པ་ནི། དབང་པོ་མངོན་སུམ་དང་། ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ། རང་རིག་མངོན་སུམ། རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་བཅས་ཡིན། ལེའུ་འདིའི་ནང་གཙོ་བོ་ཕྱི་དོན་གྲུབ་པ་དགག་པ་དང་། གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་ཀྱི་རང་རིག་པའི་ལྟ་བ་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བྱེད། ཤེས་པ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དངོས་པོ་ཚུགས་ཐུབ་པ་ཞིག་མེད་པར་བཤད་ནས། སེམས་ཙམ་པའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་གནད་རྣམས་གསལ་བར་བྱས་ཡོད་དོ༎

 ༤༽ གཞན་དོན་རྗེས་དཔག་གི་ལེའུ། 
ལེའུ་བཞི་པ་འདིར་རང་གིས་རྟོགས་པའི་དོན་དེ་གཞན་ལ་གོ་བར་བྱེད་པའི་ངག་གི་སྦྱོར་བའི་སྐོར་བཤད་ཡོད། འདིའི་ནང་སྒྲུབ་ངག་ཡང་དག་གི་མཚན་ཉིད་དང་། ལྟག་ཆོད་དམ་རྟགས་ལྟར་སྣང་གི་དབྱེ་བ་རྣམས་བཤད་ནས། རྩོད་པའི་སྐབས་སུ་རིགས་པ་ཇི་ལྟར་བཀོལ་ཚུལ་དང་། ཕྱི་རོལ་པའི་ལོག་རྟོག་རྣམས་ངག་གི་སྦྱོར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཇི་ལྟར་ཚར་གཅོད་པའི་ཚུལ་རྣམས་བཤད་ཡོད་དོ༎

གཞུང་འདིའི་ས་བཅད་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞི་ནི་«ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་»རྩ་བར་བཟུང་ཡོད་ཀྱང་། འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་ཀརྨ་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་མཁྱེན་དཔྱོད་ལས་འཁྲུངས་པའི་རིགས་པའི་དཔྱད་པ་གཏིང་ཟབ་པོས་བརྒྱན་ཡོད་པས་ན། འདི་ནི་བོད་ཀྱི་ཚད་མ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཁྲོད་དཔྱད་གཞི་ཆེས་མཐོ་བའི་ལེགས་བཤད་ཅིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་དོ༎

 ༥. ལྟ་གྲུབ་གཙོ་བོ། 
གཞུང་འདིའི་ནང་གི་ལྟ་གྲུབ་གཙོ་བོ་ནི། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཚད་མས་བརྟག་བཟོད་པ་ཞིག་དགོས་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དེ་རིགས་པས་དཔྱད་ན་མ་གྲུབ་པར་ཤེས་པ་རང་གི་ངོ་བོར་བསྡུ་བའི་སེམས་ཙམ་པའི་ལྟ་བ་དང་། མཐར་ཐུག་དབུ་མའི་ལྟ་བ་ལ་འཇུག་པའི་ལམ་བཟང་པོ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ༎ "ཚད་མ་ནི་མི་བསླུ་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་" ཞེས་པའི་དོན་དེ་གཞིར་བཟུང་ནས་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་རིགས་པས་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བྱེད།

 ༦. གལ་གནད་དང་ཤུགས་རྐྱེན། 
གཞུང་འདི་ནི་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་བཤད་གྲྭ་ཁག་གི་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་རྩ་བའི་སློབ་ཚན་ཞིག་ཡིན། འདིའི་ཤུགས་རྐྱེན་གྱིས་བོད་ཀྱི་ཚད་མ་རིག་པའི་ཁྲོད་དུ་ཀརྨ་བཀའ་བརྒྱུད་རང་ལུགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བཞེད་མཚམས་རྣམས་གསལ་བར་བཏོད་ཡོད། གསང་སྔགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང་། ཐོག་མར་ཚད་མའི་རིགས་པས་ལྟ་བ་ལ་ངེས་པ་མ་རྙེད་ན་ཉམས་ལེན་ལོག་ལམ་དུ་འགྲོ་བའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པས། གཞུང་འདིས་ལྟ་བ་རྣམ་དག་རྙེད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བའི་བྱེད་ལས་སྒྲུབ་ཀྱིན་ཡོད་དོ༎

 ༧. ཟུར་ལྟའི་ནང་དོན། 

 ཀརྨ་པ་བདུན་པ་ཆོས་གྲགས་རྒྱ་མཚོ།
 ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ།
 ཀརྨ་བཀའ་བརྒྱུད།
 བོད་ཀྱི་ཚད་མ་རིག་པ།

 ༨. རྩ་འགྲེལ། 
«ཚད་མ་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་»འདི་ནི་འགྲེལ་བ་ཞིག་ཡིན། འདིའི་རྩ་བ་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་མཛད་པའི་«ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་»ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡིན། ཡང་གཞུང་འདི་ཉིད་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་དྲགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཕྱིས་ཀྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདིའི་དགོངས་དོན་བསྡུས་པའི་བསྡུས་དོན་དང་མཆན་འགྲེལ་དུ་མ་མཛད་ཡོད་དོ༎

 ༩. དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 

 ༡. ནང་ཁུལ་གྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 

 ཝི་ཀི་མ་ཡིག: ཚད་མ་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆུ་བོ་ཡོངས་སུ་འདུ་བ་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ།

 ༢. ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 

 ནང་བསྟན་དཔེ་ཚོགས་ལྟེ་གནས། BDRC: ཚད་མ་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆུ་བོ་ཡོངས་སུ་འདུ་བ་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ། (MW1KG2778)

Category:ནང་ཆོས།
Category:བསྟན་བཅོས།
Category:བོད་གཞུང།
Category:ཚད་མ།