སླབ་པ་གསུམ

ལྷག་པའི་བསླབ་པ་གསུམ། Three Higher Trainings 
ལྷག་པའི་བསླབ་པ་གསུམ་ (ལེགས་སྦྱར་སྐད་དུ། triśikṣā; པ་ལིའི་སྐད་དུ། tisikkhā) ནི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཉམས་ལེན་གྱི་སྙིང་པོ་དང་ཐར་པའི་བགྲོད་ལམ་གྱི་རྩ་བའི་སྒྲོམ་གཞི་ཞིག་ཡིན།[3] {https://en.wikipedia.org/wiki/Threefold_Training}[6] {https://www.wisdomlib.org/buddhism/book/dasabhumika-sutra-translation-and-study/d/doc1527537.html}[8] {https://studybuddhism.com/en/tibetan-buddhism/path-to-enlightenment/commentaries-on-lam-rim-texts/commentary-on-lamp-for-the-path-to-enlightenment-dr-berzin/training-in-higher-discipline-higher-concentration} འདི་དག་ནི་ལྷག་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ (adhiśīlaśikṣa)། ལྷག་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པ་ (adhicittaśikṣa འམ་ samādhiśikṣa)། ལྷག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ (adhiprajñāśikṣa) བཅས་གསུམ་ཡིན།[3] {https://dhammayut.org/wp-content/uploads/2022/06/PANNA-SIKKHA.pdf}[4] {https://www.samyeinstitute.org/wiki/three-trainings/} བསླབ་པ་འདི་གསུམ་ནི་དུག་གསུམ་ (འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་། གཏི་མུག) རྩ་བ་ནས་སྤངས་ཏེ་མྱང་འདས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ལམ་གནད་དུ་གྱུར་ཡོད།[11] {https://www.britannica.com/topic/Eightfold-Path}

 ཁུངས་གཏུགས་ས་དང་བཀའ་བསྟན་གྱི་ལོ་རྒྱུས། 
བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་བསྟན་དོན་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་ཡོངས་ཀྱི་ནང་དུ་བཞུགས་ཡོད། དེའི་ནང་ནས་ཁུངས་བཙན་ཤོས་ནི་བཀའ་འགྱུར་ཁྲོད་ཀྱི་《བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་མདོ་》(Toh. 282) འདི་ཉིད་ཡིན།[12] {https://deepblue.lib.umich.edu/items/551cdcac-b204-4fe6-8824-b12125a232ab}[13] {https://www.scribd.com/document/476985053/178652117-A-Clear-Differentiation-of-the-Three-Codes-pdf} མདོ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་གོང་གི་ལོ་དེར་ཡུལ་ཝྲྀ་ཛིའི་གྲོང་གསེབ་ཀུ་ཊི་གྲཱ་མ་ཀར་དགེ་སློང་གི་ཚོགས་ལ་གསུངས་པ་ཞིག་ཡིན།[14] {https://www.rigpawiki.org/index.php?title=Three_trainings}

འདུལ་བ་ལུང་གི་ནང་དུའང་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་སྐོར་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་ཡོད་དེ། 《འདུལ་བ་གཞི་》དང་《འདུལ་བ་ཕྲན་ཚེགས་》ཀྱི་ནང་དུའང་མདོ་འདིའི་ནང་དོན་རྣམས་འཁོད་ཡོད།[15] {https://www.researchgate.net/publication/367250861_Applied_Buddhism_The_Three_Trainings_and_the_Benefit_of_Integrating_Wisdom_Prajna_and_Ethics_Sila_with_Mindfulness_in_Secular_Contexts_Canadian_Journal_of_Buddhist_Studies_Number_17_2022} དེ་བཞིན་ལེགས་སྦྱར་གྱི་《ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མདོ་》དང་། པ་ལིའི་སྐད་ཀྱི་《དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡ་》 (Digha Nikaya) སོགས་ནང་ཆོས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་ཡོངས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ནང་བསླབ་པ་གསུམ་ནི་གཞི་རྩའི་ཉམས་ལེན་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་གནང་གི་ཡོད།[15] {https://www.researchgate.net/publication/367250861_Applied_Buddhism_The_Three_Trainings_and_the_Benefit_of_Integrating_Wisdom_Prajna_and_Ethics_Sila_with_Mindfulness_in_Secular_Contexts_Canadian_Journal_of_Buddhist_Studies_Number_17_2022}

 “ལྷག་པ་”ཞེས་པའི་དོན་དང་དེའི་ཁྱད་ཆོས། 
བསླབ་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་“ལྷག་པ་”ཞེས་པའི་ཚིག་འདིས་དམིགས་བསལ་གྱི་དོན་ཞིག་མཚོན་གྱི་ཡོད། དེ་ནི་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཀུན་སློང་དང་། དམིགས་ཡུལ་མཐོ་བ། དེ་བཞིན་ཉམས་ལེན་གྱི་གཏིང་ཟབ་ཚད་བཅས་ལ་གོ་དགོས།[8] {https://www.wisdomlib.org/buddhism/book/dasabhumika-sutra-translation-and-study/d/doc1527537.html}

 འཇིག་རྟེན་ཕལ་པའི་བསླབ་པ་དང་ལྷག་པའི་བསླབ་པའི་ཁྱད་པར། 
ཕྱོགས་སོ་སོ།འཇིག་རྟེན་ཕལ་པའི་བསླབ་པ།ལྷག་པའི་བསླབ་པ།ཀུན་སློངཚེ་འདིའི་བདེ་སྐྱིད་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོ་ལུགས།ངེས་འབྱུང་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས།[9] {https://studybuddhism.com/en/tibetan-buddhism/path-to-enlightenment/commentaries-on-lam-rim-texts/commentary-on-lamp-for-the-path-to-enlightenment-dr-berzin/training-in-higher-discipline-higher-concentration}ཚུལ་ཁྲིམསཚུལ་ཁྲིམས།ཁྲིམས་ལུགས་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲིག་ལམ།གཞན་ལ་ཕན་པ་དང་རང་རྒྱུད་སྡོམ་པའི་སྙིང་རྗེ།[10] {https://encyclopediaofbuddhism.org/wiki/Threefold_training}ཏིང་ངེ་འཛིསེམས་ལྷོད་ལ་འབབ་པ་དང་དམིགས་པ་གཅིག་སྒྲིལགནས་ཆ་བརྟན་པོ་དང་ལས་སུ་རུང་བའི་སེམས།[9] {https://studybuddhism.com/en/tibetan-buddhism/path-to-enlightenment/commentaries-on-lam-rim-texts/commentary-on-lamp-for-the-path-to-enlightenment-dr-berzin/training-in-higher-discipline-higher-concentration}ཤེས་རབཤེས་རབ།རིག་གནས་དང་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཤེས་བྱ།སྟོང་པ་ཉིད་དང་རྟེན་འབྱུང་གི་གནས་ལུགས་རྟོགས་པ།[11] {https://www.lionsroar.com/buddhism/threefold-training/}

 ༡. ལྷག་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ། (Adhiśīlaśikṣa) 
ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་གཞི་རྟེན་དང་རྩ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན།[12] {https://www.britannica.com/topic/trisiksa} བོད་སྐད་དུ་“ཚུལ་ཁྲིམས་”ཞེས་པ་ནི་རང་གི་ལུས་ངག་གི་སྤྱོད་པ་དེ་ཚུལ་དང་མཐུན་པར་བྱེད་པ་ལ་གོ་དགོས།[5] {https://www.rigpawiki.org/index.php?title=Three_higher_trainings} འདིས་སེམས་ཀྱི་དཀྲོག་རྐྱེན་རྣམས་ཞི་བར་བྱས་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པའི་མཐུན་རྐྱེན་བསྐྲུན་གྱི་ཡོད།

ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བཞེད་པ་ལྟར་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད།[9] {https://studybuddhism.com/en/tibetan-buddhism/path-to-enlightenment/commentaries-on-lam-rim-texts/commentary-on-lamp-for-the-path-to-enlightenment-dr-berzin/training-in-higher-discipline-higher-concentration}[13] {https://info-buddhism.com/Ethical_Discipline_Bodhisattvas-Geshe_Sonam_Rinchen.html}

 ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས།: མི་དགེ་བ་བཅུ་སྤོང་བ་དང་སྡོམ་པ་སྲུང་བ།
 དགེ་བ་ཆོས་སྡུད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས།: ཆོས་ཉན་པ་དང་དགེ་བའི་ལས་ལ་འབད་པ།
 སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས།: སྙིང་རྗེའི་སྒོ་ནས་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ།

 ༢. ལྷག་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པ། (Adhicittaśikṣa) 
འདི་ནི་རང་གི་སེམས་དེ་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པའི་ནུས་པ་གོང་འཕེལ་དུ་གཏོང་བའི་བསླབ་པ་ཡིན།[5] {https://www.rigpawiki.org/index.php?title=Three_higher_trainings} འདི་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཀྱི་རྙོག་པ་རྣམས་དྭངས་བར་བྱས་ཏེ་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བའི་གོ་སྐབས་བཟོ་གི་ཡོད།

ཉམས་ལེན་འདིའི་རྩེ་མོ་ནི་“ཞི་གནས་” (Śamatha) ཐོབ་པ་དེ་ཡིན། དེ་ཡང་བྱིང་རྒོད་ཀྱི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བའི་སྒོ་ནས་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་ཞིག་དགོས།[9] {https://studybuddhism.com/en/tibetan-buddhism/path-to-enlightenment/commentaries-on-lam-rim-texts/commentary-on-lamp-for-the-path-to-enlightenment-dr-berzin/training-in-higher-discipline-higher-concentration} ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རིམ་པ་ལ་བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་བཞི་སོགས་ཡོད།[14] {https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3705677/}

 ༣. ལྷག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ། (Adhiprajñāśikṣa) 
ཤེས་རབ་ནི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཐར་ལམ་གྱི་སྙིང་པོ་དང་དངོས་གཞི་ཡིན།[11] {https://www.lionsroar.com/buddhism/threefold-training/} འདིས་འཁོར་བའི་རྩ་བ་མ་རིག་པ་རྩ་མེད་དུ་གཏོང་གི་ཡོད། ཤེས་རབ་ལ་གོ་བ་ཆགས་སྟངས་ཀྱི་རིམ་པ་གསུམ་ཡོད།[15] {http://fpmt-ldc.org/wp-content/uploads/2020/10/gtz_lamrim-1.pdf}[3] {https://dhammayut.org/wp-content/uploads/2022/06/PANNA-SIKKHA.pdf}

 ཐོས་བྱུང་གི་ཤེས་རབ།: ཆོས་ལ་ཉན་པ་དང་ཀློག་པ་ལས་བྱུང་བ།
 བསམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ།: ཐོས་པའི་དོན་ལ་དཔྱད་པ་བཏང་བ་ལས་བྱུང་བ།
 སྒོམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ།: དཔྱད་པའི་དོན་དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་ནས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ།

 བསླབ་པ་གསུམ་དང་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཀྱི་འབྲེལ་བ། 
འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ནི་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་ནང་དུ་བསྡུ་ཆོག་པ་ཞིག་ཡིན།[2] {https://en.wikipedia.org/wiki/Threefold_Training}[10] {https://encyclopediaofbuddhism.org/wiki/Threefold_training}
བསླབ་པ་གསུམ།འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད།ལྷག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ།ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ།ལྷག་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ།ཡང་དག་པའི་ངག ཡང་དག་པའི་ལས་མཐའ། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ།ལྷག་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པ།ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན།

 བོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཁག་གི་བཞེད་ཚུལ་དང་སྡོམ་པ་གསུམ། 
བོད་ཀྱི་མཁས་པ་ཚོས་བསླབ་པ་གསུམ་དང་“སྡོམ་པ་གསུམ་” (སོ་ཐར་དང་། བྱང་སེམས། གསང་སྔགས་ཀྱི་སྡོམ་པ) གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ་མང་པོ་གནང་ཡོད།[16] {https://www.scribd.com/document/476985053/178652117-A-Clear-Differentiation-of-the-Three-Codes-pdf}{https://bo.wikipedia.org/wiki/%E0%BD%A6%E0%BE%A1%E0%BD%BC%E0%BD%9External_Links} དཔེར་ན། ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་《སྡོམ་གསུམ་རབ་དབྱེ་》ནང་དུ་སྡོམ་པ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་གསུངས་ཡོད།[17] {https://ryi.org/wp-content/uploads/2023/10/Bella-Chao-TTIP-thesis-2023.pdf} ཡང་པཎ་ཆེན་ཤཱཀྱ་མཆོག་ལྡན་གྱིས་སྡོམ་པ་གསུམ་པོ་གང་ཟག་གཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་གནས་སྐབས་“གནས་འགྱུར་”གྱི་ཚུལ་གྱིས་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་སྐོར་ལ་གསར་གཏོད་ཀྱི་བཞེད་པ་གསུངས་ཡོད།[18] {https://deepblue.lib.umich.edu/items/551cdcac-b204-4fe6-8824-b12125a232ab}

བོད་ཀྱི་ཆོས་བརྒྱུད་ཡོངས་ཀྱིས་བསླབ་པ་གསུམ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་“སྡེ་སྣོད་གསུམ་” (འདུལ་བ་དང་། མདོ་སྡེ། མངོན་པ) གྱི་བརྗོད་བྱ་སྙིང་པོ་ཡིན་པར་བཞེད་དེ། འདུལ་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། མདོ་སྡེས་ཏིང་ངེ་འཛིན། མངོན་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་སྟོན་པར་འདོད་དོ།[19] {https://www.rigpawiki.org/index.php?title=Three_pitakas}{https://bo.wikipedia.org/wiki/%E0%BD%96%E0%BD%80%E0%BD%A0%E0%BC%8B%E0%BD%A6%E0%BE%A1%E0%BD%BA%E0%BC%8B%E0%BD%A6%E0%BE%A1%E0%BD%BC%E0%BD%9External_Links}

 དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།