ཚད་མའི་མདོ་སྡེ་བདུན་དང་བཅས་པའི་སྤྱི་དོན་རིགས་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་

༄༅། །«ཚད་མའི་མདོ་སྡེ་བདུན་དང་བཅས་པའི་སྤྱི་དོན་རིགས་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་»འདི་ནི་དུས་རབས་བཅུ་དྲུག་པའི་ནང་འབྲུག་པ་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་ཀུན་མཁྱེན་པདྨ་དཀར་པོ་ (༡༥༢༧-༡༥༩༢) མཆོག་གིས་མཛད་པའི་ཚད་མ་རིག་པའི་གཞུང་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པ་ཞིག་ཡིན། གཞུང་འདི་ནི་ནང་པའི་མདོ་ཕྱོགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཏེ། རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་གླང་གི་«ཚད་མ་ཀུན་བཏུས་»དང་། སློབ་དཔོན་ཆོས་གྲགས་ཀྱི་«ཚད་མ་སྡེ་བདུན་»གྱི་དགོངས་དོན་རྣམས་གོ་རིམ་ལེགས་པར་བསྒྲིགས་ནས་གསལ་བཤད་བྱས་པའི་སྤྱི་དོན་ཞིག་ཡིན། འདིའི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་ནི། ཤེས་བྱ་ཡོད་དོ་ཅོག་གི་གནས་ལུགས་འཁྲུལ་མེད་དུ་རྟོགས་པ་ལ་ཚད་མ་རིག་པའི་ལམ་ནས་བློ་གྲོས་ཀྱི་གཤོག་པ་བསྐྱེད་དེ། ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་སྒྲུབ་པ་ལ་བློ་ཡི་ནུས་པ་གོང་འཕེལ་དུ་གཏོང་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན།

 ༡. མཚན་དོན། 
མཚན་བྱང་ཆ་ཚང་ལ་«ཚད་མའི་མདོ་སྡེ་བདུན་དང་བཅས་པའི་སྤྱི་དོན་རིགས་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་»ཞེས་ཞུའོ།།

 ༢. མཛད་པ་པོ། 
གཞུང་འདི་མཛད་པ་པོ་ནི་རྒྱལ་དབང་འབྲུག་པ་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་པ་ཀུན་མཁྱེན་པདྨ་དཀར་པོ་མཆོག་ཡིན། ཁོང་ནི་རབ་བྱུང་དགུ་པའི་མེ་ཕག་ (༡༥༢༧) ལོར་ཀོང་པོ་མྱང་པོར་སྐུ་འཁྲུངས། ཆུང་དུས་ནས་མཁྱེན་རབ་ཀྱི་རྩལ་རྫོགས་ཤིང་། གསར་རྙིང་གི་གཞུང་ལུགས་ཀུན་ལ་གཟིགས་པ་ཡངས་པས་ "ཀུན་མཁྱེན་" ཞེས་པའི་མཚན་སྙན་ཐོབ། ཁོང་གིས་གསུང་འབུམ་པོ་ཏི་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ལྷག་མཛད་དེ་འབྲུག་པ་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་བསྟན་པ་དར་རྒྱས་ཆེན་པོ་བཏང་བར་མ་ཟད། རིག་གནས་ཆེ་ཆུང་ཀུན་ལ་མཁས་པའི་རྩེར་སོན་པ་ཞིག་ཡིན། རབ་བྱུང་བཅུ་པའི་ཆུ་འབྲུག་ (༡༥༩༢) ལོར་སྐུ་གཤེགས་སོ།།

 ༣. རྒྱབ་ལྗོངས་དང་མཛད་དགོས། 
གཞུང་འདི་མཛད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་སུ་ཚད་མ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་དར་ཁྱབ་ཆེ་ནའང་། གཞུང་ཆེན་མོ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་དོན་རྟོགས་དཀའ་བ་དང་། ཡང་ན་ཡིག་ཆ་མང་པོ་ལ་བལྟ་དགོས་པའི་དཀའ་ངལ་སེལ་ཆེད་ཡིན། ལྷག་པར་དུ་འབྲུག་པ་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་སློབ་གཉེར་བ་རྣམས་ལ་ཚད་མའི་གཞུང་གི་སྙིང་པོ་མ་ནོར་བར་སྟོན་པའི་ལག་དེབ་ལྟ་བུ་ཞིག་མཁོ་བར་གཟིགས་ནས་མཛད་དོ།།

 ༤. གཞུང་ཚད་དང་བརྗོད་དོན། 
འབྲུག་ཀུན་མཁྱེན་པདྨ་དཀར་པོའི་གཞུང་«ཚད་མའི་མདོ་སྡེ་བདུན་དང་བཅས་པའི་སྤྱི་དོན་རིགས་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་»འདི་ནི། རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཕྱོགས་གླང་དང་ཆོས་གྲགས་ཀྱི་དགོངས་པ་གཞིར་བཟུང་ནས། ཚད་མ་རིག་པའི་གནད་རྣམས་ས་བཅད་གོ་རིམ་གསལ་བོའི་སྒོ་ནས་བསྡུས་ཡོད་པའི་གཞུང་ཞིག་ཡིན། གཞུང་འདིའི་ནང་དོན་གཙོ་བོ་ས་བཅད་ཆེན་པོ་བཞིའི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་ཡོད་པ་གཤམ་གསལ་ལྟར་རོ།།

 ཀ༽ ཤེས་བྱ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་གཞག 
ས་བཅད་དང་པོ་འདིའི་ནང་། ཤེས་པས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ "ཡུལ་" གྱི་གནས་ལུགས་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བྱེད་དོ།། དེ་ཡང་ཡུལ་ལ་དབྱེ་ན། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ "རང་མཚན་" དང་། རྟོག་པས་བཏགས་པའི་ "སྤྱི་མཚན་" གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གསལ་བར་བསྟན་ཡོད། དངོས་པོ་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དོན་བྱེད་ནུས་པ་དང་མི་ནུས་པའི་དབྱེ་བ་དང། མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་དང་། སྒྲ་རྟོག་གི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ལྡོག་པ་སོགས་ཡུལ་གྱི་གནས་ལུགས་མ་ནོར་བར་བཤད་ཡོད། འདི་ནི་ཚད་མ་ལ་མ་བརྟེན་པར་ཡུལ་གྱི་གནས་ལུགས་རྟོགས་མི་ཐུབ་པའི་གནད་འགག་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།

 ཁ༽ ཤེས་བྱེད་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པའི་རྣམ་གཞག 
ས་བཅད་གཉིས་པ་འདིའི་ནང་། ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་ "ཡུལ་ཅན་" ནམ་ཤེས་པའི་རྣམ་གཞག་རྒྱས་པར་བཤད་ཡོད། དེ་ལ་ཚད་མ་དང་ཚད་མིན་གྱི་ཤེས་པ་གཉིས་སུ་དབྱེ་ནས། ཚད་མ་ལ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་དཔག་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་དབྱེ་བ་བསྟན་ཏོ།། ཚད་མིན་གྱི་ཤེས་པ་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། བཅད་ཤེས། ཐེ་ཚོམ། སྣང་ལ་མ་ངེས་པ། ལོག་ཤེས་བཅས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་རྣམས་གསལ་བར་བཀོད་ཡོད། འདིས་རང་གི་བློ་ཁ་ནང་དུ་ཕྱོགས་ཏེ། ཤེས་པ་གང་ཞིག་གིས་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་འཁྲུལ་མེད་དུ་རྟོགས་པ་དང་། གང་ཞིག་གིས་བསླུ་བར་བྱེད་པའི་ཚུལ་ལེགས་པར་ཤེས་པར་བྱེད་དོ།།

 ག༽ རྟོགས་བྱེད་ཐབས་ཀྱི་རྣམ་གཞག 
ས་བཅད་གསུམ་པ་འདིར། རང་གིས་མ་རྟོགས་པའི་དོན་ཞིག་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཏེ། "རྟགས་ཡང་དག་" གི་རྣམ་གཞག་བཤད་ཡོད། རྟགས་ལ་ཕྱོགས་ཆོས་དང་། རྗེས་ཁྱབ། ལྡོག་ཁྱབ་སྟེ་ "ཚུལ་གསུམ་" ཚང་དགོས་པའི་གནད་རྣམས་གསལ་བར་བསྟན་ཏོ།། དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་དང་། འབྲས་བུའི་རྟགས། མ་དམིགས་པའི་རྟགས་བཅས་གཏན་ཚིགས་རིག་པའི་ལམ་ནས་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་བཤད་ཡོད། འདི་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་རྣམས་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་བློ་བསྐྱེད་པའི་ཐབས་མཆོག་ཡིན་ནོ།།

 ང༽ གཞན་དོན་རྗེས་དཔག་དང་རྩོད་པའི་རིམ་པ། 
ས་བཅད་བཞི་པ་འདིའི་ནང་། རང་གིས་རྟོགས་པའི་དོན་དེ་གཞན་ལ་གོ་བར་བྱེད་པའི་ "གཞན་དོན་རྗེས་དཔག་" གི་ངག་གི་སྦྱོར་བ་དང་། ཕྱིར་རྒོལ་བས་བཀོད་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་རྣམས་སུན་འབྱིན་པའི་རིགས་པ་བཤད་ཡོད། དེ་ཡང་རྩོད་པའི་སྐབས་སུ་སྒྲུབ་ངག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟར་འགོད་པའི་ཚུལ་དང་། ལྟག་ཆོད་དང་ཚར་གཅོད་པའི་གནས་སོགས་རྩོད་པའི་ལག་ལེན་གྱི་གནད་རྣམས་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་ཡོད། འདིའི་དགོས་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་པའི་ལོག་རྟོག་བཟློག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་རིགས་པའི་ལམ་ནས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་ནུས་པ་བསྐྱེད་པ་དེ་ཡིན་ནོ།།

མདོར་ན། «ཚད་མའི་མདོ་སྡེ་བདུན་དང་བཅས་པའི་སྤྱི་དོན་རིགས་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་»འདི་ནི། བརྗོད་བྱ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་ཚིག་དོན་གོ་བདེ་བ། ཚད་མ་རིག་པའི་གཞུང་ཆེན་མོ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོ་མ་ནོར་བར་བསྡུས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཡིན་ནོ།།

 ༥. ལྟ་གྲུབ་གཙོ་བོ། 
ཀུན་མཁྱེན་པདྨ་དཀར་པོའི་ཚད་མའི་ལྟ་གྲུབ་ནི། གཞི་སེམས་ཙམ་པའི་ལྟ་བ་གཙོ་བོར་བཟུང་བའི་ཐོག་ནས། མཐར་ཐུག་དབུ་མ་ཆེན་པོའི་གནས་ལུགས་དང་མི་འགལ་བར་གསལ་བཤད་མཛད་པ་དེ་ཡིན། ཁོང་གིས་ "རྣམ་རིག་སྨྲ་བའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ལམ་ནས་ཚད་མའི་རྣམ་གཞག་གཏན་ལ་འབེབས་པ་" གཙོ་བོར་མཛད་ཅིང་། ཚད་མ་ནི་ཐར་པ་བགྲོད་པའི་མིག་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་གསུངས་སོ།།

 ༦. གལ་གནད་དང་ཤུགས་རྐྱེན། 
གཞུང་འདིས་འབྲུག་པ་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་བཤད་གྲྭ་ཁག་གི་སློབ་ཚན་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད། གསང་སྔགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་པ་ཞིག་ཡིན་ནའང་། ཐོག་མར་ཚད་མའི་ལམ་ནས་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་ལ་ངེས་པ་མ་རྙེད་ན། སྒོམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་ཡང་དག་པ་སྐྱེ་མི་ཐུབ་པས་གཞུང་འདི་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད། ཁོང་གིས་མཛད་པའི་གཞུང་འདི་ནི་བོད་ཀྱི་ཚད་མ་རིག་པའི་ལོ་རྒྱུས་ནང་གྲུབ་མཐའ་རང་རང་གི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་གཞུང་ཚད་ལྡན་ཞིག་ཏུ་བརྩིའོ།།

 ༧. ཟུར་ལྟའི་ནང་དོན། 

 ཚད་མ་རིག་པ།
 ཀུན་མཁྱེན་པདྨ་དཀར་པོ།
 ཚད་མ་སྡེ་བདུན།
 འབྲུག་པ་བཀའ་བརྒྱུད།

 ༨. རྩ་འགྲེལ། 
«ཚད་མའི་མདོ་སྡེ་བདུན་དང་བཅས་པའི་སྤྱི་དོན་རིགས་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་»འདི་ནི་རྩ་གཞུང་ (སློབ་དཔོན་ཆོས་གྲགས་ཀྱི་སྡེ་བདུན་སོགས་) གི་དགོངས་དོན་འགྲེལ་བར་བྱེད་པའི་ "སྤྱི་དོན་" ནམ་ "འགྲེལ་བཤད་" ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས། འདི་ལ་རྩ་བ་ཟུར་དུ་མེད་ཀྱང་། འདི་ཉིད་སློབ་གཉེར་བྱེད་སྐབས་ཀུན་མཁྱེན་རང་གི་གསུང་རྒྱུན་ལྟར་གྱི་མཆན་འགྲེལ་དང་། ཕྱིས་ཀྱི་འབྲུག་པའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཛད་པའི་ལེགས་བཤད་མང་པོ་ཡོད་དོ།།

 ༩. དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 

 ༡. ནང་ཁུལ་གྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 

 ཝི་ཀི་མ་ཡིག: ཚད་མའི་མདོ་སྡེ་བདུན་དང་བཅས་པའི་སྤྱི་དོན་རིགས་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ།

 ༢. ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 

 ནང་བསྟན་དཔེ་ཚོགས་ལྟེ་གནས། BDRC: ཚད་མའི་མདོ་སྡེ་བདུན་དང་བཅས་པའི་སྤྱི་དོན་རིགས་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ། (E10736)

Category:ནང་ཆོས།
Category:བསྟན་བཅོས།
Category:བོད་གཞུང།
Category:ཚད་མ།