ཡང་དག་རིག་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ཕྱི་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་པར་བཤད་པ་

༄༅། །«ཡང་དག་རིག་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ཕྱི་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་པར་བཤད་པ» ཞེས་པ་འདི་ནི་བླ་མེད་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་ཀྱི་གཙོ་བོ་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་དགོངས་པ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱི་མའི་རྒྱུད་དམ་ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་པའི་དོན་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་བའི་གཞུང་ལུགས་ཤིག་ཡིན་ནོ། །གཞུང་འདི་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་སློབ་དཔོན་བཻ་དྱ་པཱ་དས་མཛད་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ནང་ཙམ་དུ་རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཀ་མ་ལ་གུ་ཧྱ་དང་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ལྷ་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་གནང་མཛད་པ་ཞིག་རེད། གཞུང་འདིའི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་ནི། གསང་བ་འདུས་པའི་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཚིག་དོན་ཟབ་མོ་རྣམས་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱིས་གོ་སླ་བའི་ཆེད་དུ་གསལ་བཤད་བྱེད་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་རྡོ་རྗེ་ལུས་ཀྱི་གནས་ལུགས་དང་། རིམ་གཉིས་ཀྱི་ཉམས་ལེན། ལས་བཞིའི་སྦྱོར་བ། དབང་བསྐུར་བའི་ཆོ་ག་སོགས་ཞིབ་ཕྲ་གཏན་ལ་ཕབ་སྟེ་གདུལ་བྱ་རྣམས་སྨིན་གྲོལ་གྱི་ལམ་ལ་འགོད་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ། །

 ༡. མཚན་དོན། 

 མཚན་བྱང། 

 རྒྱ་གར་སྐད་དུ། སམྱ་གྭི་དྱ་ཀ་ར་ནཱ་མེཏྟ་ར་ཏནྟྲ་བྱཱ་ཁྱཱ་ནཾ། (Samyagvidyākara-nāma-uttaratantra-vyākhyāna)
 བོད་སྐད་དུ། ཡང་དག་རིག་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ཕྱི་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་པར་བཤད་པ།

 མཚན་བྱང་གི་གོ་དོན། 

 སམྱག་ (Samyak) ཅེས་པ་ནི་ "ཡང་དག་" སྟེ་མ་ནོར་བ་དང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན།
 བིདྱ་ (Vidya) ཅེས་པ་ནི་ "རིག་" སྟེ་ཤེས་བྱ་འམ་རིག་པ།
 ཀ་ར་ (Kara) ཅེས་པ་ནི་ "བྱེད་" དེ་བྱེད་པོའམ་འབྱུང་གནས། དེས་ན་ "ཡང་དག་རིག་བྱེད་" ཅེས་པ་ནི་གཞུང་འདིའི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཡིན་ནོ། །
 ཨུཏྟ་ར་ཏནྟྲ་ (Uttaratantra) ཅེས་པ་ནི་ "ཕྱི་མའི་རྒྱུད་" དེ་གསང་འདུས་རྩ་རྒྱུད་ལེའུ་བཅུ་བདུན་གྱི་རྗེས་སུ་བྱུང་བའི་ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་པ་ལ་གོ་དགོས།
 བྱཱ་ཁྱཱ་ན་ (Vyākhyāna) ཅེས་པ་ནི་ "རྣམ་པར་བཤད་པ་" སྟེ་ཚིག་དོན་རྒྱས་པར་འགྲེལ་བ་ལ་ཟེར་རོ། །

 ༢. མཛད་པ་པོ་དང་བརྒྱུད་པ། 

 མཛད་པ་པོ། 
གཞུང་འདི་མཛད་པ་པོ་ནི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ བཻ་དྱ་པཱ་ད་ (Acharya Vaidyapada) ཡིན་ནོ། །ཁོང་ནི་གསང་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ལ་མཁས་ཤིང་གྲུབ་པ་བརྙེས་པའི་སློབ་དཔོན་ཞིག་ཡིན་པར་གྲགས་ཤིང་། ཁོང་གིས་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དགོངས་པ་འགྲེལ་བའི་བསྟན་བཅོས་འདི་ཉིད་བརྩམས་པར་མཛད། གཞུང་གི་མཆོད་བརྗོད་དུ་ "དཔལ་ལྡན་འཇམ་དབྱངས་རྡོ་རྗེ་" ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། "སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཞབས་" སོགས་བླ་མ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་མན་ངག་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་བརྩམས་པར་གསུངས་ཡོད།

 འགྱུར་གྱི་ལོ་རྒྱུས། 
གཞུང་འདི་ཉིད་བོད་དུ་བསྟན་པ་ཕྱི་དར་གྱི་དུས་སུ་འགྱུར་བ་ཞིག་ཡིན་ལ།

 རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ། ཀ་མ་ལ་གུ་ཧྱ། (Kamalaguhya)
 བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ། མངའ་བདག་ལྷ་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན། (Lha Yeshe Gyaltsen)  ཁོང་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་གཞུང་འདི་ལེགས་པར་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པར་མཛད་དོ། །

 ༣. རྒྱབ་ལྗོངས་དང་མཛད་དགོས། 
གསང་བ་འདུས་པའི་རྩ་བའི་རྒྱུད་ནི་ཚིག་དོན་ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅིང་། བརྡ་དང་གབ་ཚིག་གི་ལམ་ནས་བསྟན་པས་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཞིག་ཡིན། དེར་བརྟེན་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་དོགས་པ་དྲིས་པ་དང་། དོགས་པ་དེ་དག་སེལ་བའི་ཆེད་དུ་ཕྱི་མའི་རྒྱུད་འདི་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་བཻ་དྱ་པཱ་དས་ཕྱི་མའི་རྒྱུད་དེའི་དོན་རྣམས་སྔོན་གྱི་མཁས་པ་དང་གྲུབ་ཐོབ་རྣམས་ཀྱི་མན་ངག་དང་སྦྱར་ནས་གསལ་བར་བཤད་པ་འདི་ནི། མ་འོངས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་མྱུར་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་དམིགས་ནས་མཛད་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །

 ༤. གཞུང་ཚད་དང་བརྗོད་དོན། 
གཞུང་འདི་ནི་ཕྱི་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་ཚན་རེ་རེ་བཞིན་ཞིབ་ཏུ་འགྲེལ་བའི་རྣམ་བཤད་ཀྱི་ངོ་བོར་ཡོད། ནང་དོན་གྱི་ཆ་ནས་གཤམ་གསལ་ལྟར་གཙོ་བོར་བསྡུས་ཆོག

 གླེང་གཞི་དང་ཞུས་ལན། 
ཐོག་མར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཟབ་དོན་དང་། གསང་བའི་མིང་དོན་སོགས་ཀྱི་སྐོར་དྲིས་པ་དང་། དེའི་ལན་དུ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་བསྟན་པའི་སྐོར་འཁོད་ཡོད།

 རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་འབྲེལ་བ། 
"རྒྱུད་" ཅེས་པའི་སྒྲ་དོན་བཤད་པ་སྟེ། གཞི་(ཐབས་དང་ཤེས་རབ)། རང་བཞིན་(མེད་པའི་རྣམ་པ)། འབྲས་བུ་(མི་འཕྲོགས་པ) བཅས་གསུམ་རྒྱུན་ཆགས་པས་ན་རྒྱུད་དུ་བཏགས་པ་དང་། རྩ་རྒྱུད་ཀྱི་ལེའུ་སོ་སོའི་(ལེའུ་ ༡ ནས་ ༡༧ བར་) འབྲེལ་བ་དང་དགོས་དོན་བསྟན་པ།

 ལྷ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྣམ་གཞག 
རིགས་ལྔའི་སངས་རྒྱས་དང་། ཁྲོ་བོའི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་མཚོན་དོན་དང་། ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལྷ་དང་ལྷ་མོའི་ངོ་བོར་དག་པ་དྲན་ཚུལ་བསྟན་པ། དཔེར་ན། གཟུགས་ཕུང་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་། ཚོར་བ་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་དུ་དག་པ་ལྟ་བུའོ། །

 སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག (Sadangayoga) 
སོར་སྡུད་དང་། བསམ་གཏན། སྲོག་རྩོལ། འཛིན་པ། རྗེས་དྲན། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཡན་ལག་དྲུག་གི་ཉམས་ལེན་ཞིབ་ཏུ་བཤད་པ། འདི་ནི་གསང་འདུས་ཀྱི་ལམ་གྱི་སྙིང་པོ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །

 ལས་བཞིའི་སྦྱོར་བ། 
ཞི་བ་དང་། རྒྱས་པ། དབང་། དྲག་པོ་སྟེ་ལས་བཞིའི་སྒོ་ནས་གདུལ་བྱ་འདུལ་ཐབས་དང་། ཁྱད་པར་དུ་མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་ལས་ལ་བརྟེན་ནས་གདུག་པ་ཅན་ཚར་གཅོད་པའི་ཚུལ་དང་དེའི་དགོས་པ་བསྟན་ཡོད།

 དབང་བསྐུར་དང་དམ་ཚིག 
སློབ་མ་ལ་དབང་བསྐུར་བའི་ཆོ་ག་དང་། དེའི་རྗེས་སུ་བསྲུང་བྱའི་དམ་ཚིག་དང་སྡོམ་པའི་སྐོར་གསལ་བར་བཤད་ཡོད།

 ༥. ལྟ་གྲུབ་གཙོ་བོ། 
གཞུང་འདིའི་ལྟ་གྲུབ་གཙོ་བོ་ནི་ཐབས་ཤེས་ཟུང་འཇུག་དང་། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཡིན།

 ཉོན་མོངས་ལམ་བྱེད། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤོང་མི་དགོས་པར་ཐབས་ཀྱིས་ཟིན་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོར་འགྱུར་བར་བཞེད་དེ། "འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ནི་འདོད་པའོ། །དམ་ཚིག་ནི་ཐམས་ཅད་ལས་མི་འདའ་བའི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་ཏོ།" ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །
 གཟུང་འཛིན་དག་པ། ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་དང་། ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གདོད་ནས་གྲུབ་པའི་ལྟ་བ་འཛིན་ནོ། །

 ༦. གལ་གནད་དང་ཤུགས་རྐྱེན། 
«ཡང་དག་རིག་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ཕྱི་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་པར་བཤད་པ» འདི་ནི་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་འགྲེལ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་བརྩི་ལ། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་ལུགས་སྲོལ་ཏེ་འཕགས་ལུགས་གསང་འདུས་ཀྱི་དགོངས་པ་རྟོགས་པ་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་ཡིག་ཆ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། བོད་ཀྱི་གསང་སྔགས་གསར་མའི་ལུགས་ལ་གསང་འདུས་ཀྱི་རིམ་གཉིས་ཉམས་ལེན་དང་། ལྷག་པར་དུ་རྫོགས་རིམ་གྱི་སྐབས་སུ་གཞུང་འདིའི་བཤད་པ་རྣམས་ཁུངས་གཏུགས་ས་གཙོ་བོར་གྱུར་ཡོད།

 ༧. ཟུར་ལྟའི་ནང་དོན། 

 གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད།
 རྒྱུད་ཕྱི་མ།
 སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག
 སློབ་དཔོན་བཻ་དྱ་པཱ་ད།

 ༨. རྩ་འགྲེལ། 

 རྩ་བའི་གཞུང་། གཞུང་འདི་ནི་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྩ་རྒྱུད་ཀྱི་ཕྱི་མའི་རྒྱུད་དམ་ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་པའི་འགྲེལ་བ་ཡིན་ནོ། །
 འགྲེལ་བ། གཞུང་འདི་ཉིད་ཕྱི་མ་རྒྱུད་ཀྱི་འགྲེལ་བ་(Commentary)ཡིན་པས་རང་རྐང་གི་རྩ་བ་མིན། འོན་ཀྱང་གཞུང་འདིའི་དགོངས་པ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་བོད་འགྲེལ་དུ་མ་བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ་དང་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་སོགས་ཀྱིས་མཛད་པའི་གསང་འདུས་ཀྱི་ཊཱིཀྐ་རྣམས་སུ་ལུང་འདྲེན་མང་དུ་མཛད་ཡོད།

 ༩. དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 

 ༡. ནང་ཁུལ་གྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 

 ཝི་ཀི་མ་ཡིག: ཡང་དག་རིག་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ཕྱི་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་པར་བཤད་པ།

 ༢. ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 

 ནང་བསྟན་དཔེ་ཚོགས་ལྟེ་གནས། BDRC: ཡང་དག་རིག་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ཕྱི་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་པར་བཤད་པ།  (MW23703_1850)

Category:ནང་ཆོས།
Category:བསྟན་འགྱུར།
Category:ཕྱི་མ་རྒྱུད།
Category:རྣམ་བཤད།