གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ།

༄༅། །«གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་»ནི་རྒྱ་གར་གྱི་གྲུབ་ཆེན་ནག་པོ་སྤྱོད་པས་མཛད་པའི་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་གཞུང་འགྲེལ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། གཞུང་འདིས་གཙོ་བོར་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་ལྟ་བུའི་བླ་མེད་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་ཀྱི་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་རྣམས་འགྲེལ་བཤད་མཛད་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་མདོ་དང་རྒྱུད་སྡེ་ཀུན་གྱི་འགོར་ཡོད་པའི་“འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན།” ཞེས་པའི་ཚིག་རྐང་གཅིག་ལ་གཞི་བཅོལ་ནས། དེའི་ནང་དུ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ། བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་རིམ་པ། སྐུ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན། འཁོར་འདས་ཀྱི་གནས་ལུགས་སོགས་ཇི་ལྟར་བསྡུས་པའི་ཚུལ་གསལ་བར་སྟོན་པས། གསང་སྔགས་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་དང་ཉམས་ལེན་གྱི་གནད་མང་པོ་གོ་བདེ་བར་བཀྲལ་ཡོད། གཞུང་འདིའི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་ནི་གང་ཟག་རབ་འབྲིང་ཐ་གསུམ་སུ་ཡིན་ཡང་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གོ་འཕང་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ནོ།།

 ༡. མཚན་དོན། 

 མཚན་བྱང་། 

 རྒྱ་གར་སྐད་དུ། གུ་ཧྱ་ཏཏྟྭ་པྲ་ཀ་ཤ་ནཱ་མ།
 བོད་སྐད་དུ། གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ།

 མཚན་བྱང་གི་གོ་དོན། 

 གུ་ཧྱ་ (Guhya) ཞེས་པ་ནི་“གསང་བ།”ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། འདིར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་ལྟ་སྤྱོད་ཟབ་མོ་ལ་གོ་དགོས།
 ཏཏྟྭ་ (Tattva) ཞེས་པ་ནི་“དེ་ཁོ་ན་ཉིད།”ཅེས་པའི་དོན་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་སམ་ངོ་བོ་ལ་གོ།
 པྲ་ཀ་ཤ་ (Prakāśa) ཞེས་པ་ནི་“རབ་ཏུ་གསལ་བ།”ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། གསང་བའི་དོན་རྣམས་གསལ་ཞིང་གོ་བདེ་བར་སྟོན་པ་ལ་གོ་དགོས།
 ནཱ་མ་ (Nāma) ཞེས་པ་ནི་“ཞེས་བྱ་བ།”ཞེས་པའི་དོན་ནོ།།

དེས་ན་མཚན་བྱང་གི་དོན་ནི། གསང་སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྣམས་གསལ་བར་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ཞེས་པའོ།།

 ༢. མཛད་པ་པོ་དང་བརྒྱུད་པ། 

 མཛད་པ་པོ། 
གཞུང་འདིའི་མཛད་པ་པོ་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་གྲུབ་ཐོབ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞིའི་ནང་ཚན་གྲུབ་ཆེན་ནག་པོ་སྤྱོད་པ་(Kṛṣṇacārin)ཡིན། ཁོང་ནི་སྔགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་མངའ་བརྙེས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་ལ། གསང་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྡེ་མང་པོའི་དགོངས་འགྲེལ་མཛད་མཁན་གྱི་སློབ་དཔོན་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན།

 འགྱུར་གྱི་ལོ་རྒྱུས། 
གཞུང་འདིའི་མཇུག་བྱང་ལྟར་ན། ཐོག་མར་རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ག་ཡ་དྷ་ར་དང་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་འགོས་ལྷས་བཙས་ཀྱིས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར། ཕྱིས་སུ་དཔལ་སུ་མ་ཏི་ཀཱིརྟི་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་མར་པ་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་གིས་འགྱུར་བཅོས་དང་བཅས་གཏན་ལ་ཕབ་པར་མཛད་དོ།། འདིས་གཞུང་འདི་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་ཕྱག་བཞེས་སུ་གལ་གནད་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་མཚོན།

 ༣. རྒྱབ་ལྗོངས་དང་མཛད་པའི་དགོས་པ། 
གཞུང་འདི་མཛད་པའི་དགོས་པ་ནི། སྤྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཕུང་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི་དགོངས་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་གསང་སྔགས་རྒྱུད་སྡེའི་དོན་རྣམས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པས་གོ་དཀའ་བ་དང་། དེ་ཡང་གཞུང་ཚིག་གི་གསང་དོན་མ་རྟོགས་ན་ཉམས་ལེན་གྱི་གནད་ལ་རྨོངས་པར་འགྱུར་བས། སློབ་དཔོན་གྱིས་ཐུགས་བརྩེ་བ་ཆེན་པོས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་མཛད་པའོ། །གཞུང་འདིའི་འགོར།"རྒྱལ་བ་ཁྱུ་མཆོག་སྐུ་རྣམས་གསུམ་པོ་དེ་ལ་བཏུད་ནས་གསང་བའི་དེ་ཉིད་རབ་གསལ་བ། །

སྤྱོད་པའི་རྡོ་རྗེ་རྟོག་པས་སེམས་ཅན་ཕུང་པོས་གསལ་བར་ལེགས་རྟོགས་བྱ་ཕྱིར་བཤད་པར་བྱ། །"ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལེགས་པར་རྟོགས་པའི་ཆེད་དུ་མཛད་པ་གསལ་པོར་བསྟན་ཡོད།

 ༤. གཞུང་ཚད་དང་བརྗོད་དོན། 
གཞུང་འདི་ལ་ལེའུ་བཞི་ཡོད་ལ། ལེའུ་སོ་སོའི་བརྗོད་དོན་གཙོ་བོ་ནི་གཤམ་གསལ་ལྟར་རོ།།

 ལེའུ་དང་པོ། བླ་མ་ལ་མཉེས་པར་བྱ་བ།  ལེའུ་འདིར་ཐོག་མར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་བསྟན་ནས། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་གོ་དོན་དང་། གསང་སྔགས་རྒྱུད་སྡེའི་དབྱེ་བ། ལྷག་པར་དུ་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་རིམ་པ་གཉིས་ངོ་སྤྲོད་མཛད་ཡོད། དེ་ནས་ཉམས་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པ་ལ་བླ་མ་ནི་གཞི་རྩ་ཡིན་པས། བླ་མ་ལ་གུས་པས་མཉེས་པར་བྱ་དགོས་པའི་གལ་གནད་ནན་བཤད་མཛད་ཡོད།
 ལེའུ་གཉིས་པ། “འདི་སྐད་བདག་གིས་”སོགས་ཀྱི་བཤད་པ།  ལེའུ་འདིར་རྒྱུད་སྡེ་རྣམས་ཀྱི་འགོར་ཡོད་པའི་“འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་བཙུན་མོའི་བྷ་ག་རྣམས་ལ་བཞུགས་སོ།།”ཞེས་པའི་ཚིག་རྣམས་ལ་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འགྲེལ་བཤད་མཛད་ཡོད། དཔེར་ན། “ཨེ་”ཡིག་ཤེས་རབ་དང་། “བཾ་”ཡིག་ཐབས་ཀྱི་མཚོན་དོན་ཡིན་ཚུལ། “བདག་གིས་ཐོས་པ།”ཞེས་པ་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་མཚོན་དོན་ཡིན་ཚུལ། “དུས་གཅིག་ན།”ཞེས་པ་འདས་མ་འོངས་ད་ལྟ་དུས་གསུམ་རོ་མཉམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དུས་ལ་གོ་དགོས་ཚུལ་སོགས་གསང་དོན་ཟབ་མོ་རྣམས་བཀྲལ་ཡོད།
 ལེའུ་གསུམ་པ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་བསྟན་པ།  ལེའུ་འདིར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་དང་འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་རྣམས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས། དོན་དངོས་སུ་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟར་བདེན་པས་སྟོང་པ་ཡིན་པའི་ཚུལ་གསུངས་ཡོད། ཐ་སྙད་ཀྱི་སྣང་བ་འདི་དག་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མ་རྟོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་གཟིགས་མི་ནུས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་ཡོད།
 ལེའུ་བཞི་པ། རྣལ་འབྱོར་མ་རྒྱུད་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་བསྟན་པ།  ལེའུ་འདིར་རྣལ་འབྱོར་མ་རྒྱུད་ཀྱི་དགོངས་པ་ལྟར་རྫོགས་པའི་རིམ་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་ཡོད། ལུས་ཀྱི་གནས་རྣམས་འཁོར་ལོ་དང་ཞིང་ཁམས་སུ་བཀོད་ནས། རྩ་དང་རླུང་། ཐིག་ལེ་བཅས་ཀྱི་གནས་ལུགས་དང་། “ཤྲཱི་ཧེ་རུ་ཀ”ཞེས་པའི་མཚན་དོན་བཀྲལ་ནས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་གསལ་བར་མཛད་ཡོད།

 ༥. ལྟ་གྲུབ་གཙོ་བོ། 

 གསང་བའི་མཚོན་དོན། གཞུང་འདིའི་ལྟ་གྲུབ་གཙོ་བོ་ནི་ཐ་སྙད་དཀྱུས་མའི་ཚིག་ལ་གསང་སྔགས་ཀྱི་ལྟ་སྤྱོད་ཟབ་མོའི་མཚོན་དོན་དང་སྦྱར་ནས་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་པ་དེ་ཡིན།
 ཐབས་ཤེས་ཟུང་འཇུག ཐབས་(བདེ་བ་)དང་ཤེས་རབ་(སྟོང་པ་ཉིད་)ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ལམ་གྱི་སྙིང་པོ་ཡིན་པར་བསྟན།
 འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཉིས་ངོ་བོ་ཐ་དད་མེད་པར་རང་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་དགོས་པར་བསྟན།
 ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར། རང་ལུས་ཉིད་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་རྣལ་འབྱོར་བླ་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་གཙོ་བོར་སྟོན།
 བླ་མའི་གདམས་ངག དངོས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་བླ་མ་ཡིན་པས། བླ་མ་ལ་བརྟེན་ནས་གསང་སྔགས་ཀྱི་ལམ་ལ་འཇུག་དགོས་པར་ནན་ཏན་དུ་བསྟན།

 ༦. གལ་གནད་དང་ཤུགས་རྐྱེན། 
«གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བ།»ནི་བོད་དུ་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་གྲུབ་མཐའ་དབུ་བརྙེས་པའི་སྐབས་སུ་མར་པ་ལོ་ཙཱ་བས་བསྒྱུར་ཅིང་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་གཞུང་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པས། བོད་ཀྱི་གསང་སྔགས་འགྲེལ་པའི་ལོ་རྒྱུས་ནང་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད། གཞུང་འདིས་རྒྱུད་སྡེའི་བརྡ་དང་ཚིག་གི་དགོངས་དོན་ཇི་ལྟར་འགྲེལ་དགོས་པའི་ཐབས་ལམ་གསལ་བར་བསྟན་པས། ཕྱིས་ཀྱི་མཁས་པ་རྣམས་ལ་རྒྱུད་འགྲེལ་རྩོམ་པའི་ཐད་ལམ་སྟོན་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།

 ༧. ཟུར་ལྟའི་ནང་དོན། 

 ནག་པོ་སྤྱོད་པ།
 གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད།
 བསྐྱེད་རིམ།
 རྫོགས་རིམ།
 མར་པ་ལོ་ཙཱ་བ།

 ༨. རྩ་འགྲེལ། 
གཞུང་འདི་ཉིད་བསྟན་བཅོས་འགྲེལ་བ་ཞིག་ཡིན་ལ། དེས་གསང་སྔགས་སྤྱི་དང་། ལྷག་པར་དུ་གསང་བ་འདུས་པ་སོགས་བླ་མེད་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་ཀྱི་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་གྱི་དོན་རྣམས། “འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ།” ཞེས་པའི་ཚིག་ལ་བརྟེན་ནས་གསལ་བར་བཀྲལ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་ནོ།།

 ༩. དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 

 ༡. ནང་ཁུལ་གྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 

 ཝེ་ཁེ་རིག་མཛོད། «གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ།»

 ༢. ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 

 Buddhist Digital Resource Center (BDRC): Guhyatattvaprakāśa