དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་མན་ངག

༄༅། །«དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་མན་ངག་»ཅེས་པ་འདི་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་གྲུབ་ཆེན་དུས་འཁོར་ཞབས་ཆེན་པོས་མཛད་པའི་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུད་སྡེའི་གཞུང་ཞིག་ཡིན་ནོ། །གཞུང་འདི་ནི་ཡི་དམ་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྫོགས་པའི་རིམ་པའི་ཉམས་ལེན་གྱི་གནད་རྣམས་འདོམས་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ཤིག་ཡིན་ཞིང་། དེའི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པས་སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་གི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་རྣམས་གསལ་བཤད་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ནོ། །གཞུང་འདིར་རླུང་དབུ་མར་འཇུག་པའི་རྟགས་སུ་མཚན་མ་བཅུ་འཆར་ཚུལ་དང་། ཐིག་ལེའི་དབུས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་མཐོང་ཚུལ། དེ་བཞིན་སྲོག་རྩོལ་བུམ་པ་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་པའི་ཐབས་བཅས་གནད་བསྡུས་ལ་གོ་སླ་བའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟན་ཡོད།

 ༡. མཚན་དོན། 

 མཚན་བྱང་། 

 རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཀཱ་ལ་ཙཀྲ་ཨུ་པ་དེ་ཤ (Kālacakra-upadeśa)
 བོད་སྐད་དུ། དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་མན་ངག

 མཚན་བྱང་གི་གོ་དོན། 

 ཀཱ་ལ། (kāla) ཞེས་པ་ནི་བོད་སྐད་དུ་དུས། ཞེས་པའི་དོན་ཡིན།
 ཙཀྲ། (cakra) ཞེས་པ་ནི་འཁོར་ལོ། ཞེས་པའི་དོན་ཡིན།
 ཨུ་པ་དེ་ཤ (upadeśa) ཞེས་པ་ནི་ཉམས་ལེན་གྱི་སྙིང་པོ་འདོམས་པའི་མན་ངག་གམ་གདམས་ངག་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མཚན་བྱང་གི་དོན་ནི་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྒྱུད་ཀྱི་དགོངས་དོན་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཐབས་ལམ་སྙིང་པོར་དྲིལ་བའི་གདམས་ངག་ཅེས་པའོ། །

 ༢. མཛད་པ་པོ་དང་བརྒྱུད་པ། 

 མཛད་པ་པོ། 
གཞུང་འདི་མཛད་པ་པོ་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་པཎྜི་ཏ་དང་གྲུབ་ཐོབ་ཆེན་པོ་སློབ་དཔོན་དུས་འཁོར་ཞབས་ཆེན་པོ་ཡིན། ཁོང་ནི་དུས་འཁོར་གྱི་བསྟན་པ་ཤམ་བྷ་ལ་ནས་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་གདན་དྲངས་པའི་བརྒྱུད་པའི་སྲོལ་འབྱེད་གཙོ་བོ་ཞིག་ཏུ་བརྩི་ཞིང་། དུས་འཁོར་གྱི་སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་ལ་མངའ་བརྙེས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན།

 འགྱུར་གྱི་ལོ་རྒྱུས། 
གཞུང་འདིའི་མཇུག་བྱང་ལས། "རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་བུདྡྷ་ཀཱ་ར་བྷ་དྲ་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་གྱི་ཇོ་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་གྱིས་བསྒྱུར་བའོ། །" ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རྒྱ་གར་གྱི་མཁས་པ་བུདྡྷ་ཀཱ་ར་བྷ་དྲ་དང་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་གྱི་ཇོ་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་གཉིས་ཀྱིས་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་ནས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བར་མཛད་དོ། །

 ༣. རྒྱབ་ལྗོངས་དང་མཛད་པའི་དགོས་པ། 
གཞུང་འདི་མཛད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྒྱུད་ཀྱི་གཞུང་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་གནད་དོན་ཟབ་པས། ལས་དང་པོ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉམས་སུ་ལེན་པར་དཀའ་བ་ལ་དགོངས་ནས། རྫོགས་རིམ་སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་གི་ཉམས་ལེན་གྱི་གནད་འགག་རྣམས་གོ་སླ་ཞིང་ཉམས་ལེན་བྱེད་བདེ་བའི་ཚུལ་དུ་སྙིང་པོར་བསྡུས་ནས་ལམ་སྟོན་གནང་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གཞུང་འདི་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའི་ལག་དེབ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན།

 ༤. གཞུང་ཚད་དང་བརྗོད་དོན། 
གཞུང་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་བསྡུས་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ཤིག་སྟེ། རྩ་བའི་ཚིགས་བཅད་དང་དེའི་དོན་འགྲེལ་བའི་ཚིག་ལྷུག་གཉིས་ལས་གྲུབ་ཡོད། དེའི་བརྗོད་དོན་གཙོ་བོ་རྣམས་རིམ་པ་བཞིན་བཀོད་ན།

 སྔོན་འགྲོའི་ཉམས་ལེན། ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ལ་སེམས་གཏད་དེ་མིག་མི་འཛུམས་པར་བལྟས་ནས། སྲོག་གི་རླུང་རྡོ་རྗེའི་ལམ་སྟེ་དབུ་མར་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་གསུངས་ཡོད།
 མཚན་མ་བཅུའི་རིམ་པ། རླུང་དབུ་མར་ཞུགས་པའི་རྟགས་སུ་ནང་གི་མཚན་མ་རིམ་པར་འཆར་ཚུལ་བསྟན་ཡོད། དེ་དག་ནི་མཚན་མོའི་སྦྱོར་བས་མཐོང་བའི་རྟགས་ཏེ།  ༡. དུ་བ།  ༢. སྨིག་རྒྱུ།  ༣. མཁའ་སྣང་དྲི་མེད་གསལ་བ།  ༤. མར་མེ།  ཉིན་མོའི་སྦྱོར་བས་མཐོང་བའི་རྟགས་ནི།  ༥. འབར་བ།  ༦. ཟླ་བ།  ༧. ཉི་མ།  ༨. སྒྲ་གཅན། (རཱ་ཧུ)  ༩. གློག  ༡༠. ཐིག་ལེ།
 སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་མཐོང་བ། མཚན་མ་བཅུའི་མཐར་ཐིག་ལེའི་དབུས་སུ། "སངས་རྒྱས་སྐུ་ནི་ཡུལ་བྲལ་དུ་མ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུའོ། །" ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རྟོག་པས་བཟོས་པ་མ་ཡིན་པའི་ལོངས་སྐུའི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་བསྟན་ཡོད།
 སྤྱན་ལྔ་མངོན་དུ་འགྱུར་ཚུལ། ཉམས་ལེན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་རིམ་བཞིན་ཤའི་སྤྱན་དང་། ལྷའི་སྤྱན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱན་བཅས་སྤྱན་ལྔ་པོ་མངོན་དུ་འགྱུར་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་ལ་སླེབས་པར་འགྱུར་ཚུལ་བསྟན་ཡོད།
 སྲོག་རྩོལ་བུམ་པ་ཅན། རླུང་དབུ་མར་བཀག་པའི་བུམ་པ་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་བརྟེན་ནས། ཉོན་མོངས་པའི་རླུང་གི་རྒྱུ་བ་བསད་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ལ་འཇུག་ཚུལ་དང་། ས་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་ཚུལ་གསུངས་ཡོད།
 བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས། རྡོ་རྗེ་དང་པདྨའི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་བདེ་བ་དང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བདེའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བརྟེན་ནས། ཁུ་བ་གྱེན་དུ་དྲངས་ཏེ་མི་ཟད་པའི་བདེ་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་ཐབས་བསྟན་ནོ། །

 ༥. ལྟ་གྲུབ་གཙོ་བོ། 
གཞུང་འདིའི་ལྟ་གྲུབ་གཙོ་བོ་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ལྟ་བ་སྟེ། རང་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྟོགས་ཤིང་། དེ་ཉིད་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཐབས་སུ་རླུང་དང་ཐིག་ལེ་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་རྫོགས་རིམ་གྱི་ཉམས་ལེན་ལ་བརྟེན་ནས། བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེད་ཅིང་བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡིན། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ནང་གི་སྣང་བ་རྣམས་རང་སེམས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་དུ་རྟོགས་ནས། "རྣམ་ཀུན་རང་གི་སེམས་དེ་ཡུལ་དང་རྣམ་བྲལ་གཞན་གྱི་སེམས་ཉིད་མེད།" ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རང་གི་སེམས་ཉིད་སངས་རྒྱས་སུ་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་བསྟན་ཡོད།

 ༦. གལ་གནད་དང་ཤུགས་རྐྱེན། 
གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ཉམས་ལེན་ནང་། ལྷག་པར་དུ་དུས་འཁོར་གྱི་རྫོགས་རིམ་སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་གི་ལམ་ལ་འཇུག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ལ་མཚོན་ན། གཞུང་འདི་ནི་ལམ་གྱི་རྟགས་དང་ཉམས་ལེན་གྱི་གནད་རྣམས་གསལ་བར་སྟོན་པའི་མན་ངག་བསྡུས་ཤིང་གོ་སླ་བ་ཞིག་ཡིན་པས་གལ་གནད་ཆེན་པོ་ལྡན། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གྲུབ་མཐའི་ཁྲོད་ནས། ལྷག་པར་དུ་ཇོ་ནང་པ་དང་དགེ་ལུགས་པའི་ནང་དུས་འཁོར་གྱི་ཉམས་ལེན་དར་ཁྱབ་ཆེ་བས། གྲུབ་ཆེན་དུས་འཁོར་ཞབས་པའི་མན་ངག་འདི་དག་གིས་ཤུགས་རྐྱེན་ཟབ་མོ་ཐེབས་ཡོད།

 ༧. ཟུར་ལྟའི་ནང་དོན། 

 དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ།
 སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག
 རྫོགས་རིམ།
 དུས་འཁོར་ཞབས་པ།
 བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུད་སྡེ།

 ༨. རྩ་འགྲེལ། 
གཞུང་འདི་ཉིད་རྩ་བའི་ཚིགས་བཅད་དང་དེའི་རང་འགྲེལ་གྱི་ཚིག་ལྷུག་གཉིས་ལས་གྲུབ་པས། རྩ་བ་དང་འགྲེལ་བ་གཉིས་ཀ་ཚང་བའི་གདམས་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ཤིག་ཡིན།

 ༩. དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 

 ༡. ནང་ཁུལ་གྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 

 ཝེ་ཁེ་རིག་མཛོད། «དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་མན་ངག»

 ༢. ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 

 Buddhist Digital Resource Center (BDRC): kālacakropadeśa, W1KG13126. https://library.bdrc.io/show/bdr:W1KG13126