རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དཔལ་གདན་བཞི་པའི་འགྲེལ་པ་དྲན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཞེས་བྱ་བ།

༄༅། །«རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དཔལ་གདན་བཞི་པའི་འགྲེལ་པ་དྲན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཞེས་བྱ་བ་»ཞེས་པ་འདི་ནི། བླ་མེད་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་སྡེའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་མ་རྒྱུད་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་གཙོ་བོ་ཞིག་སྟེ། རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་«དཔལ་གདན་བཞི་པ་»ཡི་དགོངས་པ་འགྲེལ་བའི་བསྟན་བཅོས་ཤིག་ཡིན། གཞུང་འདི་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་བྷ་བ་བྷ་དྲས་མཛད་པ་ཡིན་ལ། དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ནང་ཙམ་དུ་རྒྱ་གར་གྱི་པཎྜི་ཏ་ག་ཡ་དྷ་ར་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་འགོས་ཁུག་པ་ལྷས་བཙས་ཀྱིས་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་ཅིང་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །

གཞུང་འདིའི་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོ་ནི། གདན་བཞི་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ལྷ་ཚོགས་ཏེ་ཡི་དམ་རྣལ་འབྱོར་ནམ་མཁའ་དང་། ཡེ་ཤེས་མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་སོགས་པའི་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞི་རྒྱས་དབང་དྲག་གི་ལས་སྒྲུབ་ཚུལ། འཆི་ལྟས་བརྟག་པ་དང་འཆི་བ་བསླུ་བ། དེ་བཞིན་མཐར་ཐུག་གི་ཡེ་ཤེས་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ལམ་རྣམས་ཞིབ་ཏུ་བསྟན་ཡོད། འདི་ནི་གསང་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ཟབ་མོ་ཞིག་ཡིན་པས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལ་ཐོས་བསམ་བྱེད་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་ཉམས་སུ་ལེན་རྒྱུའི་གདམས་ངག་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་བརྩི་བཞིན་ཡོད།

 ༡. མཚན་དོན། 

 མཚན་བྱང། 

 རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཤྲཱི་ཙ་ཏུ་ར་པཱི་ཋ་ཏནྟྲ་རཱ་ཛ་སྱ་སྨྲྀ་ཏི་ནི་བནྡྷ་ནཱ་མ་ཊཱི་ཀཱ། (Śrī-caturpīṭha-tantrarājasya smṛti-nibandha-nāma-ṭīkā)
 བོད་སྐད་དུ། རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དཔལ་གདན་བཞི་པའི་འགྲེལ་པ་དྲན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཞེས་བྱ་བ།

 མཚན་བྱང་གི་གོ་དོན། 

 ཙ་ཏུ་ར་པཱི་ཋ་ (Catuḥpīṭha) ནི་ "གདན་བཞི་པ་" ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། བདག་གི་གདན་དང་། གཞན་གྱི་གདན། སྦྱོར་བའི་གདན། གསང་བའི་གདན་བཅས་གདན་བཞིའི་རྣམ་གཞག་སྟོན་པའི་རྒྱུད་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་བཏགས།
 ཏནྟྲ་རཱ་ཛ་སྱ་ (Tantrarājasya) ནི་ "རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་" ཞེས་པ་སྟེ་རྒྱུད་སྡེ་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ།
 སྨྲྀ་ཏི་ (Smṛti) ནི་ "དྲན་པ་" ཞེས་པའི་དོན་ཡིན།
 ནི་བནྡྷ་ (Nibandha) ནི་འདིར་ "རྒྱུ་མཚན་" ནམ་ "གཏན་ལ་འབེབས་པ་" ཞེས་པའི་དོན་དུ་གོ་ཆོག་སྟེ། དོན་རྣམས་མ་བརྗེད་པར་དྲན་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནམ་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་བསྟན་བཅོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
 ཊཱི་ཀཱ་ (Ṭīkā) ནི་ "རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་" སྟེ་རྩ་བའི་དོན་ཞིབ་ཏུ་བཀྲལ་བའི་གཞུང་ལ་ཟེར།

 ༢. མཛད་པ་པོ་དང་བརྒྱུད་པ། 

 མཛད་པ་པོ། 
གཞུང་འདིའི་མཛད་པ་པོ་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་བྷ་བ་བྷ་དྲ་ (Bhavabhadra) ཡིན། ཁོང་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་གྲུབ་ཆེན་དང་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། གསང་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྡེ་ཁག་ལ་མཁས་པར་གྲགས། ཁོང་གིས་རྒྱུད་འབུམ་ཕྲག་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་སྙིང་པོར་གྱུར་པའི་གདན་བཞི་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དགོངས་པ་རྣམས་གསལ་བར་བྱེད་པའི་འགྲེལ་པ་འདི་མཛད་དོ། །

 འགྱུར་གྱི་ལོ་རྒྱུས། 
གཞུང་འདིའི་མཇུག་བྱང་ལྟར་ན། རྒྱ་གར་གྱི་པཎྜི་ཏ་ག་ཡ་དྷ་ར་དང་། བོད་ཀྱི་ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་འགོས་ལྷས་བཙས་ (འགོས་ཁུག་པ་ལྷས་བཙས་) ཀྱིས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཡིན། འགོས་ལྷས་བཙས་ནི་ཕྱི་དར་གྱི་དུས་སུ་བྱོན་པའི་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དུ་མ་རྒྱུད་ཀྱི་སྐོར་བོད་དུ་དར་སྤེལ་གཏོང་མཁན་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན། པཎྜི་ཏ་ག་ཡ་དྷ་ར་ནི་འབྲོག་མི་ལོ་ཙཱ་བའི་བླ་མ་ཡང་ཡིན་པས་བོད་ཀྱི་གསང་སྔགས་གསར་མའི་བསྟན་པ་ལ་བཀའ་དྲིན་ཤིན་ཏུ་ཆེའོ། །

 ༣. རྒྱབ་ལྗོངས་དང་མཛད་པའི་དགོས་པ། 
གཞུང་འདིའི་མཆོད་བརྗོད་དང་རྩོམ་པར་དམ་བཅའ་བའི་ནང་དུ་གསལ་བ་ལྟར་ན། "རྒྱུད་འབུམ་ཕྲག་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་སྙིང་པོར་གྱུར་པ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་པའི་དཔལ་གདན་བཞི་པའི་རྒྱུད་ལས་རྒྱུད་འདི་བཏུས་པ་ཡིན་" ཞེས་གསུངས་ཡོད། དེས་ན་རྒྱུད་ཆེན་པོ་དེའི་དོན་རྣམས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་དཀའ་བས། དོན་དེ་དག་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་བློ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་མགུ་བར་བྱ་བ། དོན་རྣམས་དྲན་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་གྱུར་པའི་ཆེད་དུ་སློབ་དཔོན་གྱིས་འགྲེལ་པ་འདི་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །

 ༤. གཞུང་ཚད་དང་བརྗོད་དོན། 
གཞུང་འདི་ནི་ "རབ་ཏུ་བྱེད་པ་" ཞེས་པའི་ས་བཅད་ཆེན་པོ་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་དབྱེ་ཡོད། དེ་དག་ནི་གདན་བཞི་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་སྟེ། "བདག་གི་གདན་" དང་། "གཞན་གྱི་གདན་"། "སྦྱོར་བའི་གདན་"། "གསང་བའི་གདན་" བཅས་སོ། །

 ཀ༽ བདག་གི་གདན། (རིམ་པར་ཕྱེ་བ་བཞི་ཡོད།) 

 རིམ་པར་ཕྱེ་བ་དང་པོ། དབུགས་དང་རླུང་གི་རྒྱུ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་དུས་ཚོད་བརྩི་ཚུལ་དང་། འབྱུང་འཇུག་གི་རླུང་གི་གནས་ལུགས། རྩ་རླུང་གི་རྣམ་གཞག་བཅས་བསྟན།
 རིམ་པར་ཕྱེ་བ་གཉིས་པ། འཆི་ལྟས་བརྟག་པ་དང་འཆི་བ་བསླུ་བའི་ཐབས་བསྟན་པ། ལུས་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་བརྟེན་ནས་འཆི་བའི་དུས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་མཁའ་འགྲོ་མའི་ས་བོན་དང་བསྲུང་བའི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་ཚུལ་སོགས་གསུངས།
 རིམ་པར་ཕྱེ་བ་གསུམ་པ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་བསྟན་པ། ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྦྱོང་ཞིང་། དངོས་པོ་དང་དངོས་མེད་ཀྱི་མཐའ་ལས་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་བསྒོམ་ཚུལ་བསྟན།
 རིམ་པར་ཕྱེ་བ་བཞི་པ། ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་བསྟན་པ། སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལས་ལྷ་སྐུ་བསྐྱེད་ཚུལ་དང་། རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་མ་སོགས་ཀྱི་བསྐྱེད་རིམ་དང་སྔགས་བཟླས་པའི་རིམ་པ་བསྟན་ཡོད།

 ཁ༽ གཞན་གྱི་གདན། (རིམ་པར་ཕྱེ་བ་བཞི་ཡོད།) 

 རིམ་པར་ཕྱེ་བ་དང་པོ། ཞི་བའི་སྦྱིན་སྲེག་གི་ཆོ་ག་དང་། ཐབ་ཁུང་གི་ཚད། མེ་ལྷ་མཆོད་ཚུལ་སོགས་བསྟན།
 རིམ་པར་ཕྱེ་བ་གཉིས་པ། ཆུའི་སྦྱིན་སྲེག་དང་། གཏོར་མའི་ཆོ་ག །ཆར་འབེབས་པའི་ལས་སོགས་བསྟན་པ།
 རིམ་པར་ཕྱེ་བ་གསུམ་པ། དངོས་གྲུབ་ཀྱི་ཐབས་དང་ལས་ཚོགས། དབང་དུ་བྱ་བ་དང་། དགུག་པ། བསྐྲད་པ། བཅིང་བ་སོགས་ཀྱི་ལས་སྦྱོར་ཞིབ་ཕྲ་བསྟན།
 རིམ་པར་ཕྱེ་བ་བཞི་པ། སློབ་མ་རྗེས་སུ་གཟུང་བ་དང་དབང་བསྐུར་བའི་ཆོ་ག །སློབ་དཔོན་དང་སློབ་མའི་མཚན་ཉིད། དམ་ཚིག་སྲུང་ཚུལ་བཅས་བསྟན།

 ག༽ སྦྱོར་བའི་གདན། (རིམ་པར་ཕྱེ་བ་གསུམ་ཡོད།) 

 རིམ་པར་ཕྱེ་བ་དང་པོ། རྡོ་རྗེ་དང་དྲིལ་བུའི་མཚོན་དོན་དང་། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་དོན་བསྟན།
 རིམ་པར་ཕྱེ་བ་གཉིས་པ། བསྲུང་བ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་ཚུལ། སྒྲོལ་མ་དང་ནོར་རྒྱུན་མ་སོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་ཐབས་དང་ལས་ཚོགས་བསྟན།
 རིམ་པར་ཕྱེ་བ་གསུམ་པ། ཡེ་ཤེས་དབབ་པ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཇུག་པ། བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་རིམ་པ་སོགས་བསྟན་ཡོད།

 ང་༽ གསང་བའི་གདན། (རིམ་པར་ཕྱེ་བ་གཉིས་ཡོད།) 

 རིམ་པར་ཕྱེ་བ་དང་པོ། སློབ་དཔོན་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་། དབང་བསྐུར་བའི་རིམ་པ། དམ་ཚིག་དང་སྡོམ་པ་སྲུང་ཚུལ་ཞིབ་ཏུ་བསྟན།
 རིམ་པར་ཕྱེ་བ་གཉིས་པ། འབྱུང་བ་ལྔའི་ཁྱད་པར་དང་། རླུང་གི་སྦྱོར་བ། འཕོ་བའི་གདམས་ངག་སོགས་གསང་བ་ཟབ་མོའི་གནད་རྣམས་བསྟན་ནས་གཞུང་རྫོགས་སོ། །

 ༥. ལྟ་གྲུབ་གཙོ་བོ། 
རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་གདན་བཞི་པའི་འགྲེལ་པ་འདིའི་ལྟ་གྲུབ་གཙོ་བོ་ནི། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་དབྱེར་མེད་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཐབས་ཤེས་ཟུང་འཇུག་གི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་མཆོག་དང་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་བསྒྲུབ་པ་དེ་ཡིན། ཁྱད་པར་དུ་ "གདན་བཞི་" ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་བཞིའི་བདག་ཉིད་དུ་བསྡུས་ནས། དེ་དག་གནས་སྒྱུར་བའི་ལམ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་སྒྲུབ་པར་བཞེད། གཞུང་འདིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་རྩལ་དུ་བཏོན་ནས། "ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་" ཞེས་དང་། དེ་ཉིད་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་དང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་དགོས་པར་ནན་གྱིས་གསུངས་སོ། །

 ༦. གལ་གནད་དང་ཤུགས་རྐྱེན། 
གསང་སྔགས་གསར་མའི་དུས་སུ་གདན་བཞི་པའི་རྒྱུད་འདི་ནི་མ་རྒྱུད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཞིག་ཏུ་བརྩི་ཞིང་། ཁྱད་པར་དུ་རྔོག་ལུགས་དང་མར་པ་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་བརྒྱུད་པ་ཁག་ཏུ་གལ་འགངས་ཆེ་བར་འཛིན། འགྲེལ་པ་འདིས་རྒྱུད་ཀྱི་དགོངས་པ་དཀྲོལ་བ་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་དེ། རྒྱུད་ཀྱི་ཚིག་དོན་གོ་དཀའ་བ་རྣམས་གསལ་བར་བྱས་པ་དང་། ལག་ལེན་གྱི་ཆོ་ག་རྣམས་ཞིབ་ཚགས་སུ་བཀོད་པས་སོ། །བོད་ཀྱི་མཁས་པ་མང་པོས་གདན་བཞིའི་སྐོར་ལ་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པའི་ཚེ་ན་འགྲེལ་པ་འདི་ཁུངས་གཏུགས་སའི་གཞི་མ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།

 ༧. ཟུར་ལྟའི་ནང་དོན། 

 གདན་བཞི་པའི་རྒྱུད།
 མ་རྒྱུད།
 འགོས་ཁུག་པ་ལྷས་བཙས།
 རྣལ་འབྱོར་མ།
 འཕོ་བ།

 ༨. རྩ་འགྲེལ། 

 གཞུང་འདི་ནི་ «དཔལ་གདན་བཞི་པའི་རྩ་བའི་རྒྱུད་» ཀྱི་འགྲེལ་པ་ཡིན། རྩ་རྒྱུད་འདི་ནི་རྒྱུད་འབུམ་ཕྲག་བཅོ་བརྒྱད་པ་ལས་བཏུས་པའི་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་པ་ཞིག་ཡོད་པར་གཞུང་འདིའི་དབུར་གསལ། བོད་ཀྱི་བསྟན་འགྱུར་ནང་དུ་གདན་བཞིའི་སྐོར་གྱི་འགྲེལ་པ་གཞན་དག་ཀྱང་ཡོད་མོད། སློབ་དཔོན་བྷ་བ་བྷ་དྲའི་འགྲེལ་པ་འདི་ནི་རྒྱས་ཤིང་ཞིབ་ཚགས་པ་ཞིག་ཏུ་སྣང་ངོ་། །

 ༩. དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 

 ༡. ནང་ཁུལ་གྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 

 ཝེ་ཁེ་ཡིག་མཛོད།: «རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དཔལ་གདན་བཞི་པའི་འགྲེལ་པ་དྲན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཞེས་བྱ་བ།»

 ༢. ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 

 ནང་བསྟན་དཔེ་ཚོགས་ལྟེ་གནས། (Buddhist Digital Resource Center): གཞུང་འདིའི་མ་དཔེ་ནི་བོད་ཀྱི་བསྟན་འགྱུར་ཁྲོད་དུ་བཞུགས་ཤིང་། BDRC དྲ་ཚིགས་སུ་ "Catuḥpīṭha" ཞེས་བཙལ་ན་རྙེད་ཐུབ། (དཔེར་ན། Toh 1606 ལྟ་བུར་ཡོད་སྲིད།)