དགེ་བ་

དགེ་བ་ནི་བོད་ཀྱི་ནང་པའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་རྣམ་གཞག་ཅིག་ཡིན་ཏེ། རང་གཞན་གཉིས་ཀར་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་སྐྱེད་པའི་བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་ལ་གོ "རང་ཅག་དགེ་བ་ཉམས་ཆུང་ཞིང་སྡིག་པ་སྟོབས་ཆེ་བའི་དུས་འདིར་སྡིག་པའི་གཉེན་པོར་བསྒོམ་པ་ལ་འབད་པར་རིགས་ཏེ་"རྒྱལ་ཚབ་དར་མ་རིན་ཆེན། སྤྱོད་འཇུག་གི་རྣམ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་འཇུག་ངོགས། ཤིང་དཔར། ཤོག་ངོས་༡༣ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དགེ་བ་ནི་སྡིག་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་ལས་དགེ་བ་ཞིག་ལ་གོ་དགོས།
དགེ་བའི་ངོ་བོ་དང་རང་བཞིན།
བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་དཀར་པོའི་ལས་ལ་གོ་དགོས། "དགེ་བ་ནི་དགེ་ལེགས་ཏེ། དེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །"ཤེས་རབ་འབྱུང་གནས་བློ་གྲོས། སྤྱོད་འཇུག་གི་དཀའ་འགྲེལ། ཤིང་དཔར། ཤོགསངོས་༧ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་དགེ་བ་ནི་དགེ་ལེགས་ཀྱི་དོན་ཏེ། རང་གཞན་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བའོ། །"བསོད་ནམས་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་དམ་པ་སྐྱབས་འགྲོ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་པ་ལྟ་བུའི་དམ་པའི་ཆོས་གཅིག་པུ་ནི་སྐྱབས་ཀྱི་མཆོག་དང་མགོན་གྱི་དམ་པར་གྱུར་པ་ཡིན"ཐུབ་བསྟན་ཆོས་གྲགས། སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲེལ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་ཡོན་ཏན་བུམ་བཟང་། ཤིང་དཔར། ཤོག་ངོས་༡༢༨ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དགེ་བ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་དམ་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་བདེ་བ་དང་བསོད་ནམས་འབྱུང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ལས་ལ་བརྗོད།
དགེ་བ་འབྱུང་བའི་རྐྱེན།
"སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་ཡིས་བརྒྱ་ལམ་ན་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ལ་བསོད་ནམས་བྱ་སྙམ་པའི་དགེ་བ་སྒྲུབ་པའི་བློ་གྲོས་ཐང་འགའ་ཙམ་འབྱུང་གི །"རྒྱལ་ཚབ་དར་མ་རིན་ཆེན། སྤྱོད་འཇུག་གི་རྣམ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་འཇུག་ངོགས། ཤིང་དཔར། ཤོག་ངོས་༡༣ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དགེ་བའི་བློ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་དང་རང་གི་སྐལ་བ་སོགས་རྒྱུ་རྐྱེན་མང་པོ་འདུས་པ་ལས་འབྱུང་།
དགེ་བ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ།
"སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་སྐལ་བ་ཅན་དང་སྐལ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་གཟིགས་ཅིང་རྟག་ཏུ་བཞུགས་ཏེ་"དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ། སྤྱོད་འཇུག་གི་རྣམ་བཤད་ཐེག་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ། ཤིང་དཔར།  ཤོག་ངོས་༢༩ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་དགེ་བའི་བློ་སྐྱེ་བ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་དང་རང་གི་ཁམས་ཀྱི་ནུས་པ། དགེ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་མང་པོ་འདུས་པ་ལས་སྐྱེ་བར་གསུངས།
དགེ་བའི་དབྱེ་བ།
བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱིས་ཟིན་མ་ཟིན་གྱི་དབྱེ་བ།
"བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱིས་མ་ཟིན་པའི་དགེ༷་བ༷་གཞན༷་གང་ཇི་སྙེད་པ་ཀུན༷་ནི་ཆུ༷་ཤིང༷་གི་སྡོང་པོ་རྣམས་ནི་འབྲས་བུ་ལན་གཅིག་སྨིན་ནས་རྩ་བ་ཟད་དེ་སླར་མི་སྐྱེ་བ་བཞིན༷་དུ༷་ནི༷་བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་བས་མངོན་མཐོའི་འབྲ༷ས་བུ་༷བསྐྱེད༷་ནས༷་འཛད་ཅིང༌། ཉན་རང་གི་ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་དུ་ཟད༷་པ༷ར་འགྱུར༷་བ༷་ཉིད༷་ཡིན་ལ། བྱང༷་ཆུབ༷་སེམ༷ས་ཀྱི༷་ཟིན་པའི་དགེ་བ་ནི་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་སོགས་ལྗོན༷་ཤིང༷་བཟང་པོ་རྣམས་ནི་འབྲས་བུ་མི་ཟད་ཅིང་སླར་འཕེལ་བ་བཞིན་དུ་རྟག༷་པར༷་ཡ༷ང་རྣམ་ སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་གནས་སྐབས་ལྷ་མིའི་བདེ་འབྲས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཅིང་མི་མཛད་"མཁན་པོ་ཀུན་དཔལ། སྤྱོད་འཇུག་གི་ཚིག་འགྲེལ་འཇམ་དབྱངས་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་། ཤིང་དཔར། ཤོག་ངོས་༤༨ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱིས་མ་ཟིན་པའི་དགེ་བ་ནི་འབྲས་བུ་སྨིན་རྗེས་ཟད་པར་འགྱུར་ལ། ཟིན་པའི་དགེ་བ་ནི་མི་ཟད་ཅིང་འཕེལ་བར་འགྱུར།
དགེ་བའི་རིགས།
བསོད་ནམས་དགེ་བའི་བློ་ལ་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་བློ་དང་མཐུན་པར་དབྱེ་ན། "བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་བ་ཙམ་སྒྲུབ་འདོད་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་བློ་དང༌། ཐར་བ་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་བ་ཙམ་སྒྲུབ་འདོད་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་བློ་དང༌། གཞན་དོན་དུ་རྫོགས་བྱང་སྒྲུབ་འདོད་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་བློ་སྟེ་གསུམ་ཡོད་ལ།"ཐུབ་བསྟན་ཆོས་གྲགས། སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲེལ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་ཡོན་ཏན་བུམ་བཟང་། ཤིང་དཔར། ཤོག་ངོས་༤༡ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་དགེ་བ་ལ་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་བློ་དང་མཐུན་པའི་རིགས་གསུམ་ཡོད་དོ། །
དགེ་བ་དང་སྡིག་པའི་ཁྱད་པར།
"དགེ་བ་སྟེ། བསོད་ནམས་ཉམ་ཆུང་བ་དང་སྟོབས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་གློག་འགྱུ་བ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །"ཤེས་རབ་འབྱུང་གནས་བློ་གྲོས། སྤྱོད་འཇུག་གི་དཀའ་འགྲེལ། ཤིང་དཔར། ཤོགསངོས་༡༠ཅེས་དང་"སྡིག་པ་སྟོབས་ཆེན་"ཤེས་རབ་འབྱུང་གནས་བློ་གྲོས། སྤྱོད་འཇུག་གི་དཀའ་འགྲེལ། ཤིང་དཔར། ཤོགསངོས་༡༠ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དགེ་བ་ནི་གློག་ལྟར་ཉམ་ཆུང་ཞིང་སྡིག་པ་ནི་སྤྲིན་རུམ་གྱི་མུན་པ་ལྟར་སྟོབས་ཆེ་བར་གསུངས། འོན་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལྟ་བུའི་དགེ་བ་སྟོབས་ལྡན་གྱིས་སྡིག་པ་ཟིལ་གནོན་ནུས་པར་གསུངས།
དགེ་བ་སྤེལ་བའི་ཐབས།
གཞན་གྱི་དགེ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བྱེད་པ་ནི་"འབད་པ་ཆུང་ངུས་ཚོགས་རླབས་པོ་ཆེ་རྫོགས་པའི་ཐབས་དང་རང་གི་དགེ་བ་ལ་ཡི་རང་བྱེད་པ་ནི་རང་གི་དགེ་བ་གོང་ནས་གོང་དུ་སྤེལ་བའི་ཐབས་ཡིན་པར་གསུངས་"ཐུབ་བསྟན་ཆོས་གྲགས། སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲེལ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་ཡོན་ཏན་བུམ་བཟང་། ཤིང་དཔར། ཤོག་ངོས་༡༥༢དེ་བཞིན་དུ་བསྔོ་བའི་སྒོ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །
དགེ་བའི་མགོན་སྐྱབས།
"དེའི་ཚེ་ཕན་ངེས་པ་ནི་བསོད་ནམས་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་དམ་པ་སྐྱབས་འགྲོ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་པ་ལྟ་བུའི་དམ་པའི་ཆོས་གཅིག་པུ་ནི་སྐྱབས་ཀྱི་མཆོག་དུང་མགོན་གྱི་དམ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནའང་"ཐུབ་བསྟན་ཆོས་གྲགས། སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲེལ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་ཡོན་ཏན་བུམ་བཟང་། ཤིང་དཔར། ཤོག་ངོས་༡༢༨ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་འཆི་བའི་དུས་སུ་དགེ་བའི་ལས་དམ་པ་ཁོ་ན་མགོན་སྐྱབས་སུ་འགྱུར་རོ། །
དགེ་བ་སྒྲུབ་པའི་གོ་སྐབས།
མི་ལུས་ཐོབ་པའི་དུས།
"གང་གི་ཚེ་དགེ་བ་སྤྱད་པའི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་ཡང་དུས་དེའི་ཚེ་དགེ་བ་བདག་གིས་འབད་པས་སྒྲུབ་པར་མ་བྱས་ན། ངན་སོང་དུ་སྐྱེས་ནས་དུས་རྒྱུན་དུ་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གདུངས་ཤིང་བླང་དོར་གྱི་གནས་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དེའི་ཚེ་བདག་གིས་དགེ་བ་ཅི་བྱར་ཡོད་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་ནུས་"རྒྱལ་ཚབ་དར་མ་རིན་ཆེན། སྤྱོད་འཇུག་གི་རྣམ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་འཇུག་ངོགས། ཤིང་དཔར། ཤོག་ངོས་༦༨ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དལ་འབྱོར་ཐོབ་པའི་དུས་འདིར་དགེ་བ་སྒྲུབ་པ་གལ་ཆེ།

ངན་འགྲོར་དགེ་བ་སྒྲུབ་པའི་གོ་སྐབས་མེད།
"སྡིག་པ་བྱེད་ཅིང་དགེ་བ་མི་བྱེད་པའི་བདག་གི་སྤྱོད་པ་འདི་འདྲས་ནི་དུས་ཕྱིས་མི་ཡི་ལུས་ཀྱང་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་མི་ལུས་ཐོབ་པར་མ་གྱུར་ཏེ་ངན་སོང་དུ་སྐྱེས་ན་སྡིག་པ་འབའ་ཞིག་བྱེད་ཅིང་དགེ་བ་བྱེད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས་བདེ་འགྲོ་རྙེད་དཀའ་བའོ། །"རྒྱལ་ཚབ་དར་མ་རིན་ཆེན། སྤྱོད་འཇུག་གི་རྣམ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་འཇུག་ངོགས། ཤིང་དཔར།  ཤོག་ངོས་༦༨ཞེས་དང་། "དེར་ཡང་དགེ་བ་དག་ཀྱང་མ་བྱས་ཤིང་སྡིག་པ་དག་ཀྱང་ཉེ་བར་བསགས་ན་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་བརྒྱར་ཡང་ནི་བདེ་འགྲོའི་སྒྲ་ཙམ་ཡང་ཐོས་པར་མི་འགྱུར་"རྒྱལ་སྲས་ཐོགས་མེད་བཟང་པོ།  སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲེལ་པ་ལེགས་བཤད་རྒྱ་མཚོ། ཤིང་དཔར། ཤོག་ངོས་༥༤ཞེས་གསུངས།
དགེ་བའི་ཕན་ཡོན།
དགེ་བ་བསྔོ་བའི་ཕན་ཡོན།
"དགེ་རྩ་མ་བསྔོས་ན་ཞེ་སྡང་སོགས་དགེ་བ་འཛད་པའི་རྒྱུ་མང་པོ་ཡོད་པས་འཛད་པར་འགྱུར་ལ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོས་ན་གང་བྱས་པ་དཔེར་ན་ཆུ་ཡི་ཐིགས་པ་རྒྱ་མཚོར་ལྷུང་བ་རྣམས་རྒྱ་མཚོ་དེ་གནས་ཀྱི་བར་དུ་མི་ཟད་པ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་དགེ་བ་ཡང་དེ་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་མི་ཟད་ཅིང་འཕེལ་བའི་སྒོ་ནས་བྱང་ཆུབ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་"མཁན་པོ་ཀུན་དཔལ། སྤྱོད་འཇུག་གི་ཚིག་འགྲེལ་འཇམ་དབྱངས་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་། ཤིང་དཔར། ཤོག་ངོས་༦༥༢ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དགེ་བ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོས་ན་མི་ཟད་ཅིང་འཕེལ་བར་འགྱུར།

སེམས་དགེ་བའི་དམིགས་པ་ལ་གནས་པའི་ཕན་ཡོན།
"སྒོ་གསུམ་ཀུན་ནས་དྲན་པའི་ཐག་པ་ཡིས་སེམས་ཀྱི་གླང་ཆེན་དགེ་བའི་དམིགས་པ་ལ་དམ་དུ་བཏགས་ན་ཚེ་འདི་ཕྱིའི་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ལག་ཏུ་འོང་བར་འགྱུར་"རྒྱལ་ཚབ་དར་མ་རིན་ཆེན། སྤྱོད་འཇུག་གི་རྣམ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་འཇུག་ངོགས། ཤིང་དཔར། ཤོག་ངོས་༨༣ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སེམས་དགེ་བའི་དམིགས་པ་ལ་རྟག་ཏུ་བཏགས་ན་ཚེ་འདི་ཕྱིའི་བདེ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར།
བསྡུས་དོན།
དགེ་བ་ནི་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་རྣམ་གཞག་ཅིག་ཡིན་ཏེ། རང་གཞན་གཉིས་ཀར་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་སྐྱེད་པའི་ལས་དགེ་བ་ལ་གོ། དེ་ནི་སྡིག་པའི་གཉེན་པོ་དང་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན། མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་ཐོབ་པའི་སྐབས་འདིར་དགེ་བ་སྒྲུབ་པ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་སྟེ། ངན་འགྲོར་སྐྱེས་ན་དགེ་བ་སྒྲུབ་པའི་གོ་སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་དགེ་བ་ནི་མི་ཟད་ཅིང་འཕེལ་བར་འགྱུར་ལ། དགེ་བ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོས་ན་བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་བར་དུ་མི་ཟད་པའི་ཕན་ཡོན་ཡོད་པར་གསུངས་སོ། །
ལུང་ཁུངས།