སྨན་ཆུ་ཁའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རྒྱབ་ལྗོངས

ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རྒྱབ་ལྗོངས། 
སྨན་ཆུ་ཁ་ (Menchukha) ཡི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གནས་བབ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། འདིར་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལུགས་དང་། ས་གནས་ཡུལ་མིའི་གདོད་མའི་རང་བྱུང་དད་མོས་ (Donyi-Polo) གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་དུ་གནས་ཡོད། ལུང་པ་འདི་ནི་ཨ་རུ་ན་ཅལ་མངའ་སྡེའི་བྱང་རྒྱུད་དུ་ནང་པའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་བསྟི་གནས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་བརྩི་བཞིན་ཡོད།

 ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས། 
སྨན་ཆུ་ཁའི་མོན་པ་ (Memba) མི་རིགས་རྣམས་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་རྗེས་འཇུག་པ་ཤ་སྟག་ཡིན། ཁོང་ཚོའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ལུགས་སྲོལ་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་རྙིང་མ་དང་དགེ་ལུགས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་དང་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད།

བསམ་གཏན་ཡངས་ཆགས་དགོན་པ།: དགོན་པ་འདི་ནི་ལོ་ངོ་ ༤༠༠ ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་སྨན་ཆུ་ཁའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ལྟེ་བ་ཡིན། ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་ཚོས་དགོན་པ་འདི་ནི་རྟ་དབང་དགོན་པ་དང་དུས་མཉམ་དུ་བཞེངས་པར་འདོད་ཅིང་། དགོན་པའི་ནང་དུ་གནའ་བོའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་དང་། འཆམ་འབག དེ་བཞིན་གསུང་རབ་མང་པོ་བཞུགས་ཡོད། "Monasteries of Arunachal Pradesh," Department of Cultural Affairs, Government of Arunachal Pradesh.

མཆོད་རྟེན་དང་མ་ཎི་རྡོ་གྱང་།: ལུང་པ་འདིའི་ས་ཕྱོགས་གང་སར་མཆོད་རྟེན་དང་མ་ཎི་རྡོ་གྱང་མང་པོ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། ཡུལ་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཉིན་ལྟར་འདི་དག་ལ་བསྐོར་བ་བྱས་ཏེ་དགེ་བ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡོད།

 ཕྱྭ་གཤེན་དད་མོས། (Donyi-Polo) 
ར་མོ་ (Ramo) དང་། པའེ་ལི་བོ། (Pailibo) བོ་དཀར་ (Bokar) བཅས་ཀྱི་མི་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་གདོད་མའི་ཆོས་ལུགས་ཕྱྭ་གཤེན་ནམ་ཉི་ཟླ་དད་མོས་བྱེད།

འདི་ནི་ཉི་མ་ (Donyi) དང་ཟླ་བ་ (Polo) ལ་དཀོན་མཆོག་ཏུ་བརྩི་བའི་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་དད་མོས་ཤིག་ཡིན། འདིས་འགྲོ་བ་མི་དང་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་གལ་གནད་དུ་འཛིན།

དེང་སང་མི་རིགས་འདི་དག་གི་ཁྲོད་དུ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ལུགས་སྲོལ་དང་གདོད་མའི་དད་མོས་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་གནས་ཡོད། "Tribal Religions of the Eastern Himalayas," Anthropological Survey of India.

 དུས་ཆེན་ཁག 
ལོ་གསར།: མོན་པ་མི་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་ལོ་གསར་ལ་དགའ་སྟོན་ཆེན་པོ་བྱེད་ཅིང་། དགོན་པའི་ནང་འཆམ་དང་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཛད་སྒོ་མང་པོ་སྤེལ་གྱི་ཡོད།

ས་ག་ཟླ་བ།: སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མཛད་པ་གལ་ཆེན་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་དགེ་སྒྲུབ་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་མང་པོ་སྤེལ་བའི་དུས་ཆེན་ཞིག་ཡིན། Kapadia, Harish. "The Hidden Land of Mechuka," Himalayan Journal, Vol. 62.

 དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།