གཟའ་ལྔ་སོ་སོའི་རྩིས་ཀྱི་མན་ངག་ཅེས་བྱ་བ།

«གཟའ་ལྔ་སོ་སོའི་རྩིས་ཀྱི་མན་ངག་ཅེས་བྱ་བ།» ཞེས་པ་ནི་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྒྱུད་ཀྱི་རིས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ལ་བརྟེན་ནས་གཟའ་ལྔ་སྟེ་མིག་དམར། ལྷག་པ། ཕུར་བུ། པ་སངས། སྤེན་པ་བཅས་ཀྱི་གནས་སྟངས་རྩིས་ཐབས་ཀྱི་མན་ངག་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ཤིག་ཡིན། གཞུང་འདི་ནི་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་ཤཱཀྱ་ཤྲཱི་བྷ་དྲས་དུས་རབས་ ༡༣ པའི་སྟོད་ཆར་མཛད་པ་ཡིན་ལ། བོད་ཀྱི་སྐར་རྩིས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཁྲོད་དུ་དུས་འཁོར་རིས་ཀྱི་ལུགས་ཀྱི་མ་དཔེ་གཙོ་བོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།

 གཞུང་གི་གནས་ཚུལ་གནད་བསྡུས། 
 མཚན་བྱང་ཆ་ཚང་། གཟའ་ལྔ་སོ་སོའི་རྩིས་ཀྱི་མན་ངག་ཅེས་བྱ་བ།
 མཛད་པ་པོ། པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་ཤཱཀྱ་ཤྲཱི་བྷ་དྲ།
 བརྩམས་པའི་དུས་རབས། དུས་རབས་ ༡༣ པའི་སྟོད།
 བརྗོད་བྱ། དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་སྐར་རྩིས་ལུགས། གཟའ་ལྔའི་རྐང་འཇོག་རྩིས་ཐབས།
 ལོ་ཙཱ་བ། དཔྱད་གཞི་ལས་མི་གསལ།

 མཛད་པ་པོ་ངོ་སྤྲོད། 
པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་ཤཱཀྱ་ཤྲཱི་བྷ་དྲ་ནི་དུས་རབས་ ༡༢ དང་ ༡༣ པའི་བར་གྱི་རྒྱ་གར་གྱི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན། ཁོང་ནི་ཀཱ་ཤི་མཱི་རའི་ཡུལ་དུ་འཁྲུངས་ཤིང་། རྒྱ་གར་ནུབ་བྱང་དུ་མཁས་པའི་གྲགས་པ་ཆེན་པོ་བསྒྲུབས་པ་ཡིན། ཁོང་ནི་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ཆོས་སྐོར་དང་རིས་རིག་གི་མཁས་པ་ཡིན་པ་མ་ཟད། མདོ་སྡེ་པའི་འདུལ་བ་དང་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པའི་ལུགས་ལ་ཡང་མཁས་པ་ཞིག་ཡིན།
ཕྱི་ལོ་ ༡༢༠༤ ལོར་ཁོང་བོད་དུ་གདན་དྲངས་ཏེ་ཕེབས་པ་དང་། བོད་དུ་ལོ་གྲངས་མང་པོ་བཞུགས་ཤིང་དུས་འཁོར་གྱི་དབང་དང་ཁྲིད། གསུང་རབ་སོགས་རྒྱས་པར་གནང་། ཁོང་ནི་བོད་དུ་དུས་འཁོར་ཆོས་སྐོར་དར་རྒྱས་གཏོང་མཁན་གྱི་སློབ་དཔོན་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན་ལ། བོད་ཀྱི་ལོ་པཎ་དང་སློབ་དཔོན་མང་པོས་ཁོང་ལ་དུས་འཁོར་དང་རིས་རིག་སློབ་གཉེར་བྱས་ཡོད། ཁོང་གིས་རིས་རིག་དང་སྐར་རྩིས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་མང་པོ་མཛད་ཡོད།

 གཞུང་བརྩམས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་ལོ་རྒྱུས་རྒྱབ་ལྗོངས། 
དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྒྱུད་ནི་བླ་མེད་རྒྱུད་ཀྱི་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། དེའི་ནང་དུ་རིས་རིག་དང་སྐར་རྩིས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཡོད། དུས་རབས་ ༡༡ པ་ནས་བཟུང་རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་དཔོན་དང་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དུས་འཁོར་གྱི་ཆོས་སྐོར་བོད་དུ་དར་རྒྱས་གཏོང་བར་འབད་བརྩོན་ཆེན་པོ་གནང་ཡོད།
དུས་འཁོར་གྱི་རིས་ཀྱི་ལུགས་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་སྐར་རྩིས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་རིང་མོ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། དེའི་ནང་དུ་གཟའ་སྐར་གྱི་འགུལ་སྐྱོད་དང་གནས་སྟངས་རྩིས་པའི་ཐབས་ལམ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད། ཤཱཀྱ་ཤྲཱི་བྷ་དྲས་གཞུང་འདི་མཛད་པ་ནི་བོད་པའི་སློབ་མ་རྣམས་ལ་དུས་འཁོར་རིས་རིག་གི་ལམ་སྟོན་གསལ་བ་ཞིག་བྱེད་དགོས་པའི་དགོས་མཁོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིན། དེ་དུས་བོད་དུ་རྩིས་རིག་གི་ལུགས་མང་པོ་དར་ཡོད་ཀྱང་། དུས་འཁོར་རིས་ཀྱི་ལུགས་ནི་མན་ངག་གསལ་བ་ཞིག་དགོས་པར་གྱུར་ཡོད།

 གཟའ་ལྔ་ཀུན་གྱི་ཐུན་མོང་རྩིས་ཐབས། 
གཞུང་གི་དང་པོའི་ཆ་ཤས་འདིར་གཟའ་ལྔ་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྱིར་བཏང་སྦྱོར་ཆོག་པའི་རྩིས་ཐབས་དང་རྩིས་ཚུལ་གྱི་རིམ་པ་གསུངས་ཡོད། འདིར་དག་པའི་ཉིན་ཞག་རྩིས་པའི་ཐབས་དང་། ཚེས་གྲངས་དང་གཟའ་གྲངས་མཐུན་པར་བྱེད་ཐབས། སྐར་མ་དང་ཆུ་ཚོད་ཀྱི་རྩིས་ཐབས་སོགས་གསལ་བར་བཤད་ཡོད། རྩིས་ཀྱི་རིམ་པ་ལ་དག་ཟླའི་ལག་ལེན། བསྲེས་དང་དོར་བའི་ཐབས་ལམ། གནས་གཞག་པའི་ཐབས་སོགས་གལ་ཆེན་གྱི་རྩིས་ཀྱི་ལག་ལེན་རྣམས་བཀོད་ཡོད།
འདིར་གཟའ་སྐར་རྣམས་ཀྱི་དག་པའི་གནས་སུ་སླེབས་ཐབས་ཀྱི་རིམ་པ་ལ། རྒྱུ་སྐར་ཕྱེད་བསྲེས་པ། དོར་བ་བྱེད་པ། ལྷག་མ་བསྒྱུར་བ་སོགས་ཀྱི་ལག་ལེན་རྣམས་གསལ་པོར་འགྲེལ་བཤད་གནང་ཡོད། འདི་དག་ནི་གཟའ་ལྔ་རེ་རེའི་རྩིས་ལ་གཞི་རྩ་ཆགས་པའི་ཐབས་ལམ་ཡིན།

 མིག་དམར་གྱི་རྩིས་ཐབས། 
མིག་དམར་ནི་གཟའ་དམར་པོ་སྟེ་གཟའ་ལྔའི་ནང་གི་གཅིག་ཡིན། གཞུང་འདིར་མིག་དམར་གྱི་དལ་བའི་རྩིས་དང་མྱུར་བའི་རྩིས་གཉིས་ཀ་གསུངས་ཡོད། དལ་བའི་རྩིས་ནི་གཟའ་འདིའི་སྤྱིར་བཏང་གི་འགུལ་སྐྱོད་རྩིས་པའི་ཐབས་ལམ་ཡིན་ལ། མྱུར་བའི་རྩིས་ནི་དེའི་མྱུར་བའམ་དལ་བའི་ཁྱད་པར་རྣམས་རྩིས་པའི་ཐབས་ལམ་ཡིན།
མིག་དམར་གྱི་རྩིས་ལ་རྐང་པ་གཟུང་བ་ཞེས་པ་གལ་ཆེན་ཡིན། རྐང་པ་ནི་གཟའ་སྐར་གྱི་གནས་སྟངས་གཙོ་བོའི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན་ལ། རྐང་པའི་གྲངས་ངེས་ཅན་ཡོད། མིག་དམར་གྱི་དལ་བའི་རྐང་པ་དང་མྱུར་བའི་རྐང་པ་གཉིས་ལ་གྲངས་ཀ་ཐ་དད་ཡོད་པས། དེ་དག་སྣ་ཚོགས་པའི་དུས་ཚིགས་སུ་སྦྱོར་དགོས། དེ་ནས་རྐང་པ་ཟོས་པ་དང་མ་ཟོས་པའི་རྩིས་ཀྱིས་ཆུ་ཚོད་དང་དབུགས་ཀྱི་རིམ་པར་བསྒྱུར་དགོས།

 ཉི་མ་དང་གཟའ་ལྷག་གི་རྩིས་ཐབས། 
གཞུང་འདིར་ཉི་མ་དག་པ་རྩིས་པ་དང་། ཕུར་བུ་(གཟའ་ལྷག་)གི་དལ་མྱུར་གཉིས་ཀྱི་རྩིས་ཐབས་གསུངས་ཡོད། ཉི་མ་ནི་གཟའ་སྐར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་རྩ་ཡིན་པས། ཉི་མ་དག་པ་རྩིས་པ་ནི་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། གཟའ་ལྔའི་ནང་དུ་གཟའ་སོ་སོའི་རྩིས་ལ་ཉི་མ་དག་པ་སྦྱང་བའམ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་དགོས།
གཟའ་ལྷག་ནི་གཟའ་སེར་པོ་ཞེས་ཀྱང་གྲགས་ཤིང་། གཟའ་ལྔའི་ནང་གི་གཅིག་ཡིན། གཟའ་ལྷག་གསལ་བའི་ཞག་མཆོག་རྩིས་པའི་ཐབས་ལ་གཞུང་འདིར་རྒྱས་པར་གསུངས་ཡོད། དེ་ལ་དལ་བའི་རྩིས་དང་མྱུར་བའི་རྩིས་གཉིས་ཀ་ཡོད་ལ། རྩིས་ཀྱི་རིམ་པ་ལ་སྐར་མའི་གྲངས་དོར་བ་དང་། ཆུ་ཚོད་ཡར་ལ་བླང་བ། རྐང་པ་གཟུང་བ་སོགས་ཀྱི་ལག་ལེན་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད།

 ལྷག་པ་དང་པ་སངས་ཀྱི་རྩིས་ཐབས། 
ལྷག་པ་ནི་གཟའ་ལྗང་གུ་ཞེས་ཀྱང་གྲགས་ཤིང་། གཟའ་ལྔའི་ནང་གི་གཅིག་ཡིན། གཞུང་འདིར་ལྷག་པ་གསལ་བའི་ཉིན་ཞག་རྩིས་པའི་ཐབས་ལམ་རྒྱས་པར་གསུངས་ཡོད། ལྷག་པའི་དལ་བ་དང་མྱུར་བའི་རྩིས་གཉིས་ཀར་རྐང་པའི་གྲངས་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད་པས། དེ་དག་རིམ་པ་བཞིན་བརྩི་དགོས།
པ་སངས་ནི་གཟའ་ནག་པོ་ཞེས་ཀྱང་གྲགས་པ་སྟེ། གཟའ་ལྔའི་ནང་གི་གཅིག་ཡིན། པ་སངས་གསལ་བའི་ཉིན་ཞག་རྩིས་པ་ལ་ཡང་དལ་མྱུར་གཉིས་ཀའི་ལག་ལེན་གསུངས་ཡོད། པ་སངས་ཀྱི་རྩིས་ལ་རྐང་པའི་གྲངས་ཀ་གཟའ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པས། དེའི་རྩིས་ཐབས་ཀྱང་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་དགོས།

 སྤེན་པའི་རྩིས་ཐབས། 
སྤེན་པ་ནི་གཟའ་དཀར་པོ་ཞེས་ཀྱང་གྲགས་ཤིང་། གཟའ་ལྔའི་ནང་གི་ཐ་མ་ཡིན། གཞུང་འདིར་སྤེན་པ་གསལ་བའི་ཉིན་ཞག་རྩིས་པའི་ཐབས་ལམ་རྒྱས་པར་གསུངས་ཡོད། སྤེན་པའི་དལ་བའི་རྩིས་དང་མྱུར་བའི་རྩིས་གཉིས་ཀར་རྐང་པའི་གྲངས་དང་ཆུ་ཚོད་ཀྱི་རྩིས་ཀྱི་ལག་ལེན་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད།
སྤེན་པའི་རྩིས་ལ་སྐར་མའི་གྲངས་དོར་བའི་ཐབས་དང་། ལྷག་མ་བསྒྱུར་བའི་ཐབས། རྐང་པ་གཟུང་བའི་ཐབས་སོགས་ཀྱི་རིམ་པ་ངེས་ཅན་ཡོད། འདི་དག་ནི་དུས་འཁོར་རིས་ཀྱི་ལུགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་ལ། སྤེན་པའི་གནས་སྟངས་ཕྲ་མོར་རྟོགས་ཐུབ་པའི་ཐབས་ལམ་ཡིན།

 ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས། 
གཞུང་འདིའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ནི་གཟའ་ལྔ་རེ་རེའི་དལ་བ་དང་མྱུར་བའི་གནས་སྟངས་ཕྱེ་བ་དང་། རྐང་པ་གཟུང་བའི་ཐབས་ལམ་ངེས་ཅན་ཡོད་པ་དེ་ཡིན། རྩིས་རིག་གི་གཞུང་ལུགས་གཞན་ཁག་ཏུ་གཟའ་སྐར་གྱི་རྩིས་ལ་ཐབས་ལམ་མི་འདྲ་བ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་། དུས་འཁོར་རིས་ཀྱི་ལུགས་འདིར་རྐང་པ་དང་ཆུ་ཚོད། དབུགས་དང་ཆུ་སྲང་སོགས་ཀྱི་རིམ་པ་གསལ་པོར་ཕྱེ་བ་ནི་ཁྱད་ཆོས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན།
གཞུང་འདིར་རྩིས་ཀྱི་ལག་ལེན་ལ་གྲངས་ཀ་སོ་སོར་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པ་དང་། དོར་བ་དང་བསྲེས་པའི་ཐབས་ལམ་རྣམས་གསལ་པོར་བཤད་པ་ནི། རྩིས་མཁན་རྣམས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད། དེ་བཞིན་གཟའ་སོ་སོའི་དག་པའི་གནས་རྩིས་པ་ལ་རིམ་པ་གསལ་པོ་ཡོད་པས། སློབ་སྦྱོང་དང་ལག་ལེན་གཏོང་བར་བདེ་བ་ཞིག་ཡིན།

 ཤུགས་རྐྱེན་དང་འཕྲིན་ལས། 
གཞུང་འདིས་བོད་ཀྱི་དུས་འཁོར་རིས་རིག་གི་རྒྱུན་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད། བོད་ཀྱི་གྲྭ་ས་ཆེ་ཁག་དང་། ལྷག་པར་དུ་དུས་འཁོར་གྱི་བསྟན་པ་དར་བའི་དགོན་པ་ཁག་ཏུ་གཞུང་འདི་སློབ་སྦྱོང་གི་རྩ་བའི་དཔེ་ཆ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། དུས་རབས་ ༡༣ པ་ནས་བཟུང་བོད་ཀྱི་རིས་མཁན་མང་པོས་གཞུང་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་གཟའ་ལྔའི་གནས་སྟངས་རྩིས་པའི་ལག་ལེན་བསྟར་ཡོད།
གཞུང་འདིའི་ཐོག་ལ་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་མང་པོས་འགྲེལ་བ་དང་མཆན་འགྲེལ། ཟུར་ཁ་སོགས་བརྩམས་ཡོད། དེ་བཞིན་དུས་འཁོར་རིས་རིག་གི་གཞུང་གཞན་ལ་ཡང་གཞུང་འདིའི་ཐབས་ལམ་དང་ལག་ལེན་རྣམས་བེད་སྤྱོད་གཏོང་མཁན་མང་པོ་ཡོད། ད་ལྟའི་བར་དུ་ཡང་དུས་འཁོར་རིས་རིག་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མཁན་རྣམས་ལ་གཞུང་འདི་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་གཞི་རྩའི་དཔེ་ཆ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།

 པར་གཞི་ཁག 
སྡེ་དགེ་པར་མ། 
ཅོ་ནེ་པར་མ། 
སྣར་ཐང་པར་མ།
པེ་ཅིང་པར་མ།
གསེར་བྲིས་མ།
དཔེ་བསྡུར་མ།

 ད་དུང་གཟིགས། 
 དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ།
 དུས་འཁོར་རིས་རིག
 ཤཱཀྱ་ཤྲཱི་བྷ་དྲ།
 བོད་ཀྱི་སྐར་རྩིས་རིག་པ།

 དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 
རག་མ་སོང་བས་འགོད་ཐབས་བྲལ།

 ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད། 
 BDRC-Buddhist Digital Resource Center
 ཝེ་ཁེ་བོད་ཀྱི་རིག་མཛོད། གཟའ་ལྔ་སོ་སོའི་རྩིས་ཀྱི་མན་ངག་ཅེས་བྱ་བ།

 གསལ་བཤད།
ཞུ་དགོས་པ་ཞིག་ལ་གཞུང་འདིའི་སྐོར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་ནང་དོན་ཞིབ་ཕྲ་དག་ད་དུང་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞིབ་འཇུག་དང་ཞུ་དག་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་དགོས་པ་ཡིན། གང་ལྟར་འདི་ནི་ཝེ་ཁེ་རིག་མཛོད་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་གི་མ་དཔེ་ཙམ་ཡིན་པས། ཁུངས་གཏུབ་དང་གནས་ཚུལ་ཞིབ་ཕྲ་རྣམས་ད་དུང་ཞིབ་འཇུག་གི་གནས་སུ་ལྷག་ཡོད།