དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་འགྲེལ་པ་ཟླ་བའི་ཞལ་ལུང་དྲི་མེད་ཤེལ་ཕྲེང་།

«དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་འགྲེལ་པ་ཟླ་བའི་ཞལ་ལུང་དྲི་མེད་ཤེལ་ཕྲེང་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །» ཞེས་པ་ནི་འཇམ་མགོན་མི་ཕམ་རྒྱ་མཚོས་མཛད་པའི་ཟླ་བ་གྲགས་པའི་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་འགྲེལ་བཤད་ཆེན་མོ་ཞིག་ཡིན། གཞུང་འདི་ནི་དུས་རབས་བདུན་པའི་རྒྱ་གར་གྱི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཟླ་བ་གྲགས་པས་མཛད་པའི་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་རྩ་བ་དང་རང་འགྲེལ་གྱི་དགོངས་དོན་ཟབ་ཅིང་རྒྱས་པར་གསལ་བཤད་བྱས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། འགྲེལ་པ་འདི་བོད་ཀྱི་དབུ་མ་པའི་ལུགས་སྲོལ་ནང་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་ཟླ་གྲགས་པའི་དགོངས་པ་གསལ་བར་འཆད་པའི་འགྲེལ་བརྗོད་གསར་པའི་ནང་ནས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞིག་ཏུ་གྲགས་ཤིང་། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་ནང་དབུ་མ་ཆེན་པོའི་ལྟ་གྲུབ་ལ་འགྲེལ་བཤད་མཛད་པའི་ལེགས་བཤད་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན།

 གཞུང་གི་གནས་ཚུལ་གནད་བསྡུས། 
 མཚན་བྱང་ཆ་ཚང་། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་འགྲེལ་པ་ཟླ་བའི་ཞལ་ལུང་དྲི་མེད་ཤེལ་ཕྲེང་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།།
 མཛད་པ་པོ། འཇམ་མགོན་མི་ཕམ་རྒྱ་མཚོ།
 འཁྲུངས་འདས། ༡༨༤༦-༡༩༡༢
 བརྩམས་པའི་དུས་རབས། དུས་རབས་བཅུ་དགུ་པ།
 བརྗོད་བྱ། དབུ་མ་ཆེན་པོའི་ལྟ་གྲུབ། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས།
 གཞུང་ཚད། ལེའུ་བཅུ་གཅིག་ཡོད།
 ཆོས་བརྒྱུད། རྙིང་མ་པ། རིས་མེད་ལུགས་སྲོལ།

 མཛད་པ་པོ་ངོ་སྤྲོད། 
འཇམ་མགོན་མི་ཕམ་རྒྱ་མཚོ་ (༡༨༤༦-༡༩༡༢)ནི་བོད་ཀྱི་དུས་རབས་བཅུ་དགུ་པའི་མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་གཙོ་བོ་ཞིག་དང་། རྙིང་མ་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་ཀྱི་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཤིག་ཡིན། ཁོང་ནི་རིས་མེད་རིག་གནས་ཀྱི་གཙོ་འཛིན་གཅིག་ཡིན་ཞིང་། བོད་ཀྱི་ཆོས་བརྒྱུད་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད། མི་ཕམ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ཁམས་སྡེ་དགེའི་རྫོང་གསར་འགྱུར་མེད་རྡོ་རྗེའི་གླིང་དུ་འཁྲུངས་པ་དང་། ན་ཆུང་དུས་ནས་རིག་གནས་ཀུན་ལ་མཁས་ཤིང་འཕགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲགས།
ཁོང་གིས་བསྟན་བཅོས་མང་པོ་བརྩམས་པ་ནང་། ཕར་ཕྱིན། དབུ་མ། མངོན་པ། ཚད་མ། མཛོད། འདུལ་བ། སྙན་ངག། གསང་སྔགས། རིག་གནས་བརྒྱད་སོགས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་གསུང་རྩོམ་སུམ་ཅུ་རྩ་དགུའི་ཕྱོགས་བསྡུས་དང་། གསུང་འབུམ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེས་ཚང་བ་སྡེ་ཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས་ཡོད། མི་ཕམ་རིན་པོ་ཆེས་རིས་མེད་པའི་ལུགས་སྲོལ་འགྲོ་སྟངས་བསྟན་པ་དེས་བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ཀུན་ལ་གསོ་སྐྱོང་དང་རྒྱས་འདེབས་གནང་ཡོད།
ཁོང་གིས་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་འགྲེལ་བཤད་འདི་བརྩམས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཐལ་འགྱུར་བའི་དགོངས་པ་སྤྱི་དང་། ལྷག་པར་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་ཟླ་གྲགས་པའི་སྙིང་པོ་ཟབ་མོ་རྙིང་མ་པའི་ལུགས་སྲོལ་ནང་རྩད་གཅོད་བྱས་ཏེ་གསལ་བར་བསྟན་པའི་དགོས་པ་ཡིན། མི་ཕམ་རིན་པོ་ཆེའི་བླ་མ་གཙོ་བོ་ནི་རྫོགས་ཆེན་མཁན་པོ་རྒྱ་མཚོ་ཡིན་ཞིང་། ཁོང་ནས་དབུ་མ་དང་ཕར་ཕྱིན་གྱི་གསུང་རབ་རྣམས་ཀྱི་ཁྲིད་ལུང་དང་མན་ངག་མང་པོ་གསན་ཡོད།

 གཞུང་བརྩམས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་ལོ་རྒྱུས་རྒྱབ་ལྗོངས། 
དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་འགྲེལ་པ་འདི་བརྩམས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་མང་ཆ་གསུམ་ལས་བརྩམས། དང་པོ། ཟླ་གྲགས་པའི་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ནི་བོད་ཀྱི་ནང་པའི་ཆོས་ཚུལ་ནང་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ཀྱི་གཞུང་གལ་ཆེ་བའི་ནང་ནས་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན་པས། དེའི་དོན་དགོངས་ངེས་པར་དུ་གསལ་བར་འཆད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད། གཉིས་པ། མི་ཕམ་རིན་པོ་ཆེའི་དུས་སུ་རིས་མེད་པའི་བསྟན་པ་རྒྱས་པའི་སྐབས་སུ་ཆོས་བརྒྱུད་སོ་སོའི་ལུགས་སྲོལ་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་དགོས་པའི་དགོས་པ་ཡོད། གསུམ་པ། རྙིང་མ་པའི་རིས་སུ་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་དང་ཐལ་འགྱུར་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ལུགས་སྲོལ་ཡོད་པས། དེའི་དོན་གསལ་བར་བསྟན་པའི་དགོས་པ་ཆེན་པོ་ཡོད།
གཞུང་འདི་བརྩམས་པའི་སྐབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱབ་ལྗོངས་ནི་དུས་རབས་བཅུ་དགུ་པའི་བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་གྱི་གནས་སྟངས་དང་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད། སྐབས་དེའི་དུས་སུ་རིས་མེད་པའི་བསྟན་པ་རྒྱས་ཤིང་། ཆོས་བརྒྱུད་སོ་སོའི་ཁྱད་ཆོས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་དུས་སྐབས་ཤིག་ཡིན། མི་ཕམ་རིན་པོ་ཆེས་སྡེ་དགེ་རྫོང་གསར་གྱི་ལྷུན་གྲུབ་སྟེང་ཞེས་པའི་དགོན་པར་གནས་པའི་སྐབས་སུ་འགྲེལ་པ་འདི་བརྩམས་ཡོད། ཁོང་གིས་གཞུང་འདི་བརྩམས་པའི་སྐབས་སུ་རིག་གནས་ལས་བྱུང་བ་དང་། དབུ་མའི་འགྲེལ་བ་སྔ་ཕྱིའི་མཁས་པ་དུ་མའི་ལུགས་སྲོལ་ཞིབ་ཏུ་བརྟགས་ནས་རང་གི་དགོངས་དོན་གསལ་པོར་བསྟན་ཡོད།

 གཞུང་གི་ས་བཅད་དམ་ནང་དོན། 
གཞུང་འདིའི་ནང་དོན་ནི་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་རྩ་བ་དང་རང་འགྲེལ་གྱི་ལེའུ་བཅུ་གཅིག་གི་འགྲེལ་བཤད་ཡོངས་རྫོགས་ཡིན། ལེའུ་རེ་རེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་དང་མཐར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་དང་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད།

 ལེའུ་དང་པོ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ། 
ལེའུ་དང་པོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགའ་བའི་ས་དང་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྐོར་རྒྱས་པར་བཤད་ཡོད། འདིའི་ནང་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཆོ་ག་དང་། དེའི་ཕན་ཡོན། སྦྱིན་པའི་རྣམ་གཞག་བཅས་གསལ་བཤད་གནང་ཡོད།
མི་ཕམ་རིན་པོ་ཆེས་འདིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ལ་འགོད་པའི་ལྷག་བསམ་དང་། དེའི་ཆེད་དུ་རང་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྲུབ་པར་བྱ་བའི་སེམས་པ་གཉིས་སུ་བཤད། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེས་པས་ཐོག་མར་བྱང་སེམས་ཀྱི་རིགས་སུ་གཏོགས་ཤིང་། ས་དང་པོ་དགའ་བའི་ས་ལ་སླེབས། འདིར་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་དགའ་བའི་སེམས་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བས་དགའ་བའི་ས་ཞེས་མཚན་གསོལ།
སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྐོར་ལ། མི་ཕམ་རིན་པོ་ཆེས་སྦྱིན་པའི་རྣམ་པ་གསུམ་གསལ་བཤད་གནང་སྟེ། ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ། མི་འཇིགས་པའི་སྦྱིན་པ་བཅས་སོ། ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་ནི་ཕྱི་དངོས་པོ་སྦྱིན་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ནི་བསྟན་པ་དང་རྟོགས་པའི་ཆོས་སྦྱིན་པ། མི་འཇིགས་པའི་སྦྱིན་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་འཇིགས་པ་ལས་སྐྱོབ་པའོ། །
ལེའུ་འདིའི་ནང་དུ་མཆོད་པ་བརྗོད་པའི་ཚིགས་བཅད་མང་པོ་ཡོད་པ་དེར། བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་སེམས་རྣམས་ལ་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་མཆོད་པ་འབུལ་བའི་ཚུལ་འགྲེལ་བཤད་མཛད། འདིར་ཡིད་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའི་མཆོད་པ་དང་། དངོས་སུ་ཡོད་པའི་མཆོད་རྫས། སྤྲོས་པའི་མཆོད་པ་བཅས་ཀྱི་སྐོར་བཤད་ཡོད།

 ལེའུ་གཉིས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ། 
ལེའུ་གཉིས་པར་དྲི་མ་མེད་པའི་ས་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྐོར་བཤད། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྣམ་པ་གསུམ། སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས། དགེ་བ་ཆོས་སྡུད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས། སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བཅས་ཀྱི་སྐོར་རྒྱས་པར་གསུངས། མི་ཕམ་རིན་པོ་ཆེས་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་པའི་ཐོག་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་པ་དང་། ས་གཉིས་པར་གནས་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གསལ་བར་བསྟན།

 ལེའུ་གསུམ་པ། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ། 
ལེའུ་གསུམ་པར་འོད་བྱེད་ཀྱི་ས་དང་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྐོར་བཤད། བཟོད་པའི་རྣམ་པ་གསུམ། གནོད་པ་ལ་མི་བཟོད་པའི་བཟོད་པ། སྡུག་བསྔལ་བཟོད་པ། ཆོས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པའི་བཟོད་པ་བཅས་གསུངས། འདིར་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེའི་སེམས་ཀྱིས་བཟོད་པ་སྒོམ་པའི་ཚུལ་འགྲེལ་བཤད་མཛད།

 ལེའུ་བཞི་པ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ། 
ལེའུ་བཞི་པར་འོད་འཕྲོའི་ས་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྐོར་བཤད། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རྣམ་པ་གསུམ། གོ་ཆ་ལྟ་བུའི་བརྩོན་འགྲུས། སྒྲུབ་པ་ཆོས་ལ་འཇུག་པའི་བརྩོན་འགྲུས། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་འཇུག་པའི་བརྩོན་འགྲུས་བཅས་གསུངས། མི་ཕམ་རིན་པོ་ཆེས་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱིས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་འགྲེལ་བཤད་མཛད།

 ལེའུ་ལྔ་པ། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ། 
ལེའུ་ལྔ་པར་སྦྱང་དཀའི་ས་དང་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྐོར་བཤད། བསམ་གཏན་གྱི་རྣམ་པ་གསུམ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་བསམ་གཏན། ཡོན་ཏན་བསྒྲུབ་པའི་བསམ་གཏན། ས་བསམ་གཏན་བཅས་གསུངས། འདིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་རབ་ཏུ་ཞི་བར་གནས་པའི་ཚུལ་འགྲེལ་བཤད་མཛད།

 ལེའུ་དྲུག་པ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ། 
ལེའུ་དྲུག་པ་ནི་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་ནང་ནས་རྒྱས་ཤོས་དང་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན། འདིར་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྐོར་བཤད། ལེའུ་འདིའི་ནང་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཟབ་མོ་རྒྱས་པར་གསུངས་ཡོད། 
མི་ཕམ་རིན་པོ་ཆེས་འདིར་ཐལ་འགྱུར་བའི་རིགས་པའི་ཚུལ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་འགྲེལ་བཤད་མཛད་པ་དེ་འགྲེལ་པ་འདིའི་སྙིང་པོ་ཡིན། སྐྱེ་བ་བཞི་དགག་པ་ནི་ལེའུ་འདིའི་ནང་དོན་གཙོ་བོ་སྟེ། རང་སྐྱེ། གཞན་སྐྱེ། གཉིས་ཀས་སྐྱེ། རྒྱུ་མེད་པར་སྐྱེ་བ་བཅས་བཞི་པོ་རིགས་པས་དགག་པའོ། །
རང་སྐྱེ་དགག་པའི་སྐོར་ལ། མི་ཕམ་རིན་པོ་ཆེས་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རང་ལས་སྐྱེ་ན། སྐྱེ་བའི་དོན་མེད་ཅིང་། སྐྱེ་བ་མཐའ་མེད་དུ་ཐལ་བར་གསལ་བཤད་གནང་། དངོས་པོ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་ཟིན་ན་ཡང་སྐྱེ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད། ཡང་སྐྱེ་ན་མཐའ་མེད་དུ་སྐྱེ་དགོས་པས་དོན་མེད་དུ་འགྱུར།
གཞན་སྐྱེ་དགག་པའི་སྐོར་ལ། འདི་ནི་རང་རྒྱུད་པའི་དབུ་མ་པ་དང་གཞན་ལུགས་འགའ་ཞིག་གིས་འདོད་པའི་ལུགས་ཡིན་པས། འདིར་རྒྱས་པར་དགག་དགོས། མི་ཕམ་རིན་པོ་ཆེས་གཞན་སྐྱེ་ལ་དགག་པ་མང་པོ་གནང་སྟེ། རྒྱུ་འབྲས་གཞན་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་དགོས་པ་དང་། རྒྱུ་མེད་པ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་བ་སོགས་གསུངས།
གཉིས་ཀས་སྐྱེ་དགག་པ་ནི། རང་སྐྱེ་དང་གཞན་སྐྱེ་གཉིས་ཀ་དགག་ཟིན་པས། དེ་གཉིས་ཟུང་དུ་སྦྱར་བས་ཀྱང་སྐྱེ་མི་སྲིད་པར་གསལ་བཤད་གནང་། རྒྱུ་མེད་པར་སྐྱེ་བ་དགག་པ་ནི། རྒྱུ་མེད་ན་ཐམས་ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་དགོས་ཤིང་། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རིམ་པ་ཐམས་ཅད་འགག་པར་འགྱུར་བས་མི་འཐད།
སྐྱེ་བ་བཞི་དགག་པའི་རྗེས་སུ། མི་ཕམ་རིན་པོ་ཆེས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་དོན་ཟབ་མོ་གསལ་བཤད་གནང་། འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དམ་བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྣང་བ་དང་བྱེད་ལས་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་གསལ་བསྟན།
མི་ཕམ་རིན་པོ་ཆེས་འགྲེལ་པ་འདིའི་ནང་དུ་དོན་དམ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ལ་ཡང་རྒྱས་པར་བཤད། དོན་དམ་པར་སྟོང་པ་ཡིན་ཡང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ལས་དང་འབྲས་བུའི་རིམ་པ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པ་འདི་ནི་དབུ་མའི་ལྟ་བའི་ཁྱད་པར་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་མཁྱེན་དང་གཟིགས་མཁྱེན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ལ་ཡང་རྒྱས་པར་གསལ་བཤད་གནང་ཡོད།

 ལེའུ་བདུན་པ། ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ། 
ལེའུ་བདུན་པར་རིང་དུ་སོང་བའི་ས་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྐོར་བཤད། འདིར་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་ཐབས་མཁས་པས་འཇུག་པའི་ཚུལ་གསུངས། མི་ཕམ་རིན་པོ་ཆེས་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་གཉིས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་དོན་གལ་ཆེ་བ་གསལ་བར་བསྟན།

 ལེའུ་བརྒྱད་པ། སྨོན་ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ། 
ལེའུ་བརྒྱད་པར་མི་གཡོ་བའི་ས་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྐོར་བཤད། སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱང་སེམས་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཚུལ་གསུངས།

 ལེའུ་དགུ་པ། སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ། 
ལེའུ་དགུ་པར་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ས་དང་སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྐོར་བཤད། སྟོབས་ཀྱི་རྣམ་པ་གཉིས། བསམ་པའི་སྟོབས་དང་སྒོམ་པའི་སྟོབས་བཅས་གསུངས། བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱིས་སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འགྲུབ་པས་བར་ཆད་ཐམས་ཅད་ལས་རྒྱལ་བའི་ཚུལ་འགྲེལ་བཤད་མཛད།

 ལེའུ་བཅུ་པ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ། 
ལེའུ་བཅུ་པར་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་ས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྐོར་བཤད། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལྔ། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས། བྱ་གྲུབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས། ཆོས་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བཅས་གསུངས།

 ལེའུ་བཅུ་གཅིག་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས། 
ལེའུ་བཅུ་གཅིག་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་སྐོར་རྒྱས་པར་བཤད། འདི་ནི་བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་གྱི་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་སྐུ། ཕྲིན་ལས་བཅས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གསལ་བར་བསྟན།
མི་ཕམ་རིན་པོ་ཆེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་ལ་རྒྱས་པར་འགྲེལ་བཤད་གནང་སྟེ། ཆོས་སྐུ། ལོངས་སྐུ། སྤྲུལ་སྐུ་བཅས་སོ། ཆོས་སྐུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཡེ་ཤེས་དབྱེར་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན། ལོངས་སྐུ་ནི་བྱང་སེམས་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པའི་སྐུ་སྟེ། ས་བཅུ་པའི་བྱང་སེམས་ལ་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བའོ། སྤྲུལ་སྐུ་ནི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡིན།
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རྣམ་གཞག་ལ་ཡང་གསལ་བཤད་གནང་སྟེ། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས། བྱ་གྲུབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས། ཆོས་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བཅས་སོ། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དྭངས་གསལ་དུ་གཟིགས་པའི་ཡེ་ཤེས། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གཟིགས་པའི་ཡེ་ཤེས། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཆོས་རེ་རེའི་ཁྱད་པར་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས། བྱ་གྲུབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས། ཆོས་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་དབྱེར་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །
མི་ཕམ་རིན་པོ་ཆེས་འདིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་དབྱེར་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཟབ་མོ་གསལ་བར་བསྟན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སྟེང་ནས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་མཛད་པའི་གོ་འཕང་ཡིན་པར་གསལ་བཤད་གནང་། དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ནི་རྩོལ་བ་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་། སེམས་ཅན་གྱི་བསོད་ནམས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྣང་བའོ།

 ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས། 
མི་ཕམ་རིན་པོ་ཆེའི་འགྲེལ་པ་འདིའི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་ནི་ཐལ་འགྱུར་བ་དང་རང་རྒྱུད་པའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་གསལ་བར་བསྟན་པ་དེ་ཡིན། རྙིང་མ་པའི་ལུགས་སྲོལ་ནང་དུ་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་དང་ཐལ་འགྱུར་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ལུགས་སྲོལ་ཡོད་པས། མི་ཕམ་རིན་པོ་ཆེས་དེའི་དོན་གསལ་བར་བསྟན།
ཁོང་གིས་རང་རྒྱུད་པ་ནི་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་རྟགས་ཀྱིས་གཞན་ལ་དོན་གསལ་བར་སྟོན་པའི་ལུགས་ཡིན་ལ། ཐལ་འགྱུར་བ་ནི་གཞན་གྱི་འདོད་པ་ངོས་བཟུང་ནས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཁས་བླངས་པའི་ཐལ་འགྱུར་གྱིས་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ལུགས་ཡིན་པར་གསལ་བཤད་གནང་། འོན་ཀྱང་རྙིང་མ་པའི་ལུགས་སུ་གཉིས་ཀའི་མཐར་ཐུག་གི་དགོངས་དོན་མཚུངས་པར་བཤད།
དེ་བཞིན་དུ་འགྲེལ་པ་འདིའི་ནང་དུ་རིགས་པའི་བཤད་སྲོལ་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་བསྟན་ཡོད། མི་ཕམ་རིན་པོ་ཆེས་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་ཟླ་གྲགས་པའི་རིགས་པའི་འགྲེལ་བཤད་ལ་རྙིང་མ་པའི་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ལྟ་བ་ཡང་འདྲེས་ཏེ། དོན་ཟབ་མོ་གསལ་བར་བསྟན། ལྷག་པར་དུ་ཁོང་གིས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ལྟ་བ་གཉིས་འགལ་མེད་པར་སྦྱར་བའི་ཐབས་ལམ་གསལ་བཤད་གནང་བ་དེ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ཡིན།
འགྲེལ་པ་འདིའི་སྐད་ཆ་དང་བཤད་སྲོལ་ནི་གོ་བདེ་ཞིང་། རིགས་པའི་གནད་དོན་གསལ་པོར་འཆད་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད། སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་ཕན་ཐོགས་པ་དང་། དབུ་མའི་དཀའ་གནད་རྣམས་གསལ་བར་སྟོན་པའི་ཐབས་ལམ་ལེགས་པོ་གནང་ཡོད། མི་ཕམ་རིན་པོ་ཆེས་དཔེ་དང་ལུང་གི་སྐོར་ཡང་མང་པོ་བཀོད་དེ། བཤད་པའི་དོན་གསལ་བཏབ་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཆེན་པོ་ཡོད།
དེ་མིན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཞིག་ལ། མི་ཕམ་རིན་པོ་ཆེས་འགྲེལ་པ་འདིའི་ནང་དུ་སློབ་དཔོན་རྙིང་མ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་སྲོལ་མང་པོ་བཀོད་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་རོང་ཟོམ་པཎ་ཆེན་དང་། ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས། གཞན་ཡང་རྙིང་ལུགས་ཀྱི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་དང་འགྲེལ་བཤད་བཀོད་པ་དེས། རྙིང་མ་པའི་དབུ་མའི་ལུགས་སྲོལ་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་སྒོ་འབྱེད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ལྟ་བུ་ཡིན།
ཁོང་གིས་རིས་མེད་པའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱིས་ཆོས་བརྒྱུད་སོ་སོའི་ལུགས་སྲོལ་ལ་གུས་པ་དང་འགལ་མེད་པར་བསྟན་པ་དེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ། དགེ་ལུགས་དང་ས་སྐྱ། བཀའ་བརྒྱུད་སོགས་ཀྱི་དབུ་མའི་ལུགས་སྲོལ་ལའང་གུས་བཀུར་བྱས་ཏེ། དེ་དག་གི་ཁྱད་ཆོས་གསལ་བཤད་གནང་བ་དེ་རིས་མེད་པའི་དགོངས་པའི་མཚོན་རྟགས་ཡིན། འདི་ནི་བོད་ཀྱི་དབུ་མའི་འགྲེལ་བཤད་ནང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ཡིན།

 ཤུགས་རྐྱེན་དང་འཕྲིན་ལས། 
མི་ཕམ་རིན་པོ་ཆེའི་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་འགྲེལ་པ་འདིས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་སྤྱི་དང་། ལྷག་པར་དུ་རྙིང་མ་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད། གཞུང་འདི་རྙིང་མ་པའི་བཤད་གྲྭ་ཁག་གི་སློབ་གཉེར་གྱི་གཞུང་ལུགས་གཙོ་བོའི་ནང་ནས་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་ནང་ནས་ད་ལྟའི་བར་དུ་རྙིང་མ་པའི་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་འགྲེལ་པ་འདི་བརྟག་དཔྱད་དང་སློབ་གསོ་ལ་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཡོད།
གཞུང་འདིས་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལྟ་གྲུབ་ལ་འགྲེལ་བཤད་མཛད་པས། ཆོས་བརྒྱུད་གཞན་གྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གུས་པས་བལྟས་ཤིང་། འགྲེལ་བ་གཞན་བརྩམས་སྐབས་ལུང་དུ་དྲངས་ཡོད། རིས་མེད་པའི་བསྟན་པའི་ནང་ནས་འགྲེལ་པ་འདིའི་གལ་ཆེའི་རང་བཞིན་ནི་ཤིན་ཏུ་ཆེ།
དེ་བཞིན་དུ་འགྲེལ་པ་འདི་དབྱིན་སྐད་དང་སྐད་ཡིག་གཞན་དུ་བསྒྱུར་ཡོད་པས། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་སློབ་མ་རྣམས་ལ་ཡང་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། པད་མ་དཀར་པོའི་སྒྱུར་སྡེས་དབྱིན་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བའི་པར་གཞི་ནི་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཤིན་ཏུ་གྲགས་ཆེ། ད་ལྟའི་བར་དུ་དབུ་མ་སློབ་གཉེར་བྱེད་མཁན་རྣམས་ལ་འགྲེལ་པ་འདི་གཞི་རྩའི་སློབ་དེབ་ཞིག་ཏུ་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཡོད།

 པར་གཞི་ཁག 
སྡེ་དགེ་པར་མ།
མི་ཕམ་གསུང་འབུམ་རིན་པོ་ཆེ།
ཁམས་སྤྲུལ་པར་མ།
དཔེ་བསྡུར་མ།
དེང་གི་འཕྲུལ་པར་སོགས་པར་མ་མི་འདྲ་བ་མང་དུ་ཡོད་ངེས་མོད་འདིར་མཚོན་པ་ཙམ་ལས་བཀོད་མ་ནུས་སོ། །

 ད་དུང་གཟིགས། 
 ཟླ་བ་གྲགས་པ།
 དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ།
 ཀླུ་སྒྲུབ།
 དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བ།
 འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་རྡོ་རྗེ།
 གོ་རམས་པ་བསོད་ནམས་སེང་གེ།
 རིས་མེད་རིག་གནས།
 རྙིང་མ་པ།

 དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 
 མི་ཕམ་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་ཐར་དང་གསུང་རབ་ཀྱི་དཀར་ཆག་སོགས་ནང་གི་ངོ་སྤྲོད།
 བོད་ཀྱི་དབུ་མ་པའི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་གྱི་དཔེ་དེབ་ནང་གི་གསལ་བཤད།
 རྙིང་མ་པའི་བཤད་གྲྭའི་སློབ་དེབ་ཁག་ནང་གི་ངོ་སྤྲོད།
 ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲངས་ཅན་རིག་པའི་དཔྱད་རྩོམ་ཁག

 ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད། 

 BDRC (Buddhist Digital Resource Center
 ཝེ་ཁེ་བོད་ཀྱི་རིག་མཛོད། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་འགྲེལ་པ་ཟླ་བའི་ཞལ་ལུང་དྲི་མེད་ཤེལ་ཕྲེང་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། 

 གསལ་བཤད།
ཞུ་དགོས་པ་ཞིག་ལ་གཞུང་འདིའི་སྐོར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་ནང་དོན་ཞིབ་ཕྲ་དག་ད་དུང་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞིབ་འཇུག་དང་ཞུ་དག་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་དགོས་པ་ཡིན། གང་ལྟར་འདི་ནི་ཝེ་ཁེ་རིག་མཛོད་ཀྱི་བརྩམས་ཚོས་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་གི་མ་དཔེ་ཙམ་ཡིན་པས། ཁུངས་གཏུབ་དང་གནས་ཚུལ་ཞིབ་ཕྲ་རྣམས་ད་དུང་ཞིབ་འཇུག་གི་གནས་སུ་ལྷག་ཡོད།