རིགས་ལྡན་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ།

«རིགས་ལྡན་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ།»ཞེས་པ་ནི་རྒྱུད་སྡེའི་ནང་གི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྐོར་གྱི་གཞུང་ལུགས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། གཞུང་འདིས་རྣལ་འབྱོར་མ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་དབྱེ་བ་དང་དེ་དག་ལ་མཆོད་པའི་ཆོ་ག་རྒྱས་པར་བཤད་ཅིང་། ཕྱི་ནང་གསང་བ་གསུམ་གྱི་མཁའ་འགྲོ་མའི་ངོ་བོ་བསྟན་པ་དང་། དུས་ཚོད་དང་འཁོར་ལོའི་གནས་ཀྱི་གསང་བའི་རིམ་པ་ངེས་པར་བཤད་པ་ཡིན། གཞུང་འདི་ནི་ཨུ་རྒྱན་དུ་གྲུབ་པ་ཞིག་གིས་མཛད་པ་ཡིན་ཞིང་། རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཆེན་པོ་དཱི་པཾ་ཀ་ར་ཤྲཱི་ཛྙཱ་ན་(ཨ་ཏི་ཤ)ཡིས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཞིང་ཞུས་དག་གནང་བ་ཡིན། བོད་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་སྒྲུབ་པའི་རིམ་པ་དང་མཁའ་འགྲོ་མའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ཁྲོད་གཞུང་འདི་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

 གཞུང་གི་གནས་ཚུལ་གནད་བསྡུས། 
 མཚན་བྱང་ཆ་ཚང་། རིགས་ལྡན་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ། 
 མཛད་པ་པོ། ཨུ་རྒྱན་དུ་གྲུབ་པ།
 བརྩམས་པའི་དུས་རབས། དུས་རབས་བརྒྱད་པ་དང་དགུ་པའི་བར།
 བརྗོད་བྱ། རྣལ་འབྱོར་མ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་དབྱེ་བ་དང་མཆོད་པའི་ཆོ་ག། གསང་སྔགས་ཀྱི་རིམ་པའི་ལམ་གྱི་དམིགས་སྐོར། དུས་དང་འཁོར་ལོའི་གནས་ཀྱི་རིག་པ།
 གཞུང་ཚད། ཤོག་ངོས་བཅུ་གཉིས།
 ལོ་ཙཱ་བ། དཱི་པཾ་ཀ་ར་ཤྲཱི་ཛྙཱ་ན།

 མཛད་པ་པོ་ངོ་སྤྲོད། 
གཞུང་འདི་ནི་ཨུ་རྒྱན་དུ་གྲུབ་པ་ཞིག་གིས་མཛད་པ་ཡིན་པར་གཞུང་གི་མཇུག་ཏུ་གསལ་བསྒྲགས་གནང་འདུག གྲུབ་པ་འདིའི་སྐོར་ལ་ལོ་རྒྱུས་རྒྱས་པ་ཤོད་དཀའ་ཡང་། ཨུ་རྒྱན་(པདྨ་མཚོའི་ཆ་ཤས་ཤིག་གམ་པ་ཀི་སི་ཐན།)ནི་རྒྱུད་སྡེ་དང་གསང་སྔགས་ཀྱི་གྲུབ་ཐོབ་མང་པོ་འཁྲུངས་སའི་ལུང་པ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། 
གཞུང་འདིའི་ལོ་ཙཱ་བ་མཁན་པོ་ཆེན་པོ་དཱི་པཾ་ཀ་ར་ཤྲཱི་ཛྙཱ་ན་(༩༨༢-༡༠༥༤)ནི་ཨ་ཏི་ཤ་ཞེས་གྲགས་པ་སྟེ། བྷི་ཀྲ་མ་ཤཱི་ལ་མཧཱ་བི་ཧཱ་ར་གྱི་མཁན་པོ་ཆེན་པོ་དང་བོད་དུ་བསྟན་པ་སླར་གསོ་མཛད་མཁན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཞིག་ཡིན། ཁོང་རྒྱ་གར་ནས་བོད་དུ་ཕེབས་པའི་དུས་སུ་རྒྱུད་སྡེའི་གཞུང་དང་སྒྲུབ་ཐབས་མང་པོ་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཅིང་། གཞུང་འདི་ཡང་དེའི་ནང་ནས་གཅིག་ཡིན་པ་རེད།

 གཞུང་བརྩམས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་ལོ་རྒྱུས་རྒྱབ་ལྗོངས། 
གཞུང་འདི་བརྩམས་པའི་གནད་དོན་ནི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་རྒྱུད་ཀྱི་ལམ་རིམ་ལ་གཞི་བཅོལ་བའི་རྣལ་འབྱོར་མ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་ངོ་བོ་དང་དེ་དག་ལ་མཆོད་པའི་ཆོ་ག་ངེས་པར་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། གཞུང་ནང་ཤེས་བྱ་གསང་བ་དུ་མ་ཡོད་དེ། འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་གྲུབ་དང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་གནད་ཀྱི་གསུང་རབ་ཅིག་ཡིན།
གཞུང་འདིའི་རྒྱབ་ལྗོངས་ནི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྐོར་གྱི་རྩ་བའི་རྒྱུད་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་སྟེ། ལྷག་པར་དུ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་མཚན་གྱི་མཆོག་ཅེས་བྱ་བའི་རྒྱུད་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན། གཞུང་འདིས་མཁའ་འགྲོ་མའི་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་གསུམ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་རིགས་(ལས་ཀྱི་ཚོགས་དང་འབྲེལ་བའི་མི་རིགས་སོགས།) དམ་ཚིག་གི་ཕོ་ཉ་མོ་(སེམས་ཅན་གཟུགས་སུ་བསྒྱུར་བ།) དང་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྱོད་པ་(བྱ་རིགས་སོགས།)གསལ་པོར་བཤད་པ་ཡིན།

 གཞུང་གི་ས་བཅད་དམ་ནང་དོན། 
རྣལ་འབྱོར་མ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་དབྱེ་བ། གཞུང་གི་དབུར་རྣལ་འབྱོར་མ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ལ་གསལ་བར་ངོ་སྤྲོད་གནང་ཡོད། ཐོག་མར་ཕྱི་རོལ་གྱི་རིགས་བཤད་པ་སྟེ། རྩ་བའི་རྒྱུད་ལས་གསུངས་པའི་རིགས་ལྡན་མ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོ་དང་། མཁའ་འགྲོ་མ། ལཱ་མ་སོགས་ཀྱི་གོ་རིམ་ལས་ནས་བཤད་ཡོད། འདི་དག་ནི་ལས་ཀྱི་རིགས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་དེ། རིག་བྱེད་མ། དམངས་རིགས་མ། རྒྱལ་རིགས་མ། རྗེའུ་རིགས་མ། བྲམ་ཟེ་མ་སོགས་དང་གཅིག་ཏུ་སྦྱར་ནས་བཤད་པ་ཡིན།
དེ་ནས་དམ་ཚིག་གི་ཕོ་ཉ་མོ་བཤད་དེ། རང་གི་གཟུགས་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བའི་ལྷ་མོ་རྣམས་སྟེ། སྐམ་ལ་གནས་པ། གཤེར་ལ་གནས་པ། ནགས་ན་གནས་པ་སོགས་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་གཟུགས་སུ་བསྒྱུར་བའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་སོ། །དཔེར་ན། རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་མ་ནི་ཁྱི་མོའི་གཟུགས། ལཱ་མ་ནི་རྟ་མོའི་གཟུགས། དུམ་སྐྱེས་མ་ནི་གླང་པོ་མའི་གཟུགས་སོགས་ཡིན།
མཐར་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་བཤད་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་མ་ནི་ཁུག་རྟ་མའི་གཟུགས། ལཱ་མ་ནི་ནེ་ཙོ་མའི་གཟུགས། དུམ་སྐྱེས་མ་ནི་བྱ་ཤ་རི་ཀ་མོའི་གཟུགས་སོགས་ཡིན། རྣལ་འབྱོར་པས་རང་རང་གི་རང་བཞིན་གཟུགས་དེ་རྣམས་སུ་ཤེས་ན་རྣལ་འབྱོར་མ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་གསུངས།

 དམ་ཚིག་གི་རྫས་དང་མཆོད་པའི་ཆོ་ག 
གཞུང་འདིས་སྐམ་དང་ཆུ་དང་ནམ་མཁའ་ལ་གནས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་གཅིག་ལ་གཅིག་བསྣུན་ཏེ་ཤི་བ་དེ་དག་གི་ཤ་དང་བདུད་རྩི་ལྔ་མཉམ་པར་བྱས་ལ་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་ས་གཞིར་རི་ལུར་བྱེད་པའི་ཐབས་བཤད་ཡོད། དེ་ནས་དམ་ཚིག་གི་རྫས་རྣམས་བདུད་རྩིར་བསྒྱུར་ཏེ་མཆོད་པའི་དུས་དང་བསྒོམ་པའི་དུས་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་དུས་སོ་སོར་སྤྱོད་པའི་རིམ་པ་གསལ་བར་གསུངས།

 དུས་ཚོད་དང་རྒྱུ་སྐར་གྱི་སྒོ་ནས་མཆོད་པ། 
གཞུང་འདིའི་ཁྱད་ཆོས་ཆེན་པོ་གཅིག་ནི་ཟླ་བ་དང་རྒྱུ་སྐར་གྱི་འཕོ་བའི་དུས་ཚོད་དང་། དབུགས་ཀྱི་ཆུ་ཚོད་ལ་གཞིགས་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་མ་སོ་སོར་མཆོད་པའི་རིམ་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཡིན། དཔེར་ན། ཆུ་སྲིན་མ་ཀ་རར་འཕོ་བའི་ཉིན་པར་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་བསངས་པའི་ལས་བྱ་བའི་དོན་དུ་མཆོད་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །
དེ་ཡང་རྒྱུ་སྐར་གྱི་ཉིན་པར་དང་ཟླ་བའི་ངོ་བརྒྱད་ཀྱི་རིམ་པར་ལས་བཞི་སྟེ། བསང་བ། དབང་། རེངས་པ། ཞི་བ་སོགས་ཀྱི་དོན་དུ་ལྷ་མོ་སོ་སོ་ལ་མཆོད་པའི་ཆོ་ག་གསལ་པོར་བཀོད་ཡོད།

 འཁོར་ལོ་བཞི་པོ་དང་དཔའ་བོ་དཔའ་མོའི་གནས། 
གཞུང་འདིས་འཁོར་ལོ་བཞི་པོ་སྟེ། ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ། གསུང་གི་འཁོར་ལོ། སྐུའི་འཁོར་ལོ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྣམས་དང་དེའི་ནང་གི་དཔའ་བོ་དཔའ་མོ་རྣམས་ལ་ཟླ་བའི་དུས་ཚོད་དང་སྦྱར་ནས་མཆོད་པའི་རིམ་པ་རྒྱས་པར་བཤད་ཡོད། དཔེར་ན། དགུན་ཟླ་ར་བར་འཕོས་པ་ལ་རབ་ཏུ་གཏུམ་མོ་དང་ཐོད་པའི་དུམ་བུ་ལ་གསད་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་མཆོད་དོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །

 ནང་གི་དུས་དང་དབུགས་ཀྱི་རིམ་པ། 
གཞུང་གི་མཇུག་ཏུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཉིན་མཚན་གྱི་ཆུ་ཚོད་དང་། ནང་གི་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་ཀྱི་ཚད་འདོམས་པའི་ཐབས་བཤད་ཡོད། ཉིན་མཚན་གཅིག་ལ་དབུགས་ཀྱི་འབྱུང་རྔུབ་རྣམས་བརྒྱ་ཕྲག་དྲུག་དང་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པོ་ཡོད་པར་བཤད་ཅིང་། འཁོར་ལོ་བཞི་པོ་དང་དེའི་ཆུ་ཚོད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་གསལ་བར་བསྟན་ཡོད།

 དུར་ཁྲོད་ཆེན་པོ་བརྒྱད་དང་སྒོ་སྐྱོང་མ་བརྒྱད། 
གཞུང་འདིས་དུར་ཁྲོད་ཆེན་པོ་བརྒྱད་དང་དེའི་ནང་གི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་ཀྱི་གནས་རིམ་གསལ་བར་བཤད་ཡོད། དེ་ཡང་ཤར་ཕྱོགས་སུ་གསལ་ཤིང་སྟེ་ཁྭ་གདོང་མ། ལྷོར་རོ་ཚོགས་མ་སྟེ་འུག་པའི་གདོང་མ་སོགས་གཡས་སྐོར་དང་གཡོན་སྐོར་དུ་བཀོད་པའི་རིམ་པ་འདུག
དེ་བཞིན་དུ་ལུས་པོའི་སྒོ་བརྒྱད་པོ་སྟེ། ཁའི་སྒོ། སྣ་བུག་གཡས་གཡོན། བཤང་བའི་སྒོ། རྣ་བ་གཡས་གཡོན། མིག་གཡས་གཡོན་རྣམས་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་བརྒྱད་པོ་སྦྱར་ནས་བཤད་ཅིང་། འདི་དག་ནི་ནང་གི་འཁོར་ལོ་དང་དཔའ་བོ་དཔའ་མོའི་སྒོམ་པའི་རིམ་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད།

 ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་ཐིམ་པ་དང་འཇུག་པའི་རིམ་པ། 
གཞུང་གི་མཇུག་ཏུ་གདན་བཞི་པོ་སྟེ། བདག་གི་གདན། གཞན་གྱི་གདན། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་གདན། སྔགས་ཀྱི་གདན་རྣམས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ། ཐིམ་པ། འཇུག་པ། ཁྱབ་བདག་རྣམས་སོ་སོར་སྦྱར་ནས་རྣལ་འབྱོར་མ་རེ་རེ་ལ་ཐུན་མཚམས་བཞི་རུ་སྒོམ་པའི་རིམ་པ་བཤད་ཡོད། འདི་ནི་འཁོར་ལོ་འདུས་པའི་སྒོམ་པའི་ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཡིན།

 ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས། 
གཞུང་འདིའི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་དབྱེ་བ་གསུམ་པོ་གསལ་བར་འབྱེད་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་ཕྱི་ནང་གསང་བའི་དུས་ཚོད་དང་གནས་ཀྱི་རིམ་པ་ཕྲ་མོ་ཞིག་ལས་ནས་མཆོད་པའི་ཆོ་ག་བསྟན་པ་ཡིན། 
དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་སྐར་དང་ཟླ་བའི་འཕོ་བ། དབུགས་ཀྱི་ཆུ་ཚོད། འཁོར་ལོ་བཞི་པོའི་གནས་སོགས་གཅིག་ཏུ་སྦྱར་ནས་ལམ་གྱི་རིམ་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི་གཞུང་གཞན་ལས་ཐུན་མིན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ཡིན། འདིས་རྣལ་འབྱོར་པས་ལོ་གསུམ་དང་ལོ་དྲུག་དང་ལོ་དགུ་རུ་ལྷ་མོ་བཞི། བརྒྱད། ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པོ་རིམ་པར་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་གསལ་པོར་བསྟན་ཡོད།

 ཤུགས་རྐྱེན་དང་འཕྲིན་ལས། 
གཞུང་འདི་ནི་བོད་དུ་ཨ་ཏི་ཤས་བསྒྱུར་བའི་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་སྐོར་གྱི་གཞུང་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པས། སྔ་འགྱུར་དང་ཕྱི་འགྱུར་གཉིས་ཀའི་ནང་དུ་ཁུངས་བསྟན་པའི་གནད་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་སྒྲུབ་ཐབས་དང་མཁའ་འགྲོ་མའི་རིམ་པ་སྒོམ་མཁན་རྣམས་ལ་གནད་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།
གདུལ་བྱ་གསོ་བའི་ཕྱོགས་ནས་ནི། འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་གྲུབ་དང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་གཉིས་ཀར་ཐབས་ལམ་གསལ་པོར་བསྟན་པས་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ལ་བསླབ་བྱའི་གནས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་གཞུང་འདིའི་དུས་དང་དབུགས་ཀྱི་རིག་པ་ནི་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེའི་སྒོམ་པ་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་ཀྱི་ཤེས་བྱ་ཞིག་ཡིན།

 པར་གཞི་ཁག 
སྡེ་དགེ་པར་མ། 
ཅོ་ནེ་པར་མ། 
སྣར་ཐང་པར་མ།
པེ་ཅིང་པར་མ།
གསེར་བྲིས་མ།
དཔེ་བསྡུར་མ།

 ད་དུང་གཟིགས། 
 རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་རྒྱུད།
 ཨ་ཏི་ཤ་དཱི་པཾ་ཀ་ར་ཤྲཱི་ཛྙཱ་ན།
 རྣལ་འབྱོར་མ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན།
 མཁའ་འགྲོ་མ།
 རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ།

 དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 
 བསྟན་འགྱུར། སྡེ་དགེ་པར་མ། རྒྱུད་འགྲེལ།

 ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།  
 BDRC-Buddhist Digital Resource Center
 ཝེ་ཁེ་བོད་ཀྱི་རིག་མཛོད། རིགས་ལྡན་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ། []

 གསལ་བཤད།
ཞུ་དགོས་པ་ཞིག་ལ་གཞུང་འདིའི་སྐོར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་ནང་དོན་ཞིབ་ཕྲ་དག་ད་དུང་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞིབ་འཇུག་དང་ཞུ་དག་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་དགོས་པ་ཡིན། གང་ལྟར་འདི་ནི་ཝེ་ཁེ་རིག་མཛོད་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་གི་མ་དཔེ་ཙམ་ཡིན་པས། ཁུངས་གཏུབ་དང་གནས་ཚུལ་ཞིབ་ཕྲ་རྣམས་ད་དུང་ཞིབ་འཇུག་གི་གནས་སུ་ལྷག་ཡོད།