འཕགས་པ་མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའི་མདོར་བཤད་བདུད་རྩིའི་ཐིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ།

༄༅། །«འཕགས་པ་མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའི་མདོར་བཤད་བདུད་རྩིའི་ཐིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་»ནི་རྒྱ་གར་གྱི་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་གནས་བརྟན་ཉི་མའི་དཔལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཛད་པའི་འཇམ་དཔལ་མཚན་བརྗོད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །གཞུང་འདི་ནི་བླ་མེད་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་ཀྱི་ལྟ་བའི་སྟེང་ནས་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱི་མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའི་དགོངས་དོན་ཟབ་མོ་རྣམས་གསལ་བར་འགྲེལ་ཡོད། འགྲེལ་པ་འདིའི་ནང་དུ་འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ཉིད་དང་པོའི་སངས་རྒྱས་དང་དབྱེར་མེད་དུ་བསྟན་ནས། རྩ་རླུང་ཐིག་ལེའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། དགའ་བ་བཞིའི་ཡེ་ཤེས། སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་གི་ལམ་སོགས་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ཟབ་མོ་རྣམས་དང་སྦྱར་ནས་མཚན་བརྗོད་ཀྱི་དོན་རྒྱ་ཆེར་བཀྲལ་ཡོད། གཞུང་འདིའི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་ནི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་མཚན་བརྗོད་ཀྱི་གསང་དོན་རྟོགས་ཏེ་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་མངོན་དུ་བྱས་ནས་མཐར་ཐུག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ནོ། །

 ༡. མཚན་དོན། 

 མཚན་བྱང་། 

 རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨ་མྲྀ་ཏ་ཀཱ་ཎི་ཀཱ་ནཱ་མ་ཨཱརྱ་ནཱ་མ་སཾ་གཱི་ཏི་ཌཱི་པྱ་ཎི།
 བོད་སྐད་དུ། འཕགས་པ་མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའི་མདོར་བཤད་བདུད་རྩིའི་ཐིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ།

 མཚན་བྱང་གི་གོ་དོན། 

 ཨཱརྱ་ (Ārya) ནི་བོད་སྐད་དུ་འཕགས་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་མངའ་བའི་དོན་ནོ། །
 ནཱ་མ་སཾ་གཱི་ཏི་ (Nāma-saṃgīti) ནི་བོད་སྐད་དུ་མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུའི་མཚན་རྣམས་ཡང་དག་པར་གླུ་རུ་བླངས་པའམ་བརྗོད་པའི་དོན་ནོ། །
 ཌཱི་པྱ་ཎི་ (ṭippaṇī) ནི་བོད་སྐད་དུ་མདོར་བཤད་དམ་མཆན་འགྲེལ་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། གཞུང་གི་དོན་མདོར་བསྡུས་ནས་འགྲེལ་བཤད་བྱས་པའི་དོན་ནོ། །
 ཨ་མྲྀ་ཏ་ཀཱ་ཎི་ཀཱ་ (Amṛta-kaṇikā) ནི་བོད་སྐད་དུ་བདུད་རྩིའི་ཐིགས་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། འཆི་མེད་གྲུབ་པའི་བདུད་རྩི་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག་ཟབ་མོའི་སྙིང་པོ་ཐིགས་པ་ཙམ་བསྟན་པའི་དོན་ནོ། །
 ནཱ་མ་ (nāma) ནི་བོད་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་མིང་དུ་གྲགས་པའམ་འདི་ལྟར་བརྗོད་པའི་དོན་ནོ། །

 ༢. མཛད་པ་པོ་དང་བརྒྱུད་པ། 

 མཛད་པ་པོ། 
གཞུང་འདིའི་མཛད་པ་པོ་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་དངོས་གྲུབ་བརྙེས་པའི་སློབ་དཔོན་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་གནས་བརྟན་ཉི་མའི་དཔལ་ཡེ་ཤེས་(Sthavira Sūryakīrtijñāna)ཡིན་ནོ། །ཁོང་ནི་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་གྲུབ་ཐོབ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་གཞུང་གི་མཇུག་བྱང་དུ་གསལ་ཞིང་། འགྲེལ་པ་འདི་ཡང་ཁོང་གིས་བླ་མའི་གདམས་ངག་ལ་བརྟེན་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་རྟོགས་པ་དང་མྱོང་བ་གཞིར་བཞག་སྟེ་མཛད་པ་ཞིག་གོ།

 འགྱུར་གྱི་ལོ་རྒྱུས། 
གཞུང་འདི་བོད་སྐད་དུ་སྒྱུར་བ་པོ་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་ནོར་བུ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་(Maṇiśrījñāna)དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཆག་དགེ་སློང་ཆོས་རྗེ་དཔལ་(Chag Lotsāwa Chos rje dpal)རྣམ་གཉིས་ཡིན་ནོ། །གཞུང་གི་མཇུག་བྱང་ལས། "རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་ནོར་བུ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་དང་། བླ་མ་རྗེ་བཙུན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་དཔལ་ཉི་མའི་དབང་པོའི་འོད་ཟེར་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས། ལོ་ཙཱ་བ་ཆག་དགེ་སློང་ཆོས་རྗེ་དཔལ་གྱིས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །"ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །

 ༣. རྒྱབ་ལྗོངས་དང་མཛད་པའི་དགོས་པ། 
«མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་»ནི་གསང་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོར་གྱུར་ཅིང་དོན་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པས་གཏིང་དཔག་པར་དཀའ་བ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མཛད་པ་པོ་ཉི་མའི་དཔལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བླ་མའི་དྲིན་ལས་ཐོབ་པའི་མན་ངག་གི་སྙིང་པོ་དང་རང་ཉིད་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་ཟུང་དུ་སྦྲེལ་ནས་གཞུང་འདི་མཛད་དེ། དགོས་པ་ནི་རྩ་གཞུང་གི་དགོངས་དོན་ཟབ་མོ་རྣམས་མདོར་བསྡུས་ནས་ཕྱིས་འབྱུང་གི་སྐལ་ལྡན་རྣམས་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་དང་། གཙོ་བོ་ནི་མཛད་པ་པོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་དོན་རྣམས་བརྗེད་པ་མེད་པར་དྲན་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་གཞུང་ལས། "གང་ཞིག་རྟོགས་པ་དེ་དག་མདོར་བསྡུས་ནས། །རང་ཉིད་དྲན་པར་བྱ་ཕྱིར་བྲི་བར་བྱ། །"ཞེས་གསུངས་སོ། །

 ༤. གཞུང་ཚད་དང་བརྗོད་དོན། 
གཞུང་འདི་ནི་ལེའུ་དང་ཤོག་གྲངས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པའི་མདོར་བཤད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཤིག་ཡིན་ནོ། །འགྲེལ་པ་འདིས་«མཚན་བརྗོད་»ཀྱི་རྩ་བའི་གཞུང་གི་སྒྲིག་གཞི་དང་མཐུན་པར་ས་བཅད་ཁག་ཏུ་ཕྱེ་ནས་དོན་འགྲེལ་གནང་ཡོད།

 གསོལ་བ་འདེབས་པའི་སྐབས། རྩ་གཞུང་གི་ཚིགས་བཅད་བཅུ་དྲུག་གིས་གསོལ་བ་བཏབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པ་དང་། དེ་ནི་དགའ་བ་བཅུ་དྲུག་རྣམ་པར་དག་པའི་ཐབས་སུ་འགྲེལ་ཡོད།
 ལན་གསུངས་པའི་སྐབས། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཚིགས་བཅད་དྲུག་གིས་ལན་གསུངས་པ་དེ་རྩའི་འཁོར་ལོ་དྲུག་གི་རྣམ་དག་དང་སྦྱར་ནས་བཤད་ཡོད།
 རིགས་དྲུག་ལ་གཟིགས་པའི་སྐབས། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སོགས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་དྲུག་གི་དོན་གསལ་བར་བྱས་ཡོད།
 སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བའི་སྐབས། ཚིགས་བཅད་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པ་དང་། ཨོཾ་བཛྲ་ཏཱིཀྵྞ་སོགས་ཡི་གེ་དྲུག་གི་གསང་སྔགས་ཀྱི་དོན་བཀྲལ་ཡོད།
 གཞུང་དངོས་ཀྱི་འགྲེལ་པ། འདི་ནི་ས་བཅད་གཙོ་བོ་ཡིན་ཞིང་། རྩ་གཞུང་གི་མཚན་རྣམས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་དགོངས་པ་དང་སྦྱར་ནས་རིམ་པ་ལྟར་འགྲེལ་ཡོད།
 བྱང་སེམས་རྡོ་རྗེའི་རྣམ་གཞག རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ངོ་བོ་དང་རང་བཞིན་བསྟན་པ།
 རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་སྐབས། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དང་སྦྱར་ནས་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམ་དག་གི་དོན་བཤད་པ།
 འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་སྐབས། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་སྦྱར་ནས་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམ་དག་གི་དོན་བཤད་པ།
 རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་གྱི་སྐབས། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་སྦྱར་ནས་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་རྣམ་དག་གི་དོན་བཤད་པ།
 དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་སྐབས། བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་སྦྱར་ནས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམ་དག་གི་དོན་བཤད་པ།
 མི་བསྐྱོད་པའི་སྐབས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་སྦྱར་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམ་དག་གི་དོན་བཤད་པ།
 ཕན་ཡོན་བསྟན་པ། མཇུག་ཏུ་གཞུང་འདི་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཕན་ཡོན་རྣམས་རྒྱས་པར་བསྟན་ཡོད།

 ༥. ལྟ་གྲུབ་གཙོ་བོ། 
གཞུང་འདིའི་ལྟ་གྲུབ་གཙོ་བོ་ནི་བླ་མེད་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་ཀྱི་དགོངས་པ་དང་གཅིག་མཐུན་ཡིན་ཞིང་། གནད་དོན་གཙོ་བོ་འགའ་ཞིག་གཤམ་གསལ་ལྟར་རོ། །

 བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད། གཞུང་འདིའི་ལྟ་བའི་སྙིང་པོ་ནི་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དབྱེར་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཡིན།
 རྩ་རླུང་ཐིག་ལེའི་རྣལ་འབྱོར། རྩ་གཞུང་གི་ཚིགས་བཅད་རྣམས་རྩ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་འགོག་པའི་རྣམ་དག་ཏུ་བཀྲལ་བ་དང་། རླུང་དབུ་མར་འཇུག་པ། བྱང་སེམས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་མི་འཛག་པར་བདེ་བ་སྐྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་ཟབ་མོ་རྣམས་བསྟན་ཡོད།
 དགའ་བ་བཞིའི་ཡེ་ཤེས། དང་པོ་དགའ་བ། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ། དགའ་བྲལ་གྱི་དགའ་བ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་སྟེ་དགའ་བ་བཞིའི་ཡེ་ཤེས་རིམ་པར་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ལ་བགྲོད་ཚུལ་གསལ་བར་བསྟན་ཡོད།
 སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་མཐུན་པའི་སོ་སོར་སྡུད་པ་སོགས་སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་གི་ལམ་དང་སྦྱར་ནས་མཚན་བརྗོད་ཀྱི་དགོངས་དོན་བཀྲལ་ཡོད།
 ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན། འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ནི་རིགས་ལྔའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཅིང་། གཞུང་གི་དོན་རྣམས་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རྣམ་གཞག་གི་སྒོ་ནས་འགྲེལ་ཡོད།

 ༦. གལ་གནད་དང་ཤུགས་རྐྱེན། 
གཞུང་འདི་ནི་«འཇམ་དཔལ་མཚན་བརྗོད་»ལ་བླ་མེད་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་ཀྱི་ལྟ་བའི་སྒོ་ནས་བརྩམས་པའི་འགྲེལ་པ་གནད་བསྡུས་ཤིག་ཡིན་པས་གལ་གནད་ཆེན་པོ་ལྡན། དེས་རྩ་གཞུང་གི་ཚིག་དོན་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཉམས་ལེན་གྱི་གནད་དང་སྦྱར་ནས་གོ་བ་གཏིང་ཟབ་ལེན་པར་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་གསང་སྔགས་རྫོགས་པའི་རིམ་པའི་ཉམས་ལེན་པ་རྣམས་ལ་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེའི་གནད་དང་དགའ་བཞིའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མྱོང་བ་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་ཚུལ་སོགས་ལ་ལམ་སྟོན་གསལ་པོ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། དེར་བརྟེན་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ཁག་ཏུ་«མཚན་བརྗོད་»ཀྱི་གསང་དོན་ལ་སློབ་གཉེར་དང་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་བརྩི་བཞིན་ཡོད།

 ༧. ཟུར་ལྟའི་ནང་དོན། 

 འཇམ་དཔལ་མཚན་བརྗོད།
 བླ་མེད་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད།
 ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ།
 སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག
 དགའ་བ་བཞི།
 ཡེ་ཤེས་ལྔ།

 ༨. རྩ་འགྲེལ། 
གཞུང་འདི་ནི་འགྲེལ་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། རྩ་བའི་གཞུང་ནི། «འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱི་མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་» (Ārya-Mañjuśrī-nāma-saṃgīti) ཡིན་ནོ། །

 ༩. དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 

 ༡. ནང་ཁུལ་གྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 

 ཝེ་ཁེ་རིག་མཛོད། «འཕགས་པ་མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའི་མདོར་བཤད་བདུད་རྩིའི་ཐིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ།»

 ༢. ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 

 Buddhist Digital Resource Center (BDRC): W1KG15017