རྟེན་བཅས་

རྟེན་བཅས་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་བཟོད་པའི་ལེའུར་གསུངས་པའི་གནད་ཆེའི་ཐ་སྙད་ཅིག་ཡིན། འདི་ནི་བཟོད་པ་སྒོམ་པའི་དམིགས་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་གནོད་བྱེད་ཀྱི་དགྲ་བོ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་བཟོད་པ་སྒོམ་པའི་ཚུལ་ལ་གོ་དགོས་སོ། །
སྒྲ་བཤད།
དགོས་པའམ་རྒྱུ་མཚན་གཞིར་བཟུང་ནས་གཞན་དོན་བྱེད་པ་དང་བཅས་པས་ན་རྟེན་བཅས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །
ནང་དོན།
"གནོད་བྱེད་འདི་དག་ལ་ནི་བཟོད་པ་སྒོམ་པའི་དམིགས་རྟེན་བཅས་ནས་བཟོད་པ་བསྒོམས་པས་བདག་གིས་ཚེ་རབས་སྔ་མ་རྣམས་སུ་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པ་བྱས་པའི་སྡིག་པ་སོགས་སྡིག་པ་མང་དུ་འབྱུང་ལ།"ཐུབ་བསྟན་ཆོས་གྲགས། སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲེལ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་ཡོན་ཏན་བུམ་བཟང་། ཤིང་དཔར། ལུང་འདིས་དེང་སང་བདག་ལ་གནོད་པ་བྱེད་མཁན་གྱི་དགྲ་བོ་དེ་དག་ལ་དམིགས་ནས་བཟོད་པའི་སྒོམ་པ་བྱས་ན། བདག་གི་སྔོན་གྱི་ཚེ་རབས་ཁག་ཏུ་སེམས་ཅན་དག་ལ་གནོད་པ་ཞིག་བྱས་པ་དེ་དག་གི་སྡིག་པ་ཆེན་པོ་མང་པོ་སྦྱང་ཐུབ་པའི་དོན་ཡིན། འདི་ནི་གནོད་བྱེད་དག་ལ་རྟེན་བཅས་ནས་བཟོད་པ་སྒོམ་པའི་གནད་ཆེ་བ་གསུངས་པ་ཡིན།
"དགྲ་བོ་འདི་དག་གིས་གནོད་པ་བྱས་པ་ལ་ནི་རྟེན་བཅས་ནས་བདག་གིས་བཟོད་པ་བསྒོམ་ནུས་ན་བཟོད་པ་བསྒོམ་པས་བདག་གི་སྡིག་པ་མང་དུ་འབྱང་ཞིང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བས་ན་དགྲ་བོས་བདག་ལ་ཕན་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །"མཁན་པོ་ཀུན་དཔལ། སྤྱོད་འཇུག་གི་ཚིག་འགྲེལ་འཇམ་དབྱངས་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་། ཤིང་དཔར།ལུང་འདིས་དགྲ་བོ་དེ་དག་གིས་བདག་ལ་གནོད་པ་བྱས་པ་དེ་ལ་གཞིར་བཞག་ནས་བཟོད་པའི་སྒོམ་པ་བྱེད་ཐུབ་ན། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་སྡིག་པ་ཆེན་པོ་ཕྱིར་བཟློག་ཅིང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བ་སྒྲུབ་ཐུབ་པ་ཡིན། དེ་བས་ན་དགྲ་བོ་དེ་དག་ནི་ངོ་མ་ལ་རང་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པར་གསུངས་སོ། །
བཟོད་པ་སྒོམ་པའི་ཕན་ཡོན།
སྡིག་པ་སྦྱངས་ཏེ་བསོད་ནམས་སྒྲུབ་པ། "གཞན་ཡང་གང་ཟག་འདི་དག་ལ་ནི་བཟོད་པའི་དམིགས་རྟེན་བཅས་ནས་བཟོད་པ་བསྒོམས་པས་བདག་གི་སྡིག་པ་མང་དུ་འབྱུང་ལ། བདག་ལ་བརྟེན་ནས་གང་ཟག་དེ་དག་ནི་ཡུན་རིང་པོར་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བའི་དམྱལ་བར་དོང་བར་འགྱུར་བས་"རྒྱལ་ཚབ་དར་མ་རིན་ཆེན། སྤྱོད་འཇུག་གི་རྣམ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་འཇུག་ངོགས། ཤིང་དཔར།ལུང་འདིས་གནོད་བྱེད་གང་ཟག་དེ་དག་ལ་དམིགས་ནས་བཟོད་པ་བསྒོམ་པས་རང་གི་སྡིག་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་དག་ཅིང་སྦྱོང་ཐུབ་ལ། དེ་དང་ལྷན་དུ་གནོད་བྱེད་དེ་དག་ནི་རང་ལ་གནོད་པ་བྱས་པའི་ལས་ངན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡུན་རིང་པོའི་བར་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་དམྱལ་བའི་ནང་སྐྱེ་བར་འགྱུར། འདི་ལ་བལྟས་ན་རང་ནི་དེ་དག་ལ་དམྱལ་བའི་གནོད་པ་ཆེན་པོ་བསྟེར་བའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ཤེས་ཐུབ།
གནོད་བྱེད་ལ་ཕན་བཏགས་པ། "གཞན་ཡང་གནོད་བྱེད་འདི་དག་ཉིད་ལ་རྟེན་བཅས་ནས་བཟོད་པ་བསྒོམས་པས་བདག་གི་སྡིག་པ་མང་དུ་འབྱང་ཞིང་། བདག་ལ་གནོད་པ་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་དག་ཡུན་རིང་པོར་སྡུག་བསྔལ་བའི་དམྱལ་བར་འདོང་བར་འགྱུར་བས་བདག་ནི་དགྲ་དེ་ལ་གནོད་བྱེད་ཡིན་ལ།"རྒྱལ་སྲས་ཐོགས་མེད་བཟང་པོ། སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲེལ་པ་ལེགས་བཤད་རྒྱ་མཚོ། ཤིང་དཔར། ལུང་འདིས་གཞན་དུ་བལྟས་ན་གནོད་བྱེད་དེ་དག་ལ་རྟེན་ནས་བཟོད་པའི་སྒོམ་པ་བྱས་པས། རང་གི་སྡིག་པ་ཆེན་པོ་ཕྱིར་བཟློག་ཅིང་དག་པར་འགྱུར། གནོད་བྱེད་དེ་དག་གིས་རང་ལ་གནོད་པ་བྱས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ལས་ངན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས། དེ་དག་ནི་ཡུན་རིང་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་མྱོང་བའི་དམྱལ་བར་སྐྱེ་འགྱུར། འདི་ལ་བལྟས་ན་རང་ནི་དེ་དག་ལ་གནོད་པ་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་པས། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་དེ་དག་ནི་རང་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་ཐུབ།
དུག་ཅན་གྱི་མདའི་དཔེ།
ཉོན་མོངས་པ་དུག་ལྟར་ཁྱབ་པ། "ཇི་ལྟར་ཏེ་དཔེར་ན་དུག་ཅན་གྱི་མདའ་ལུས་ལ་ཟུག་ནས་རྨ་ཅུང་ཟད་ཅིག་བཏོད་ན་དུག་རྡུལ་ཕྲན་ཙམ་ལས་མེད་ཀྱང་རྩ་སྦུབས་ཀྱི་ཁྲག་ལ་བརྟེན་བཅས་ནས་དེ་མ་ཐག་པར་དུག་གིས་ནི་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་ཅིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་བས་ན་དུས་ལ་མི་སྡོད་པར་དེ་མ་ཐག་རྨ་དེ་བཅད་ནས་འདོར་དགོས་པ་དེ་བཞིན་དུ།"ཐུབ་བསྟན་ཆོས་གྲགས། སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲེལ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་ཡོན་ཏན་བུམ་བཟང་། ཤིང་དཔར།དཔེ་འདིས་དཔེར་ན་དུག་ཅན་གྱི་མདས་ལུས་ལ་ཟུག་པས་རྨ་ཆུང་ངུ་ཞིག་སྐྱེས་ཀྱང་། མདའི་རྩེ་ལ་ཡོད་པའི་དུག་ནི་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བ་རྡུལ་ཕྲན་ཙམ་ལས་མེད། འོན་ཀྱང་ལུས་ནང་གི་རྩ་སྦུབས་ཀྱི་ཁྲག་དང་མཉམ་དུ་འདྲེས་པས་དུག་དེ་ཉིད་དེ་མ་ཐག་ལུས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་ནས་རྒྱས་ཏེ་འཆི་བའི་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་ཡོད། དེ་བས་ན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡུད་ཙམ་མི་སྡོད་པར་མྱུར་དུ་རྨ་དེ་བཅད་ནས་འདོར་དགོས་པ་དེ་བཞིན། ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུ་ཞིག་གིས་ཀྱང་སེམས་ལ་དུག་བཞིན་ཁྱབ་འགྱུར་གྱི་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་ཡོད་པར་གསུངས།
གཉེན་པོ་དྲན་ཤེས་མ་བསྟེན་སྐྱོན།
"གཉེན་པོ་དྲན་ཤེས་ཉམས་པ་སོགས་ཀྱི་དབང་ལས་ཉོན་མོངས་པས་གླགས་ནི་རྙེད་པར་གྱུར་ན་ཁོང་ཁྲོ་སོགས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་ཉེས་པ་ཕྲ་མོ་ཞིག་གིས་སེམས་ལ་རྨ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ལས་མ་བཏོད་ཀྱང་དེ་མ་ཐག་གཉེན་པོ་བསྟེན་ནས་རྒྱུན་མ་བཅད་ན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དང་དེས་བསྐྱེད་པའི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པས་སེམས་རྒྱུད་ལ་ཁྱབ་པར་འགྱུར་བས་ན་"ཐུབ་བསྟན་ཆོས་གྲགས། སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲེལ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་ཡོན་ཏན་བུམ་བཟང་། ཤིང་དཔར།ལུང་འདིས་སྔར་དྲན་ཤེས་དང་ཤེས་བཞིན་གྱི་གཉེན་པོ་ཡོད་པ་འགྱུར་བ་དང་ཉམས་ཏེ་མེད་པར་གྱུར་པའི་སྐབས་སུ། ཁོང་ཁྲོ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་གིས་སེམས་ལ་གླགས་རྙེད་པར་གྱུར་ན། ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་གིས་བསླངས་པའི་ཉེས་པ་ཆུང་ངུ་ཞིག་གིས་ཀྱང་སེམས་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱི་རྨ་སྐྱེས་ཡང་། དེ་ལ་དེ་མ་ཐག་གཉེན་པོ་ཤུགས་དྲག་པོ་བསྟེན་ནས་དེའི་རྒྱུན་མ་བཅད་པར་བཞག་ན། དུས་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་ཉོན་མོངས་པ་དང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་པའི་སྤྱོད་པས་སེམས་རྒྱུད་ཀུན་ལ་ཁྱབ་ནས་ནོར་འགྱུར་གྱི་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་དོན་ཡིན།
ཉེས་པ་ཅུང་ཟད་ལའང་སྐབས་མི་དབྱེ་བ།
"ཅི་སྟེ་གང་གིས་ན་དེ་ལ་བཏང་སྙོམས་སུ་མི་བྱེད་དེ་ཉོན་མོངས་པ་ཕྲ་བ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པས་ཀྱང་ཉམས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ཁྲག་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཉེས་པ་རྡུལ་ཙམ་ལ་ཡང་སྐབས་དབྱེ་བར་མི་བྱ་ལ། གཞན་དུ་ན་དེ་ཙམ་ལ་ཡང་སེམས་ལ་རྗེས་སུ་ཞུགས་ན་དེ་འཕེལ་བ་དགག་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །"ཤེས་རབ་འབྱུང་གནས་བློ་གྲོས། སྤྱོད་འཇུག་གི་དཀའ་འགྲེལ། ཤིང་དཔར།ལུང་འདིས་གལ་ཏེ་སུ་ཞིག་གིས་ཉོན་མོངས་པ་ཕྲ་བ་རེ་སྐྱེས་ཀྱང་གལ་ཆེ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དེ། ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུ་དེ་ལ་ཡང་ཡུད་ཀྱི་རིང་དུ་གཏན་ནས་དམིགས་བསལ་ཅི་ཡང་བྱ་མི་དགོས་ལ། དེ་བཞིན་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་ཀྱང་ཉམས་ཆོད་ཆུང་ངུ་ཙམ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་སམ་པ་བྱུང་ན། སྤྱོད་འཇུག་ལས་རང་གི་ལུས་ལ་དུག་ཇི་ལྟར་ཁྱབ་པ་དེའི་དཔེ་འདྲེན་གསུངས་པ་བཞིན། ཉེས་པ་རྡུལ་ཙམ་ལའང་འགོ་ནས་ཅུང་ཟད་རང་མགོ་བློས་གཏོང་གི་སྐབས་དབྱེ་བར་མི་བྱ། གཞན་དུ་ན་ཉེས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱི་ཚད་ཙམ་ལའང་སེམས་ལ་གནས་ས་རྙེད་ནས་རྗེས་སུ་ཞུགས་པར་གྱུར་ན། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉེས་པ་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བ་དགག་ཐབས་སུ་གྱུར་པར་ནུས་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན།
"དཔེར་ན་ལུས་ཀྱི་རྨ་ཆུང་ངུ་ལ་ཡང་ཁྲག་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་དུག་བཞིན་དུ་རྡུལ་གྱི་ཚད་ཙམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུས་འཇོམས་པ་བཟློག་པ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །"ཤེས་རབ་འབྱུང་གནས་བློ་གྲོས། སྤྱོད་འཇུག་གི་དཀའ་འགྲེལ། ཤིང་དཔར།ལུང་འདིསདཔེར་ན་རང་གི་ལུས་ལ་རྨ་ཆུང་ངུ་ཞིག་སྐྱེས་ཏེ། དེ་ལ་ཁྲག་དང་འདྲེས་པའི་དུག་ཤུགས་དྲག་པོ་རྡུལ་ཙམ་ཞིག་ཀྱང་ལུས་ལ་འཇུག་ན། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཆི་བའི་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན། ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུ་རྡུལ་ཙམ་ཞིག་གིས་སེམས་ལ་རྨ་བཏོད་ཀྱང་དེས་རྒྱ་ཆེར་ཉོན་མོངས་པ་དང་འདྲེས་ནས་སེམས་རྒྱུད་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ལ་ཐག་གཅོད་པ་བཟློག་པའི་རེ་བ་སྤང་བར་བྱ་བ། གཞན་དུ་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུ་ཞིག་གིས་ཀྱང་སེམས་རྒྱུད་ཀུན་ལ་ཉེས་པའི་རིགས་ཁྱབ་ནས་སེམས་ཤིན་ཏུ་མ་རུང་བར་འགྱུར་། དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་ལ་འབད་བརྩོན་ཤུགས་དྲག་པོ་བྱ་དགོས་པའི་དོན་ཡིན།
བསྡུས་དོན།
རྟེན་བཅས་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་ནི་བཟོད་པ་སྒོམ་པའི་གནད་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། བདག་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་དགྲ་བོ་དག་ལ་རྟེན་ནས་བཟོད་པ་བསྒོམ་པས་རང་གི་སྡིག་པ་སྦྱང་ཞིང་བསོད་ནམས་བསྒྲུབ་ཐུབ། གནོད་བྱེད་དེ་དག་ནི་རང་གིས་བཟོད་པ་སྒོམ་པའི་དམིགས་རྟེན་དང་སྡིག་སྦྱོང་གི་གྲོགས་སུ་གྱུར་པས་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུ་ཙམ་ཞིག་ལའང་དུག་ཅན་གྱི་མདའ་བཞིན་དུ་སེམས་ལ་ཁྱབ་འགྱུར་གྱི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པས། ཉེས་པ་རྡུལ་ཙམ་ལའང་སྐབས་མི་དབྱེ་བར་དེ་མ་ཐག་གཉེན་པོ་སྦྱོར་དགོས་པ་གསུངས་སོ། །