སྡུག་བསྔལ་གསུམ་

སྡུག་བསྔལ་གསུམ། 

སྡུག་བསྔལ་གསུམ་ (Pali: tisso dukkhatā; Sanskrit: triduḥkhatā) ནི་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་ལྟ་གྲུབ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་ནང་གི་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པའི་རྣམ་གཞག་ཅིག་ཡིན།  སྡུག་བསྔལ་ཞེས་པའི་ཚིག་འདིར་བོད་སྐད་དུ་ན་ཟུག་དང་སྡུག་བསྔལ་ཙམ་ལ་གོ་བའི་དོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་། དོན་དངོས་སུ་འདིས་འཁོར་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་། བརྟན་པོ་མེད་པ། ཆོག་ཤེས་མེད་པ་བཅས་ཀྱི་གོ་དོན་ཟབ་མོ་ཞིག་བསྟན་ཡོད།    

ནང་པའི་གཞུང་ལུགས་ཁག་གི་ནང་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ངོ་བོ་དང་རིམ་པ་དབྱེ་བ་འབྱེད་པའི་ཆེད་དུ་སྡུག་བསྔལ་ལ་རིགས་གསུམ་དུ་དབྱེ་ཡོད། དེ་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ། ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བཅས་ཡིན།    

 ༡. སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ། (Suffering of Suffering) 
སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ (Skt. duḥkha-duḥkhatā) ཞེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཀུན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་དུ་ངོས་འཛིན་ཐུབ་པའི་མངོན་གསལ་དོད་པའི་ན་ཟུག་ལ་ཟེར།  འདིའི་ནང་དུ་ལུས་ཀྱི་ན་ཟུག་སྟེ་ན་བ་དང་། རྨས་སྐྱོན་ཕོག་པ། བཀྲེས་སྐོམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་སོགས་དང་། སེམས་ཀྱི་མྱ་ངན་ཏེ་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། སེམས་སྡུག་སོགས་འདུས་ཡོད།    

མདའ་གཉིས་པའི་དཔེ།: མདོ་སྡེ་ཁག་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་ན། སྐྱེ་བོ་དཀྱུས་མ་ཞིག་ལ་ལུས་ཀྱི་ན་ཟུག་བྱུང་བའི་ཚེ་དེ་ལ་སེམས་ཀྱིས་མ་བཟོད་པར་སྡུག་བསྔལ་གཉིས་པ་ཞིག་བཟོ་བར་བྱེད། འདི་ནི་མདའ་དང་པོ་ཕོག་པའི་སྟེང་དུ་མདའ་གཉིས་པ་ཞིག་ཕོག་པ་དང་འདྲ་བར་གསུངས།    

 ༢. འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ། (Suffering of Change)  
འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ (Skt. vipariṇāma-duḥkhatā) ནི་ད་ལྟའི་གནས་སྐབས་སུ་བདེ་བ་དང་སྐྱིད་པོ་ལྟར་སྣང་ཡང་། མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་འགྱུར་བ་ཐེབས་པའི་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་དུ་འགྱུར་བ་ལ་ཟེར།  འདི་ནི་བདེ་བ་དེ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་རུ་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན།   

གཞུང་ལས་ "གང་ཞིག་སྐྱེ་བའི་ཚེ་བདེ་བ། གནས་པའི་ཚེ་བདེ་བ། འགྱུར་བའི་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་བ་" ཞེས་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚན་ཉིད་གསུངས་ཡོད།  དཔེར་ན། ལྷ་ཡི་ཡུལ་གྱི་བདེ་བ་དང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཕུན་ཚོགས་ཐམས་ཅད་མཐར་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་འདིའི་ནང་དུ་འདུས་ཡོད།   

 ༣. ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ། (All-Pervasive Suffering of Conditioning)  
ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ (Skt. saṃskāra-duḥkhatā) ནི་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་ཟབ་ཤོས་དང་ངོས་འཛིན་དཀའ་ཤོས་དེ་ཡིན།  འདི་ནི་ང་ཚོའི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་འདི་ཉིད་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་གཞན་དབང་དུ་སོང་བས་རང་བཞིན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྟེན་གཞི་བྱེད་པ་ལ་ཟེར།    

དུག་དང་འདྲེས་པའི་ཟས་ཀྱི་དཔེ།: འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་འདི་ནི་དུག་དང་འདྲེས་པའི་ཟས་ཞིམ་པོ་ཞིག་ཟ་བ་དང་འདྲ་སྟེ། ཟ་བའི་སྐབས་སུ་བདེ་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་། དོན་དངོས་སུ་དེས་མ་འོངས་པར་ན་ཟུག་དང་འཆི་བའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། འདི་ནི་འཁོར་བའི་ནང་དུ་བདེ་སྡུག་གང་འདྲ་ཞིག་མྱོང་ཡང་། དེ་ཉིད་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྲུན་པའི་འདུ་བྱེད་ཡིན་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ལས་མ་འདས་པར་བསྟན།    

 སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དང་སྤང་བྱ།  སྡུག་བསྔལ་འདི་དག་གི་རྩ་བའི་རྒྱུ་ནི་དུག་གསུམ་ (Greed, Hatred, Delusion) ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་། གཏི་མུག་བཅས་ཡིན།

ཞེ་སྡང་གིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད།
འདོད་ཆགས་ཀྱིས་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད།
གཏི་མུག་གམ་མ་རིག་པས་ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པར་བྱེད།

 མཇུག་བསྡོམས།  སྡུག་བསྔལ་འདི་དག་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་ནི་འཁོར་བ་ལས་ཐར་བའི་ལམ་གྱི་གོམ་པ་དང་པོ་ཡིན།  སྡུག་བསྔལ་འདི་དག་གི་རྒྱུ་མ་རིག་པ་དང་སྲེད་པ་སྤངས་པའི་ཚེ་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་ཐུབ་པ་ཡིན།    

 དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 

ཀུན་བཟང་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་། (Words of My Perfect Teacher)    

ལམ་རིམ་ཆེན་མོ། (Lamrim Chenmo by Tsongkhapa)

Dukkha Sutta (SN 38.14)    

Rigpa Wiki, Three types of suffering.