དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་མན་ངག་གི་འགྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་

༄༅། །«དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་མན་ངག་གི་འགྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ།»ནི་རྒྱ་གར་གྱི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་སློབ་དཔོན་སུ་ཛ་ཡ་ཤྲཱི་བྷ་དྲས་མཛད་པའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ཞིག་ཡིན། གཞུང་འདི་ནི་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ནང་ཙམ་ལ་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་ནག་ཚོ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་བ་དང་རྒྱ་གར་གྱི་པཎྜི་ཏ་པ་ར་ཧེ་ཏ་གཉིས་ཀྱིས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་གནང་མཛད་པ་ཞིག་རེད། གཞུང་འདིའི་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོ་ནི་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དང་འབྲེལ་བའི་ནང་གི་རྣལ་འབྱོར་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་གནས་ཡུལ་རྣམས་སུ་དཀའ་བ་སྤྱད་དེ་བསྐོར་བ་བྱེད་པ་ལས། རང་ལུས་རྡོ་རྗེའི་ལུས་ལ་གནས་པའི་རྩ་ཁམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་གལ་ཆེ་བར་བསྟན་ཡོད། འདི་ནི་གསང་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་ཟབ་མོའི་ལྟ་བ་དང་སྤྱོད་པ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་མན་ངག་གི་འགྲེལ་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། གཙོ་བོར་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ལམ་སྟོན་པའི་གཞུང་ཞིག་ཡིན།

 ༡. མཚན་དོན། 

 མཚན་བྱང་། 

 རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཏཏ་ཏྭ་ཀཱ་རི་ཀཱ་ཨུ་པ་དེ་ཤ་བྲྀཏྟི་ནཱ་མ། (Tattvakārikā-upadeśa-vṛtti-nāma)
 བོད་སྐད་དུ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་མན་ངག་གི་འགྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ།

 མཚན་བྱང་གི་གོ་དོན། 

 ཏཏ་ཏྭ (Tattva): "དེ་ཁོ་ན་ཉིད་" ཅེས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་པའམ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནོ།།
 ཀཱ་རི་ཀཱ (Kārikā): "ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་" ཞེས་པ་སྟེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་རྩོམ་ལུས་ཀྱི་མིང་ངོ་།།
 ཨུ་པ་དེ་ཤ (Upadeśa): "མན་ངག་" ཅེས་པ་སྟེ། སློབ་དཔོན་གྱིས་སློབ་མ་ལ་གནང་བའི་ཟབ་གནད་ཀྱི་གདམས་པ།
 བྲྀཏྟི (Vṛtti): "འགྲེལ་པ་" ཞེས་པ་སྟེ། རྩ་བའི་དོན་རྣམས་ཞིབ་ཏུ་བཀྲལ་བའི་གཞུང་ངོ་།།
 ནཱ་མ (Nāma): "ཞེས་བྱ་བ་" ཞེས་མིང་དུ་བཏགས་པའི་དོན།  མདོར་ན། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་སྟོན་པའི་ཚིགས་བཅད་རྣམས་ཀྱི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་མན་ངག་གི་འགྲེལ་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན།

 ༢. མཛད་པ་པོ་དང་བརྒྱུད་པ། 

 མཛད་པ་པོ། 
གཞུང་འདིའི་མཛད་པ་པོ་ནི་སློབ་དཔོན་སུ་ཛ་ཡ་ཤྲཱི་བྷ་དྲ་ (Sujaśrībhadra) ཡིན། ཁོང་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་གྲུབ་ཐོབ་དང་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པར་གྲགས་ཤིང་། གསང་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་འདི་ལྟ་བུ་མཛད་མཁན་ཡིན་པས་ནང་པའི་རྒྱུད་སྡེ་ལ་མཁས་པའི་སློབ་དཔོན་ཞིག་ཡིན་པ་གསལ་པོ་རེད།

 འགྱུར་གྱི་ལོ་རྒྱུས། 
གཞུང་འདི་ནི་བོད་སིལ་བུའི་དུས་མཇུག་དང་ཕྱི་དར་གྱི་འགོ་སྟོད་ཙམ་ལ་བསྒྱུར་བར་སྣང་།

 རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ། པཎྜི་ཏ་པ་ར་ཧེ་ཏ། (Parahitabhadra - ཁ་ཆེ་པཎ་ཆེན་གྱི་སློབ་མ་དང་ཇོ་བོ་རྗེའི་དུས་མཉམ་གྱི་མཁས་པ་ཞིག་ཡིན།)
 བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ། ལོ་ཙཱ་བ་ནག་ཚོ་དགེ་སློང་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན། (ཇོ་བོ་རྗེ་ཨ་ཏི་ཤ་བོད་དུ་གདན་འདྲེན་ཞུ་མཁན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་གྲགས་ཅན་དེ་ཡིན།)

 ༣. རྒྱབ་ལྗོངས་དང་མཛད་པའི་དགོས་པ། 
གཞུང་འདི་མཛད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་ནི། རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་གནས་ཁོ་ནར་མཆོད་པ་དང་གནས་བསྐོར་ལ་བརྟེན་ནས་གྲུབ་པ་ཐོབ་པར་རེ་བ་དེ་ནོར་འཁྲུལ་ཡིན་པར་བསྟན་ཆེད་དང། དོན་དམ་པའི་སངས་རྒྱས་དང་ཞིང་ཁམས་ནི་རང་གི་ལུས་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་གནས་པ་ཤེས་སུ་བཅུག་སྟེ། ནང་གི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྟེན་ནས་ཚེ་གཅིག་ལ་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ལམ་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན།

 ༤. གཞུང་ཚད་དང་བརྗོད་དོན། 
གཞུང་འདི་ནི་འགྲེལ་པ་ཡིན་པས་རྩ་བའི་ཚིག་རྐང་རྣམས་ལུང་འདྲེན་བྱེད་བཞིན་དོན་འགྲེལ་བྱས་ཡོད། ནང་དོན་གྱི་ཆ་ནས་གཙོ་བོ་གཤམ་གསལ་ས་བཅད་ལྟར་ཕྱེ་ཆོག

 ༡. ཕྱག་འཚལ་བ་དང་གཞི་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས། 
ཐོག་མར་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་ཁམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྟོན་པ། སྙིང་གའི་པདྨ་འདབ་མ་བཞིའི་དབུས་སུ་ཉི་ཟླ་དང་འབྱུང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གསལ་བཏབ་སྟེ། དེའི་དབུས་སུ་ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་མར་མེ་ལྟ་བུ་བསྒོམ་དགོས་པར་བསྟན།

 ༢. ནང་གི་རྣལ་འབྱོར་དང་དབང་པོ་བསྡུ་བ། 
"ནང་དུ་གཞུག་པ་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་གཡོ་བའི་རྟ།" ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གཡེང་བའི་དབང་པོའི་རྣམ་ཤེས་རྣམས་ནང་དུ་བསྡུས་ནས། རྣམ་རྟོག་གི་དྲ་བ་བཅད་དེ་མཉམ་པར་འཇོག་དགོས་པར་གསུངས། འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ནམ་མཁའ་ལྟར་དྲི་མ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར།

 ༣. ལྷ་བསྒོམ་པ་དང་མཆོད་པ། 
སྙིང་གའི་པདྨའི་སྟེང་དུ་ཐིག་ལེ་བཞི་དང་ལྷ་མོ་བཞི། དབུས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བསྒོམ་ཚུལ། ཕྱི་རོལ་གྱི་མཆོད་པ་ལས་ནང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་མཆོད་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་། དེས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཉེས་པར་བྱེད་ནུས་པར་བསྟན།

 ༤. ཕྱི་རོལ་གྱི་གནས་སྤང་བ། 
གཞུང་འདིའི་གནད་འགག་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ནི། "གནས་ཆེན་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་བྱེ་བྲག་ཀུན། །ཞིང་ཆེན་འདི་དག་ཏུ་ནི་ཡང་དག་ཞུགས། །ཞིང་དག་ཏུ་ནི་འགྲོ་བར་མི་བྱའོ། །" ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཕྱིའི་ཡུལ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་སོགས་ལ་དངོས་སུ་ཕྱིན་པ་ནི་ངལ་དུབ་ཀྱི་རྒྱུ་ཙམ་ལས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མིན་པར་གསུངས་ཤིང་། གནས་དེ་དག་རང་གི་ལུས་ཀྱི་རྩ་ཁམས་ལ་ཚང་བར་བསྟན་ནས་ནང་དུ་བསྒོམ་དགོས་པའི་མན་ངག་གནང་ཡོད།

 ༥. སྤྱོད་པ་དང་འབྲས་བུ། 
རྣལ་འབྱོར་པའི་སྤྱོད་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྤྱོད་ཚུལ་ལ་མི་ལྟོས་པར་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་སྟེ། ཟས་གོས་སོགས་ལ་ཆགས་ཞེན་མེད་པར་སྨྱོན་པ་ལྟར་དུ་གནས་ཀྱང་། དོན་དུ་དུས་རྒྱུན་མི་གཡོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་དགོས་པར་བསྟན། མཐར་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མས་རྗེས་སུ་བཟུང་སྟེ་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བར་གསུངས།

 ༥. ལྟ་གྲུབ་གཙོ་བོ། 

 གཉིས་སུ་མེད་པའི་ལྟ་བ། ཁམས་གསུམ་དང་འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་གཅིག་པར་ལྟ་བ།
 ནང་གི་རྣལ་འབྱོར། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནང་སེམས་དང་ལུས་ཀྱི་རྩ་ཐིག་རླུང་གསུམ་ལ་གནས་པར་འདོད་པ། དཔེར་ན་གནས་ཡུལ་ཉེར་བཞི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་མི་འཚོལ་བར་རང་ལུས་ལ་རྫོགས་པར་ལྟ་བ་ལྟ་བུའོ།།
 བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོས་དང་མཐུན་མིན་ལ་མི་ལྟོས་པར། རྟོག་པ་མེད་པའི་ངང་ནས་སྤྱོད་པ་སྐྱོང་བ་སྟེ། གཅེར་བུར་རྒྱུ་བའམ་གང་བྱུང་དུ་སྤྱོད་པ་སོགས་ནི་རྣམ་རྟོག་བཅད་པའི་ཐབས་སུ་བཀོལ་བ།

 ༦. གལ་གནད་དང་ཤུགས་རྐྱེན། 
རྒྱུད་འགྲེལ་འདི་ནི་བོད་སྔ་རབས་ཀྱི་དུས་སུ་ནང་ཆོས་ཉམས་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱི་བཅོས་ཀྱི་ཆོ་ག་དང་གནས་སྐོར་ཙམ་ལ་མགོ་མི་འཁོར་བར། ནང་གི་རྟོགས་པ་ལ་རྩལ་འདོན་དགོས་པའི་བསླབ་བྱ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་ལོ་ཙཱ་བ་ནག་ཚོ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་བས་བསྒྱུར་བ་ཡིན་པས། བཀའ་གདམས་པ་དང་གསར་མའི་རྒྱུད་སྡེ་ཁག་གི་ནང་དུ་ལུས་དཀྱིལ་གྱི་རྣམ་གཞག་དང་། སྤྲོས་མེད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ཉམས་ལེན་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཡོད་པར་མངོན།

 ༧. ཟུར་ལྟའི་ནང་དོན། 

 རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ།
 ནག་ཚོ་ལོ་ཙཱ་བ།
 རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མ།
 གནས་ཡུལ་ཉེར་བཞི།

 ༨. རྩ་འགྲེལ། 
གཞུང་འདི་ནི་འགྲེལ་པ་ཞིག་ཡིན། འདིའི་རྩ་བའི་གཞུང་ནི་ «དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ།» (Tattvakārikā) ཞེས་པ་ཞིག་ཡིན་པར་མངོན་ལ། འགྲེལ་པ་འདིས་རྩ་བའི་ཚིག་རྣམས་ལུང་དྲངས་ཏེ་དོན་ཞིབ་ཕྲ་བཀྲལ་ཡོད།

 ༩. དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 

 ༡. ནང་ཁུལ་གྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 

 ཝི་ཀི་མ་ཡིག: དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་མན་ངག་གི་འགྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ།

 ༢. ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 

 ནང་བསྟན་དཔེ་ཚོགས་ལྟེ་གནས། (BDRC): དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་མན་ངག་གི་འགྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ། (MW23703_1715)