ཐིག་ལེ་ཆེན་པོའི་རིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ།

༄༅། །«ཐིག་ལེ་ཆེན་པོའི་རིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་»ནི་རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་བླ་མ་སྒེག་པའི་རྡོ་རྗེས་མཛད་པའི་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་གཞུང་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། གཞུང་འདི་དཔལ་ཀྱེའི་རྡོ་རྗེའི་རྒྱུད་ལ་བརྟེན་ཡོད་ཅིང་། ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་ཡང་ཀྱེའི་རྡོ་རྗེ་ཡིན། འདི་ནི་རྫོགས་པའི་རིམ་པའི་མན་ངག་གི་གཞུང་ཞིག་སྟེ། དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ། སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡིན།

 མཚན་དོན། 

 མཚན་བྱང་། 

 རྒྱ་གར་སྐད་དུ། མ་ཧཱ་ཏི་ལ་ཀ་ཀྲ་མ་ནཱ་མ།
 བོད་སྐད་དུ། ཐིག་ལེ་ཆེན་པོའི་རིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ།

 མཚན་བྱང་གི་གོ་དོན། 

 མ་ཧཱ་ (Mahā) ནི་ "ཆེན་པོ་" ཞེས་པའི་དོན་ཡིན།
 ཏི་ལ་ཀ་ (tilaka) ནི་ "ཐིག་ལེ་" སྟེ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་དང་རང་བཞིན་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཚོན་པའི་བརྡ་ཡིན།
 ཀྲ་མ་ (krama) ནི་ "རིམ་པ་" སྟེ་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་གོ་འཕང་ལ་སླེབས་པའི་ཐབས་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ལ་གོ།
 ནཱ་མ་ (nāma) ནི་ "ཞེས་བྱ་བ་" ཞེས་པའི་དོན་ཡིན།  དེས་ན་མཚན་བྱང་གི་དོན་ནི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཐིག་ལེ་ཆེན་པོ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་སྟོན་པའི་གཞུང་ཞེས་པ་དེ་ཡིན།

 མཛད་པ་པོ་དང་བརྒྱུད་པ། 
གཞུང་འདིའི་མཇུག་བྱང་ལྟར་ན། མཛད་པ་པོ་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་བླ་མ་སྒེག་པའི་རྡོ་རྗེ་ (Lilavajra) ཡིན་པར་གསལ་ཡང་། ཁོང་གི་འཁྲུངས་འདས་ལོ་ཚིགས་དང་སྐུ་ཚེའི་མཛད་རྗེས་ཞིབ་ཕྲ་གཞུང་འདིར་བཀོད་མེད། དེ་བཞིན་དུ་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་མཛད་པའི་ལོ་ཙཱ་བའི་མཚན་ཡང་མཇུག་བྱང་དུ་གསལ་ཁ་མི་འདུག

 རྒྱབ་ལྗོངས་དང་མཛད་པའི་དགོས་པ། 
གཞུང་འདི་ནི་ལམ་ཟབ་མོ་འདི་ལ་དད་པ་དང་སྐལ་བ་ལྡན་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་མཛད་པ་ཞིག་ཡིན། ལྷག་པར་དུ་གསང་སྔགས་ཀྱི་ལམ་ལ་གོ་བ་རྨོངས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ལ་ཐབས་ཀྱི་མན་ངག་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མཛད་པར་གསུངས། དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་ནི་ཉམས་ལེན་པ་རྣམས་འཁོར་བའི་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་བར་བྱས་ཏེ། མཐར་ཐུག་གི་ཐར་པ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ལམ་གསལ་སྟོན་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན།

 གཞུང་ཚད་དང་བརྗོད་དོན། 
གཞུང་འདི་ལ་བམ་པོ་དང་ཤློཀའི་གྲངས་ཀ་གསལ་བར་བསྟན་མེད་ཀྱང་། བརྗོད་བྱའི་དོན་གྱི་ཆ་ནས་རིམ་པ་སྟེ་ས་བཅད་ཆེན་པོ་བཞི་རུ་དབྱེ་ཡོད།

 རིམ་པ་དང་པོ། རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པའི་རིམ་པ།  ས་བཅད་འདིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གདོད་མ་ནས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཚུལ་བསྟན་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་ཁམས་རྣམས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་ཚུལ་དང་། ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་ནང་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་གཉིས་དབྱེར་མེད་དུ་གནས་པའི་ཚུལ་གསལ་བཤད་མཛད་ཡོད།
 རིམ་པ་གཉིས་པ། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་པའི་རིམ་པ།  ས་བཅད་འདིར་རྣལ་འབྱོར་པས་རྩ་འཁོར་ཐིག་ལེའི་ཉམས་ལེན་ལ་བརྟེན་ནས་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་པའི་ཚུལ་བསྟན་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྩལ་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་རྟོག་གི་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་ཏེ། སེམས་ཉིད་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ངང་ལ་གནས་པར་བྱས་ནས་སྐུ་གསུམ་མངོན་དུ་བྱེད་ཚུལ་གྱི་མན་ངག་ཟབ་མོ་འདུས།
 རིམ་པ་གསུམ་པ། རང་ཉམས་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་རིམ་པ།  ས་བཅད་འདིས་ཉམས་ལེན་གྱི་གནད་དེ་རང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཚུལ་བསྟན་ཡོད། འདིར་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་དགའ་བ་བཞིའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེད་ཚུལ་དང་། འདོད་ཆགས་ཉོན་མོངས་རང་གྲོལ་གྱི་ལམ་དུ་བསྒྱུར་ཏེ། སྲིད་པའི་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་བའི་ཐབས་ཟབ་མོ་གསལ་བར་བསྟན་ཡོད།
 རིམ་པ་བཞི་པ། མཐར་ཕྱིན་པའི་དོན་ལ་གནས་པའི་རིམ་པ།  ས་བཅད་འདིར་ལམ་གྱི་ཉམས་ལེན་མཐར་ཕྱིན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་གནས་བབས་བསྟན་ཡོད། རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་རང་བཞིན་གྱི་ཡེ་ཤེས་རྙེད་པས་ཡོད་མེད་དང་གཅིག་དུ་མ་སོགས་མཐའ་བརྒྱད་ལས་འདས་ཤིང་། བྱ་རྩོལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་རྒྱ་ཆེར་བརྗོད་ཡོད།

 ལྟ་གྲུབ་གཙོ་བོ། 

 ཐབས་དང་ཤེས་རབ། གཞུང་འདིས་ཐབས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དང་ཤེས་རབ་སྟོང་པ་ཉིད་གཉིས་ཡེ་ནས་དབྱེར་མེད་དུ་འབྲེལ་བའི་ཚུལ་ནན་བརྗོད་མཛད་ཡོད། ཐབས་ཤེས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་འདི་ཉི་མ་དང་ཟླ་བའི་དཔེ་ལ་སྦྱར་ནས་ཡང་ཡང་གསུངས།
 གཉིས་མེད་པ། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ། སྣང་བ་དང་སྟོང་པ་བཅས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ལྟ་བ་ནི་གཞུང་འདིའི་གནད་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན། "གཉིས་མེད་འབྲེལ་བ་རྟག་ཏུ་ཕྲ།" ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངང་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེར་བརྩི།
 ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས། འདི་ནི་རྩོལ་བ་དང་བཅོས་བསྒྱུར་ལ་མ་ལྟོས་པར་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཡིན། ཡེ་ཤེས་འདི་མངོན་དུ་གྱུར་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་ཞིང་། བརྟན་གཡོའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་གཞན་གང་ཡང་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །

 གལ་གནད་དང་ཤུགས་རྐྱེན། 
«ཐིག་ལེ་ཆེན་པོའི་རིམ་པ་»ནི་བླ་མེད་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་ཀྱི་རྫོགས་པའི་རིམ་པའི་ཉམས་ལེན་གྱི་མན་ངག་གནད་བསྡུས་ཤིག་ཡིན་པས། གསང་སྔགས་ཉམས་ལེན་པ་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁོ་བའི་ལག་དེབ་ལྟ་བུ་ཡིན། གཞུང་འདིས་ཉོན་མོངས་ལམ་དུ་ཁྱེར་བའི་ཐབས་ཟབ་མོ་བསྟན་པས། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ཁག་གི་ནང་། ལྷག་པར་དུ་ཀྱེའི་རྡོ་རྗེའི་ཆོས་སྐོར་ཉམས་ལེན་གནང་མཁན་ཚོའི་ཁྲོད་དུ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཡོད།

 ཟུར་ལྟའི་ནང་དོན། 

 ཀྱེའི་རྡོ་རྗེ།
 རྫོགས་རིམ།
 སྒེག་པའི་རྡོ་རྗེ།
 ཐབས་དང་ཤེས་རབ།
 ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས།
 ཐིག་ལེ་ཆེན་པོ།

 དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 

 ༡. ནང་ཁུལ་གྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 

 ཝེ་ཁེ་ཡིག་མཛོད། «ཐིག་ལེ་ཆེན་པོའི་རིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ།»

 ༢. ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 

 (གལ་ཏེ་ནང་བསྟན་དཔེ་ཚོགས་ལྟེ་གནས་སོགས་སུ་གཞུང་འདིའི་གློག་རྡུལ་པར་མ་ཡོད་ཚེ། དེའི་དྲ་ཐག་འདིར་འགོད་དགོས།)