གློ་བོ་མུསྟཱང་

གློ་སྨོན་ཐང་གི་མིང་གི་འབྱུང་ཁུངས་དང་ཚིག་དོན་རིག་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག ཅེས་པ་ནི་བལ་ཡུལ་གྱི་བྱང་ཕྱོགས་ཀཱ་ལི་གྷན་དྷ་ཀཱི་གཙང་པོའི་སྟོད་རྒྱུད་དུ་ཆགས་པའི་གནའ་བོའི་གློ་བོ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མིང་གི་འགྱུར་ལྡོག་དང་དེའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་གོ་བ་ཡིན། ས་ཁུལ་འདིའི་མིང་ནི་གནའ་བོའི་བོད་ཡིག་ནང་ "གློ་" ཞེས་འཁོད་ཡོད་པ་དང་། ཕྱིས་སུ་རྒྱལ་སའི་མིང་"སྨོན་ཐང་"ཞེས་པ་ལས་ཟུར་ཆག་སྟེ་ "མུ་སྟཱང་" (Mustang) ཞེས་པའི་མིང་འདི་བྱུང་ཡོད། འདིའི་སྐོར་ལ་མཁས་པ་དེ་ཝིཌ་ཇེཀ་སོན་ (David P. Jackson) གྱིས་ ༡༩༨༤ ལོར་སྤེལ་བའི་ "མུ་སྟང་གི་མོལ་ལབ" ཅེས་པའི་ཞིབ་འཇུག་ནི་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་བརྩི་བ་ཡིན།  

གློ་ཞེས་པའི་གནའ་བོའི་མིང་གི་འབྱུང་ཁུངས།
ས་ཁུལ་འདིའི་གནའ་བོའི་མིང་ངོ་མ་ནི་གློ་(གློ་བོ་) ཡིན་ཞིབ་འཇུག་པ་ཇེཀ་སོན་གྱིས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་རྙིང་ཤོས་ཏུན་ཧོང་གི་ཡིག་ཆ་ནང་དུ་གློ་འདི་དུས་རབས་ ༧ པའི་ནང་དུ་ཡོད་པར་བརྗོད་ཡོད། བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐབས་སུ་ཞང་ཞུང་དབང་དུ་བསྡུས་པ་དང་མཉམ་དུ་གློ་དང་སེ་རིབ་ས་ཁུལ་རྣམས་བོད་ཀྱི་མངའ་ཁོངས་སུ་བསྡུས་ཡོད།  

ཡིག་ཐོག་གི་འབྲི་ཚུལ།
བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་རྣམས་སུ་གློ་ཡི་མིང་འདི་འབྲི་ཚུལ་འགའ་ཤས་ཡོད་དེ།

གློ་འདི་ནི་ཏུན་ཧོང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་དང་གནའ་བོའི་ས་ཁམས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ནང་གསལ་བའི་འབྲི་ཚུལ་རྙིང་ཤོས་དེ་ཡིན།  

བློ་འདི་ནི་ཕྱིས་སུ་བྱུང་བའི་ཆོས་འབྱུང་དང་རྒྱལ་རབས་ཡིག་ཆ་རྣམས་སུ་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཡོད།  

ལྷོ་བོད་དབུས་ནས་བརྩིས་པའི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ས་ཆ་ཡིན་པས་ "ལྷོ་" ཞེས་པའི་སྒྲ་ལས་བྱུང་བར་འདོད་མཁན་ཡོད་ཀྱང་། ཇེཀ་སོན་གྱིས་འདི་ནི་མངའ་རིས་སྨད་ཀྱི་ལྷོ་མཚམས་ཀྱི་ས་ཆ་ཡིན་པས་གནས་ཡུལ་ལ་གཞིགས་ནས་བཏགས་པར་འདོད།  

སྨོན་ཐང་ནས་མུ་སྟཱང་ (Mustang)དུ་འགྱུར་ཚུལ། 
ད་ལྟའི་འཛམ་གླིང་དུ་གྲགས་པའི་ མུ་སྟཱང་(Mustang)ཞེས་པའི་མིང་འདི་ནི་ས་ཁུལ་གྱི་མིང་མ་ཡིན་པར། རྒྱལ་ས་སྨོན་ཐང་གི་མིང་གི་སྒྲ་ཟུར་ཆག་པ་ཞིག་ཡིན།

སྨོན་ཐང་གི་གོ་དོན།
ཕྱི་ལོ་ ༡༣༨༠ ཡས་མས་སུ་གློ་བོའི་རྒྱལ་པོ་ཨ་མ་དཔལ་ (A-ma-dpal) གྱིས་སྨོན་ཐང་གི་ལྕགས་རི་བསྐྲུན། "སྨོན་ཐང་"ཞེས་པའི་དོན་ནི་ "སྨོན་ལམ་འདེབས་སའི་ཐང་" ཡིན།  

སྨོན་སྨོན་ལམ་མམ་རེ་འདུན་བཟང་པོ།

ཐང་ས་ཆ་ལེབ་མོའམ་ཐང་ཆེན།

ས་གནས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལྟར་ན། རྒྱལ་པོ་ཨ་མ་དཔལ་གྱིས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་ལྟར་ར་དཀར་པོ་ཞིག་གིས་གསེར་བླུགས་པའི་སྒྱེ་མོ་ཞིག་ཁྱེར་ནས་ས་ཆ་ཞིག་ཏུ་ཉལ་བས། དེ་ནི་སྨོན་ལམ་གྲུབ་པའི་རྟགས་སུ་བརྩིས་ནས་རྒྱལ་ས་དེ་བཏབ་པར་བཤད།

སྒྲ་ཟུར་ཆག་པའི་བརྒྱུད་རིམ། 
དུས་རབས་ ༡༧ དང་ ༡༨ པའི་ནང་དུ་ཛུམ་ལ་ (Jumla) དང་པར་བ་ཏའི་དབང་འཛིན་པ་ཚོས་གློ་ཡི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ས་ཆ་རྣམས་བཙན་བཟུང་བྱས། ཁོང་ཚོས་གློ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གོ་གནས་དམའ་རུ་གཏོང་ཆེད་རྒྱལ་པོ་ལ་རྒྱལ་པོ་མ་ཟེར་བར་ "སྡེ་པ་" (sde-pa)ཞེས་འབོད་པ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མིང་ལ་རྒྱལ་སའི་མིང་"སྨོན་ཐང་"གི་སྒྲ་ལོག་ནས་"མོན་ཐང་"ནས་"མཱས་ཐང་"དང་། མཐར་"མུ་སྟཱང་"(Mustang)ཞེས་པར་བསྒྱུར།  

མོལ་ལབ་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན།
དེ་ཝིཌ་ཇེཀ་སོན་གྱིས་གཙོ་བོར་དཔྱད་པ་གནང་ས་ནི་མོལ་ལབ་(Molla) ཅེས་པའི་གཏམ་བཤད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་འདི་ཡིན། འདི་ནི་བོད་སྐད་ཀྱི་ "མོལ་བ་" ཞེས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། དེའི་དོན་ནི་གཏམ་བཤད་པའམ་བཀའ་མོལ་གནང་བ་ལ་གོ་བ་ཡིན། མོལ་ལབ་ཀྱི་ནང་དུ་ལྷ་ཆོས་(ཆོས་འབྱུང་)དང་མི་ཆོས་(རྒྱལ་རབས་) གཉིས་ཀ་ཚུད་ཡོད་པ་དང་། འདིས་གློ་ཡུལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་རྒྱལ་བརྒྱུད་རྣམས་བརྗེད་དུ་མ་བཅུག་པར་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད།  

གློ་ཚོ་བདུན། 
གློ་ཡུལ་འདིའི་ལྟེ་བ་ནི་"གློ་ཚོ་བདུན་"ཞེས་པའི་གྲོང་སྡེ་བདུན་ཡིན།  

རྒྱལ་བརྒྱུད་དང་ཨ་ཐམ་གྱི་ཕྱག་རྟགས། 
དུས་རབས་ ༡༥ པའི་མཇུག་ཏུ་རྒྱལ་པོ་ཨ་མགོན་བཟང་པོའི་སྐབས་ནས་བཟུང་ཨ་ཐམ་ (A-tham)ཞེས་པའི་རྒྱལ་པོའི་ཕྱག་རྟགས་བེད་སྤྱོད་བྱས། རྒྱལ་པོའི་བརྒྱུད་པ་རྣམས་ལ་ཨ་ཧམ་(A-ham)ཞེས་པའི་མཚན་གནས་འབོད་སྲོལ་ཡོད་པ་དང་། འདིས་གློ་རྒྱལ་པོ་རྣམས་མངའ་རིས་གུང་ཐང་གི་རྒྱལ་བརྒྱུད་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་མཚོན།  

ད་དུང་གཟིགས་དང་།
བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས།

མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ།

ས་སྐྱ་པ།

 དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ། 
Jackson, David P. (1984). The Mollas of Mustang: Historical, Religious, and Oratorical Traditions of the Nepalese-Tibetan Borderland. Library of Tibetan Works & Archives.

Dhungel, Ramesh K. (2002). The Kingdom of Lo (Mustang): A Historical Study.
གློ་བོ་ངག་དབང་འཇིགས་མེད། གློ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་མོལ་བ།

+གློ་ཡི་ས་གནས་གལ་ཆེན་ཁག ! ས་གནས།!! བོད་ཡིག་གི་དག་ཆ།!! གལ་གནད།