Masaladçn

Kuma ka gεlεn. Dalilu wɔɔrɔ b’a la n’i m’olu Faamu i tε Lamεn ka ɲε : a fɔkan, a fɔyɔrɔ, a fɔkun, a fɔbaa, a fɔcogo an’a fɔtuma. Kuma bε Bεlεn de, i tε Sin k’a Ye k’i Toro a kan. N’i y’o Kε, a ɲama b’i Minε. Foro ma Deli ka Kε kuma fε, nka fɔyɔrɔ b’a la kɔni. I bε kuma Fɔ kan min na f’i k’o Dɔn ka Se. N’i ma kan min gεlεyaw Dɔn i tε Se ka Kuma o la ka Лε. Bamanankan ye kan ye min ka gεlεn ; bεε t’o gεlεya in ʃidɔn. Bawo:
Wariko bε n na ani wari ko bε n na tε kelen ye
N sen ani n ka sen tε kelen ye
N muso ani n ka muso tε kelen ye
Cε tε yan ani cε tε yan ye fla ye
Karidon ani karidon  ye fla ye
N ka furu don ani n ka furu don tε kelen ye

Masala-jagodon ɲεfɔli
Masala-jagodon ye kuma fɔli ye k’a jago Don k’i lamεnbaa Lamuguri, k’a Laɲaga, k’a Lasɔn i ka fɔta ma. Masala-jagodonna bε kuma Bεlεn k’a Bon ka Fεrε a ma ni fεεrεw ye minnu bε Weele ko kumajago-senw. O suguya ka ca jango a kεbaa ŋana dɔw yεrε b’u damanata Dla ka Fara fεεrε kɔrɔw kan. Masala-jagodon kalanbolo bε dɔnniya dakun min kɔnɔ o ye masaladɔn ye. Ale bε Kuma fεn caman wεrε kan masaladɔn fana bε minnu na.
Masala-jagodon nafa
Masala-jagodon mago bε kumalaci caman na. Mɔgɔw kumacogo la u bε to ka kelen-kelen Fili-fili u ka kuma kɔnɔ ka Taa. Kumadonsow – jeliw, dɔnkilidalaw, jagomajiralaw, dalaminεnaw, kumalaselaw, kunnafonilaselaw – kɔni taalan don sanga ni waati. N’i ma ɲε kumani kɔ nin dakunw fεn o fεn na, f’i k’a Labεn ni kumajago-bolo kεrεnkεrεnnenw ye walasa i lamεnbaa bε wasa Sɔrɔ i ka kuma na. Masalasεbεn dakun bεε la, mago jɔlen don masala-jagodon na fɔ k’a Fɔ a To ten. I  Ko poyi o, maana o, ziirin o, nin bεε ye masala-jagodon bajikεnε kɔtigεbali ye. 
Masala-jagodon b’a To sεbεnnikεlaw ni maanabɔlaw ni kumadonso wεrεw bε Kiimε  k’u ka ŋanaya Dɔn. Fura ɲuman don ŋanaw kiimεni na n’o ma Лε kε kɔ. Ni min ka kumajago-bolo suguya cayara k’a kelen-kelen sigiyɔrɔma Caya ani n’a ɲε yankan ka bon ka Sago tɔw ta kan, o bε Se ka Kε sababu ye ka jala Lase o ma. Masala-jagodonnaw ka baaraw kiimεni bε Weele ko masalaboso. Masalaboso bε Kε dalilu jɔnjɔn ye ka gafesεbεnnaw Bɔ ɲɔgɔn na k’u ka ŋanaya Sεgεsεgε. 
Masala-jagodon baaradaw: jagomajira, ɲɔgɔlɔnbɔ, dɔnkiliw, jabɔ (filimuw), gafesεbεn (baabu, donkibaru), maanabɔ, baro.

Karamɔgɔ Baalo: Kan ni Yiriwa tɔnden (Ŋ Л Ɔ Ɛ  ε ɔ ɲ ʃ ŋ)