အလက်ဇန္ဒားကရေဟမ်ဘဲလ်

ကထွင်ႏတယ်လီဖုန်းသား အလက်ဇန္ဒား ဂရေဟမ်ဘဲလ် () (; 1847 – 1922) ယို လွူးဖွာꩻလင်ꩻ ၁၈၄၇ ဗာႏ သကော့တလန်ခမ်း၊ အီဒင်ဘာ့ဂ်ဝေင်ꩻကိုသွူ။ ထင်ႏလိတ်သွဉ်ကျောင်ꩻနဝ်ꩻ ပေါႏသွဉ်ဗာႏဟဝ်ငါႏတဝ်းမꩻ ဝွေꩻသီးမွိုးဖာသွဉ်ဖေႏဗာႏယင်းတလဲင်ႏတဲင် ဝွေꩻနဝ်ꩻ မဲန်သွဉ်ထူႏပညာႏအဗွေတဗာႏအဝ်ႏသွူ။ အဖာကထွာဒါႏ  အသံဇီဝပညာသျင်ႏ (Vocal Physiology) တဲင် ပွိုင်းဝွို့တွမ်ႏအငဝ်းဖဲ့ꩻဆဲင်ႏရာꩻယို သꩻဝင်ႏစာလွဉ်ပေႏခါကာႏသွူ။

၁၈၇၁ ဗာႏ အမေႏရိကန်ႏခမ်းပေါင်ꩻစွုမ်ႏ၊ မန်ဆာချူးဆက်ခမ်းနယ်ႏ၊ ဘော့စတွန်ဝေင်ꩻယို ပြောင်ꩻပုံခြုဲင်းတေားသွူ။ ၁၈၇၅ ဗာႏ ပွိုင်းဝွို့တွမ်ႏဝွေꩻတယ်ႏထွင်ႏထာꩻယိုလဲ့ အထူႏထွင်ႏအီဒျာႏတခြိုꩻကိရိယာႏဖုံႏသွူ။ ၁၈၇၆ ဗာႏနဝ်ꩻ ဝွေꩻကထွင်ႏဖုန်းယို ဒင်ႏကီလွေꩻမတ်ပုံတဲင်အမတ်တဲင် ညတဝ်းနဝ်ꩻ အောင်ႏမျင်ႏလွဉ်ခန်းဒျာႏသွူ။ မ အယ်လီရှာဂရေးပါꩻယိုနဝ်ꩻ အလွဉ်ဒင်ႏနုဲင်းဝွေꩻတဲင် အထဲ့ဆုဲင်ꩻထိုꩻတစိꩻသွူ။ တညတဝ်းခိန်ႏခါႏ ဘဲလ်နဝ်ꩻ ဖီလာဒဲလ်ဖီးယားကိုကမာꩻဒါႏ အမေရိကန်ႏလွစ်တခြင်နေင်ႏတရျာꩻဗွေနဝ်ꩻ ဝွေꩻပျနယ်နွောင်ꩻဖုန်းတဲင် လိုꩻအာဖုံႏအံႏအောႏရောင်တဲင် ဆုꩻလွေꩻဝွေꩻအာတန်သွူ။ ယူနီယံဆခါ ပသီႏဖြွီꩻကုမ္ပဏီနဝ်ꩻ တွမ်ႏဒေါ်လာတသိန်ꩻတွော့ꩻ တယ်လီဖုန်းထေထန်ႏဖြေꩻစာရေꩻယို အဝ်ꩻဟဲ့ꩻဒျာႏတဲင် ပယ်ႏထဲ့ခံႏဗာႏတဲင်တွော့ꩻ တွိုႏယင်း ၁၈၇၇ဗာႏ ဇူလုဲင်လာယို ဝွေꩻနမ်းပဲင်ႏ ထောင်ႏချာတယ်လီဖုန်းကုမ္မဏီႏတဲင် အောင်ႏမျင်ႏတမွိုꩻတမာꩻစွဉ်ႏထာꩻသွူ။ 

ဘဲလ်သီးကမာꩻ ကုမ္ပဏီႏ ရှယ်ယာ ၁၅ ရျာꩻခဲင်ႏနုံꩻယို ပဲင်ႏဆဲင်ႏရိုꩻလဲ့ အမျတ်လွိုတလꩻအာတဝ်းတဲင်  ၁၈၈၃ ဗာႏ အချမ်ꩻသာႏဆေ့ꩻလွုမ်ꩻတဲင် ကုမ္မဏီႏအောင်ႏမျင်ႏထင်ႏထိုမုယို တပေါႏအောင်ႏမျင်ႏအာတဝ်းသွူ။ ဖေႏကချမ်ꩻသာႏလွဉ် ထွာလꩻလိုꩻတဲင် ဝွေꩻကတယ်ႏထွင်ႏမုယို တအွဉ်ႏဆွိုးတဝ်းသွူ။ ဝွေꩻကျိုꩻစာꩻထေယင်း နားထွူႏသားအတာႏ ဖေႏကဆင်ႏကပြေႏနဝ်ꩻသွူ။ ပိုခိုပိုမူႏ အဝ်ႏလစ်ꩻဖြာꩻရိုꩻကီလဲ့ သီစဝ်းဒျာႏပေႏပေႏခါသွူ။ ၁၈၈၂ ဗာႏအမေရိကန်ႏခမ်းသားခံႏထွာထွူတဲင် အသီထိုꩻ ၁၉၂၂ ဗာႏနဝ်ꩻသွူ။

အာႏကွိုꩻ

Category:သကော့တလန် ထွင်ႏထာꩻသားဖုံႏ
Category:ကနေဒါ ထွင်ႏထာꩻသားဖုံႏ
Category:ကနေဒါ သိပ္ပံပညာႏသျင်ႏဖုံႏ
Category:အမေႏရိကန်ႏ ထွင်ႏထာꩻသားဖုံႏ