ဗွေႏဗိုန်သုမင်္ဂလ

တောင်ႏကီꩻဝေင်ꩻနယ်ႏ၊ လွယ်တော်ႏတွိုက်နယ်ႏ၊ တရုဲင်ꩻအွိုင်ႏ ကျောင်ꩻထီလိတ် နာယက ပဓါန ဗွေႏဆရာႏတောႏ ဘဒ္ဒန္တဦးသုမင်္ဂလ ထေအထုပတ္တိအအဲဉ်ႏချုတ်ဒျာႏသွူ။
ဗွေႏဘဒ္ဒန္တဦးသုမင်္ဂလမာႏထေရ်ႏယို လွူးဖွာꩻ သက္ကရာဇ်နေင်ႏ ၁၃၁၀ နေင်ႏ၊ ကထိန်ႏလာဆန်ꩻ ၁၀ နီꩻ၊ မွူးနီꩻသောကျာႏ၊ အွိုင်ႏတရုဲင်ꩻ၊ တရုဲင်ꩻဒုံထင်ꩻကို ကအဝ်ႏအုံဒါႏ ပေါင်းစင်ꩻဆရာႏမတ်- မဲစင်ꩻနင်ႏငဲသီး ပိုခိုရတနာႏ (၇)ဖြာꩻ၊ ပိုမူႏနင်ꩻသီး(၂)ဖြာꩻ ပိုခိုရတနာႏ (၇)ဖြာꩻအကို ထွာꩻသော့ꩻ ပိုခိုရတနာႏ (၃)ဖြာꩻပိုသွူ။ ဝွေꩻဗွေႏယိုနဝ်ꩻ သက်တောႏထွိုင်ႏလꩻ(၉)နေင်ႏကို မွိုူဖါနီပါꩻ ပသာထင်ႏသော့ꩻ သာႏသနာႏဘောင်ႏကိုတဲင် ဗွေႏဆရာႏတောႏ ဘဒ္ဒန္တဦးသုန္ဒရ မထေရ်ႏဗွေႏ ခံႏထူႏဖေႏ ဥပစ္စျာယ်ႏဆရာႏတဲင် ကောင်ခါႏဒုံကို ကအဝ်ႏအုံဒါႏ ပေါးစင်ꩻဟုဲင်ꩻ+မဲစင်ꩻနင်ꩻကွုံးသီး ခံႏထူႏဖေႏ သျင်ႏသာႏမဏေႏ ဒါႏယကာႏသွူ။

 ပညာႏရေꩻ 
ဗွေႏစင်ꩻ သုမင်္ဂလယို သွဉ်လိတ်ခိန်ႏတွင်ꩻ ကသွဉ်လင်ꩻဖေႏဒါႏ ကေꩻဇူꩻဗွေႏ ဆရာႏတောႏဖုံႏနဝ်ꩻ-
ကျောင်ꩻတရုဲင်ꩻကို
၁။# ဘဒ္ဒန္တဆရာႏတောႏ ဦးသုန္ဒရ
၂။# စူထောက်ဆရာႏတောႏ ဦးသုပညာႏ
ဝေင်ꩻညောင်ႏရွီႏ ပရိယတ္တိသွဉ်လိတ်တွိုက် ဗွေႏဆရာႏတောႏ ဘဒ္ဒန္တဝိမလာဘိဝံသ၊ တိုက်အုပ်ဆရာႏတောႏဘဒ္ဒန္တ လက္ခဏာသာမိ၊ တိုက်ကြပ်ဆရာႏတောႏဘဒ္ဒန္တ ပညာသာမိတွမ်ႏ ချꩻလိတ်ဆရာႏတောႏသီး၊ တောင်ႏကီꩻကျောင်ꩻတွိုက် ကျောင်ꩻသိမ်ႏကောင် ဗွေႏဆရာႏတောႏဘဒ္ဒန္တဆန္ဒဓိကတွမ်ႏ ချꩻလိတ်ဗွေႏဆရာႏသီး၊ ဝေင်ꩻမန်ꩻတလေꩻ မဟာနန္ဒိသေနာရာမလိတ်သွဉ်တွိုက် ဗွေႏဆရာႏတောႏတွမ်ႏ ဆရာႏချꩻလိတ်သီးဖုံႏသွူ။

 ထေင်းထံႏတာႏဝွန်ႏ 
တဲႏစနေင်ႏ ၁၃၃၅ဗာႏ ဗꩻလွဉ်စွဉ်ႏ နေင်ႏ ၁၃၇၁ ဗာႏနေင်ႏ (၃၇)နေင်ႏဗွေဗွေ သဲင်ꩻပျုသာႏသနာႏ ကျောင်ꩻထီလိတ်၊ ကျောင်ꩻထီလိတ်ဆရာႏတောႏ ဘဒ္ဒန္တဦးသုမင်္ဂလယို သဲင်ꩻဆောင်ႏရွက်ကျိုꩻဆောင်ႏဖေႏ တကာႏ ဒုံကောင်ပြုဲင် + ဒုံနားဟစ်တကာႏအမျာꩻအကျိုꩻတွမ်ႏ တောင်ႏကီꩻဝေင်ꩻနယ်ႏ သံႏဃာႏ နာႏယကအစွိုꩻနွို့၊ လွယ်တောႏတွိုက်နယ်ႏ သံႏဃာႏနာႏယကအစွိုꩻဥက္ကဋ္ဌ၊ ပအိုဝ်ႏဗဟိုႏသံႏဃာႏအစွိုꩻနွို့ စတဲင်သာႏသနာႏဝွန်ႏဆောင်ႏအကျိုꩻဖုံႏယိုဆောင်ႏရွက်ထေင်းထံႏလွေꩻနဝ်ꩻသွူ။

 ပြောင်ꩻထင်ႏဘဝလူꩻခမ်း 
အဝ်ႏထိန်ꩻတီလွေꩻ လိုꩻမျိုꩻ၊ ဘာႏသာႏ၊ သာႏသနာႏအကျိုꩻစီꩻပွာꩻခိန်ႏတွင်ꩻ နေင်ႏ ၁၃၇၁ဗာႏနေင်ႏဒဲဉ်သီႏလာဆန်ꩻ(၅)နီꩻ မွူးနီꩻ ကျာႏသပတေꩻ၊ မွူးယာခိုႏ ၁၁နားရီႏပုဲင် ၃၀မိနစ်အခိန်ႏတွင်ꩻ ဝယဓမ္မသင်္ခါရာ ကရိုꩻဒါႏ နီဗွေႏဘုရာꩻ အဆုဲင်ꩻသွတ်ꩻ ငေါဝ်းဖေႏသတိꩻ အဆွုံꩻအမ့ꩻအတွိုင်ꩻ သင်္ခါႏရတရာꩻဖုံႏနဝ်ꩻ ကုဲင်ပြင်ꩻချာဒါႏ သဘော်ꩻတရာꩻဒျာႏတဲင် သက်တောႏတိန်ႏလ ၆၂နေင်ႏ၊ ဝါႏတောႏလꩻ ၄၂ ဝါႏတဲင် ဗွေႏဆရာႏတောႏဘဒ္ဒန္တ ဦးသုမင်္ဂလနဝ်ꩻ ခန္ဓာႏခြုံလီꩻ အွဉ်ႏကုဲင်ချာ ပြောင်ꩻတသာထင်ႏထိုꩻလဲဉ်း ဘဝလူꩻခွင်ႏသွူဩ။ပိဋကတ်ပြန်ႏပအိုဝ်ႏမတ်တန်ꩻလိတ်စောင်ႏ အမုဲင်(၁)

 အာႏကွိုꩻ 

ကဏ္ဍ:ပအိုဝ်ႏဗွေႏလိုꩻကျောင်ꩻသီး နမ်းခြောင်ꩻခရာႏ