ဟို့ꩻလွေꩻသွီႏရောႏဂါႏ

ဟို့ꩻလွေꩻသွီႏယိုနဝ်ꩻ အလျားမာꩻထွာရောႏဂါႏမျိုꩻသွူ။ လိုꩻသီးနမ်းယို အလျားဓာတ်အဝ်ႏခံအဝ်ႏတလာတွင်ꩻ မီႏလွေꩻအံအာသမ်းထဲင်းထာꩻအံႏ၊ ဟန်ႏအိုအရသာႏလျားမျိုꩻ ခဲဉ်ႏ၊ အေင်၊ မက်ဖစ်ပွမ်း၊ ဗင်ႏ-စတဲင်နုဲင်းနဝ်ꩻဖုံႏနဝ်ꩻ ဓာတ်နမ်းတွမ်ႏသွီႏလွေꩻရော်ꩻဒါႏဝင်ꩻသွူ။ လိုꩻကထွာဒါႏ နျာႏဗောင်းလင်ꩻ (လိပ်ခေါင်း)ရောႏဂါႏနဝ်ꩻလဲ့ ဟို့ꩻကုဲင်းလွေꩻသွီႏဒါႏနေနေသွူ။ ဟို့ꩻကလွေꩻသွီႏနဝ်ꩻ ယဟန်ႏလဲ့ သွီႏလွေꩻအွဉ်သွူမꩻ ဓာတ်နမ်းလွေꩻဆုဲင်ꩻ၊ ယဟန်ႏလဲ့ ဓာတ်နမ်းတွမ်ႏသွီႏ လွေꩻသွိုလွေꩻရော်ꩻဝင်ꩻသွူ။ သွီႏနဝ်ꩻ မဉ်လွေꩻအနယ်ꩻမုဲင်ꩻလွေꩻ၊ မဉ်လွေꩻအပုံႏမုဲင်ꩻလွေꩻ ပေါႏသွီႏထန်ႏဒွါရငွါနဝ်ꩻ ထွာဟို့ꩻလွေꩻသွီႏလွဉ်းလွဉ်းသွူ။

ဟို့ꩻလွေꩻသွီႏယို မီႏလွေꩻတူႏတူႏတန်ႏတန်ႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏခံႏနွောင်ꩻဒျာႏ၊ လုပ်ꩻမာꩻနွောင်ꩻ၊ အုံအဝ်ႏလွေꩻသဲင်ꩻနွောင်ꩻဒျာႏလဲ့ မီႏလွေꩻအာငါႏနဝ်ꩻ အာႏလို့အာႏယွမ်ꩻဒါႏတဲင် ဟွီဟဲင်ညောင်ႏညာႏဒါႏ၊ ရွိုးအွန်းပနဲဉ်ႏဖူးထိုꩻဒါႏသွူ။ ငင်းဒေင်ဖုံႏ၊ ခင်ႏဖုံႏ အဲင်ႏဆဲ့ꩻလွဉ်ဒါႏသွူ။
ဟို့ꩻကကုဲင်းလွေꩻသွီႏဒါႏလိုꩻနဝ်ꩻ ဓာတ်ချွုတ်လꩻတဝ်း၊ အဝ်ႏလိုႏဟို့ꩻလွေꩻမဲဉ်ႏ၊ အဝ်ႏလိုႏဟို့ꩻလွေꩻပနဲဉ်ႏနဲဉ်ႏသွူ။ နီသွံနီꩻ ဟို့ꩻမီႏလွေꩻတဝ်းနဝ်ꩻ ဟို့ꩻကပနဲဉ်ႏအီဒါႏ မောက်ကြဲင်ႏဖျောႏထီဖု့ႏ၊ ပွေ့ကဲင်ꩻကပါဒါႏ တသီႏဟို့ꩻပနဲဉ်ႏမျိုꩻဖုံႏယို အဝ်ႏလိုႏအံႏဖေႏ၊ အွꩻဖေႏဗာႏသွူ။
ဟို့ꩻလွေꩻသွီႏသားနဝ်ꩻ ဟို့ꩻကပနဲဉ်ႏအီဒါႏ တဲင်ပူႏရာႏ၊ သင်္ဘောꩻရာႏမဉ်၊ ထထီႏဆျာႏ-စတဲင် အရာႏမျိုꩻ၊ မဲလင်လာႏ၊ ထီဆေ့စော့ꩻ၊ ဟန်ႏနွန်းစော့ꩻ၊ တဒွီရာႏ၊ ဟန်ႏနွန်းကြိုႏရာႏ၊ ဖက်ꩻကန်စွဉ်ꩻလာႏ၊ ပဆျာႏစော့ꩻလာႏ-စတဲင် ဟန်ႏအိုမျိုꩻဖုံႏယိုလဲ့ အဝ်ႏလိုႏအံႏကုဲင်းကုဲင်း အံႏခွိုꩻခွိုꩻသွူ။ ဟန်ႏအိုထီဆျာႏ ဒွိုႏတွမ်ႏမောက်ကြဲင်ႏရာႏတရိုꩻတဝ်း၊ တလာရာႏထောင်းတသဉ်၊ တလာꩻရာႏသွတ်ꩻထောင်းဖုံႏတရိုꩻတဝ်း ဟန်ႏအိုအနေႏ တသီႏဓာတ်ဆာႏအနေႏ အဝ်ႏလိုႏအံႏကုဲင်းကုဲင်း အဝ်ႏလိုႏအံႏခွိုꩻခွိုꩻသွူ။

မီႏဒေါ့ꩻဗာႏဒွေါင်ႏဒွေါင်ႏနဝ်ꩻ ဟို့ꩻလွေꩻသွီႏသားယို လွေꩻတွမ်ႏအနယ်ꩻမုဲင်ꩻ၊ လွေꩻတွမ်ႏအမျိုꩻမုဲင်ꩻတယဝ်း တတဲ့ꩻတဝ်းထာꩻအံႏမျိုꩻယိုလဲ့သျောင်ႏ၊ ကတဲ့ꩻဒါႏထာꩻအံႏမျိုꩻ ဟန်ႏအိုမျိုꩻယိုလဲ့ အံႏ၊ တသီႏလဲ့ မဉ်ႏအံႏနဝ်ꩻ ညတွမ်ႏမွိုင် ဟဝ်ဗာႏအမန်ႏသွူ။ ပွိုင်းဝွို့တွမ်ႏဟို့ꩻလွေꩻသွီႏရောႏဂါႏတဲင် နမ်းတွမ်ႏနမ်း မီႏမဲဉ်အံႏဒါႏ တသီႏဓာတ်ဆာႏ၊ တသီႏနယ်ꩻဒွေါင်ႏဖုံႏနဝ်ꩻ စုရွမ်တဲမ်းထန်ႏနယ်လွေꩻဖေႏဗာႏ နုဲင်းလယိုအတွိုင်ꩻတဲင် ကျွိုက်နစ်သက်ရာꩻ၊ ယိုꩻရာꩻ၊ အဝ်ႏရာꩻအနယ်ꩻယို ထူႏသုံꩻဖောႏအံႏလွေꩻနွောင်ꩻဒျာႏသွူ။

"ဟို့ꩻလွေꩻသွီႏရောႏဂါႏ တသီႏနယ်ꩻဖုံႏ"
၁။ ဟို့ꩻမီႏလွေꩻသွီႏနဝ်ꩻ မင်းဂွတ်ရာႏအပီယို မူတွမ်ႏဟူထီတွော့ꩻ ကလꩻဒါႏ မူထီတစောစတီး အံႏဟန်ႏအိုနဝ်ꩻ သော့ꩻတွမ်ႏတသာႏငိုး ၃-ပယ်ꩻ၊ တနီꩻယို မီႏအွꩻဖေႏ ၃-လဲင်ႏ၊ တလဲင်ႏ နေင်းထီနွိုးစောတစောနဝ်ꩻ တူႏလာႏဟို့ꩻလွေꩻသွီႏဖုံႏနဝ်ꩻ ဟဝ်နွောင်ꩻအီသွူ။
၂။ ဟို့ꩻမီႏလွေꩻသွီႏနဝ်ꩻ မောက်ကြဲင်ႏတုဲင်တွမ်ႏတောင်းလျက်ꩻထန်ꩻယို အံႏညီꩻသွော့လွဝင်ꩻနော၊ အံႏတလဲင်ႏ မီႏဟဝ်တဝ်းလဲ့ အံႏထဲင်းထဲင်းသွော့နော။
၃။ ဟို့ꩻမီႏလွေꩻသွီႏနဝ်ꩻ မဲသော (ယမနေ)ရာႏယို ခြွူဟမ်းညညထွူတွော့ꩻ အွꩻကုဲင်းကုဲင်းသွော့နော။
၄။ ဟို့ꩻမီႏလွေꩻသွီႏနဝ်ꩻ တလာꩻရာႏတသဉ်ယို အံႏတလဲင်ႏလစ်ꩻငတ်ꩻဖြုံႏ၊ အံႏတဲစ်ꩻတွမ်ႏတသာႏ၊ အံႏတနီꩻနီသွံလဲင်ႏ၊ အံႏတနီꩻ မီႏဟဝ်တဝ်းလဲ့ အံႏသွော့နီသွံနီꩻနော၊ တလာꩻရာႏတသဉ် မီႏအဲဉ်ထဝ်း၊ မီႏအဝ်ႏအသဲင်လဲ့ အဝ်ႏလꩻဒျာႏသွူႏ
၅။ ဟို့ꩻမီႏလွေꩻသွီႏထာꩻနဝ်ꩻ ဒဲဉ်သဲင်ငိုးတွမ်ႏ တောင်းလျက်ꩻထန်ꩻယို ခြွုတ်ရော်ꩻဝင်ꩻတွော့ꩻ အံႏသွော့နော၊ အံႏအလဲင်ႏနီလဲင်ႏ ဟဝ်တဝ်းလဲ့ အံႏထဲင်းထဲင်းသွော့နော၊ မာႏခရာႏ လွဉ်ခရာႏ တအဲဉ်ထဝ်းသွူ။
၆။ ဟို့ꩻမီႏလွေꩻသွီႏနဝ်ꩻ လွေꩻသွီႏတွမ်ႏအကျောင်ꩻတရာꩻနုဲင်းမုဲင်ꩻမုဲင်ꩻတယဝ်း အံႏခွိုꩻခွိုꩻသွော့ ဖက်ꩻကံစွဉ်ꩻစော့ꩻလာႏနော၊ အံႏကဲတသဉ်လဲ့လꩻဒျာႏ၊ ဒွိုႏအုမ်းနေးလꩻလꩻဒျာႏ၊ ဒွိုႏနေးဟန်ႏအိုထီရိုꩻရိုꩻလဲ့လꩻဒျာႏ၊ ဟန်ႏအိုထီဆျာႏ ဒွိုႏတွမ်ႏမောက်ကြဲင်ႏလဲ့ လꩻဒျာႏသွူ။
၇။ ဟို့ꩻလွေꩻသွီႏနဝ်ꩻ တလာꩻရာႏတသဉ်ယို ထောင်းပဲစ်ꩻသွူတွော့ꩻ စေ့ꩻအထီ၊ တလာꩻရာႏယို ရော်ꩻတွမ်ႏမောက်ꩻဖါးထီတွော့ꩻ အွꩻသွော့နော၊ အဆေ့ꩻအအာနဝ်ꩻ ချင်းဒျာႏသွော့နော၊ တသီႏယိုနဝ်ꩻ ဟို့ꩻလွေꩻသွီႏလွုမ်ꩻတကာႏတဝ်း ဟို့ꩻတကဲစ်ꩻရောႏဂါႏလဲ့ ဟဝ်အီနွောင်ꩻသွူ။ ယုံႏယုံႏကေႏကေႏ အံႏသွော့ဝင်ꩻနေား။
၈။ ဟို့ꩻမီႏလွေꩻသွီႏထာꩻနဝ်ꩻ ကြူးအံႏသွော့ မန်းကဟဲ့ꩻဒါႏ "မီးကွင်းဂမုန်း"နဝ်ꩻနော၊ မီႏကွင်းဂမုန်းယို မီႏကြူးအံႏခွိုꩻခွိုꩻနဝ်ꩻ တူႏလာႏဟို့ꩻလွေꩻသွီႏနဝ်ꩻ အစွိုးထဲ့အီဒါႏသွူ။ မီကွင်းဂမုန်းနဝ်ꩻ အလာႏရောင်ႏတညိုႏ တမေန်ထွူတဲင် ဝင်ꩻကုဲင်းဆို့ꩻဒါႏ လမ်းသောင်လမ်းထျꩻဖုံႏသွူ။ အလာႏပုံႏနဝ်ꩻ တစော်ဆွာꩻ ထုဲင်ႏမောက်ꩻကေင်လာႏနဝ်ꩻသွူ။
၉။ ဟို့ꩻမီႏလွေꩻသွီႏနဝ်ꩻ တလာꩻရာႏ၊ တယံꩻရာႏ၊ တခြွူရာႏ ၃-မျိုꩻယို ခြွူရော်ꩻဝင်ꩻ သွီထီတထီထွူတွော့ꩻ အွꩻသွော့နော၊ အွꩻတလဲင်ႏ အဆေ့ꩻအအာနဝ်ꩻ ချင်းဒျာႏသွော့နော၊ ယိုသွံမျိုꩻ ခြွူထီနဝ်ꩻ အရသာႏတချꩻတဲင် ဟို့ꩻကုဲင်းပိတ်ပါဒျာႏသွူ။ 
၁၀။ ဟို့ꩻမီႏလွေꩻသွီႏနဝ်ꩻ တောင်းလုဲင်(အွဲ)ထီတွမ်ႏ မောက်ꩻစင်းရာႏအထီယို ရော်ꩻဝင်ꩻတွော့ꩻ အွꩻဖေႏနဝ်ꩻလဲ့ ဟဝ်နွောင်ꩻနေနေသွူ။ ယိုနီမျိုꩻ အီႏခြွုတ်နေးအထီ မဉ်ႏတယိုꩻတဝ်း၊ ယူႏမဉ်ႏတဖြောင်တဝ်းလဲ့ အံႏစုဲင်ရော်ꩻနေးလွဝင်ꩻတွော့ꩻ မျောႏအထီႏနဝ်ꩻလဲ့ လꩻဒျာႏသွူ။
၁၁။ ဟို့ꩻမီႏလွေꩻသွီႏန၀်ꩻ သွီႏပေႏပူ (ခွေးလေးယား)ရွီးယို အွဉ်ႏသဲင်ထောင်းဖွန်ႏသွူတွော့ꩻ အွꩻတွမ်ႏထီနဝ်ꩻလဲ့ ဟဝ်နွောင်ꩻအီဒျာႏသွူ။ သွီႏပေႏပူနဝ်ꩻ အဒေါ့ꩻဒျာႏတခြာကိုအဝ်ႏ၊ ဆို့ꩻနေးလဲ့အဝ်ႏ၊ အဝ်ႏနီမျိုꩻသွူ။ ဝင်ꩻဆို့ꩻနေးနဝ်ꩻ အပူဒါႏတဝ်းလိုꩻသွူ။ သွီႏပေႏပူအခူꩻယိုနဝ်ꩻ ထွာလိုꩻခိုတသီႏအာႏသွူ။
၁၂။ ဟို့ꩻမီႏလွေꩻသွီႏနဝ်ꩻ တလာꩻရာႏခြွူထီယို တွမ်ႏတောင်းလျက်ꩻထန်ꩻလဲ့ယဝ်း၊ တသာႏသိကျာꩻလဲ့ယဝ်း မီႏအံႏညီꩻဝင်ꩻနဝ်ꩻ ဟဝ်နွောင်ꩻဒျာႏနေနေသွူ။ အံႏအဲင်ႏကုဲင်းကုဲင်း တလာꩻရာꩻတမျိုꩻငါလဲ့ ဟဝ်နွောင်ꩻဒျာႏသွူ။ တလာꩻရာꩻနဝ်ꩻ လိုꩻမူႏသွီႏလန်၊ သွီႏလွဉ်ꩻဖုံႏလဲ့ ဟဝ်နွောင်ꩻအီသွူ။ လိုꩻနေ့ꩻဖူသွီႏဖုံႏလဲ့ ဟဝ်နွောင်ꩻအီသွူ။
၁၃။ ဟို့ꩻမီႏလွေꩻသွီႏနဝ်ꩻ ယာလွုမ်ꩻတန်လာႏ (မုယားကြီးရွက်)ယို ခြွူလꩻလꩻသွူတဲင် သော့ꩻတွမ်ႏတသာႏသိကျာꩻဆေ့ꩻဆေ့ꩻတွော့ꩻ အွꩻသွော့တနီꩻနီသွံလဲင်ႏ၊ အွꩻတလဲင်ႏတဝန်ႏနေင်းထီထာႏဝရပ်နဝ်ꩻ ဟဝ်နွောင်ꩻဒျာႏသွူ။ အနယ်ꩻယိုနဝ်ꩻ လိုꩻမူႏသွီႏလွဉ်ꩻဖုံႏလဲ့ ဟဝ်အီနွောင်ꩻသွူ။
၁၄။ ဟို့ꩻမီႏလွေꩻသွီႏနဝ်ꩻ မီꩻငဲႏဇာႏတမွူးလွုမ်း စူတသဲဉ်ꩻရပ်ယို ချင်းသော့ꩻထီ ခြွူလꩻလꩻတွော့ꩻ သော့ꩻတွမ်ႏတသာႏသိကျာꩻဆေ့ꩻဆေ့ꩻ အွꩻခွိုꩻခွိုꩻနဝ်ꩻလဲ့ ဟဝ်အီနွောင်ꩻနေနေသွူ။
၁၅။ ဟို့ꩻလွေꩻသွီႏနဝ်ꩻ တိုင်းရင်းဆေးအမှတ် (၁၆)၊ အပူငြိမ်းသွေးဆေးတရိုꩻတဝ်း၊ အရသာႏခွꩻ အရသာႏတွောင်းတသီႏသွီႏတရိုꩻတဝ်း ရော်ꩻတွမ်ႏတသာႏသိကျာꩻတွော့ꩻ မီႏအံႏဖေႏ တနီꩻနီသွံလဲင်ႏနဝ်ꩻ ဟဝ်နွောင်ꩻဒျာႏသွူ။
တောင်ꩻခါꩻ-ဟို့ꩻလွေꩻသွီႏလဲ့နဝ်ꩻ၊ ဟို့ꩻတကဲစ်ꩻလဲ့နဝ်ꩻ တသီႏအရသာႏလျား၊ ထာꩻအံႏအရသာႏလျားမျိုꩻဖုံႏနဝ်ꩻ အံႏလꩻတဝ်း၊ တဲ့ꩻတဝ်းသွူ။
ခွန်ကုဝေ-မုဲင်းကောင်၊ မောင်းမွူးခံꩻ အမုဲင်(၅၁)

အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:ရောႏဂါႏ
ကဏ္ဍ:တသီႏပညာႏ