မျန်မာခမ်းထီလိုꩻခွိုꩻဖုံႏ

မျန်မာခမ်းထီ အကို ခမ်းထီအစိုႏရ မာꩻသေငါꩻအွဉ်ႏထွော့ ခါꩻ လိုꩻခွိုꩻ ခွိုꩻနွယ်ႏ အဝ်ႏ ၁၃၅ မျိုꩻ အကျောင်ꩻသေꩻထွꩻဗာႏနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ လိုꩻခွိုꩻနဝ်ꩻဖုံႏအကို
ဖြဲလွေꩻယင်း အဓိကလိုꩻခွိုꩻတန်  ( ၈ )မျိုꩻ နဝ်ꩻသွူ။ လိုꩻခွိုꩻတန် ဖုံႏနဝ်ꩻ −
 ချင်ꩻ
  စောက်ꩻတနျာႏ
 စောက်ꩻ
 ခင်
 မဲင်ꩻ
 မန်း
 ရခဲင်ႏ
 ဖြဝ်ꩻ ဖုံႏဒျာႏနဝ်ꩻသွူ။

နေင်ႏ ၁၉၉၀ ဗွေ၊ လာသဲစ်တဉ်ဗာ ၂၆နီꩻ၊ ကထေပြန်ႏခါꩻဒါႏ ခမ်းသားထီသား စွုမ်ႏနီꩻလိတ်သတင်ꩻအကို လိုꩻခွိုꩻတန်ဖုံႏယိုနဝ်ꩻ နေင်ႏ ၁၉၃၁ ဗာႏ မွူးကွို့ꩻနာꩻစရင်ꩻအလꩻ တဲ့ပါပါ ၊ နေင်ႏ ၁၉၅၃-၁၉၅၄ ဗာႏ လိုꩻခွိုꩻခွိုꩻနွယ်ႏဗူႏစရင်ꩻအလꩻ လဲ့ပါပါ ၊ ၁၉၆၀ နေင်ႏဗွေ ယေန်ႏငဲးရေꩻ ဝွန်ႏတန်ဌာႏနချုတ် ခမ်းရင်ꩻသားလိုꩻခွိုꩻ ခွိုꩻနွယ်ႏဗူႏအရေꩻအရာႏကောႏမတီႏ ကအွဉ်ႏထွော့တွိုင်ႏပင်ႏလွေꩻချက်အလꩻ အချက်ခကီꩻဖုံႏယို အွဉ်ႏထွော့ထွူတဲင် သွုံꩻလွေꩻခန်း နေင်ႏ ၁၉၈၃ ဗာႏ မွူးကွို့ꩻနာꩻစရင်ꩻကို အကျောင်ꩻသေထွꩻဗာႏနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစု ၁၃၅ မျိုးနှင့်ပတ်သက်၍ မည်သည့်အစိုးရလက်ထက်တွင် စာရင်းပြုစုပြီး ရရှိလာခဲ့သည်နှင့် စပ်လျဉ်းသည့်မေးခွန်း

 တရာꩻဝင်ႏ မာꩻသေငါꩻအွဉ်ႏထွော့ခါꩻဒါႏ ခမ်းရင်ꩻသား ခွိုꩻနွယ်ႏဗူႏဖုံႏ 

ကအွဉ်ႏနယ်ဒါႏ ဆ့ꩻလ့ယိုဖုံႏနဝ်ꩻ မျန်မာခမ်းထီကို ခမ်းထီအစိုႏရသီး မာꩻသေငါꩻအွဉ်ႏထွော့သေꩻခါꩻဒါႏ ခမ်းရင်ꩻသား ခွိုꩻနွယ်ႏဗူႏ ဖုံႏဒျာႏသွူ။ - 

ခင်လိုꩻခွိုꩻနွယ်ႏတန်အကိုယို လိုꩻခွိုꩻဗူႏ အဝ်ႏပါသော့ꩻ ၁၂မျိုꩻသွူ။
၁။ ခင်လိုꩻခွိုꩻ
၂။ ထရုမ်းလိုꩻခွိုꩻ
၃။ ဒလောင်လိုꩻခွိုꩻ
၄။ စေင်းဖောလိုꩻခွိုꩻ (တေင်းပေါ်၊ စဉ်းဖေား)
၅။ ဂေါ်ရီလိုꩻခွိုꩻ (ဂေါ်ရိစ်)
၆။ ခါ့ခူးလိုꩻခွိုꩻ (ခခု)
၇။ ဒူးလဉ်းလိုꩻခွိုꩻ (ဒူးလန်း)
၈။ လော်ဝေါ်လိုꩻခွိုꩻ (မရူ၊ လော်ဂေါ်)
၉။ ရဝမ်လိုꩻခွိုꩻ
၁၀။ လဆီလိုꩻခွိုꩻ (လာဆိဒ်)
၁၁။ အသီးလိုꩻခွိုꩻ (သုဲင်ဝါး)
၁၂။ လီသူလိုꩻခွိုꩻ (လီသူး)

စောက်ꩻတနျာႏခွိုꩻနွယ်ႏတန်အကိုယိုနဝ်ꩻ လိုꩻခွိုꩻဗူႏ အဝ်ႏပါသော့ꩻ ၉ မျိုꩻသွူ။
၁၃။ စောက်ꩻတနျာႏလိုꩻခွိုꩻ (စောက်ꩻတနျာႏ)
၁၄။ သယေင်လိုꩻခွိုꩻ (သယေင်း၊ လာ့တ)
၁၅။ ကယန်းလိုꩻခွိုꩻ (ပဒေါင်၊ တယင် )
၁၆။ ဂေခိုလိုꩻခွိုꩻ (ကဲ့ခို)
၁၇။ ဂေဘားလိုꩻခွိုꩻ
၁၈။ ပရဲလိုꩻခွိုꩻ (ကယေား၊ ကယော်)
၁၉။ မနူမနောလိုꩻခွိုꩻ (မနုမနော)
၂၀။ ယဉ်းတလဲလိုꩻခွိုꩻ
၂၁။ ယဉ်းဗော်လိုꩻခွိုꩻ

စောက်ꩻဗွာခွိုꩻနွယ်ႏအကိုနဝ်ꩻ လိုꩻခွိုꩻဗူႏအဝ်ႏပါသော့ꩻ ၁၁မျိုꩻသွူ။
၂၂။ စောက်ꩻလိုꩻခွိုꩻ
၂၃။ စောက်ꩻဗွာလိုꩻခွိုꩻ (ဂေဘားစောက်ꩻ)
၂၄။ ပလေကီးလိုꩻခွိုꩻ (ပလေဆီး)
၂၅။ မဲင်ꩻစောက်ꩻလိုꩻခွိုꩻ (သာဖျူ)Ethnologue
၂၆။ သကောစောက်ꩻလိုꩻခွိုꩻ
၂၇။ တလှေပွာလိုꩻခွိုꩻ (တလှေပွား)
၂၈။ ပကူးလိုꩻခွိုꩻ
၂၉။ ဗွဲလိုꩻခွိုꩻ
၃၀။ မောနေပွားလိုꩻခွိုꩻ
၃၁။ မိုးပွလိုꩻခွိုꩻ (မိုးပွား)
၃၂။ ပိုးစောက်ꩻလိုꩻခွိုꩻ (ဆျို)

ချင်ꩻခွိုꩻနွယ်ႏအကိုနဝ်ꩻ လိုꩻခွိုꩻဗူႏ အဝ်ပါသော့ꩻ ၅၃မျိုꩻသွူ။
၃၃။ ချင်ꩻလိုꩻခွိုꩻ
၃၄။ ကတဲးလိုꩻခွိုꩻ (မေ့ထေး၊ မယ်တိုင်)
၃၅။ ဆလိုင်းလိုꩻခွိုꩻ
၃၆။ ကလဉ်ကော့လိုꩻခွိုꩻ (လူဆေ၊ လုဆေ)
၃၇။ ခမီလူလိုꩻခွိုꩻ ("ခူမီး")
၃၈။ အဝခမီလိုꩻခွိုꩻ (အောင်ခမီ)  
၃၉။ ခေါနိုးလိုꩻခွိုꩻ
၄၀။ ခေါင်သိုလိုꩻခွိုꩻ
၄၁။ ချင်ꩻခေါင်သိုင်လိုꩻခွိုꩻ
၄၂။ ခွာသျဲမ်းလိုꩻခွိုꩻ
၄၃။ ခွန်လီလိုꩻခွိုꩻ (သျဲမ်)
၄၄။ ဂန်တဲ့လိုꩻခွိုꩻ
၄၅။ ဂွေးတဲးလိုꩻခွိုꩻ
၄၆။ ငွန်းလိုꩻခွိုꩻ
၄၇။ သီသာန်လိုꩻခွိုꩻ
၄၈။ သိဉ်တန်လိုꩻခွိုꩻ
၄၉။ သုဲင်းသန်လိုꩻခွိုꩻ (ဆိုင်းတန်)
၅၀။ ဇာဟောင်လူမျိုး (သာတောင်)
၅၁။ သိုတုံးလိုꩻခွိုꩻ
၅၂။ သိုဖေလိုꩻခွိုꩻ
၅၃။ သိုလိုꩻခွိုꩻ
၅၄။ သန်ညှပ်လိုꩻခွိုꩻ
၅၅။ တပေါင်လိုꩻခွိုꩻ
၅၆။ တီးတိန်လိုꩻခွိုꩻ (တဲဒဲမ်)
၅၇။ တေသန်လိုꩻခွိုꩻ
၅၈။ တုဲင်ဆွန်းလိုꩻခွိုꩻ (တာဆွန်း)
၅၉။ တာ့ဒိုးလိုꩻခွိုꩻ
၆၀။ တောရ်လိုꩻခွိုꩻ
၆၁။ ဒျဲမ်လိုꩻခွိုꩻ
၆၂။ ဒုဲင်လိုꩻခွိုꩻ (ယဉ်ဒူး)
၆၃။ နာဂလိုꩻခွိုꩻ
၆၄။ တန်ဒူးလူမျိုး (တန်ခူး)
၆၅။ မာရဉ်လိုꩻခွိုꩻ
၆၆။ ပနမ်းလိုꩻခွိုꩻ (မနန်း)
၆၇။ မကန်းလိုꩻခွိုꩻ
၆၈။ မတူလိုꩻခွိုꩻ
၆၉။ မီရမ်လိုꩻခွိုꩻ (မိရမ်၊ မရာ)
၇၀။ မီအဲလိုꩻခွိုꩻ (မိအဲ)
၇၁။ မုဉ်းလိုꩻခွိုꩻ
၇၂။ လူဆေလိုꩻခွိုꩻ (လူဆေ၊ လူဆိုင်း)
၇၃။ လေးမျို့လိုꩻခွိုꩻ
၇၄။ လဉ်တဲလိုꩻခွိုꩻ
၇၅။ လောက်ထူလိုꩻခွိုꩻ (လောက်ကု)
၇၆။ လိုင်လူမျိုး (ချင်ꩻဟားခါး)
၇၇။ လုဲင်သိုလိုꩻခွိုꩻ
၇၈။ ခမီ  (ဝါကုန်း)
၇၉။ ထမန်းလိုꩻခွိုꩻ
၈၀။ အနူးလိုꩻခွိုꩻ
၈၁။ အနန်းလိုꩻခွိုꩻ
၈၂။ အူပူလိုꩻခွိုꩻ (အုပု)
၈၃။ လျဉ်းတုလိုꩻခွိုꩻ (လျဉ်းကု)
၈၄။ ချင်ꩻအဆျိုလိုꩻခွိုꩻ
၈၅။ ရောင်ထုလိုꩻခွိုꩻ (ရောင်ကု)

မန်းခွိုꩻနွယ်ႏအကိုနဝ်ꩻ လိုꩻခွိုꩻဗူႏအဝ်ႏပါသော့ꩻ ၉မျိုꩻသွူ။
၈၆။ မန်းလိုꩻခွိုꩻ
၈၇။ ထားဝယ်လိုꩻခွိုꩻ
၈၈။ မျိတ်လိုꩻခွိုꩻ
၈၉။ ယောလိုꩻခွိုꩻ (သော)
၉၀။ တောင်တားလိုꩻခွိုꩻ (ယဗေင်း)
၉၁။ ကဒူးလိုꩻခွိုꩻ
၉၂။ ကနန်းလိုꩻခွိုꩻ
၉၃။ သလုံလိုꩻခွိုꩻ (မော်ကိဉ်း)
၉၄။ ဖွန်းလိုꩻခွိုꩻ (ဖိုန်း၊ ဖွန်)

မဲင်ꩻခွိုꩻနွယ်ႏတန်အကို လိုꩻခွိုꩻဗူႏ အဝ်ႏပါသော့ꩻ ၁မျိုꩻလွုမ်ꩻသွူ။
၉၅။မဲင်ꩻလိုꩻခွိုꩻ

ရခဲင်ႏခွိုꩻနွယ်ႏတန်အကိုနဝ်ꩻ လိုꩻခွိုꩻဗူႏအဝ်ႏပါသော့ꩻ ၇မျိုꩻသွူ။
၉၆။ ရခဲင်ႏလိုꩻခွိုꩻ (အာရကန်)
၉၇။ ကမန်လိုꩻခွိုꩻ
၉၈။ ခမီးလိုꩻခွိုꩻ 
၉၉။ ဒိုင်းနဲစ်လိုꩻခွိုꩻ
၁၀၀။ မရမာတန်လိုꩻခွိုꩻ
၁၀၁။ မျိုစခါလိုꩻခွိုꩻ မျုလိုခွိုꩻ 
၁၀၂။ တဲစ်လိုꩻခွိုꩻ

ဖြဝ်ꩻခွိုꩻနွယ်ႏတန်အကို လိုꩻခွိုꩻဗူႏ အဝ်ႏပါသော့ꩻ ၃၃ မျိုꩻသွူ။
၁၀၃။. ဖြဝ်ꩻလိုꩻခွိုꩻ
၁၀၄။ ယွန်းလိုꩻခွိုꩻ (လာအို)
၁၀၅။ ကွီလိုꩻခွိုꩻ
၁၀၆။ ဖျဉ်လိုꩻခွိုꩻ
၁၀၇။ ယောင်လိုꩻခွိုꩻ (မှောင်)
၁၀၈။ ထနော့လိုꩻခွိုꩻ (ဓနော)
၁၀၉။ ပလေးလိုꩻခွိုꩻ
၁၁၀။ အဉ်လိုꩻခွိုꩻ
၁၁၁။ မုံလိုꩻခွိုꩻ (သုံ)
၁၁၂။ ခမူလိုꩻခွိုꩻ
၁၁၃။ အာခါလိုꩻခွိုꩻ (ကော၊ အီကော)
၁၁၄။ ကိုးကန့်လိုꩻခွိုꩻ
၁၁၅။ ဖြဝ်ꩻခန္တီးလိုꩻခွိုꩻ
၁၁၆။ ဖြဝ်ꩻဂုံလိုꩻခွိုꩻ  (ခွန်)
၁၁၇။ တောင်ႏရွိုꩻလိုꩻခွိုꩻ
၁၁၈။ ဓနုꩻလိုꩻခွိုꩻ
၁၁၉။ ပလောင်းလိုꩻခွိုꩻ
၁၂၀။ မျောင်သီးလိုꩻခွိုꩻ
၁၂၁။ ယဉ်းစျားလိုꩻခွိုꩻ
၁၂၂။ ယဉ်းနဲစ်လိုꩻခွိုꩻ
၁၂၃။ ဖြဝ်ꩻပေႏလိုꩻခွိုꩻ (တုဲင်ႏနွဲ့)
၁၂၄။ ဖြဝ်ꩻတန်လိုꩻခွိုꩻ (တုဲင်ႏလုံ)
၁၂၅။ လားဟူလိုꩻခွိုꩻ
၁၂၆။မန်းနောင်လိုꩻခွိုꩻ
၁၂၇။ အိုက်သွယ်လိုꩻခွိုꩻ
၁၂၈။ ပအိုဝ်ႏလိုꩻခွိုꩻ (တောင်သူ၊ စောက်ꩻဖြေင်း)
၁၂၉။ တုဲင်ႏလွယ်လိုꩻခွိုꩻ
၁၃၀။ တုဲင်ႏလျဲမ်လိုꩻခွိုꩻ (ဖြဝ်ꩻတနျာႏ၊ တုဲင်ႏလဲင်)
၁၃၁။ တုဲင်ႏလုံလိုꩻခွိုꩻ
၁၃၂။ တိုင်းလေ့လိုꩻခွိုꩻ (ဖြဝ်ꩻလိ)
၁၃၃။ မိုင်းသာလိုꩻခွိုꩻ (Achang)
၁၃၄။ မောသျှမ်းလိုꩻခွိုꩻ
၁၃၅။ ဝ လိုꩻခွိုꩻ

 အာႏကွိုꩻ 

*