ပအိုဝ်ႏအနာႏဂတ်တာႏ

ပအိုဝ်ႏအနာႏဂတ်အတာႏ ယံကသေႏချာႏ
ကွပ်စွဉ်ႏကုသိုလ်ႏကံႏဟောဝ်မꩻ နီသဲင်ꩻထွာဗာႏ ပအိုဝ်ႏပို၊ သဲင်ꩻထွာဗာႏ ပအိုဝ်ႏလိုꩻမျိုꩻ၊ သဲင်ꩻထွာလဲဉ်းပအိုဝ်ႏပို၊ သဲင်ꩻထွာလဲဉ်း ပအိုဝ်ႏလိုꩻမျိုꩻတဲင် နီလိုꩻမျိုꩻယို နီထူႏဂွုဏ်ႏချာဗာႏ၊ နီအွဉ်ႏတန်ႏဖိုꩻချာဗာႏ၊ နီရက်ချာဗာႏ၊ သစ္စာႏကုဲင်ထိုꩻ နီလိုꩻမျိုꩻ လꩻတောဝ်း၊ နီလိုꩻမျိုꩻ ဖေႏကထိုꩻမားဗာႏမွိုန်းတွမ်ႏ နီလိုꩻမျိုꩻ ဖေႏကအောဝ်ႏတဉ်ႏခွေါင်တသေႏသေႏနောဝ်ꩻ အရေꩻတန်အောဝ်ႏလိုႏငါႏ ပအိုဝ်ႏဒေႏသတဉ်ႏခွေါင်၊ ပအိုဝ်ႏဒေႏသ ဖေႏကတဉ်ႏခွေါင်နောဝ်ꩻ အရေꩻတန်အောဝ်ႏ(၃)ဗာႏ နုဲင်းဆꩻလယိုနောဝ်ꩻသွူ။
(၁) ပုဂ္ဂိုလ်ႏလိုꩻတန် ကအီႏထူႏတာႏဝွန်ႏအုပ်ချွုတ်ဒါႏ ပအိုဝ်ႏဒုံ၊ ပအိုဝ်ႏအွိုင်ႏ၊ ပအိုဝ်ႏဝေင်ꩻနယ်ႏ၊ ပအိုဝ်ႏခမ်း၊ ပအိုဝ်ႏနမ်းပဲင်ႏအုပ်ချွုတ်ခွင်ꩻလꩻဒေႏသ ပဉ်ရန်းရန်းနောဝ်ꩻ တခေတ်ထွူတခေတ်၊ တစွုပ်ထွူတစွုပ် ဖေႏကထွာဒျာႏ ပအိုဝ်ႏလိုꩻမျိုꩻစဲစ်စဲစ် တသေႏသေႏမꩻ။
(၂) ပအိုဝ်ႏဒုံ ဗွေႏဗွန်ကျောင်ꩻကို ကအောဝ်ႏထောက်ထံꩻဖေႏဒါႏ ဘုရာꩻသာႏသနာႏ ကျောင်ꩻနင်းပုဂ္ဂိုလ်ႏယိုလဲ့ တခေတ်ထွူတခေတ်၊ တစွုပ်ထွူတစွုပ် ဖေႏကထွာဒျာႏ ပအိုဝ်ႏလိုꩻမျိုꩻစဲစ်စဲစ် ဗွေႏဗွန်တသေႏသေႏမꩻ။
(၃) ပအိုဝ်ႏဒေႏသယို ဖေႏကခံႏဗာႏထဲင်းမွိုန်း စဲ့ꩻဘေꩻစဲ့ꩻတံႏ၊ ဖေႏကအောဝ်ႏငိမ်ꩻချံꩻခွꩻသꩻတသေႏသေႏ၊ လိုꩻပေႏလိုꩻယွဲ ဖေႏကသွဉ်ဗာႏဟောဝ်ဟောဝ်ပညာႏ၊ ခမ်းသားမွိုးဖါလဲ့ ဖေႏကထုမ်ႏဗာႏဟောဝ်ဟောဝ်စီꩻပွာꩻရေꩻတွမ်ႏ ပအိုဝ်ႏဒေႏသဖေႏကအောဝ်ႏတဉ်ႏခွေါင်တသေႏသေႏနောဝ်ꩻ အောဝ်ႏလိုႏဆွန်ꩻစူတသေႏသေႏတွမ်ႏ နဲင်ႏငံႏတောႏအစိုႏရ။
အမုဲင်(၁) ပုဂ္ဂိုလ်ႏလိုꩻတန် ကအီႏထူႏတာႏဝွန်ႏအုပ်ချွုတ်ဒါႏ ပအိုဝ်ႏဒုံ၊ ပအိုဝ်ႏအွိုင်ႏ၊ ပအိုဝ်ႏဝေင်ꩻနယ်ႏ၊ ပအိုဝ်ႏခမ်းတွမ်ႏ ပအိုဝ်ႏနမ်းပဲင်ႏအုပ်ချွုတ်ခွင်ꩻလꩻဒေႏသ ပဉ်ရန်းရန်းယို ပအိုဝ်ႏလိုꩻမျိုꩻမဉ်ႏတမွေးတောဝ်း၊ မဉ်ႏထွာဒျာႏလိုꩻမျိုꩻလင် လွဉ်အုပ်ချွုတ်နောဝ်ꩻ အဆင်ႏတပြေႏနွောင်ꩻတောဝ်း၊ လိုꩻမျိုꩻလင်ယို အတသေထွꩻတောဝ်း နီပအိုဝ်ႏလိုꩻမျိုꩻသမဲင်ꩻတွမ်ႏ ဓလေ့ꩻထွုံꩻစံႏယေန်ႏငဲမုꩻဖုံႏတဖဲ့ꩻ၊ လိုꩻမျိုꩻစရဲက်ဗွိုန်တောဝ်းလို့ဝင်ꩻတဖဲ့ꩻတဲင် ကအီႏအုံငီꩻဗာႏလို့ဝင်ꩻနောဝ်ꩻ သဟဇာတ(တဲ့ꩻခေါဝ်း)ကြွို့ꩻတောဝ်းသွူတကာႏတောဝ်း တလဲင်ႏတစိꩻစိꩻ မဲ့ꩻဝင်ꩻလိုꩻမျိုꩻလင်ꩻ သွင်ꩻသွော့ꩻလꩻ ဝင်ꩻလိုꩻမျိုꩻဝါႏဒတဲင် နေင်ႏပေါင်ꩻမဉ်ႏလွဉ်နောဝ်ꩻ နီမွိုးဖြားနီဖြားဖါး ကဖေႏခါꩻဒါႏ နီနာꩻအမွီႏဟောဝ်ကထွာဒါႏ သမဲင်ꩻတွမ်ႏလိတ်လုဲင်ꩻ၊ ငေါဝ်းငွါ၊ ဓလေ့ꩻထွုံꩻစံႏယေန်ႏငဲမုꩻဖုံႏယို အီႏထိုꩻမားထိုꩻသွူတကာႏတောဝ်း အဆုဲင်ꩻသွတ်ꩻ မဲ့ꩻလိုꩻမျိုꩻပါ ထိုꩻမားထိုꩻဒါႏနောဝ်ꩻသွူ။
လိုꩻမျိုꩻလင် မဉ်ႏအုပ်ချွုတ်နီဒေႏသနောဝ်ꩻ မဲ့ꩻဗွိုန်ထိုꩻဒါႏ ယို့ကပွေါဥယေဉ်ႏခြံကရိုꩻနောဝ်ꩻ ရက်ခွိုꩻသꩻဓာတ်ကအောဝ်ႏဒါႏ ပအိုဝ်ႏဖုံႏ ဟောဝ်အွဉ်ႏသတိꩻငါႏနောဝ်ꩻသွူ။
အမုဲင်(၂) ပအိုဝ်ႏဗွေႏဗွန်ကျောင်ꩻကို ကထောက်ထံꩻဖေႏဒါႏ ဘုရာꩻသာႏသနာႏ ကျောင်ꩻနင်းပုဂ္ဂိုလ်ႏဗွေႏဗွန်ယိုလဲ့ တခေတ်ထွူတခေတ်၊ တစွုပ်ထွူတစွုပ် ကျောင်ꩻနင်းပုဂ္ဂိုလ်ႏယို ပအိုဝ်ႏလိုꩻမျိုꩻမဉ်ႏတမွေးတောဝ်း၊ မဉ်ႏထွာဒျာႏလိုꩻမျိုꩻလင် လွဉ်နင်းဖေႏနီကျောင်ꩻနောဝ်ꩻ ကျောင်ꩻနင်းပုဂ္ဂိုလ်ႏယို သမ်းထွာလိုꩻမျိုꩻလင်၊ တကာႏလိုꩻဒုံနောဝ်ꩻ သမ်းထွာပအိုဝ်ႏတဲင် ကအီႏမာꩻဆရာႏတကာႏဗာႏလို့ဝင်ꩻနောဝ်ꩻ အဆင်ႏပြေႏကြွို့ꩻတောဝ်း၊ တလဲင်ႏတစိꩻစိꩻ မဲ့ꩻဝင်ꩻသွင်ꩻသော့ꩻလꩻ ဝင်ꩻလိုꩻမျိုꩻဝါႏဒတဲင် နေင်ႏပေါင်ꩻမဉ်ႏအာလွဉ်နောဝ်ꩻ အဆုဲင်ꩻသွဝ်ꩻ ပအိုဝ်ႏလိုꩻမျိုꩻပါ အီႏထိုꩻမားထိုꩻဒါႏကရိုꩻနောဝ်ꩻ ဟောဝ်အွဉ်ႏသတိꩻငါႏဝင်ꩻ ပငါပရာꩻနောဝ်ꩻသွူ။
အမုဲင်(၃) မုဲင်ꩻခါမꩻလဲ့ နဲင်ႏငံႏတောႏအစိုႏရယို နီလွိုဆန်လꩻတောဝ်း၊ နီလွꩻထီႏလꩻတောဝ်း၊ နီမဉ်ႏလွိုဆန်၊ နီမဉ်ႏလွꩻထီႏ နဲင်ႏငံႏတောႏအစိုႏရနောဝ်ꩻ တွမ်ႏနီယို အုံငီꩻအောဝ်ႏရောဝ်းဝင်ꩻ တဲ့ꩻတောဝ်းဒွုမ်တဲင် အဆုဲင်ꩻသွတ်ꩻ နီဒေႏသယို မဲ့ꩻခံႏဗာႏချာဒါႏ စဲ့ꩻဘေꩻ၊ စဲ့ꩻတံႏ၊ မဉ်ႏခံႏဗာႏချာ စဲ့ꩻဘေꩻစဲ့ꩻတံႏနောဝ်ꩻ နီလိုꩻမျိုꩻ အဆင်ႏအရန်း အီႏထဲ့ဖွိုႏချာသွူတကာႏတောဝ်း၊ အနေင်ႏ(၂၀)လွိုနီကျိုꩻစာꩻမုꩻတဲင် နီကလꩻလွဉ်လဲဉ်း အခွင်ꩻအရေꩻဟောဝ်ဖုံႏလဲ့ အီႏသွုမ်ꩻခြေင်ချာထိုꩻကရိုꩻနောဝ်ꩻ ဟောဝ်အွဉ်ႏသတိꩻငါႏနောဝ်ꩻသွူ။
နီပအိုဝ်ႏဒုံ၊ နီပအိုဝ်ႏအွိုင်ႏ၊ နီပအိုဝ်ႏဝေင်ꩻနယ်ႏ၊ နီပအိုဝ်ႏခမ်းတွမ်ႏ ပအိုဝ်ႏနမ်းပဲင်ႏအုပ်ချွုတ်ခွင်ꩻလꩻဒေႏသ ပဉ်ရန်းရန်းယို ပအိုဝ်ႏလိုꩻမျိုꩻစဲစ်စဲစ် မဉ်ႏအုပ်ချွုတ်ချာမꩻ နီပအိုဝ်ႏဒေႏ အီႏတဉ်ႏခွေါင်၊ နီဒေႏသမဉ်ႏတဉ်ႏခွေါင်မꩻ အီႏဖန်ဆင်ꩻနွောင်ꩻ၊ အီႏအွဉ်ႏထွော့နွောင်ꩻ ပအိုဝ်ႏလိုꩻမျိုꩻ အနာႏဂတ်ကံႏကျမ္မာႏဟောဝ်ဟောဝ်နောဝ်ꩻသွူ။
ဗွိုန်ပီနုဲင်းဆꩻကီုယိုအတွိုင်ꩻ နီလိုꩻဒုံ ကအောဝ်ႏကိုꩻကွယ်ႏဒါႏ ဗွေႏဗွန်ကျောင်ꩻ၊ ကျောင်ꩻနင်းပုဂ္ဂိုလ်ႏယို မဉ်ႏထွာချဒျာႏ နီလိုꩻမျိုꩻနောတ်ꩻ ဆရာႏတွမ်ႏတကာႏ အုံငီꩻအောဝ်ႏရောဝ်းလို့ဝင်ꩻလဲ့ အဆင်ႏပြေႏ၊ လွောင်ႏဗူႏရေꩻလဲ့ ကုဲင်ဗာႏတောဝ်း၊ နီမွိုးဖါကဖေႏခါꩻဒါႏ အမွီႏဟောဝ်ကထွာဒါႏ သမဲင်ꩻတွမ်ႏ ဘာႏသာႏငေါဝ်းငွါ ဓလေ့ꩻထွုံꩻစံႏဖုံႏယို ထိုꩻမားဗာႏတောဝ်းနောဝ်ꩻသွူ။
နဲင်ႏငံႏတောႏအစိုႏရယို နီလွိုဆန်လꩻတောဝ်း၊ နီလွꩻထီႏလꩻတောဝ်း၊ မတ်ဗာႏနီမွိုးနီဖါ၊ မတ်ဗာႏနီခေါင်းဆောင်လိုꩻတန်၊ မတ်ဗာႏနီသွꩻဟောဝ်မိတ်ဆွေႏ၊ နီနာႏဗာႏအငေါဝ်း၊ နီမဉ်ႏဆွန်ꩻစူတသေႏသေႏတွမ်ႏ နဲင်ႏငံႏတောႏအစိုႏရနောဝ်ꩻ နဲင်ႏငံႏတောႏအစိုႏရမေတ္တာႏ တွိုႏသꩻဗော့ꩻနီတဲင် နီကမဲက်လꩻဒါႏ အခွင်ꩻအရေꩻအမျိုꩻမုဲင်ꩻတယောဝ်း အဖေႏဒါႏနီ၊ သွူတကာႏတောဝ်း နီလိုꩻမျိုꩻမဉ်ႏမော့ꩻလွဉ် အယပ်ꩻအခုဲင်ႏနောဝ်ꩻ အထွားလွိုဒါႏတောဝ်းနီကရိုꩻနောဝ်ꩻ နီနာꩻအောဝ်ႏလိုႏဖြောင်သꩻနောဝ်ꩻသွူ။
နောဝ်ꩻမꩻ ခွိုင်းယိုမာꩻငါ ပအိုဝ်ႏလိုꩻမျိုꩻ ကားကအောဝ်ႏ ယံလွူးသွော့ သꩻတဟို့ꩻချင်ႏခြုံ၊ တဒုံချင်ႏ၊ ပအိုဝ်ႏချင်ꩻချင်ꩻ လွောင်ႏဗူႏသွော့ဝင်ꩻ၊ ရက်ပဲင်ꩻသွော့ဝင်ꩻ၊ ပအိုဝ်ႏလိုꩻမျိုꩻ ယံကအွဉ်ႏလွသွော့ စီꩻကန်ꩻယံယံ၊ စီꩻကန်ꩻကျကျတဲင် နီပအိုဝ်ႏဒေႏသယို ပေါႏကမ္ဘာႏတသွုံꩻသိုႏတောဝ်းနောဝ်ꩻ ဖေႏကအောဝ်ႏသော့ꩻစွူစွူဗာႏဒျာႏ အဗွေႏပအိုဝ်ႏစူကိုနောဝ်ꩻ နေးတွမ်ႏတစွိုးခွိုꩻလွုမ်း လွောင်ႏဗူႏရေꩻအာႏရဲင်ꩻတွော့ꩻ လိတ်ယာႏကို ကပါဒါႏ ငေါဝ်းဖေႏသတိꩻအတွိုင်ꩻ အွဉ်လို့ဝင်ꩻ နေးနာႏခံႏထူႏသွူတဲင် ယံကဖောႏလွေꩻသွော့ အနမ်းအခြုံအကျောင်ꩻ နေးတွမ်ႏစေႏတနာႏမေတ္တာႏ တန်တန်အာအာတဲင် တဲမ်းလွေꩻဖေႏဗာႏ တွမ်ႏရွမ်ဖြုဲင်ꩻနုဲင်းယိုနောဝ်ꩻသွူ။
= အံႏစွဉ်ႏလိုꩻတသဉ် ထော့ꩻယာႏလဲ့ ထွꩻတောဝ်းစွိုးခွိုꩻဟန်ႏအိုခါႏထီ။

ပအိုဝ်ႏအနာႏဂတ်အတာႏ ယံကသေႏချာႏအကွို့ꩻ(၂)
ခမ်းပေါင်ꩻဗူႏ သမ္မတမြန်မာခမ်း လွောင်ႏဗူႏပွုံႏ အခေႏခံႏဥပဒေႏ ၂၀၀၈-ဗာႏ၊ ပုဒ်မွူး(၅၆)၊ ပုဒ်မွူးခွယ်ꩻ (ဂ)အလꩻ လွောင်ႏဗူႏလွေꩻ ဝေင်ꩻနယ်ႏဟိုပုံꩻ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏသီႏသဲင်ႏ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏပင်လောင်ꩻ(၃)ဝေင်ꩻနယ်ႏထွူတဲင် ဝေင်ꩻနယ်ႏယို(၃)ဖြုံႏနောဝ်ꩻ နဲင်ႏငံႏတောႏအစိုႏရ အွဉ်ႏထွော့လွေꩻဖေႏ ပအိုဝ်ႏနမ်းပဲင်ႏအုပ်ချွုတ်ခွင်ꩻလꩻဒေႏသ၊ ဖေႏကဖန်းဖြယ်အုပ်ချွုတ်လွေꩻဖေႏ ပအိုဝ်ႏနမ်းပဲင်ႏအုပ်ချွုတ်ခွင်ꩻလꩻဒေႏသ အွဉ်ငါအစွိုꩻနောဝ်ꩻ ၂၀၀၈-ဗာႏ လွောင်ႏဗူႏပွုံႏ အခေႏခံႏဥပဒေႏပုဒ်မွူး(၂၇၆)၊ ပုဒ်မွူးခွယ်ꩻ(ခ)(ဂ)(ဃ)အလꩻ နဲင်ႏငံႏတောႏအစိုႏရ အပ်ဖေႏလွေꩻတာႏဝွန်ႏနောဝ်ꩻသွူ။
ပအိုဝ်ႏနမ်းပဲင်ႏအုပ်ချွုတ်ခွင်ꩻလꩻဒေႏသအွဉ်ငါအစွိုꩻယို ဝေင်ꩻနယ်ႏဟိုပုံꩻ မဲဆန္ဒနယ်ႏအမုဲင်(၂)ဖြောဝ်ꩻခမ်းနယ်ႏ လွတ်တောႏနမ်းခြောင်ꩻတင် ဖြားတန်ခွန်စံလွင်နောဝ်ꩻ ထူႏတာႏဝွန်ႏဖေႏ ဥက္ကဋ္ဌထွူတဲင် ခမ်းနယ်ႏလွတ်တောႏ နမ်းခြောင်ꩻတင်(၆)ဖြာꩻ၊ တပ်မတောႏနမ်းခြောင်ꩻတင်(၃)ဖြာꩻ၊ မန်းခမ်းရင်ꩻသားနမ်းခြောင်ꩻတင်(၁)ဖြာꩻ၊ ဖြောဝ်ꩻခမ်းရင်ꩻနမ်းခြောင်ꩻတင်(၁)ဖြာꩻစတဲင်ပုဂ္ဂိုလ်ႏဖုံႏယို ထွာလွေꩻနွို့အစွိုꩻ၊ ပအိုဝ်ႏနမ်းပဲင်ႏအုပ်ချွုတ်ခွင်ꩻလꩻဒေႏသ အထွေထွေအုပ်ချွုတ်ရေꩻ အွဉ်ငါကဲႏနောဝ်ꩻ ထူႏတာႏဝွန်ႏလွေꩻ အွဉ်အကိုရေꩻတာႏဝွန်ႏ၊ ခြွဉ်းဗူႏလွောင်ႏဗူႏလွေꩻ ပုဂ္ဂိုလ်ႏ(၁၂)ဖြာꩻနောဝ်ꩻသွူ။
ပအိုဝ်ႏနမ်းပဲင်ႏအုပ်ချွုတ်ခွင်ꩻလꩻဒေႏသ အွဉ်ငါအစွိုꩻယိုနောဝ်ꩻ ခမ်းပေါင်ꩻဗူႏသမ္မတ မြန်မာခမ်း ကမာꩻလွေꩻဒါႏ ပထမလဲင်ႏ ခမ်းသားလွတ်တောႏ ပွယ်ꩻအုံကွံထွူ တဲႏစ-(၃၀-၃-၂၀၁၁)နီꩻ ထူႏတာႏဝွန်ႏထိန်းထံꩻလွေꩻဒေႏသအွဉ်ငါ အစွိုꩻထာꩻမာꩻတဲင် နမ်းပဲင်ႏအုပ်ဒေႏသအစွိုꩻရွုမ်ꩻနောဝ်ꩻ အုံတဲင်လွေꩻ ဝေင်ꩻဟိုပုံꩻကိုနောဝ်ꩻသွူ။
ပအိုဝ်ႏနမ်းပဲင်ႏအုပ်ချွုတ်ခွင်ꩻလꩻဒေႏသ(၃)ဝေင်ꩻနယ်ႏယိုနောဝ်ꩻ အောဝ်ႏသော့ꩻဖြောဝ်ခမ်းအခေါဝ်နောဝ်ကို ဝေင်ꩻနယ်ႏဟိုပုံꩻတွမ်ႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏသီႏသဲင်ႏနောဝ်ꩻ နောဝ်ထင်ꩻအောဝ်ႏစပ်ဆွိုင်ꩻလို့ဝင်ꩻထွူတဲင် ဝေင်ꩻနယ်ႏပင်လောင်ꩻနောဝ်ꩻ အောဝ်ႏသီႏသဲင်ႏဆꩻတွိုꩻ့ဖဲ့ꩻ အောဝ်ႏခါႏဝေင်ꩻနယ်ႏညောင်ႏရွီႏ အွိုင်ႏ(၂)ဖြုံႏနောတ်ꩻသွူ။
နမ်းပဲင်ႏဒေႏသဆꩻကွဉ်ႏဖဲ့ꩻနောဝ်ꩻ လွယ်လဲမ်ခရဲင်ႏ၊ ဆꩻတွို့ꩻဖဲ့ꩻနောဝ်ꩻ တောင်ႏကီꩻခရဲင်ႏ၊ တွိုင်ႏမန္တလေꩻ၊ နေပြည်တော်ကောင်စီဟံႏနယ်ႏ၊ ဆꩻနောဝ်ဖဲ့ꩻနောဝ်ꩻ ကယားခမ်းနယ်ႏ(ဟဲ့ꩻ)စောက်ꩻတနျာႏခမ်းနယ်ႏ၊ တောင်ႏကီꩻခရဲင်ႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏဖုဲင်ခွိုန်ႏ၊ ဆꩻထင်ဖဲ့ꩻနောဝ်ꩻ လွယ်လဲမ်ခရဲင်ႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏမွိုင်ꩻကွိုင်တွမ်ႏ တောင်ႏကီꩻခရဲင်ႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏရောက်ꩻစောက်ꩻအောဝ်ႏနောဝ်ꩻသွူ။
နမ်းပဲင်ႏဒေႏသ ဟံႏနယ်ႏအအဲဉ်ႏအလုဲင်း အောဝ်ႏ(၃၃၀၄.၉၈၅)စတုရန်းမဲင်ႏတဲင် ဆꩻတွို့ꩻတွမ်ႏဆꩻကွဉ်ႏ အဆွာꩻအောဝ်ႏ(၁၀၄)မဲင်ႏ၊ ဆꩻနောဝ်တွမ်ႏဆꩻထင်ꩻ အဆွာꩻအောဝ်ႏ(၁၅၃)မဲင်ႏနောဝ်ꩻသွူ။
ပအိုဝ်ႏနမ်းပဲင်ႏအုပ်ချွုတ်ခွင်ꩻလꩻဒေႏသ(၃)ဝေင်ꩻနယ်ႏကိုနောဝ်ꩻ လိုꩻဖြာꩻပေါင်ꩻ(လူဦးရေ)အောဝ်ႏ (၄၁၅၀၀၀)လွို၊ ပအိုဝ်ႏလိုꩻမျိုꩻအောဝ်ႏ(၃)သိန်ႏလွို၊ ဖြောဝ်ꩻလိုꩻမျိုꩻအောဝ်ႏ(၆)သောင်ႏလွို၊ မန်းလိုꩻမျိုꩻအောဝ်ႏ(၂၉၀၀၀)လွို၊ ပအိုဝ်ႏဒေႏသ (၃)ဝေင်ꩻနယ်ႏကို ပအိုဝ်ႏ၊ ဖြောဝ်ꩻ၊ မန်း၊ တောင်းရွိုꩻ၊ ကယန်း(ဟဲ့ꩻ)ပတောင်ႏ၊ အင်းသား(ဟဲ့ꩻ)မန်းနောင်၊ ကရင်(ဟဲ့ꩻ)စောက်ꩻဗွာ၊ ကယား(ဟဲ့ꩻ)စောက်ꩻတနျာႏ၊ ချင်ꩻ၊ ရခဲင်ႏ၊ ဓနု၊ လီဆူး(ဟဲ့ꩻ)ခယ်ႏလီႏသောႏ၊ မွန်(ဟဲ့ꩻ)မဲင်ꩻ-စတဲင်လိုꩻမျိုꩻဖုံႏ အောတ်ႏအုံညီꩻလို့ဝင်ꩻတဲင် အအာသွတ်ꩻ လိုꩻမျိုꩻ(၅)မျိုꩻလိုꩻဖြာꩻပေါင်ꩻရျာꩻခေါင်ꩻနုံꩻနောဝ်ꩻ- အောဝ်ႏနုဲင်းဆꩻလယိုနောဝ်ꩻသွူ။
၁။ ပအိုဝ်ႏလိုꩻမျိုꩻ အောဝ်ႏ- ၇၂.၅၆ %
၂။ ဖြောဝ်ꩻလိုꩻမျိုꩻ အောဝ်ႏ-၁၅.၀၇ %
၃။ မန်းလိုꩻမျိုꩻ အောဝ်ႏ-၇.၀၂ %
၄။ တောင်းရွိုꩻလိုꩻမျိုꩻ အောဝ်ႏ-၁.၅၇ %
၅။  ကယန်း(ဟဲ့ꩻ)ပတောင်ႏလိုꩻမျိုꩻ အောဝ်ႏ-၁.၁၄ %
၆။ လိုꩻမျိုꩻအလင်နောဝ်ꩻ အောဝ်ႏ-၂.၆၄ % နောဝ်ꩻသွူ။
နေင်ႏ ၂၀၁၄-ဗာႏ၊ တဲႏစလာမတ်(၃၀)နီꩻ ဗꩻတွိုႏလွေꩻ လာဧပြီ(၁၀)နီꩻကို ကတွမ်ထူႏဒါႏ မွူးကွို့ꩻနာꩻစာႏရင်ꩻ ထေထန်ႏချက်အလꩻ ပအိုဝ်ႏနမ်းပဲင်ႏအုပ်ချွုတ်ခွင်ꩻလꩻဒေႏသကိုနောဝ်ꩻ ၂၀၁၄-ဗာႏ၊ လာမတ်(၂၉)နီꩻ မွူးကွို့ꩻနာꩻခိန်ႏစာႏရင်ꩻအလꩻ အောဝ်ႏလိုꩻဖြာꩻပေါင်ꩻ (၄၅၇၆၃၆)ဖြာꩻနောဝ်ꩻသွူ။
နမ်းပဲင်ႏဒေႏသ (၃)ဝေင်ꩻနယ်ႏကို ပညာႏရေꩻ အခေႏအနေႏ အရန်းထို(အ-ထ-က)ကျောင်ꩻ အောဝ်ႏ(၁၈)ကျောင်ꩻ၊ အရန်းထို(အ-ထ-က)ကျောင်ꩻခွယ်ꩻအောဝ်ႏ(၄)ကျောင်ꩻ၊ အရန်းထာႏဝ(အ-လ-က)ကျောင်ꩻ အောဝ်ႏ(၂၀)ကျောင်ꩻ၊ အရန်းထာႏဝ(အ-လ-က)ကျောင်ꩻခွယ်ꩻအောဝ်ႏ(၁၆)ကျောင်ꩻ၊ မူလွန်အောဝ်ႏ(၂၃)ကျောင်ꩻ၊ မူလတန်ꩻကျောင်ꩻအောဝ်ႏ(၅၈၈)ကျောင်ꩻ၊ မူကြိုအောဝ်ႏ(၁၆၂)ကျောင်ꩻနောဝ်ꩻသွူ။
ခြွိုင်ႏသန်ꩻရေꩻ အခေႏအနေႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏတသီႏယွုံႏ အောဝ်ႏ(၄)ဖြုံႏ၊ တွိုက်နယ်ႏတသီႏယွုံႏ အောဝ်ႏ(၅)ဖြုံႏ၊ ဒုံဆောင်ႏခြွိုင်ႏသန်ꩻရေꩻဌာႏန အောဝ်ႏ(၂၃)ဖြုံႏ၊ ဒုံဆောင်ႏခြွိုင်ႏသန်ꩻရေꩻဌာႏနခွယ်ꩻ အောဝ်ႏ(၇၉)ဖြုံႏ၊ ဖေႏတသီႏခန်ꩻ အောဝ်ႏ(၄)ဖြုံႏနောဝ်ꩻသွူ။
ဘာႏသာႏအလွောက်ꩻ ကကိုꩻကွယ်ႏဒါႏ လိုꩻဖြာꩻပေါင်ꩻနောဝ်ꩻ အောဝ်ႏနုဲင်းဆꩻလယိုနောဝ်ꩻသွူ။
(က)ဗုဒ္ဓဘာႏသာႏ- ၄၀၈၆၉၉ ဖြာꩻ-၉၇.၈၅ %
(ခ) ခရစ်ယာန်ႏဘာႏသာႏ- ၆၉၈၈ ဖြာꩻ- ၁.၆၇ %
(ဂ) အစ္စလာမ်ဘာႏသာႏ- ၁၆၆၀ ဖြာꩻ- ၀.၃၉ %
(ဃ)ဟိန္ဒူဘာႏသာႏ- ၁၆၀ ဖြာꩻ ၀.၀၄ %
(င)အလင်- ၁၆၀ ဖြာꩻ ၀.၀၄ %
ပအိုဝ်ႏဒေႏသ(၃)ဝေင်ꩻနယ်ႏယို ထွိုက်တန်ႏတွမ်ႏ နီပအိုဝ်ႏလိုꩻမျိုꩻမꩻ နီလꩻဗာႏတဲင် ခွိုင်းယိုမာꩻငါ ပအိုဝ်ႏဒေႏသ ဖေႏကတဉ်ႏခွေါင်တသေႏသေႏ၊ ပအိုဝ်ႏဒေႏသယို ဖေႏကအောဝ်ႏသော့ꩻစွူစွူဒျာႏ အဗွေႏပအိုဝ်ႏလိုꩻမျိုꩻစူကိုနောဝ်ꩻ ကအီႏထူႏတာႏဝွန်ႏအုပ်ချွုတ်ဒျာႏ ပအိုဝ်ႏဒေႏသအစိုႏရဌာႏနပေါင်ꩻစွုမ်ႏ ပဉ်ရန်းရန်း စွုမ်ႏထွောင်းထွောင်းကိုနောဝ်ꩻ ခေတ်ပညာႏအောဝ်ႏ၊ ခေတ်ထာꩻထီႏအောဝ်ႏ ရက်ခွိုꩻပအိုဝ်ႏပေႏ လိုꩻယံလိုꩻကျ ခွိုꩻသွုပ်တသာဖုံႏ အောဝ်ႏလိုႏနွို့ထူႏသော့ꩻလဲဉ်း တာႏဝွန်ႏ၊ နီမဉ်ႏနွို့ထူႏသော့ꩻတာႏဝွန်ႏမꩻ နီဒေႏသအီႏတဉ်ႏခွေါင်လွဉ်၊ နီဒေႏသမဉ်ႏတဉ်ႏခွေါင်မꩻ အီႏဖန်ဆင်ꩻနွောင်ꩻ၊ အီႏအွဉ်ႏထွော့နွောင်ꩻ ပအိုဝ်ႏလိုꩻမျိုꩻအနာႏဂတ် ကံႏကျမ္မာႏဟောဝ်နောဝ်ꩻသွူ။
နီပအိုဝ်ႏ ကထူႏငိမ်ꩻချံꩻရေꩻနောဝ်ꩻ လꩻလဲဉ်းနေင်ႏပေါင်ꩻ(၂၆)နေင်ႏ၊ ထောင်ထွားရံꩻဆအလꩻ နေင်ႏပေါင်ꩻ(၂၆)ကို ပအိုဝ်ႏပေႏကလꩻထွူလဲဉ်းဘွဲ့သားနောဝ်ꩻ ရံꩻဆ(ခန့်မှန်း)အလꩻ အလွိုးရအောဝ်ႏလဲဉ်း အဖြာꩻပေါင်ꩻ(၁)သိန်ႏလွိုရပ်၊ လꩻဘွဲ့သားအာလဲဉ်းရိုꩻကီလဲ့ မာꩻချာဒျာႏ နမ်းစီꩻပွာꩻရေꩻသားနောဝ်ꩻ ကဲဉ်းအာအာ၊ ကအီႏထူႏတာႏဝွန်ႏ ထွိုင်ႏမာꩻလိုꩻမျိုꩻထာꩻမာꩻ၊ နဲင်ႏငံႏတောႏဝွန်ႏထံꩻထာꩻမာꩻနောဝ်ꩻ လွဉ်ꩻအဲဉ်ထောဝ်း၊ မဉ်ႏအောဝ်ႏထွာဒျာႏ ပွုံႏစံႏယိုအတွိုင်ꩻနောဝ်ꩻ ပအိုဝ်ႏလိုꩻမျိုꩻကအီႏထင်ႏထိုဗာႏနောဝ်ꩻ တဖူꩻအောဝ်ႏညာꩻနေကနောဝ်ꩻသွူ။
ရက်ခွိုꩻသꩻဓာတ်ကအောဝ်ႏဒျာႏ ပအိုဝ်ႏဖုံႏ ဖေႏကသေထွꩻတဲင် ခြုဲင်းနယ်လွေꩻဖေႏ ရခဲင်ႏခမ်းအခေႏအနေႏ တစူးတစိꩻ၊ ရခဲင်ႏလိုꩻမျိုꩻနောဝ်ꩻ ရက်ခွိုꩻသꩻဓာတ်လဲ့ အာႏတလာ၊ ခေတ်ပညာႏဒါႏသားလဲ့လွိုင်ႏ၊ ရခဲင်ႏခမ်းတတဗာႏလွုမ်းလွုမ်း ကအောဝ်ႏဒါႏ အစိုႏရဌာႏန လိုꩻ၁၀၀% ကိုနောဝ်ꩻ ရခဲင်ႏလိုꩻမျိုꩻဝွန်ႏထံꩻပါသော့ꩻ ၈၀% အကျောင်ꩻ သေထွꩻဗာႏနောဝ်ꩻသွူ။
ပအိုဝ်ႏဒေႏသ (၃)ဝေင်ꩻနယ်ႏကို ကအောဝ်ႏဒါႏ အစိုႏရဝွန်ႏထံꩻလို့လို့နောဝ်ꩻ အောဝ်ႏ(၆၀၀၀)လွို ပအိုဝ်ႏလိုꩻမျိုꩻ ဝွန်ႏထံꩻပါသော့ꩻ (၂၀၀)လွို မဉ်ႏတွက်နေးတွမ်ႏ ရျာꩻခေါင်ꩻနောဝ်ꩻ အောဝ်ႏဒျာႏ ၃.၃ %လွုမ်ꩻနောဝ်ꩻသွူ။
ပအိုဝ်ႏလိုꩻမျိုꩻနောဝ်ꩻ ခွန်ခွိုꩻဒျာႏတဲင် ဖေႏကထွိုက်တန်ႏတွမ်ႏ ခွန်လိုꩻမျိုꩻ၊ ဖေႏကထွိုက်တန်ႏတွမ်ႏ ခမ်းထီအောဝ်ႏလိုꩻမျိုꩻနောဝ်ꩻ ခွိုင်းယိုမာꩻငါ ခေတ်ပညာႏအောဝ်ႏ၊ ခေတ်ထာꩻထီႏအောဝ်ႏ ပအိုဝ်ႏပေႏ ခွိုꩻသွုပ်တသာ လိုꩻယံလိုꩻကျဖုံႏ ယံလွူးခန်းသွော့ သꩻဓာတ်မဲဉ်မာꩻဖေႏ အမျာꩻထာꩻမာꩻ၊ လွူးသွော့သꩻဓာတ် မဲဉ်ထွာဝင်ꩻအကဲႏအတန်၊ လွူးသွော့သꩻဓာတ် မဲဉ်ထွာခွန်၊ လွူးသွော့သꩻဓာတ် နုဲင်းဆꩻကီယိုနောဝ်ꩻမꩻ တနီꩻခါ နီကအောဝ်ႏမဲဉ်လꩻဒါႏ ဟံႏနယ်ႏလုဲင်းလဲဉ်းထဲင်း နမ်းပဲင်ႏအုပ်ချွုတ်ခွင်ꩻလꩻဒေႏသ(၃)ဖြုံႏနောဝ်ꩻ အီႏလꩻဗာႏရင်ꩻကရိုꩻနောဝ်ꩻ တဗꩻစွဉ်ႏဟံႏလဲ့ တသစ်တောဝ်းအကျောင်ꩻ နေးတွမ်ႏစေႏတနာႏ မေတ္တာႏတန်တန်အာအာတဲင် တဲမ်းလွေꩻဖေႏ တွမ်ႏ"တသီႏအာႏ"ရွမ်ဖြုဲင်ꩻယိုနောဝ်ꩻသွူ။
= လိုꩻမျိုꩻကလꩻဒါႏ အောင်ႏမျင်ႏမုꩻသားနောဝ်ꩻ သမဲင်ꩻအောဝ်ႏကုဲင်သေꩻ။
= လိုꩻမျိုꩻကထဲ့သွုမ်ꩻသားနောဝ်ꩻ သမဲင်ꩻထိုꩻမားနီပါꩻနမ်းသꩻ ယံခွꩻသꩻဒျာႏတဲင်-ခွန်ချွန်း-မုဲင်းကောင်မောင်းမွူးခံꩻ အမုဲင်-၄၈/၄၉

အာႏကွိုꩻ