မျန်မာခမ်းထီအိုပ်ချုတ်ရေꩻဆဲင်ႏရာꩻဟံႏနယ်ႏ

မျန်မာခမ်းထီ(မန်းခမ်း) ယို အိုပ်ချုတ်လွေꩻတွမ်ႏ ဟံႏနယ်ႏ ဒေႏသ ၂၁ ဗာႏ အကျောင်ꩻသေထွꩻဗာႏခလꩻနုဲင်းယိုအတွိုင်ꩻသွူ ။
 အစား  ဟဲ့ꩻအင်္ဂလိပ်နေး အဗာႏ ခမ်းနယ်ႏ  State  ၇ တွိုင်ꩻဒေႏသတန်  Region (ကရီးခါ: Division)  ၇ခမ်းခြွဉ်းဗူႏဟံႏနယ်ႏ  Union Territory  ၁နမ်းပဲင်ႏအိုပ်ချုတ်ခွင်ꩻလꩻဒေႏသ  Self-Administered Zone ၅ နမ်းပဲင်ႏအိုပ်ချုတ်ခွင်ꩻလꩻတွိုင်ꩻ   Self-Administered Divisio  ၁
တွိုင်ꩻဒေႏသတန်ဖုံႏ ယို ဟဲ့ꩻပြောင်ꩻလွေꩻခန်း နေင်ႏ ၂၀၁၀ ဗာႏ လာ ဩဂုတ် နဝ်ꩻသွူ ။
စစ်ကိုင်းတွိုင်ꩻဒေႏသတန် ၊ တနင်္သာရီတွိုင်ꩻဒေႏသတန် တွမ်ႏ ဧရာႏဝတီႏတွိုင်ꩻဒေႏသတန် ပါတဝ်ႏ အဝ်ႏကုဲင်ꩻ အလင် တွိုင်ꩻဒေႏသတန်ဖုံႏ ဝေင်ꩻတန်မိဉ်ꩻနဝ်ꩻ ဗွိုန်ဗွိုန်ချာဗော့ꩻ တွိုင်ꩻဒေႏသတန်မိဉ်ꩻနဝ်ꩻသွူ ။ရန်ႏတကွုန်ႏတွိုင်ꩻဒေႏသတန်ယို လိုꩻအဖြာꩻပေါင်ꩻစရင်ꩻအ အာလွိုꩻသွတ်ꩻ ဒေႏသ တဲင်ꩻ စောက်ꩻတနျာႏခမ်းနယ်ႏယိုလိုꩻအဖြာꩻပေါင်ꩻအဆေ့ꩻကဲယ်ꩻသွတ်ꩻဒေႏသ နဝ်ꩻသွူ ။ ဟံႏနယ်ႏ ဧရိယာ အလꩻ ဖြဝ်ꩻခမ်း နဝ်ꩻ အလုဲင်းသွတ်ꩻ ၊ ရန်ႏတကွုန်ႏတွိုင်ꩻဒေႏသတန်ယို ဧရိယာႏ အအဲဉ်ꩻသွတ်ꩻ ဒျာႏသွူ ။ ဖြဝ်ꩻခမ်းနယ်ႏနဝ်ꩻ အလုဲင်းအဝ်ႏ  စတုရန်းမဲင်ႏ(၆၁၀၉၀) တဲင် ဒုတိယအလုဲင်းယို စစ်ကိုင်ႏတွိုင်ꩻဒေႏသတန် တဲင် အဝ်ႏ (၃၆၅၃၅)စတုရန်းမဲင်ႏ ဒျာႏနဝ်ꩻသွူ။ ခမ်းနယ်ႏ တွမ်ႏ တွိုင်ꩻဒေႏသတန်ဖုံႏ ယို ခွယ်ꩻလွေꩻယင်း ခရဲင်ႏ ဖုံႏတဲင်ကာ အဝ်ႏခရဲင်ႏမꩻ ခွယ်ꩻယင်း ဝေင်ꩻနယ်ႏဖုံႏ ၊ ဝေင်ꩻဖုံႏ ၊ ရပ်ကွက်ဖုံႏ ၊ အွိုင်ႏဖုံႏ တွမ်ႏ ဒုံဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။

အိုပ်ချုတ်ရေꩻဆဲင်ႏရာꩻဟံႏနယ်ႏပွုံႏကွက်ꩻ

 အရန်း ၁ ၂ ၃ ၄ ၅ ဟံႏနယ်ႏ Union Territory(ခမ်းခြွဉ်းဗူႏဟံႏနယ်ႏ)District(ခရဲင်ႏ)Township(ဝေင်ꩻနယ်ႏ)Ward(ရပ်ကွက်) -  Region(တွိုင်ꩻဒေႏသတန်)State(ခမ်းနယ်ႏ) - Village tract(အွိုင်ႏ) Village(ဒုံ)Self-Administered Division(နမ်းပဲင်ႏအိုပ်ချုတ်ခွင်ꩻလꩻတွိုင်ꩻ)Self-Administered Zone(နမ်းပဲင်ႏအိုပ်ချုတ်ခွင်ꩻလꩻဒေႏသ)

အိုပ်ချုတ်ရေꩻဆဲင်ႏရာꩻဟံႏနယ်ႏဒေႏသဖုံႏ

ခမ်းခြွဉ်းဗူႏဟံႏနယ်ႏ၊ တွိုင်ꩻဒေႏသတန် တွမ်ႏ ခမ်းနယ်ႏဖုံႏ
မိဉ်ꩻအင်္ဂလိပ်နေးအမိဉ်ꩻပအိုဝ်ႏနေးဝေင်ꩻတန်အလံႏISO:en:ISO 3166-2:MM (မျန်မာခမ်းထီဒေႏသကိုအတာႏ ISO 3166-2 ကိုဒ်ဂဏန်ꩻဖုံႏ)ခင်ႏလမ်းဒေႏသလိုꩻဖြာꩻခြွဉ်း(၂၀၁၄)ဧရိယာႏ (km²)ကူစွိုးကူမျိုꩻ Ayeyarwady ဧရာႏဝတီႏ  ဝေင်ꩻပတေင် 75px MM-07 ခမ်းဒွမ် ၆,၁၈၄,၈၂၉ ၃၅,၀၃၁.၈ တွိုင်ꩻဒေႏသတန် Bago  ပဂိုꩻ ဝေင်ꩻပဂိုꩻ 75px MM-02 ခမ်းဒွမ် ၄,၈၆၇,၃၇၃ ၃၉,၄၀၂.၃ တွိုင်ꩻဒေႏသတန် Chin ချင်ꩻ ဝေင်ꩻဟားခါး 75px MM-14 ခမ်းတွို့ꩻ ၄၇၈,၈၀၁ ၃၆,၀၁၈.၈ ခမ်းနယ်ႏ Kachin ခင် ဝေင်ꩻမစ်စီးနား 75px MM-11 ခမ်းထင်ꩻ ၁,၆၈၉,၄၄၁ ၈၉,၀၄၁.၈ ခမ်းနယ်ႏ Kayah စောက်ꩻတနျာႏ ဝေင်ꩻလွယ်ကောႏ 75px MM-12 ခမ်းကွဉ်ႏ ၂၈၆,၆၂၇ ၁၁,၇၃၁.၅ ခမ်းနယ်ႏ Kayin စောက်ꩻ ဝေင်ꩻဖအံ 75px MM-13 ခမ်းနဝ် ၁,၅၇၄,၀၇၉ ၃၀,၃၈၃ ခမ်းနယ်ႏ Magway  မကွေး ဝေင်ꩻမကွေး 75px MM-03 ခမ်းထာႏဝ ၃,၉၁၇,၀၅၅ ၄၄,၈၂၀.၆ တွိုင်ꩻဒေႏသတန် Mandalay မန္တလေꩻ ဝေင်ꩻမန္တလေꩻ 75px MM-04 ခမ်းထာႏဝ ၆,၁၆၅,၇၂၃ ၃၇,၉၄၅.၆ တွိုင်ꩻဒေႏသတန် Mon မဲင်ꩻ ဝေင်ꩻမောႏလမျင်ႏ 75px MM-15 ခမ်းနဝ် ၂,၀၅၄,၃၉၃ ၁၂,၂၉၆.၆ ခမ်းနယ်ႏ Rakhine  ရခဲင်ႏ ဝေင်ꩻသစ်တွေ 75px MM-16 ခမ်းတွို့ꩻ ၃,၁၈၈,၈၀၇ ၃၆,၇၇၈.၀ ခမ်းနယ်ႏ Shan ဖြဝ်ꩻ ဝေင်ꩻတောင်ႏကီꩻ 75px MM-17 ခမ်းကွဉ်ႏ ၅,၈၂၄,၄၃၂ ၁၅၅,၈၀၁.၃ ခမ်း Sagaing စစ်ကိုင်း ဝေင်ꩻမုံရွာ 75px MM-01 ခမ်းထင်ꩻ ၅,၃၂၅,၃၄၇ ၉၃,၇၀၄.၈ တွိုင်ꩻဒေႏသတန် Tanintharyi တနင်္သာရီ ဝေင်ꩻထာꩻဝယ် 75px MM-05 ခမ်းနဝ် ၁,၄၀၈,၄၀၁ ၄၄,၃၄၄.၉ တွိုင်ꩻဒေႏသတန် Yangon ရန်ႏတကွုန်ႏ ဝေင်ꩻရန်ႏတကွုန်ႏ 75px MM-06 ခမ်းဒွမ် ၇,၃၆၀,၇၀၃ ၁၀,၂၆၇.၇ တွိုင်ꩻဒေႏသတန် Naypyidaw နေပီတောႏ ဝေင်ꩻနေပီတောႏ 75px MM-18 ခမ်းထာႏဝ ၁,၁၆၀,၂၄၂ ၇,၀၅၄ ခမ်းခြွဉ်းဗူႏဟံႏနယ်ႏ

နမ်းပဲင်ႏအိုပ်ချုတ်ခွင်ꩻလꩻတွိုင်ꩻတွမ်ႏဒေႏသ
အမိဉ်ꩻအင်္ဂလိပ်နေးအမိဉ်ꩻပအိုဝ်ႏနေးရွုမ်ꩻအဝ်ႏဝေင်ꩻခင်ႏလမ်းဒေႏသလိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းဧရိယာႏ (km²)ကူစွိုးကူမျိုꩻ Danu Self-Administered Zone ဓနုꩻနမ်းပဲင်ႏအိုပ်ချုတ်ခွင်ꩻလꩻဒေႏသ ဝေင်ꩻပင်ႏတရား ခမ်းကွဉ်ႏ   နမ်းပဲင်ႏအိုပ်ချုတ်ခွင်ꩻလꩻဒေႏသ Kokang Self-Administered Zone ကိုးကန့်နမ်းပဲင်ႏအိုပ်ချုတ်ခွင်ꩻလꩻဒေႏသ ဝေင်ꩻလောက်ကုဲင် ခမ်းကွဉ်ႏ   နမ်းပဲင်ႏအိုပ်ချုတ်ခွင်ꩻလꩻဒေႏသ Naga Self-Administered Zone  နာဂနမ်းပဲင်ႏအိုပ်ချုတ်ခွင်ꩻလꩻဒေႏသ  ဝေင်ꩻလဟယ် ခမ်းထင်ꩻ   နမ်းပဲင်ႏအိုပ်ချုတ်ခွင်ꩻလꩻဒေႏသ Pa-O Self-Administered Zone ပအိုဝ်ႏနမ်းပဲင်ႏအိုပ်ချုတ်ခွင်ꩻလꩻဒေႏသ ဝေင်ꩻဟိုပုံꩻ ခမ်းကွဉ်ႏ   နမ်းပဲင်ႏအိုပ်ချုတ်ခွင်ꩻလꩻဒေႏသ Pa Laung Self-Administered Zone ပလောင်းနမ်းပဲင်ႏအိုပ်ချုတ်ခွင်ꩻလꩻဒေႏသ ဝေင်ꩻနမ်သန် ခမ်းကွဉ်ႏ   နမ်းပဲင်ႏအိုပ်ချုတ်ခွင်ꩻလꩻဒေႏသ Wa Self-Administered Division ဝနမ်းပဲင်ႏအိုပ်ချုတ်ခွင်ꩻလꩻတွိုင်ꩻ ဝေင်ꩻဟိုပန် ခမ်းကွဉ်ႏ   နမ်းပဲင်ႏအိုပ်ချုတ်ခွင်ꩻလꩻတွိုင်ꩻ

အိုပ်ချုတ်ရေꩻစနိတ်
ခမ်းနယ်ႏ ဖုံႏ ၊ တွိုင်ꩻဒေႏသတန် ဖုံႏ တွမ်ႏ နမ်းပဲင်ႏအိုပ်ချုတ်ခွင်ꩻလꩻဒေႏသ ဖုံႏ ယို အိုပ်ချုတ်ရေꩻပုံႏစံႏဖုံႏနဝ်ꩻ အွဉ်ႏနယ်ခါꩻလဲဉ်းဒျာႏ ၂၀၀၈ နေင်ႏ ခြွဉ်းဗူႏပုံႏအခေႏခံႏဥပဒေႏ ကိုယိုသွူ ။ 
http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/a1/Constitution_of_Myanmar_of_2008.pdf

ခမ်းနယ်ႏတွမ်ႏတွိုင်ꩻဒေႏသတန်ဖုံႏ
ခမ်းနယ်ႏတွမ်ႏတွိုင်ꩻဒေႏသတန် ဖုံႏယို အိုပ်ချုတ်လွေꩻစွဉ်ႏဒျာႏ ဝန်ႏတန်ချုတ် ၊ ဝန်ႏတန် တွမ်ႏ ရှေ့နေႏချုတ် ဖုံႏကပါဒါႏ ခမ်းအစိုႏရꩻတွမ်ႏတွိုင်ꩻဒေႏသတန်အစိုႏရ ဖုံႏ နဝ်ꩻသွူ ။ 
လွိုက်ရွေꩻခံႏနမ်းခြောင်ꩻတန်ဖုံႏ တွမ်ႏ စဲ့ꩻတပ် နမ်းခြောင်ꩻတန် ဖုံႏ ကပါ ဒျာႏ ခမ်းနယ်ႏလွတ်တောႏ ၊ တွိုင်ꩻဒေႏသတန်လွတ်တောႏ ဖုံႏယို ထွာဒျာႏ မာꩻဥပဒေႏအာႏဏာႏပဲင်ႏအစွိုꩻဖုံႏနဝ်ꩻသွူ ။      ။

နေပီတောႏခမ်းခြွဉ်းဗူႏဟံႏနယ်ႏ
ခမ်းခြွဉ်းဗူႏ ခမ်းနမ်းဗွေႏမျန်မာခမ်းထီ ဖြွမ်းဗူႏပွုံႏအခေႏခံႏဥပဒေႏ (၂၀၀၈ နေင်ႏ)အလꩻ ပုဒ်မွူး (၅၀) ကို နေပီတောႏယို အွဉ်ႏထွော့လွေꩻ ခမ်းခြွဉ်းဗူႏဟံႏနယ်ႏတဲင် ၊  ခမ်းနမ်းဗွေႏ နမ်း အိုပ်ချုတ်လွေꩻဒျာႏ အကျောင်ꩻ အွဉ်ႏခါꩻနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။

နမ်းပဲင်ႏအိုပ်ချုတ်ခွင်ꩻလꩻဒေႏသ တွမ်ႏ နမ်းပဲင်ႏအိုပ်ချုတ်ခွင်ꩻလꩻတွိုင်ꩻ

စစ်ကိုင်းတွိုင်ꩻဒေႏသတန်ကိုနဝ်ꩻ
နာဂနမ်းပဲင်ႏအိုပ်ချုတ်ခွင်ꩻလꩻဒေႏသ
ဖြဝ်ꩻခမ်းနယ်ႏကိုနဝ်ꩻ
ပလောင်းနမ်းပဲင်ႏအိုပ်ချုတ်ခွင်ꩻလꩻဒေႏသ
ကိုးကန့်နမ်းပဲင်ႏအိုပ်ချုတ်ခွင်ꩻလꩻဒေႏသ
ပအိုဝ်ႏနမ်းပဲင်ႏအိုပ်ချုတ်ခွင်ꩻလꩻဒေႏသ
ဓနုꩻနမ်းပဲင်ႏအိုပ်ချုတ်ခွင်ꩻလꩻဒေႏသ
ဝနမ်းပဲင်ႏအိုပ်ချုတ်ခွင်ꩻလꩻတွိုင်ꩻ

အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:မျန်မာခမ်းထီ အိုပ်ချုတ်ရေꩻ
ကဏ္ဍ:မျန်မာခမ်းထီအိုပ်ချုတ်ရေꩻဆဲင်ႏရာꩻဟံႏနယ်ႏ