ဘိုရွန်

ဘိုရွန်(boron) ယို ထွာ သတ္တုတမွေးတောဝ်း ဓာတုဒြတ်စင်တစား၊ အထဲ့ရော့ꩻ ထာꩻရွောင်ကိုနောဝ်ꩻ အလဲန်းအဗူႏ ၃၊ ဝင်ꩻဟဲ့ꩻ သတ္တုလှိုႏ (non-metal)။ ဘိုရွန်ယို ခရစ်နေင်ႏ ၁၈၀၈ ဗာႏကိုခါ ဓာတုဗေဒ ပညာႏသျင်ႏ သာ ဟမ်းဖှရီး ဒဲဗ္ဗီ (Sir Humphrey Davy) ယင်း ဂေး လာ့သဲက် (J.L Gay Lussac) သီး ထွားထောင် မော့ꩻစ။ သဘာဝကို ထီႏနှောင်ꩻ အအုံအောဝ်ႏထာꩻ ပဉ်စားစား၊ ကဉ်းအာအာနောဝ်ꩻ ထွာ amorphous Boron ၊ အဖွန်ႏခေ့ꩻ ဖြေင်း (a dark powder)။ တုမ်ႏ အောက်သီစဲန်၊ ထီ၊ အဲက်သစ်၊ ယင်း အယ်လ်ကာလီဖုံႏ မာꩻတောဝ်းဝင်ꩻဓာတ် (မန်း- ဓာတ်မပြု)။ ကွယ်ႏတှော့ꩻ တုမ်ႏသတ္တု (metal) ဖုံႏ မာꩻဓာတ်၊ အကြုဲင်းလုဲင်ႏလွေꩻထိုꩻ ဘိုးရုဲက်ဒ် (borides) သှူ။ ကပှိုင်ခါꩻဖေႏဒါႏ အလျားအှောန်ႏထော့( မန်း- သတ်မှတ်စံအပူချိန်) ကိုယို တျာႏမေႏ ကာႏစပ်ꩻ ဘိုရွန် ဆေ့ꩻလုမ်ꩻ (poor electric conductor) ကွယ်ႏတှော့ꩻ အလျားမဉ်ႏသန်လှောန်နောဝ်ꩻ ဘိုရွန်ယို ထွာလှောန် တျာႏ ကာႏစပ်ႏအာႏဟောဝ် ဒြတ်စင်သှူ။

 အာႏကွိုꩻ 

ကဏ္ဍ:ဓာတုဗေဒ