ဧရာႏဝတီႏခြောင်

ဧရာႏဝတီႏခြောင် (မန်း: ဧရာဝတီမြစ်) (အဲင်းကလေတ်: Ayeyarwaddy, Irrawaddy River) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ အခဝ်ထင်ꩻသွတ်ꩻကို ထွတ်ꩻလင်ꩻနဝ်လွေꩻဒါႏ ခြောင်တန်တခြောင်ဒျာႏသွူ။ ဧရာႏဝတီႏခြောင်နဝ်ꩻ မျန်မာခမ်းထီကို ထွာစွဉ်ႏ အတန်သွတ်ꩻ၊ အဆွာꩻသွတ်ꩻ တောမ်ႏ ကရေꩻတန်ဒါႏ ခြောင်တန်ဒျာႏသွူ။ အဝ်ႏဒျာႏ အဲဉ်မုဲင်ခ(မေခ)ခြောင်တောမ်ႏ မလိခခြောင်ပေႏနီဖြုံႏ လွဉ်ခွဲးကျုံႏနွို့လင်ꩻငီꩻဝင်ꩻတဲင် ကထွာလွဉ်ဒါႏ ဧရာႏဝတီႏခြောင်နဝ်ꩻ အကျမ်ꩻအနေႏ အဝ်ႏဖဲ့ꩻထင်ꩻ ထွတ်ꩻလင်ꩻနဝ် အဝ်ႏဆွိုက်လင်ꩻစွဉ်ႏတရွဉ်းလွေꩻ ဧရာႏဝတီႏကြွန်ဒေႏသ ဗꩻလင်ꩻတွိုႏ ထွတ်နွို့သော့ꩻလွေꩻ အန်ဒမန်ပင်ႏလယ်ႏ(ကပ္ပလီပင်ႏလယ်ႏ)ကိုနဝ်ꩻသွူ။ ထီထွတ်ꩻလင်ꩻဧရိယာႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏစတုရန်းမီတာ ၄၁၃,၀၀၀ ရပ်သွူ။

အေဒီ (၆)ရျာꩻဗူႏခိန်ႏရပ်ကာႏ ဧရာႏဝတီႏခြောင်ယို လိုꩻဖုံႏအဝ်ႏထူႏသုင်ꩻအီလဲဉ်း ဖြေꩻစာကူꩻကားကွန်ႏတာႏ ထီတဖူꩻခြောင်ꩻတဗာႏအနေႏနဝ်ꩻသွူ။ ဗြိတိသျကလာꩻဗွာသီးစိုးနဝ်ꩻ တယ်ႏတေန်ခါꩻပါစွဉ်ႏကန်တဲင် အကျိုꩻဖေႏကအဝ်ႏ အဝ်ႏသုင်ꩻလွေꩻပါ ဆို့ꩻရုဲင်ရေꩻတာႏနဝ်ꩻသွူ။ စိုးဟန်ႏသနီꩻလဲ့ အရေꩻတန်မွေးငါႏ နုဲင်းစွဉ်ႏသက်တလီးနဝ်ꩻသွူ။ ဧရာႏဝတီႏကြွန်ဒေႏသဖုံႏကို ဆို့ꩻရုဲင်ဗွူဟူလုဲင်းဖုံႏနဝ်ꩻ မိဉ်ꩻတန်မွေးငါႏ ဒေႏသဒျာႏသွူ။ ဧရာႏဝတီႏခြောင် ကထူꩻဆန်ꩻမွေးဒါႏ ထဲင်းတစွိုးနဝ်ꩻ ခြောင်အခဝ်ခိုႏ အထွေဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ ဧရာႏဝတီႏလဲင်းပုဲင်ဖုံႏ အဝ်ႏအုံခိုႏသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ယိုခါနဝ်ꩻ ထွာလဲဉ်းထာꩻသားသတ္တဝါႏခြေားတဲင် ယံဖေႏကထိန်ꩻသိမ်ꩻဖေႏ ဧရာႏဝတီႏလဲင်းပုဲင်တာ အဝ်ႏတမာရဲးကမ်းဒျာႏနဝ်ꩻသွူ။ ဧရာႏဝတီႏခြောင်နဝ်ꩻ အဝ်ႏဖဲ့ꩻထင်ꩻ ခင်ခမ်းနယ်ႏ မေခ မလိခခြောင်နီလီးလွုမ်းနဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ ဟိမဝန္တာႏကောင်ရွေꩻ ထီဝကောင်ထျꩻ ထွတ်ꩻလင်ꩻနဝ် မျန်မာခမ်းအခဝ်ထာႏဝကိုတဲင် ဗွိုန်ပီစွဉ်ႏ နုဲင်းကဖꩻတခဝ်ထိုꩻ မျန်မာခမ်း အခဝ်ကွဉ်ႏတောမ်ႏ အခဝ်တွို့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ဧရာႏဝတီႏခြောင်ယို ထွိုင်ႏအီႏနွို့သော့ꩻ အန်ဒမန်ပင်ႏလယ်ႏကိုနဝ်ꩻ ဖဖြယ်ယင်းတောမ်ႏ ခြောင်ဖြယ်(၉)လီးနဝ်ꩻသွူ။မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅)

 အမိဉ်ꩻခရာႏ 
"ဧရာႏဝတီႏ" ကဟဲ့ꩻဒါႏ ငဝ်းငွါဝေါဟာရယိုနဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ "သက္ကတ"(သင်္သကရုဲက်)ဘာႏသာႏကို လင်ꩻလွဉ်ကရိုꩻနဝ်ꩻ အဝ်ႏရံꩻယူႏလွ့ဝင်ꩻတဲင် အဓိပ္ပာယ်ႏနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ "ဆင်ခြောင်" နုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။

 ခြောင်ဖင်ႏထျꩻ ဝေင်ꩻတန်ဖုံႏ 
 ဝေင်ꩻပူတာအို
 ဝေင်ꩻမစ်စီးနား
 ဝေင်ꩻဗန်းမော်
 ဝေင်ꩻကတာ
 ဝေင်ꩻတကောင်း
 ဝေင်ꩻကျောက်မြောင်း
 ဝေင်ꩻမန်ႏတလေꩻ
 ဝေင်ꩻသကုဲင်း
 ဝေင်ꩻမဉ်းခြံ
 ဝေင်ꩻပခုက္ကူ
 ဝေင်ꩻယေနံဆျောင်း
 ဝေင်ꩻချောက်
 ပဂံႏ
 ဝေင်ꩻညောင်ဦး
 ဝေင်ꩻမကွေး
 ဝေင်ꩻမိဉ်းဗူး
 ဝေင်ꩻပီ
 ဝေင်ꩻဟိဉ်းတာဒ
 ဝေင်ꩻပန်းတနော်

 ဓာတ်ပုင်ႏဖုံႏ 

 အာႏကွိုꩻ 

ကဏ္ဍ:ခြောင်