မဲဂ္ဂနီသီယမ်

မဲဂ္ဂနီသီယမ် (Magnesium) ယို ထွာ သတ္တုဒြတ်စင်တဗာႏ၊  ဒြတ်စင် အထဲ့ရော့ꩻ ထာꩻရှောင် (:en:Periodic table) ကိုနောဝ်ꩻ အလဲန်း အဗူႏအမုဲင်-၂ (Group-II) ကို၊ သင်္ကေႏတနောဝ်ꩻ အှောန်ႏတောင်ꩻခါꩻတုမ်ႏ (Mg) သှူ။ ဝွေꩻအဲတ်တမ်အမုဲင်နောဝ်ꩻ ထွာ (၁၂)၊ အဲတ်တမ် အထှူႏနောဝ်ꩻ အောဝ်ႏ ၂၄.၃၁၂ သှူ။ မဲဂ္ဂနီသီယမ်ယို အဖွီ၊ အရောင်ႏဗွာ ပေါင်းပီပီရှောန်(ရွဉ်)။ အယာႏနဲန်းနောဝ်ꩻ အောဝ်ႏ ၁.၇၄ (1740 kg m-3 , 0.063 lb  in-3 or 108.6 lb ft-3)။ မဲဂ္ဂနီသီယမ်ယို သေငါꩻခါꩻဝင်ꩻ သတ္တုဖွီ ထေမာꩻလှောန် ထာꩻခြှိုင်းမာꩻ ခင်ႏလမ်း (မန်း-စက်ရုံ) ကို တဲႏစခေါင်းစခါကာႏ၊ ဖွီလဲ့ဖွီ ခှေါင်တဲ့ခှေါင်မွေးသှူ။ မဲဂ္ဂနီသီယမ်ယို မာꩻဒါႏယိုꩻတန်ဓာတ်၊ မဉ်ႏသော့ꩻ ဟုဲက်ဒရိုစဲန် ကအောဝ်ႏပါဒါႏ ထီလျား ကအောဝ်ႏဗို့ꩻဗြောက်ဗြောက်ကိုနောဝ်ꩻ အမာꩻယောမ်ꩻထိုꩻ တသာႏတုမ်ႏ အောက်သီစဲန် ဒြတ်ခြှောန်းတဲင် ထေမာꩻလꩻအီ သတ္တုအယမ်သွတ်ꩻသှူ။ ဝွေꩻယို တုမ်ႏ ထာꩻသတ္တုတမွေးတောဝ်း(Non-metal) ဖုံႏ၊ အဲက်သစ်ဖုံႏလဲ့ ခြှောန်းငီꩻဝင်ꩻဒါႏ။ ကထွာဒါႏ ဇီဝဓာတု မာꩻဝင်ꩻဓာတ် နုဲင်း မာꩻဆေ့ꩻထာꩻ (မန်း-လျော့ချခြင်း)၊ ခြှောန်းထာꩻ (မန်း-ပေါင်းစပ်ခြင်း)၊ ထေထန်ႏထိုꩻ ဟုဲက်ဒရိုစဲန်ဖုံႏယို မာꩻတုမ်ႏ မဲဂ္ဂနီသီယမ်သှူ။ ဝွေꩻကခြှောန်းငီꩻဒါႏ သတ္တုဖုံႏနောဝ်ꩻ ထွာ aluminum, zircon, rare-earth metals ယင်း thorium ဖုံႏသှူ။

 အာႏကွိုꩻ 

ကဏ္ဍ:ဓာတုဗေဒ