အမေႏရိကထင်ꩻ

အမေႏရိကတွိုက်ထင်ꩻ (အိဉ်ႏကလေက်: North America) နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ ကမ္ဘာႏဟံႏ ဗဟိုႏအခဝ်ထင်ꩻကိုသွူ။ ဖဲ့ꩻထင်ꩻနဝ်ꩻ အာတိတ် သမုဒ္ဒရာႏ၊ ဖဲ့ꩻကွဉ်ႏနဝ်ꩻ အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာႏ၊ ဖဲ့ꩻနဝ်နဝ်ꩻ ကာရစ်ဗီယံပင်ႏလယ်ႏ၊ တောမ်ႏ ဖဲ့ꩻတွို့ꩻနဝ်ꩻ ပသိဖိတ်သမုဒ္ဒရာႏအခဝ်ထင်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏခူခါꩻနဝ်ꩻသွူ။ ဧရိယာႏအအဲဉ်ႏအလုဲင်းနဝ်ꩻ အဝ်ႏ ၉,၅၄၀,၀၀၀ စတုရန်းမဲင်ႏ မွေးတဝ်းလဲ့ ၂၄,၅၀၀,၀၀၀ စတုရန်းကီလိုမီတာတဲင် အဝ်ႏတတွာ ဒို့ꩻတခြို့ခါꩻ ကမ္ဘာႏဟံႏခိုႏမဲ့ငါ (၄.၈%)သွူ။ ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၀၂ ဗာႏ လာဇူလုဲင်ကို စာႏရင်ꩻအလꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ ၅၁၄,၆၀၀,၀၀၀ ဖြာꩻလွိုအကျောင်ꩻ ရမ်ꩻထွားသေဗာႏနဝ်ꩻသွူ။ အာသျတွိုက်တောမ်ႏ အာဖရိကတွိုက် ဖိုင်ႏထွူ ဝွေꩻနဝ်ꩻ ထွာစွဉ်ႏဟံႏနယ်ႏဧရိယာႏလုဲင်းသွတ်ꩻ တွိုက်တဖြုံႏသွူ။ ထွူတကာႏတဝ်း အာသျ၊ အာဖရိက တောမ်ႏ ဥရောပတွိုက်ဖုံႏ မိဉ်ႏထွူ ဝွေꩻနဝ်ꩻ ထွာစွဉ်ႏ စတုတ္ထလိုꩻအုံအဝ်ႏသော့ꩻ အအာသွတ်ꩻ တွိုက်တဖြုံႏနဝ်ꩻသွူ။

 အမေႏရိကတွိုက်ကို ခမ်းထီတောမ်ႏအခရာႏ 
အမေႏရိကတွိုက်ထင်ꩻနဝ်ꩻ ကမ္ဘာႏလောင်းကို အဝ်ႏပါသော့ꩻ တွိုက်တန်(၆)ဖြုံႏတဲင် အဝ်ႏဒျာႏ ကမ္ဘာႏဟံႏအခဝ်တွို့ꩻ အမေႏရိကတွိုက် အခဝ်ခိုႏ အခဝ်ကီကိုသွူ။မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉)
 ခမ်းထီတောမ်ႏ ဒေႏသမိဉ်ꩻ  ဧရိယာႏ(km²)Land areas and population estimates are taken from The 2008 World Factbook which currently uses July 2007 data, unless otherwise noted. လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်း(၂၀၀၇ အရမ်ꩻ) လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းတချꩻမုꩻ(per km²) ဝေင်ꩻတန် ကနေဒါခမ်းထီ ၉,၉၈၄,၆၇၀ ၃၃,၃၉၀,၁၄၁ ၃.၃ ဝေင်ꩻဪတဝါ ကလစ်ပတင် ကွန် (ပဉ်တစ်) ၉ ၀ ၀.၀ — ကေမန် ကွန်ဗူႏ (ဂရိတ်ဗြိတိန်) ၂၆၂ ၄၆၆,၀၀၀ ၁၇၇.၉ ဝေင်ꩻဂျော့တောင်း ကိုစတာရီးကားခမ်းထီ ၅၁၁,၀၀၀ ၄,၁၃၃,၈၈၄ ၈၀.၉ ဝေင်ꩻဆန်ဟိုဇေး ကျူးဘားခမ်းထီ ၁၁၀,၈၆၀ ၁၁,၃၉၄,၀၄၃ ၁၀၂.၈ ဝေင်ꩻဟာဗာနာ ဂရိနေဒါခမ်းထီ ၃၄၄ ၈၉,၉၇၁ ၂၆၁.၅ ဝေင်ꩻစိန့်ဂျော့ ဂရင်းလန်း (ဒိန်းမတ်ခမ်းထီ) ၂,၁၆၆,၀၈၆ ၅၆,၃၄၄ ၀.၀၂၆ ဝေင်ꩻနူအု ဂျမေကာခမ်းထီ ၁၀,၉၉၁ ၂,၇၈၀,၁၃၂ ၂၅၂.၉ ဝေင်ꩻကင်စတန် ဂွါတီမာလာခမ်းထီ ၁၀၈,၈၉၀ ၁၂,၇၂၈,၁၁၁ ၁၁၆.၉ ဝေင်ꩻဂွါတီမာလာ ဂွပ်လု (ပဉ်တစ်) ၁၇၈၀Since Guadeloupe and Martinique have been upgraded from overseas departments to regions of France, they are no longer listed separately in The World Factbook. Therefore, these figures are from the last edition in which they appear -- July 2006. ၄၅၂,၇၇၆ ၂၅၄.၄ ဝေင်ꩻဘစတဲ  (ပဉ်တစ်) ၅၄ ၃၃,၁၀၂၂၀၀၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ သန်းခေါင်စာရင်း။ ၆၀၈.၅ ဝေင်ꩻမရီဂို စိန့်ကစ်တောမ်ႏနေးဗစ်ခမ်းထီ ၂၆၁ ၃၉,၃၄၉ ၁၅၀.၈ ဝေင်ꩻဗစတဲ  (ပဉ်တစ်) ၂၄၂ ၇,၀၃၆ ၂၉.၁ ဝေင်ꩻစိန့်ပီအဲ  ၃၈၉ ၁၁၈,၁၄၉ ၃၀၃.၇ ဝေင်ꩻကင်စတောင်း  (ပဉ်တစ်) ၂၁ ၆,၈၅၂၁၉၉၉ ခုနှစ် မတ်လ သန်းခေါင်စာရင်း။ ၃၂၆.၃ ဝေင်ꩻဂူစတာဗီအာ စိန့်လူစီယာခမ်းထီ ၆၁၆ ၁၇၀,၆၄၉ ၂၇၇.၀ ဝေင်ꩻကစတရီ တာ့တောမ်ႏ ကေးကို့ကွန် (ဂရိတ်ဗြိတိန်) ၄၃၀ ၂၁,၇၄၆ ၅၀.၆ ဝေင်ꩻကော့ဗန်းတောင်း တရီနီဒက်တောမ်ႏတိုဘာဂိုခမ်းထီ  ၅,၁၂၈ ၁,၀၅၆,၆၀၈ ၂၀၆.၀ ဝေင်ꩻစပိန်၏ဆိပ်ကမ်း ဒိုမီနီကာခမ်းထီ ၇၅၄ ၇၂,၃၈၆ ၉၆.၀ ဝေင်ꩻရူစိုး ဒိုမီနီကန်ခမ်းထီ ၄၈,၇၃၀ ၉၃၆,၅၈၁၈ ၁၉၂.၂ ဝေင်ꩻဆန်တိုဒိုမင်းဂို နဗာဆာ ကွန် (အမေႏရိကန်ႏခမ်းခြွဉ်းဗူႏ) ၅ ၀ ၀.၀ — နီကာရာဂွါခမ်းထီ ၁၂၉,၄၉၄ ၅,၆၇၅,၃၅၆ ၄၃.၈ ဝေင်ꩻမနာဂွါ နယ်သာလန်အန်တီ (နယ်သာလန်ခမ်းထီ) ၉၆၀ ၂၂၃,၆၅၂ ၂၃၃.၀ ဝေင်ꩻဝီလမ်စတဒ် ပနားမားခမ်းထီ Panama is generally considered a North American country, though some authorities divide it at the Panama Canal; land area and population figures are for the entire country. ၇၈,၂၀၀ ၃,၂၄၂,၁၇၃ ၄၁.၅ ဝေင်ꩻပနားမား ပြူရီတိုရီကိုခမ်းထီ (အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု) ၈,၈၇၀Water area makes up a considerable portion of this entity's total area. Therefore, for a more accurate figure on which to calculate population density, this figure includes land area and excludes water area. ၃,၉၄၄,၂၅၉ ၄၄၄.၇ ဝေင်ꩻဆန်ဟွမ်  (ဂရိတ်ဗြိတိန်) ၅၃ ၆၆,၁၆၃ ၁၂၄၁.၃ ဝေင်ꩻဟာမိတန်  (ဂရိတ်ဗြိတိန်) ၁၅၃ ၂၃,၅၅၂ ၁၅၃.၉ ဝေင်ꩻရုတ်  ၁၃,၉၄၀ ၃၀၅,၆၅၅ ၂၁.၉ ဝေင်ꩻနာစောင်း  ၄၃၁ ၂၈၀,၉၄၆ ၆၅၁.၈ ဝေင်ꩻဗရစ်ဂျတောင်း  ၂၂,၉၆၆ ၂၉၄,၃၈၅ ၁၂.၈ ဝေင်ꩻဗဲလမိုပန်  ၁,၉၇၂,၅၅၀ ၁၀၈,၇၀၀,၈၉၁ ၅၅.၁ ဝေင်ꩻမက္ကဆီကို  (ပြင်သစ်) ၁၁၀၀ ၄၃၆,၁၃၁ ၃၉၆.၅ ဝေင်ꩻဖော့ဒယ်ဖရန့်စ  (ဂရိတ်ဗြိတိန်) ၁၀၂ ၉,၅၃၈ ၉၃.၅ ဝေင်ꩻပလစ်မစ်; ဝေင်ꩻဗရာဒDue to ongoing activity of the Soufriere Hills volcano beginning 1995, much of Plymouth's de jure capital was destroyed and government offices were relocated to Brades.  ၂၇၂,၇၅၀ ၈,၇၀၆,၄၉၇ ၃၁၃.၇ ဝေင်ꩻပေါ့အိုးပရင်  ၁၁၂,၀၉၀ ၇,၄၈၃,၇၆၃ ၆၆.၈ ဝေင်ꩻတေဂူစီဂါပါ ဟာဝိုင်အီပြည်နယ်သည် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာကျွန်းစုဖြစ်သော်လည်း ဂဏန်းထည့်တွက်ထားသည်။ ၉,၈၂၆,၆၃၀ ၃၀၁,၁၃၉,၉၄၇ ၃၀.၆ ဝေင်ꩻဝါရှင်တန်ဒီစီ  (အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု) ၃၄၆ ၁၀၈,၄၄၈ ၃၁၃.၄ ဝေင်ꩻရှာလက်အမာလီ  (နယ်သာလန်နိုင်ငံ)Depending on definitions, Aruba, Netherlands Antilles, Panama, and Trinidad and Tobago have territory in one or both of North and South America. ၁၉၃ ၁၀၀,၀၁၈ ၅၁၈.၂ ဝေင်ꩻအိုရန်ဂျေစတဒ်  ၄၄၃ ၆၉,၄၈၁ ၁၅၇.၀ ဝေင်ꩻစိန့်ဂျောင်  (ဂရိတ်ဗြိတိန်) ၁၀၂ ၁၃,၆၇၇ ၁၃၄.၁ ဝေင်ꩻတောင်ကြား (The Valley)  ၂၁,၀၄၀ ၆၉,၄၈၀,၄၇၃ ၃၃၀.၂ ဝေင်ꩻဆန်ဆာဗေဒို ခြွောန်း ၂၄,၇၀၉,၀၃၆ ၅၂၃,၇၃၆,၃၀၂ ၂၁.၂

 ဟဲ့ꩻဖန်ဗာႏ အမေႏရိကမိဉ်ꩻခရာႏ 
အမေႏရိကထင်ꩻတောမ်ႏ အမေႏရိကနဝ်ꩻ တွိုက်ယိုနီဗာႏလုမ်းတာႏ ကဟဲ့ꩻဖန်ဗာႏ အမေႏရိကအမိဉ်ꩻတာႏ ထာႏယူႏထာꩻထင်း အဝ်ႏရောင်အစွိုးစွိုးသွူ။ ပထမတစွိုးနဝ်ꩻ ထူႏဟဲ့ꩻဖန်အီ အီတလီလိုꩻမျိုꩻ ဆရာႏတဲမ်းထွို့ꩻဟံႏပုင်ႏသား အမေရိဂိုဗဲက်ပူဆီ (Amerigo Vespucci) ထာꩻယူႏသွူ။ ဝွေꩻကရိုꩻ အမေႏရိကနဝ်ꩻ အိန္ဒိယအခဝ်ကွဉ်ႏ တခူးတခဝ် တမွေးတဝ်း လိုꩻဥရောပသား တထီႏမော့ꩻတဝ်း အွိုးကရီးစခါကာႏ အဝ်ႏထွူလဲဉ်းဒါႏ တွိုက်တဖြုံႏဒျာႏ ဥရောပသားတထီႏမော့ꩻတဝ်းဒါႏ ကမ္ဘာႏတသာဒျာႏအကျောင်ꩻ အရီးသွတ်ꩻ ဒေါ့ꩻရိုꩻနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ အဝ်ႏဒုတိယတစွိုး လိုꩻစူꩻသားကဆေ့ꩻဒါႏ ထာꩻယူႏနဝ်ꩻ အမေႏရိကယို ထူႏဟဲ့ꩻဖန်အီဒျာႏ အဝ်ႏဗရစ်သတို အိဉ်ႏကလေက်ကွန်ႏသယ်ႏသား ကထွာဒါႏ ရစ်ချက်အမေရီကီဒျာႏ နုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။

 အာႏကွိုꩻ 

ကဏ္ဍ:အမေႏရိကတွိုက်ထင်ꩻ