ချင်ꩻခမ်းနယ်ႏ

ချင်ꩻခမ်းနယ်ႏ (အဲင်းကလေတ်: Chin State) (မန်း: ချင်းပြည်နယ်) ယို အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီကို ခမ်းခဝ်ဆꩻတွို့ꩻသွတ်ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ချင်ꩻခမ်းနယ်ႏယို အလုဲင်းအဝ်ႏ ၃၆,၀၁၉ စတုရန်းကီလိုမီတာ(၁၃,၉၀၇ စတုရန်းမဲင်ႏ) နဝ်ꩻသွူ။ ခမ်းနယ်ႏ ဆနဝ်ဖဲ့ꩻယို ထွာဒျာႏ  ရခဲင်ႏခမ်းနယ်ႏ ဆꩻတွို့ꩻဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ ဗဉ်းဂလားဒေတ်ခမ်းထီ၊ ဆကွဉ်ႏဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ စစ်ကိုင်းတွိုင်ꩻဒေႏသတန် တွမ်ႏ မကွေးတွိုင်ꩻဒေႏသတန်၊ ဆꩻထင်ꩻဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ အေင်ဒိယခမ်းထီ မဏိပူရခမ်းနယ်ႏတန် တွမ်ႏ ဆꩻတွို့ꩻဖဲ့ꩻနဝ်ꩻအိန္ဒိယခမ်းထီ မီဇိုရမ်ခမ်းနယ်ႏဖုံႏ အဝ်ႏခူခါꩻနဝ်ꩻသွူ။ ခမ်းနယ်ႏဝေင်ꩻတန်နဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ဝေင်ꩻဟားခါး နဝ်ꩻသွူ။ ချင်ꩻခမ်းနယ်ႏနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ကောင်ရွေꩻကောင်ဆောင်ႏကဲဉ်းအာအာ တဖူꩻသွုပ်ဆွိုက်ရေꩻလဲ့ ယပ်ꩻခုဲင်ႏငါႏတဲင် မျန်မာခမ်းထီကိုနဝ်ꩻ လွိုင်ႏကွုန်ꩻသာႏယာႏရေꩻထင်ႏထိုမုꩻ ထွာအဖွိုႏသွတ်ꩻဒေႏသနဝ်ꩻသွူ။ ချင်ꩻခမ်းနယ်ႏကိုနဝ်ꩻ ချင်ꩻခွိုꩻနွယ်ႏဖုံႏ တောမ်ႏ မန်း၊ ရခဲင်ႏလိုꩻမျိုꩻ စတဲင် တောမ်ႏလိုꩻမျိုꩻအလင်ဖုံႏ အဝ်ႏအုံညီꩻသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း

 အိုပ်ချုတ်ရေꩻ 
 ဝေင်ꩻတန် 
ချင်ꩻခမ်းနယ်ႏဝေင်ꩻတန်နဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ဝေင်ꩻဟားခါးသွူ။

 အိုပ်ချုတ်ရေꩻ 
ချင်ꩻခမ်းနယ်ႏအစိုႏရအစွိုꩻ

 ထေဥပဒေႏ 
ချင်ꩻခမ်းနယ်ႏလွတ်တောႏ

 တရာꩻစီႏရင်ꩻရေꩻ 
ချင်ꩻခမ်းနယ်ႏ တရာꩻလွတ်တောႏ

 ခရဲင်ႏ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏ၊ ဝေင်ꩻ၊ ရပ်ကွက်၊ အွိုင်ႏ၊ ဒုံဖုံႏ 
ဝေင်ꩻနယ်ႏဟားခါး
ဝေင်ꩻနယ်ႏထန်တလန်

ဝေင်ꩻနယ်ႏဖလန်း
ဝေင်ꩻနယ်ႏတီးတေင်
ဝေင်ꩻနယ်ႏတွန်းသန်

ဝေင်ꩻနယ်ႏမဉ်းတပ်
ဝေင်ꩻနယ်ႏကန်ပဲတ်လဲတ်

ဝေင်ꩻနယ်ႏမတူပီ
ဝေင်ꩻနယ်ႏပလဲတ်ဝ

 ရပ်ကွက်ဝေင်ꩻကိုဖုံႏ 
ဝေင်ꩻနယ်ႏဝေင်ꩻရပ်ကွက်ဝေင်ꩻနယ်ႏကန်ပက်လက်ဝေင်ꩻကန်ပက်လက်အမှတ် (၁) ရပ်ကွက်အမှတ် (၂) ရပ်ကွက်ဝေင်ꩻကျင်ဒွေးကျင်ဒွေးရပ်ကွက်ထန်းကုန်းရပ်ကွက်ဖုံးတွီကျင်းရပ်ကွက်ဟုတ်ပုံကျင်းရပ်ကွက်ဝေင်ꩻနယ်ႏတွန်းသန်ဝေင်ꩻကျီခါးအမှတ် (၁) ရပ်ကွက်အမှတ် (၂) ရပ်ကွက်ဝေင်ꩻတွန်းသန်ခေါလိုင် / ဂိုးဇန်ရပ်ကွက်ခေါဝုန် / လေးဆန်ရပ်ကွက်ဝေင်ꩻနယ်ႏတီးတေင်ဝေင်ꩻခိုင်ကမ်းအမှတ် (၁) ရပ်ကွက်အမှတ် (၂) ရပ်ကွက်အမှတ် (၃) ရပ်ကွက်အမှတ် (၄) ရပ်ကွက်ဝေင်ꩻတီးတေင်စကောလမ်းရပ်ကွက်မြို့မရပ်ကွက်လွယ်ဘွားလ်ရပ်ကွက်လေးလုမ်းရပ်ကွက်ဝေင်ꩻနယ်ႏထန်တလန်ဝေင်ꩻထန်တလန်အမှတ် (၁) ရပ်ကွက်အမှတ် (၂) ရပ်ကွက်အမှတ် (၃) ရပ်ကွက်ဝေင်ꩻနှာဟရိန်အမှတ် (၁) ရပ်ကွက်အမှတ် (၂) ရပ်ကွက်ဝေင်ꩻနယ်ႏပလက်ဝဝေင်ꩻသမီးအမှတ် (၁) ရပ်ကွက်အမှတ် (၂) ရပ်ကွက်အမှတ် (၃) ရပ်ကွက်ဝေင်ꩻပလက်ဝကင်ဝရပ်ကွက်မြို့မရပ်ကွက်ရွာမရပ်ကွက်ရိက္ခာရပ်ကွက်ဝေင်ꩻနယ်ႏဖလန်းဝေင်ꩻဖလန်းကျင်မွာလ်ရပ်ကွက်ဇာလိုင်ရပ်ကွက်တလန်လိုရပ်ကွက်ဖာရ်ထောက်ရပ်ကွက်ဗလိုင်ရပ်ကွက်လိုင်ဇိုးရပ်ကွက်လိုင်လွန်ရပ်ကွက်လုံပီးရပ်ကွက်ဝေင်ꩻရိခေါ်ဒါရ်အမှတ် (၁) ရပ်ကွက်အမှတ် (၂) ရပ်ကွက်ဝေင်ꩻဝေဘူလကျန်ဘာရီရပ်ကွက်မြို့မရပ်ကွက်မွာလ်ဇောလ်ရပ်ကွက်လုံးသပ်ရပ်ကွက်ဝေင်ꩻနယ်ႏမဉ်းတပ်ဝေင်ꩻမကွီအိမ်နူးကြုံလောင်းရပ်ကွက်ထိန်ပြုံးရပ်ကွက်ဗွီနူးရပ်ကွက်မကွီအိမ်နူးရပ်ကွက်ဝေင်ꩻမဉ်းတပ်စံပြရပ်ကွက်ဘဝသစ်ရပ်ကွက်အနောက်ရပ်ကွက်အရှေ့ ပြင်ရပ်ကွက်ဝေင်ꩻနယ်ႏမတူပီဝေင်ꩻမတူပီခွာဘွေးရပ်ကွက်ငလားရပ်ကွက်စိန်ဘောင်ရပ်ကွက်လောင်ဗန်းရပ်ကွက်ဝေင်ꩻရေဇွာမြို့မရပ်ကွက်မွာပီးရပ်ကွက်လောင်းရဲရပ်ကွက်အင်ရောရပ်ကွက်ဝေင်ꩻလိုင်လင်းပီအမုဲင် (၁) ရပ်ကွက်အမုဲင် (၂) ရပ်ကွက်ဝေင်ꩻနယ်ႏဟားခါးဝေင်ꩻဆူရ်ခွားဆလုံပူးရပ်ကွက်ဆိုင်လိုသာရ်ရပ်ကွက်ဝေင်ꩻဟားခါးကျောဘုတ်ရပ်ကွက်ဈေးသစ်ရပ်ကွက်ဈေးဟောင်းရပ်ကွက်ပြည်တော်သာရပ်ကွက်မြို့သစ်ရပ်ကွက်မြို့ဟောင်းရပ်ကွက်ဟားခါးထာရ် (၁) ရပ်ကွက်ဟားခါးထာရ် (၂) ရပ်ကွက်
ချင်ꩻခမ်းနယ်ႏကို ဝေင်ꩻနယ်ႏ(၉)ဖြုံႏ၊ ဝေင်ꩻ (၁၈)ဝေင်ꩻ၊ ရပ်ကွက် (၆၆)ရပ်ကွက်၊ 
အွိုင်ႏ (၄၆၄) အွိုင်ႏ တောမ်ႏ ဒုံခြွောန်း (၁၃၄၇)ဒုံ အဝ်ႏနဝ်ꩻသွူ။

 ရာႏသီႏဥတု 
ချင်ꩻခမ်းနယ်ႏနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ကောင်ရွေꩻကောင်ဆောင်ႏဖုံႏ အဝ်ႏလွိုင်ႏအာဒါႏ ခမ်းကောင်ဒေႏသဒျာႏတဲင် ရာႏသီႏဥတုနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ခမ်းခွꩻဥတုသွူ။ အလျားသွတ်ꩻခိန်ႏနဝ်ꩻ တယ်ႏဧပီလာ ဗꩻမေလာဒျာႏတဲင် အလျားခိန်ႏနဝ်ꩻ ပုင်ႏမဲဉ်ႏအဝ်ႏ တယ်ႏ ၆၀°F ဒီဂရီႏဖာရဉ်ဟုဲက် ဗꩻတွိုႏ ၇၀°F ဒီဂရီႏဖာရဉ်ဟုဲက် လွုမ်ꩻသွူ။ အခွꩻသွတ်ꩻခိန်ႏနဝ်ꩻ အလျားအဝ်ႏ တယ်ႏ ၃၉°F ဗꩻလꩻတွိုႏဒါႏ ထီဝရေခဲမတ်ဆꩻလ -°F နဝ်ꩻသွူ။

 လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်း 

ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၁၄ ဗာႏ မွူးကွို့ꩻနာꩻစာႏရင်ꩻအလꩻ ချင်ꩻခမ်းနယ်ႏကိုနဝ်ꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ (၄.၇)သိန်ႏဖြာꩻသွူ။ ချင်ꩻခမ်းလိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းနဝ်ꩻ မျန်မာခမ်းထီကို စောက်ꩻတနျာႏ(ကယား)ခမ်းနယ်ႏထွူနဝ်ꩻ ထွာဒုတိယ လိုꩻဖြာꩻအဆေ့ꩻသွတ်ꩻ ခမ်းနယ်ႏဒျာႏသွူ။ (၁)စတုရန်းကီလိုမီတာကိုနဝ်ꩻ လိုꩻအဝ်ႏအုံသော့ꩻ (၁၃.၃)ဖြာꩻသွူ။ ရျာꩻခဲင်ႏအလꩻ လိုꩻအဖြာꩻ(၁၀၀)ကို (၇၉)ဖြာꩻနဝ်ꩻ အဝ်ႏအုံဒျာႏ ဒုံဆောင်ႏကိုသွူ။ ချင်ꩻခမ်းနယ်ႏကိုနဝ်ꩻ ချင်ꩻခွိုꩻနွယ်ႏဖုံႏ အဝ်ႏအုံသော့ꩻအာသွတ်ꩻ တောမ်ႏ မန်းလိုꩻမျိုꩻ စတဲင် တောမ်ႏလိုꩻမျိုꩻအလင်ဖုံႏ အဝ်ႏအုံညီꩻသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။

 ပညာႏရေꩻ 
ခရိစ်နေင်ႏ ၂၀၁၆ ဗာႏ လာနိုဝဲင်ဗာကို ကဗွောင်လွေꩻဒါႏ ဟားခါးကေားလေက်နဝ်ꩻ တွိုႏ ၂၀၂၀ ဗာႏကို ဒင်ႏထိုလွေꩻယင်းအရန်း ဟားခါးတက္ကသိုလ်ႏအနေႏတဲင် ချင်ꩻခမ်းနယ်ႏကိုနဝ်ꩻ ထွာလွေꩻစွဉ်ႏ အရီးသွတ်ꩻ တက္ကသိုလ်ႏနဝ်ꩻသွူ။ ၂၀၁၇ ဗာႏနဝ်ꩻ ဗွောင်လွေꩻ ဟားခါးပညာႏရေꩻကေားလေက် နဝ်ꩻသွူ။ ထွူတကာႏတဝ်း အစိုႏရစကမှုလက်မှုသိပ္ပံ(ဟားခါး)ကျောင်ꩻလဲ့ အဝ်ႏတဲင် အဝ်ႏတယ်ႏဆို့ꩻလွေꩻပါ ထာꩻခွုမ်ဆိုးတောမ်ႏကာယပညာႏသိပ္ပံ(ဟားခါး)ကျောင်ꩻ နဝ်ꩻသွူ။

 သꩻဝင်ႏစာꩻခရာႏ ခင်ႏလမ်းဖုံႏ 
ချင်ꩻခမ်းနယ်ႏ ကောင်ရွေꩻအကို အထိုသွတ်ꩻကောင် ကထွာဒါႏ ကောင်ဝိတိုရိယ (ဟဲ့ꩻ) နတ်မကောင် (ဟဲ့ꩻ) ခေါ်နူးသုမ်ကောင် (၁၀,၃၀၀ ပေ)
သꩻရာႏပုင်ႏ ရိထီနောင် (Rih Lake) D.P.S. MYANMAR GUIDE MAP. 2000.
ဘုံတလာထီထဲ့လဲင်း၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏမတူပီ
ကနေဒီ ဆင်စခန်ꩻ၊ ချင်ꩻခမ်းအခဝ်ထင်ꩻ
ကနေဒီကောင်
အွေစီးတနောင်း ထီနောင်

 လွိုင်ႏကွုန်ꩻသာႏယာႏရေꩻ 

စာႏရင်ꩻလ့ယိုနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီတန်အစိုႏရ တရာꩻဝင်ႏ ကကေႏညာႏခါꩻဒါႏ ခွုမ်မာꩻလွေꩻ လွိုင်ႏကွုန်ꩻဖြိုတန်ရေꩻ ချင်ꩻခမ်းနယ်ႏကို အခရာႏဇယားဒျာႏသွူ။
 ရဲဉ်ႏ  အကျောင်ꩻခရာႏ နပ်တွက် ဆေ့ꩻအာ ၁ ဆို့ꩻရုဲင်ရေꩻဟံႏဧရိယာႏ ဧက ၃၃၁၉၅၃ ၂ ထီဆည်တမံ ဗာႏ ၁ ၃ ကြိုးဝိုင်းတခြာ စတုရန်းမဲင်ႏ ၆၄၅.၁၀ ၄ ကြိုးပြင်တခြာ စတုရန်းမဲင်ႏ ၁၃၃၅.၂၀ ၅ ကာꩻတဖူꩻ မဲင်ႏ ၁၆၇၀ ၆တထာ ပေ ၁၈၀ မာꩻကီ  ဗာႏ ၅ ၇ လိတ်တွိုက်စခန်ꩻ ဗာႏ ၅၂ ၈ ကြေးနန်းရွုမ်ꩻ ရွုမ်ꩻ ၂၄ ၉ တယ်လီဖိုန်းရွုမ်ꩻ ရွုမ်ꩻ ၃၀ ၁၀ မိုက္ကရိုဝေ့ဖ်စခန်ꩻ ဗာႏ ၆ ၁၁ ထီတျာႏမေႏစက်ယုင်ႏ ယုင်ႏ ၁၀ ၁၂ တက္ကသိုလ်ႏ/ကေားလေက် ဗာႏ ၁ ၁၃ အနယ်ꩻပညာႏတက္ကသိုလ်ႏ ဗာႏ ၁ ၁၄ ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်ႏ ဗာႏ ၁ ၁၅ ပညာႏရေꩻကေားလေက်ကျောင်ꩻ၁ ၁၆ အ‌ခေႏခံႏပညာႏကျောင်ꩻ ကျောင်ꩻ ၁၁၈၃ ၁၇ စက်မှုလက်မှုသိပ္ပံကျောင်ꩻ ကျောင်ꩻ ၁ ၁၈ သီးယုင် ယုင် ၂၄

 အာႏကွိုꩻ 

ကဏ္ဍ:မျန်မာခမ်းထီကိုခမ်းနယ်ႏဖုံႏ