ဒြပ်

ဒြပ် () ကရိုꩻနောဝ်ꩻ အထွူႏအဖွီအောဝ်ႏထွူ ကထူႏပါဒါႏခင်ႏလမ်း(ဒြပ်ထု)အတူႏအဖွန်ႏ တွမ်ႏ (ထုထည်)ပေႏတန် ဖွိုႏထို ဒွိုန်ဗွို ဒွေါင်ႏဆွာꩻ ပုံႏစမ်ႏမျိုꩻစွုမ်ႏကအောဝ်ႏဒါႏဖုံႏယို ဟဲ့ꩻဒြပ်နောဝ်ꩻသွူ။ နီသွဉ်းသီး ‌ကအောဝ်ႏခွုမ်စမ်ႏ ကအောဝ်ႏခွိုင်းဗာႏစွုမ်ႏနီꩻအကို မဲဉ်ထာꩻမုဲင်ꩻမုဲင်ꩻတယောဝ်းနောဝ်ꩻ အဲစ်တမ် (Atom) အစုအဗူႏဖုံႏဒျာႏကွေꩻကွေꩻတဲင် အဲစ်တမ် ဖုံႏနောဝ်ꩻတဲ့ ထွာဒျာႏ အဲစ်တမ်အဖွန်ႏဖုံႏအစုအဗူႏနောဝ်ꩻသွူ။။ ခွိုင်ႏကားတဲင် ထာꩻဖွန်ႏ ထာꩻမို့ အစားစား စွုမ်ႏမျိုꩻမျိုꩻလို့လို့ယိုနောဝ်ꩻ လဲဉ်းလို့စွဉ်ႏ ကဟဲ့ꩻဖန်ဒါႏ ဒြပ် အကိုတဲင် ဟဲ့ꩻဗာႏဒြပ်ဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။ ဥပမာႏနောဝ်ꩻ လုံးတူႏ တဲ့ ဒြပ်အစုအဗူႏ၊ လမ်း တဲ့ဒြပ်အစုအဗူႏ ၊ ကာꩻတဲ့ ဒြပ်အစုအဗူႏ ဖုံႏကွေꩻကွေꩻနောဝ်ꩻသွူ။ ကွယ်ႏတွော့ꩻ ယဟန်ႏနောဝ်ꩻ သမ်းပါသော့ꩻတောဝ်း သမ်းဟဲ့ꩻတောဝ်း ဒြပ် အောဝ်ႏနေကသွူ။ ဥပမာႏ ဖိုတွန် နောဝ်ꩻ ဟဲ့ꩻဖန်တောဝ်း ဒြပ်သွူ။ ပွိုးထာꩻမုဲင်ꩻနဲတဲင် အနမ်းတဲတဲတအောဝ်ႏတောဝ်းအဖွန်ႏဖုံႏလွုမ်ꩻ၊ အရောင်ႏလေ တွမ်ႏ အခွꩻအလျားကရိုꩻဒါႏအစွန်ꩻအအာႏ Energy တွမ်ႏ wave လဲင်ꩻသဖော်ꩻဖုံႏယို တပါနွို့သော့ꩻတောဝ်း ဒြပ်ကိုသွူ။

ရိုꩻစွဉ်ႏဒြပ်လဲ့ အောဝ်ႏဒွိုန်းက အခေႏအနေႏအမျိုꩻမျိုꩻ အရန်းအစားစားကသွူ။ နုဲင်းမုဲင်ꩻစားနဲတင် အတူႏအခယ်ꩻ၊ အထီ၊ အလွီး နုဲင်းယိုဖုံႏသွူ။ သာဓကနောဝ်ꩻ ဥပမာႏနုဲင်း " ထီ " နောဝ်ꩻသွူ။ 
 ထီနောဝ်ꩻ မိဉ်ႏခွꩻငါႏတဲ့ ထီခွꩻခယ်ꩻအခေႏအနေႏ ၊ 
 အခွꩻအလျား မိဉ်ႏမဲဉ်ႏတဲ့ ထီ အခေႏနေ၊ 
 မိဉ်ႏလျားနောဝ်ꩻ ဗို့ꩻလွဉ်ထွူတဲင် အလွီးထန်ႏလွဉ် ထွာ ထီလွီးကြုံႏ အခေႏအနေႏ 
ရိုꩻတဲင် အောဝ်ႏအခေႏအနေႏသွံမျိုꩻ ယို ဒြပ်အောဝ်ႏကွေꩻကွေꩻသွူ။ အခေႏအနေႏ ယိုသွံမျိုꩻလွုမ်ꩻ တကာႏတောဝ်း ဒြပ်ဖုံႏအောဝ်ႏကဒွိုန်းထဲင်းက အလင်တဲ့ အောဝ်ႏသွူ။ ဥပမာႏ အယုဲင်ပဲစ်ꩻ အအောက် ပုံႏ - အတူႏတဲ့တမွေးတောဝ်း အထီတဲ့မွေးတောဝ်းတဲ့အောဝ်ႏ၊ ကွယ်ႏတွော့ꩻ ဒြပ် တမျိုꩻနေနေဒျာႏနောဝ်ꩻသွူ။  အခေႏအနေႏသွံရပ်ကို ထွူတကာႏတောဝ်း ကအောဝ်ႏကဒွိုန်း ဒြပ် ဖုံႏနောဝ်ꩻ ပလာစမာ (Plasma)၊  ဘို့စ်–အုဲင်းစတုဲင် ကွန်ဒန်သေက် (Bose–Einstein condensate) ၊ ဖာမီယွန်နစ် ကွန်ဒန်သေက် (Fermionic condensates) ကွာ့–ဂလူယွန် ပလာစမာ (Quark–gluon plasma) ဖုံႏနောဝ်ꩻ အခေႏအနေႏအလင်ကိုတဲ့ အောဝ်ႏနွောင်ꩻနောဝ်ꩻသွူ။

အာႏကွိုꩻ

Category:ဒြပ်