ဗီယက်နမ်စဲ့ꩻပွယ်ꩻ

ဗီယက်နမ်စဲ့ꩻတွိုက်ꩻပွယ်ꩻ (အိန်းကလေတ်: Vietnam War) ကရိုꩻနဝ်ꩻ စဲ့ꩻယေန်ခွꩻတွိုက်ꩻပွယ်ꩻ ခိန်ႏခါႏကာႏလအကို စဲ့ꩻတွိုက်ꩻပွယ်ꩻကထွာဒါႏ ဗီယက်နမ်ခမ်းထီ၊ လာအိုခမ်းထီ တောမ်ႏ ကမ္ဘောဒီးယားခမ်းထီဖုံႏကို တယ်ႏစ ခရိစ်နေင်ႏ ၁၉၅၅ ဗာႏ လာနိုဝဲင်ဗာ ၁ နီꩻ ဗꩻတွိုႏ ဝေင်ꩻသုဲင်းဂုံ ကထဲ့သွုမ်ꩻဒါႏ ၁၉၇၅ ဗာႏ လာဧပီ ၃၀ နီꩻကိုမꩻ စဲ့ꩻပွယ်ꩻလဲ့ထွူထိုꩻနဝ်ꩻသွူ။ ဗီယက်နမ်စဲ့ꩻပွယ်ꩻနဝ်ꩻ ထွာလွေꩻဒျာႏ တယ်ႏ ပထမအဉ်ဒိုဆုဲင်းနားစဲ့ꩻပွယ်ꩻ ကထွူထိုꩻခိန်ႏကာႏဒျာႏသွူ။ တွိုက်ꩻခꩻသားဖုံႏနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ကွန်မျူနစ်မဟာႏမိတ်ဖုံႏစွိုꩻ ကစွဲးကမ်းဖေႏဒါႏ ဗီယက်နမ်ခမ်းထင်ꩻသား တောမ်ႏ အမေႏရိကန်ႏခမ်းခြွဉ်းဗူႏ တောမ်ႏ ကလွိုဆန်ဒါႏကွန်မျူနစ် မဟာႏမိတ်စွိုꩻသားဖုံႏ ကစွဲးကမ်းဖေႏဒါႏ ဗီယက်နမ်ခမ်းနဝ်သား အခါႏ ကတွိုက်ꩻခꩻဒါႏ စဲ့ꩻတွိုက်ꩻပွယ်ꩻဒျာႏသွူ။ ကွန်မျူနစ်မဟာႏမိတ်စွိုꩻ ကအွဉ်ငါဖေႏဒါႏ စူခွုမ်တနတ်အပေႏစား ဗီယက်နမ်ခမ်းထင်ꩻ(စွိုးခွိုꩻလွစ်ထန်ႏရေꩻစဲ့ꩻစွိုꩻ)သားနဝ်ꩻ တွိုက်ꩻခꩻလွေꩻ ဒေႏသကိုကအဝ်ႏဒါႏ ဗီယက်နမ်အခဝ်နဝ်သား ကလွိုဆန်ဒါႏ ဝွေꩻသီးကွန်မျူနစ်စွိုꩻ တောမ်ႏပြောက်ကျားစဲ့ꩻစနစ်နယ်ꩻနဝ်ꩻသွူ။ အမေႏရိကန်ႏတောမ်ႏ ဗီယက်နမ်ခမ်းနဝ်အစွိုꩻသားနဝ်ꩻ နေးတောမ်ႏ လေကြောင်းသင်ဘော်ꩻကျောင်ႏ တွိုက်ꩻခꩻရေꩻအကူႏညီႏတဲင် ဟံႏလောင်းစဲ့ꩻစွိုꩻ၊ မို့ꩻလောင်းထာꩻခြေင်ကို ပါတောမ်ႏ အမျောက်တနတ်တန်၊ ချꩻတွိုက်ꩻလင်ꩻနေးဗုံး(ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခြင်း)ဖုံႏ၊ သုင်ꩻလွေꩻအီ နေးအာႏရဲင်ႏတန် အတွိုက်ꩻအခꩻစဲ့ꩻဆင်ရေꩻနဝ်ꩻသွူ။

အမေႏရိကန်ႏသီး ကအဝ်ႏနွို့ပါလွေꩻဒါႏ စဲ့ꩻတွိုက်ꩻပွယ်ꩻယိုနဝ်ꩻ ထွူသွတ်ꩻလွေꩻခန်းဒျာႏ ခရိစ်နေင်ႏ ၁၉၇၃ ဗာႏ လာဩဂုတ် ၁၅ နီꩻကိုသွူ၊ ပွိုးစွဉ်ႏ အမေႏရိကန်ႏကွန်ကရက် ကအွဉ်ႏအတီပြုဖေႏဒါႏ ကေ့စ်-ချပ် မွဉ်းဖျင်မုꩻ ဥပဒေႏလဲ့ ပါနေနေသွူ။ ဗီယက်နမ်စွိုးခွိုꩻတပ်တောႏစဲ့ꩻစွိုꩻ ထွိုင်ႏသိမ်ꩻလꩻထိုꩻ ဝေင်ꩻသုဲင်းဂုံးထွူ ၁၉၇၅ ဗာႏကိုနဝ်ꩻ စဲ့ꩻပွယ်ꩻလဲ့ထွူထိုꩻ ဗီယက်နမ်ခမ်းထင်ꩻ တောမ်ႏ ဗီယက်နမ်ခမ်းနဝ်သားဖုံႏလဲ့ ခြွဉ်းဗူႏပူꩻပေါင်ꩻချာယင်းဝင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ပွိုးစဲ့ꩻတွိုက်ꩻပွယ်ꩻယိုတဲင် ခမ်းသားမွိုးဖာ အသက်သွီႏပေါင်ꩻ ထဲ့သွုမ်ꩻထိုꩻဗာႏ အာမွေးထာꩻနဝ်ꩻသွူ။ ဗီယက်နမ် စဲ့ꩻသားတောမ်ႏခမ်းသားဖုံႏ သီမားထဲ့သွုမ်ꩻထိုꩻနဝ်ꩻ အဝ်ႏစွဉ်ႏ (၁)သန်းတောမ်ႏ (၃)သန်းခါႏအကျောင်ꩻ အဝ်ႏရိုꩻလွ့ဝင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ကမ္ဘောဒီးယားလိုꩻမျိုꩻနဝ်ꩻ (၂)သိန်ႏတောမ်ႏ (၃)သိန်ႏခါႏ တောမ်ႏ လာအိုလိုꩻမျိုꩻနဝ်ꩻ (၂)သောင်ႏ တောမ်ႏ (၃)သန်းခါႏ သီးမားထဲ့သွုမ်ꩻထိုꩻဗာႏနဝ်ꩻသွူ။ အမေႏရိကန်ႏ စဲ့ꩻသားဖုံႏလဲ့ စဲ့ꩻပွယ်ꩻအကို သီမားထဲ့သွုမ်ꩻထိုꩻဗာႏ အဖြာꩻပေါင်ꩻ ၅၈,၂၂၀ ဖြာꩻနဝ်ꩻသွူ။

 အာႏကွိုꩻ 

ကဏ္ဍ:ကမ္ဘာႏသမဲင်ꩻ