ဝေင်ꩻနယ်ႏပင်လောင်ꩻ

ဝေင်ꩻနယ်ႏပင်လောင်ꩻ(ဖြဝ်ꩻ : ပၢင်လွင်း၊ ၸႄႈဝဵင်း ၊ အင်္ဂလိပ် : Pinlaung Township) ယို အဝ်ႏလွေꩻ ဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ ဖြဝ်ꩻခမ်းနယ်ႏ အခဝ်နဝ် ပအိုဝ်ႏနမ်းပဲင်ႏအိုပ်ချုတ်ခွင်ꩻလꩻဒေႏသ အကို လောင်ဂျီတွဒ်ကွဉ်ႏ ၆၅ဒီဂရီႏ ၂၅ မိနစ် တွမ်ႏ ၉၆ ဒီဂရီႏ၆၅ မိနစ် အခါႏ၊ လတ္တီတွဒ်ထင်ꩻနဝ်ꩻ 
၁၉ဒီဂရီႏ၄၀မိနစ် တွမ်ႏ ၂၀ ဒီဂရီႏ၁၈မိနစ် အခါႏ ကိုယိုနဝ်ꩻသွူ။ နဝ်၊ထင်ꩻ အလုဲင်းနဝ်ꩻ အဝ်ႏ မဲင်ႏ ၃၂၊ တွို့ꩻ၊ကွဉ်ႏ အလုဲင်းနဝ်ꩻ မဲင်ႏ ၄၈ မဲင်ႏ အအဲဉ်ႏအလုဲင်ႏဧရိယာႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏ (၁၂၉၃.၄၂၅)စတုရန်းမဲင်ႏ နဝ်ꩻသွူ။ ၂၀၂၀ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ ဝေင်ꩻနယ်ႏပင်လောင်ꩻကို လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းနဝ်ꩻ အဝ်ႏ ၁၈၇,၂၃၃ ဖြာꩻသွူ။

ခမ်းကူခမ်းနား
ဝေင်ꩻနယ်ႏပင်လောင်ꩻခကွဉ်ႏဖဲ့ꩻယို ဝေင်ꩻနယ်ႏညောင်ႏရွီႏ တွမ်ႏ ခနဝ်ဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻနယ်ႏဖုဲင်ခွဉ်ႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏအကူအနား အဝ်ႏဗာႏလွေꩻဝင်ꩻသွူ ။ ခတွို့ꩻဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ နေပီတောႏခမ်းခြွဉ်းဗူႏဟံႏနယ်ႏ
ခထင်ꩻဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻနယ်ႏကလော် ခမ်းနယ်ႏအကူဖုံႏလဲ့ အဝ်ႏဗာႏလွေꩻဒျာႏ ဝင်နဝ်ꩻသွူ ။

ဟံႏပထဝီႏအခေႏနေႏ
ဝေင်ꩻနယ်ႏပင်လောင်ꩻယို ကောင်ရွေꩻကောင်တန်ဖုံႏ လွိုင်ႏအာငါႏ တဲင် ကောင်ရွေꩻဖုံႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏ ရွယ်ႏ နဝ်ထင်ꩻ နေႏဒျာႏ နဝ်ꩻသွူ။

ထီခြောင်အခေႏနေႏ
ဝေင်ꩻနယ်ႏပင်လောင်ꩻကိုယို ခြောင်ဖုံႏ ဆေ့ꩻငါႏ နဝ်ꩻသွူ။ ထီခြောင်ဖောင်ႏလောင်ႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏအခဝ်တွို့ꩻ ဖောင်ႏလောင်ႏထျꩻ အဝ်ႏဆꩻထင်ꩻ ထွတ်ꩻလင်ꩻနဝ်တဲင် အစိုႏရ အဝ်ႏတေင်ခါꩻနေးကန်(ရေကာတာ) အဝ်ႏထေလွေꩻ တျာႏမေႏအာႏနဝ်ꩻသွူ။ ထီခြောင်ပလူꩻတဲ့ အဝ်ႏဝေင်ꩻနယ်ႏအခဝ်ထင်ꩻ အဝ်ႏထွတ်ꩻ လင်ꩻကွဉ်ႏထင်ꩻ အင်းတိန် နောင်ရွီႏခြောင်ႏနဝ်ꩻသွူ။ ခြောင်ဖုံႏယိုလဲ့ အဝ်ꩻထွတ်ꩻရွယ်ႏ နဝ်ထင်ꩻ နေးဒျာႏကဲဉ်းအာနဝ်ꩻသွူ။ ထီပလွီꩻခြောင်ယို ထွတ်ꩻလွေꩻဗော့ꩻဒျာႏ ဝေင်ꩻပင်လောင်ꩻအထျꩻ တဲင် အဝ်ႏ
ထွတ်ꩻရွယ်ႏ နဝ်ထင်ꩻနေႏဒျာႏ နဝ်ꩻသွူ။

ထိုထဲင်ႏပင်ႏလယ်ႏ ထီခိုႏဆꩻကီအခေႏနေႏ
ဝေင်ꩻနယ်ႏပင်လောင်ꩻယို အဝ်ႏလွေꩻ ထိုထဲင်ႏပင်ႏလယ်ႏထီခိုႏဆꩻကီ ပေ(၄၈၀၀)လွို ရပ်နဝ်ꩻသွူ။ အထိုသွတ်ꩻကောင်နဝ်ꩻ ကောင်မောင်း ဒျာႏနဝ်ꩻသွူ။ ကောင်မောင်းနဝ်ꩻ အဝ်ꩻပေပေါင်ꩻ(၆၁၂၄)ပေနဝ်ꩻသွူ။ အထိုသွတ်ꩻဒေႏသနဝ်ꩻ ကောင်မောင်းဒုံ ဒျာႏတဲင် အဖွိုႏသွတ်ꩻနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ လယ်ပြင်တန်ဒုံ၊ ဖောင်ႏလောင်ႏတုံးနဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ ပေ(၁၀၄၅)ပေလွုမ်ꩻနဝ်ꩻသွူ။

လိုꩻဖြာꩻ၊ ငဝ်းငွါး၊ ဘာႏသာႏ
၂၀၂၀ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ ဝေင်ꩻနယ်ႏပင်လောင်ꩻကို လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းနဝ်ꩻ အဝ်ႏ ၁၈၇,၂၃၃ ဖြာꩻသွူ။

လိုꩻမျိုꩻအလွောက်ꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းဖုံႏ
၂၀၂၀ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းနဝ်ꩻ အဝ်ႏ 
 ပအိုဝ်ႏ - ၁၃၇,၉၄၈
 ဖြဝ်ꩻ - ၁၇,၇၈၁
 မန်း - ၁၄,၉၃၃
 တောင်းရွိုꩻ - ၆၆၀၄
 ကယန်း - ၄၃၆၇
 စောက်ꩻ - ၂၂၀၆
 မန်းနောင် - ၁၂၇၃
 ကယား - ၈၉၉
 ဓနုꩻ - ၇၇၅
 ချင်ꩻ - ၆၂
 ရခဲင်ႏ - ၂၄
 ခင် - ၁၅
 မဲင်ꩻ - ၆
 လိုꩻမျိုꩻလင်ဖုံႏ - ၃၄၀ ဖြာꩻသွူ။

ဝေင်ꩻနယ်ႏအကို ဒေါ့ꩻဖြေဝ်ႏငွေါဝ်းငွါခရာႏ
ဝေင်ꩻနယ်ႏပင်လောင်ꩻကိုယို ဒေါ့ꩻသွုံꩻအာ မန်း၊ ပအိုဝ်ႏ ငွေါဝ်းတဲင် ခမ်းရင်ꩻသားလိုꩻခွိုꩻဘာႏသာႏ ကထွာဒါႏ ပအိုဝ်ႏ၊ ဖြဝ်ꩻ၊ ကယန်း၊ တောင်ႏရွိုꩻ စတဲင် ဖုံႏလဲ့ ဒေါ့ꩻသွုံꩻဒျာႏနဝ်ꩻသွူ။

ကိုꩻကွဲႏဘာႏသာႏ
ဝေင်ꩻနယ်ႏပင်လောင်ꩻအကို ကအုံအဝ်ႏဒါႏ ခမ်းရင်ꩻသားဖုံႏ ကကိုꩻကွဲႏဒါႏ ဘာႏသာႏဖုံႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏဆလꩻယိုအတွိုင်ꩻသွူ −
စဲဉ်ႏ  ဝေင်ꩻ  ဗုဒ္ဓဘာႏသာႏ ခရစ်ယာန်ႏဘာႏသာႏ  ဟေင်ဒူယာႏသာႏ  အိစ်သာလမ်ဘာႏသာႏ  လူꩻ အလင်  ခြွဉ်း ၁  ပင်လောင်ꩻ ၁၆၅၀၄၉ ၄၃၇၅  ၆  ၁၅၂  -  ၃  ၁၆၉၅၈၅ ၂  နောင်တရား  ၄၅၂၆  - - -  -  -  ၄၅၂၆ ၃  ဖောင်ႏလောင်ႏ  ၆၈၅၈  ၅၄၄  -  -  - -  ၇၄၀၂   ဝေင်ꩻနယ်ႏချုတ်ခြွဉ်း  ၁၇၆၄၃၃  ၄၉၁၉  ၆ ၁၅၂  - ၃  ၁၈၁၅၁၃

 သမဲင်ꩻ 
နယ်ႏလွယ်လုံနဝ်ꩻ အဝ်ႏဖြဝ်ꩻခမ်းအခဝ်နဝ်ကို ဟံႏယာႏထာႏဝဒေႏသ နယ်ႏအမော့နဝ်သွတ်ꩻနဝ်ꩻသွူ။ အဝ်ႏသော့ꩻအရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၆-ဒီဂရီ ၂၅-မိနစ်တွမ်ႏ ၉၆-ဒီဂရီ ၅၇-မိနစ်အခါႏ၊ မြောက်လတ္တီတွဒ် ၁၉-ဒီဂရီ ၄၀-မိနစ်တွမ်ႏ ၂၀-ဒီဂရီ ၁၈-မိနစ်အခါႏကိုနဝ်ꩻသွူ။
နယ်ႏလွယ်လုံ ဆꩻထင်ꩻဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ နယ်ႏနမ်းခဲ့တွမ်ႏ နယ်ႏလွယ်အယ်၊ ဆꩻကွဉ်ႏဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ နယ်ႏစကား၊ နယ်ႏစကွယ်တွမ်ႏ နယ်ႏနမ်းတုတ်၊ ဆꩻနဝ်ဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ နယ်ႏမွိုင်ꩻပြုဲင်ꩻတွမ်ႏ နယ်ႏပျဉ်းပနား၊ ဆꩻတွို့ꩻဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ နယ်ႏပျဉ်းမနားတွမ်ႏ နယ်ႏရမည်းသင်းဖုံႏယို အဝ်ႏစပ်ဆွိုင်ꩻလွဝင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။

နယ်ႏအကို ကထင်ႏသျာꩻဒါႏ ထီခြောင်နဝ်ꩻ- ထီခြောင်ပေါင်းလောင်းသွူ။ ခြောင်ပေါင်းလောင်းယို အထျꩻအဝ်ႏကလော်ꩻဆင်ကောင်တွော့ꩻ ဖျတ်ကာႏလင်ꩻသွူ နယ်ႏလွယ်လုံတဲင် ထွတ်ꩻရွယ်ႏလင်ꩻ ပျဉ်းမနားဖဲ့ꩻနဝ်ꩻသွူ။
တယ်ႏစစွဉ်ႏ ဗြိတိသျှ (အင်္ဂလိပ်)စိုးကာႏ ဗꩻတွိုႏစွဉ်ႏဟန်ႏသနီꩻ ထီခြောင်ပေါင်းလောင်းတွမ်ႏ ထီခြောင်ပေါင်းလောင်း စေႏထွေဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ ဒေႏသခံႏသားဖုံႏ အဝ်ႏထွုမ်ႏလွဝင်ꩻ ခံꩻရတနာႏဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။ တယ်ႏ လာဒီဇင်ဘာ ဗꩻလွေꩻလာဖေဖော်ဝါရီအခါႏကိုနဝ်ꩻ ဝ(တဆံꩻ)ဖုံႏ လင်ꩻအာငါႏတဲင် ခွꩻမွေးစွဉ်ႏထာꩻသွူ။
ယိုခါ ပင်လောင်ꩻဝေင်ꩻကို ကအဝ်ႏထင်ႏသျာꩻဒါႏ မွေႏတောႏစေႏတီႏနဝ်ꩻ အေဒီနေင်ႏ ၁၇၉၄-ဗာႏကို ဖြဝ်ꩻတွမ်ႏပအိုဝ်ႏသီး ဖြွမ်းဗူႏတယ်ႏလွဝင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ဆင်ကောင်ဘုရာꩻတကာႏ "ဦး"နဝ်ꩻ အေဒီနေင်ႏ ၁၈၀၈-ဗာႏကို တယ်ႏခါꩻစေႏတီႏနဝ်ꩻသွူ။ ဒုံယင်းမီးဘုရာꩻနဝ်ꩻ အေဒီ နေင်ႏ ၁၈၅၃-ဗာႏကို အတန်အကယ်ꩻ ခွန်ဘုရာꩻမီ တယ်ႏသေꩻခါꩻနဝ်ꩻသွူ။

နယ်ႏလွယ်လုံအကို နေင်ႏ ၁၈၉၃-ဗာႏ မွူးကွို့ꩻနာꩻစာႏရင်ꩻအလꩻ လိုꩻဖြာꩻပေါင်ꩻနဝ်ꩻ အ၀်ႏ(၂၈၈၀၄)ဖြာꩻနဝ်ꩻသွူ။ နေင်ႏ ၁၈၉၈-ဗာႏ လိုꩻဖြာꩻပေါင်ꩻယို မဉ်ႏတဲက်ချာတွမ်ႏ နေင်ႏ ၁၈၈၇-ဗာႏ လိုꩻဖြာꩻပေါင်ꩻနဝ်ꩻ အာပိုႏလွဉ်စွဉ်ႏ (၁၀-)ရျာꩻခေါင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။ နယ်ႏလွယ်လုံကိုယို လိုꩻမျိုꩻပေါင်ꩻ အဝ်ႏ(၁၄)မျိုꩻနဝ်ꩻသွူ။ (၁၄)မျိုꩻအကို ပအိုဝ်ႏလိုꩻဖြာꩻပေါင်ꩻ (၁၆၆၄၀)ဖြာꩻ၊ ဖြဝ်ꩻ (၃၈၉၈)ဖြာꩻ၊ ဇယိမ်(၃၅၉၂)ဖြာꩻ၊ မန်း (၂၄၀၅)ဖြာꩻ၊ စောက်ꩻဗွာ(၁၂၉၅)ဖြာꩻ၊ စောက်ꩻတနျာႏ(၂၉၇)ဖြာꩻ၊ မန်းနောင် (၂၀၉)ဖြာꩻ၊ တောင်းရွိုꩻ (၁၉၆)ဖြာꩻ၊ ယင်းဘော်(၆၈)ဖြာꩻ၊ စောက်ꩻလမန် (၆၅)ဖြာꩻ၊ စောက်ꩻဘန်းအော့(၆၀)ဖြာꩻ၊ ဓနု(၆၀)၊ ဓနော့ (၁၇)ဖြာꩻ၊ ပတောင်ႏ(၂)ဖြာꩻ သေထွꩻဗာႏနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ နယ်ႏလွယ်လုံ အဓိကကထွာဒါႏ ပင်လောင်ꩻနဝ်ꩻ စပ်ဆွိုင်ꩻဒျာႏတွမ်ႏဒုံငတ်ꩻဒုံနဝ်ꩻသွူ။
အေဒီ နေင်ႏ ၁၈၉၃-ဗာႏနဝ်ꩻ ပင်လောင်ꩻကို လမ်းငင်းအဝ်ႏ ၁၆၂-လမ်းနဝ်ꩻသွူ။ နယ်ႏအကို လောဒင်ႏကွန်ႏကုန်ႏသယ်ႏသား အဝ်ႏ ၉၄-ဖြာꩻတဲင် ကွန်ႏဒင်ႏဖိုးပေါင်ꩻ အ၀်ႏ ၁၇၄၁-ဗာႏနဝ်ꩻသွူ။ စေးလာႏဖြဝ်ꩻ ထေမာꩻသားနဝ်ꩻ အဝ်ႏအုံဒုံနာႏမွန်းကိုသွူ။ နယ်ႏလွယ်လုံယို အေဒီနေင်ႏ ၁၈၈၀-ဗွေနဝ်ꩻ အွဉ်ႏထွော့လွေꩻဖေႏတွမ်ႏ ဝင်ꩻနယ်ႏအရန်း အုပ်ချုပ်ရေꩻအတန်အကယ်ꩻ (မြို့စား)နဝ်ꩻသွူ။

ဝေင်ꩻနယ်ႏအုပ်ချုပ်ရေꩻ အတန်အကယ်ꩻ (မြို့စား)ခွန်ပုနဝ်ꩻ ဝင်ꩻဖေႏလွေꩻခန်း ကမ္ဘောဇခွန်သုသိရီ မဟာရာဇဘွဲ့နဝ်ꩻသွူ။ ပွိုင်းလဲင်ႏစခါ နယ်ႏလွယ်လုံနဝ်ꩻ အုပ်ချုပ်လွဗꩻတွမ်ႏဖြားဒုံ (တောင်စား)(၁၂)ဖြာꩻနဝ်ꩻသွူ။ ခွန်ပုအနိစ္စခန္ဓာႏ ကထွိုင်ႏကုဲင်ထိုꩻနဝ်ꩻ ဝွေꩻကိုယ်ႏစာꩻ အပိုကထွာဒါႏ ခွန်တန်ကျယ် အုပ်ချုပ်လွေꩻလုဲင်ႏနဝ်ꩻသွူ။ နေင်ႏ ၁၈၉၇-ဗာႏနဝ်ꩻ တွမ်ထူႏလꩻလွေꩻ အခွဉ်ႏတောႏ ၁၆၀၄၂-ဗီႏနဝ်ꩻသွူ။
ဝေင်ꩻနယ်ႏပင်လောင်ꩻအကို ကပါသော့ꩻဒါႏ နယ်ႏလွယ်အဲနဝ်ꩻ အဝ်ႏဆꩻထင်ꩻဖဲ့ꩻ နယ်ႏသာမုဲင်းခမ်း၊ ဆꩻကွဉ်ႏဖဲ့ꩻ နယ်ႏတချတွမ်ႏနယ်ႏနမ်းခဲ၊ ဆꩻနဝ်ဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ နယ်ႏလွယ်လုံတွမ်ႏ ဆꩻတွို့ꩻဖဲ့ꩻ နယ်ႏရမည်းသင်းအခါႏကိုနဝ်ꩻသွူ။ နယ်ႏအကို ကထင်ႏသျာꩻဒါႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏကွို့ꩻခြောင်ဘီလူꩻ တလီးလွုမ်ꩻနဝ်ꩻသွူ။ နေင်ႏ ၁၈၉၇-ဗာႏနဝ်ꩻ လိုꩻဖြာꩻပေါင်ꩻ အဝ်ႏ ၅၄၇၁-ဗာႏနဝ်ꩻသွူ။ နဝ်ꩻအကို ပအိုဝ်ႏလိုꩻဖြာꩻပေါင်ꩻ (၃၇၆၂)ဖြာꩻ၊ တောင်းရွိုꩻ(၈၂၀)ဖြာꩻ၊ ဖြဝ်ꩻ(၂၅၃)ဖြာꩻ၊ ဇယိမ်(၁၇၂)ဖြာꩻ၊ မန်း(၁၂၈)ဖြာꩻ၊ မန်းနောင် (၄၉)ဖြာꩻ၊ ဓနော့(၆)ဖြာꩻနဝ်ꩻသွူ။

နယ်ႏလွယ်အဲအကို ထူႏရွဉ်ခွဉ်ႏသား (ငွေခွန်မှူး)နဝ်ꩻ အုံသော့ꩻဒုံလုံးဖိုးကိုသွူ၊ နယ်ႏလွယ်အဲယို ဒုံပေါင်ꩻအဝ်ႏ(၈၇)ဒုံနဝ်ꩻသွူ။ ခွန်မန်းစိုးတွင်ꩻ နယ်ႏလွယ်အဲ ထူႏရွဉ်ခွဉ်ႏသား (ငွေခွန်မှူး)ဖုံႏနဝ်ꩻ မောင်ကောင်း၊ ပေါကြည်၊ မောင်ရွှေ၊ မောင်သော်၊ မောင်ခိုင်၊ မောင်မိတ်၊ ငဖိုးတွမ်ႏ ခွန်ရွှေခြာဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။ နေင်ႏ ၁၈၈၇-ဗာႏ နယ်ႏလွယ်အဲအကို တွမ်ထူႏလꩻလွေꩻ အခွဉ်ႏတောႏ (၄၆၇)ဗီႏနဝ်ꩻသွူ။

ဝေင်ꩻနယ်ႏပင်လောင်ꩻအကို ကအဝ်ႏဒါႏ နယ်ႏလွယ်မော်ꩻနဝ်ꩻ အအဲဉ်ႏအလုဲင်း အဝ်ႏ ၄၉-မဲင်ႏနဝ်ꩻသွူ။
နယ်ႏလွယ်မော်ꩻဆꩻထင်ꩻဖဲ့ꩻ ကအဝ်ႏဒါႏ ခြောင်ဘီလူꩻနဝ်ꩻ ထွာစွဉ်ႏနယ်ႏလွယ်မော်ꩻ နယ်ႏကူသက်သေႏနဝ်ꩻသွူ။ နေင်ႏ ၁၈၉၇-ဗာႏကို နယ်ႏလွယ်မော်ꩻနဝ်ꩻ အွိုင်ႏပေါင်ꩻ အဝ်ႏ(၄)အွိုင်ႏနဝ်ꩻသွူ။ လိုꩻဖြာꩻပေါင်ꩻ အဝ်ႏ ၄၂၇၉-ဖြာꩻ၊ လမ်းငင်းအဝ်ႏ (၆၇၁)လမ်းနဝ်ꩻသွူ။ နဝ်ꩻအကို ပအိုဝ်ႏလိုꩻဖြာꩻပေါင်ꩻနဝ်ꩻ အဝ်ႏ(၃၃၃၆)ဖြာꩻ၊ တောင်းရွိုꩻ(၅၁၆)ဖြာꩻ၊ ဓနု(၈၄)ဖြာꩻ၊ မန်းနောင်(၂၆)ဖြာꩻတွမ်ႏ မန်း(၈)ဖြာꩻနဝ်ꩻသွူ။ ထူႏတွမ်လꩻလွေꩻ အခွဉ်ႏတောႏနဝ်ꩻ (၃၂၂၁)ဗီႏနဝ်ꩻသွူ။ အေဒီနေင်ႏ ၁၈၄၇-ဗာႏကို လွယ်မော်ꩻထူႏရွဉ်ခွဉ်ႏသား(ငွေခွန်မှူး)နဝ်ꩻ ဒင်ႏလွေꩻ မောင်ဖိုးစောရီနဝ်ꩻသွူ။
ဗြိတိသျှ (အင်္ဂလိပ်)သီး ကထူႏသိမ်ꩻဒါႏ နယ်ႏဖြဝ်ꩻခမ်း နေင်ႏ ၁၈၈၇-ဗာႏကို လွယ်မော်ꩻထူႏရွဉ်ခွဉ်ႏသားနဝ်ꩻ ထွာမောင်ရွှေပြည့်နဝ်ꩻသွူ။ လွယ်မော်ꩻအကို နေင်ႏ ၁၈၉၇-ဗာႏန၀်ꩻ လမ်းငင်းအ၀်ႏ(၂၆)လမ်း၊ လိုꩻဖြာꩻပေါင်ꩻ (၁၂၆)ဖြာꩻ အုံအ၀်ႏလွေꩻနဝ်ꩻသွူ။

နယ်ႏတချယို ထွာဒျာႏနယ်ႏ ညောင်ႏရွီႏပဲင်ႏနဝ်ꩻသွူ။ အအဲဉ်ႏအလုဲင်း အဝ်ႏ(၃၈ ဒသမ ၃၅)မဲင်ႏ၊ တွို့ꩻကွဉ်ႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏ ၄-မဲင်ႏ၊ နဝ်ထင်ꩻနဝ်ꩻ အဝ်ႏ ၁၀-မဲင်ႏနဝ်ꩻသွူ။ နယ်ႏတချကိုကအဝ်ႏဒါႏ ကောင်မင်းဆီႏနဝ်ꩻ ပေပေါင်ꩻအဝ်ႏ ၅၄၅၂-ပေနဝ်ꩻသွူ။ ကောင်ဆွာꩻကောင်(တောင်ရှည်တောင်)နဝ်ꩻ အဝ်ႏ ၅၁၇၆-ပေနဝ်ꩻသွူ။ ကောင်နဝ်ꩻဖုံႏနဝ်ꩻ တွမ်ႏလွယ်မော်ꩻကောင်ယို တဖွေါင်ꩻအဝ်ႏခါႏခါꩻဒျာႏဝင်ꩻရိုꩻဗာႏနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ နယ်ႏတချထျꩻယို လုံးမေႏသွာႏဖုံႏထန်ႏနဝ်ꩻသွူ။ နယ်ႏတချ အုပ်ချုပ်ရေꩻအတန်အကယ်ꩻ ကထွာဒါႏ ခွန်ဒေါသနဝ်ꩻ မွဉ်းဖျင်လွေꩻ ဓာတ်တောႏစေႏတီႏ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏအတန်အကယ်ꩻ မောင်ညှာနဝ်ꩻ မွဉ်းဖျင်လွေꩻစက်တောႏဘုရာꩻ၊ ဝေင်ꩻနယ်ႏအတန်အကယ်ꩻ ခွန်ချုပ်နဝ်ꩻ မွဉ်းဖျင်လွေꩻယင်း သမဲင်ꩻဝင်ႏစခါ မြသိန်းတန်ဘုရာꩻနဝ်ꩻသွူ။ ဗꩻတွိုႏယိုခါ စွုမ်ႏနေင်ႏ အဝ်ႏအွဉ်ႏလွေꩻ ဘုရာꩻပွယ်ꩻစေန်ႏနဝ်ꩻသွူ။ နယ်ႏတချအကို နေင်ႏ ၁၈၉၇-ဗာႏနဝ်ꩻ အွိုင်ႏအဝ်ႏ (၉)အွိုင်ႏ၊ ဒုံပေါင်ꩻအဝ်ႏ(၆၀)၊ လမ်းငင်းအဝ်ႏ (၆၃၂)လမ်း၊ လိုꩻဖြာꩻပေါင်ꩻ အဝ်ႏ(၂၉၆၅)ဖြာꩻနဝ်ꩻသွူ။ နဝ်ꩻအကို ပအိုဝ်ႏလိုꩻဖြာꩻပေါင်ꩻ အဝ်ႏ(၃၁၈)ဖြာꩻ၊ ဖြဝ်ꩻ (၁၉၁)ဖြာꩻ၊ တောင်းရွိုꩻ(၉၂)ဖြာꩻ၊ ဓနု(၁၅)ဖြာꩻ၊ မန်းနောင်(၁၂)ဖြာꩻ၊ မန်း(၃)ဖြာꩻတွမ်ႏ ဓနော့(၁)ဖြာꩻဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။ နယ်ႏတချအကို နေင်ႏ ၁၈၉၇-ဗာႏနဝ်ꩻ ထူႏတွမ်လꩻလွေꩻ အခွဉ်ႏတောႏ ၂၇၂၂-ဗီႏနဝ်ꩻသွူ။ သမဲင်ꩻကိုအလꩻ နယ်ႏတချကို ကအဝ်ႏအုံဒါႏ လိုꩻဖုံႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏပေါင်းလောင်းဒေႏသကို လွဉ်ကဲဉ်းအာအာနဝ်ꩻသွူ။ နယ်ႏတချအုပ်ချုပ်ရေꩻ အတန်အကယ်ꩻဖုံႏနဝ်ꩻ ခွန်စောရီ၊ ခွန်ကျောသား၊ ခွန်လှဘော်၊ ခွန်ချုပ်၊ ခွန်ဖေ၊ ခွန်ဒေါ၊ ခွန်ပေါ၊ ခွန်လင်း၊ ခွန်တုံး၊ ခွန်ပုံးတွမ်ႏ အောင်ညှာဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။

နေင်ႏ ၁၉၅၉-ဗာႏ၊ လာဧပြီ (၂၄)နီꩻနဝ်ꩻ နယ်ႏဖြဝ်ꩻခမ်း ပဒေႏသရာဇ် ကားကအဝ်ႏဖုံႏ စွဉ်ꩻထိုꩻအာႏဏာႏတဲင် ပဒေႏသရာဇ်အုပ်ချုပ်ရေꩻ ငိမ်ꩻခွꩻထိုꩻတွော့ꩻ ခမ်းပေါင်ꩻစု သမ္မတမျန်မာနဲင်ႏငံႏတောႏ ဖွဲ့ဗူႏပုံႏ အခင်ႏခံႏဥပဒေႏအလꩻ ဝေင်ꩻနယ်ႏပင်လောင်ꩻအကို ကပါသော့ꩻဒါႏ နယ်ႏလွယ်လုံ၊ နယ်ႏလွယ်အဲ၊ နယ်ႏလွယ်မော်ꩻ၊ နယ်ႏတချတွမ်ႏ နယ်ႏလုံးဖိုးဖုံႏနဝ်ꩻ ခြွဉ်းဗူႏလို့သွူဝင်ꩻတဲင် ပင်လောင်ꩻဝေင်ꩻကို ရပ်ကွက်အဝ်ႏ(၆)ရပ်ကွက်၊ အွိုင်ႏပေါင်ꩻ အဝ်ႏ(၁၃)အွိုင်ႏ၊ ဒုံပေါင်ꩻအဝ်ႏ(၂၅၉)ဒုံ၊ လမ်းငင်းပေါင်ꩻအဝ်ႏ(၁၅၇၉၁)လမ်း၊ လိုꩻဖြာꩻပေါင်ꩻ အဝ်ႏ(၁၁၅၃၉၃)ဖြာꩻနဝ်ꩻသွူ။

ပင်လောင်ꩻဝေင်ꩻနယ်ႏအကို အွိုင်ႏနောင်တရားနဝ်ꩻ ခွယ်ꩻထန်ႏဖေႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏခွယ်ꩻ နောင်တရားနုဲင်းနဝ်ꩻတဲင် ရပ်ကွက်အဝ်ႏ(၃)ရပ်ကွက်၊ အွိုင်ႏပေါင်ꩻအဝ်ႏ(၁၂)အွိုင်ႏ၊ ဒုံပေါင်ꩻအဝ်ႏ(၂၅၄)ဒုံ၊ လမ်းငင်းပေါင်ꩻအဝ်ႏ (၁၀၉၁၈)လမ်း၊ လိုꩻဖြာꩻပေါင်ꩻ အဝ်ႏ(၅၅၆၆၇)ဖြာꩻတဲင် ဝေင်ꩻနယ်ႏခွယ်ꩻနောင်တရား မဉ်ႏခြွဉ်းငီꩻဝင်ꩻ လိုꩻဖြာꩻပေါင်ꩻနဝ်ꩻ အဝ်ႏ(၁၇၁၀၆၀)ဖြာꩻကရိုꩻနဝ်ꩻ ဒင်ႏပျꩻနယ်ဗာႏနုဲင်းယိုသွူ။ ဝေင်ꩻနယ်ႏဖြယ်ဖုံႏယို အစိုႏရ ယားကုဲင်ချာလဲဉ်း ၂၀၁၆ ဗာႏနဝ်ꩻသွူ။ဖြားခွန်မောင်တုတ်၊ မောင်းမွူးခံꩻ အမုဲင်(၂၃)

 ဝေင်ꩻနယ်ႏအကိုဝေင်ꩻဖုံႏ 
ဝေင်ꩻနယ်ႏပင်လောင်ꩻကိုယို ဝေင်ꩻအဝ်ႏလွေꩻ(၃)ဝေင်ꩻဒျာႏနဝ်ꩻသွူ ။ 
ဝေင်ꩻပင်လောင်ꩻ
ဝေင်ꩻနောင်တရား
ဝေင်ꩻဖောင်ႏလောင်ႏ
ဝေင်ꩻနယ်ႏပင်လောင်ꩻအစွိုးစွိုးအဒဝ်ႏဒဝ်ႏအိုပ်ချုတ်ရေꩻအွဉ်ငါဌာႏန ကထေဒါႏ ဒေႏသဆဲင်ႏရာꩻအချက်လက်လိတ်ဖွူꩻ-၂၀၁၈

အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:ဖြဝ်ꩻခမ်းနယ်ႏကိုဝေင်ꩻနယ်ႏဖုံႏ