နျူတန်

သာ အုဲက်သဲတ် နျူတန် () (၁၆၄၃ ဇန်နဝါရီလာ ၄ - ၁၇၂၇ မတ်လာ ၃၁) နဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ အိန်းကလေတ်လိုꩻမျိုꩻ ရူပဗေဒပညာသျင်ႏ၊ သင်္ချာပညာႏသျင်ႏ၊ နက္ခတ္တဗေဒပညာႏ၊ ထာꩻယူႏထာꩻတွေꩻပညာႏသျင်ႏ၊ အဂ္ဂိရတ်(ဖို့ꩻဒြပ်ဓာတ်လွုံꩻ)ပညာႏသျင်ႏ၊ တီအိုလော်စီပညာႏသား တဖြာꩻဒျာႏတဲင် ကမ္ဘာႏသမဲင်ꩻကို အဩဇာႏဒို့ꩻတခြို့ꩻနွောင်ꩻ တန်အာမွေးအကျောင်ꩻ ခမ်းသားလိုꩻအာသီး အဝ်ႏသေယူႏရမ်ꩻခါꩻနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ နျူတန်နဝ်ꩻ ခရစ်နေင်ႏ ၁၆၈၇ ဗာႏကို ထေနယ်လွေꩻ ကပွိုးကဆဲင်ႏဒါႏတောမ်ႏ ကမ္ဘာႏဟံႏထွို့ꩻငင်ႏအာႏ နိယာမဖုံႏသွူ။ ဝွေꩻကခွုမ်မာꩻရုဲင်ꩻတသွိုးဒါႏ ဒြပ်ထွို့ꩻငင်ႏအာႏ(gravity)ဆဲင်ႏရာꩻ နျူတန်နိယာမ သိုမ်ဗာႏနဝ်ꩻ နေင်ႏပေါင်ꩻသိုမ်ရျာꩻလွိုအကို အဝ်ႏတွိုႏခြောင်ꩻအကျိုꩻအဝ်ႏအီ ရူပဗေဒအလောင်းကရိုꩻနဝ်ꩻ ရိုꩻလꩻဒျာႏသွူ။

နျူတန်နဝ်ꩻ ထွာ ကထွင်ႏဒါႏ ထွားညာꩻအီထာꩻကလꩻဒါႏ တယ်လီသကိုပ်မန်ႏပြောင်ꩻသား ပထမအရီးသွတ်ꩻ တဖြာꩻဒျာႏနေနေသွူ။ ခင်ႏမွဉ်အခေႏခံႏသွူ အရောင်ႏဗွာ ထာꩻလေရောင်ႏဖုံႏ ကကာႏဖျတ် သိုမ်စဲင်ႏမန်ႏခြုံး(သုံးမြှောင့်ဖန်တုံး)ကျာꩻ တဖဲ့ꩻကို ကထန်ႏလွဉ်ဒါႏ အရောင်ႏ(၇)မျိုꩻတဲင် ထေပြန်ႏနယ်လွေꩻပါ အရောင်ႏတီအိုရီနဝ်ꩻသွူ။ ဝွေꩻနဝ်ꩻ တဲမ်းခါꩻ ခွꩻဆွော့ꩻ(အေးခဲခြင်း) နိယာမ တကာႏတဝ်း အဝ်ႏလွူꩻထွားပါက အငဝ်း အလွေꩻအာႏ (အသံ၏ အရှိန်နှုန်း) နဝ်ꩻသွူ။

အာႏကွိုꩻ

Category:အိန်းကလေတ် ထွင်ႏထာꩻသား
Category:အိန်းကလေတ် သင်္ချာပညာႏသျင်ႏ
Category:အိန်းကလေတ် ရူပဗေဒပညာႏသျင်ႏ
Category:အိန်းကလေတ် နက္ခတ္တဗေဒပညာႏသျင်ႏ