ဗေလဲန်တုဲင်းနီꩻ

ထာꩻရက်မွူးနီꩻ () ဝင်ꩻကဟဲ့ꩻဒါႏ သိန့်ဗယ်လဲန်တုဲင်းနီꩻ တောဝ်းတဲ့ သိန့်ဗယ်လဲန်တုဲင်း ပွယ်ꩻနီꩻ ကရိုꩻဒါႏ ဗယ်လဲန်တုဲင်းနီꩻChambers 21st Century Dictionary, Revised ed., Allied Publishers, 2005 ISBN 9780550142108 ယို ထွာ ဖေဖော်ဝါရီ (ဖဲပ်ဘယူအရီ) ၁၄ နီꩻ (February 14) ကို စုမ်ႏနေင်ႏနေင်ႏ ကမာꩻဒါႏ မွူးနီꩻအုံပဆား အုံတန်ꩻထာꩻ (မန်း- အားလပ်ရက်) တနီꩻဒျာႏသွူ။ အစောဝ်းခါနောဝ်ꩻ ဆတွို့ꩻဖဲ့ ခရစ်ယာန်ႏသာႏသနာႏသားခြာကို ထွာ ထာꩻလွေꩻကမ်းတော့ꩻ လိုꩻသူႏတောႏ (မန်း- သူတော်စင်) Valentinusဖုံႏသွူ။ ထွာနုဲင်း လိုꩻအာကသေဒါႏ ထာꩻယေန်ႏငဲးတဗာႏ။ ထာꩻဖြေꩻစာ သဘာဝအလꩻ ထွာ လိုꩻ ဟမ်ႏတဗီႏလို့လို့ ကမာꩻဒါႏ ထာꩻယူႏလꩻခရာႏနောဝ်ꩻသွူ။ ကွဲးတွော့ꩻ တခမ်းခမ်းငါလဲ့ တအွောန်ႏထော့ဖေႏနေးတောဝ်း ဥပဒေႏ မွူးနီꩻအုံတန်ꩻထာꩻ (မန်း- တရားဝင်အားလပ်ရက်) သွူ။

စိုးယိုခါ ခရစ်ယာန်ႏ အာႏဇာႏနီႏ လိတ်တဲမ်းခါꩻ (မန်း- မှတ်တမ်း)Ansgar, 1986, Chaucer and the Cult of Saint valentine, pp. 46–58ကို ဝင်ꩻကတဲမ်းခါꩻဒါႏ ဗယ်လဲန်တုဲင်းမဉ်ꩻ ကရော့ꩻဒါႏတွမ်ႏ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄ (February 14) ယိုနောဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ဝင်ꩻကဟဲ့ꩻမဉ်ꩻဒါႏ ဗယ်လဲန်တုဲင်း အဖြာꩻတန်ကို တဖြာꩻသွူ။ ရေားမ အဉ်ပုဲင်ယာကို တေက်ꩻနျꩻခါꩻမွေး ခရစ်ယာန်ႏသာႏသနာႏခါ ရေားမခမ်းသား လိုꩻသူႏတောႏ ကမဉ်ꩻဒါႏ သိန့်ဗယ်လဲန်တုဲင်း တဖြာꩻနောဝ်ꩻ ထွားဟောဝ်ဖေႏခါꩻမွေး ခရစ်ယာန်ႏဖုံႏသွူ။ စိုးနောဝ်ꩻခါနောဝ်ꩻ ပေါႏရိုꩻစဲ့ꩻသားယို ပါဖေႏတောႏလမ်းတောဝ်းထာꩻ။ သိန့်ဗယ်လဲန်တုဲင်း သမ်းတောႏလမ်းဖေႏ စဲ့ꩻသားဖုံႏတဲင် ပါဆောမ်ꩻအွောန်ႏသော့ꩻဝွေꩻ အွိုးထောင်ႏကို။ လိတ်တဲမ်းခါꩻ ခရစ်ယာန်ႏ အာႏဇာႏနီႏဖုံႏကိုနောဝ်ꩻ သိန့်ဗယ်လဲန်တုဲင်း အဖြာꩻယိုမဉ်ꩻလဲ့ အောဝ်ႏပါ။ ဒဏ္ဍာရီဖုံႏကိုရိုꩻ ပါအွောန်ႏသော့ꩻဝွေꩻ ထောင်ႏကိုခါ ဝွေꩻလိုမ်ꩻလာꩻဖေႏက ဗာႏရဲပ်ထွားထောင်ႏသားသီး အတန်အကဲꩻ Asterius ပိုမူႏနဝ်ꩻသွူ။ ခါးလား ပါꩻကမာꩻသီထိုꩻဝွေꩻခါ သိန့်ဗယ်လဲန်တုဲင်း တဲမ်းဖေႏလွေꩻက လိတ်ဖဝင်ꩻ ပါမူႏပေႏနောဝ်ꩻဖြာꩻထျꩻ၊ လိတ်ကိုနောဝ်ꩻ တဲမ်းထွို့ꩻခါꩻ ဝွေꩻစူမုဲင် "Your Valentine" နုဲင်းနောဝ်ꩻတဲ့ရိုꩻ။
သိန့်ဗယ်လဲန်တုဲင်းနီꩻယို အဉ်ဂလီကန် ဘုရာꩻကျောင်ꩻတွမ်ႏ လူတာရန် ဘုရာꩻကျောင်ꩻ (ပရိုတဲတ်သတဉ့်) ဖုံႏအတာႏ ထွာ ပွယ်ꩻမာꩻခါꩻနေးတွမ်ႏဥပဒေႏသွူ။ ဆကွောန်ႏဖဲ့ꩻ အော်တိုဒေါ့ ဘုရာꩻကျောင်ꩻ ကရဲပ်အွောန်ခါꩻဒါႏ ဒေသကို ကဉ်းအာအာကဲႏ မာꩻလွဝင်ꩻ သိန့်ဗယ်လဲန်တုဲင်းနီꩻ။ ကွဲႏတွော့ꩻ ထွာဒျာႏ ဇျူလုဲင်လာ ၆ နီꩻ တွမ်ႏ ဇျူလုဲင်လာ ၃၀ နီꩻ။ ပထမတနီꩻနောဝ်ꩻ ထွာ ထူႏဂုဏ်ႏမာꩻဖေႏ ရေားမဗွေႏဗွန် သိန့်ဗယ်လဲန်တုဲင်းတာႏ၊ ဒုတိယ တနီꩻခေါ်နောဝ်ꩻ ထူႏဂုဏ်ႏမာꩻဖေႏ သာႏသနာႏသီး အာႏဇာႏနည်ႏ ဗယ်လဲန်တုဲင်း (the bishop of Interamna (modern Terni)) အတာႏနဝ်ꩻသွူ။

သိန့်ဗယ်လဲန်တုဲင်း
ကထွာလှောန်ခြောင်ꩻကို အလီအလာဖုံႏ
ခရစ်ဆျန် သာႏသနာႏ အစောဝ်းရီးခါကို သာႏသနာႏသီး အာႏဇာႏနည်ႏဖုံႏယို ဖေႏမဉ်ꩻခါꩻအာမွေးစှောန်ႏ ဗယ်လဲန်တုဲင်းသှူ။ ဖဲပ်ဘယူအရီ ၁၄ နီꩻတာႏ ကဖေႏဂုဏ်ႏခါꩻဒါႏဝင်ꩻ ဗယ်လဲန်တုဲင်းနောဝ်ꩻ ထွာ ဗယ်လဲန်တုဲင်း ကအောဝ်ႏဒါႏ ရေားမဝေင်ꩻကို (valentinus presb.m. Romae) တောမ်ႏယင်း ဗေလဲန်တုဲင်း ကအုံဒါႏ တာနီဝေင်ꩻကို (valentinus ep. Interamnensid m. Romae) သီးနောဝ်ꩻသှူ။ ဗေလဲန်တုဲင်း ကအုံ ရေားမဝေင်ꩻကိုဖြာꩻနောဝ်ꩻ ထွာဗွေႏဗွန် ခရစ်နေင်ႏ ၂၆၉ ဗာႏကိုရပ်ခါ။ ရေားမဝေင်ꩻကို ဝွေꩻဗွေႏ အှောန်ႏစွꩻစှောန်ꩻထိုꩻ နမ်းတာႏအကျိုꩻဖုံႏ၊ မာꩻဖေႏ သာႏသနာႏတာႏ အာႏဇာႏနည်ႏ ထာꩻမာꩻတဲင် ပုပ်ဗွေႏဗွန်တန် ပထမ အရီးဖြာꩻ (မန်း- ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ပထမမြောက်) ဂလေသီရတ်သ် သော့ꩻခါꩻဖေႏ ဝွေꩻဗွေႏမဉ်ꩻ အှိုး မှူးနီꩻရဲန်ႏ ကဝုဲင်ႏဘုရာꩻကို ခရစ်နေင်ႏ ၄၉၆ ဗာႏခါ။ ဗယ်လဲန်တုဲင်း နမ်းခြုံယို အှောန်ႏပလို့ꩻခါꩻ  ဗီယာ ဖလာမီနီးယားကို။ လိုꩻသူႏတောႏ ဗယ်လဲန်တုဲင်း နမ်းခြုံယို ဝင်ꩻအှောန်ႏသေးဟောဝ်ခါꩻ Church and Catacombs of San Valentino ဝုဲင်ႏဘုရာꩻကျောင်ꩻ ကအောဝ်ႏဒါႏ ရေားမဝေင်ꩻကို။ ကျောင်ꩻနောဝ်ꩻဖြုံႏနဝ်ꩻ အထဝခေတ်တစိုးလုမ်း ထွာ အခရာႏတန် ဝတ္တရာꩻမာꩻ ခင်ႏလမ်း (မန်း- အရေးကြီးသော ဝတ်ပြုရာနေရာ) ဗꩻတှိုႏစှောန်ႏ ခါးလား ပုပ်ဗွေႏဗွန်တန် နီကိုလတ်သ် စတုတ္ထဖြာꩻ ကကြုဲင်းအုံတေား Santa Prassede ကိုခါကာႏနောဝ်ꩻသှူ။

ထူႏတောမ်

ကဏ္ဍ:သမဲင်ꩻ
ကဏ္ဍ:ယေန်ႏငဲးတာႏ