လူသိဉ်ဗတ်ခမ်းထီ

လူသိဉ်ဗတ်ခမ်းထီ (အဲင်းကလေတ်: Luxembourg) (လူသိဉ်ဗတ်: Lëtzebuerg) ဟဲ့ꩻ လတ်သိဉ်ဗတ်ခမ်းထီ နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ ဥရောပတွိုက်အခဝ်တွို့ꩻ (ကုန်းတွင်းပိတ်)ခမ်းပေႏတခမ်းဒျာႏသွူ။ အကူအဝ်ႏစပ်လွေꩻတောမ်ႏ ဗယ်စီယမ်ခမ်းထီ၊ ပိဉ်တိစ်ခမ်းထီ၊ စျာမနီခမ်းထီ ဖုံႏသွူ။ လူသိဉ်ဗတ်ခမ်း အအဲဉ်ႏအလုဲင်းဧရိယာႏအဝ်ႏ ၂၅၈၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၉၉၉ စတုရန်းမဲင်ႏ)၊ ၂၀၁၁ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းနဝ်ꩻ အဝ်ႏအုံသော့ꩻ ၄၃၉,၅၃၉ ဖြာꩻသွူ။ ဝေင်ꩻတန်နဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ဝေင်ꩻလူသိဉ်ဗတ် နဝ်ꩻသွူ။ ခမ်းထီအိုပ်ချုပ်ရေꩻစနိစ်နဝ်ꩻ ထူႏသုင်ꩻဒျာႏ နမ်းခြောင်ꩻ(ကိုယ်စားပြု)ဒီမိုကရေသီစနိစ်တောမ်ႏ (စည်းမျဉ်းခံ)ခွန်ဟော်ခံꩻစနိစ်တဲင် ကေားအိုပ်ချုတ်သားနဝ်ꩻ အရန်းထိုꩻကယ်ꩻထဲင်း နယ်ႏ(နယ်စား)အရန်းတောမ်ႏ အရန်းဖွိုႏကယ်ႏထဲင်း ခွန်ဟော်ꩻခံꩻ ကထွာဒါႏ ဂရင်းန်းဒျု ဒျာႏသွူ။ ထွာဒျာႏ ဂရန်းဒျု ကအိုပ်ချုတ်ဒါႏ ကမ္ဘာႏလောင်း အာႏဏာႏပဲင်ႏ ခမ်းတဖြုံႏဒျာႏသွူ။ ခမ်းယိုနဝ်ꩻ စီꩻပွာꩻလွိုင်ႏကွုန်ꩻခြွေခြာႏမွေးငါႏ ခမ်းတခမ်းဒျာႏတဲင် လိုꩻတဖြာꩻစီႏ ပုင်ႏမဲဉ်ႏရွဉ်နွို့လာတာႏ အအာသွတ်ꩻခမ်းအကျောင်ꩻ နုဲင်ငံတကာ ရွဉ်တောင်ꩻအစွိုꩻသီး ဒေါ့ꩻရိုꩻအလꩻ သေထွꩻဗာႏနဝ်ꩻသွူ။

တရာꩻဝင်ႏအမိဉ်ꩻနဝ်ꩻ အဝ်ႏဟဲ့ꩻဒျာႏ လူသိဉ်ဗတ် မဟာႏစောက်ꩻဖါးခမ်းထီ (Grand Duchy of Luxembourg) တဲင် ဥရောပအကို ထွာအပေႏသွတ်ꩻ ခမ်းထီဒျာႏသွူ။ ဖဲ့ꩻတွို့ꩻတောမ်ႏ ဖဲ့ꩻထင်ꩻနဝ်ꩻ [[ဗယ်စီယမ်ခမ်းထီ]၊ ဖဲ့ꩻကွဉ်ႏနဝ်ꩻ စျာမနီခမ်းထီ၊ ဖဲ့ꩻနဝ်နဝ်ꩻ ပိဉ်တိစ်ခမ်းထီ ခမ်းဖုံႏ အဝ်ႏခူရောင်ꩻခါꩻနဝ်ꩻသွူ။ လူသိဉ်ဗတ်ဝေင်ꩻတန်နဝ်ꩻ အဝ်ႏပြဲင်ႏတောႏတောမ်ႏ ဝေင်ꩻဘရပ်ဆဲလ်တောမ်ႏ ဝေင်ꩻစထရပ်စ်ဘာ့ဂ် (Strasbourg)ဖုံႏတဲင် ထွာဒျာႏ ဥရောပသမဂ္ဂ ဝေင်ꩻတန်တဝေင်ꩻဒျာႏသွူ။ EU အရန်းထိုသွတ်ꩻ တရာꩻစီႏရင်ꩻခွင်ꩻ ကအဝ်ႏဒါႏ ဥရောပ တရာꩻရေꩻရွုမ်ꩻဖုံႏလဲ့ အဝ်ႏသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ခမ်းထီကို လိုꩻမျိုꩻ၊ ယေန်ႏငဲးရေꩻ၊ ဘာႏသာႏ ငဝ်းငွါဖုံႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏစပ်ဆွိုက်တောမ်ႏ ဗွော့ꩻရာꩻ ပိဉ်တိစ်၊ စျာမန် ယေန်ႏငဲးရေꩻဖုံႏတဲင် ခမ်းထီတန်အရန်း ရွုမ်ꩻသုင်ꩻဘာႏသာႏဖုံႏလဲ့ အဝ်ႏအွောန်ႏထွော့ခါꩻဖေႏ (၃)ဘာႏသာႏနဝ်ꩻသွူ။ နဝ်ꩻဖုံႏနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ပိဉ်တိစ်၊ စျာမန် တောမ်ႏ စွိုးခွိုꩻဘာႏသာႏငဝ်းငွါအနေႏနဝ်ꩻ ထွာ လတ်သသိဉ်ဗတ်ဂိစ် (Luxembourgish) ဘာႏသာႏငဝ်းငွါဒျာႏသွူ။လူသိဉ်ဗတ်ခမ်းယို ၂၀၁၆ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ ၅၇၆,၂၄၉ ဖြာꩻတဲင် ဥရောပတွိုက်ကို ထွာလိုꩻဖြာꩻအဆေ့ꩻသွတ်ꩻ ခမ်းတခမ်းဒျာႏသွူ။ ကွဲႏတွော့ꩻ လိုꩻဖြာꩻ တိုꩻပွာꩻနုံꩻနဝ်ꩻ အဝ်ႏအရန်းထိုကိုသွူ။ ခမ်းလင်နုဲင်ႏငံႏချာႏသားနဝ်ꩻ အဝ်ႏတတွာလွေꩻ ခမ်းထီလိုꩻဖြာꩻ တထာႏဝရပ်သွူ။ ခမ်းယိုနဝ်ꩻ လွိုင်ႏကွုန်ꩻထင်ႏထိုထွူလဲဉ်းဒါႏ ခမ်းတခမ်းဒျာႏတဲင် စီꩻပွာꩻရေꩻထင်ႏထိုဒါႏ ကမ္ဘာႏလောင်း တဖြာꩻစီႏ GDP အရန်းထိုသွတ်ꩻ ခမ်းတခမ်းဒျာႏသွူ။

လူသိဉ်ဗတ်ခမ်းထီနဝ်ꩻ အဝ်ႏပါသော့ꩻ တယ်ႏထောင်ႏ ဥရောပသမဂ္ဂ၊ OECD၊ ကုလသမဂ္ဂ၊ NATO တောမ်ႏ ဘယ်နယ်လပ်စ် (Benelux) အစွိုꩻသား ခမ်းထီဖုံႏအကိုနဝ်ꩻသွူ။ ခမ်းထီဝေင်ꩻတန်တောမ်ႏ အတန်သွတ်ꩻဝေင်ꩻ ကထွာဒါႏ ဝေင်ꩻလူသိဉ်ဗတ်နဝ်ꩻ ဥရောပသမဂ္ဂ ဆꩻလ့ အစွိုꩻအဗူႏဖုံႏတောမ်ႏ နမ်းခြောင်ꩻအစွိုꩻသီး ရွုမ်ꩻဖုံႏ အဝ်ႏသော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ၂၀၁၃ တောမ်ႏ ၂၀၁၄ ဗာႏကို ထေင်းထမ်ႏဒါႏ ကုလသမဂ္ဂ လိုမ်းဗိဉ်ႏရေꩻ ကောင်သီတာႏဝွန်ႏနဝ်ꩻ လူသိဉ်ဗတ်ခမ်းထီ သမဲင်ꩻကို ထွာအရီးသွတ်ꩻနဝ်ꩻသွူ။ တွိုႏ ၂၀၁၆ ဗာႏ လူသိဉ်ဗတ်ခမ်းသားသီးနဝ်ꩻ လꩻလွေꩻ ခမ်းထီ ၁၇၂ ခမ်း ဗီသာလွစ်တခြင်ခွင်ꩻ(လꩻခြေင်) မွေးတဝ်းလဲ့ ထေထူႏနွောင်ꩻ ဖျော်တွိုႏဗီသာခွင်ꩻဖုံႏ နဝ်ꩻသွူ။ ကောပ်ထွာလွောန် အခေႏနေႏနုဲင်းနဝ်ꩻတဲင် လူသိဉ်ဗတ် ပတ်သပို့(လက်မတ်ကာႏအီခမ်း)နဝ်ꩻ အဝ်ႏဗွိုန်လွေꩻစွောန်ႏ ကနေဒါတောမ်ႏ သွိသာလန်ခမ်းသီးတဲင် ကမ္ဘာႏလောင်း အဝ်ႏလွေꩻစွောန်ႏ အရန်း ၁၅ ကိုသွူ။

 အာႏကွိုꩻ 

Category:ဥရောပတွိုက်ကို ခမ်းထီဖုံႏ