တယ်ႏထွင်ႏမာꩻအွဉ်ရီး

"တယ်ႏထွင်ႏမာꩻအွဉ်ရီး ပအိုဝ်ႏလိုꩻယွဲး အဝ်ႏလိုႏပေါႏထန်ႏအာ"
ခေတ်ဟန်ႏသနီꩻယိုနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏနယ်ꩻပညာႏခေတ်တန် တဖြုံႏနဝ်ꩻသွူ၊ ကပြွူႏဖြိုထင်ႏထိုလဲဉ်းဒျာႏ ခမ်းထီဖုံႏနဝ်ꩻ ယိန်းသုင်ꩻအာမွေးစွဉ်ႏ နယ်ꩻပညာႏနဝ်ꩻသွူ၊ မာꩻခမ်းထီပြွူႏဖြိုရေꩻကိုတဲ့နဝ်ꩻ၊ မာꩻစီꩻပွါꩻရေꩻတဲ့နဝ်ꩻ၊ ထိုမ်ႏထွားအီလိုꩻသီး ထာꩻဆာရောႏဂါႏ ခြွိုင်ႏသန်ꩻရေꩻတာႏတဲ့နဝ်ꩻ၊ ဟန်ႏသနီꩻ ခမ်းထီအဒေါဝ်ႏဒေါဝ်ႏ သွုပ်ဆွိုက်ရေꩻတဲ့နဝ်ꩻ၊ စဲ့ꩻရေꩻ လိုမ်းဗဉ်ႏရေꩻတာႏ လက်နက်ခြွိုင်းခြိုꩻအမျိုꩻမျိုꩻတဲ့နဝ်ꩻ နယ်ꩻပညာႏနဝ်ꩻ အရေꩻတန်အခန်ꩻကဏ္ဍကို အဝ်ႏပါနဝ်ꩻသွူ။
ခမ်းထီကို မာꩻတထာတဖူꩻဖုံႏ၊ မꩻလမ်းပါႏလမ်းတွိုက်ထိုဖုံႏနဝ်ꩻ မာꩻသုင်ꩻအီဒျာႏ တောမ်ႏစက်ခြွိုင်းခြိုꩻ၊ ဗွိုန်တဝ်းဒွုမ်နုဲင်းပွိုင်းလဲင်ႏခါ၊ သုင်ꩻနေးလိုꩻသီးအာႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏကုဲင်ဆေ့ꩻလုမ်ꩻသွူ၊ မိဉ်းမာꩻတဖူꩻ ခူႏကောင်ခူႏလဲင်း၊ မိဉ်းမာꩻတထာ ခူႏခြောင်ခူႏလုံးဖုံႏကရိုꩻလဲ့ ခူႏအီဒျာႏတောမ်ႏစက်လွဉ်းလွဉ်းနဝ်ꩻသွူ၊ မိဉ်းမာꩻလမ်းပါႏထိုဖုံႏလဲ့ ယွော့ဒင်ႏကွီးဒင်ႏဒျာႏတောမ်ႏစက်ယန္တရားနဝ်ꩻ အဝ်ႏထီႏဒျာႏဝင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။
မိဉ်းနုဲင်းယင်းဒျာႏ စင်ကာပူ၊ ဟောင်ကောင်၊ ကိုးရီးယား၊ ဂျပန်ခမ်းထီဖုံႏယို ခမ်းထီအဲဉ်ႏ၊ လိုပ်ꩻမာꩻခရာႏဟံႏယာႏသွို့ꩻခြံဖုံႏ တလွိုင်ႏပြန်ꩻပြော်ꩻတဝ်းနဝ်ꩻသွူ။ ခမ်းထီအစိုႏရတဲ့နဝ်ꩻ၊ ခမ်းသားထီသားတဲ့နဝ်ꩻ စီꩻပွါꩻရေꩻဖုံႏယို ထိုမ်ႏလွဉ်ꩻဒျာႏတောမ်ႏနယ်ꩻပညာႏနဝ်ꩻသွူ။
ဟောင်ကောင်ခမ်းသားဖုံႏယို ဟောင်ကောင်ခမ်းကို လိုပ်ꩻမာꩻခရာႏ တအဝ်ႏတဝ်းနဝ်ꩻသွူ၊ ကွဲႏတွော့ꩻ ခမ်းသားတဖြာꩻစီႏ ရွဉ်အနွို့ယို အာထဲင်းမြန်မာခမ်းထီကို ခမ်းသားတဖြာꩻစီႏ ရွဉ်အနွို့နဝ်ꩻသွူ၊ ဝေင်ꩻကို လိုꩻအုံအဝ်ႏမုဖုံႏ၊ လမ်းပါႏလမ်းတွိုက်ဖုံႏယိုလဲ့ ပြွူႏဖြိုဒျာႏနဝ်ꩻသွူ။
ယိုခါ မြန်မာခမ်းထီကို ကထွာဒါႏ စီꩻပွါꩻရေꩻအခန်ꩻကဏ္ဍတဲ့ တရိုꩻတဝ်း၊ ပြွူႏဖြိုရေꩻအခန်ꩻကဏ္ဍတဲ့ တရိုꩻတဝ်း၊ လိုꩻသီးအသုင်ꩻအီတာႏ လိုꩻမုရေꩻထာꩻခြိုꩻဖုံႏတဲ့တရိုꩻတဝ်း တယ်ႏထွင်ႏမာꩻအွဉ်ရီး လိုꩻယွဲးသီး ဖေႏကပေါႏထန်ႏလွဉ်အာအာနဝ်ꩻ ဝင်ꩻကျိုꩻစာꩻလွူးထန်ႏ၊ ကျိုꩻစာꩻပင်ႏထိုနဝ်ꩻသွူ။ ပွိုင်းဝွို့တောမ်ႏ ပညာႏရေꩻကိုတဲ့နဝ်ꩻ၊ စီꩻပွါꩻရေꩻကိုတဲ့နဝ်ꩻ မိဉ်းတယ်ႏထွင်ႏမာꩻအွဉ်ရီးဖိုနဝ်ꩻလဲ့ ဝင်ꩻထူႏဂုဏ်ႏ၊ ဟဲ့ꩻမာꩻဖေႏ မော့ꩻခွဲးပွယ်ꩻတဲင် ဖေႏနေးကယိန်းထင်ႏထိုနဝ်ꩻ အုံကိုမ်ဖေႏ၊ ဖေႏကျံႏဉာဏ်ႏဖေႏ၊ စွယ်ႏပင်ႏဖေႏထဲင်းထဲင်း၊ မာꩻနေးတောမ်ႏတယ်ႏထွင်ႏမာꩻအွဉ်ရီး ပွယ်ꩻညီႏလာႏခံႏဖုံႏနဝ်ꩻ သေထွꩻဗာႏနဝ်ꩻသွူ။
နဝ်ꩻမꩻ ခမ်းထီတဖြုံႏ၊ လိုꩻမျိုꩻတမျိုꩻ ယံကထင်ႏထိုတိုꩻတက်နဝ်ꩻ ခမ်းထီကိုလိုꩻမျိုꩻကိုယို တယ်ႏထွင်ႏမာꩻအွဉ်ရီးသား မျိုꩻသွုပ်လိုꩻယွဲးသီးဖုံႏအကို တယ်ႏထွင်ႏမာꩻအွဉ်ရီးမျိုꩻသွုပ်တသာ အဝ်ႏလိုႏပေါႏထန်ႏအာအာနဝ်ꩻသွူ။ တယ်ႏထွင်ႏမာꩻအွဉ်ရီးသား မိဉ်းအဝ်ႏသော့ꩻအာ ခမ်းထီကို လိုꩻမျိုꩻကိုဒျာႏမꩻ ခေတ်ဟန်ႏသနီꩻ အခေႏနေႏအလꩻ ပညာႏရေꩻကိုလဲ့နဝ်ꩻ၊ စီꩻပွါꩻရေꩻကိုတဲ့နဝ်ꩻ ခြေင်ႏဝင်ꩻခမ်းလင် အီႏထွꩻနဝ်ꩻသွူ။
တယ်ႏထွင်ႏမာꩻအွဉ်ရီး ပညာႏသျင်ႏသား ဖေႏကပေါႏထန်ႏလွဉ်အာအာနဝ်ꩻ လိုꩻယွဲးသီး သွဉ်ထူႏခွင်ꩻ၊ သွဉ်လွူꩻခွင်ꩻ၊ ထိုမ်ႏထောင်ထွားစောႏတနာႏခွင်ꩻ၊ ခုမ်စံႏမာꩻစံꩻခွင်ꩻ၊ တောမ်ႏသꩻဓာတ်ထိုထိုစတဲင်ဖုံႏယို အဝ်ႏလိုႏဖေႏတခြင်နဝ်ꩻသွူ၊ လိုꩻယွဲးသီး မိဉ်းခုမ်မာꩻစံꩻသွူထာꩻ တစွိုးစွိုးတမျိုꩻမျိုꩻယို အဝ်ႏလိုႏထီႏတဝ်းအကုဲင်ဖဲ့ꩻ၊ အဝ်ႏလိုႏဒေါ့ꩻသꩻထဲ့ သꩻကုဲင်ဖေႏတဝ်း၊ အဝ်ႏလိုႏဖေႏအာႏ၊ အဝ်ႏလိုႏပင်ႏအာႏဖေႏငါႏနဝ်ꩻသွူ။
ပိုလီꩻလိုꩻယွဲးသီး ပညာႏရေꩻဖဲ့ꩻဖုံႏယိုလဲ့ ခွဒင်းကသွဉ်နွောင်ꩻအတွိုင်ꩻနဝ်ꩻ အဝ်ႏလိုႏပင်ႏဖေႏအာႏငါႏသွူ၊ လꩻငါဘွဲ့ငါမန်ႏထွူ အွဉ်ႏထွူအွဉ်ႏသွတ်ꩻခန်း၊ မိဉ်ႏလꩻဘွဲ့လဲ့ လွူးနမ်းတာႏ လိုမ်းလဲဉ်းဒျာႏ၊ မိဉ်းဒါႏလꩻ လိတ်ဖတ်တာႏ ထွားတာႏငါတဲ့ မွေးလဲဉ်းဒျာႏ၊ စတဲင်သွဉ်ပညာႏနဝ်ꩻ သွဉ်တောမ်ႏဒျာႏ မာꩻအံႏအီတစွိုးစွိုး တမျိုꩻမျိုꩻလꩻ မောင်ꩻကော့ꩻချက်ဖုံႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏထီႏအဝ်ႏသေထွꩻဒျာႏဝင်ꩻဖုံႏသွူ။
ကွဲးညည ပိုလီꩻလိုꩻပေႏသီး သွဉ်လိတ်ယို သွဉ်လိတ်မိဉ်းထွူ၊ သွဉ်လိတ်မိဉ်းအောင်ႏနဝ်ꩻ မာꩻထမုဲင်ꩻလꩻ၊ အီႏလꩻထာꩻမာꩻအမျိုꩻမုဲင်ꩻ၊ အီႏလꩻလာတာႏ ထာꩻမာꩻခꩻတခွုင်းမုဲင်ꩻ-စတဲင် သွဉ်ပညာႏနဝ်ꩻ ဆုင်ꩻဖျတ်ဒျာႏ တောမ်ႏထာꩻမာꩻတန်ႏဖိုꩻ၊ ထာꩻမာꩻလာတာႏခꩻတန်ႏဖိုꩻဖုံႏနဝ်ꩻ ကဲဉ်းအာအာ အဝ်ႏထီႏဗာႏနဝ်ꩻသွူ။
သွဉ်ပညာႏတွော့ꩻ ပညာႏအလောင်းကလꩻဒါႏ ထာꩻသေထာꩻဒါႏ၊ နမ်းတာႏ ယိုနဝ်ꩻ အမဲဉ်ႏ၊ ယိုနဝ်ꩻ အမာႏ ကဆုင်ꩻဖျတ်နွောင်ꩻတဲ့နဝ်ꩻ၊ မိဉ်းမာꩻနုဲင်းမုဲင်ꩻနဝ်ꩻ အီႏထွာလွဉ်ထမုဲင်ꩻ၊ မိဉ်းမာꩻနုဲင်းမုဲင်ꩻနဝ်ꩻ အန္တရာယ်ႏအဝ်ႏနွောင်ꩻနုဲင်းမုဲင်ꩻ၊ လောကအတာႏ အဝ်ႏလိုႏထမုဲင်ꩻ၊ လိုꩻသီးအတာႏ အဝ်ႏလိုႏထမုဲင်ꩻ၊ အီႏတယ်ႏထွင်ႏမာꩻထဲင်းဗာႏထမုဲင်ꩻ-စတဲင် ထီႏနွောင်ꩻနုဲင်းယိုဖုံႏနဝ်ꩻ ထွာပညာႏတန်ႏဖိုꩻနဝ်ꩻသွူ။
သွဉ်ပညာႏမိဉ်းဒါႏ အီႏမာꩻအီထမုဲင်ꩻဟောင်း-မိဉ်းယူႏကနုဲင်းနဝ်ꩻနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ သေနာႏတဝ်းဒွုန်း ပညာႏတန်ႏဖိုꩻနဝ်ꩻသွူ၊ သွဉ်ပညာႏမိဉ်းဒါႏနဝ်ꩻ မာꩻအီထမုဲင်ꩻမုဲင်ꩻလꩻတဝ်းတယဝ်း သေနာႏခွဲꩻချာꩻအီဒါႏငါ အမဲဉ်ႏတောမ်ႏအမာႏနဝ်ꩻလဲ့ ဆုင်ꩻဖျတ်တန်ႏဖိုꩻ တနွောင်ꩻတဝ်းဒွုမ်နဝ်ꩻသွူ၊ မိဉ်းဒါႏသွူပညာႏနဝ်ꩻ အီႏမာꩻဗာႏထမုဲင်ꩻ ထွဉ်ႏခရာႏတလိုႏတဝ်း၊ ရီခရာႏတလိုႏတဝ်းသွူ၊ မိဉ်းဒါႏသွူပညာႏ၊ မိဉ်းထွာသွူပညာႏသားနဝ်ꩻ လောကအတာႏ အဝ်ႏလိုႏမာꩻထမုဲင်ꩻ အသေဒျာႏသွူ၊ လိုꩻသီးတာႏ မာꩻသင်ꩻထမုဲင်ꩻကရိုꩻယို ပညာႏသားနဝ်ꩻ သေထွူဒျာႏသွူ။
နဝ်ꩻမꩻ လိုꩻယွဲးသီးသွဉ်ပညာႏယို ခွုင်းကသွဉ်နွောင်ꩻအတွိုင်ꩻ၊ ကသွဉ်အတွိုင်ꩻယို ဝွေꩻသီးမိဉ်းခုမ်စံႏတယ်ႏထွင်ႏထမုဲင်ꩻနဝ်ꩻ လွစ်လွစ်တခြင်ခြင် ဖေႏခုမ်မာꩻဒျာႏမꩻ ထာꩻမာꩻတမျိုꩻအလောင်း၊ ပညာႏတမျိုꩻအလောင်း သေနာႏအကဲဉ်အဗဲ့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ခြွူႏမွဉ်းသားစွိုꩻခမ်းသားငဝ်း အမုဲင်(၆)၊ အစဲဉ်ႏ(၅၄)/(၆၁)
အာႏကွိုꩻ