ခရိုမီယမ်

ခရိုမီယမ် (အဲင်းကလေတ်: Chromium) ယို ထွာ သင်္ကေတ Cr တွမ်ႏ အဲတ်တမ်အမုဲင် ၂၄ ကိုကအောဝ်ႏဒါႏ ဓာတုဗေဒ ဒြတ်စင်တဗာႏသွူ။ အဗူႏ ၆ ကိုနောဝ်ꩻ ဝွေꩻယို ထွာ အရီးသွတ်ꩻ ဒြတ်စင်။ ဝွေꩻယို အရောင်ႏ သတီးလ် ပသီႏမဏိ တသောမ်ႏ ဆျောဝ်က၊ ဆွော့ꩻခြုမ်ႏ သတ္တုလဲင်းအီထာꩻဒါႏ တဗာႏသွူ။ ဝွေꩻယို မဉ်ႏဖို့ꩻလျားနောဝ်ꩻ ဝွေꩻသဘာဝ အစွန်ꩻ တွမ်ႏ ခရိုမီ့သ်အောက်သုဲက်ဒ် အရောင်ႏတသဉ်ထာꩻရဲန်ꩻ (မန်း- ပုံစံ) သီးထာꩻလေတောင်ႏယို တကြုဲင်းလုဲင်ႏထိုꩻတောဝ်း တလီꩻခြာကို။ ခရိုမီယမ်ယို ပေါႏအောဝ်ႏ အောက်သီစဲန်ကိုနောဝ်ꩻ အတဉ်ႏတောဝ်း၊ အထေထန်ႏထိုꩻသွူႏ အောက်သုဲက်ဒ် အပီအဗေင်ႏဗွို။ အောဝ်ႏပါငီꩻ မိုလစ်ဒီနမ်၊ တန်သတဉ် တွမ်ႏ ယူရေနီယမ် ဒြတ်စင်ဖုံႏ အဗူႏကို။ မဉ်ႏမာꩻ သတ္တုကြူခြွောန်းဝင်ꩻနောဝ်ꩻ အထွာမွေးထာꩻမာꩻသွူ။ ခရိုမီယမ်ယို သယံဇာတနေးကိုတဲ့ လꩻနွောင်ꩻ၊ ဆာႏအေႏ (မန်း- ဥက္ကာ) ကိုတဲ့ လꩻနွောင်ꩻဆေ့ꩻဆေ့ꩻ။ ကောပ်ပွိုး အောက်သုဲက်ဒ်အဗေင်ႏတဲင် ထာꩻထီဖုံႏ ကာႏတွီလွေꩻ အောက်သီစဲန်ကို လꩻတောဝ်း၊ ဆလဖဲ့ꩻလဲ့ သတ္တုအောဝ်ႏရဲးခါꩻဖေႏ။ ကွဲႏတွော့ꩻ အောဝ်ႏသတ္တုထာꩻခြာ (မန်း- သတ္တုရိုင်း) ကဟဲ့ꩻဒါႏ ခရိုမုဲက်ကို ထေထူႏနောဝ်ꩻ အယပ်ꩻခုဲင်ႏမွေးငါႏ မရေႏမရာႏတဲင် ရွောန်လို့အာတွော့ꩻ သတ္တုယိုဗာႏနောဝ်ꩻ အစောဝ်းခါ ဝင်ꩻသေအာတောဝ်းသွူ။ ကထွိုင်ႏတွိုႏ မဟာမစာႏ အနေင်ႏ ၃၀ ကိုရပ်မꩻ ဝင်ꩻကွဲးသေအာတဲင် မာꩻအီသော့ꩻစ စက်ခြွိုင်းထာꩻမာꩻ အစားစားကို။

မာꩻအီ
မဉ်ႏမာꩻသတ္တုကြူ နုဲင်း သတီးလ်ပသီႏမဏိ ထာꩻဗော့ꩻလဲ့ꩻဗွိုꩻတဲ့ ရော်ဒါႏတောဝ်းဖုံႏနောဝ်ꩻ ခရိုမီယမ်ယို ထွာ အထဲ့မဲန်ႏသွတ်ꩻ သတ္တုတဗာႏသွူ။ ကရော်ဒါႏ၊ ပသီႏအေႏကထင်ႏဒါႏဒါႏ 
ပသီႏတွမ်ႏ ပသီႏမဏိယို မဉ်ႏကြူရောꩻ ခရိုမီယမ် တောဝ်းလဲ့ နီကယ် ကအောဝ်ႏပါငီꩻဒါႏ ခရိုမီယမ်နောဝ်ꩻ အထွာလွောန် သတ္တုကြူ အငိုꩻတန်ကဲꩻ၊ ရော်တဲ့ရော်တောဝ်း၊ ပသီႏအေႏတဲ့ ထင်ႏဒါႏတောဝ်း၊ အဲက်သစ်လဲ့ အဲင်ႏတောဝ်း ရဲးနမ်းနွောင်ꩻအီဒျာႏသွူ။ ကောပ်ဂုဏ်ႏသတ္တိစားယိုအောဝ်ႏတဲင် ထာꩻခြုံးအီးအွောန်ႏညမား ဖေႏနေးကရော်တောဝ်းစားဖုံႏ ကားကအောဝ်ႏယို ဝင်ꩻမာꩻတွမ်ႏ ခရိုမီယမ် သတ္တုကြူ။ သတ္တုကြူ ကမာꩻခါꩻဒါႏ နီကယ် တွမ်ႏ ခရိုမီယမ် နီစားနောဝ်ꩻ ထာꩻလျားသန်ဗာႏမွေးတဲ့ ရဲးနမ်းအောဝ်ႏနွောင်ꩻဒျာႏသွူ။ အလျားသန်လဲ့ တခိုးခြေ့ꩻထိုꩻတောဝ်းယိုꩻယိုꩻနောဝ်ꩻမꩻ ဝင်ꩻမဉ်ႏမာꩻ ကိရိယာ ဖေႏအလိုမ်ꩻ အလျား တွမ်ႏတျာႏမေႏအာႏ ဝင်ꩻကဟဲ့ꩻဒါႏ အီလဲက်ထရေက် ရေဒီယေတာကို ကသော့ꩻဒါႏ တျာႏစပ်ꩻအီမေႏဖြွီꩻနောဝ်ꩻ မာꩻတွမ်ႏ နီကယ် ယင်း ခရိုမီယမ် သတ္တုကြူ။ ပသီႏမဏိတွမ်ႏ ခရိုမီယမ် မဉ်ႏကြူဝင်ꩻနောဝ်ꩻ အဆွော့ꩻမွေးထာꩻတဲင် မာꩻအီလွဝင်ꩻ တနတ်တန်ရာႏဖုံႏ၊ ဘေားဘယ်ရဉ်ဖုံႏ၊ မော်တော်ကား ကီယာဖုံႏ နောဝ်ꩻသွူ။ နောဝ်ꩻထွူမကာႏ ဝင်ꩻကမာꩻ ပတ္တမျာꩻ ခြွူထွာချာနေးစား (မန်း- ချက်ကျောက်၊ ပတ္တမြားအတု) ဖုံႏနောဝ်ꩻ နေးတွမ်း ဓာတုထာꩻမာꩻနယ်ꩻတဲင် မာꩻတွမ်ႏ ခရိုမီယမ်သွူ။

ထူႏတောမ်

ကဏ္ဍ:ဓာတုဗေဒ