အာရပ်စဝ်းဖားခမ်းပေါင်ꩻဗူႏခမ်းထီ

‍‍‍‍‍
အာရပ်စဝ်းဖားခမ်းပေါင်ꩻဗူႏ () အာရပ်စောက်ꩻဖားဖုံႏခမ်းခြွဉ်းဗူႏခမ်းထီ ယိုနဝ်ꩻ ဝင်ꩻအဝ်ႏဟဲ့ꩻရောင် အဲမရိတ် မွေးတဝ်းလဲ့ ယူအေအီး နုဲင်းယိုတဲင် အဝ်ႏလွေꩻဒျာႏ အာသျအခဝ်တွို့ꩻနဝ်၊ ပါဆျန်းပင်ႏလယ်ႏကွေ့ကိုကအဝ်ႏဒါႏ အာရပ်ကြွန်စွယ်ႏလောင်း ဖက်ဒရယ်ခမ်းပေါင်ꩻဗူႏခမ်းထီတဖြုံႏဒျာႏသွူ။ ဟံႏယာႏအဝ်ႏကပ်ꩻခြꩻဒါႏ ခမ်းထီဖုံႏနဝ်ꩻ ဆꩻကွဉ်ႏဖဲ့ꩻ အိုမန်ခမ်းထီတွမ်ႏ ဆꩻတွို့ꩻဖဲ့ꩻ သော်ဒီအာရေးဗီးယားခမ်းထီဖုံႏဒျာႏသွူ။ ကာတာခမ်းထီ၊ အီရန်ခမ်းထီဖုံႏလဲ့ တွမ်ႏအီရတ်စဝ်းဖားခမ်းထီနဝ်ꩻ ခမ်းထီကူနား အဝ်ႏကပ်ꩻခြꩻတဝင်ꩻ ထီကိုသွူ။ ၂၀၁၃ ဗာႏနေင်ႏနဝ်ꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏ ၉.၂ သန်းရပ်တဲင်တွော့ꩻ အဲမေရေက်လိုꩻခွိုꩻအဝ်ႏ ၁.၄ သန်းရပ်၊ လိုꩻခမ်းလင်သား ကလွဉ်မာꩻသော့ꩻထာꩻမာꩻသားအဝ်ႏ ၇.၈ သန်းရပ်နဝ်ꩻသွူ။


၁၉၇၁ နေင်ႏတွင်ꩻနဝ်ꩻ တယ်ႏထောင်ႏစခါꩻ အီရပ်စဝ်းဖါးခမ်းပေါင်ꩻဗူႏခမ်းထီယိုတဲင် ဖက်ဒရယ်ခမ်းပေါင်ꩻဗူႏဖုံႏနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻတန်အဗူဒဗီတွမ်ႏ ဒူဗုဲင်း၊ သျာစျာ၊ အဲတ်စ်မန်၊ အွမ်-အယ်-ကဝေင်း၊ ရတ်သ်-အယ်လ်-ခိုင်းမား၊ ဖူစျာအီရာ စတဲင် အဝ်ႏဖွဲ့ဗူႏခါꩻ ခမ်းနယ်ႏ (၇) နယ်ႏယိုဖုံႏသွူ။ ခမ်းနယ်ႏတဗာႏတဗာႏစီႏယို အာႏဏာႏအဝ်ႏ စဝ်းဖါးတဖြာꩻစီႏအုပ်ချုတ်တဲင်တွော့ꩻ ဝွေꩻသီးစဝ်းဖားဖုံႏကားကအဝ်ႏယို ပေါင်ꩻဗူႏယင်းတဝင်ꩻတဲင် ဝွေꩻသီးဖွဲ့ဗူႏခါꩻယင်း ဖက်ဒရယ် အတန်သွတ်ꩻကောင်သီတဗာႏအနေႏနဝ်ꩻသွူ။ စဝ်းဖားနဝ်ꩻဖုံႏအကို လွိုက်ထန်ႏယင်းစဝ်းဖါးတဖြာꩻတဲင်တွော့ꩻ အဝ်ႏဒင်ႏမျောက်ခါꩻ အာရပ်စဝ်းဖါးခမ်းပေါင်ꩻဗူႏခမ်းထီ ခမ်းနမ်းဗွေႏ(သမ္မတ)အရာႏနဝ်ꩻသွူ။ ခမ်းထီတန်ဘာႏသာႏနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ အိစ်သာလမ်ဘာႏသာႏနဝ်ꩻသွူ။ ရွုမ်ꩻသွုံꩻဘာႏသာႏငဝ်းငွါနဝ်ꩻ အာရပ်ဘာႏသာႏငဝ်းငွါဒျာႏကီလဲ့ ဝင်ꩻသွုံꩻစွစ်ꩻလီအာဒျာႏ အေင်းကလေတ်ဘာႏသာႏငဝ်းငွါသွူ။

ယူအေအီခမ်းထီယိုနဝ်ꩻ ကမ္ဘာႏတန်အလောင်း သတ္တမအရန်း နမ်းမေန်(ရေနံ)ထန်ႏသော့ꩻအာသွတ်ꩻ ခမ်းထီတဖြုံႏဒျာႏသွူ။ ကမ္ဘာႏတန်အလောင်း သဘာႏဝဓာတ်လွီးထန်ႏသော့ꩻအာသွတ်ꩻ ခမ်းထီဖုံႏအကို ယူအေအီးခမ်းထီယိုနဝ်ꩻ ပါသော့ꩻ အရန်း (၁၇) ကိုသွူ။ Natural Gas. BP Statistical Review of World Energy June 2012 ကသီငါထိုꩻလဲဉ်းဒါႏ အဗူဒါဗီစဝ်းဖါး၊ ယူအေအီးအရီးသွတ်ꩻခမ်းနမ်းဗွေႏ ဆေက်သာယာဒ်နဝ်ꩻ ခွုမ်ꩻမာꩻဗာႏ အဲမေရေက်ခမ်းထီပြွူးဖြိုထင်ႏထိုရေꩻတဲင် အဝ်ႏနမ်းမေန်တွော့ꩻ ကလꩻလွဉ်ဒါႏရွဉ်ဖုံႏယို ဝွေꩻသွုံꩻအီချာ ကျန်ႏမာႏရေꩻထိန်ꩻထွားမုꩻဖုံႏတွမ်ႏ အခေႏခံႏ အဆောက်အအုံဖုံႏကိုသွူ။  ပင်ႏလယ်ႏဝဲက် ပေါင်ꩻဗူႏဆောင်ႏရွက်ရေꩻ ကောင်သီ အစွိုꩻနွို့ခမ်းထီဖုံးအကို ယူအေအီးစီꩻပွာꩻရေꩻနဝ်ꩻ ထွာစီꩻပွာꩻရေꩻထာꩻမာꩻအစွုမ်ႏသွတ်ꩻ ခမ်းထီတဖြုံႏဒျာႏတဲင်တွော့ꩻ လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်းအဝ်ႏသော့ꩻအာသွတ်ꩻဒါႏ ဝေင်ꩻတန်ဒူဗုဲင်းနဝ်ꩻ ထွာလွဉ်စွဉ်ႏ ကမ္ဘာႏဝေင်ꩻတန်တဗာႏတွမ်ႏ အဖဲ့ꩻအဖဲ့ꩻအခမ်းခမ်းဆဲင်ႏရာꩻ တဖူꩻတလီꩻလောင်းဆွိုက်သွယ်ႏရေꩻ ဗဟိုႏဌာႏနတဗာႏနဝ်ꩻသွူ။ 
ကွဲႏတွော့ꩻ ခမ်းထီစီꩻပွာꩻရေꩻနဝ်ꩻ အဝ်မီꩻခိုႏအုံနောင်ဗာႏနေကဒွိုန်း ဒင်ႏသွင်ꩻစာထန်ႏ သဘာႏဝဓာတ်လွီးတွမ်ႏ စာထန်ႏနမ်းမေန်(ရေနံ)စီꩻပွာꩻရေꩻဖုံႏအလောင်းသွူ။

ယူအေအီးယိုနဝ်ꩻ ပွိုင်းဝွို့တွမ်ႏ ဝွေꩻသီးယားကုဲင်လိုꩻအခွင်ꩻအရေꩻကိစ္စတဲင်တွော့ꩻ အဝ်ႏခံႏဗာႏနေက ဝင်ꩻဝွေႏဖန်ႏတဲင် နဝ်ꩻအကို ကွပ်ပွိုးစွဉ်ႏ ဥပဒေႏကို သျာရီယာဥပဒေႏကပါသော့ꩻဒါႏ အကျောင်ꩻခရာႏတဲ့ပါနေနေသွူ။  ကွပ်ပွိုးယူအေအီးခမ်းထီယိုနဝ်ꩻ လꩻသော့ꩻခင်ႏလမ်း ခမ်းထီကားကအဝ်ႏ(နိုင်ငံတကာ)ကိုတွော့ꩻ ကဝွေႏဖန်ႏသွုံꩻစပ်သားယင်ဟန်ႏနဝ်ꩻ ဒေႏသကို ဩဇာႏအဝ်ႏခမ်းထီတဖြုံႏတွမ်ႏ ကမ္ဘာႏအာႏရဲင်ꩻအဝ်ႏဆေ့ꩻဆေ့ꩻဒါႏခမ်းထီတဖြုံႏ စတဲင် အဝ်ႏအွဉ်ႏထွော့ခါꩻနုဲင်းယိုဖုံႏသွူ။ 

အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:အာသျတွိုက်ကို ခမ်းထီဖုံႏ