သကဲန္ဒီယမ်

သကဲန္ဒီယမ်ယို ထွာ သင်္ကေတ Sc တွမ်ႏ အဲတ်တမ်အမုဲင် ၂၁ ကိုကအောဝ်ႏဒါႏ ဓာတုဗေဒ ဒြတ်စင်တဗာႏသှူ။ d-block ကိုကအောဝ်ႏဒါႏ သတ္တုအရောင်ႏဗွာ ဗွန်ပီရွဉ်(ရှောန်)၊ သမဲင်ꩻကိုနောဝ်ꩻ အောဝ်ႏသေ ဟမ်ႏခြေားသတ္တု ငီꩻတွမ်ႏ yttrium ယင်း lanthanides သှူ။ ၁၈၇၉ ဗာႏနေင်ႏကိုခါ ပါ အဲ့ꩻထန်ႏလꩻ minerals euxenite တွမ်ႏ gadolinite အှိုး သကဲန်ဒီနေးဗီးယားဒေသကိုတဲင် ဝင်ꩻမော့ꩻစ သကဲန္ဒီယမ် သတ္တုသှူ။ ဝွေꩻယို တလီꩻမဉ်ႏခှေါင်းဗာႏနောဝ်ꩻ အရောင်ႏကြုဲး တသီး တမို့မို့ တောဝ်းတဲ့ ကောဝ်ႏရောင်ႏဆား (မန်း- ပန်းနုရောင်)ဖဲ့ꩻ။ တလီꩻကိုနောဝ်ꩻ မေႏခိုးဒါႏယိုꩻယိုꩻရိုꩻလဲ့ အခိုးဗော့ꩻ တလဲင်ႏလုမ်ꩻ။ ဝွေꩻယို မဉ်ႏအှောန်ႏခှေါင်းထီနောဝ်ꩻ အမာꩻဓာတ်တွမ်ႏ ဟုဲက်ဒရိုစဲန် ဓာတ်တအှိုထှူ အဲက်သစ်ဖုံႏရာ ခြီသော့ꩻဒါႏ။ ကအီးလꩻ သကဲန္ဒီယမ်စင်စင်အတာႏ သကဲန္ဒီယမ် တွုဲင်ဖလွုဲက် (သကဲန္ဒီယမ် တဝုဲင်ဖလဝုဲက်)တွမ်ႏ ကယ်လသီယမ်သတ္တု မာꩻငီꩻအီဗာႏဝင်ꩻသှူ။

မာꩻအီခရာႏ
သကဲန္ဒီယမ်ယို ထွာ သတ္တုဆေ့ꩻခြေား၊ မော့ꩻအာ  ကာလာ TV ဖုံႏ၊ မေႏရာႏတင်းလေစဲင်းဖုံႏ၊ မေႏထိုး (မန်း-မီးချောင်း)၊ မေႏထိုး ထှို့ꩻဆေ့ꩻတျာႏအာႏဖုံႏ၊ မန်ႏဖုံႏ တွမ်ႏယင်း မဲ့မန်ႏဖုံႏကိုသှူ။ ထာꩻခြိုꩻ ဖန် ပလဲင်ꩻယာႏဖုံႏ ယမ်လှုမ်းအီတာႏ ဝင်ꩻသော့ꩻပါ သကဲန္ဒီယမ်သှူ။ ထာꩻမာꩻတုင်း ကထေမာꩻဒါႏ ထာꩻကွင်ႏ တောဝ်းလဲ့ သင်္ဘောꩻကျောင်ႏကိုဖုံႏယို မာꩻအီပါအာ အလူမီနီယမ်-သကဲန္ဒီယမ် သတ္တုကြူခါꩻဝင်ꩻ၊ ထာꩻခြိုꩻ အုံလှူꩻအီအာႏရဲင်ꩻ (မန်း- အားကစားပစ္စည်း) နုဲင်း စက်ဘေင်း၊ သုဲင်ကယ်၊ ဘေ့သ်ဘေားကိုတဲ့ မာꩻအီပါနေနေ။ ထာꩻယိုနောဝ်ꩻ ထွာ သတ္တုရဲင်ꩻအာႏယမ်။ မဉ်ႏအှောန်ႏစာႏပေ့ꩻ ဂဟေ အလူမီနီယမ် သတ္တုကြူခါꩻဝင်ꩻ (မန်း- အလူမီနီယမ် အလွိုင်း)ထိုထိုခါ အမာꩻဆေ့ꩻထိုꩻဖေႏ ထာꩻထီစာႏ ခေါ့ꩻထိုမှိုင်ဖုံႏ။
ထူႏတောမ်

ကဏ္ဍ:ဓာတုဗေဒ