နီကယ်

နီကယ် (အဉ်းဂလစ်ဆျ်- Nickel) ယို ထွာ သတ္တုရောင်ႏဗွာ ဆှော့ꩻ၊ ထှို့ꩻထွာအီ ထာꩻဖြွီꩻဒါႏ၊ လဲင်းအီထာꩻဒါႏသှူ။ ဝွေꩻယို ထွာ ပသီႏသတ္တုခှိုꩻကိုတဗာႏ၊ အရောင်ႏက ဗေက်မွေး။ ထာꩻလျားတွမ်ႏ တျာႏ တွီကာႏအီဒါႏဖြှီးဖြောဝ်း။ နီကယ်ယို အမာꩻဒါႏ ဒြတ်ခြောန်းရုင်ႏရေင် အာဗာႏတန်။ နီကယ် ကဉ်းအာအာနောဝ်ꩻ အောဝ်ႏ အရောင်ႏတသောမ်ႏ တောဝ်းလဲ့ အရောင်ႏတသဉ်သှူ။ နီကယ်ယို အခြီယှိုးယွဒါႏ အဲက်သစ် အာႏပနဲန်ႏကို၊ ကွဲးတှော့ꩻ နုဲက်ထရစ် အဲက်သစ်ကိုနောဝ်ꩻ အမာꩻဓာတ် ဗွန်ပီ ပသီႏ။ နီကယ်ယာႏဟောဝ်နောဝ်ꩻ အစုပ်ꩻထူႏခါꩻဒါႏ ဟုဲက်ဒရိုစဲန် ဝွေꩻနမ်းလောင်း။ နီကယ်ယို အဓိက မာꩻအီအာ ကမာꩻ သတ္တုခြှောန်း (alloy) ကို။ နီကယ်သတ္တုခြောန်းဖုံႏယို ဖဖြယ်ꩻနှောင်ꩻ ဆှော့ꩻတဉ်ႏအာႏ၊ ထှို့ꩻငင်ႏအာႏ၊ ရဲးကမ်းထာꩻတှိုတ်ပှေါတ်အားဖုံႏရာလောင်းသှူ။

မာꩻအီ
ကမ္ဘာႏဟမ်ႏ အခေါဝ်တှို့ꩻသား ကမာꩻအီ နီကယ် ၆၅% နောဝ်ꩻ မာꩻအီ ပသီႏမဏိတာႏ၊ ပါငီꩻဆေ့ꩻအာနောဝ်ꩻ ထွာဒါႏ ပဉ်စားစားသှူ။ မာꩻအီအာနောဝ်ꩻ အဓိက ထွာ ခရိုမီယမ် ၂၈% တွမ်ႏ နီကယ် ၈% ကခြောန်းခါꩻဒါႏ ပသီႏမဏိ နောဝ်ꩻသှူ။ နီကယ်လို့လို့ကို ၁၁% ရပ်နောဝ်ꩻ မာꩻအီသတ္တုခြောန်းတဲဝါး။ နီကယ် ၂၃% နောဝ်ꩻ မာꩻအီ ဘဲတ္ထရီ သော့ꩻချာအအာႏလꩻဖုံႏ၊ ထာꩻခြိုꩻမာꩻငီꩻဓာတ် (အဉ်းဂလစ်ဆျ်- Catalysis) ဖုံႏ၊ ထေမာꩻ ဓာတ်ထာꩻခြိုꩻလောင်းလင် တွမ်ႏ ထာꩻခြိုꩻ တောင်ꩻတနျာႏ ကြူခါꩻဖုံႏ၊ ပလိတ်တပျာႏဖုံႏ နောဝ်ꩻသှူ။ နီကယ်ယို အဓိက မာꩻအီနှောင်ꩻ မေႏဝုဲင်ယာဖြွီꩻဖုံႏ။ နီကယ်ယို အလျားဗာႏသန်ပသာႏလဲ့ ရဲးခါꩻနှောင်ꩻ ထာꩻတှိုတ်ပှေါတ် အမ်ႏကုဲင်ထိုꩻထာꩻဖုံႏသှူ။ နောဝ်ꩻမꩻ ဝွေꩻယို မာꩻအီဝင်ꩻ ဓာတ်တအှို တာဘုဲင်ဖုံႏ တွမ်ႏ ရော့ကဲတ် အဲန်စဉ် (rocket engine) ကိုဖုံႏ။ 
မိုနယ် သတ္တုခြောန်း(Monel =70% Ni + 30% Cu) ယို ဆော့ꩻတဉ်ႏထှူမကာႏ ရဲးကမ်းနှောင်ꩻပါနေးက ထီဆုမ် တနှိုင် ပင်ႏလယ်ႏထီ တှိုတ်အမ်ႏကုဲင်ထာꩻ။ ထာꩻနောဝ်ꩻနဝ်ꩻ မာꩻအီဝင်ꩻ ဖြီ၊ သင်္ဘောꩻသီး ထာꩻဝေတ်ꩻ ပန်ကာကြဲင်ႏဖုံႏ၊ မာꩻထီ အွꩻဒါႏ စက်ခင်ႏလမ်းကို စက်ခြိုင်း ပန်ကာကြဲင်ႏဖုံႏ နောဝ်ꩻသှူ။

ကမော့ꩻလꩻဒါႏ အထျꩻအသောင်
ကမ္ဘာႏဟမ်ႏ အကိုသွတ်ꩻတထှိုင်ကို ကအောဝ်ႏဒါႏ လုံးထီလျားဖုံႏအကိုနောဝ်ꩻ နီကယ် အောဝ်ႏပါသော့ꩻ ၁၀%။ နောဝ်ꩻမꩻ နီကယ်ကဉ်းအာအာယို ထေထန်ႏလꩻတောဝ်းသှူ။ ဝင်ꩻရမ်ꩻခါꩻ နီကယ် တန်ခြောန်း ၈ ဘီလီယံ (tons) ကိုရပ် အောဝ်ႏခြီသော့ꩻ လုံးထီလျား နောဝ်ꩻစားကိုသှူ။ အော်ဂဲန်းနေက် ထာꩻခြိုꩻဖုံႏယို စုပ်ꩻထူႏခါꩻဒါႏ သတ္တုဖုံႏရာ။ နောဝ်ꩻမꩻ ဘူမိမေႏသွာႏ (မန်း- ကျောက်မီးသွေး) တွမ်ႏ ဘူမိထီသေင် (မန်း- ရေနံ) ဖုံႏကိုယို သတ္တုပမာဏ အောဝ်ႏပါအာအေားတန်။ ဟမ်ႏဗဲ့ꩻကို နီကယ်နောဝ်ꩻ အောဝ်ႏပါ ၀.၂ PPM (Part Per Million) သှူ။ ဟမ်ႏဗော့ꩻ တွမ်ႏ ဟမ်ႏသုဲင်ꩻယာႏ ယဟန်ႏကိုနောဝ်ꩻ အောဝ်ႏပါဒါႏ ၄၅၀ PPM ။ ပါငီꩻ ပျမ်းမျနေး ဟမ်ႏဗဲ့ꩻကို ၂၀ PPM သှူ။ ဗာႏခူꩻ ယဟန်ႏကိုနောဝ်ꩻ မော့ꩻ နီကယ်၊ ဗာႏခူꩻနောဝ်ꩻစားကို နီကယ်ယို ထွာ အဲန်တောင်းထှူတောဝ်း အဲန်သုဲင်းဖုံႏ (မန်း- မရှိမဖြစ် အင်ဇိုင်းများ) သှူ။ နေင်းသဲင်ကိုယိုကဲႏကဲႏ နီကယ် ပမာဏအောဝ်ႏပါ ၇.၆ mg/kg သှူ။ နီကယ် တွမ်ႏ ဆာလဖာ မဉ်ႏခြောန်းဝင်ꩻနောဝ်ꩻ ထွာ နီကယ် ကလဲန့်သ် Nickel glance= NiAsS) သတ္တုသှူ။ ပသီႏ ကထေခါꩻလဲန်း နီကယ် ကဉ်းအာအာနောဝ်ꩻ ဟဲ့ꩻဝင်ꩻ အုဲင်းရွန်း နီကယ် သာလ်ဖုဲက်။ နီကယ်ယို မော့ꩻလꩻ ရတ်ဆျား၊ ဩသတေးလျ၊ နယူးကလီဒိုးနီး ယား၊ ဇျူးဘား၊ ကနေဒါ တွမ်ႏ အာဖရိကခမ်းနောဝ်ကို။ တနေင်ႏနေင်ႏ ထေထန်ႏလꩻ နီကယ် တန် ၅၀၀ လှို။ မဉ်ႏထေ ပီနုဲင်းနောဝ်ꩻနောဝ်ꩻ အီးထေလꩻအီယင်း အနေင်ႏ ၅၀ ကိုရပ် အောဝ်ႏရမ်ꩻခါꩻဝင်ꩻ နုဲင်းနောဝ်ꩻသှူ။

ထူႏတောမ်

ကဏ္ဍ:ဓာတုဗေဒ