သိုဒီယမ်

သိုဒီယမ် (အဲင်းကလေတ်: Sodium) ယို ထွာ ဓာတုဗေဒ ဒြတ်ခြှောန်းတဗာႏ၊ အခြီဒါႏယိုꩻ ထီကို တွမ်ႏ ထီဝကိုဖုံႏရာ။ သိုဒီယမ်ဟုဲက်ဒရေားသုဲက်ဒ် (sodium hydroxide) တွမ်ႏ ဟုဲက်ဒရိုစဲန် မဉ်ႏပꩻလီဝင်ꩻ တလီꩻကိုနောဝ်ꩻ လꩻလှောန် သိုဒီယမ် အခြုံးအတူႏဇျꩻပေႏ ပီရှောန်(ရွဉ်)ရောင်ႏ တွမ်ႏယင်း မေႏလူးရောင်ႏဖာႏဖွန်ႏ။ သိုဒီယမ်တွမ်ႏ နုဲက်ထရိုစဲန်ယို အလျားတန်ဝီးဝါးခန်းတယောဝ်း မာꩻတောဝ်းဝင်ꩻဓာတ်။ တွမ်ႏနုဲက်ထရိုစဲန် ကအီးမာꩻဝင်ꩻဓာတ်နောဝ်ꩻ အောဝ်ႏလိုႏအလျား ၂၀၀ ဒီဂရီသဉ်တီဂရိတ် တောဝ်းလဲ့ ၃၉၀ ဒီဂရီဖာရဉ်ဟုဲက်။ သိုဒီယမ်တွမ်ႏ နုဲက်ထရိုစဲန် မဉ်ႏမာꩻဝင်ꩻဓာတ်နောဝ်ꩻ လꩻလှောန် သိုဒီယမ်ဟုဲက်ဒရုဲက်ဒ် (sodium hydride)။ သိုဒီယမ်ယို တွမ်ႏကာဗွန် မာꩻဝင်ꩻဓာတ် အာႏရဲင်ꩻဟောဝ်၊ တွမ်ႏဟေလိုစဲန်နောဝ်ꩻ မာꩻတောဝ်းဝင်ꩻဓာတ်။ ကအီးလꩻလှောန် သတ္တုတွမ်ႏ သိုဒီယမ်ကလိုရုဲက်ဒ်အတာႏ သိုဒီယမ်ယို မာꩻဗာႏဓာတ်တွမ်ႏ metallic halide. Paraffinic ဟုဲက်ဒရိုကာဗွန်ယို တွမ်ႏ သိုဒီယမ် မာꩻတောဝ်းဝင်ꩻဓာတ်၊ ကွဲးတှော့ꩻ အထွာလှောန် နဲတ်ဖတလဉ်း(naphthalene) ယင်း ဒြတ်ခြှောန်း နုဲင်း aromatic polycyclic compounds ယင်း aryl alkenes ဒြတ်ခြှောန်းဖုံႏ။ သိုဒီယမ်တွမ်ႏ အယ်လကိုဟေား မာꩻဝင်ꩻဓာတ်နောဝ်ꩻ ဗွန်ပီ မာꩻဝင်ꩻဓာတ် တွမ်ႏ ထီ၊ ကွဲးတှော့ꩻ အပေါင်းယွလုဲင်ႏ။

 အာႏကွိုꩻ 

ကဏ္ဍ:ဓာတုဗေဒ