အာကာသ တယ်လီသကိုက်

အာကာသ တယ်လီသကိုက် () ထောင်လွူꩻထွားအာကာသထာꩻခြေင်တာႏ ကရိုꩻနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ အထန်ႏဖဲ့ꩻ ထာꩻခြေင်အာကာသကို ကအဝ်ႏဒပ်ꩻထင်ႏခါꩻဒါႏ တယ်လီသကိုက်(မန်ႏပြောင်ႏထွားညာꩻအီထာꩻ) တမျိုꩻဒျာႏတဲင် ထောင်လွူꩻထွားအီဒျာႏ ဂျိုလ်ႏအညာꩻအလင်ဖုံႏ၊ ဂလဲတ်သီဖုံႏတောမ်ႏ နက္ခတ္တဗေဒဆဲင်ႏရာꩻ ထာꩻရာꩻဝတ္ထုဖုံႏသွူ။ အာကာသထာꩻခြေင် တယ်လီသကိုက်ဖုံႏနဝ်ꩻ တယ်လီသကိုက်ဟံႏလောင်းဖဲ့ꩻ ကမော့ꩻဒါႏ အယပ်ꩻခုဲင်ႏပျသာႏနာႏဖုံႏယို ကဲဉ်းအာ ဝွေꩻတမော့ꩻကြို့ꩻတဝ်း ဝွေႏလဲ့ꩻနွောင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ဥပမာႏ- ထာꩻလေရောင်ႏ တမိုꩻဝွေႏထိုꩻ၊ တျာႏမေႏသံလဲက်(လျှပ်စစ်သံလိုက်) နွို့ယားထိုꩻ စတဲင်ဖုံႏယို မော့ꩻဗာႏတဝ်းနဝ်ꩻသွူ။ ထွူတကာႏတဝ်း ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည် ကြိမ်နှုန်းဖုံႏ၊ အေက်ရေး(X-ray) တောမ်ႏ ဂါမာရောင်ခြည်ဖုံႏနဝ်ꩻ ကမ္ဘာႏတလီꩻနမ်း အဝ်ႏရဲးပေ့ꩻခါꩻဒျာႏတဲင် လွူꩻထွားလꩻဒျာႏ ကမ္ဘာႏအထန်ႏဖဲ့ꩻ အာကာသထာꩻခြေင်ကိုနဝ်ꩻသွူ။ အာကာသ တယ်လီသကိုက်ယိုနဝ်ꩻ Lyman Spitzer ဖေႏကျံႏဉာဏ်ႏဒင်ႏနယ်စခါꩻဒျာႏ ခရိစ်နေင်ႏ ၁၉၄၆ ဗာႏတဲင် အရီးသွတ်ꩻ ကခွုမ်မာꩻထူႏသုင်ꩻဒါႏ အာကာသ တယ်လီသကိုက်နဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ အမေႏရိကန်ႏသီး Orbiting Astronomical Observatory နဝ်ꩻသွူ။ ထောင်လွူꩻထွားအီ ကမ္ဘာႏဟံႏ ရာႏသီးဥတုတာႏ ကခိဉ်ႏထေ့လွေꩻဒါႏ ကမ္ဘာႏဟံႏထျꩻ အာကာသတယ်လီသကိုက် ယဟန်ႏလဲ့ အဝ်ႏနေနေသွူ။

အာႏကွိုꩻ

Category:အာကာသ တယ်လီသကိုက်ဖုံႏ