တငါရောႏဂါႏ

သဘာဝတရာꩻ ကဖေႏခါꩻဒါႏ တငါကရိုꩻယိုနဝ်ꩻ လောင်ႏလွိုးမဲ့ငါ ဖေႏကတရေꩻ ဖေႏကဖုဲင်ႏထွားတွော့ꩻ ဖေႏမွေးတဝ်း၊ အံႏစုဲင်အီအာဟာႏရတာႏဒျာႏသွူ။ နီကအံႏဒါႏ အာႏဟာႏရ မီႏတစုဲင်ႏပဲစ်ꩻအွဉ်တဝ်း တွမ်ႏတငါတွော့ꩻ မီႏအံႏစွဉ်ႏ၊ မျောႏစွဉ်ႏနေးနဝ်ꩻ အရသာႏလဲ့ တပေါႏလို့တဝ်းသွူတကာႏတတ်း ထွိုင်ႏတွို့ꩻဟို့ꩻကိုနဝ်ꩻ တကေႏပဲစ်ꩻယိုꩻယိုꩻတဝ်းတဲင် ထွာဒါႏဟို့ꩻဗွေဟို့ꩻတအွောင်ႏရောႏဂါႏသွူ။ နေးတွမ်ႏတငါတွော့ꩻ ကထွိုင်ႏစုဲင်ပဲစ်ꩻအွဉ်နဝ်ꩻ ဆာႏကေႏယိုꩻတဲင် တန်ႏထွာဟို့ꩻဗွေဟို့ꩻအွောင်ႏရောႏဂါႏလဲ့ ထွာတဝ်းတဲင် ခြွိုင်ႏသန်ꩻရေꩻဟဝ်၊ နမ်းချံꩻသာႏ သꩻချံꩻသာႏသွူ။ ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ တငါယိုနဝ်ꩻ လိုꩻသီးအတာႏ အရေꩻတန်ငါႏအခြွိုင်း ကိရိယာႏတမျိုꩻသွူ။

တငါနဝ်ꩻ လိုꩻသီးအတာႏ အရေꩻတန်ငါႏ အခြွိုင်းကိရိယာႏတမျိုꩻလဲ့ လိုꩻသီးယို ပေါႏတငါတဆာတဝ်းဒွိုန်း၊ တငါတအော့ꩻတဝ်းဒွိုန်းနဝ်ꩻ သေအွဉ်ႏရေꩻတဝ်းတငါ၊ သေပျုပျင်ႏသုတ်သင်ႏတဝ်းတငါသွူ။ တငါမဉ်ႏဆာသွူမꩻ လောႏထုမ်ႏတသီႏ၊ တငါမဉ်ႏအော့ꩻသွူမꩻ ကွဲလꩻဆုဲင်ꩻနောင်ႏတနဝ်ꩻ ကဲဉ်းအာအာသွူ။ ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ တငါဖေႏကဆာယွဲးပုဲင်ႏ၊ တငါဖေႏကခွေါင်နဝ်ꩻ ခါးလားကဆာ ခါးလားကအော့ꩻယို အဝ်ႏလိုႏပျုပျင်ႏသုတ်သင်ႏငါႏသွူ။ တငါဖေႏကဆာယွဲပုဲင်ႏ၊ တငါဖေႏကခွေါင်နဝ်ꩻ အဝ်ႏလိုႏအံႏအာငါႏတဝ်း ငပိ၊ ထသေင် စတဲင် အနွုမ်ꩻတရီမျိုꩻ၊ အဝ်ႏလိုႏအံႏအာငါႏတဝ်း တောင်းလျက်ꩻထန်ꩻ၊ တောင်းလျက်ꩻဖဲဉ်စတဲင် အနွိုးမျိုꩻ၊ အဝ်ႏလိုႏအွဉ်ႏချုပ်ငါႏတဝ်းဟို့ꩻသွူ။

မီႏအံႏထွူ အာဟာႏရတမျိုꩻမျိုꩻလဲ့ အဝ်ႏလိုႏပွစ်ကြောင်းကြောင်းချာတငါသွူ။ မွူးရဝ်ꩻခိုႏ ဗေင်ႏထွိုင်ႏမီႏပွစ်တငါနဝ်ꩻ ဖြားထွူမဲ့ငါမꩻပွစ်နဝ်ꩻ တငါခွေါင်ပုံႏသွူ။ မီႏပွစ်အွဉ်တငါနဝ်ꩻ "အေးရှိရာ အပူလာ"ကရိုꩻဒါႏ မန်းငဝ်းအတွိုင်ꩻ အတအွိုလုမ်ꩻ၊ တအွိုလျားဖုံႏနဝ်ꩻ လွဉ်စုတငါထျꩻပြွူကိုတဲင် တငါဆာ၊ တငါရျူ၊ တငါအော့ꩻယိုꩻဒါႏသွူ။ နဝ်ꩻလွုမ်ꩻတကာႏတဝ်း တငါဖေႏကဆာယွဲပုဲင်ႏ၊ တငါဖေႏကခွေါင်နဝ်ꩻ ပွစ်တသီႏတငါပွစ်၊ ဝင်ꩻကအဝ်ႏစာနဝ်ꩻစားလွုမ်ꩻမꩻ တမွေးတဝ်း၊ နီလမ်းကို နီရပ်ကို ကအဝ်ႏဒါႏ တသီႏတငါခွေါင်ဖုံႏယိုလဲ့ ထူႏသွုံꩻနွောင်ꩻဒျာႏသွူ။

တသီႏတငါခွေါင် တငါဆာဟဝ်နယ်ꩻဖုံႏ-
၁။ တသီႏတငါခွေါင်နယ်ꩻ-
သေင်ႏမုဲင်းသက်အယာႏယို ဗုံထွူတဲင် ပေါႏမေႏတင်ႏဖေ့ ထွာမေႏအွူလဲ့ ဆူထီမာꩻဖေ့ထွူတွော့ꩻ ကလꩻလွဉ်ဒါႏ မုဲင်းသက်ꩻမေႏသွာႏယို တွမ်ႏတသာႏခြွုတ်ဖွန်ႏရော်ꩻတဝင်ꩻတွော့ꩻ ပွစ်ဖေႏနဝ်ꩻ တငါခွေါင်သွူ။ ထဲင်းတနယ်ꩻ တမာႏပင်ပေႏ အွိုးအပင်မော့ငါနဝ်ꩻ တောက်ꩻပဲစ်ꩻတောက်ꩻတဖြဲက်ထွူအမော့တွော့ꩻ တွစ်ဖေႏပွစ်ဖေႏတငါနဝ်ꩻလဲ့ တငါခွေါင်နေနေသွူ။
၂။ တသီႏတငါဆာနယ်ꩻ-
တငါမီႏဆာ တငါမီႏအဲင်ႏနဝ်ꩻ ပအိုဝ်ႏနဝ်ꩻဟဲ့ꩻ "ယာလွုမ်ꩻတန်"၊ မန်းနဝ်ꩻဟဲ့ꩻ"မုယားကြီး"အလာႏယို ဖို့ꩻဖေႏကထွာဖါႏတွော့ꩻ သော့ꩻခါꩻပလဲင်ꩻ၊ တငါဆာမုဲင်ꩻခါလဲ့ ထူႏအွဉ်ႏပြောက်သွော့ တငါဆာရပ်နဝ်ꩻနေား။
ထဲင်းတနယ်ꩻ- တငါမီႏဆာ မီႏအဲင်ႏနဝ်ꩻ အေင်ဒီႏတသဉ်ယို ပသေကြောင်းကြောင်း သွယ်ꩻပဉ်ဗေင်ႏဗေင်ႏထွူတွော့ꩻ ဆိုမ်ႏကြောင်းကြောင်းကို ထောင်းပဲစ်ꩻထွူတဲင် အွဉ်ႏပယ်၊ အွဉ်ႏပြောက်သွော့ တငါဆာရပ်နဝ်ꩻနေား၊ အေင်ပသေထွူ သွယ်ꩻဗွိုဗွိုထွူနဝ်ꩻ ထောင်းပဲစ်ꩻတဝ်းတွော့ꩻ အွဉ်ႏပယ်ပဉ်ဗေင်ႏဗေင်ႏနေးဗောꩻလဲ့ꩻ လꩻဒျာႏသွူ။
၃။ တငါသွီႏ(ပြွူသွီႏ)တသီႏနယ်ꩻ-
အဝ်ႏလွိုႏလွိုႏကာႏကာႏ တရိုꩻတဝ်း၊ ခွိုင်းပသောင်းပသာႏတရိုꩻတဝ်း ပြွူမီႏကုဲင်းသွီႏနဝ်ꩻ တခေါ့ꩻလာႏ(မွေးတဝ်းလဲ့) တခေါ့ꩻဖေ့ꩻယို ခြွူဟံးကဲန်းကဲန်းထွူတွော့ꩻ အုမ်ဖေႏကုဲင်းကုဲင်းသွောနေား။
၄။တသီႏပွစ်အီတငါနယ်ꩻ- 
တငါဆာ၊ တငါရျူ၊ တငါသေ့ꩻ၊ ပြွူသွီႏထန်ႏ တသီႏနယ်ꩻနဝ်ꩻ သင်္ဘောꩻလာႏသဲင်ဖွန်ႏသွူ။ သင်္ဘောꩻလာႏသဲင်ယို ထောင်းဖွန်ႏထွူတဲင် အဆေ့ꩻသွတ်ꩻ တနီꩻ(၂)လဲင်ႏ မီႏပွစ်ဖေႏနဝ်ꩻ တငါရောႏဂါႏ နုဲင်းလကီဖုံႏယို ဟဝ်နွောင်ꩻအီဒျာႏသွူ။
၅။"တသီႏတငါ ထဲင်းတနယ်ꩻ"
တငါမီႏဆာ တငါမီႏအဲင်ႏ ပြွူမီႏဆာ၊ ပြွူမီႏသွီႏနဝ်ꩻ မောက်ꩻအွန်ရာႏစီတဖြုံႏယို ဖꩻလစ်ꩻခဝ်တွော့ꩻ ခြွူသွံထီတထီထွူနဝ်ꩻ သော့ꩻတွမ်ႏတသာႏဆေ့ꩻဆေ့ꩻ အုမ်ဖေႏလုမ်ꩻလုမ်ꩻသွော့နေား၊ အုမ်ခွိုꩻခွိုꩻ အုမ်ကုဲင်းကုဲင်းသွော့နော။
၆။ "တသီႏတငါ ထဲင်းနယ်ꩻ"
တငါဆာ တငါအဲင်ႏ တငါတသွိုး တငါသွီႏထန်ႏ တငါသေ့ꩻရောႏဂါႏနဝ်ꩻ မောက်ꩻမူးရာႏယို ဖို့ꩻကျွမ်ꩻကျွမ်ꩻ ဖေႏကထွာဖါႏတွော့ꩻ ကလꩻဒါႏဖါႏယို သူႏဖေႏပြုတ်ꩻဖေႏတငါဆာခင်ႏလမ်းနဝ်ꩻ ဟဝ်ဒျာႏသွူ။
၇။ "တငါသေ့ꩻအဲင်ႏဆာ တသီႏနယ်ꩻ"
တငါသေ့ꩻအဲင်ႏသားနဝ်ꩻ တငါသေ့ꩻရောႏဂါႏ ကအဝ်ႏဒါႏလိုꩻနဝ်ꩻ ဆောင်ႏခါꩻဗာႏ လေညင်ꩻတုဲင်သွူ၊ တငါမီႏဆာလွဉ်သွူ။ တငါမီႏဆာလွဉ် မီႏအဲင်ႏလွဉ်နဝ်ꩻ လေညင်ꩻတုဲင်ယို စုဲင်ပဲစ်ꩻထွူတွော့ꩻ အွဉ်ႏပြောက်အွဉ်ႏပြုတ်ꩻဗာႏ တငါဆာရပ်နဝ်ꩻသွူ။ လေညင်ꩻတုဲင်နဝ်ꩻ ဝင်ꩻခြွုတ်ထန်ႏနမ်းမန်ꩻလဲ့ အဝ်ႏတဲင် ဖြေꩻဆောင်ႏခါꩻသွူတွော့ꩻ တငါဆာထန်ႏမုဲင်ꩻခါလဲ့ အွဉ်ႏတဗဲက်ꩻလူးဗာႏသွူႏ လေညင်ꩻနဝ်ꩻ အလျားတွော့ꩻ အဆာသက်သာႏလုဲင်ႏသွူ။
၈။ "တငါဆာ တငါအဲင်ႏ တသီႏနယ်ꩻ"
ဗက်ꩻကဲင်ညိုးမွူးတွော့ꩻ ပေါႏအစီႏထန်ႏလဲ့ ဒွူႏခါꩻထွူတဲင် ညိုးစီႏတွမ်ႏတစေꩻယို မာꩻဖွန်ႏပဲစ်ꩻညီꩻထွူလွတင်ꩻတွော့ꩻ သူႏပြုတ်ꩻဖေႏသွော့ တငါဆာနဝ်ꩻနော။
၉။ "တသီႏတငါဆာ ထဲင်းတနယ်ꩻ"
သေင်ႏ"ပိတောက်"အလာႏယို ခြွူလꩻလꩻထွူတဲင် အုမ်ဖေႏသွော့လုမ်ꩻလုမ်ꩻနော။
၁၀။ "တသီႏတငါသေ့ꩻ၊ တငါဆာ ထဲင်းတနယ်ꩻ"
ထွန်ေအာက်ꩻအုမ်ပြူးတွမ်ႏ မေ့ဖွန်ႏယို နွတ်ရော်ꩻထွူတဝင်ꩻတဲင် သႏအွဉ်ႏပြောက်ဖေႏသွော့ တငါသေ့ꩻခြောင်ꩻနဝ်ꩻနော။
၁၁။ "တသီႏတငါခွေါင် ထဲင်းတနယ်ꩻ"
တငါဖေႏကခွေါင် တငါဖေႏကတဉ်ႏနဝ်ꩻ မာꩻဖွန်ႏထွူတစေꩻတွော့ꩻ ပွစ်ခွိုꩻခွိုꩻဖေႏသွော့ တငါနော။
"ငဝ်းတောင်ꩻသေꩻ။ ။ တငါသေ့ꩻရောႏဂါႏ အနောက်တိုင်း တသီႏပညာႏနယ်ꩻနဝ်ꩻ ဖေႏကဟဝ် ဖေႏကထိုꩻမားတငါနဝ်ꩻ တသီႏအဲဉ်ထဝ်းသွူ။ တသီႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏအဆာ ဖေႏကသက်သာႏလွုမ်ꩻသွူ။ တငါသေ့ꩻဆာတွော့ꩻ ခံႏမီႏဒါႏတဝ်းနဝ်ꩻ ဆဲ့ꩻဗာႏတသီႏ အဆာအအဲင်ႏဟဝ်တစွိုးစွိုးသွူ။ အံႏနေးလဲ့ လꩻဒျာႏသွူ။
ခွန်ကုဝေ-မုဲင်းကောင်၊ မောင်းမွူးခံꩻအမုဲင်-၄၇

အာႏကွိုꩻ

ကဏ္ဍ:တသီႏပညာႏ