Wudu

Wudu (Arab: الوضوء al-wuū', Urdu: وضو wazū') atau abdas (Parsia: آبدست ābdast, Turkiye: abdest) ialah salah sabuting cara manyuciakan angguta tubuh lawan banyu. Saurang Muslim diwajibakan barsuci saban akan manggawi sambahyang. Bawudu jua kawa digawi lawan dabu, nang disambat tayammum. Sajarah panyariatan wudu tadapat dalam Al-Qur'an matan Surah Al-Maidah ayat 6, basamaan lawan parintah sambahyang fardu lima waktu, yaitu anam bulan sabalum Nabi Muhammad saw. hijrah ka Madinah. Parsyaratan gasan manggawi wudu ada lima, lawan anam hukum fardu jua. Salain ngitu, tadapat dalapan hal nang mambatalakan wudu.

 Parsyaratan 
Sabalum manggawi sambahyang, saban Muslim wajib manggawi wudu. Caranya ialah lawan mambarasihi danul tubuh tartantu mamakai banyu. Wudu jadi syarat wajib sabalum manggawi sambahyang wajib jua sambahyang sunah.

Syarat manggawi wudu ialah baislam, baakal sihat, mamakai banyu suci, wan kada bapanghalang. Arti baakal sihat ialah kawa mambidaakan antara hal nang baik lawan hal nang buruk. Salain ngitu, banyu suci ialah banyu nang balum suah dipakai gasan kagunaan lain, kaya banyu hujan, banyu laut, banyu sungai, salji nang malilih, wan banyu matan tangki atawa kulam/bak ganal.

Panghalang di dalam wudu ialah najis atawa hadas. Panghalang ngini tabagi jadi dua, yaitu panghalang lahir wan panghalang biuligis. Panghalang lahir kaya tahi nang manimpil di higa-higa kuku, jaka panghalang biulugis kaya haid wan nifas gasan bibinian. Syarat tambahan dibarii gasan urang nang bapanyakit nang maulah inya bahadas tarus ialah wudu digawi saban mamasuki waktu sambahyang. Panyakit bahadas ngini kaya kaputihan wan kada kawa manahan bakamih.

 Cara-Caranya 
Wudu dipanambaian lawan niat, mambaca basmalah, lalu lawan mambasuhi kadua talapak tangan. Imbahnya, bakumur-kumur, mambasuhi luang hidung, lalu danul samuhaan, kadua talapak tangan sampai siku, mausap danul kapala wan talinga, lalu imbahnya mambasuhi kadua talapak batis sampai mata batis. Wudu ngini digawi baurutan wan didahului danul kanan sakali, tapi jaka balum sampurna kawa diulang sampai tiga kali.

 Hal nang Mambatalakan 
Wudu kawa batal karana babarapa hal. Panyabab umum banar ialah kaluarnya tahi matan burit atawa alat kalamin. Panyabab lain ialah guring nang pusisi tubuh batilantang atawa batis taangkat. Wudu jua kawa batal akibat urang nang bawudu kahilangan akal sihat karana mabuk, garing, apilapsi, atawa gila. Batalnya wudu jua karana tagawil langsung antara kulit lawan kulit urang nang kada mahram. Kabaradaan atawa kadanya hawa napsu kada mamangaruhi pambatalan wudu. Kundisi imbahnya nang kawa mambatalakan wudu ialah manyantuh lubang burit saurang atawa urang lain, dalam kaadaan hidup atawa hudah maninggal.

 Kaluar Kamih, Tahi, wan Banyu Mani 
Ujar ijmak, banyu kamih wan tahi nang kaluar matan kamaluan wan lubang burit hukumnya mambatalakan wudu. Sasuatu nang salain kaduanya jaka kaluar matan kamaluan wan lubang burit jua mambatalakan wudu. Mazhab Maliki nang bapandapat, kaluarnya sasuatu salain banyu kamih wan tahi matan kamaluan wan lubang burit kada mambatalakan wudu. Mazhab Hanafi, Hanbali, Maliki bapandapat, banyu mani nang kaluar hudah mambatalakan wudu. Mazhab Syafi'i bapandapat, kaluarnya banyu mani kada mambatalakan wudu, tapi mawajibakan mandi wajib. Mazhab Hanafi bapandapat, banyu kamih, tahi, wan banyu mani mambatalakan wudu.

 Manyantuh Kamaluan Saurang 
Bubuhan imam mazhab manyapakati, wudu kada batal jaka sasaurang manyantuh kamaluannya saurang kada lawan tangan. Tagal, bubuhannya babida pandapat tarait pambatalan wudu akibat manyantuh kamaluan lawan tangan. Mazhab Hanafi bapandapat, hukumnya mambatalakan wudu lawan mamakai danul tangan mana haja. Mazhab Syafi'i bapandapat, wudu batal jaka manyantuh kamaluan kada bapanghalang mamakai tangan danul dalam. Pambatalan wudu ngini balaku lawan kundisi adanya syahwat atawa kada. Wudu kada batal jaka danul tangan nang manyantuh ialah balakang tangan. Mazhab Hanbali bapandapat, manyantuh kamaluan lawan tangan hudah mambatalakan wudu lawan mamakai danul tangan mana haja. Jaka Mazhab Maliki bapandapat, pambatalan wudu tajadi jaka baisi syahwat pas tangan manyantuh kamaluan haja.

 Menyentuh Kamaluan Urang Lain 
Mazhab Hanbali wan Syafi'i bapandapat, manyantuh kamaluan urang lain kada mambatalakan wudu. Hal ngini balaku lawan urang nang manyantuh wan urang nang disantuh. Pambarlakuan ngini gasan kakanakan jua lawan urang tuha nang masih hidup atawa hudah maninggal. Mazhab Maliki bapandapat, wudu kada batal jaka kamaluan disantuh ulih anak halus. Mazhab Hanafi bapandapat, manyantuh kamaluan urang lain kada mambatalakan wudu siapa haja nang disantuh ngitu.

Salain ngitu, Mazhab Hanafi, Hanbali, wan Syafi'i bapandapat, urang nang disantuh kamaluannya kada batal wudunya. Mazhab Maliki nang bapandapat, wudu urang nang disantuh kamaluannya jadi batal.

 Pambatalan nang Disapakati 
Babarapa parkara atawa hal nang kawa mambatalakan sahnya wudu, di antaranya:

 Kaluar sasuatu matan lubang kalamin wan lubang burit, barupa tahi, kamih, kantut, wan sabarataan hadas ganal, kaya kaluarnya banyu mani, madzi, jimak, haid, nifas;
 Guring banar (dalam kaadaan kada sadar lalu);
 Hilangnya akal karana mabuk, pingsan, wan gila;
 Mamakan daging onta;
 Manyantuh dairah sakitar kamaluan (qubul) atawa lubang burit (dubur) lawan talapak tangan atawa jari-jari kadada bapanghalang.

 Pambatalan yang Babida-bida Pandapat 
Babarapa parkara atawa hal nang kawa mambatalakan sahnya wudu, tagal masih babida-bida bandapat, di antaranya:

 Lalakian manyantuh bibinian nang mahram/kada mahram nang kadada bapanghalang, lalu ada Hadits nang manjalasakan, basantuhan kada mambatalakan wudu;
 Manyantuh kamaluan nusia lawan talapak tangan danul dalam;
 Kaluarnya darah istihadhah;
 Mimisan wan muntah;
 Maangkat wan mamandiakan janajah.

 Panggunaan Banyu 
Banyu nang kada dipakai gasan bawudu, antaranya:

 Banyu hujan;
 Banyu sumur;
 Banyu gugur, laut, atawa sungai;
 Banyu matan lilihan salji atawa is batu;
 Banyu matan tangki ganal atawa kulam/bak.

Banyu nang kada kawa dipakai gasan bawudu, di antaranya:

 Banyu nang takana najis;
 Banyu sari buah atawa puhun;
 Banyu nang hudah baubah warna, rasa, bau, wan jadi kantal karana sasuatu hudah dirandam di dalamnya;
 Banyu nang jumlahnya sadikit (kurang matan 1000 litir) nang takana sasuatu kada barasih, kaya kamih, darah, minuman anggur, atawa saikung binatang mati di dalamnya;
 Banyu nang tasisa imbah binatang haram maminuminya, kaya duyu (anjing), babi, atawa binatang mangsa;
 Banyu nang tasisa ulih sasaurang nang hudah mabuk karana khamr (minuman karas).

 Banyu Musta'mal 

 Mazhab Al-Hanafiyah 
Ujar mazhab ngini, nang jadi musta'mal ialah banyu nang mambasahi tubuh haja wan kada banyu nang tasisa di dalam wadah. Banyu ngitu langsung baisi hukum musta'mal pas inya manitis matan tubuh sagawai bakas wudu atawa mandi. Banyu musta'mal ialah banyu nang hudah dipakai gasan maangkat hadas (wudu gasan sambahyang atawa mandi wajib) atawa gasan qurbah, yaitu wudu sunnah atawa mandi sunnah. Jaka banyu nang di dalam wadah kada jadi musta'mal, gasan bubuhannya ngini hukumnya suci tapi kada kawa mansucikan. Baarti, banyu ngitu suci wan kada najis, tapi kada kawa dipakai lagi gasan wudu atawa mandi.

 Mazhab Al-Malikiyah 
Banyu musta'mal dalam arti bubuhannya ialah banyu nang hudah dipakai gasan maangkat hadas, kaya wudu atawa mandi, wan kada dibidakan wudu atawa mandi ngitu wajib atawa sunnah. Nang hudah dipakai gasan mahilangakan khabats (barang najis) jua, wan sawagaimana Al-Hanafiyah, bubuhannya jua manyambatakan, nang musta'mal gasan banyu bakas wudu atawa mandi nang mantiis matan tubuh sasaurang haja.

Tagal, nang mambidaakan ialah banyu musta'mal dalam pandapat bubuhannya ngitu suci wan mansuciakan. Baarti, kawa wan sah dipakai lagi gasan bawudu atawa mandi sunnah salawas ada banyu nang lainnya biar lawan karahah (kada tapi dikatujui).

 Mazhab Asy-Syafi'iyyah 
Banyu musta'mal dalam arti bubuhannya ngini ialah banyu sadikit nang hudah dipakai gasan maangkat hadas dalam fardhu thaharah matan hadas. Banyu ngitu jadi musta'mal jaka jumlahnya sadikit nang dicibuk lawan niat gasan wudu atawa mandi biar mambasuh tangan nang marupakan danul matan sunnah wudu.

Tagal, jaka niatnya gasan manciduknya kada tarait lawan wudu haja, maka balum lagi dianggap musta'mal. Tamasuk dalam banyu musta'mal ialah banyu mandi, baik mandinya urang nang masuk Islam atawa mandinya mayit atawa mandinya urang nang sambuh matan gila, wan banyu ngitu hanyar disambat musta'mal jaka hudah lapas atawa mantiis matan tubuh. Banyu musta'mal dalam mazhab ngini hukumnya kada kawa dipakai gasan bawudu atawa mandi atawa mambasuhi najis, karana statusnya suci tapi kada mansucikan.

 Mazhab Al-Hanabilah 
Banyu musta'mal dalam arti bubuhannya ialah banyu nang hudah dipakai gasan basuci matan hadas halus (wudu) atawa hadas ganal (mandi) atawa gasan mahilangakan najis pas mambasuh tarakhir matan 7 kali pambasuhan, wan atawa banyu nang kada tajadi parubahan, baik warna, rasa, atawa jua arumanya.

Salain ngitu, air bakas mamandiakan janajah tamasuk banyu musta'mal jua. Tagal, jaka banyu ngitu dipakai gasan mambasuh atawa mambasuhi sasuatu nang di luar ibadah, maka kada disambat banyu musta'mal, kaya mambasuh muha nang kada dalam ibadah wudu, atawa mambasuh tangan nang jua kadada tarait lawan ibadah wudu.

 Hukum Wudu 

 Wajib 
Wudu wajib digawi ulih umat Muslim jaka handak manggawi ibadah sambahyang, tawaf di Kakbah, wan manyantuh Al-Qur'an. Bawudu gasan manyantuh Al-Qur'an ujar pandapat ulama ampat mazhab adalah wajib, badasarkan salah sabuting surah matan Al-Qur'an, Al-Waqi'ah/56 ayat 77-79.

Salain ngitu, ada ayat lain nang mawajibakan saurang Muslim gasan bawudu sabalum handak manggawi sambahyang sawagaimana dalam QS. Al-Maidah/5 ayat 6.

 Sunah 
Wudu basifat sunah jaka manggawi hal-hal ngini:

 Maulangi wudu gasan saban sambahyang;
 Saban Muslim gasan tampil lawan wudu tarus;
 Pas handak guring, dalam kaadaan junub;
 Sabalum mandi wajib;
 Pas handak maulangi bahubungan badan;
 Pas sarik;
 Pas handak mambaca Al-Qur'an;
 Pas handak bang wan qamat;
 Jiarah ka makam Nabi Muhammad saw.;
 Manyantuh kitab-kitab syar'i.

 Sunah Wudu 
Sunah-sunah wudu nang rancak digawi ulih Nabi Muhammad saw.:

 Basiwak;
 Mambasuh kadua talapak tangan sampai pagalangan tangan sabalum bawudu;
 Bakumur-kumur;
 Mahisap banyu ka dalam hidung;
 Mambasuh angguta-angguta wudu sabanyak tiga kali, kacuali kapala sakali haja;
 Manyala-nyala jinggut nang tabal;
 Manyala-nyala jari-jari batis wan jari-jari tangan;
 Manyika (dalk);
 Mandahului tangan kanan matan nang kiwa wan batis kanan matan batis kiwa;
 Badu'a imbah wudu;
 Mamakai banyu wudu dipalar sadikit.

Salain ngitu, sunnah-sunnah wudu nang takadang digawi di sala-sala rukun wudu, yaitu:

 Mambaca basmalah pas mula'i bawudu;
 Mambasuh kadua talapak tangan sampai sabatas pagalangan tangan;
 Bakumur-kumur;
 Mambasuh lubang hidung;
 Manyapu (mambasuh) sabarataan danul kapala;
 Mandahului angguta tubuh danul kanan matan angguta badan danul kiwa;
 Mausap daun wan rungga talinga;
 Tiga kali saban garakan mambasuh;
 Mambasuh sala-sala jari tangan wan jari batis;
 Mambaca du'a imbah bawudu. Du'anya: "Asyhadu al laa ilaaha illallahu wahdahu laa syarikalahu wa asyhadu anna Muhammadan 'abduhuu wa rasuluuluhu, Allahummaj 'alni minat tawwabiina, waj-'alnii minal mutathahhiriina, waj-'alnii min 'ibaadikash shaalihiin." Baarti: "Ulun basaksi, kadada Tuhan salain Allah nang kadada sakutuan gasan Inya wan ulun basaksi, Muhammad ialah hamba wan utusan Inya. Ya Allah, jadikanlah ulun tamasuk urang-urang nang bataubat, jadikanlah ulun tamasuk urang-urang nang mansucikan saurang, wan jadikanlah ulun tamasuk hamba-hamba Pain nang salih."

 Rukun Wudu 
Ada 6 nang utama dalam rukun wudu ngini, yaitu:

 Niat, nang dibaca dalam hati: "Nawaitul wudu'a liraf'il hadatsil ashghari fardha lillahi ta'aala." Baarti, "Sangaha ulun bawudu gasan mahilangakan hadas halus fardu karana Allah ta'ala.";
 Mambasuhi sabarataan danul wajah (danul antara talinga kanan wan kiwa, wan antara mula'i tumbuhnya rambut di atas kaning hingga ka bawah dagu);
 Mambasuh kadua tangan sampai ka danul siku;
 Mausap sapalih rambut matan kapala;
 Mambasuh kadua batis sampai kadua mata batis;
 Tartib yaitu, taratur lawan mandahului nang harus didahului wan maakhiri nang harus diakhiri sasuai lawan nang disyariatakan.

 Daptar Buku 



 Ash' Shiddieqy, M. Hasbi. Hukum Islam. Jakarta: Pustaka Islam. 1962.
 Muiz, Abdul. Panduan Shalat Terlengkap. Jakarta: Pustaka Makmur. 2013. ISBN 602-7639-65-2
 Sabiq, Sayyid. Fikih Sunnah. Bandung: Al-Ma'arif. 1990. ISBN 979-400-038-8


 Jujuhutan 
Tumbung:Wiki Katuju Ramadan 2026
Tumbung:Agama di Indunisia
Tumbung:Islam
Tumbung:Ibadah Islam
Tumbung:Ramadan