Конкурс маладога літаратара

Конкурс маладога літаратара — штогадовы літаратурны конкурс, які праводзіў Беларускім ПЭН-цэнтр у 2003—2006 і 2009—2012 гадах.

Асноўная мэта конкурсу — падтрымка маладых творцаў, пошук новых талентаў і дапамога станаўленню іх уласнага голасу праз майстар-класы. Удзел у конкурсе маглі браць літаратары ва ўзросце да 30 гадоў, хоць у розныя гады ўзроставыя межы вагаліся ад 15 да 26 гадоў.

 Гісторыя і арганізацыя 
Асноўным ідэйным натхняльнікам конкурсаў быў паэт Андрэй Хадановіч. Арганізацыяй і каардынацыяй праекта займаліся Андрэй Хадановіч і крытык Ганна Кісліцына. Важнай асаблівасцю конкурсаў было падвядзенне вынікаў для фіналістаў на адмысловым літаратурным семінары. На семінарах маладыя аўтары працавалі над сваімі тэкстамі з вядомымі літаратарамі, такімі як Васіль Сёмуха, Рыгор Барадулін, Уладзімір Арлоў, Валянцін Акудовіч і іншымі. Вынікам кожнага конкурсу было выданне калектыўнага зборніка твораў пераможцаў.

Роля Хадановіча была не толькі арганізацыйная, але і ментарская. Хадановіч здолеў стварыць вакол конкурсаў нефармальны моладзевы літаратурны асяродак. Для многіх удзельнікаў ён стаў «настаўнікам і куратарам», які займаўся прафесійным ростам маладых аўтараў і іх папулярызацыяй. У прыватнасці, Уладзімір Лянкевіч адзначаў, што менавіта Хадановіч стаў натхняльнікам для цэлага пакалення маладых перакладчыкаў. Хадановіч таксама быў рэдактарам многіх дэбютных кніг фіналістаў конкурсу, сярод якіх зборнікі Вальжыны Морт, Марыі Мартысевіч, Віталя Рыжкова і іншых.

Многія пераможцы розных гадоў пазней увайшлі ў кіраўніцтва Беларускага ПЭН-цэнтра. Таццяна Нядбай была старшынёй, Павел Анціпаў — першым намеснікам старшыні (2013—2019), Марыя Мартысевіч, Ганна Янкута, Уладзімір Лянкевіч, Юля Цімафеева — членамі Рады і актыўнымі дзеячамі арганізацыі. Вынікам іх дзейнасці былі новыя літаратурныя ініцыятывы. Так, Павел Анціпаў і Юля Цімафеева заснавалі кніжную падсерыю «Пункт адліку», дзе выдаваліся менавіта фіналісты ПЭНаўскіх конкурсаў. Таксама былыя фіналісты стварылі інтэрнэт-часопіс перакладной літаратуры «Прайдзісвет» і медыя-праект «Літаратурнае радыё».

Паводле ацэнкі Таццяны Нядбай, высокая якасць твораў, якія прайшлі праз конкурсныя майстар-класы, стала адным з матываў заснавання прэміі «Дэбют» імя Максіма Багдановіча. Большасць лаўрэатаў "Дэбюта" першых гадоў былі фіналістамі і пераможцамі ПЭНаўскіх конкурсаў.

 2003: Конкурс імя Наталлі Арсенневай 
Першы конкурс прысвечаны паэтцы Наталлі Арсенневай. Па выніках конкурсу выдадзены зборнік «12 + 1». У склад журы ўваходзіла 5 чалавек.

Пераможцы: Арцём Арашонак, Дзмітрый Дмітрыеў, Анатоль Івашчанка, Вольга Каленік, Крысціна Курчанкова, Глеб Лабадзенка, Кацярына Марголь, Вальжына Морт, Ірына Поўх, Сяргей Прылуцкі, Віка Трэнас, Аляксей Чубат, Юлія Шастак.

 2004: Конкурс да 700-годдзя Франчэска Петраркі 
Конкурс 2004 года прысвечаны юбілею італьянскага паэта Франчэска Петраркі. Выніковы зборнік называўся «Формула кахання».

Пераможцы: Вольга Анікіевіч, Яўген Буры, Цемрык Велет, Кацярына Вялес, Sany Dragonfly, Югася Каляда, Алесь Квіткевіч, Кася Квяткоўская, Глеб Лабадзенка, Уладзімір Лянкевіч, Кацярына Марголь, Вольга Марозава, Марыя Мартысевіч, Віялета Пачкоўская, Павел Свярдлоў, Зося Тычына, Юлія Шастак.

 2005: Конкурс імя Уладзіміра Караткевіча 
Конкурс 2005 года прымеркаваны да юбілею Уладзіміра Караткевіча. Па выніках выдадзены зборнік «Групавы партрэт з Бабай Броняй». Для некаторых удзельнікаў конкурс стаў штуршком да напісання вялікіх твораў, як у выпадку Юліі Шаровай.

Пераможцы: Павел Анціпаў, Алеся Башарымава, Аліса Бізяева, Баба Броня, Антон Францішак Брыль, Вікторыя Герасімчук, Антаніна Курдзя, Яўгенія Манцэвіч, Соф’я Марозава, Марыя Мартысевіч, Таццяна Нядбай, Сяргей Прылуцкі, Таццяна Пузенка, Яўген Пыльчанка, Алена Пятровіч, Алена Рыбік, Павел Свярдлоў, Алесь Сушчэўскі, Сяргей Трафілаў, Ціхан Чарнякевіч.

 2006: Конкурс да стагоддзя газеты «Наша ніва» 
Конкурс прысвечаны юбілею беларускай газеты «Наша ніва». Выніковы зборнік называўся «In Вільня veritas».

Пераможцы: Яраслава Ананка, Юлія Арцёмава, Ірына Барысевіч, Валянцін Бойка, Кірыл Дубоўскі, Сяргей Карбановіч, Алесь Кудрыцкі, Настасся Манцэвіч, Сяржук Мядзведзеў, Андрэй Пакроўскі, Сірошка Пістончык і Уласік Смаркач, Віталь Рыжкоў, Аляксей Сарока, Ганна Серахан, Сяржук Семянюк, Наталка Харытанюк, Юлія Шастак (Шадзько), Віктар Ываноў, Юлія Яфімовіч, Андрэй Адамовіч і Віялета Пачкоўская.

 2009: Конкурс імя Карласа Шэрмана 
Пасля перапынку, адноўлены конкурс прысвечаны памяці перакладчыка Карласа Шэрмана. У 2009 годзе вылучана асобная намінацыя «Пераклад» . Выніковы зборнік — «Святая праўда ды іншыя казкі».

 Пераможцы
 Паэзія: Алена Карп, Алеся Башарымава, Аляксандра Сайко, Віталь Быль, Віталь Рыжкоў, Ігар Кулікоў, Іна Заікіна, Ірына Бельская, Кацярына Зыкава, Паўліна Марозава, Уладзь Лянкевіч.
 Пераклад: Алена Пятровіч, Алена Талапіла, Анка Упала, Вераніка Сідарэнка, Ганна Янкута, Дар’я Вашкевіч, Наталля Давыдоўская, Павел Анціпаў, Уладзь Лянкевіч, Юлія Шадзько.
 Эсэістычная проза: Павел Анціпаў, Юлія Шадзько.
 Заахвочвальны дыплом: Аляксей Арцёмаў.

 2010: Конкурс імя Ларысы Геніюш 
Конкурс 2010 года прысвечаны Ларысе Геніюш. Па выніках выйшаў зборнік «Geniush loci».

 Фіналісты: Андрэй Адамовіч, Юлія Аляксеенка, Аляксей Арцёмаў, Дар’я Вашкевіч, Ася Волкава, Кірыла Дубоўскі, Алесь Емяльянаў, Сяргей Календа, Юлія Качан, Кацярына Макарэвіч, Аліна Радачынская, Антон Рудак, Яна Санько, Цімур Хоміч, Ганна Шэпт.
 Прызёры: Ксенія Аўгуст, Юлія Гойка, Андрэй Кабан, Павел Капанскі, Дзмітры Лавіцкі, Дар’я Максімава, Рагнед Малахоўскі, Дзмітрый Марковіч, Аркадзь Несцярэнка, Андрэй Пакроўскі, Таццяна Светашова, Марыя Хадзінская, Таццяна Цуканава, Антон Юркавец, Яна Ядвабная.
 Заахвочвальныя дыпломы: Алесь Вярцейка, Марыя Паўлоўская, Ірына Хамрэнка, Арцём Хандрыка.

 2011: Конкурс імя Чэслава Мілаша 
Конкурс прысвечаны юбілею Чэслава Мілаша. Выніковы зборнік — «Птушкі лёгкіх паводзінаў».

 Дыплом І ступені: Юлія Аляксеенка, Маргарыта Аляшкевіч, Алеся Башарымава, Дар’я Вашкевіч, Ася Волкава, Андрэй Вылінскі, Кацярына Глухоўская, Маша Лапо, Павел Капанскі, Ганна Мананкова, Паліна Маслянкова, Уладзь Лянкевіч, Віялета Пачкоўская, Антон Рудак, Аляксандр Філіпенка, Ганна Янкута.
 Дыплом ІІ ступені: Яна Аляксеенка, Саша Ветрава, Саша Баравікова, Алесь Емельянаў, Алена Запарожац, Алена Карп, Кацярына Маціеўская, Інна Лугавая, Ліда Наліўка, Алесь Плотка, Марыя Пушкіна, Алена Пятровіч, Уладзімір Садоўскі, Мэры Сіндром, Ганна Спорыш, Максім Субач, Алесь Танкевіч, Зміцер Цярэнцьеў, Вольга Чайкоўская.
 Заахвочвальны дыплом: Анастасія Левычэнкава.

 2012: Конкурс імя Максіма Танка 
Конкурс прысвечаны Максіму Танку. Выніковы зборнік называўся «Азёрная школа паэзіі».

 Пераможцы: Андрэй Адамовіч, Аляксей Арцёмаў, Павел Капанскі, Ганна Мананкова (1 месца), Таццяна Нядбай, Марыя Пушкіна, Антон Рудак, Юля Цімафеева, Цімур Хоміч, Ганна Янкута.
 Іншыя ўдзельнікі: Сабіна Брыло, Андрэй Вылінскі, Ігар Канановіч, Уладлена Малашчанка, Наталля Рак, Наталля Рудак, Воля Чайкоўская, Нупрэй Бухановіч, Ехе Кім Ург.

 Гл. таксама 
 Конкурс маладых крытыкаў
 Дэбют (літаратурная прэмія)

 Крыніцы 

Катэгорыя:Беларускі ПЭН-цэнтр