Любамір Татарка

Любамі́р Татарка (29 сакавіка 1958, Банска-Быстрыца, Славакія — 22 снежня 2025, Славенска-Лупча, Славакія), вядомы пад мянушкай Čalamacha — славацкі народны музыка, дудар (), шматінструменталіст, спявак, майстар народных музычных інструментаў, першы цэхмайстар Цэху славацкіх дудароў.

 Біяграфія 

Нарадзіўся 29 сакавіка 1958 года ў горадзе Банска-Быстрыца. Пражываў у мястэчку Славенска-Лупча, з якім быў цесна звязаны на працягу ўсяго жыцця.

Паходзіў з музычнай сям’і. Яго дзядуля з вёскі Гайнікова быў выдатным народным музыкам, бабуля з Дэтвы — вядомай спявачкай, музычны талент меў і бацька. З дзяцінства быў зачараваны народнай музыкай, інструментамі і пастушай культурай.

У 12-гадовым узросце пачаў вырабляць свістулькі, пастушыя ражкі, чэрпаки, пазней — фуяры. Дудамі зацікавіўся пад уплывам расповедаў пра свайго продка — дудара са Зволенскай-Слаціны.

Не меў акадэмічнай музычнай адукацыі. Ігры на дудзе і традыцыйным спевам вучыўся ў старэйшых народных музыкаў, у тым ліку ў Юрая Міхеліка, Яна Пліешціка, Яна Гудзяна, а таксама ў Мілана Штэску. На дудзе граў з 14 гадоў.

Памёр 22 снежня 2025 года ва ўзросце 67 гадоў.

 Музычная дзейнасць 

Любамір Татарка сфармаваў уласны выканаўчы стыль, заснаваны на традыцыях рэгіёнаў Банска-Быстрыцы, Падконіц, Прыехаду, Лучаціна, Грохоте, Понікаў і Дэтвы.

Браў удзел у сустрэчах дудароў у Леходзе, ва ўсіх выданнях Фальклорных свят у Дэтве і фестывалю Východná. Выступаў на шматлікіх фальклорных імпрэзах у Славакіі і іншых краінах Еўропы.

У маі 2025 года ўдзельнічаў у III Міжнародных сустрэчах дудароў, лірнікаў і спевакоў у Мельніку і Радзівілаўцы (Падляшша, Польшча).https://przegladprawoslawny.pl/2025/05/20/iii-miedzynarodowe-spotkania-dudziarzy-lirnikow-i-spiewakow-mielnik-radziwillowka-24-25-maja-2025-r/

 Майстар народных інструментаў 

Акрамя выканальніцкай дзейнасці займаўся вырабам народных інструментаў. Ствараў дуды ў танальнасцях F, A і D.

 разам з Янам Штэску вырабляў дуды падполянскага тыпу,
 разам з Юраем Дуфэкам — іновецкія і ораўскія дуды.

Таксама вырабляў фуяры, свістулькі, пастушыя ражкі. Быў уладальнікам шырокай калекцыі пастушых чэрпакоў, якія сам аднаўляў і вырабляў.

Адзначаўся прынцыповым стаўленнем да аўтэнтычнасці і павагай да традыцыйных тэхнік.

 Арганізацыйная дзейнасць 

Заснаваў у Славенскай-Лупчы фестываль сярэднявечнай і сучаснай дударскай музыкі.

На працягу двух кадэнцый займаў пасаду першага цэхмайстра Цэху славацкіх дудароў.

 Значэнне 

Лічыцца адной з ключавых постацей сучаснай славацкай дударскай традыцыі. Быў носьбітам аўтэнтычнага рэгіянальнага стылю, папулярызатарам пастушай культуры Карпат і нефармальным настаўнікам для маладых дудароў.

 Крыніцы 

 Паведамленне Цэху славацкіх дудароў пра смерць Любаміра Татаркі (2025).
 „Zomrel majster gajdoš Ľubomír Tatarka“, славацкая прэса, 2025.
 Przegląd Prawosławny, 20.05.2025.

Катэгорыя:Славацкія народныя музыкі
Катэгорыя:Дудары
Катэгорыя:Майстры народных інструментаў
Катэгорыя:Фальклор Славакіі
Катэгорыя:Носьбіты нематэрыяльнай культурнай спадчыны
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1958 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў 2025 годзе

sk:Ľubomír Tatarka