Пісар вялікі літоўскі

Пісар вялікі літоўскі () — ураднік у Вялікім Княстве Літоўскім і Рэчы Паспалітай.

З 1566 года вызначана сталая колькасць у шэсць пісараў. (1) Першы з іх Мікалай Нарушэвіч быў прызначаны вялікім падскарбім 11 сакавіка 1566 года, але да смерці ў 1575 годзе захоўваў і ўрад пісара. Наступныя падскарбіі, пераемнікі Нарушэвіча, таксама адначасова трымалі і ўрад пісара вялікага літоўскага.

Акрамя Нарушэвіча было намінавана яшчэ 5 пісараў, але ў часы вялікага князя Стэфана Баторыя іх колькасць была скарочана да 4.

Спачатку не было паслядоўнасці прызначэння свецкіх і духоўных пісараў, яе вызначылі ў 1709 годзе.

23456Ян Шымковіч (? — 1569)Андрэй Іванавіч Абрынскі (1569—1589)Геранім Валовіч (23.4.1589 — 28.2.1605)Яўстах Валовіч (1.3.1605 — 1615)Аляксандр Гасеўскі (1615 — 15.6.1625)Крыштаф Стэфан Сапега (23.9.1621 — 1627)Крыштаф Гасеўскі (15.6.1615 — 24.5.1639)Ян Казімір Пац (5.1639 — 1653)Аляксандр Нарушэвіч (8.1.1654 — 3.1658) (3.1658 — 1572)князь Міхал Кароль Друцкі-Сакалінскі (1672—1690)князь Канстанцін Ян Шуйскі (5.11.1690 — 1695)Крыштаф Дунін-Раецкі (1695 — 2.3.1701)Марцыян Дамінік Валовіч (2.3.1701 — 1703)Крыштаф Зяновіч (3.9.1703 — 18.11.1709)  глядзі ніжэй спіс пісараў вялікіх духоўныхМіхал Гарабурда (1566—1585)Гальяш Пельгрымоўскі (26.2.1586 — 1608)князь Ян Друцкі-Сакалінскі (17.11.1608 — 1630)Станіслаў Нарушэвіч (29.9.1630 — 27.5.1650)Андрэй Казімір Завіша (2.6.1650 — 23.6.1678)Андрэй Казімір Асоўскі (1678—1683)Казімір Міхал Пац (1683—1710)Крыштаф Канстанцін Пац (15.3.1710 — 24.10.1724)князь Міхал Пузына (11.1.1717 — 1724)Антоні Аскерка (1724 — 11.10.1726)Міхал Копаць (11.10.1726 — 5-6.1727)Юрый Тышкевіч (4.1728 — 8.10.1730) (18.10.1730 — 8.7.1737)князь Тадэвуш Агінскі (8.7.1737 — 23.11.1744)князь Юрый Радзівіл (1744; урад не прыняў)Ігнацій Ланеўскі-Воўк (22.11.1744 — 26.11.1746)Канстанцін Людвік Плятэр (26.11.1746 — 1754)Юзаф Сасноўскі (1754 — 11.12.1764)князь Юзаф Радзівіл (11.12.1764 — 29.5.1773)Ігнацы Патоцкі (29.5.1773 — 20.11.1783) (20.11.1783 — 1787)Алёйзы Сулістроўскі (24.12.1787 — 1791)князь Станіслаў Войцех Мірскі (10.1.1791 —)Мацей Савіцкі (1566—1581)Леў Сапега (1581 — 2.2.1585)Габрыэль Война (26.2.1585 — 1589)Мацей Война (4.1589 — 3.6.1606)Януш Скумін-Тышкевіч (? — 2.1609 — 1621)Марцыян Трызна (15.1.1628 — 30.8.1641)Францішак Далмат-Ісайкоўскі (30.8.1641 — 1649)Ян Даўгяла-Завіша (4.1649 — 21.4.1656) (1656—1656) (8.3.1657 — 8.1673)Андрэй Казімір Гелгуд (1673—1705, 1705—1711)Канстанцін Бенедыкт Бжастоўскі (20.5.1705 — 1705, 10.6.1711 — 20.3.1715)Юзаф Бжастоўскі (21.3.1715 — 3.1745)Міхал Скарбек-Важыньскі (30.9.1746 — 1755)Ян Юдзіцкі (26.5.1755 — 5.15.1758)Міхал Бжастоўскі (5.12.1758 — 7.12.1762)князь Удальрык Крыштаф Радзівіл (11.12.1762 — 1763)Антоній Тызенгаўз (15.1.1763 — 20.12.1764)Мікалай Тадэвуш Лапацінскі (20.12.1764 — 8.10.1777) (10.1777 — 1777) (10.10.1777 —)Васіль Дравінскі (1566—1576)Мікалай Ясінскі (1576—1597)Стэфан Пац (26.2.1615 — 24.12.1630)Крыштаф Міхал Сапега (10.3.1631 — 1631)Казімір Леў Сапега (22.9.1631 — 1637)Крыштаф Завіша (27.5.1637 — 9.1649)Піліп Казімір Абуховіч (9.1649 — 25.9.1653)Ян Мікалай Станкевіч (17.8.1653 — 1657)Цыпрыян Павел Бжастоўскі (25.5.1657 — 1672)Ян Уладзіслаў Бжастоўскі (9.6.1672 — 1699)Ян Стэфан Тызенгаўз (4.1.1699 — 21.7.1714)Міхал Бенедыкт Тызенгаўз (21.7.1714 — 1724)князь Міхал Юзаф Масальскі (12.10.1726 — 8.7.1737)Людвік Хамінскі (8.7.1737 — 1739)Антоній Пшаздзецкі (22.8.1739 — 1.9.1750)Антоній Міхал Пац (1.9.1750 — 2.1774)Аляксандр Скумін-Тышкевіч (9.3.1774 — 17.3.1775)Людвік Скумін-Тышкевіч (8.4.1775 — 8.12.1780)Вінцэнт Тышкевіч (8.12.1780 — 23.5.1781) (23.5.1781 —)Лаўрын Война (15.12.1566 — 30.7.1576)Вацлаў Агрыпа (1576 — 15.7.1585)Эмануэль Бжастоўскі (? — 19.12.1689)  колькасць пісараў скарочана

 Пісары вялікія духоўныя літоўскія 

 Караль Панцажынскі (19.11.1709 — 15.10.1720)
 Багуслаў Гасеўскі (11.10.1720 — 1724)
 Міхал Ян Зянковіч (1724—1730)
 Антоній Война (17.4.1730 і 14.10.1730 — 10.6.1740)
 Юрый Мікалай Гільзен (10.6.1740 — 1744)
 Антоній Эразм Валовіч (19.9.1744 — 14.6.1748)
 князь Ігнацій Масальскі (20.6.1748 — 14.12.1754)


 Тамаш Ігнацы Зянковіч (13.12.1754 — 12.3.1762)
 Павел Ксаверый Бжастоўскі (12.3.1762 — 8.8.1774)
 Юзаф Казімір Касакоўскі (18.5.1775 — 3.1781)
 Адам Станіслаў Нарушэвіч (24.3.1781 — 1788)
 Міхал Хамінскі (21.6.1788 — 1790)
 князь  (22.6.1790 —)

 Глядзіце таксама 
 Пісар
 Пісар польны літоўскі
 Пісар дэкрэтавы літоўскі
 Пісар скарбовы літоўскі

 Літаратура 

 Wolff J. Senatorowie i dygnitarze Wielkiego Księstwa Litewskiego: 1385—1795. — Kraków, 1885.
 Żychliński T. Złota księga szlachty polskiej. T. 1—31. — Poznań, 1879—1908.


Катэгорыя:Цэнтральныя ўрады Вялікага Княства Літоўскага