Кастравіцкія

Кастраві́цкія () — шляхецкі род герба «Вуж», інакш «Байбуза». Першапачаткова паходзілі з Мсціслаўскага ваяводства, пазней разгалінаваліся і аселі ў Менскім, Віцебскім і Новагародскім ваяводствах Вялікага Княства Літоўскага. У XIX стагоддзі прадстаўнікі роду жылі ў Мінскім, Віленскім, Дзісенскім, Лідскім і іншых паветах.

 Гісторыя 
Родапачынальнікам з’яўляецца Іван, падскарбі князёў мсціслаўскіх Юрыя Лугвенавіча і Івана Юр’евіча. У другой палове XV стагоддзя ён атрымаў ад іх сяло Сцецкава ў Мсціслаўскім княствеДату 1457 вызначыў В. А. Варонін. У дакуменце фігураваў 6951 год ад Стварэння Света (індыкт 5-ты), што давала б 1443 год, але гэтаму году адпавядаў 6-ты індыкт. Прывілей кн. Юрыя Лугвенавіча ад 28.08.1457 і кн. Івана Юр’евіча ад 20.09.1473 (1488?)..

У XVI стагоддзі Пратас Кастравіцкі (IV калена) атрымаў ад караля Жыгімонта II Аўгуста маёнтак Рудодзіма ў Мсціслаўскім ваяводстве ў якасці замены за маёнтак Бакунічы (1569)Прывілей ад 31.03.1569, ліст Жыгімонта II Аўгуста ад 03.04.1569 да кашталяна і старосты мсціслаўскага кн. Івана Саламярэцкага аб увядзенні Пратаса ў валоданне (згадкі ў вывадах ад 1802 і 1833).. Яго нашчадкі пачалі актыўна набываць землі ў Менскім ваяводстве.

У сярэдзіне XVII стагоддзя значную ролю ў ўзвышэнні роду адыграў сакратар каралеўскі Васіль Кастравіцкі і яго сын Стэфан, які займаў пасады суддзі каптуровага ВКЛ (1648) і скарбніка мсціслаўскага. Прадстаўнікі роду актыўна ўдзельнічалі ў грамадскім і палітычным жыцці: Ян-Рафал Кастравіцкі быў пісарам гродскім і падсудкам земскім мінскім, дэпутатам Трыбунала ВКЛ; Міхаіл Кастравіцкі (X калена) — падскарбіем Галоўнага Трыбунала ВКЛ (1785) і падваяводай полацкім (1794).

У часы Расійскай імперыі род быў прызнаны ў дваранстве пастановамі Віленскага ДДС (1801) і Мінскага ДДС (1802, 1824, 1825, 1833). Канчатковае зацвярджэнне ўказам Сената адбылося 30 чэрвеня 1834 года (указ № 6277).

 Уладанні 
Першапачатковымі ўладаннямі роду ў Мсціслаўскім ваяводстве былі сяло Сцецкава (пазней называлася Кастровічы, ад якога пайшло прозвішча), Рудодзіма і Басценавічы.

У XVII стагоддзі цэнтр жыццядзейнасці роду перамясціўся ў Менскае ваяводства. Васіль Кастравіцкі ў 1655 годзе набыў фальварак Вішнёўшчына. Яго сын Стэфан разам з нашчадкамі валодаў маёнткамі Навасёлкі Гладкаўскія, Старынкі, Станькава, Жыцін, Косіна, Манькавічы (у Пінскім павеце, застаўное валоданне). Ян-Рафал Кастравіцкі трымаў у заставе ад Рафала і Аляксандра Губаў фальварак Жданы і засценак Плясканосы.

У XVIII стагоддзі Кастравіцкія валодалі ці трымалі ў заставе маёнткі Волма-Драчкава, Лошыца (перададзена сынам Антонія ў 1749 годзе), Скарынічы, Шчытамірычы (набыты Касперам Кастравіцкім у князёў Радзівілаў у 1786 годзе)Актыкаваны 01.12.1786 у Мінскім земскім судзе.. Міхаіл Кастравіцкі (пам. пасля 1833) набыў фальварак Латышы ў Дзісенскім павеце, маёнтак Арняны з фальваркам Падброддзе і паезуіцкі маёнтак Янішкі ў Віленскім павецеДзельчы акт ад 03.01.1830, актыкаваны ў 2-м Дэпартаменце Віленскага галоўнага суда..

У XIX стагоддзі прадстаўнікі роду валодалі маёнткамі Грыцкаўшчына, Ратамка, Сёмкава, а таксама землямі ў Лідскім павеце і іншых рэгіёнах.

 Вядомыя прадстаўнікі 
 Пратас Кастравіцкі (узг. 1569—1595) — дваранін гаспадарскі, падстароста судовы мсціслаўскі (1595).
 Васіль Кастравіцкі (узг. 1649—1661) — сакратар каралеўскі (1661).
 Стэфан Кастравіцкі (узг. 1648—1674) — суддзя каптуровы ВКЛ (1648), дваранін каралеўскі, камісар па вызначэнні мяжы з Маскоўскай дзяржавай (1660), скарбнік мсціслаўскі.
 Ян Рафал Кастравіцкі (пам. 1695) — стражнік мсціслаўскі, пісар гродскі мінскі, падсудак земскі мінскі (1691), дэпутат Галоўнага Трыбунала ВКЛ (1685, 1692).
 Антоні Кастравіцкі (пам. пасля 1744) — падстолі мінскі, войт мінскі, дэпутат Галоўнага Трыбунала ВКЛ (1726).
 Юзаф (Язафат) Кастравіцкі (узг. 1712—1730) — падчашы мсціслаўскі, суддзя гродскі мінскі.
 Міхаіл Кастравіцкі (пам. пасля 1833) — падхаружы гвардыі войскаў літоўскіх (1778), шамбялян (1782), падскарбі Галоўнага Трыбунала ВКЛ (1785), падваявода полацкі (1794), старшыня Віленскай крымінальнай палаты.
 Самуэль Кастравіцкі (пам. каля 1840) — пісар, затым старшыня Мінскага межавога суда, кавалер ордэна Св. Уладзіміра 4-й ст. (1825).
 Караль Фларыян Кастравіцкі (1819—1873) — удзельнік паўстання 1863—1864 гадоў, сасланы ў Сібір.
 Карусь Каганец (Казімір-Рафал Кастравіцкі; 1868—1918) — беларускі паэт, драматург, мастак і грамадскі дзеяч.

 Радавод 

 1. Іван (узг. 1457), падскарбі князёў мсціслаўскіх
 2/1. Фёдар
 3/2. Якуб
 4/3. Пратас, падстароста судовы мсціслаўскі (1595); жонка — Ганна Жаба
 7/4. Ілля (узг. 1619)
 8/5. Сільвестр (памылкова пазначаны як сын 5, верагодна сын 4 або 5)
 5/3. Малафей, прадаў маёнтак Кастровічы (1606)
 6/3. Багдан, прадаў частку маёнтка Кастровічы (1605)
 9/6. Васіль, сакратар каралеўскі (1661); жонка — Рэгіна Замбрыцкая
 10/9. Павел, стольнік старадубскі
 11/9. Тэадор
 12/9. Стэфан, суддзя каптуровы ВКЛ (1648), скарбнік мсціслаўскі
 17/12. Ежы, чашнік рэчыцкі; жонка — Іягана Вінка-Ратомская
 24/17. Ігнат, падчашы мсціслаўскі (пам. да 1712)
 30/24. Казімір
 31/24. Самуэль, скарбнік рэчыцкі; жонкі — 1) N Турчыновіч-Сушыцкая, 2) Разалія Гярждовіч
 41/31. Станіслаў, скарбнік рэчыцкі (пам. 1782); жонка — Кацярына Кунцэвіч
 42/31. Леан (пам. да 1771)
 43/31. Вінцэнт; жонкі — 1) N Свянціцкая, 2) Ганна Мікоша
 68/43. Дамінік, суддзя межавы мінскі
 69/43. Францішак (нар. каля 1793), асэсар Мінскага ніжняга земскага суда; жонка — Ганна Якубоўская
 85/69. Апалінары-Міхал-Дамінік (хр. 1820)
 86/69. Людвік-Ксаверы-Міхал (хр. 1822)
 87/69. Дамінік-Вінцэнт-Ян (хр. 1824)
 88/69. Вінцэнт (Вінцэнт-Ян, Вінцэнт-Дамінік) (хр. 1826)
 89/69. Мікалай-Ян (нар. 1833)
 90/69. Зоф’я
 91/69. Ганна
 44/31. Караліна, муж — Крыштаф Іваноўскі
 32/24. Юзаф (Язафат), падчашы мсціслаўскі, суддзя гродскі мінскі; жонка — Крысціна Паморская
 45/32. Феліцыян, святар
 46/32. Язафат, манах-базылянін, ігумен
 47/32. Антоні
 50/32. Ганна
 25/17. Дамінік (пам. да 1718)
 26/17. Стэфан
 18/12. Ян-Рафал (пам. 1695), стражнік мсціслаўскі, пісар гродскі мінскі, падсудак земскі мінскі; жонка — Іягана Тэадораўна-Феліцыянаўна Лукомская
 27/18. Антоні, падстолі мінскі, войт мінскі, дэпутат ГТ ВКЛ; жонкі — 1) Марыяна Рамейка-Гурка, 2) Марыяна Францкевіч
 34/27. Стэфан, мечнік мінскі (пам. пасля 1780); жонка — Брыгіда Паланевіч
 51/34. Марцін, суддзя гродскі мінскі (пам. да 1780)
 52/34. Юзаф
 53/34. Міхал, падскарбі ГТ ВКЛ (1785), падваявода полацкі (1794); жонкі — 1) N Храпавіцкая, 2) N Ельская
 70/53. Каятан, харужы дзісенскі (пам. 1847); жонка — Ружа Балінская
 92/70. Напалеон-Аляксандр (хр. 1810), асэсар Віленскага павятовага суда
 93/70. Міхал-Ігнат (хр. 1817), чыноўнік
 71/53. Адам, харужы віленскі, удзельнік паўстання 1830—1831
 94/71. Бенядыкт-Юзаф-Адам-Міхал (хр. 1830), удзельнік паўстання 1863—1864, сасланы
 95/71. Караль-Адам-Андрэй (хр. 1831), удзельнік паўстання 1863—1864, сасланы
 110/95. Людвік-Уладзіслаў (хр. 1859)
 35/27. Багдан, староста рагозінскі
 36/27. Аляксандр
 37/27. Казімір, будаўнічы мінскі; жонкі — 1) Петранэля Кубліцкая, 2) Зузана Гарноўская
 54/37. Багдан, будаўнічы мінскі, беспатомны
 38/27. Валяр’ян, намеснік залатой харугвы, падстолі мінскі; жонка — N Гарбацкая
 55/38. Іяхім
 56/38. Мікалай, харужы брыгады войскаў польскіх; жонка — Юстына Васілеўская
 72/56. Ігнат (хр. 1804)
 57/38. Тадэвуш
 58/38. Ануфры, шамбялян (1784), дэпутат ГТ ВКЛ, старшыня Слонімскага гродскага суда; жонка — N Багуслаўская
 73/58. Аўгустын
 74/58. Ян (пам. пасля 1845)
 59/38. Антоні
 60/38. Юзаф, святар
 28/18. Марцін (хр. 1689), падчашы віцебскі
 39/28. Ваўрынец, канюшы мінскі (?), беспатомны
 40/28. Каспер (хр. 1731), падчашы віцебскі, суддзя зямянскі мінскі; жонка — Францішка Янішэўская
 61/40. Міхал-Францішак (хр. 1775), харужы, затым падкаморы мінскі; жонка — Фларэнціна Вайніловіч
 75/61. Генрык-Ігнат-Вінцэнт (хр. 1802), харужы мінскі; жонка — Фабіяна Машэўская
 96/75. Караліна-Антаніна (нар. 1857)Яе дзядзькам быў жыхар Мінска падпалкоўнік Нарцыз Рамуальдавіч Машэўскі.
 97/75. Вацлаў-Мар’ян (нар. 1858); жонка — Ядвіга-Юлія-Алена ВайніловічСястра Эдварда Вайніловіча. Знаходзілася з мужам у трэцяй ступені крэўнасці.
 76/61. Караль-Людвік (хр. 1803), суддзя межавы, маршалак павятовы мінскі
 77/61. Эмілія, муж — Гілярый Хмара
 78/61. Ізабэла (нар. каля 1809), муж — Гіляры ХмараІзабэла была 2-й жонкай Гілярыя Хмары, 1-й з’яўлялася яе сястра Эмілія.
 79/61. Мечыслаў-Міхал (хр. 1816), адстаўны паручнік, удзельнік паўстання 1863—1864
 62/40. Феліцыяна, муж — N Семярынскі
 63/40. Вераніка, муж — N Свентарэцкі
 64/40. Марыяна, муж — N Ленскі
 29/18. Ваўрынец, чашнік рэчыцкі; жонка — Разалія Прашынская
 65/41. Самуэль, старшыня Мінскага межавога суда; жонка — Дарота Прашынская
 80/65. Караль-Фларыян (хр. 1819), удзельнік паўстання 1863—1864; жонка — Алена СвентарэцкаяЯе сястрой была Юстына Тадэвушаўна Свентарэцкая.
 98/80. Мар’ян-Станіслаў (нар. 1864)
 99/80. Казімір-Рафал (Карусь Каганец) (нар. 1868), беларускі пісьменнік і грамадскі дзеяч.
 100/80. Амброзі-Самуэль (нар. 1870), лекар, беларускі грамадскі дзеяч, калежскі асэсар
 101/80. Дарота
 81/66. Тэадозі-Адам-Станіслаў (хр. 1799), падпаручнік (1828), ротмістр (1835); жонка — Антаніна
 102/81. Карнэліюш-Самуэль (хр. 1839)
 103/81. Станіслаў-Ірэнеюш (хр. 1844)
 104/81. Канстанцін-Габрыэль (хр. 1847)
 82/66. Эдвард-Ян (хр. 1804), службоўца
 83/66. Тамаш-Андрэй (хр. 1805)
 105/83. Алена-Валенсія-Канстанцыя (хр. 1838)
 106/83. Каятан-Данат-Андрэй (нар. 1841)
 107/83. Марыя-Фаўстына-Антаніна (хр. 1843)
 108/83. Ян-Андрэй-Юзаф (хр. 1846)
 84/66. Эразм (хр. 1817)
 109/84. Францішка-Людвіка (нар. каля 1853)
 66/41. Юзаф, суддзя межавы мінскі; жонка — Феліцыяна Малішэўская
 67/41. Андрэй
 19/12. Дарота
 20/12. Алена
 13/9. Даніэль, мечнік лідскі
 14/9. Казімір, скарбнік мсціслаўскі; жонка — Марыя Дарафеевіч
 15/9. Ян (пам. 1669), стражнік мсціслаўскі
 21/15. Канстанцін, чашнік мсціслаўскі; жонка — Канстанцыя Сумарок
 22/15. Габрыэль
 23/15. Самуэль
 16/9. Рэгіна, муж — Тэадор Валадковіч
 5/1. Акула (памылкова, павінна быць імя сына, але ў тэксце няма; магчыма, памылка ў запісе пакаленняў)

 Крыніцы 

 Заўвагі

 Літаратура 


 Спасылкі 

Катэгорыя:Шляхецкія роды
Катэгорыя:Вялікалітоўская арыстакратыя
Кастравіцкія