Заходнепалескія гаворкі

Заходнепале́скія гаво́ркі (таксама брэсцка-пінскія, загародскія, палескія гаворкі) — адна з груп гаворак, якая вылучаецца на тэрыторыі Беларусі (у паўднёва-заходніх раёнах Брэсцкай вобласці) і супрацьпастаўляецца асноўнаму масіву дыялектаў беларускай мовы.

Шэраг дыялектолагаў разглядае заходнепалескія гаворкі Беларусі як гаворкі ўкраінскай мовы, альбо як пераходныя ад беларускай да ўкраінскай мовы на падставе вялікай колькасці фанетычных і граматычных рыс, блізкіх да рыс паўночнаўкраінскага нарэчча. Ад асноўных беларускіх дыялектаў (паўночна-ўсходняга і паўднёва-заходняга), а таксама ад сярэднебеларускіх гаворак яны адрозніваюцца адсутнасцю акання, наяўнасцю цвёрдых зычных перад [е], [і], пераходам этымалагічнага «яця» ў [і] пад націскам, адсутнасцю дзекання і цекання і іншымі рысамі.

На аснове заходнепалескіх гаворак Беларусі адзначаліся спробы стварэння літаратурнай нормы, т. зв. заходнепалескай літаратурнай мікрамовы. На аснове заходнепалескіх гаворак Польшчы (падляшскіх гаворак) сіламі энтузіястаў фармуецца падляшская мікрамова.

 Арэал 
Заходнепалеская група гаворак была вылучана ў 1970-х гадах беларускімі дыялектолагамі на аснове матэрыялаў, сабраных для «Дыялекталагічнага атласа беларускай мовы». Адсутнасць тыповых для беларускіх дыялектаў моўных рыс дала падставу складальнікам дыялекталагічнай карты вылучыць заходнепалескую групу як асаблівае дыялектнае аб'яднанне, супрацьпастаўленае ўзятым разам паўночна-ўсходняму і паўднёва-заходняму беларускім дыялектам. Тым самым быў падкрэслены пераходны характар гаворак заходнепалескай групы ад беларускіх гаворак да гаворак паўночнага ўкраінскага дыялекта. Такая класіфікацыя была прапанавана ў 1964 годзе Р. І. Аванесавым. Матэрыялы атласа дазволілі падзяліць гаворкі Заходняга і Усходняга Беларускага Палесся. Усходнепалескія (мазырскія) гаворкі, якія не маюць значных адрозненняў ад слуцкіх гаворак і не падзелены з імі вузкім пучком ізаглос, былі ўключаны ў склад слуцка-мазырскай групы паўднёва-заходняга беларускага дыялекту. Тэрмін «загаро́дскія гаво́ркі» ўведзены ў навуковы зварот дыялектолагам Фёдарам Клімчуком у 1970-х гады і ўтвораны ад назвы Загароддзе — гістарычнай часткі Піншчыны, старажытных шляхоў і Загародскай раўніны.

Наяўнасць фанетычных і граматычных з'яў, якія збліжаюць беларускія заходнепалескія і ўкраінскія заходнепалескія гаворкі, канстатуе большасць даследчыкаў гаворак Палесся. У сувязі з гэтым многія дыялектолагі разглядаюць заходнепалескія гаворкі як пераходныя ад беларускай да ўкраінскай мовы. Напрыклад, у выданні энцыклапедыі «Украінская мова» брэсцка-пінскія гаворкі класіфікуюцца як пераходныя ўкраінска-беларускія гаворкі. Шэраг даследчыкаў адносіць гаворкі Заходняга Палесся непасрэдна да паўночнага дыялекта ўкраінскай мовы. 

Заходнепалеская група гаворак не з'яўляецца аднароднай дыялектнай адзінкай. На аснове вывучэння ў 1970-х гадах тэрытарыяльнага пашырэння розных тыпаў фанетычных сістэм у Заходнім Палессі Ф. Д. Клімчук прапанаваў групаваць заходнепалескія гаворкі ў чатыры асноўныя тыпы, якія знаходзяцца ў складаным арэальным размеркаванні. 

Гаворкі заходнепалескай групы аб'ядноўваюцца шэрагам агульных дыялектных з'яў з гаворкамі заходняй часткі беларускага арэала — з гаворкамі полацкай групы паўночна-ўсходняга дыялекту (выключаючы ўсходнюю частку іх арэала), заходнімі сярэднебеларускімі гаворкамі і гаворкамі гродзенска-баранавіцкай групы паўднёва-заходняга дыялекту, у сувязі з чым заходнепалескі арэал уключаюць у заходнюю дыялектную зону. Моўныя рысы астатніх дыялектных зон Беларусі (паўночна-заходняй, цэнтральнай, паўднёва-ўсходняй і ўсходняй) для заходнепалескіх гаворак нехарактэрныя. Заходнепалескія гаворкі знаходзяцца ў адзіным дыялектным кантынууме як з суседнімі беларускімі, так і з ўкраінскімі гаворкамі. Пры гэтым адзначаецца большая блізкасць заходнепалескіх да ўкраінскіх валынска-палескіх гаворак. У той жа час, знаходзячыся з пачатку XX стагоддзя пад уплывам літаратурнай беларускай мовы, адзначаецца збліжэнне заходнепалескіх гаворак з астатнім беларускім моўным арэалам.

Гаворкі заходнепалескай групы размяшчаюцца ў паўднёва-заходняй частцы Беларусі, на большай частцы Брэсцкай вобласці — у яе заходніх, цэнтральных і паўднёвых раёнах. Згодна з сучасным адміністрацыйным падзелам, заходнепалескія гаворкі пашыраны ў Брэсцкім, Камянецкім, Маларыцкім, Жабінкаўскім, Кобрынскім, Драгічынскім, Іванаўскім і Пінскім раёнах, а таксама ў паўднёвых частках Пружанскага і Бярозаўскага раёнаў і ў заходніх частках Лунінецкага і Столінскага раёнаў. Увогуле паўночная і ўсходняя мяжа групы ідзе па лініі: на поўдзень ад Шарашова, Пружанаў, Бярозы, на поўнач ад Белаазёрска, на поўдзень ад Целяхан, на паўночны ўсход ад Лагішына і Пагоста Загародскага, на паўднёвы захад ад Лунінца, на ўсход ад Дубая, на паўночны ўсход ад Століна і Стругі. Гэтая тэрыторыя знаходзіцца ў межах заходнебеларускай часткі геаграфічнай і гісторыка-культурнай вобласці Палессе.

Акрамя таго, гаворкі заходнепалескага тыпу захоўваюцца ў шэрагу раёнаў цэнтральнай часткі Падляскага ваяводства Польшчы, на поўдзень ад Беластока. Згодна з даследаваннямі польскіх дыялектолагаў, на тэрыторыі Польшчы гэтыя гаворкі (брэсцка-пінскага тыпу) абмяжоўваюцца лініяй Вітова — Кляшчэлі — Няміраў — Янаў-Падляскі — на захад ад Ракітна — Тучна — Ганна — Уладава. Паўночнабрэсцкія гаворкі на тэрыторыі Польшчы сустракаюцца ў гмінах Белавежа і Нараў.

На захадзе гаворкі Заходняга Беларускага Палесся мяжуюць, альбо размешчаны цераспалосна, з падляшскімі гаворкамі мазавецкага дыялекту польскай мовы. На поўначы да арэала заходнепалескай групы гаворак прымыкае арэал гродзенска-баранавіцкай групы, а на ўсходзе — арэал слуцка-мазырскай групы паўднёва-заходняга дыялекту. На поўдзень ад заходнепалескіх гаворак знаходзяцца блізкія ім валынска-палескія (заходнепалескія) гаворкі паўночнага дыялекту ўкраінскай мовы.

 Асноўныя асаблівасці 
Галоўнымі фанетычнымі асаблівасцямі заходнепалескіх гаворак з'яўляецца оканне, то бок адрозненне ненаціскных галосных неверхняга пад'ёму (молокó, головá, здорóвый, давáй). У гаворках асноўнага беларускага дыялектнага масіву адзначаецца аканне і неадрозненне галосных у ненаціскным становішчы (вадá, галавá). Вымаўленне на месцы гістарычнага «яця» (ѣ) пад націскам пераходзіць у галосную [і] (б'íлы, с'íно, на ноз'í, л'íс). У астатніх беларускіх гаворках адзначаецца пераход у [е] або [іе] (лес). У закрытым складзе пад націскам гукі [о] і [е] пераходзяць у [і] (к'ін, п'іч, н'іс). У гаворках астатняга беларускага арэала ў закрытым складзе пад націскам адзначаецца захаванне [о] або яго пераход у [ô], [уо] (кон, кôн, куон), а таксама пераход [е] ў ['е], ['о], [іе], ['ô], [уо] (печ, пôч).

Для гаворак характэрна цвёрдасць губных і пярэднеязычных зычных перад этымалагічнымі [е], [і] (вэчор, бэроз, дэн, тэплый, нысэ, выдз, мыска, быты, ходыты, зыма), а таксама цвёрдасць заднеязычных у спалучэннях гы, кы, хы (нóгы, кíнуты, хытрый). Пры гэтым назіраецца наяўнасць мяккіх этымалагічных шыпячых (нож'í, ш'áпка, ж'áба), мяккага гука [р'] (р'íчка, гор'íх, пор'áдок) і мяккага [ц'] (жэнц'í, хлóпэц, на конц'í). Губна-зубны або губна-губны гук [в] ужываецца на месцы літаратурнага [ў] (правда, сказав). Наяўнасць спалучэння [мн'] адзначаецца перад галоснай [а] (мн'áта, мн'áсо), у адрозненне ад [м'] ці [мj] у іншых беларускіх дыялектах. Акрамя таго, адсутнічаюць цеканне і дзеканне (т'ін, т'íло, т'агнýты, д'íд, д'íвчына, д'áкуваты).

У марфалогіі адзначаецца пашырэнне канчатка -ові ў назоўнікаў мужчынскага і ніякага роду ў формах давальнага і меснага склонаў адзіночнага ліку (брато́ві, аб брато́ві, малако́в'і, на бало́тов'і). Канчатак -ый сустракаецца ў назоўным склоне прыметнікаў мужчынскага роду адзіночнага ліку (нóвый, сíный, молóдый, крýтый). Указальныя займеннікі маюць формы гýтой, гýтый, гýта, гэтэ, гэты, гэто, а асабовыя займеннікі — формы мн'і, йéю. Дзеясловы ў форме трэцяй асобы адзіночнага ліку цяперашняга часу маюць цвёрды [т] на канцы (хо́дыт, ба́чыт), а інфінітыў заканчваецца на -ты (ходыты, бачыты). 

У лексіцы шырока пашыраны такія словы, як клýня (гумно), прач (пранік), пацыят (франтон), шíпка (павець), быяк (біч), шытык (папруга), судосыты (сустрэць), волочыты (баранаваць), латáты (лапіць), а таксама падзыўныя для кароў быцю-быцю і для курэй путь-путь.

 Дыялектныя тыпы і мікразоны 
У межах заходнепалескіх гаворак вылучаюцца чатыры асноўныя дыялектныя тыпы: сярэднезагародскія, паўднёвазагародскія, паўночназагародскія і тараканскія. Яны адрозніваюцца паміж сабой рознай рэалізацыяй галосных у націскной пазіцыі. Галосны [о] ў новых закрытых складах перайшоў у [і] ў сярэднезагародскіх, паўднёвазагародскіх і тараканскіх гаворках (в'ін, в'із, б'іл'ш, сіл, ніс, к'ін), а ў паўночназагародскіх — у [у] (вун, вуз, бул'ш, сул, нус, кун). Этымалагічныя гукі [а], [ę] ў сярэднезагародскіх і паўночназагародскіх гаворках рэалізуюцца як ['а] (вз'ав, с'áду, гл'áну, ш'áпка, з'ат), у той час як у паўднёвазагародскіх і тараканскіх — як ['е] (вз'ев, с'éду, гл'éну, ш'éпка, з'ет). Гукі [е], [ь] у сярэдне-, паўднёва- і паўночназагародскіх гаворках перайшлі ў [е] (дэн, вызэ, бэроз, мэд, вычэра, цэрква), а ў тараканскіх — у [а] (дан, выза, барóг, мад, вычара, цáрква). У тараканскіх гаворках, якія пашыраны ў Драгічынскім раёне, адзначаюцца спецыфічныя рэгіянальныя лексемы і словаформы: бруслэнэ (брусніцы), бýкач (птушка бугай), залóга (каўнер кажуха), к'еп (кепка), кутáс'а (стужка), нарýччэ (абярэмак), пáсмо (пластаванне абэрэмак сена), пасмоватэ (пластаваць граблямі сена), п'íлка (кош, плецены з лазы і саломы), хвартýх (ніжняя частка, нахіл у франтоне), ц'íха (радно), ш'éнка (невялікі мяшок).

Акрамя асноўных тыпаў, у арэале заходнепалескіх гаворак вылучаюцца перыферыйныя і пераходныя да суседніх гаворак зоны. Мяжа паміж заходнезагародскай і ўсходнезагародскай мікразонамі праходзіць па заходняй частцы Іванаўскага раёна. Для заходнезагародскай зоны характэрны часціцы -с'а, -с''' (найíвс'а, найíвс, вмýлас'а, вмылас, платýлос), суфікс -с'к- (бáт'ковс'кый, с'íл'с'кый, Пын'ск). Этымалагічны [ц'] у ненаціскных складах і на канцы слоў тут пераважна захаваў мяккасць (гýлыц'а, рукавýц'а, конэц, хлопэц). Формы прыметнікаў у множным ліку маюць выгляд малóйе, старóйе, золотóйе, а лічэбнікі — с'ім, шыст. Усходнезагародскай зоне ўласцівы часціцы -са, -со (найíвса, вмыласа, плацілосо), суфікс -ск- (бáт'ковскый, с'íл'скый, Пынск). Этымалагічны [ц'] у ненаціскных складах і на канцы слоў пераважна зацвярдзеў (гýлыца, рукавýца, конэц, хлопэц), формы прыметнікаў множнага ліку гучаць як малэе, старэе, золотэе, лічэбнікі — сэм, шэст.

 Перыферыйныя групы 
Сярод спецыфічных перыферыйных груп вылучаюцца малецкія гаворкі (на паўднёвым захадзе Бярозаўскага раёна), дзе на месцы націскнога [ѣ] выступае дыфтонг [іе] (б'іелы, б'іелы, с'іено, с'ено), а на месцы націскнога [о] ў новых закрытых складах — дыфтонгі [уо] або [ô] (вŷдз, бŷл'ш, кŷн, вôз, бôл'ш, кôн). 

У паўночналагішынскіх гаворках на месцы націскнога [ѣ] вымаўляецца [ê] (б'êлы, с'êно), на месцы націскнога «о» ў новых закрытых складах — [ô] (вôз, бôл'ш, кôн); гучаць этымалагічныя «ы» (дым, сын, рыба). 

У паўднёвацеляханскіх гаворках на месцы націскнога «ѣ» вымаўляецца [ê] (б'êлы, с'êно), на месцы націскнога «о» ў новых закрытых складах — [э] (вэн, вэз, бэл'ш, сэл, нэс, кэн); гучаць этымалагічныя «ы» пасля губных зычных (высóко), а губныя і пярэднеязычныя перад этымалагічным «і» вымаўляюцца мякка (м'íска, б'íт'і, ход'íт'і, з'íма). 

Сярэднепагарынскія гаворкі (традыцыйная гаворка горада Столін і навакольных вёсак) адрозніваюцца тым, што на месцы націскнога «ѣ» вымаўляецца [е] або [і] (б'елы, с'ено, б'ілы, с'іно), на месцы націскнога «о» ў новых закрытых складах — [о] або [у] (воз, кон, вуз, кун); гучаць этымалагічныя «ы» пасля губных зычных (высок'і); пярэднеязычныя перад этымалагічным «і» вымаўляюцца мякка (ход'іт'і, з'іма).

 Мікразоны 
Сярод дыялектных мікразон заходнепалескага арэала фіксуюцца: брэсцка-кобрынская, камянецка-высокаўская (або паўночна-заходняя), маларыцка-дамачоўская (або паўднёва-заходняя), драгічынска-янаўская (або цэнтральназагародская), заходнястолінская (або паўднёва-ўсходняя), лагішынская (або паўночна-ўсходняя), лагішынска-заходнястолінская і радастаўская. Вылучаюцца таксама асобныя мікразоны заходняй ускраіны Брэста, паўднёвыя ўскраіны Загароддзя, раён горада Кобрын і раён горада Пінск.

 Гісторыя фарміравання 
На фарміраванне дыялектнага ландшафту Заходняга Палесся аказалі ўплыў шматлікія гістарычныя і геаграфічныя фактары. На думку некаторых даследчыкаў, Заходняе Палессе з'яўлялася часткай славянскай прарадзімы або адной з зон старажытнай міграцыі праславян. Старажытнае славянскае насельніцтва гэтай вобласці было звязана з паўднёва-заходнімі славянскімі групамі, пра што сведчыць тое, што старажытная мяжа рассялення праславян праходзіла па рацэ Гарынь. Пазней гэтая мяжа перамясцілася на Заходні Буг.

У другой палове I тысячагоддзя нашай эры археалагічныя комплексы Брэсцка-Пінскага і Валынскага Палесся не былі ні тыпова дрыгавіцкімі, ні тыпова валынянскімі, ні тыпова драўлянскімі. Не выключаецца, што тут знаходзілася асобнае ўсходнеславянскае племя. Відаць, на рубяжы VII—VIII стагоддзяў асноўныя групы мясцовага насельніцтва Заходняга Палесся ўвайшлі ў валынянскі саюз. З канца X стагоддзя ўзмацняецца дрыгавіцкі ўплыў, асабліва ў паўночна-заходняй частцы рэгіёна. З X стагоддзя мелі месца перасяленні асобных груп яцвягаў з паўночнага захаду. Акрамя таго, быў прыліў насельніцтва з Валыні ў XIII—XV стагоддзях.

Сучасныя дыялектныя тыпы заходнепалескіх гаворак, магчыма, адлюстроўваюць пэўныя моўныя асаблівасці старых міграцыйных рухаў. Наклалі адбітак на дыялектны ландшафт і пазнейшыя дзяржаўныя і адміністрацыйныя межы. Так, відаць, не выпадкова мяжа паміж заходне- і ўсходнезагародскімі зонамі супадае з мяжой паміж сярэдневяковымі Берасцейскай і Пінскай землямі, мяжа радастаўскай мікразоны — з участкам літоўска-польскай граніцы ў XIV—XVIII стагоддзях, а мяжа сярэднепагарынскіх гаворак — з мяжой Дубровіцкага княства ў XII—XV стагоддзях.

 Гісторыя даследавання 

Першыя дыялекталагічныя даследаванні гаворак Заходняга Беларускага Палесся пачынаюць з'яўляцца з канца XIX стагоддзя. Заходнепалескія гаворкі разглядаліся пры гэтым пераважна як гаворкі ўкраінскай мовы або як гаворкі, пераходныя ад беларускай да ўкраінскай мовы. Так, на «Этнаграфічнай карце беларускага племя», складзенай у 1903 годзе Я. Ф. Карскім, тэрыторыя Брэсцка-Пінскага Палесся не ўключана ў этнічны арэал беларусаў.

Гаворкі паўднёва-заходняй Беларусі па фанетычных і лексічных характарыстыках набліжаюцца да суседніх валынска-палескіх гаворак украінскай мовы. На беларускіх дыялектных картах іх у асноўным вылучаюць у асобную «палескую групу гаворак» беларускай мовыГрупоўка гаворак на тэрыторыі Беларусі. Аўтар А. А. Крывіцкі. (Карта), у той час як ва ўкраінскіх крыніцах іх часта называюць берасцейска-пінскімі гаворкамі ўкраінскай мовы (а іх носьбітаў адпаведна залічваюць да «ўкраінцаў Берасцейшчыны''»Тарас Марусик. Українці Берестейщини: минуле і сучасне. «Радіо Свобода», 15 кастрычніка 2003 р. ). Пры правядзенні перапісаў насельніцтва ў XIX—XX стагоддзях у Расійскай імперыі, міжваеннай Польшчы і СССР кожным разам выкарыстоўваліся іншыя падыходы да ідэнтыфікацыі заходніх палешукоў: у матэрыялах розных перапісаў яны фігуруюць як «малорусы», «белорусы», «русские», «тутэйшыя» і іншыя. Пад час перапісаў, якія праводзіліся ў другой палавіне XX ст., заходнія палешукі Берасцейшчыны ідэнтыфікаваліся пераважна як беларусыФёдор Климчук. Этническая структура населения Брестской области .

У пачатку XX ст. Карусь Каранец сумняваўся ў правільнасці беларускага правапісу, які не ўлічвае заходнепалескіх гаворак, пра гэта ён пісаў у «Нашу Ніву» (даецца паводле чарнавіка ліста, захоўваецца ў аддзеле рукапісаў Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі):

Посылаю я у поважаную Рэдакцыю Нашои нивы одну статцю, которую Окраина побоялася надруковаци, и одно позвольце мне положыць одзин варунок, а меновице: статци которые буду писаць друкуйце так як ены написаны не змениваючы правописма. Я, бачыце, хочу штобы вашу газету уси белорусы могли чытаци и штобы мели з ее корысць, а не одна борысоўшчына и вилейшчына. Бо, хоч Вы гневайцеся — не гневайцеся, а мушу сказаць, што, так як цепер выйходзіць ена шыроко не розыйдзетца, бо большая часць белорусоў не може ее чытаци з прычыны правописма. Як, прымером, можэ ее чытаци могилевец которы бэзударное о говорыць як ы, або полешук, которы окае, а навэт и самому акаюшчэму складней будзе одличыць кота од ката, коня од каня, вода од вада. А також заўважце и тое, што акаюшчые белорусы бэзударное о и е говораць не як а и я, а як бы штось неясное нито я, нито о, нито ы и тожэ мягкие я—е—и, одно у водных местцох перэсиливае той зык у других — другы, у трэйцих трэйци, а у чэцьвёртых ниводзин з их не перэсиливае.Германовіч І. К. Карусь Каганец як мовазнавец // Веснік БДУ : Серыя IV. — 1974. — № 3. — С. 30—37.Германовіч І. К. Беларускія мовазнаўцы: Нарысы жыцця і навуковай дзейнасці. — Мн.: выд-ва «Універсітэцкае», 1985. 255 с. — С. 73

Аднак, матэрыялы Каруся Каганца «Наша Ніва» не надрукавала ні ў канцы 1907 года, ні ў 1908 годзе.
міні|Дыялекталагічная карта рускай мовы 1914 года (выдадзена ў 1915 годзе).
злева|міні|Карта паўднёва-рускіх гаворак 1871 года.
Арэальныя даследаванні Заходняга Беларускага Палесся адлюстраваны на дыялекталагічнай карце рускай мовы 1915 года, складзенай М. М. Дурнаво, М. М. Сакаловым і Дз. М. Ушаковым, на якой заходнепалескія гаворкі адзначаны як частка маларускага дыялекта. Даследаванням гаворак Палесся ў першай палове XX стагоддзя прысвечаны працы П. А. Растаргуева, П. В. Бузука і іншых дыялектолагаў. На дыялекталагічнай карце рускай мовы 1915 года заходнепалескія гаворкі былі ўключаны ў склад паўночнамаларускай групы гаворак маларасійскага дыялекта  (таксама да паўночнамаларускіх былі аднесены мазырскія гаворкі сучаснай слуцка-мазырскай групы).

Да 1970-х гадоў гаворкі заходнепалескага рэгіёна, асабліва іх дачыненне да гаворак астатняга Палесся, заставаліся недастаткова вывучанымі. З моманту ўтварэння Беларускай ССР гаворкі Заходняга Беларускага Палесся сталі аб'ектам вывучэння беларускіх дыялектолагаў. Яны даследаваліся, у прыватнасці, пры складанні «Дыялекталагічнага атласа беларускай мовы» ў другой палове XX стагоддзя. У працэсе збірання матэрыялу для атласа была абследавана значная колькасць населеных пунктаў Брэсцка-Пінскага Палесся і атрыманы найбольш поўныя звесткі пра дыялектны ландшафт дадзенага рэгіёна. Размеркаванне пучкоў ізаглос на картах атласа паказала істотныя адрозненні гаворак Заходняга і Усходняга Беларускага Палесся. Даныя атласа далі падставу для вылучэння заходнепалескай групы гаворак, рэзка супрацьпастаўленай астатняму беларускаму дыялектнаму масіву на ўсіх моўных узроўнях.

Сучасныя даследчыкі загародскіх гаворак — Фёдар Клімчук, Рыгор Аркушын, Юрый Громік, Лена Леванцэвіч і іншыя. Асаблівасці, а таксама культура носьбітаў вывучаецца Заходнепалескім навукова-краязнаўчым таварыствам «Загароддзе».

У 1988 годзе пачаў фарміравацца заходнепалескі рух, цэнтрам якога стала грамадска-культурнае аб'яднанне «Полісьсе». Ідэолагам гэтага праекта выступіў паэт і філолаг Мікола Шэляговіч. Прапанаваны ім моўны канструкт быў моцна адарваны ад жывых народных гаворак, крытыкаваўся навуковай супольнасцю.

 Крыніцы 

 Літаратура 










Катэгорыя:Дыялекты беларускай мовы
Катэгорыя:Беларускае Палессе