Святлана Скавырка

Святлана Анатольеўна Скавырка — беларуская майстрыха традыцыйнай культуры, мастачка і носьбітка традыцыі роспісу па палатне (маляваныя дываны, маляванкі) з Глыбокага. Працуе ў Глыбоцкім доме рамёстваў; вядзе гурток выяўленчага мастацтва і роспісу па палатне, займаецца адраджэннем і сучаснай інтэрпрэтацыяй мастацтва маляваных дываноў Віцебскага Паазер’я.

 Біяграфія 
Святлана Скавырка родам з Гомельшчыны: нарадзілася ў горадзе Нароўля.

Атрымала мастацкую адукацыю: скончыла Бабруйскае мастацкае вучылішча (паводле публікацый — па спецыяльнасці, звязанай з роспісам).

Пасля навучання працавала мастаком-афарміцелем у Вілейцы.
Пазней пераехала ў Глыбокае і звязала прафесійную дзейнасць з Глыбоцкім домам рамёстваў.

 Праца ў Глыбоцкім доме рамёстваў 
У Глыбоцкім доме рамёстваў Скавырка працавала ў розных ролях (у т.л. як кіраўнік гуртка па выяўленчым мастацтве і роспісу), а з цягам часу стала адной з ключавых асоб установы і кіраўніком/загадчыкам (паводле публікацый).

У матэрыялах пра дзейнасць Дома рамёстваў адзначаецца, што ўстановай развіваецца шырокае кола рамесных напрамкаў (разьба і роспіс па дрэве, ганчарства, вышыўка, бісерапляценне, беларуская лялька і інш.), а маляванка застаецца адным з найбольш пазнавальных рэгіянальных брэндаў.

 Маляваныя дываны Віцебскага Паазер’я 
 Традыцыя і лакальны кантэкст 
Маляваныя дываны (маляванкі) — феномен народнай творчасці, асабліва шырока распаўсюджаны ў першай палове ХХ стагоддзя; на Глыбоччыне традыцыя захавалася ў памяці і ў асобных рэчавых сведчаннях, якія часам знаходзяць у вясковых хатах (на гарышчах, у «пасагу» і г.д.).

Паводле публікацый, традыцыя распісу дываноў у ХХ ст. была асабліва распаўсюджаная ў Глыбоцкім, Шаркаўшчынскім, Пастаўскім, Докшыцкім раёнах; у культурным кантэксце Глыбоччыны згадваюцца і імёны іншых мясцовых майстроў маляванкі, а таксама ўплыў творчасці Язэпа Драздовіча.

 Стыль, тэхнікі і аўтарская манера 
У апісаннях творчай манеры Святланы Скавыркі падкрэсліваецца:
 выкарыстанне розных прыёмаў (трафарэт, штампы, вольны пэндзлевы роспіс);
 пераасэнсаванне маляванкі як дэкаратыўнага пано для сучаснага інтэр’еру;
 вытанчаны раслінны арнамент і далікатнае ўвядзенне ў кампазіцыю стужак/тасьмы і іншых матэрыялаў;
 арыентацыя на глыбоцкую рэгіянальную традыцыю і вобразны свет Я. Драздовіча, а таксама пашырэнне тэматыкі народнымі святамі і фальклорам, мясцовымі краявідамі і сюжэтамі з гісторыі Глыбоччыны.

У публікацыях таксама адзначаецца сімвалічнасць матываў у яе маляванках: «просты сюжэт» часта мае падтэкст, звязаны з паэтыкай Паазер’я, прыроднымі і культурнымі маркерамі рэгіёна.

У межах міжнароднага фестывалю дударскіх рэгіёнаў «Дударскі рэй» Святлана Скавырка стварыла два адмысловыя маляваныя дываны з выявамі дудароў. Кампазіцыі былі выкананыя ў стылістыцы, натхнёнай вобразным светам Язэпа Драздовіча, і працягваюць традыцыю дэкаратыўнага жывапісу з касмічна-міфалагічным і народна-філасофскім напаўненнем, характэрную для яго творчасці.

Дываны сталі візуальнай асновай лагатыпу фэсту і выкарыстоўваліся ў афармленні сцэны, выставачных прастор і друкаванай прадукцыі, у тым ліку плакатаў і афіш мерапрыемства. Такім чынам, творы Святланы Скавыркі набылі статус афіцыйных візуальных сімвалаў фестывалю «Дударскі рэй».
 Кружок і перадача традыцыі 
Святлана Скавырка вядзе гурток выяўленчага мастацтва і роспісу па палатне; у матэрыялах пра элемент НКС адзначаецца, што гурток наведваюць вучні (прыкладам — 15 чалавек, два разы на тыдзень).
Таксама згадваецца практыка майстар-класаў і адукацыйных заняткаў для дзяцей і дарослых у межах рэгіянальных свят і кірмашоў, а таксама супрацоўніцтва з мастацкімі школамі і цэнтрамі эстэтычнага выхавання.

У 2015 годзе прадстаўнікі Глыбоцкага дома рамёстваў праводзілі ў Мінску майстар-клас па роспісу маляванак; Святлана Скавырка выступала як метадыст і майстар роспісу па тканіне, знаёмячы ўдзельнікаў з глыбоцкай традыцыяй маляванкі.

 Выставы і праекты 
Паводле бібліяграфічнай даведкі, у 2008 годзе ў выставачнай зале Дома рамёстваў адбылася персанальная выстава Святланы Скавыркі «Паслядоўнікі творчасці Я. Драздовіча», дзе былі прадстаўлены і аўтарскія маляваныя дываны.

У публікацыях пра рэгіянальныя падзеі адзначаецца, што работы майстрыхі прадстаўляліся на выставах і конкурсах дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва, а таксама на адкрытых пляцоўках падчас фестываляў (у т.л. у Глыбокім).

 Узнагароды і прызнанне 
 2009 — прадстаўляла маляваныя дываны ў Мінску (Палац Рэспублікі) на справаздачнай выставе народных майстроў Віцебшчыны; у тым жа годзе стала лаўрэатам абласнога свята-конкурсу «Райскі сад» у намінацыі «Роспіс па палатну» (у межах XVIII Міжнароднага фестывалю мастацтваў «Славянскі базар у Віцебску»).
 2016 — прысвоена ганаровае званне «народны майстар Беларусі».
 У публікацыі 2020 года адзначаецца, што за маляванку «Два анёлы» майстрыха атрымала Гран-пры міжнароднага конкурсу «Фарбы нябёсаў» (у рамках «Славянскага базару ў Віцебску»).

 Удзел у пленэрах і фестывальных ініцыятывах 
У матэрыялах пра падзеі Глыбоччыны згадваецца абласны пленэр майстроў дэкаратыўнага жывапісу «Райскі сад — 2019», прысвечаны творчасці Я. Драздовіча; удзел бралі 23 майстры, а выніковая бліц-выстава ўпрыгожыла цэнтральную плошчу ў фінальны дзень міжнароднага свята «Вішнёвы фестываль».

 Медыя і фотахроніка 
БелТА публікавала фотарэпартаж пра тое, што ў Глыбоцкім доме рамёстваў народны майстар Беларусі Святлана Сковырко працягвае традыцыю стварэння «маляваных дываноў», якія прызнаны гісторыка-культурнай каштоўнасцю.

 Заўвагі 

 Спасылкі 








Катэгорыя:Беларускія рамеснікі
Катэгорыя:Беларускія мастакі
Катэгорыя:Народныя майстры Беларусі
Катэгорыя:Культура Віцебскай вобласці
Катэгорыя:Людзі з Глыбокага