Крушэнне фунікулёра ў Лісабоне (2025)

3 верасня 2025 года каля 18:05 (па заходнееўрапейскім летнім часе) вагон фунікулёра «Глорыя» ў Лісабоне (Партугалія) сышоў з рэек і разбіўся, у выніку чаго 16 чалавек загінулі і 23 былі паранены. Калі вагон сышоў з рэек, ён знаходзіўся на вяршыні пагорка і потым некантралявана імчаўся ўніз, пакуль не ўрэзаўся ў будынак ля падножжа пагорка.

Упраўленне па прадухіленні і расследаванні аварый грамадзянскай авіяцыі і чыгуначнага транспарту, а таксама кампанія Carris, аператар грамадскага транспарту Лісабона, пачалі расследаванне аварыі. Пасля інцыдэнту ў краіне была абвешчана трохдзённая жалоба.

 Гісторыя 
Фунікулёр «Глорыя» () — адна з трох фунікулёрных ліній на вуліцах Лісабона. Кожны вагон умяшчальнасцю 43 пасажыры курсуе паміж раёнам Байру-Алту і плошчай Рэштаўрадорэш. Два вагоны, злучаныя тросам, рухаюцца з дапамогай электрарухавікоў. Маршрут працягласцю каля 265 метраў праходзіць па схіле. У 2002 годзе ён быў прызнаны нацыянальным помнікам і з’яўляецца папулярным відам транспарту для турыстаў і мясцовых жыхароў.

Тэхнічнае абслугоўванне фунікулёраў Лісабона з 2011 года было перададзена на аўтсорсінг. Адкрыты тэндар на тэхнічнае абслугоўванне апошні раз аб’яўлялі ў 2022 годзе, заяўкі на тэндар падалі чатыры кампаніі, пасля чаго Carris падпісала кантракт на 1 млн евро з кампаніяй MAIN — Maintenance Engineering. Кантракт прадугледжвае абслугоўванне фунікулёраў «Глорыя», «Біка» і «Лаўра», а таксама ліфта Санта-Жушта. Па звестках прафсаюза працаўнікоў Carris, супрацоўнікі кампаніі не аднойчы скардзіліся на няякаснае тэхнічнае абслугоўванне з боку MAIN.

Апошні раз фунікулёр «Глорыя» праходзіў агульны тэхнічны агляд, які праводзіцца кожныя чатыры гады, у 2022 годзе. Апошні тэрміновы тэхнічны агляд, які праводзіцца кожныя два гады, быў праведзены ў перыяд з 26 жніўня па 30 верасня 2024 года. За дзевяць гадзін да аварыі быў праведзены штодзённы візуальны агляд.

Праз некалькі гадзін пасля катастрофы 2025 года генеральны дырэктар Carris Педра дэ Брыта Богаш (на пасадзе з мая 2022 года) заявіў, што MAIN «дакладна выконвала пратакол тэхнічнага абслугоўвання», у які ўваходзілі штомесячныя, штотыднёвыя і штодзённыя праверкі.

Раней, у маі 2018 года, адзін з вагонаў сышоў з рэек з-за адсутнасці тэхнічнага абслугоўвання колаў; назва пастаўшчыка паслуг тэхнічнага абслугоўвання не згадвалася ў прэсе. Ніхто не пацярпеў.

 Аварыя 
Фунікулёр сышоў з рэек каля 18:05 (па заходнееўрапейскім часе), на пачатку вячэрняй гадзіны пік. Вагон № 1, які ў той час спускаўся з верхняй часткі схілу, урэзаўся ў будынак. Адначасова вагон № 2 паднімаўся з ніжняй часткі схілу. Па сведчаннях відавочцаў, вагон № 2 рэзка перамяніў напрамак руху і ўрэзаўся ў ходнік. Пакуль мінакі спрабавалі вызваліць пасажыраў з вагона № 2, які спыніўся, вагон № 1 пачаў некантралявана спускацца па схіле, пасля чаго ўрэзаўся ў будынак на павароце ўздоўж Calçada da Glória каля Avenida da Liberdade, непадалёк ад канцавога прыпынку лініі.

Аднаго чалавека на ходніку збіў вагон, які перакуліўся. Другі вагон ля падножжа пагорка не зазнаў пашкоджанняў, але некаторыя з яго пасажыраў выскачылі з акон. На момант аварыі агулам у абодвух вагонах знаходзілася больш за 40 чалавек. Партугальская газета Observador і пажарная служба Лісабона паведамілі, што ў выніку аслаблення троса вагон страціў кіраванне і ўрэзаўся ў будынак.

 Ахвяры 
У выніку аварыі 16 чалавек загінулі і 23 былі паранены, у тым ліку пяцёра знаходзіліся ў крытычным стане. Семярых параненых даставілі ў шпіталь Сан-Жазэ, а астатнія атрымалі медыцынскую дапамогу ў шпіталях Санта-Марыя і Сан-Францыска-Ксаўе.

Сярод загінулых пяцёра партугальцаў і 11 грамадзян іншых краін, усе дарослыя. Сярод параненых пяцёра партугальцаў, астатнія — замежнікі. Было паранена трохгадовае дзіця.

 Расследаванне 
Партугальскае ўпраўленне па прадухіленні і расследаванні аварый грамадзянскай авіяцыі і чыгуначнага транспарту пачало расследаванне аварыі. Кампанія Carris прынесла выбачэнні і паведаміла, што, апрача работ па тэхнічным абслугоўванні ў 2024 годзе, праводзіліся рэгулярныя штомесячныя і штотыднёвыя праверкі, і што будзе пачата ўласнае расследаванне.

 Рэакцыя 
У Лісабоне былі спынены ўсе фунікулёры, мясцовыя ўлады загадалі неадкладна іх праверыць. Паліцыя абвясціла аб стварэнні тэлефоннага нумара і адраса электроннай пошты для атрымання інфармацыі пра інцыдэнт. Абломкі з месца аварыі былі прыбраны да 5 верасня.

4 верасня ў Партугаліі быў абвешчаны нацыянальны дзень жалобы, а ў Лісабоне — трохдзённая жалоба. Увечары 4 верасня ў царкве Сан-Дамінгуш у Лісабоне адслужылі імшу ў памяць аб загінулых. Яшчэ адна мемарыяльная цырымонія прайшла 5 верасня ў царкве Святога Роха ў Лісабоне. На знак жалобы Еўрапейскі парламент прыспусціў сцягі.

 Крыніцы 

Катэгорыя:2025 год у Партугаліі
Катэгорыя:Верасень 2025 года
Катэгорыя:Транспартныя здарэнні 2025 года