Мой Вер

Мой Вер (Moï Ver), народжаны Маісей Верабейчык () — авангардны фатограф і мастак.

Часам яго згадваюць як Moi Weï ці Мойша Верабейчык (Moshé Vorobeichic). Аўтар шматлікіх фатаграфій, якія дакументуюць жыццё яўрэйскай абшчыны ў гарадах міжваеннай Польшчы , а таксама пачаткі яўрэйскай дзяржавы, створанай падчас брытанскага мандату ў Палесціне .

 Біяграфія 
Маісей Варабейчык нарадзіўся 4 снежня 1904 года ў Заскавічах, старэйшы з чатырох дзяцей Шлоймы і Шыфры, народжанай Цукерман. У 1915 годзе пераехаў з сям’ёй у Вільню, дзе яны жылі на вуліцы Вялікая Пагулянка, 11. Бацька валодаў лесапільняй і гандляваў піламатэрыяламі. Яго мастацкі талент выявіўся падчас вучобы ў яўрэйскай гімназіі. Восенню 1923 года пачаў вучыцца на факультэце выяўленчых мастацтваў Віленскага ўніверсітэта, у тым ліку вучыўся фатаграфіі ў Яна Булгака. У кастрычніку 1927 года паехаў вучыцца ў Баўхаўс у Германіі, дзе пазнаёміўся з вядучымі прадстаўнікамі сусветнага авангарду (Ёзэф Альберс, Васіль Кандзінскі, Паўль Клее), найбольшы ўплыў на яго падыход да фатаграфіі зрабіў Ласла Мохай-Надзь. Падчас знаходжання ў Дэсау набыў фотаапарат Leica, з дапамогай якога ў 1929 годзе зрабіў серыю фатаграфій віленскага яўрэйскага квартала. Некаторыя з гэтых фатаграфій былі апублікаваныя ў альбоме «Ein Ghetto im Osten. Vilna» (Orell Fussli Verlag, 1931), які выйшаў у Цюрыху. Восенню 1929 года пачаў вывучаць фатаграфію ў Тэхнічнай школе фатаграфіі і кінематаграфіі ў Парыжы, таксама вучыўся ў Акадэміі Мадэрна Фернана Лежэ. У гэты час паводле парады Андрэ Мальро ён узяў сабе мастацкі псеўданім Moï Ver. Падчас знаходжання ў Францыі быў апублікаваны яшчэ адзін яго фотаальбом пад назвай «Парыж» (Éditions Jeanne Walter, 1931 г., з прадмовай Фернана Лежэ). Абодва альбомы сталі класікай у гісторыі авангарднай мастацкай фатаграфіі. У 1931 годзе Moï Ver падрыхтаваў макет для яшчэ аднаго альбома «Ci-contre», які, аднак, быў апублікаваны толькі ў 2004 годзе (выдавецтва Ann und Jürgen Wilde).

У 1932 годзе па замове фотаагенцтва «Photo Globe» ён адправіўся на Блізкі Усход, каб зрабіць фатаграфіі для ілюстрацыі артыкула пра паўсядзённае жыццё габрэяў у Палесціне. Праз два гады вырашыў з’ехаць і пасяліцца там назаўсёды.
міні|Мой Вер. Маладыя сіяністы ў лагеры на беразе возера Нарач. 1931
На працягу 1930-х і 1940-х гадоў шмат займаўся дызайнам — плакатаў, гравюр і кніг, ілюстраваных фотамантажом. Падчас вайны 1948 года яго не прызвалі на актыўную службу, працаваў у ваеннай прапагандзе. У 1950-х гадах ён змяніў імя на яўрэйскае — Мошэ Равіў — і адмовіўся ад фатаграфіі на карысць жывапісу, чэрпаў натхненне з кабалы, хасідызму і яўрэйскага містыцызму. Памёр у Ізраілі ў 1995 годзе.

Авангардныя фатаграфіі Мой Вера 1930-х гадоў захоўваюцца ў калекцыях музеяў фатаграфіі па ўсім свеце. Дачка Мой Вера, Мая Равіў-Варабейчык, перавыдала яго парыжскі альбом (англійская версія, Steidl Verlag 2002).

 Выставы 
У 2019 у Літоўскай нацыянальнай галерэі прайшла выстава «Мой Вер. Фотамантаж мадэрну».

У красавіку 2023 года Цэнтр Пампіду ў Парыжы арганізаваў выставу работ мастака, якая была паказана ў Музеі Варшавы ў кастрычніку таго ж года.

 Крыніцы 

 Спасылкі 

Катэгорыя:Яўрэі ў Польшчы
Катэгорыя:Мастакі Ізраіля
Катэгорыя:Яўрэі ў Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі Віленскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Сіянізм
Катэгорыя:Фатографы Беларусі
Катэгорыя:Фатографы XX стагоддзя