Пасіўны слоўнік

Пасіўны слоўнік, пасіўны запас слоў — частка слоўнікавага складу мовы, якая складаецца з адзінак, абмежаваных ва ўжыванні асаблівасцямі пазначаных імі з’яў (да прыкладу, гістарызмы, уласныя імёны) або вядомых толькі частцы носьбітаў мовы (як архаізмы, неалагізмы, тэрміны). Да пасіўнага слоўніка могуць належаць і лексічныя адзінкі, якія выкарыстоўваюцца выключна ў асобных функцыянальных стылях мовы: кніжная, гутарковая і іншая стылістычна афарбаваная лексіка. Пасіўны слоўнік супрацьпастаўляецца актыўнаму.

Пасіўны слоўнік жывой мовы лічыцца адкрытай сістэмай, бо колькасць яго адзінак не абмежавана і не можа быць строга і цалкам вызначана тэзаўрусам якога-небудзь слоўніка. Мяжа актыўнага і пасіўнага слоўніка рухомая: так, шмат старых слоў з XX стагоддзя ўжо выйшлі з актыўнага ўжывання, але захаваліся ў пасіўным слоўніку. Выяўленню суадносін актыўнага і пасіўнага запасу слоў мовы на пэўным этапе яе развіцця служаць частотныя слоўнікі.

 Іншыя значэнні тэрміна 
У псіхалінгвістыцы пасіўны слоўнік вызначаецца як сукупнасць лексічных адзінак, якія асобны носьбіт мовы разумее, але не ўжывае ў спантанным маўленні. Часам тэрмін у гэтым значэнні супрацьпастаўляецца паняццю «патэнцыйны слоўнік», што абазначае словы, значэнні якіх носьбіт не ведае, але здольны вызначыць іх, абапіраючыся на ўнутраную форму слова або кантэкст.

У лексікаграфічнай тэорыі Л. У. Шчэрбы пад пасіўным слоўнікам разумеецца лексікаграфічны дапаможнік, арыентаваны на таго, хто слухае або чытае, а не на таго, хто гаворыць (у адрозненне ад актыўнага слоўніка); да гэтага тыпу адносіцца большасць перакладных слоўнікаў.

 Гл. таксама 

 Актыўны слоўнік
 Лексікон

 Крыніцы 

Катэгорыя:Лексікалогія
Катэгорыя:Лексікаграфія
Катэгорыя:Псіхалінгвістыка