Антоній Баляслаў Глябовіч

Антоній Баляслаў Глебовіч (польск. Antoni Bolesław Hlebowicz, 14 ліпеня 1801, Гродна, 29 мая 1847, Варшава) — гісторык, педагог, перакладчык, член Савета народнай адукацыі і рады Рымска-каталіцкай духоўнай акадэміі ў ВаршавеЭнцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Мінск, 2003. – Т. 6, кн. 2. – С. 368.Polski Słownik Biograficzny, t. 9, s. 540..

 Біяграфія 
Нарадзіўся ў Гродне. Сын Мацея.

Cкончыў дамініканскую школу ў Гродне, а затым вучыўся на літаратурна-філасофскім факультэце Віленскага ўніверсітэта. Атрымаў у 1820 ступень кандыдата філасофіі. Належыў да таварыства філарэтаў.

 Працы і пераклады 
міні|Антоні Баляслаў Глябовіч. Кароткі нарыс жыцця вялікага князя літоўскага Вітаўта. Вільня, 1821
Пад кіраўніцтвам Ігната Анацэвіча напісаў "Кароткі нарыс жыцця Вітаўта" (Вільня, 1821) - першую навуковую біяграфію вялікага князяBurbianka Marta. Antoni Hlebowicz — zapomniany biograf Witolda // Ateneum Wileńskie. 1930. Z. 3/4., прысвечаную галоўным чынам яго замежнай палітыцы і войнам. Сістэматызаваў рукапісныя матэрыялы Мацея Догеля, сабраныя для невыдадзеных тамоў "Дыпламатычнага кодэкса Польскага каралеўства і Вялікага княства Літоўскага", якія зберагаліся ў бібліятэцы Віленскага ўніверсітэта. Знойдзеныя там лісты персідскіх шахаў да Жыгімонта ІІІ, а таксама артыкул "Гісторыя булгараў" апублікаваў у "Dziennik Wileński".

У 1822 г. у часопісе «Віленскі дзённік» звярнуў увагу на некаторых «польскіх пісьменнікаў і польскія творы», уласна, у невялікім матэрыяле гаворка ішла пра двух аўтараў: Грыгорыя Цамблака і праваслаўнага і грамадска-палітычнага дзеяча, тэарэтыка красамоўства, выкладчыка і рэктара Кіева-Магілянскай духоўнай акадэміі, ігумена Кіева-Брацкага манастыра ў 1658–1668 гг. Іянікія Галятоўскага. Аўтар пералічыў творы І. Галятоўскага, сярод якіх пяць – «Ключ разумення», «Новае неба», «Месія праўдзівы», «Паганскія багі» і «Душы памерлых людзей» – былі пададзены як напісаныя на беларускай мове. Відавочна, у Глябовіча выраз беларуская мова яшчэ не меў яго сучаснага значэнняЗапрудскі, Сяргей. Нарысы гісторыі беларускага мовазнаўства XIX стагоддзя: вучэб. дапам. - Мінск : БДУ, 2020. - С. 121-122..

У 1824 ў часопісе "Северный архив" апублікаваў нарыс літоўскай міфалогіі, дзе абапіраўся на працы Мацея Стрыйкоўскага.Глебович А. Б. Литовская мифология // Северный Архив. - 1824. - Ч. IX, № 3. - С. 131-141; № 4. - с. 191-199.

Пераклаў з рускай на польскую мову кнігі Івана Лабойкі "Погляд на старажытную скандынаўскую літаратуру" (Вільня, 1822) і Гаўрыіла Успенскага "Кароткае апісанне расійскіх старажытнасцей" (т. 1-2, Вільня). Апрацаваў "Нарыс статыстыкі расійскай дзяржавы" (Вільня, 1826).

Пераклаў падручнікі: "Руская граматыка для іншаземцаў" К.Ф. Рэйфа (Вільня, 1823), "Пачатковыя правілы рускай граматыкі" М.І. Грэча (Варшава, 1834), аўтар падручніка "Польска-рускія размовы" (Варшава, 1836).

 Кар'ера 
У 1823 годзе ён прыбыў у Санкт-Пецярбург, дзе паступіў на царскую ўрадавую службу і адначасова стаў сакратаром Мікалая Румянцава, што дало магчымасць карыстацца яго багатымі зборамі гістарычных матэрыялаў. У 1829 годзе стаў членам штаба князя Канстанціна. Падчас паўстання 1830-31 гадоў працаваў у канцылярыі інтэнданта расійскай арміі, пасля задушэння паўстання працаваў перакладчыкам у найвышэйшым крымінальным судзе.

У 1832 годзе перайшоў на царскую службу ў Каралеўства Польскае, у Міністэрства асветы. Быў адказным за перадачу кніг з варшаўскай Публічнай бібліятэкі ў Санкт-Пецярбург.

З 1833 сакратар рады народнай адукацыі, з 1834 галоўны візітатар школ Каралеўства Польскага, з 1839 свецкі член праўлення Варшаўскай рымска-каталіцкай духоўнай акадэміі. Пасля стварэння ў 1839 Варшаўскага навучальнага вокруга стаў чальцом рады публічнага выхавання. Вызначаўся як лаяльны і сервільны чыноўнік.

З 1841 таксама быў заснавальнікам і выдаўцом часопіса "Pamiętnik Religijno-Maralny" (Рэлігійна-маральны дзённік), афіцыйнага органа Духоўнай акадэміі ў Варшаве, дзе закраналіся пытанні літургіі, тэалогіі і хрысціянскай этыкі. У гэтым часопісе таксама ўтрымлівалася і шмат гістарычнага і статычнага матэрыялу пра касцёлы, кляштары, духоўныя акадэміі і дабрачынныя таварыствы, у тым ліку пра варшаўскі Інстытут глуханямых і сляпых, чацольм назіральнай рады якога быў Антоні Глябовіч.

Жыў у Варшаве на вуліцах Новы Свят і Брацкая. Пахаванне адбылося 1 чэрвеня 1847 года ў касцёле Святога Аляксандра, а яго парэшткі былі пахаваны на Павонзкіх могілках.

 Працы 

 Krótki rys życia Witołda w. x. litewskiego, (1821),
 Krótkie opisanie statoźytncści rossyjskich, czyli obraz życia, zwyczajów, rządu, edukacyi, praw, religii i stanu wojennego dawnych Rossyjan, przekład z rosyjskiego, (1822),
 Rzut oka na starożytną literature skandynawską, przekład z rosyjskiego, (1823),
 Gramatyka rossyjska dla użytku cudzoziemców Ch. Ph. Reiffa, przekład z francuskiego, (1823),
 Rys statystyki państwa rosyjskiego, (1826),
 Początkowe prawidla rossyiskiéj gramatyki M. Grecza, tłumaczenie z ros., (1834),
 Rozmowy polsko-rossyjskie, (1836).

 Спасылкі 

Катэгорыя:Памерлі ў 1847 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1801 годзе