Анатоль Васілевіч Кузняцоў (мастак)

Анатоль Васілевіч Кузняцоў (; ) — беларускі мастак, прадстаўнік сучаснага нефігуратыўнага жывапісу. Удзельнічае ў нацыянальнай і міжнароднай мастацкай дзейнасці з канца 1970-х гадоў, найбольш вядомы як сябра творчага аб’яднання «Няміга-17». Творы Кузняцова даследуюць філасофскія, музычныя і паэтычныя тэмы праз структураваныя кампазіцыі колеру, святла і рытму.

Жанаты з Ірынай Кузняцовай. Дачка — Вольга Кузняцова. У сям’і Кузняцова 5 пакаленняў мастакоў (гл. праект ourdynasty.art).

 Ранняе жыццё 
Нарадзіўся ў 1947 годзе ва Усць-Камчацку (Хабараўскі край, Далёкі Усход Расіі). У 1976 годзе скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут па спецыяльнасці «станковы жывапіс». Сярод яго выкладчыкаў былі А. Бараноўскі, Х. Ліўшыц, В. Цюрын, М. Данцыг, П. Крохалеў і В. Вараб’ёў.

 Дзейнасць і творчасць 
У 1979 годзе разам з М. Бушчыкам і М. Барздыкай заснаваў творчую суполку «БУКУБ». З 1983 года член Беларускага саюза мастакоў. У 1988 годзе стаў адным з заснавальнікаў авангарднага калектыву «Няміга-17», які адыграў значную ролю ў фарміраванні постсавецкага беларускага мастацтва.

З 1985 года Кузняцоў распрацаваў адметны калярова-пластычны стыль, падкрэсліваючы храматычную гармонію і структурную кампазіцыю. Да 1994 года ён цалкам перайшоў да нефігуратыўнага жывапісу, выкарыстоўваючы рытм, адценне і яркасць як асноўныя сродкі выражэння. Практыка Кузняцова сканцэнтравана на форме як экспрэсіўным і канструктыўным элеменце, часта выклікае музычныя кадэнцыі і метафізічнае сузіранне.

Член Міжнароднага саюза мастакоў «Сонечная плошча» з 2000 года і быў абраны членам Новага Еўрапейскага культурнага парламента ў 2003 годзе, быў на яго другой сесіі ў Грацы (Аўстрыя).

 Выставы 

 Персанальныя выставы 
Анатоль Кузняцоў правёў персанальныя выставы па ўсёй Еўропе і Азіі, у тым ліку:

 1999 — Галерэя «Гінза Каракан» (Токіа, Японія).
 2000 — Цэнтральны дом мастака (Масква, Расія).
 2001 — «Арчайка». Музей сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск, Беларусь).
 2004 — Выставачная зала Міністэрства замежных спраў Беларусі (Мінск, Беларусь).
 2006 — Галерэя «Glas Ost» (Вена, Аўстрыя).
 2007 — «Каларыстычныя прасторы». Новы Манеж (Масква, Расія).
 2010 — «Без прадмета». Музей сучаснага выяўленчага мастацтва на Дзмітраўскай (Растоў-на-Доне, Расія).
 2012 — Юбілейная выстаўка «Пут» («Сцежка») у Рэспубліканскай мастацкай галерэі (Мінск, Беларусь).
 2013 — Выставачная зала Міністэрства замежных спраў Беларусі (Мінск, Беларусь).
 2014 — «Каларыстычныя прасторы» падчас Міжнароднага фестывалю сучаснай харэаграфіі (Віцебск, Беларусь).
 2015 — «Святло. Колер. Форма». Ялагін палац (Санкт-Пецярбург, Расія).
 2016 — «Даліна фараонаў». Дом Карцін (Мінск, Беларусь).
 2017 — Юбілейная выстаўка «Пра зямлю і неба» ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі (Мінск).
 2018 — «Пратуберанцы» ў рамках галерэі «АртХаос» (Мінск, Беларусь).
 2021 — «Адлюстраванне рэальнасці». Галерэя ДК (Мінск, Беларусь).
 2022 — «Паміж чорным і белым». Рэспубліканская мастацкая галерэя (Мінск, Беларусь).

 Групавыя і міжнародныя выставы 
Кузняцоў штогод удзельнічае ў рэспубліканскіх выставах з 1977 года і выстаўляецца на міжнародным узроўні, у тым ліку:

 1978 — Усесаюзная моладзевая выстаўка. Цэнтральны дом мастака (ЦДМ) (Масква, Расія).
 1989 — Лаўрэат Усесаюзнай выставы-конкурсу жывапісу. Цэнтральны дом мастака (ЦДМ) (Масква, Расія).
 1991 — Выстаўка «Няміга-17» у Салоне мастацтваў Марселя Пуўрые (Фантэнбло, Францыя).
 1991 — Выстаўка беларускіх мастакоў (Рыпатрансонэ, Італія).
 1994 — Першы міжнародны пленэр Марка Шагала (Віцебск, Беларусь).
 1995 — Пасольства Беларусі ў Бельгіі (Брусель); Галерэя Каваленка (Эйндхавен, Нідэрланды).
 1997 — Салоннае мастацтва (Нью-Ёрк, ЗША).
 2002 — Выстаўка беларускіх мастакоў. Зала Кардэн (Парыж, Францыя).
 2002 — Выстаўка «Няміга-17» у Дзяржаўнай Траццякоўскай галерэі (Масква, Расія).
 2003 — 9-я Міжнародная біенале (Каір, Егіпет).
 2003 — «Мастацтва народаў». 10-годдзе СНД, Цэнтральны дом мастака (ЦДМ) (Масква, Расія).
 2005 — Выстаўка мастацтваў Беларусі (Жэнева, Швейцарыя).
 2007 — «Магістр і студэнты». Маскоўскі Дом навукоўцаў (Масква, Расія).
 2007 — «Музыка і колер». Маскоўскі Дом нацыянальнасцей (Масква, Расія).
 2010 — «Тэрыторыя абстракцыі». KollerArtHouse і галерэя «Нагорная» (Масква, Расія).
 2014 — «Літарт» (Вільнюс, Літва); «Ад плошчы да аб’екта» (Мінск, Беларусь).
 2015 — «Паланэз». Рэспубліканская мастацкая галерэя (Мінск, Беларусь); «Прывет Пікаса». Нацыянальны цэнтр сучаснага мастацтва (Мінск, Беларусь).
 2016 — «Ад Рэмбранта да Апеля» ў рамках культурнай праграмы ЕС «Мост». Галерэя Савіцкага (Мінск, Беларусь).
 2019—2020 — Міжнародны фестываль «Арт-Мінск». Рэспубліканская мастацкая галерэя (Мінск, Беларусь).
 2020 — Увайшоў у шорт-ліст Нацыянальнай прэміі Рэспублікі Беларусь. Рэспубліканская мастацкая галерэя (Мінск, Беларусь).

 Калекцыі 
Працы Анатоля захоўваюцца ў буйных дзяржаўных установах, у тым ліку:

 Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь (Мінск, Беларусь) — адна праца ў пастаяннай экспазіцыі.
 Музей сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск, Беларусь).
 Полацкая карцінная галерэя (Полацк, Беларусь).
 Магілёўскі абласны мастацкі музей імя П. В. Масленікава (Магілёў, Беларусь).
 Музей Марка Шагала (Віцебск, Беларусь).
 Карцінная галерэя Г. Х. Вашчанкі (Гомель, Беларусь).
 Дзяржаўная Траццякоўская галерэя (Масква, Расія).
 Екацярынбургскі музей выяўленчых мастацтваў (Екацярынбург, Расія).
 Сочынская мастацкая галерэя (Сочы, Расія).
 Музей сучаснага выяўленчага мастацтва на Дзмітраўскай (Растоў-на-Доне, Расія) — заснаваны ў 2009 годзе на аснове калекцыі твораў Кузняцова.
 Музей «Арсенал» (Рыга, Латвія).
 Музей Нью-Брансуіка (Нью-Брансуік, Канада).
 Галерэя Каваленка (Эйндхавен, Нідэрланды).
 Музей Арсэ (Арсэ, Францыя).
 Культурны цэнтр Пушкіна (Люксембург).
 Галерэя Рыпатрансонэ (Італія).

Творы Анатоля Кузняцова таксама ёсць у прыватных калекцыях Фінляндыі, Нарвегіі, Швецыі, Германіі, Францыі, Італіі, Нідэрландаў, Тайваня, Тайланда, Японіі, Ізраіля, ЗША, Польшчы, Літвы, Латвіі, Расіі і Беларусі.

 Прызнанне і ўзнагароды 

 1989 — лаўрэат Усесаюзнай выставы-конкурсу жывапісу (Масква, Расія).
 2013 — Медаль Францыска Скарыны за ўклад у духоўную і інтэлектуальную спадчыну беларускага народа.
 2015 — Спецыяльная прэмія Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь за шматгадовую мастацкую дзейнасць і стварэнне высакаякасных карцін.
 2019 — Заслужаны дзеяч мастацтваў Рэспублікі Беларусь.

 Традыцыя і лічбавая прысутнасць 
Як частка мастацкай дынастыі пяці пакаленняў, у якую ўваходзяць архітэктар Іван Мядзведзеў, мастачка па шкле Ірына Кузняцова, мастачка Вольга Кузняцова і яе дзеці, Мацвей Ігумнаў і Ульяна Ігумнава, спадчына Анатоля Кузняцова працягваецца праз маладзейшыя пакаленні, якія займаюцца мастацтвам у новых формах.

Творчая гісторыя сям’і задакументавана ў праекце ourdynasty.art — курыраванай лічбавай галерэі, якая захоўвае больш за стагоддзе мастацкай творчасці. Сайт змяшчае кантэнт, звязаны з укладам сям’і ў беларускае і міжнароднае мастацтва.

 Крыніцы 

 Літаратура 
 Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі (1986).
 Энцыклапедыя Беларускага саюза мастакоў, 1998. — С. 281.
 Беларуская энцыклапедыя ў 18 т. — 1989 (ілюстрацыя «Памяць душы»); Т. 8, 1999 (артыкул Н. Паграноўскага, С. 561—562).
 Альбом-каталог «Беларускае мастацтва ХХ стагоддзя» (С. 172, ілюстрацыя «Малінавае лета», 2001).
 Каталог выставы «Няміга-17» у Дзяржаўнай Траццякоўскай галерэі (Масква, Расія, 2002).
 Каталог 9-й Міжнароднай біенале, Каір (С. 278, 2003).
 Каталог Міжнароднай канфедэрацыі саюзаў мастакоў (Масква, Расія, 2007).
 Каталог Беларускага саюза мастакоў «Мастацтва Беларусі XXI стагоддзя» (Мінск, Беларусь, 2010).
 Каталогі персанальных выстаў да 50-годдзя Анатоля Кузняцова (1997), 60-годдзя (2007), 65-годдзя (2012), 70-годдзя (2017) і 75-годдзя (2022).

 Спасылкі 


Катэгорыя:Мастакі
Катэгорыя:Вікіпедыя:Біяграфіі сучаснікаў
Катэгорыя:Мастакі Беларусі