Спроба ваеннага перавароту ў Беніне (2025)

7 снежня 2025 года ў Беніне адбылася спроба ваеннага перавароту, у выніку якой група вайскоўцаў з «Ваеннага камітэта адраджэння» абвясціла аб адхіленні Патрыса Талона ад пасады Прэзідэнта РэспублікіВоенные в Бенине утверждают, что захватили власть и отстранили президентаВ Бенине военные совершили госпереворот.

 Перадгісторыя 
Бенін лічыцца «адной з самых стабільных дэмакратый Афрыкі»Benin coup attempt foiled by loyalist troops, interior minister says. Краіна сутыкнулася з нестабільнасцю ў першыя гады пасля здабыцця незалежнасці ад Францыі ў 1960 годзе, але з моманту першых шматпартыйных выбараў у 1991 годзе там не было ніводнага пераваротуBenin government says armed forces foil coup attempt. Урады суседніх з Бенінам краін, Нігера і Буркіна-Фасо, былі зрынуты ў 2023 і 2022 гадах адпаведна. Іншыя краіны рэгіёну таксама былі закрануты пераваротамі: у Малі і у Гвінеі ўрады былі скінуты ў 2021 годзе, а ў Гвінеі-Бісау — усяго месяцам раней.

Патрыс Талон упершыню абраны прэзідэнтам у 2016 годзеNewly-elected Benin president aims to reduce presidential terms. Падчас свайго прэзідэнцтва ён рабіў крокі па барацьбе з карупцыяй і праводзіў эканамічныя рэформы, якія былі азмрочаныя масавымі пратэстамі і ўзмацненнем жорсткасці ўрадам правілаў правядзення публічных пратэстаў. Да парламенцкіх выбараў 2019 года ўрад Талона зрабіў больш жорсткім выбарчае заканадаўства, у выніку чаго ў парламент прайшлі толькі дзве праўрадавыя партыіAu Bénin, l'opposition privée d'élections législatives. Апазіцыя спрабавала апратэставаць выбары, але сутыкнулася з арыштамі палітычных актывістаў і журналістаў, адключэннем Інтэрнэту, а таксама прыгнётам пратэстаўBénin : en l'absence de l'opposition, abstention massive aux législativesLégislatives au Bénin: la Commission électorale confirme la faible participation. У 2021 годзе Талон балатаваўся на другі тэрмін і лічыўся адзіным чалавекам, здольным балатавацца і атрымаць перамогу на фоне ўзмацнення жорсткасці працэдуры вылучэння кандыдатаўAu Bénin, une démocratie qui chancelle et inquiète, à cinq mois de la présidentielle. 11 красавіка ён пераабраны на другі тэрмінBénin : Patrice Talon réélu dès le premier tour, selon la commission électorale без права на перавыбранне ў 2026 годзе.

Да парламенцкіх выбараў 2023 года ўлады падышлі з больш мяккім заканадаўствам, падпісаўшы пагадненне з апазіцыяйAu Bénin, la prochaine législature ne durera que trois ans – DW – 02/01/2023. Гэта прывяло да таго, што адна апазіцыйная партыя ўсё ж прайшла ў новы парламентLégislatives au Bénin: l'opposition de retour à l'Assemblée avec le parti Les Démocrates.

У студзені 2025 года двое паплечнікаў Талона былі прысуджаныя да 20 гадоў турэмнага зняволення за меркаваную падрыхтоўку дзяржаўнага перавароту супраць яго ў 2024 годзеBenin's interior minister says a coup announced earlier has been foiled.

 Ход падзей 
Раніцай 7 снежня 2025 года падраздзяленні Нацыянальнай гвардыі Беніна здзейснілі напад на рэзідэнцыю Талона ў Порта-Нова. Паведамлялася, што войскі захапілі будынак Нацыянальнай тэлерадыёкампаніі і дом генерал-маёра Абу Ісы"Benin on alert: Military group goes live on state TV, claims to remove President Talon"Benin faces apparent coup as soldiers seize state TV, claim govt removalTentative de coup d'État à Cotonou : riposte des forces loyalistes en cours. Група вайскоўцаў абвясціла па дзяржаўным тэлебачанні, што кіраўнік дзяржавы «адхілены ад пасады прэзідэнта рэспублікі». Яны таксама абвясцілі аб прыпыненні дзеяння Канстытуцыі і дзяржаўных інстытутаў, пры гэтым назваўшы сябе Ваенным камітэтам адраджэння () на чале з падпалкоўнікам Паскалем ТыгрыSoldiers appear on Benin state television announcing apparent coupSoldiers announce apparent military coup in Benin. Салдаты назвалі прычынай перавароту праўленне ТалонаSoldiers in Benin say they have seized power from President Talon. Пасля гэтай заявы сігнал дзяржаўнага тэлебачання і грамадскага радыё быў адключаныSoldiers appear on television to announce apparent military coup in Benin.

Пасольства Францыі ў Порту-Нова пазней паведаміла аб перастрэлцы ў лагеры Гезо недалёка ад дома прэзідэнта. Змоўшчыкі пазней абвясцілі, што ўсе межы зачыненыя, а дзейнасць усіх палітычных партый прыпыненаяBenin soldiers claim to have overthrown President Talon in apparent coup. Тым часам вайскоўцы, верныя Талону, заявілі, што ён у бяспецы, але яго месцазнаходжанне застанецца нераскрытым, і што рэгулярная армія «аднаўляе кантроль»Attempted coup under way in Benin.

Міністр замежных спраў Беніна Шэгун Аджадзі Бакары паведаміў, што значная частка арміі і Нацыянальнай гвардыі па-ранейшаму лаяльныя прэзідэнту. Паведамлялася аб перастрэлках недалёка ад Катану, асабліва недалёка ад порта і прэзідэнцкай зоны. Таксама над гэтым раёнам былі заўважаныя верталётыBénin: une tentative de coup d'État en cours, l'armée a repris contrôle selon l'entourage du président.  

Да 10 гадзін раніцы па мясцовым часе путчысты ўсё яшчэ кантралявалі дзяржаўнае тэлебачанне, але, па дадзеных бенінскай арміі, ім не ўдалося ўзяць пад кантроль ні офіс прэзідэнта, ні рэзідэнцыю ТалонаTentative de coup d'Etat au Bénin: Que savons-nous de la situation ?. Сведкі ў Катану паведамлялі пра перастрэлкі ў некаторых раёнах горада. У 11:09 міністр унутраных спраў Аласан Сейду заявіў, што ўзброеныя сілы Беніна прадухілілі спробу пераваротуLive: Apparent coup attempt in Benin, govt claims army has situation 'under control'.

Пазней паведамлялася пра арышт 13 вайскоўцаў, уключаючы арганізатараў перавароту12 soldiers, one ex-military arrested in Benin after failed coup attempt. Тыгры і некалькі яго паплечнікаў бегліBénin : ce que l'on sait de la tentative de coup d'État à Cotonou.

У 19:37 ЭКОВАС апублікавала заяву, у якой абвясціла аб разгортванні нігерыйскіх, сьера-леонскіх, івуарыйскіх і ганскіх салдат для аказання дапамогі ўраду Беніна ў барацьбе з путчыстаміECOWAS Deploys Immediate Standby Force To Benin After Failed Coup Attempt. Нігерыйскія ваенна-паветраныя сілы былі разгорнутыя ў Катану для выцяснення путчыстаў, дзе, як паведамлялася, былі нанесеныя дакладныя авіяўдары па ваенным лагеры ТагбінLive: West Africa's ECOWAS bloc deploys standby force to Benin in response to coup attemptNigerian Air Force Launches Precision Airstrikes On Fleeing Benin Republic Coup Plotters.

 Крыніцы

Катэгорыя:Снежань 2025 года
Катэгорыя:Падзеі 7 снежня
Катэгорыя:Гісторыя Беніна
Катэгорыя:Дзяржаўныя перавароты