Валет

Вале́т (таксама ніжнік) — ігральная карта з выявай маладога чалавека. У стандартнай французскай калодзе чацвёртая па старшынству ігральная карта, якая займае месца паміж дзясяткай і дамай (мае намінал 11).

У нямецкай і швейцарскай калодах аналагам валета з’яўляецца ніжнік (унтар).

 Назва і паходжанне 
Слова «валет» паходзіць ад французскага valet («слуга»), якое трапіла ў беларускую мову праз рускую.

Сустракаецца таксама назва ніжнік, якая была ўспадкаваная ад больш ранніх калод. Назва «ніжнік» запазычана з польскай мовы (). Этымалогія слова звязана з прыметнікам «ніжні» (той, які знаходзіцца ў паслядоўнасці буйных карт на самым нізе).

 Прататыпы персанажаў 
У сярэднявечнай Францыі (Парыжскі ўзор), дзе склаўся сучасны дызайн карт, кожная фігура мела свайго гістарычнага або міфалагічнага прататыпа:
 Піковы (віновы) валет — Аж’е Датчанін (Hogier), рыцар Карла Вялікага і герой французскага эпасу.
 Чырвовы валет — Ла Гір (Lahire), французскі палкаводзец эпохі Стагадовай вайны, паплечнік Жанны д’Арк.
 Званковы (бубновы) валет — Гектар (Hector), траянскі герой, правадыр траянскага войска ў «Іліядзе».
 Трэфовы валет — Ланселот (Lancelot), рыцар Круглага стала караля Артура.

У англа-амерыканскай традыцыі канкрэтных прататыпаў няма.

 Абазначэнне 
У розных краінах валет абазначаецца па-рознаму ў залежнасці ад мовы:
 V — ад фр.: Valet (Францыя).
 J — ад англ.: Jack (ЗША, Вялікабрытанія). Раней у Англіі выкарыстоўвалася абазначэнне Kn (ад Knave — «слуга», «нягоднік»), але яно было заменена на J, каб пазбегнуць блытаніны з каралём (K).
 B — ад ням.: Bube («хлопчык», «слуга») або нідэрл.: Boer («селянін»).
 W — ад польск.: Walet.
 В — ад руск.: Валет.

 У культуры 
Вобраз валета сустракаецца ў мастацтве і літаратуры:
 «Бубновы валет» — таварыства мастакоў-авангардыстаў у Расіі пачатку XX стагоддзя.
 «Чырвовы валет» (The Knave of Hearts) — персанаж кнігі Льюіса Кэрала «Аліса ў Краіне цудаў», якога судзяць за крадзеж піражкоў.
 «Валет і Дама» — песня расійскага рок-гурта «Король и Шут» (1996).
 «Кароль, дама, валет» — раман Уладзіміра Набокава.

 Галерэя 

 Французская калода (Парыжскі ўзор) 

 Англа-амерыканскі ўзор 

 Рускі (Атласны) ўзор 

 Марсельскае таро 

 Коды сімвала 
У стандарце Unicode для валетаў прадугледжаны спецыяльныя сімвалы:
 🂻 (U+1F0BB) — Чырвовы валет
 🃋 (U+1F0CB) — Званковы валет
 🂫 (U+1F0AB) — Піковы валет
 🃛 (U+1F0DB) — Трэфовы валет

 Крыніцы 

 Спасылкі 

Катэгорыя:Ігральныя карты