Грэцызм

Грэцы́зм — слова, запазычанае з грэчаскай мовы, а таксама тэрмін, утвораны з грэчаскіх каранёў і афіксаў.

 Гісторыя 
Грэцызмы сустракаюцца ў помніках беларускага пісьменства XIV—XVI стагоддзяў, куды яны траплялі са старажытнарускай мовы, а таксама праз пераклады з грэчаскай мовы рэлігійнай і навуковай літаратуры. Да такіх запазычанняў адносяцца, напрыклад, словы «адъ», «аксамитъ», «ангелъ», «антихристъ», «канон», «мира» і іншыя.

Вялікая колькасць грэцызмаў пранікла ў беларускую мову на працягу XVII—XX стагоддзяў праз рускую або польскую мовы-пасрэдніцы.

 Характэрныя прыкметы 
Лексіка грэчаскага паходжання ў сучаснай беларускай мове характарызуецца наступнымі прыкметамі:
   зычны гук [ф] у пачатку слова (напрыклад, «фаза», «філасофія»);
   спалучэнні зычных -кс- («сінтаксіс»), -пс- («эліпсіс»), -мв- («сімвал»), -мп- («сімптом») у сярэдзіне слова;
   спалучэнні -ос (-ас) і -іка (-ыка) у канцы слова (напрыклад, «пафас», «батаніка»).

Прадуктыўнымі з'яўляюцца таксама штучныя ўтварэнні слоў на аснове грэчаскіх каранёў і афіксаў, напрыклад, «антонім» (ад anti — «супраць» і onyma — «імя», «назва»). Большасць грэцызмаў у беларускай мове папаўняюць навуковую тэрміналогію.

 Гл. таксама 
 Лацінізм

 Крыніцы 

 Літаратура 



Катэгорыя:Запазычанні паводле моў
Катэгорыя:Грэчаская мова