Харунжы новагародскі

Харунжы новагародскі — ураднік у Новагародскім павеце Вялікага Княства Літоўскага.

 Гісторыя пасады 
Урад харунжага існаваў у зямлі новагародскай ужо 13 чэрвеня 1511 года. Харугва гэтага павета была пялістая (паласатая), у белым полі герб.

У ВКЛ харунжым называлася асоба, якая адказвала за збор павятовага рушэння. Гэты атрад называўся харугвай і быў асобнай баявой адзінкай арміі ВКЛ, меў свой сцяг — харугву. У часы Рэчы Паспалітай харунжы падпарадкоўваўся кашталяну. Урад харунжага ў ВКЛ быў дыгнітарскім (ганаровым)Харунжы // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. — Т. 2: Кадэцкі корпус — Яцкевіч. — С. 714. — ISBN 985-11-0378-0..

 Спіс харунжых новагародскіх 
Спіс складзены на падставе працы «Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy. Tom VI» (2024).

 Імя па-беларуску  Імя па-польску  Пачатак паўнамоцтваў  Канец паўнамоцтваў  Заўвагі Богуш Bohusz  згадваецца ў 1514  Алехна Беліковіч Olechno Bielikowicz  1517Boniecki A., Poczet rodów w Wielkim Księstwie Litewskim w XV i XVI wieku, Warszawa 1887, s. V.  пасля 24 лютага 1519  Згадваецца 7 мая 1517 ( 5). 6 мая 1520 года згадваецца як жывы, але ўжо без урада. Міхна Васілевіч Вайніловіч  Michno Wasilewicz Wojniłowicz  4 студзеня 1521  пасля 23 мая 1534Lietuvos Metrika. Knyga nr 24 (1540–1544), wyd. A. Dubonis, D. Antanavičius, Vilnius 2023, s. 179, nr 106.  Сенька Вайніловіч  Sieńko Wojniłowicz  згадваецца каля 1534—1535  У 1535 годзе, верагодна, атрымаў палонных з старадубскай вайны. Андрэй Мацкавіч Вайніловіч(пам. да 29 верасня 1567)  Andrzej Mackowicz Wojniłowicz  26 лістапада 1551  да 29 верасня 1567  Памёр да 1567 года (падчас попісу войска прысутнічала ўдава). Іван Сямёнавіч Харытановіч(пам. да 30 мая 1570)  Iwan Semenowicz Charytonowicz [Obryński]  16 красавіка 1558Lietuvos Metrika. Knyga nr 251 (1555–1558). 37-oji Teismų bylų knyga, wyd. I. Valikonytė, L. Steponavičienė, Vilnius 2010, s. 138, nr 116.  да 30 мая 1570  Пісаўся як Абрынскі. Згадваецца ў попісе 1567 года.  Жонка — Н. Цянюк (шлюб да 1558). Павел Падарэўскі(пам. 1574/1575)  Paweł Podarewski  30 мая 1570  1574/1575  Гаспадарскі дваранін. Атрымаў  пасля смерці Івана Харытановіча. Памёр у час бескаралеўя 1574—1575 гадоў.  Жонка — Ганна Янаўна Гайко (пам. пасля 22 мая 1580). Ілья Іванавіч Харытановіч(пам. 1593 ці 1594)  Ilia Iwanowicz Charytonowicz [Obryński]  15 жніўня 1576  1593/1594  Гаспадарскі дваранін. Абраны на  у час бескаралеўя 1574—1575. Атрымаў намінацыю пасля смерці П. Падарэўскага. Памёр падчас адсутнасці караля ў Рэчы Паспалітай. Мікалай Язэпавіч Галаўня  Mikołaj Józefowicz Hołownia  1 сакавіка 1595  пасля 1 лістапада 1596  Сяздзіч земскі. Кальвініст(?). Абраны на элекцыі 20 лютага 1594 года. Памёр да 16 жніўня 1600 года.  Жонка — Барбара Яраславаўна Солтан (у другім шлюбе за Крыштафам Гарабурдам, суддзёй земскім слонімскім). Юрый Язэпавіч Галаўня  Jerzy Józefowicz Hołownia  16 жніўня 1600  пасля 27 сакавіка 1624  Каталік. Пісар скарбовы ВКЛ. Атрымаў намінацыю пасля смерці брата Мікалая.  Жонка — Рэіна Кавячынская (пам. 1636, каталічка). Ян Рудаміна-Дусяцкі  Jan Rudomina Dusiacki  10 лістапада 1627  25 лютага 1636  Войшчыч браслаўскі, сакратар і дваранін ЯКМ, ляснічы вількійскі. Абраны на элекцыі 3 лістапада 1627 года. Атрымаў  на пасаду кашталяна новагародскага. Самуэль Швыкоўскі  Samuel Szwykowski  1636?  1637  Падчашы. Тэстамент ад 11 мая 1637 года  20 мая таго ж года. Мацей Міхал Фрацкевіч-Радзімінскі  Mateusz Michał Frąckiewicz Radzimiński  3 лютага 1638  16 снежня 1650  Дваранін пакаёвы ЯКМ. Кальвініст. Атрымаў аванс на старосту мазырскага.  Жонка — Катажына Абрамовіч (пам. 1654), кашталянка мсціслаўская. Стэфан Фрацкевіч-Радзімінскі(пам. 18 жніўня 1693)  Stefan Frąckiewicz Radzimiński  20 лютага 1651  18 жніўня 1693  Дваранін пакаёвы ЯКМ. Кальвініст. Атрымаў намінацыю пасля авансу М. Фрацкевіча-Радзімінскага. У 1673 годзе атрымаў староства слонімскае, захоўваючы харунства. Памёр на пасадзе.  Жонкі: 
1) Катажына Рагальская (шлюб да 1644, удава Радвана); 
2) Мар'яна Дунін-Раецкая (шлюб 4 сакавіка 1663), ваяводзянка менская. Міхал Тызенгаўз  Michał Tyzenhauz  12 мая 1698}  9 лютага 1699  Ваяводзіч новагародскі, староста шмельтынскі. Абраны шляхтай як харунжы pro tunc (часовы, на выпадак паспалітага рушэння). Як прыхільнік Сапегаў адхілены шляхтай ад пасады 9 лютага 1699 года. Станіслаў Пшаслаў Незабытоўскі  Stanisław Przecław Niezabytowski  10 лютага 1699  каля 1702  Падчашы калішскі. Абраны на месца М. Тызенгаўза. Пацверджаны на ўрадзе ў 1700 і 1701 гадах. Ян Баканоўскі  Jan Bakanowski  23 мая 1702  пасля 4 красавіка 1709  Гараднічы. Абраны шляхтай на сейміку насуперак кандыдатуры Тызенгаўза (якога прапаноўвалі ўраднікі). Пацвярджаўся на ўрадзе ў 1705, згадваецца да 1709 года. Станіслаў Ежы Совіч-Корсак  Stanisław Jerzy Sowicz Korsak  12 ліпеня 1710  пасля 17 сакавіка 1717  Чэснік і суддзя гродскі. Абраны на гаспадарскім сейміку ў 1711, пацвярджаўся на пасадзе ў 1712, 1714 і 1717 гадах. Пётр Юзаф Совіч-Корсак(нар. 1682)  Piotr Józef Sowicz Korsak  10 лютага 1720  каля 1750  Падкаморыч, староста мельніцкі. Нарадзіўся ў 1682 годзе. Абраны на элекцыі 29 жніўня 1719. Тэстамент ад 18 сакавіка 1750 года актыкаваны 22 мая таго ж года.  Жонка — Ганна Друцкая-Горская (пам. паміж 26 сакавіка і 9 мая 1745), падкамаранка менская. Ян Пшаслаў Незабытоўскі  Jan Przecław Niezabytowski  28 лютага 1765  29 верасня 1777  Староста цэльскі. Абраны на элекцыі 5 лютага 1765. Атрымаў аванс на падкаморага.  Жонкі: 1) Барбара Завіша, старосцянка старадубская; 2) Шымонава Забела (шлюб 1785), кашталянава менская. Ян Хрызастом Рдултоўскі(1735 — 11/12 ліпеня 1791)  Jan Chryzostom Rdułtowski  29 верасня 1777  11 ліпеня 1791  Падваяводзіч, староста казіміраўскі. Абраны на элекцыі 5 лютага 1777. Памёр на пасадзе.  Жонкі: 
1) Канстанцыя Булгарын (пам. 1778), харунжанка мазырская(?); 
2) Брыгіта Статкевіч (пам. 7 сакавіка 1782), палкоўнікаўна артылерыі ВКЛ; 3) Францішка Ржавуская (нар. 29 студзеня 1765), харунжанка вялікая літоўская (у другім шлюбе за Міхалам Абуховічам, кашталянам менскім). Мікалай Вайніловіч(пам. пасля 16 сакавіка 1816)  Mikołaj Woyniłłowicz  7 мая 1792  пасля 16 сакавіка 1816Гербоўнік беларускай шляхты, Т. 3. — Мінск, 2014. — С. 35, 37.  Суддзя земскі. Ахрышчаны 10 снежня 1751 года. Абраны на элекцыі 17—18 лютага 1792.  Жонка — Людвіка Абуховіч (нар. 1762), падсталянка і падваявадзянка новагародская.

 Крыніцы 

 Літаратура