Джоэль Мокір

Джоэль Мокір (, , пры нараджэнні Мок (); ) — ізраільскі і амерыканскі гісторык эканомікі. Доктар філасофіі (1974), прафесар Паўночна-Заходняга і Тэль-Авіўскага ўніверсітэтаў. Лаўрэат прэмій Хейнекена (2006) і Бальцана (2015). Clarivate Citation Laureate (2021). Лаўрэат Прэміі па эканоміцы памяці Альфрэда Нобеля (2025).

 Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і галандскіх яўрэяў, якія перажылі Халакост. Яго бацька Саламон Мок (; 1902, Амстэрдам — 1948, Утрэхт) памёр, калі яму споўніўся год; выхоўваўся маці Гондай Мары (Левіяй) Якабс (; 1909, Амстэрдам — 1988, Хайфа) у Хайфе. У 1968 годзе атрымаў ступень бакалаўра ў галіне эканомікі і гісторыі ў Яўрэйскім універсітэце. Атрымаў ступені магістра (1972, эканоміка) і доктара філасофіі (1974, эканоміка) у Ельскім універсітэце.

У 1974 годзе пачаў выкладаць у Паўночна-Заходнім універсітэце. Цяпер там прафесар эканомікі і гісторыі, а таксама прафесар школы эканомікі Тэль-Авіўскага ўніверсітэта.

Абраны ў Амерыканскую акадэмію мастацтваў і навук (1996) і замежным членам Каралеўскай акадэміі навук і мастацтваў Нідэрландаў (2001).

Выбіраўся прэзідэнтам Асацыяцыі эканамічнай гісторыі.

 Сям’я 
Жанаты, мае дзве дачкі.

Старэйшы брат — Махіэль Роберт Мок (1932—2019), нідэрландскі юрыст, генеральны адвакат Вярхоўнага суда Нідэрландаў.

 Даследаванні 

 Прамысловая рэвалюцыя 
Мокір сцвярджае, што прамысловая рэвалюцыя стала вынікам развіцця культуры і інстытутаў і што ўмовай мадэрнізацыі стала «ўзнікненне веры ў карыснасць прагрэсу» і «гэта быў паваротны момант, калі інтэлектуалы пачалі разумець, што веды могуць назапашвацца».

На думку Мокіра, росквіту неартадаксальных ідэй у Еўропе спрыяла палітычная раздробленасць (наяўнасць вялікай колькасці дзяржаў), паколькі прадпрымальнікі, наватары, ідэолагі і ерэтыкі маглі лёгка бегчы ў суседнюю дзяржаву, калі б адна з іх паспрабавала здушыць іх ідэі і дзейнасць. Менавіта гэта адрознівала Еўропу ад тэхналагічна развітых буйных унітарных імперый, такіх як Кітай і Індыя. У Кітаі таго часу ўжо прымяняўся наборны шрыфт, а Індыя дасягнула ўзроўню навукова-тэхнічных дасягненняў, супастаўнага з Еўропай у 1700 годзе, аднак прамысловая рэвалюцыя адбылася ў Еўропе, а не ў Кітаі ці Індыі. У Еўропе палітычная раздробленасць спалучалася з «інтэграваным рынкам ідэй», дзе еўрапейскія інтэлектуалы выкарыстоўвалі лінгва франка — латынь, мелі агульную інтэлектуальную аснову — класічную спадчыну Еўропы і агульнаеўрапейскі інстытут Рэспублікі вучоных.

 Узнагароды 
 Прэмія Шумпетэра (1990)
 Прэмія Хейнекена ў намінацыі «Гісторыя» (2006)
 Прэмія Бальцана (2015)
 Allan Sharlin Memorial Book Award (2018)
 Лаўрэат Прэміі па эканоміцы памяці Альфрэда Нобеля (2025) за выяўленне ўмоў устойлівага эканамічнага росту на аснове тэхнічнага прагрэсу.

 Сачыненні 
 Avner Greif, Joel Mokyr, Guido Tabellini. Two Paths to Prosperity: Culture and Institutions in Europe and China, 1200—2000. — Princeton University Press, 2025. — ISBN 978-0-691-26594-0.

 Крыніцы 

 Спасылкі 
 Страница на сайте Северо-Западного университета
 Великое обогащение: как Западная Европа стала экономическим лидером мира в XVIII—XIX веках // Лекция Российской экономической школы
 Why Joel Mokyr deserves his Nobel prize, The Economist, Oct 13th 2025
 «Страну двигают вперёд гении, а не рядовые граждане». Интервью 2024 года

Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі з Ізраіля
Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі з ЗША
Катэгорыя:Члены-карэспандэнты Брытанскай акадэміі
Катэгорыя:Члены Акадэміі дэі Лінчэі
Катэгорыя:Гісторыкі ЗША
Катэгорыя:Эканамісты ЗША
Катэгорыя:Эканамісты Ізраіля
Катэгорыя:Члены Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук
Катэгорыя:Правадзейныя члены Эканаметрычнага таварыства
Катэгорыя:Стыпендыяты Гугенхайма
Катэгорыя:Вікіпедыя:Біяграфіі сучаснікаў
Катэгорыя:Гісторыкі Ізраіля