Людвік Мікалай Радзівіл

Людвік Мікалай Радзівіл (; ) — польскі князь, арыстакрат з роду Радзівілаў, 11-ты клецкі ардынат, уладальнік, у тым ліку, Радзівілімонтаў.

 Біяграфія 
Людвік Мікалай Радзівіл гербу Трубы нарадзіўся ў 1773 годзе ў сям’і князя Міхала Гераніма Радзівіла, 10-га клецкага ардыната і ваяводы віленскага, і Алены Пшаздзецкай гербу Пяршала (вядомай таксама сваім бясслаўным раманам з каралём Станіславам Аўгустам Панятоўскім).

У Людвіка Мікалая было дзесяць братоў і сясцёр, у тым ліку знакаміты брат Міхал Гедэон Радзівіл, які служыў галоўнакамандуючым польскіх войскаў падчас Лістападаўскага паўстання (1830—1831).

Месца нараджэння невядомае, але праз год пасля яго нараджэння сям’я пераехала ў новы палац у Небарове, які яго бацька набыў у 1774 годзе. У 1776 годзе яго бацька дамогся прызначэння Людвіка Мікалая кіраўніком Сталовіцкай камандорыі Мальтыйскага ордэна. Аднак з-за маладога ўзросту сына Міхал Геранім фактычна сам узначаліў гэтае падраздзяленне.

У 1804 годзе Людвік Мікалай ажаніўся з Марыянай Вадзінскай (1783—1823)Ludwik Mikołaj ks. Radziwiłł na Nieświeżu h. Trąby [online], www.sejm-wielki.pl) гербу Ястшэмбец, з якой у яго было двое дзяцей:

 Гелена Радзівіл (1805—1827) — у 1825 г. у Познані выйшла замуж за князя Вільгельма Фрыдэрыка Радзівіла, 13-га нясвіжскага ардыната.
 Леон Геранім Радзівіл (1808—1885) — пазней генерал царскай арміі і 12-ты ардынат Клецка. Хатнюю адукацыю атрымаў у французскага эмігранта і раяліста Жана дэ Нэве.

Памёр у 1830 г. у Небараве.

 Клецкая ардынацыя 
міні|злева|Палац у Радзівілімонтах, які належаў да Клецкай ардынацыі
Людвік Мікалай атрымаў у спадчыну ад бацькі, Міхала Гераніма Радзівіла, клецкую ардынацыю.

Радзівілы стваралі ардынацыі — спецыяльныя сямейныя ўладанні, абароненыя ад драблення. Статус гэтых маёнткаў рэгуляваліся законамі, выдадзенымі Сеймам , і яны не падлягалі падзелу ў працэсе пераходу ў спадчыну. Уладальнікам ардынацыі звычайна станаваўся старэйшы сын, а пры адсутнасці прамога пераемніка абіраўся новы ўладальнік.

Радзівілы валодалі трыма асноўнымі ардынацыямі, звязанымі з іх ключавымі ўладаннямі: Нясвіжам, Алыкай і Клецкам. Будучы 11-м ардынатам, Людовік Мікалай кіраваў Клецкай ардынацыяй, забяспечваючы яе цэласнасць і пераемнасць у межах роду.

 Далейшы лёс сям’і 
Марыяна і Людвік Мікалай некаторы час правялі ў Варшаве, дзе ў 1808 годзе нарадзіўся іх сын Леон Геранім. Дзякуючы намаганням бацькоў ён атрымаў грунтоўную хатнюю адукацыю пад кіраўніцтвам французскага эмігранта-раяліста Жана дэ Нэва.

Пасля шлюбу дачкі Гелены з Вільгельмам Фрыдэрыкам Радзівілам сямейная сітуацыя склалася так, што княгіня Марыяна Радзівіл, народжаная Вадзінская, стала 11-й ардынаткай Клецка, а яе дачка Гелена — 13-й ардынаткай Несвіжа.

Людвік Мікалай Радзівіл меў некалькіх пазашлюбных дзяцей, у тым ліку, імаверна, адным з іх быў вядомы мастак, паэт і бард Артур БартэльсЗміцер Юркевіч. Артур Бартэльс: талент, народжаны на беларускай зямлі // Культура і мастацтва, 3 студзеня 2024.

Княжна Марыяна памерла ў чэрвені 1823 года ва ўзросце прыблізна 40 гадоў. Яе пахавалі ў сямейным маёнтку ў Радзівілімонтах . Праз некалькі гадоў, у 1827 годзе, памерла яе дачка Гелена ва ўзросце 22 гадоў. Яе муж, князь Людвік Мікалай, памёр у 1830 годзе.

Пасля смерці бацькі, ва ўзросце 22 гадоў, іх сын, князь Леон Геранім Радзівіл, стаў 12-м ардынатам Клецкім.

 Бібліяграфія 

 Teodor Żychliński, Złota księga szlachty polskiej. R.6 «PAN Biblioteka Kórnicka», 1884
 Генеалогія Марэка Мінакоўскага ў інтэрнэце https://www.sejm-wielki.pl
 Teresa Zielińska, Poczet polskich rodzin arystokratycznych, 1997
 Maciej Wodziński, Dziedzictwo. Historia rodziny Wodzińskich i rodzin blisko powiązanych, Warszawa, 2023

 Зноскі 

Людвік Мікалай
Катэгорыя:Польская арыстакратыя