A Hard Day’s Night (песня)

«A Hard Day’s Night» () — песня брытанскага рок-гурта The Beatles, напісаная Джонам Ленанам пры ўдзеле Пола Мак-Картні. Песня стала галоўным саўндтрэкам да першага музычнага фільма з удзелам гурта — «Вечар цяжкага дня», які выйшаў на экраны ў 1964 годзе. «A Hard Day’s Night» была выпушчана ў фармаце сінгла («Б»-бок — «I Should Have Known Better») і заваявала прэмію «Грэмі» ў намінацыі «Лепшае вакальнае поп-выкананне дуэтам ці гуртом»Пра песню  на сайце AllMusic. Займае 154-ю пазіцыю ў спісе 500 найвялікшых песень усіх часоў паводле часопіса Rolling Stone.

Песня «A Hard Day’s Night» гучыць у самым пачатку фільма, калі ўдзельнікі гурта граюць і спяваюць на фоне тытраў, якія адкрываюць карціну. Гэты нумар выкананы двойчы запісаным голасам Джона, у выніку чаго дасягаецца эфект дуэта. Гэтая жывая, свежая музычная тэма, аранжыраваная для аркестровага выканання, гучыць у розных месцах на працягу ўсяго фільма і з'яўляецца ўнёскам прадзюсара The Beatles Джорджа Марціна. Гэтая песня блізкая большасці слухачоў: цяжкі працоўны дзень, з яго клопатамі, пустымі размовамі і цярплівым чаканнем вяртання да эйфарычнага адасаблення з любімыміBeatles — «A Hard Day’s Night» аналіз ад Berklee College of Music. Пазней Ленан будзе выкарыстоўваць больш авангардныя сродкі для сваіх песень, а «A Hard Day’s Night» дэманструе яго ўменне акрэсліць паўсядзённасць і ўдала выразіць яе ідыёмамі поп-песні.

Песня была запісана 16 красавіка 1964 года і выпушчана на саўндтрэку да фільма «Вечар цяжкага дня» ў Амерыцы ў канцы чэрвеня. Праз некалькі тыдняў яна была выпушчана сінглам у ЗША і ў Вялікабрытаніі.

 Назва 
Паводле музыкантаў, назву песні даў барабаншчык гурта Рынга Стар. Тады ў канцы асабліва напружанага здымачнага дня Рынга выпадкова абмовіўся фразай, якая неўзабаве стала як назвай для першага музычнага фільма гурта, так і назвай яго загалоўнай песні. «It’s been a hard day’s night that was!» — абвясціў ён, на хвіліну прысеўшы на поручань раскладнога парусінавага крэсла, што стаяла за лініяй аператараў і тэхнікаў здымачнай групы фільма. Стар упершыню распавёў пра гэты выпадак у інтэрв'ю з дыджэем Дэйвам Хулам у 1964 годзе:

«Аднойчы, калі мы прапрацавалі ўвесь дзень і вечар, я думаў, што яшчэ дзень, і сказаў: „Цяжкі выдаўся дзень…“ — Выглянуў у акно, заўважыў, што там цёмна, і паправіўся: — Вечар пасля цяжкага дня () Так і з'явілася назва „Вечар цяжкага дня“..

У інтэрв'ю 1980 года для часопіса „Playboy“ Джон Ленан распавядаў:

„Я ехаў дадому ў машыне, а Дык Лестэр прапанаваў у якасці назвы што-небудзь са сказанага Рынга. Я ўжо выкарыстоўваў гэтую ідэю ў кнізе “In His Own Write» — гэта быў экспромт Рынга, няправільна ўжытае слова, якое стварае той самы камічны эфект, своеасаблівы рынгаізм — сказанае не жартам, а проста так. Дык Лестэр сказаў: «На гэтай назве і спынімся», а наступнай раніцай я прывёз песню"Шэф (2000), с. 174—175..

У інтэрв'ю 1994 года, якое ўвайшло ў серыю дакументальных фільмаў «Анталогія The Beatles» () Мак-Картні не пагадзіўся з успамінамі Ленана, у асноўным заяўляючы, што самі ўдзельнікі гурта, а не Лестэр падтрымалі ідэю выкарыстання слоўнай памылкі Стара ў якасці назвы для фільма. У гэтым інтэрв'ю Мак-Картні заявіў:

"Назву прыдумаў Рынга. Мы амаль скончылі здымкі ў фільме, і раптам з'явіўся гэты забаўны біт, пра які мы не ведалі раней. Ён з'явіўся, калі мы знаходзіліся ў студыях Твікенхэма на сесіі, успамінаючы пра нядаўні забаўны выпадак з чарговай абмоўкай Рынга. У Рынга часта былі падобныя незвычайныя абмоўкі, якія атрымліваліся ў яго зусім не так, як у іншых людзей. Яго былі заўсёды цудоўныя і вельмі лірычныя… яны мелі непаўторную чароўнасць нават пры тым, што ён разумеў іх няправільна. У той вечар, пасля канцэрта ён абмовіўся фразай: «Уф, выдаўся вечар цяжкага дня» ()Майлз (1997), с. 164..

У 1996 годзе ўзнікла новая версія гісторыі назвы песні. У паведамленні Associated Press прадзюсар фільма «Вечар цяжкага дня» Уолтэр Шэнсан заявіў, што пасля таго, як Ленан расказаў яму пра здольнасці Рынга Стара да забаўных слоўных памылак, уключна з «A Hard Day’s Night», Шэнсан адразу абвясціў, што менавіта гэтая фраза стане назвай фільма (першапачаткова кінастужка насіла назву «Бітламанія»)Гары, Асноўная энцыклапедыя The Beatles, с. 287..

 Гісторыя стварэння 
Незалежна ад таго, хто даў песні арыгінальную назву, аўтарам кампазіцыі з'яўляецца Джон Ленан, які напісаў яе з невялікай дапамогай Пола Мак-Картні па просьбе Уолтэра Шэнсана, што прадзюсіраваў першы фільм The Beatles. United Artists змусілі Шэнсана настаяць на тым, каб гурт напісаў загалоўную песню для фільма. Ленан вырашыў, што справіцца з пастаўленай задачай. Паводле музыканта, ён напісаў яе за адну ноч, а музыку да песні напісаў ужо наступнай раніцай (чарнавы варыянт з тэкстам песні сёння захоўваецца ў Брытанскай Бібліятэцы. Тэкст накіданы шарыкавай ручкай у канцы старой віншавальнай паштоўкі). У інтэрв'ю 1980 года для часопіса «Playboy» Ленан сказаў:

«Паміж мной і Полам ішло пэўнае суперніцтва за тое, каму дастанецца першы бок, чые песні будуць запісаны на хітовых сінглах. Калі вы звярнулі ўвагу, спачатку большасць сінглаў — у фільмах і так далей — былі маімі. А потым, толькі калі я стаў капацца ў сабе і крыху замкнуўся, — а можа, ва ўсім вінаваты астролагі, — Пол часткова захапіў уладу ў гурце. Але ў ранні перыяд яўна дамінаваў я. Я пісаў амаль усе сінглы, акрамя „Love Me Do“. На кожным або мая песня, або мой голас, або і тое і другое. Пол спяваў на запісе „A Hard Day’s Night“ з адзінай прычыны: я не мог браць высокія ноты — „Калі я дома, здаецца, што ўсё ў парадку. Калі я дома…“ Так мы часам рабілі: хтосьці з нас не мог узяць патрэбную ноту, але, калі для песні патрабавалася менавіта гэта, гармоніі дапісваў хтосьці іншы»A Hard Day’s Night  на сайте beatlesinterviews.org.

У паведамленні Associated Press Шэнсан распавёў сваю версію стварэння праслаўленай кампазіцыі.

У 8:30 раніцы «яны (Джон і Пол) з гітарамі ў руках напявалі песню, тэкст да якой быў накіданы на ўпакоўцы ад пачкаў запалак. Яны напявалі гэтую мелодыю і наступнай ноччу і неўзабаве зрабілі запіс песні». Шэнсан таксама адзначыў, што «ў песні быў верны такт, а аранжыроўка была проста бліскучай. Гэтыя хлопцы былі геніямі». 

16 красавіка 1964 года «The Beatles» сабраліся ў студыі «Эбі-Роўд» і запісалі песню «A Hard Day’s Night». Музыкантам спатрэбілася менш за тры гадзіны для таго, каб запісаць яе для канчатковага выпуску.

 Выпуск песні 
У ЗША «A Hard Day’s Night» быў упершыню выпушчаны 13 чэрвеня 1964 года (сінгл з альбома A Hard Day’s Night) студыяй «United Artists». Альбом тады быў прададзены накладам звыш двух мільёнаў копій.

«A Hard Day’s Night» стаў першым сінглам The Beatles у Вялікабрытаніі, у назве якога не былі выкарыстаны займеннікі. Ва ўсіх папярэдніх брытанскіх сінглах («Love Me Do», «Please Please Me», «From Me to You», «She Loves You», «I Want to Hold Your Hand» і «Can't Buy Me Love»), музыканты наўмысна выкарыстоўвалі ў назве кампазіцый займеннікі, каб любая песня выглядала «вельмі прамой і асабістай». Паводле Мак-Картні, гэта было выкарыстана для таго, каб «людзі маглі пазнаць гэта»«A Hard Day’s Night» на сайце imdonahue.com.

У Вялікабрытаніі выпуск «A Hard Day’s Night» адбыўся 10 ліпеня 1964 года. Песня была выпушчана ў фармаце сінгла з альбома A Hard Day's Night («Б»-бок — «Things We Said Today»). І альбом, і сінгл былі выпушчаны лэйблам «Parlophone Records». У краіне было прададзена 1, 5 мільёна копій запісу за два тыдні пасля афіцыйнага выпуску альбома. У музычных хіт-парадах сінгл з'явіўся з 18 ліпеня 1964 года, распачаўшы сваё трохтыднёвае лідарства. Дагэтуль лідарам брытанскага хіт-парада заставаўся сінгл гурта «Rolling Stones» «It’s All Over Now», які з'явіўся ў чарце 25 ліпеня 1964 года. Сінгл заставаўся на вяршыні хіт-парада на працягу трох тыдняў і працягваў сваё ўпэўненае панаванне яшчэ дзевяць тыдняў.

Амерыканскі сінгл пачаў сваё 13-тыднёвае лідыраванне ў музычных хіт-парадах, якое працягвалася пяць дзён пасля выпуску сінгла, і да 1 жніўня ўвайшоў у «топ песень», дзе пратрымаўся два тыдні. Сінгл усталяваў новы рэкорд у гісторыі хіт-парада. «The Beatles» сталі першымі артыстамі, чый сінгл і альбом з аднайменнай назвай адначасова ўзначальвалі музычныя хіт-парады. Музыканты працягвалі заставацца лідарамі да 1970 года, да таго, як гурт Simon and Garfunkel не паўтарылі іх поспех сваім альбомам Bridge Over Troubled Water і сінглам з аднайменнай назвайУспамінаючы музыку 1964 года  на сайте jazzamatazz.wordpress.co.

Пасля выступу «The Beatles» на «Шоў Эда Салівана» ў пачатку 1964 года некаторыя амерыканскія крытыкі перасталі ўспрымаць музыкантаў як гурт, які атрымаў прызванне дзякуючы аднаму агульнавядомаму сінглу за ўсю іх кар'еру. A Hard Day’s Night толькі ўзмацняла панаванне «The Beatles» на сусветнай музычнай сцэне 1964 года. Музыканты працягнулі сваю паспяховую музычную кар'еру на працягу апошніх шасці гадоў аж да распаду гурта ў 1970 годзеA Hard Day’s Night  на сайте allexperts.com.

 Структура песні 
 Форма песні 
У лірыцы песні фігуруюць толькі два куплеты. Абедзве часткі А, першая і трэцяя, з аднолькавым тэкстам. Гэтае паўтарэнне вельмі важнае, бо толькі першы куплет утрымлівае загаловак песні. Фактычная форма — ААВА/ВА. Асноўны прыпеў паўтараецца адзін раз, але першы куплет, як і загаловак песні, паўтараецца цэлыя тры разы.

 Гарманічныя абароты 
«A Hard Day’s Night» пачынаецца з няўстойлівага, але цяпер знакамітага — G7sus4 акорда з рэ ў басе. Гэты акорд бяруць тры гітары і фартэпіяна. G7sus4 утрымлівае тоніку соль, што дае некаторую стабільнасць. Аднак ён таксама ўтрымлівае дзве надзвычай няўстойлівыя ноты, до, 4 ступень, і фа-бекар, паніжаная сёмая ступень. Гэтае спалучэнне ўстойлівых і няўстойлівых гукаў стварае патрэбны настрой песні пра цяжкі працоўны дзень.

Аналіз уступнага акорда быў прадметам шматлікіх спрэчак. Лічылі, што гэта можа быць G7add9sus4 ці G7sus4 або G11sus4. Сапраўдны акорд Fadd9 быў пацверджаны Харысанам падчас анлайн-чата 15 лютага 2001 года.

Тры акорды ў пачатку куплета (G, C, G) належаць да танальнасці соль мажор. Але з увядзеннем акорда фа мажор у трэцім такце мы бачым, што Ленан выбраў для песні соль міксалідыйскі лад. З характэрнай блюзавай паніжанай сёмай ступенню, міксалідыйскі лад зніжае светлы настрой, які звычайна асацыюецца з мажорным ладам. Панылае гучанне паніжанай сёмай ступені выдатна спалучаецца з лірыкай Ленана пра цяжкі працоўны дзень. Куплет стварае верное адчуванне манатоннасці штодзённай працы. Вяртанне ў танальнасць соль мажор адбываецца ў дзясятым такце з увядзеннем акорда D7, які ўтрымлівае фа-дыез. Адзінае адрозненне паміж соль мажорам і соль міксалідыйскім у гэтай фа. Для ўстанаўлення мажору патрэбна фа-дыез, тады як соль міксалідыйскі выкарыстоўвае фа-бекар. Ленан вяртаецца да блюзавай вастрыні ўвядзеннем акорда C7 у адзінаццатым такце ў завяршальную кадэнцыю, прычым акорд утрымлівае і блюзавую сі-бемоль (паніжаная трэцяя для танальнасці соль і паніжаная сёмая ў акордзе до мажор).

 Асноўны куплет 
Васьмітактавы прыпеў — прыклад кантрасту. Пачынаючыся з цямнейшага, мінорнага ладу, ён выглядае іранічнай аправай абсалютна пазітыўнай лірыкі.

in G
| iii | vi | iii | iii| I | vi | IV7 | V7 ||

Прыпеў заканчваецца адпаведным і шырокавядомым гарманічным абаротам I — vi — IV—V. Апошнія акорды D7 — G вяртаюць слухача да куплета.

 Склад музыкантаў 
 Джон Ленан — 6-струнная гітара, вядучы вакал, электрычная і акустычная рытм-гітара
 Пол Мак-Картні — звышдубляваны вакал, бас-гітара
 Джордж Харысан — 12-струнная гітара Rickenbacker
 Рынга Стар — барабаны, бонга
 Джордж Марцін — фартэпіяна

 Цікавыя факты 
 Першы акорд гэтай песні на працягу 40 гадоў заставаўся загадкай — ніводны гітарыст свету не змог яго дакладна паўтарыцьПервый аккорд песни «Вечер трудного дня» группы Битлз распознан с помощью преобразования Фурье  на сайте gorod.tomsk.ru. Матэматык Джэйсан Браўн з Універсітета Дэлхаўса заняўся вывучэннем гэтага акорда. У якасці інструмента ён вырашыў прымяніць добра вядомы матэматыкам метад пераўтварэння Фур'е, які дазваляе пабудаваць для гукавога сігналу, што паступае на ўваход, спектраграму — набор частот гукавых хваль, якія ўтвараюць сігнал на ўваходзе. У выніку гэтага пераўтварэння ён прыйшоў да высновы, што ў акордзе маюцца частоты, якія не належаць ані 12-струннаму «Rickenbacker» Харысана, ані 6-струннай гітары Ленана, ані бас-гітары Мак-Картні. Паводле вучонага, адсутны інструмент — гэта фартэпіяна, на якім сыграў Джордж Марцін — прадзюсар гурта The BeatlesПервый аккорд песни «Вечер трудного дня» группы Битлз распознан с помощью преобразования Фурье  на сайте gorod.tomsk.ru/. Менавіта яго акорд утрымлівае ноту Фа (F), якую немагчыма было б сыграць на гітары.
 Многія астранаўты любілі прачынацца пад песню «A Hard Day’s Night», а таксама пад песні «Here Comes the Sun» і «Ticket to Ride»Фрагмент из статьи «Песня „Битлз“ полетела к Полярной звезде»  на сайте univer.by.
 Першы радок песні быў працытаваны на Месяцы 21 красавіка 1972 года. Гэта зрабіў неўзабаве пасля пасадкі на Месяц Джон Янг, камандзір касмічнага карабля «Апалон-16» і дзявяты чалавек, які ступіў на Месяц. Праз непаладкі на арбіце пасадка аказалася на мяжы зрыву і адбылася на шэсць гадзін пазней, чым было запланавана. Пасля таго, як месячны модуль усё-такі паспяхова сеў у зададзеным раёне, ЦКП у Х'юстане даў астранаўтам указанне класціся спаць і адкласці запланаваны выхад на паверхню да раніцы. Янг адказаў: «У вас таксама выдаўся вечар цяжкага дня» ().
 У Ліверпулі адкрыты «Гатэль цяжкага дня», названы ў гонар знакамітага хіта і аднайменнага альбома. Гатэль месціцца недалёка ад клуба «Каверна», дзе пачыналася кар'ера «The Beatles».

 Крыніцы 

 Літаратура 
 Тоні Бэкан «Fuzz & Feedback: Класіка гітарнай музыкі шасцідзясятых» (2000), «Miller Freeman Books» ISBN 0-87930-612-2
 Кейт Бэдмэн «The Beatles не для друку»
 Уолтэр Эвэрэт «The Beatles як музыканты: Кар'ера чалавека скрозь гумавую душу» (2001), Прэса Оксфардскага Універсітэта ISBN 0-19-514104-0
 Стэфэн Глін «Вечар цяжкага дня: Гід па брытанскім фільме» (2004), I. B. Tauris ISBN 1-85043-587-1
 Марк Льюісан «Гуказапісныя сесіі The Beatles» (1988), Harmony Books, Нью-Ёрк ISBN 0-517-57066-1

 Бары Майлз «Пол Мак-Картні: Шмат гадоў таму» (1997), «Henry Holt & Company», Нью-Ёрк ISBN 0-8050-5249-6
 Домінік Пэдлэр «Сакрэты напісання песень Beatles» (2003), Omnibus Press ISBN 0-7119-8167-1
 Рыкі Руксбі «Майстар акорда: Як выбіраць і граць правільныя акорды на гітары» (2004), Backbeat Books ISBN 0-87930-766-8
 Дэвід Шэф «Усё, пра што мы кажам: Апошняе асноўнае інтэрв'ю з Джонам Ленанам і Ёка Она» (2000), Прэса Святога Марціна, Нью-Ёрк ISBN 0-312-25464-4
 Джон Вайз Джэксан «Мы ўсе хочам змяніць гэты свет: Жыццё Джона Ленана» (2005), Haus ISBN 1-904950-37-X

 Спасылкі 

 «Hard Day’s Night» (1964) тытры мастацкага фільма, відэа на YouTube
 Біблія The Beatles: A Hard Day’s Night

Катэгорыя:The Beatles