Выкраданне школьнікаў у штаце Нігер (2025)

21 лістапада 2025 года ўзброеныя людзі выкралі 315 нігерыйскіх хрысціян са школы Святой Марыі ў , , Нігерыя. Ніводная групоўка пакуль не ўзяла на сябе адказнасць за напад. Сярод выкрадзеных былі 303 вучні і 12 настаўнікаў. Пасля нападу ўсе іншыя школы ў штаце Нігер, а таксама многія ў суседніх штатах, былі зачыненыя на нявызначаны тэрмін. Пяцьдзясят вучняў пазней збеглі і вярнуліся да сваіх сем’яў.

 Перадумовы 
Школа Святой Марыі — гэта каталіцкая сярэдняя школа ў Папіры, на паўночным ускрайку  ў Нігерыі. Яна размешчана недалёка ад важнай дарогі, якая злучае гарады  і . Да выкрадання ў школе навучалася 629 вучняў. Нігерыя змагаецца з выкраданнямі людзей: па меншай меры пяць масавых выкраданняў у школах адбылося з моманту ўступлення на пасаду прэзідэнта  ў маі 2023 года. Рэгіён штата Нігер, у якім адбыўся напад, асабліва цярпеў ад бандытызму ў перыяд, што папярэднічаў выкраданням.

Напад адбыўся на фоне крызісу бяспекі ў Нігерыі. На тым самым тыдні выкрадальнікі напалі на жылыя дамы ў , школу ў  і царкву ў , захапіўшы ў кожным месцы дзясяткі людзей. На фоне пагаршэння сітуацыі з бяспекай прэзідэнт Тынубу адмяніў свае паездкі на саміт G20 і 7-ы саміт Еўрапейскага саюза і Афрыканскага саюза. Выкраданне супала з пагаршэннем адносін паміж Нігерыяй і ЗША. Раней прэзідэнт ЗША Дональд Трамп пагражаў ваенным умяшаннем у Нігерыю для абароны хрысціян ад рэлігійнага пераследу.

Сем’і ў Папіры задоўга да выкрадання прасілі сілы бяспекі абараніць іх дзяцей, але паведамлялі, што ніхто не прыехаў. Адзін з выкрадзеных вучняў, які пазней збег, паведаміў, што «ні паліцыя, ні ваенныя, ні Нігерыйскі корпус бяспекі і грамадзянскай абароны не адрэагавалі на нашы патрабаванні».

 Матывы 
У штаце Нігер адзначаліся выпадкі бандытызму з крадзяжом жывёлы і выкрадання людзей з мэтай выкупу, што з’яўляецца прыбытковым бізнесам у Нігерыі ў апошнія гады. З-за гэтай рэгіянальнай нестабільнасці эксперты падазравалі, што выкраданне было матывавана не рэлігійнымі, а хутчэй грашовымі прычынамі. Рэгіянальны аналітык па бяспецы дадаў, што здзейсніць напад дазволіў вакуум бяспекі, але мала доказаў, што каментарыі Трампа самі па сабе спрыялі гэтаму.

 Напад 
Напад адбыўся ўначы і доўжыўся каля трох гадзін. Прыкладна а 2:00 ночы па заходнеафрыканскім часе дзясяткі ўзброеных людзей прыбылі на тэрыторыю школы на матацыклах і ўварваліся ў яе. Няўзброеныя ахоўнікі, якім было даручана ахоўваць школу, усвядомілі сваю няздольнасць даць адпор і збеглі.

Некалькі сведак распавялі, што ўзброеныя людзі, нацэліўшыся на інтэрнаты пачатковай школы, загрузілі дзяцей у вялікі грузавік. Іншы сведка заявіў, што пяцьдзясят баевікоў ехалі на матацыклах, «зганяючы» дзяцей.

Перагледзеўшы ранейшыя, больш нізкія ацэнкі, Хрысціянская асацыяцыя Нігерыі (CAN) налічыла 315 выкрадзеных: 303 дзіцяці і 12 настаўнікаў. CAN сцвярджала, што 88 чалавек спрабавалі збегчы, але былі перахопленыя выкрадальнікамі. Гэта робіць выкраданне адным з найбуйнейшых у гісторыі Нігерыі. Махамед Умар Бага, губернатар штата Нігер, аспрэчыў гэтую ацэнку, заявіўшы, што выкрадзеных было значна менш і што ўсе яны будуць вернутыя.

У першапачатковых паведамленнях гаварылася, што выкрадзеныя вучні былі абодвух полаў ва ўзросце ад 10 да 18 гадоў. Аднак нігерыйская паліцыя сцвярджала, што ў школе навучаюцца толькі вучні ва ўзросце ад 12 да 17 гадоў. Пазней паведамлялася, што некаторыя з дзяцей былі дашкольнага ўзросту.

 Наступствы 
На наступны дзень пасля выкрадання, 22 лістапада, нігерыйскія ўлады заявілі, што для пошуку выкрадзеных былі разгорнутыя мясцовыя паляўнічыя і тактычныя атрады.

Праз некалькі дзён тэрарыст, як мяркуецца, звязаны з выкраданнем, апублікаваў відэа, у якім гаварыў на хаўса. Ён сцвярджаў, што тэрарыстычная групоўка ўжо «выкрала вучняў у штатах Кебі і Нігер» і будзе «выкрадаць нігерыйскіх вайскоўцаў», палітыкаў і нават прэзідэнта Тынубу, якога яны даставяць у сваё сховішча.

Федэральны ўрад Нігерыі закрыў 47 федэральных аб’яднаных каледжаў у адказ на выкраданні ў штатах Нігер і Кебі. Урад штата Нігер абвясціў аб закрыцці ўсіх школ у штаце да 2026 года, пачаўшы калядныя канікулы раней. Human Rights Watch раскрытыкавала гэтыя крокі на фоне іншых датэрміновых закрыццяў па ўсёй краіне за тое, што яны перашкаджаюць акадэмічнаму развіццю вучняў, блакуючы «доступ да адукацыі і сацыяльнай і псіхалагічнай падтрымкі, якую аказваюць школы».

23 лістапада пяцьдзясят вучняў збеглі, у выніку чаго ў палоне засталіся 265 чалавек, у тым ліку ўсе 12 настаўнікаў. CAN пацвердзіла гэтую лічбу пасля зносін з сем’ямі выкрадзеных. У той жа дзень яны былі вернутыя сваім сем’ям. Аднак прэзідэнт Тынубу паведаміў, што 51 дзіця было «знойдзена».

 Адказнасць 
У адрас прэзідэнта Тынубу, чые эканамічныя рэформы ацэньваліся пазітыўна, была выказана крытыка ў сувязі з ростам нестабільнасці па ўсёй краіне, хоць Тынубу абяцаў павышаць заробкі салдат і паліцэйскіх і лепш забяспечваць іх.

Урад штата Нігер асудзіў выкраданне, абвінаваціўшы школу ў тым, што яна працягвала працаваць, нягледзячы на тое, што, як сцвярджаецца, ёй было загадана зачыніцца з-за пагроз бяспецы. CAN адхіліла гэта як перакладанне віны і абвергла атрыманне такога папярэджання.

Прыналежнасць тэрарыста, які апублікаваў відэа, не высветлена.

 Рэакцыя і адказ 

 Унутраная 
Для лепшай арганізацыі наземных мерапрыемстваў прэзідэнт Тынубу загадаў усталяваць 24-гадзінны кардон бяспекі вакол лясоў у штатах Квара, Кебі і Нігер.

 Міжнародная 

 Урады 

  Прадстаўнік ЗША  ахарактарызаваў выкраданне як «душараздзіральнае» і напісаў: «Хопіць. Мы павінны зрабіць усё магчымае, каб абараніць нашых братоў і сясцёр у Хрысце».
  Папа Рымскі Леў XIV выказаў глыбокі смутак з нагоды выкраданняў у канцы малітвы «Анёл Панскі» і звярнуўся з заклікам да неадкладнага вызвалення ахвяр.

 Арганізацыі 

 Брытанскі прафсаюз настаўнікаў  выказаў салідарнасць з нігерыйскімі настаўнікамі, вучнямі і іх сем’ямі, заявіўшы, што права на адукацыю з’яўляецца фундаментальным і што школы павінны быць «свабоднымі ад страху і гвалту». Яны заклікалі да «неадкладнага і бяспечнага вызвалення ўсіх выкрадзеных дзяцей і супрацоўнікаў, а таксама да міжнароднага ціску, каб забяспечыць абарону школ ад будучых нападаў».

 Human Rights Watch (HRW), разглядаючы выкраданні ў штатах Кебі і Нігер, заявіла аб «наўмысным нападзе на вучняў, настаўнікаў і школы ў пагаршаючымся асяроддзі бяспекі Нігерыі», што дэманструе няздольнасць Нігерыі «абараніць уразлівыя супольнасці». HRW сцвярджала, што Нігерыя не зрабіла высноў з папярэдніх нападаў і не стварыла сістэму ранняга папярэджання. HRW таксама заклікала Нігерыю надаць прыярытэтную ўвагу як «прыняццю канкрэтных захадаў для абароны адукацыі падчас канфліктаў і нестабільнасці», так і прасоўванню «прапановы па ўвядзенні заканадаўства для рэалізацыі ».
 Amnesty International раскрытыкавала палітыку бяспекі прэзідэнта Тынубу за няздольнасць прадухіліць выкраданне.

 Гл. таксама 


 Крыніцы 

Катэгорыя:2025 год у Нігерыі
Катэгорыя:Тэрарыстычныя акты 2025 года