Таўшан Эсенава

Таўша́н Эсе́нава () , Юзбашы, Закаспійская вобласць (цяпер Какінскі этрап, Ахалскі велаят) — 1988) — туркменская савецкая паэтка, пісьменніца, драматург, перакладчыца. Заслужаная паэтка Туркменскай ССР (1939), Народны пісьменнік Туркменскай ССР (1974).

 Біяграфія 
Нарадзілася ў шматдзетнай сям'і чыгуначніка. Вучылася ў школе-інтэрнаце ў Ашгабаце, затым у педагагічным тэхнікуме. У 1939 годзе скончыла двухгадовае навучанне ў Ашхабадскім педагагічным інстытуце.

У канцы 1920-х гадоў пачала працаваць з нацыянальным тэатрам. У 1930-х гадах працавала ў газеце «Савецкі Туркменістан» (). У 1931 годзе 15-гадовая Эсенава стала ўдзельнікам I з'езда асацыяцыі пралетарскіх пісьменнікаў. У 1934 годзе была накіравана ў Маскву на курсы маладых пісьменнікаў СССР. Удзельнічала ў 1935 годзе ў рэспубліканскім конным прабегу дзяўчат Туркменіі.

Першая жанчына-лётчыца Туркменістана, якая здзейсніла пасля заканчэння аэраклуба ў 1936 годзе палёт на самалёце.

У 1950-х гадах была першым рэдактарам часопіса «Жанчыны Савецкага Туркменістана» (), узначальвала аддзел драматычнага мастацтва ў часопісе «Савецкая літаратура» (). У 1964–1966 гадах — літаратурны кансультант Саюза пісьменнікаў Туркменістана.

 Творчасць 
Эсенава пачала друкавацца ў 1928 годзе. З 1936 года цалкам прысвяціла сябе літаратурнай дзейнасці. У 1930-х гадах падвяргалася крытыцы РАПП.

 Зборнікі вершаў 
 1938 — «Ліна Одэна» ()
 1951 — «Жанчынам Усходу»
 1962 — «Чырвоныя кветкі»
 1967 — «Погляды на адлегласці» ()

 Паэмы 
 1958 — «Легенда пра Леніна і пра дачку чабана» ()

 Кнігі 
 1973 — «Месяц падымецца — увесь свет убачыць»

 П'есы 
 1938 — «Шэмшат» ()
 1968 — «Тваёю любоўю» (; пастаўлена ў 1969 годзе ў Туркменскім драматычным тэатры)
 1968 — «Цюльпан»
 1974 — «Жонка з вышэйшай адукацыяй»

З'яўляецца аўтарам тэкста гімна Туркменскай ССР.

Ёю таксама напісаны шэраг кніг нарысаў і публіцыстычных артыкулаў. Друкавалася ў часопісах і газетах СССР і рэспублікі, у прыватнасці, у канцы 70-х гадоў апублікавала публіцыстычны артыкул у «Литературной газете» супраць «феадальна-байскіх» перажыткаў мінулага пад назвай «Этот проклятый калым», які выклікаў усесаюзную дыскусію.

Творы Эсенавай былі перакладзены на балкарскую, казахскую, кабардзінскую, карэльскую, кіргізскую, мардоўскую, рускую, таджыкскую, татарскую, узбекскую, эстонскую і іншыя мовы.

Эсенава перакладала на туркменскую мову творы Я. Купалы, а таксама Някрасава, Маякоўскага і інш.

 Узнагароды 
 2 ордэны «Знак Пашаны» (у тым ліку 28.10.1955)
 ордэн Дружбы народаў (26.11.1975)https://tert.nla.am/archive/NLA%20TERT/SSRM19381954/1975/49.pdf
 ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга (16.11.1984)

 Крыніцы 

Катэгорыя:Туркменскамоўныя паэты
Катэгорыя:Паэты СССР