Тадэвуш Пшыпкоўскі

Тадэвуш Конрад Пшыпкоўскі (польск.: Tadeusz Konrad Przypkowski; 12 ліпеня 1905, Янджэеў — 17 снежня 1977, там жа) — польскі гісторык мастацтва, гісторык навукі, фатограф, а таксама адзін з невялікай колькасці існаваўшых у свеце гнамонікаў — спецыялістаў у галіне разлікаў і праектавання сонечных гадзіннікаў.

 Біяграфія 
Скончыў гімназію імя Генрыка Сянкевіча ў Кракаве, а ў 1923 годзе пачаў вывучаць гісторыю мастацтва і гісторыю ў Ягелонскім універсітэце, дзе ў 1929 годзе атрымаў доктарскую ступень.

 Гнамоніка і сонечныя гадзіннікі 
злева|міні|Сонечны гадзіннік Тадэвуша Пшыпкоўскага ў Варшаве
злева|міні|Сонечны гадзіннік Тадэвуша Пшыпкоўскага ў Сандомежы
Тадэвуш Пшыпкоўскі з’яўляецца аўтарам шматлікіх сонечных гадзіннікаў. Частку з іх ён стварыў асабіста, іншыя толькі разлічваў і праектаваў. Сярод яго найбольш вядомых прац:

 Сонечны гадзіннік у абсерваторыі ў Грынвічы.
 Гадзіннік на Марыяцкім касцёле ў Кракаве.
 Гадзіннік на Каралеўскім замку ў Варшаве (знішчаны падчас вайны).
 Гадзіннік на ратушы ў Сандомежы.
 Комплекс гадзіннікаў перад Палацам культуры і навукі ў Варшаве: шматгранны ў Святакрыжскім парку і аналематычны на Пасажы Віславы Шымборскай.
 Гадзіннікі на сценах Тэатра «Камедыя» ў Варшаве.
 Гадзіннік на касцеле ў Плоньску і перад касцелам Маці Божай у Імеліне
 Гадзіннік на фасадзе замку ў Шыдлаве

 Фатаграфія 
З 1920-х гадоў атрымліваў узнагароды за свае мастацкае фота, у тым ліку ў Лос-Анджэлесе (1925), Мантэвідэа (1931) і Мілане (1932). У 1935—1938 гадах публікаваў свае фатаграфіі ў выданні Piękno Warszawy («Прыгажосць Варшавы»). У 1938—1939 гадах належаў да Варшаўскага Фотаклуба.

Адметнасць фатаграфій Пшыпкоўскага ў тым, што ен выкарыстоўваў рэдкую тэхніку «бром-алейнага адбітку», калі адбелены срэбны адбітак пакрываўся алейнай фарбай, а на наступным этапе сухі малюнак пераносіцца на іншую паперу з дапамогай друкарскага станка. Гэту працаёмкую тэхніку выкарыстоўваў напрыклад Ян Булгак. Пасля Другой сусветнай вайны тэхніка гэта фатаграфічная тэхніка выкарыстоўвалася рэдка.

 Літаратура 

 Wacław Żdżarski, Historia fotografii warszawskiej, s. 160—161. Wydawca — Państwowe Wydawnictwo Naukowe (1974)

 Marian Brzozowski, Przypkowski Tadeusz Konrad, Polski Słownik Biograficzny, tom XXIX, 1986.
 A. Bocheński, Wspomnienie o Tadeuszu Przypkowskim, «Kultura», nr 7: 1978.
 P. M. Przypkowski, Zbiory Muzeum im. Przypkowskich w Jędrzejowie, Jędrzejów 2012.