Дэлсі Радрыгеc

Дэлсі Элаіна Радрыгес Гомес (; ) — венесуэльскі дзяржаўны і палітычны дзеяч. Віцэ-прэзідэнт Венесуэлы з 14 чэрвеня 2018 года, а таксама выконваючая абавязкі прэзідэнта Венесуэлы з 3 студзеня 2026 года.

З 2013 па 2014 год займала пасаду міністра народнай улады па пытаннях камунікацыі і інфармацыі Венесуэлы, з 2014 па 2017 год была міністрам замежных спраў, а затым з 4 жніўня 2017 па 14 чэрвеня 2018 года працавала старшынёй Нацыянальнай канстытуцыйнай асамблеі Венесуэлы. У дачыненні да Дэлсі Радрыгес уведзены шэраг міжнародна-прававых санкцый.

 Біяграфія 
Нарадзілася 18 мая 1969 года ў Каракасе ў сям’і Хорхе Антоніа Радрыгеса, заснавальніка Сацыялістычнай лігі Венесуэлы, і Дэлсі Гомес. Яе бацька 25 ліпеня 1976 года быў выкрадзены і пасля працяглых катаванняў забіты супрацоўнікамі венесуэльскіх спецслужбаў (DISIP). Родны брат Дэлсі, Хорхе Хесус Радрыгес быў віцэ-прэзідэнтам краіны, а затым амаль дзесяцігоддзе займаў пасаду мэра Каракаса.

Скончыла Цэнтральны ўніверсітэт Венесуэлы па спецыяльнасці права ў 1993 годзе. Падчас вучобы там была актывісткай і кіраўніцай студэнцкага руху. Спецыялізавалася на працоўным праве ў Парыжы, але не скончыла тамтэйшы ўніверсітэт. У сваёй прафесійнай дзейнасці Радрыгес выкладала ў сваёй альма-матэр, Цэнтральным універсітэце Венесуэлы. Яна ўзначальвала прафсаюз у складзе Венесуэльскай асацыяцыі юрыстаў па працоўным праве.

 Палітычная кар’ера 
У гады кіравання прэзідэнта Уга Чавеса займала некалькі пастоў: у 2003 годзе была дырэктарам па міжнародных справах міністэрства энергетыкі і шахт; у 2005 годзе віцэ-міністрам па еўрапейскіх справах; з лютага па жнівень 2006 года была міністрам па справах прэзідэнта, а ў 2007 годзе — генеральным каардынатарам віцэ-прэзідэнта Венесуэлы, калі яе брат займаў пасаду віцэ-прэзідэнта краіны.

Згодна з артыкулам, апублікаваным у штодзённай газеце Tal Cual, Дэлсі Радрыгес вывучала працоўнае заканадаўства ў Парыжы, выкладала ў Цэнтральным універсітэце Венесуэлы і была членам Венесуэльскай асацыяцыі юрыстаў па працоўным праве.

3 жніўня 2013 года прэзідэнт Нікалас Мадура прызначыў яе міністрам народнай улады Венесуэлы па пытаннях сувязі і інфармацыі. Гэтую пасаду займала да 13 кастрычніка 2014 года, а ў самым канцы года была пераведзена ўзначальваць МЗС краіны. У гэтай якасці ёй прыйшлося сутыкнуцца з міжнароднай ізаляцыяй і санкцыямі супраць урада Мадура.
злева|міні|Дзяржсакратар ЗША Джон Кэры і Дэлсі Радрыгес на палях генеральнай асамблеі ААД 14 чэрвеня 2016 года.
У 2016 годзе выказалася супраць ідэі генеральнага сакратара Арганізацыі амерыканскіх дзяржаў Луіса Альмагра прыпыніць членства Венесуэлы ў арганізацыі за парушэнне Дэмакратычнай хартыі ААД. Калі Венесуэла была адхілена ад удзелу ў МЕРКАСУР галасамі большасці ўрадаў-членаў, 14 снежня 2016 года Радрыгес паспрабавала прыняць удзел у саміце арганізацыі ў аргенцінскай сталіцы Буэнас-Айрэсе разам з міністрам замежных спраў Балівіі Давідам Чокеуанкай. Аднак калі яна паспрабавала без запрашэння ўвайсці ў палац Сан-Марцін, дзе размяшчаецца МЗС Аргенціны, аргенцінскія паліцыянты перашкодзілі гэтаму, а калі яны ўсё ж такі праніклі, астатнія міністры замежных спраў МЕРКАСУР вырашылі сустрэцца ў іншым месцы.

21 чэрвеня 2017 года прыняла рашэнне балатавацца ў Нацыянальную канстытуцыйную асамблею і прэзідэнт Венесуэлы Нікалас Мадура прыняў яе адстаўку з міністэрства замежных спраў. Міністрам замежных спраў стаў Самуэль Манкада.

У пачатку 2018 года, пакінуўшы асноўную партыю ўлады (Адзіную сацыялістычную партыю Венесуэлы), стала генеральным сакратаром адноўленага па дазволе прэзідэнта Нікаласа Мадура Руху «Мы — Венесуэла» (Movimiento Somos Venezuela) — раней адна з левых партый, якая падтрымлівала Чавеса.

 Віцэ-прэзідэнт Венесуэлы 
14 чэрвеня 2018 года прэзідэнт Нікалас Мадура прызначыў Дэлсі Радрыгес віцэ-прэзідэнтам Венесуэлы. Яна таксама стала галоўнай службовай асобай Баліварыянскай службы нацыянальнай разведкі SEBIN (разведвальнага агенцтва Венесуэлы).

На выбарах прэзідэнта Венесуэлы яе партыя «Мы, Венесуэла» атрымала 3 % галасоў. У канцы 2018 года Дэлсі вярнулася ў «Адзіную сацыялістычную партыю Венесуэлы».

З 10 верасня 2020 года Радрыгес таксама займае пасаду міністра эканомікі і фінансаў Венесуэлы, адказваючы за пераадоленне зацяжнога эканамічнага крызісу ў краіне. Нараўне з гэтым, са жніўня 2024 года была прызначана Мадура на чале міністэрства нафты.
злева|міні|Радрыгес з прэзідэнтамі Францыі і Бразіліі (Эманюэлем Макронам і Лулай да Сілвай) 17 ліпеня 2023 года.

 Выконваючая абавязкі прэзідэнта Венесуэлы 
3 студзеня 2026 года Злучаныя Штаты Амерыкі падчас ваеннай аперацыі захапілі прэзідэнта краіны Нікаласа Мадура. Згодна з 234 артыкулам Канстытуцыі Венесуэлы, на перыяд часовай адсутнасці прэзідэнта рэспублікі яго замяшчае віцэ-прэзідэнт выканаўчай галіны ўлады на тэрмін да 90 дзён, які можа быць прадоўжаны па рашэнню Нацыянальнай асамблеі адпаведна.

Пазней у гэты ж дзень прэзідэнт ЗША Дональд Трамп заявіў, што дзяржсакратар Марка Рубіа звязаўся з Радрыгес, якая, паводле яго слоў, «прынесла прысягу» у якасці прэзідэнта і сказала Рубіа, што зробіць «усё, што папросяць ЗША» . У супрацьвагу гэтаму сцвярджэнню сама Радрыгес, выступаючы неўзабаве на венесуэльскім дзяржаўным тэлебачанні, назвала Мадура «адзіным прэзідэнтам» Венесуэлы. Яна таксама заклікала да спакою і адзінства, каб абараніць краіну падчас таго, што яна назвала «выкраданнем» Мадура, дадаўшы, што Венесуэла ніколі не стане калоніяй якой-небудзь краіны.

4 студзеня 2026 года Канстытуцыйная палата Вярхоўнага суда Венесуэлы пастанавіла, што віцэ-прэзідэнт Дэлсі Радрыгес зойме «пасаду прэзідэнта Баліварыянскай Рэспублікі Венесуэла, каб гарантаваць адміністрацыйную пераемнасць і ўсебаковую абарону краіны».

5 студзеня 2026 года Радрыгес у звароце да Трампа заявіла, што венесуэльцы «заслугоўваюць міру, а не войны». Паводле яе слоў, прыярытэтнай мэтай Венесуэлы з’яўляецца «пабудова збалансаваных і паважлівых адносін» з ЗША.

 Санкцыі 

 Канада 
22 верасня 2017 года Канада ўвяла санкцыі супраць Дэлсі Радрыгес з-за парушэння канстытуцыйнага ладу Венесуэлы.

 Еўрапейскі саюз 
Неўзабаве пасля прызначэння віцэ-прэзідэнтам Венесуэлы Дэлсі Радрыгес стала адной з адзінаццаці службовых асоб гэтай краіны, у дачыненні да якіх Еўрапейскім саюзам 25 чэрвеня 2018 года ўведзеныя санкцыі: яе банкаўскія рахункі былі замарожаныя і забаронены ўезд на тэрыторыю краін ЕС з прычыны «парушэння дэмакратыі» .

 Швейцарыя 
10 ліпеня 2018 года Швейцарыя ўвяла санкцыі ў дачыненні да Дэлсі Радрыгес, замарозіўшы яе банкаўскія рахункі і наклаўшы забарону на паездкі, спаслаўшыся на тыя ж прычыны, што і Еўрапейскі саюз.

 ЗША 
25 верасня 2018 года ЗША наклалі санкцыі ў дачыненні да Дэлсі Радрыгес за яе ўдзел ва ўмацаванні ўлады прэзідэнта Нікаласа Мадура ў Венесуэле.

 Асабістае жыццё 
Дэлсі Радрыгес была ў адносінах з сузаснавальнікам кампаніі Smartmatic Альфрэда Хасэ Ансолай, які загінуў у авіякатастрофе ў красавіку 2008 года. Да 2007 года яе партнёрам быў акцёр Фернанда Карыльё.

 Узнагароды 

 Ордэн Дружбы (22 ліпеня 2024, Расія) — за вялікі ўклад ва ўмацаванне расійска-венесуэльскага гандлёва-эканамічнага і фінансавага супрацоўніцтва.
 Ваенны ордэн нацыянальнай абароны (ступень камандора) (2016, Венесуэла).
 Ордэн вызваліцеляў Венесуэлы (першы клас) (2016, Венесуэла).

 Крыніцы 

Катэгорыя:Палітыкі XXI стагоддзя
Катэгорыя:Палітыкі Венесуэлы
Катэгорыя:Палітыкі паводле алфавіта
Катэгорыя:Юрысты XX стагоддзя
Катэгорыя:Юрысты паводле алфавіта
Катэгорыя:Юрысты XXI стагоддзя
Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі