Арэнбургскае вышэйшае ваеннае авіяцыйнае вучылішча лётчыкаў

Арэнбу́ргскае вышэ́йшае вае́ннае авіяцы́йнае Чырванасця́жнае вучы́лішча лё́тчыкаў імя́ І. С. Полбіна (; скарочана АВВАЧВЛ) — вышэйшая ваенная навучальная ўстанова ў Арэнбургу, якая ажыццяўляла падрыхтоўку лётнага саставу для ВПС СССР. Існавала з 1921 па 1993 год.

 Гісторыя 
 Заснаванне і даваенны перыяд 
Вучылішча вядзе сваю гісторыю ад «Авіяцыйнай школы паветранай стральбы і бамбакідання», сфарміраванай 10 жніўня 1921 года ў Маскве. У чэрвені 1922 года школу перавялі ў Серпухаў, а ў кастрычніку 1927 года — у Арэнбург, дзе яна размясцілася ў будынку былой духоўнай семінарыі.

Увосень 1928 года ў Арэнбург была пераведзена Ленінградская вышэйшая ваенная школа лётчыкаў-назіральнікаў, якая ўвайшла ў склад новаўтворанай Трэцяй ваеннай школы лётчыкаў і лётчыкаў-назіральнікаў. У чэрвені 1938 года школа была пераўтворана ў Ваеннае авіяцыйнае вучылішча лётчыкаў імя К. Я. Варашылава. У лютым 1939 года яно было падзелена на дзве самастойныя ўстановы: 1-е Чкалаўскае ваеннае авіяцыйнае вучылішча лётчыкаў імя К. Я. Варашылава і 2-е Чкалаўскае ваеннае авіяцыйнае вучылішча штурманаў.

 Пасляваенны час і расфарміраванне 
У канцы 1940-х гадоў навучанне вялося на самалётах Іл-10. У 1950-х гадах вучылішча атрымала рэактыўныя самалёты Іл-28 і МіГ-15.

У 1960 годзе вучылішча атрымала статус вышэйшай навучальнай установы. У яго склад увайшлі асабовы састаў і матэрыяльная база Арэнбургскага вучылішча штурманаў і Кіравабадскага вучылішча лётчыкаў. У маі 1967 года вучылішчу прысвоена імя двойчы Героя Савецкага Саюза генерала І. С. Полбіна.

23 снежня 1963 года пры вучылішчы была адкрыта першая ў СССР школа юных касманаўтаў.

Вучылішча было расфарміравана 12 лютага 1993 года. На яго базе быў створаны Арэнбургскі кадэцкі корпус. З 2003 года будынкі вучылішча перайшлі ў федэральную ўласнасць. У іх размяшчаюцца Музей касманаўтыкі, кадэцкая школа-інтэрнат імя І. І. Няплюева, а таксама Арэнбургская духоўная семінарыя.

 Навучальныя пляцоўкі і матэрыяльная база 
У склад вучылішча ўваходзілі тры навучальныя авіяцыйныя палкі (НАП):
 814-ы НАП (аэрадром Арэнбург-2, палявы аэрадром Церансай). Самалёты Л-29.
 904-ы НАП (аэрадром Чабенькі, палявы аэрадром Соль-Ілецк). Самалёты Іл-28, затым Л-29.
 750-ы НАП (аэрадром Орск-Першамайскі, палявыя аэрадромы Ашчэбутак і Церансай). Самалёты Іл-28 (раней МіГ-15), затым Ту-134УБЛ.

Навучальныя палёты праводзіліся на аэрадромах: Арэнбург-2, Арэнбург-3, Чабенькі, Соль-Ілецк, Орск-Першамайскі, Ашчэбутак, Церансай. Выкарыстоўваліся авіяпалігоны Арлоўскі і Акжарскі.

Для навучання курсантаў у пасляваенны час выкарыстоўваліся самалёты: Іл-10, Як-18, МіГ-15, Іл-28, Як-28, Л-29, Ту-134УБЛ.

 Начальнікі вучылішча 
 Васіль Харытонавіч Макараў (1949—1959)
 Іван Андрэевіч Кулічоў (1961—1967)
 Аляксей Захаравіч Мядзведзеў (1967—1970)
 Марат Васільевіч Васільеў (1970—1974)
 Юрый Васільевіч Сімахін (1974—1980)
 Ігар Мікалаевіч Крутаў (1980—1982)
 Мікалай Захаравіч Кучын (1982—1985)
 Уладзімір Іванавіч Мілюкоў (1985—1993)

 Вядомыя выпускнікі 
За гады існавання вучылішча падрыхтавала каля 32 000 лётчыкаў і штурманаў. Сярод выпускнікоў:
 Больш за 150 генералаў.
 361 Герой Савецкага Саюза, Герой Сацыялістычнай Працы і Герой Расійскай Федэрацыі.
 У тым ліку 342 Героя Савецкага Саюза (11 з іх — двойчы).
 4 лётчыкі-касманаўты (Юрый Гагарын вучыўся ў 1955—1957 гадах).
 Валерый Паўлавіч Чкалаў (вучыўся ў 1923—1924 гадах).

 Крыніцы 

 Літаратура 




 Спасылкі 



Катэгорыя:Арэнбургскае вышэйшае ваеннае авіяцыйнае вучылішча лётчыкаў
Катэгорыя:Ваенныя вышэйшыя навучальныя ўстановы СССР
Катэгорыя:Навучальныя ўстановы, заснаваныя ў 1921 годзе
Катэгорыя:Навучальныя ўстановы, расфарміраваныя ў 1993 годзе
Катэгорыя:Узнагароджаныя ордэнам Чырвонага Сцяга
Катэгорыя:Юрый Гагарын