Фраза (музыка)

Фраза (грэч.  — фраза, выраз) — у  адзінка музычнага метра, якая мае ўласны выразны музычны сэнсFalk (1958), p. 11, Larousse; цытуецца ў ., пабудаваная з ,  і , якія аб’ядноўваюцца ў мелодыі,  і буйнейшыя 1980 New Grove; цытуецца ў .

«Фраза — гэта істотная музычная думка, якая заканчваецца музычным знакам прыпынку, званым . Фразы ствараюцца ў музыцы праз узаемадзеянне мелодыі, гармоніі і рытму».

Такія тэрміны, як sentence («сказ») і verse («куплет»), былі запазычаны ў музычную тэрміналогію з лінгвістыкі.1958 Encyclopédie Fasquelle; цытуецца ў  Хоць аналогія паміж музычнай і  часта праводзіцца, сам тэрмін «фраза» «з’яўляецца адным з найбольш неадназначных у музыцы… няма паслядоўнасці ва ўжыванні гэтых тэрмінаў і не можа быць… толькі ў мелодыях вельмі простага тыпу, асабліва ў некаторых танцах, гэтыя тэрміны можна ўжываць адносна паслядоўна».

Джон Д. Уайт вызначае фразу як «найменшую музычную адзінку, якая перадае больш-менш завершаную музычную думку. Фразы розняцца па працягласці і заканчваюцца ў пункце поўнага або частковага спачыну, які называецца кадэнцыяй». Эдвард Т. Коун аналізуе «тыповую музычную фразу» як такую, што складаецца з «пачатковай моцнай долі, перыяду руху і пункта прыходу, адзначанага кадэнцыйнай моцнай доляй».Winold, Allen (1975). «Rhythm in Twentieth-Century Music», Aspects of Twentieth-Century Music. Wittlich, Gary (ed.). Englewood Cliffs, New Jersey: Prentice-Hall. .  вызначае фразу як «любыя сумежныя такты (уключаючы групу з аднаго, або нават часткі аднаго такта), якія маюць пэўную ступень структурнай завершанасці. Важнае не тое, як гэта запісана на старонцы, а пачуццё завершанасці, якое мы чуем у вышынях гукаў. Каб быць завершанай, такая група павінна мець нейкае заканчэнне… Фразы аддзяляюцца танальнымі функцыямі вышыняў. Іх не ствараюць фразіровачная ліга або легата… Фраза — гэта не толькі вышыні гукаў, але і іх рытмічнае вымярэнне, і, больш за тое, кожная фраза ў творы ўносіць уклад у агульную рытмічную арганізацыю твора».Burkhart, Charles. «The Phrase Rhythm of Chopin’s A-flat Major Mazurka, Op. 59, No. 2»; цытуецца ў .

 Працягласць і форма 
У традыцыйнай практыцы фразы часта маюць працягласць у чатыры тактыLarousse, Davie 1966, 19; цытуецца ў  і заканчваюцца больш-менш выразнай .Larousse; цытуецца ў  Фраза можа завяршацца слабейшай або мацнейшай кадэнцыяй у залежнасці ад таго, з’яўляецца яна папярэдняй (антэцэдэнт або пытанне) ці наступнай (кансеквент або адказ) фразай — адпаведна першай або другой паловай перыяду.

Разам з тым абсалютны аб’ём фразы (сам тэрмін у такім сэнсе быў уведзены нямецкім тэарэтыкам . System der musikalischen Rhythmik und Metrik (Leipzig, 1903)) гэткі ж спрэчны, як і ў мове, дзе існуюць нават аднаслоўныя фразы («Стоп!», «Прывет!»). Таму нельга правесці строгую мяжу паміж паняццямі «фраза», «матыў» або нават асобны гук (як выказванне ў адзін гук, адзін акорд або адзін шумавы гук).

З гледзішча гештальтпсіхалогіі тэрмін «фраза» ахоплівае любы музычны выраз, які ўспрымаецца як цэласны гештальт, аддзелены ад іншых, незалежна ад таго, колькі доляў, тонаў, акордаў або шумавых гукаў ён утрымлівае.


Фразавая група — «група з трох і больш фраз, звязаных паміж сабой без двухчастковага адчування перыяду», або «пара паслядоўных фраз, у якой першая з’яўляецца паўторам другой або ў якой па якой бы там ні было прычыне адсутнічаюць адносіны антэцэдэнт-кансеквент (папярэдняя — наступная фраза)».

Фразавая рытміка — рытмічны аспект пабудовы фраз і ўзаемаадносін паміж імі; яна «зусім не з’яўляецца чымсьці раз і назаўсёды зададзеным, але з’яўляецца самай істотнай жыццядзейнай сілай музыкі і здольная да бясконцай разнастайнасці. Адкрыццё фразавай рытмікі твора — ключ да яго разумення і да эфектыўнага выканання». Тэрмін быў папулярызаваны працай Уільяма Ротштэйна Phrase Rhythm in Tonal Music (Фразавая рытміка ў танальнай музыцы). Да прыёмаў фразавай рытмікі адносяць overlap (накладанне), lead-in (уступ), extension (працяг), expansion (падаўжэнне), reinterpretation (рэінтэрпрэтацыя) і elision (пропуск).


Частка фразы — адзін з элементаў фразы, падзеленай на дзве часткі паўзай або доўгай працяглай нотаю; другая частка можа паўтараць, развіваць паслядоўнасцю або супрацьпастаўляцца першай. Сегмент фразы — «выразная частка фразы, якая, аднак, не з’яўляецца фразай або таму, што не заканчваецца кадэнцыяй, або таму, што здаецца занадта кароткай, каб быць адносна самастойнай».

 Гл. таксама 

 Страфа



 Зноскі 

Крыніцы






 Далейшае чытанне 
 How to Understand Music: A Concise Course in Musical Intelligence and Taste (1881) by William Smythe Babcock Mathews
 What We Hear in Music: A Course of Study in Music History and Appreciation (c. 1921) by Anne Shaw Faulkner

Катэгорыя:Рытміка (музыка)
Катэгорыя:Музычная тэрміналогія