Сушыла Каркі

Сушыла Каркі (; нар. 7 чэрвеня 1952) — непальская дзяржаўная дзяячка і былая юрыстка, якая займае пасаду часовага прэм’ер-міністра Непала з 12 верасня 2025 года пасля . Яна першая жанчына, якая ўзначаліла . Раней Каркі займала пасаду старшыні  з 11 ліпеня 2016 года па 6 чэрвеня 2017 года, стаўшы першай жанчынай на гэтай пасадзе.

 Маладосць і адукацыя 
Каркі нарадзілася 7 чэрвеня 1952 года ў сям’і  з Санкарпура (пазней частка Біратнагара), Непал. Яна старэйшая з сямі дзяцей у сям’і.

Каркі вучылася ў , атрымаўшы ступень бакалаўра мастацтваў у каледжы Махендра Моранг у 1972 годзе. Затым яна вывучала паліталогію ў Індыі і ў 1975 годзе атрымала ступень магістра паліталогіі ў . Яна вярнулася ў Трыбхуванскі ўніверсітэт, каб вывучаць права, і скончыла яго ў 1978 годзе.

 Кар’ера 

 Раннія гады 
З 1986 па 1989 год Каркі выкладала ў Трыбхуванскім універсітэце; з 1988 года яна адначасова ўзначальвала адвакатуру занальнага суда Кошы да 1990 года. У тым жа годзе яна ўдзельнічала ў  за звяржэнне  і была зняволена ў турму ў Біратнагары. Пазней пад уплывам гэтага вопыту яна напісала раман «Кара» («Турма»). У 2002 годзе яна стала старшынёй апеляцыйнага суда Біратнагара і займала гэтую пасаду да 2004 года, калі стала старэйшым адвакатам у Юрыдычнай асацыяцыі Непала.

 Вярхоўны суд Непала 
Каркі была прызначана суддзёй ad hoc  ў студзені 2009 года. На наступны год яе пасада стала пастаяннай. У сакавіку 2016 года Вярхоўны суд разгледзеў скаргу на прызначэнне  часовым прэм’ер-міністрам. Суд палічыў, што скарга, першапачаткова пададзеная ў 2013 годзе, больш не актуальная, і адхіліў яе; Каркі і старшыня Вярхоўнага суда Кальян Шрэстха не пагадзіліся і палічылі прызначэнне Рэгмі неканстытуцыйным. Пазней Каркі сцвярджала, што прызначэнне Рэгмі нанесла доўгатэрміновую шкоду непальскай судовай сістэме.

Пасля адстаўкі старшыні Вярхоўнага суда Шрэстхі ў красавіку 2016 года Канстытуцыйная рада рэкамендавала Каркі заняць гэтую пасаду. Яна выконвала абавязкі на часовай аснове да афіцыйнага парламенцкага слухання ў ліпені наступнага года, якое зацвердзіла яе прызначэнне. Яна была першай жанчынай — старшынёй Вярхоўнага суда і на момант прызначэння была вядомая сваёй строгасцю і барацьбой з карупцыяй. З-за гэтых якасцей яна сутыкнулася з супраціўленнем падчас свайго знаходжання на пасадзе, і ўрад абвінаваціў яе ў працы супраць іх пасля таго, як Вярхоўны суд адмяніў прызначэнне Джаі Бахадура Чанда начальнікам . Працэдура імпічменту, якую стала прасцей ініцыяваць пасля прыняцця Канстытуцыі 2015 года, была распачата супраць яе ў парламенце ў красавіку 2017 года  і ; яна была аўтаматычна адхілена ад пасады.

Паводле газеты , працэдура імпічменту многімі разглядалася як «палітычна матываваная, накіраваная на тое, каб перашкодзіць вынясенню вердыктаў па некаторых гучных справах», а Вярхоўны камісар ААН па правах чалавека Зейд Раад аль-Хусейн заявіў, што «спроба зняць яе з пасады выклікае сур’ёзную занепакоенасць адносна прыхільнасці ўрада да правасуддзя пераходнага перыяду і вяршэнства права». Незадаволены рашэннем аб яе імпічменце, тагачасны намеснік прэм'ер-міністра і міністр унутраных спраў  падаў у адстаўку, а  выйшла з кааліцыі, якую яна ўтварыла з Непальскім кангрэсам і КПН (МЦ). У маі суддзя Вярхоўнага суда Чалендра Шамшэр Рана прыпыніў працэдуру. З-за грамадскага ціску падчас перастановак ва ўрадзе была заключана здзелка, і кіруючыя партыі адклікалі прапанову аб імпічменце. Каркі сышла ў адстаўку 6 чэрвеня 2017 года, дасягнуўшы ўзросту 65 гадоў.

Пасля сыходу з суда Каркі напісала аўтабіяграфічную кнігу пра сваю маладосць і кар’еру суддзі. У кнізе, апублікаванай пад назвай «Ньяя» («Правасуддзе»), Каркі сцвярджала, што дэмакратыя патрабуе незалежнасці судовай улады. У наступным годзе яна апублікавала свой раман «Кара».

 Часовы прэм’ер-міністр Непала (з 2025 года) 
Пасля таго, як у 2025 годзе , узначаленыя пакаленнем Z, вымусілі прэм’ер-міністра  сысці ў адстаўку, спатрэбіўся часовы ўрад, і імя Каркі было прапанавана некаторымі актывістамі з-за яе палітычнай нейтральнасці. Пасля апытання на анлайн-платформе Discord члены сервера пратэстоўцаў абралі Каркі з пяці варыянтаў. Прызначэнне было ўзгоднена падчас перамоў з непальскай арміяй. 12 верасня 2025 года Федэральны парламент Непала быў распушчаны, і Каркі была прыведзена да прысягі ў якасці часовага прэм’ер-міністра на падставе артыкула 61 Канстытуцыі Непала. Яна стала першай жанчынай у гісторыі Непала, якая заняла гэтую пасаду.

 Асабістае жыццё 
Каркі выйшла замуж за Дургу Прасада Субедзі, члена і лідара маладзёжнага крыла , які быў датычны да захопу самалёта DHC-6 Royal Nepal Airlines у 1973 годзе. Яны пазнаёміліся падчас вучобы ў , дзе ён быў яе рэпетытарам. У іх ёсць прынамсі адно дзіця.

Акрамя роднай непальскай, Каркі валодае хіндзі і англійскай мовамі.

 Бібліяграфія 



 Крыніцы 

 Знешнія спасылкі 

 Інтэрв’ю з Сушылай Каркі, непальская служба BBC

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1952 годзе
Катэгорыя:Суддзі
Катэгорыя:Пісьменнікі Непала