Парламенцкія выбары ў Малдове (2021)

Датэрміновыя парла́менцкія вы́бары ў Малдове 11 ліпеня 2021 года — адзінаццатыя выбары парламента ў Рэспубліцы Малдова.

28 красавіка 2021 года прэзідэнт Рэспублікі Малдова Мая Санду распусціла заканадаўчы орган і прызначыла датэрміновыя выбары.

На такі крок Санду пайшла пасля таго, як Канстытуцыйны суд Рэспублікі Малдова ануляваў уведзены парламентам з 1 красавіка 2021 года рэжым надзвычайнага становішча ў сувязі з пандэміяй каранавіруснай інфекцыі. У час яго дзеяння прэзідэнт не мела права распускаць парламент.

Раней судовая інстанцыя канстатавала наяўнасць умоў для роспуску цяперашняга склікання парламента, матывуючы сваё рашэнне тым, што дэпутаты са снежня 2020 года двойчы не змаглі зацвердзіць новы склад урада.

14 мая стартаваў прыём заяў і дакументаў на ўдзел у датэрміновых парламенцкіх выбарах. Пра гэта паведамляе прэс-служба Цэнтральнай выбарчай камісіі Рэспублікі Малдова (ЦВК).

Заявы прымаліся да 11 чэрвеня. Выбарчая кампанія для кожнага кандыдата ў дэпутаты пачалася пасля яго рэгістрацыі ў ЦВК. Раней Цэнтрвыбарчкам зацвердзіў спіс з 53 партый, якія могуць браць удзел у выбарах.

У ЦВК Рэспублікі Малдова падкрэслілі, што ў спісах кандыдатаў у дэпутаты павінна быць не менш за 40 % прадстаўнікоў кожнага полу.

 Выбарчая сістэма 
101 дэпутат Парламента Рэспублікі Малдова абіраецца ў адпаведнасці з прапарцыйнай сістэмай, гэта значыць усе 101 дэпутат абіраюцца па партыйных спісах. Гэта стала магчымым пасля таго, як уведзеная ў 2017 годзе змешаная сістэма была адменена летам 2019 года. У выбарчым спісе можа быць ад 51 да 103 кандыдатаў.

 Парадак правядзення 
Выбаршчыкі выбіраюць 101 дэпутата парламента Рэспублікі Малдова на 4 гады. Большасць у парламенце павінна сфарміраваць урад.

Выбарчы парог для праходжання ў парламент складае:

 для палітычных партый — 5 %
 для палітычных блокаў, якія складаюцца з дзвюх і больш партый — 7 %
 для незалежных кандыдатаў — 2 %.

Цэнтральная выбарчая камісія Рэспублікі Малдова адкрыла 2150 выбарчых участкаў для галасавання: 2000 участкаў на тэрыторыі Рэспублікі Малдова, непрызнанага Прыднястроўя і 150 участкаў за мяжойДля досрочных парламентских выборов открыто более 2000 избирательных участков. Парламентские выборы 2021 года в Республике Молдова .

 Удзельнікі 
 Палітычныя партыі і блокі 
№КандыдатыІдэалогіяЛідар спісуДата рэгістрацыі1Партыя «Дома будуем Еўропу»Аляксандр Грумеза21 мая 20212Партыя калектыўнага дзеяння — Грамадзянскі кангрэсдэмакратычны сацыялізм, прагрэсівізмЮрый Мунцян21 мая 20213Выбарчы блок «Рэната Вусаты»Наша партыясацыяльны кансерватызм, еўраскептыцызм, русафільстваРэната Вусаты21 мая 2021Партия «Patria»4Палітычная партыя «Шор»левы прарасійскі папулізмІлан Шор21 мая 20215Партыя «Дзеянне і салідарнасць»сацыял-лібералізм, пра-ЕСІгар Гросу21 мая 20216Блок камуністаў і сацыялістаўПартыя камуністаў Рэспублікі Малдовакамунізм, дэмакратычны сацыялізмУладзімір Варонін21 мая 2021Партыя сацыялістаў Рэспублікі Малдовасацыялізм, левы нацыяналізм, прарасійская палітыка7Рух прафесіяналаў «Speranța-Надзея»антыкарупцыйная палітыкаІлья Данікэ25 мая 20218Дэмакратычная партыя Малдовысацыял-дэмакратыя, пра-ЕСПавел Філіп26 мая 20219Платформа «Годнасць і праўда»пра-ЕСАндрэй Нэстасэ31 мая 202110Партыя нацыянальнага адзінствахрысціянская дэмакратыяАктавіян Цыку2 чэрвеня 202111Партыя «Дэмакратыя дома»румынскі уніянізмВасіле Касцюк3 чэрвеня 202112Палітычная партыя «МЫ»Уладзімір Дакі4 чэрвеня 202113Партыя развіцця і аб’яднання МалдовыІон Кіку4 чэрвеня 202114Альянс за аб’яднанне румынлібералізмВіярыка Гросу-Урэмеш4 чэрвеня 202115Зялёная экалагічная партыязялёная палітыка, румынскі уніянізм, пра-ЕСВольга Афанас7 чэрвеня 202116Партыя закону і справядлівасціхрысціянская дэмакратыяМарыяна Дурлешцяну7 чэрвеня 202117Партыя «Народная ўлада»Руслан Кадрану8 чэрвеня 202118Партыя рэгіёнаў Малдовыфедэралізм, прарасійская палітыкаАляксандр Калінін14 чэрвеня 202119Партыя «Патрыёты Малдовы»Міхаіл Гарбуз14 чэрвеня 202120Партыя пераменШтэфан Глігар17 чэрвеня 202121Партыя працоўныхСяргей Тома17 чэрвеня 202122Партыя «Новы гістарычны выбар»сацыял-дэмакратыя, пра-ЕССвятлана Кесар18 чэрвеня 2021

 Незалежныя кандыдаты 
№ Кандыдаты Дата рэгістрацыі 1 Вячаслаў Валько 18 чэрвеня 2021 — Іон Стэгэрэску Адмоўлена ў рэгістрацыі

 Апытанні грамадскай думкі 

 Вынікі 

 Агульныя вынікі 
№КандыдатыКолькасць галасоўКолькасцьпрацэнтаўКолькасцьмандатаў1Партыя «Дзеянне і салідарнасць»774 75452.80 %632Блок камуністаў і сацыялістаў398 67827.17 %323Палітычная партыя «Шор»84 1855.74 %64Выбарчы блок «Рэната Вусаты»60 1004.10 %05Платформа «Годнасць і праўда»34 1812.33 %06Дэмакратычная партыя Малдовы26 5421.81 %07Партыя «Дэмакратыя дома»21 2571.45 %08Партыя «Дома будуем Еўропу»18 7771.28 %09Партыя калектыўнага дзеяння — Грамадзянскі кангрэс11 2650.77 %010Альянс за аб’яднанне румын7 2190.49 %011Партыя нацыянальнага адзінства6 6460.45 %012Партыя развіцця і аб’яднання Малдовы6 3140.43 %013Рух прафесіяналаў «Speranța-Надзея»2 8120.19 %014Вячаслаў Валько2 5140.17 %015Партыя перамен2 4530.17 %016Партыя «Народная ўлада»1 6130.11 %017Партыя працоўных1 4670.10 %018Партыя закону і справядлівасці1 4470.10 %019Палітычная партыя «МЫ»1 4320.10 %020Партыя рэгіёнаў Малдовы1 2540.09 %021Зялёная экалагічная партыя1 2020.08 %022Партыя «Патрыёты Малдовы»8960.06 %023Партыя «Новы гістарычны выбар»1970.01 %0—Агулам1 467 205100 %101—Зарэгістравана/Яўка3 282 78348.41 %—

 Вынікі паводле адміністрацыйна-тэрытарыяльных адзінак 
 № Адміністрацыйная адзінка Яўка, % ПДС БКС ППШ ВБРВ ПГП ДПМ ААР1муніцыпій Кішынёў47,6856,6828,563,632,322,150,720,662муніцыпій Бэлць42,8227,3440,043,8822,791,010,660,293 Новааненскі раён42,6850,1729,515,672,593,033,300,544 Бесарабскі раён37,3440,7635,317,574,732,022,390,445 Брычанскі раён41,2925,4950,778,825,951,521,780,216 Кагульскі раён39,7153,5529,634,152,651,490,860,687 Кантэмірскі раён37,6555,8222,115,013,903,022,820,708 Каларашскі раён42,4560,7619,104,891,473,514,620,369 Каушанскі раён42,3052,9926,525,181,743,313,170,3610 Чымішлійскі раён39,2456,1924,594,221,702,584,690,3411 Крыўлянскі раён48,7465,8715,646,451,513,091,680,5712 Дандзюшанскі раён48,1925,9050,707,596,951,791,330,4613 Дрокіеўскі раён42,1939,02 34,887,529,931,940,850,3514 Дубасарскі раён43,8545,1633,087,422,322,313,420,4415 Едынецкі раён44,1229,2047,117,945,202,402,680,2916 Фалешцкі раён43,6636,53 31,776,4115,151,274,130,2817 Фларэшцкі раён43,4741,0735,098,725,942,261,020,3018 Гладзянскі раён42,5633,0834,027,8510,391,798,090,3719 Хынчэшцкі раён39,9463,8716,903,091,933,433,620,5520 Ялавенскі раён47,5871,8010,052,582,575,032,230,4421 Леоўскі раён41,0354,2624,765,064,392,582,380,4322 Ніспарэнскі раён40,5865,9514,493,222,263,643,020,5923 Окніцкі раён48,8019,1759,558,223,831,101,270,3424 Аргееўскі раён46,6646,708,97 36,981,061,500,850,3825 Разінскі раён47,5648,6626,2711,232,554,451,230,2926 Рышканскі раён46,2632,0141,675,288,862,115,150,4127 Сынжарэйскі раён41,3746,15 28,897,988,602,201,070,3128 Сарокскі раён45,1140,03 38,656,053,512,372,960,6329 Страшэнскі раён44,1067,5515,483,031,902,802,510,6030 Шалданешцкі раён45,7240,6428,7910,433,212,837,480,3631 Штэфан-Водскі раён41,6354,11 25,093,892,324,752,980,5732 Тараклійскі раён42,306,5258,0528,241,240,240,720,3133 Тэленешцкі раён44,3759,5913,019,341,228,293,010,3734 Унгенскі раён43,6150,8028,294,533,422,873,290,4035 АТУ Гагаузія36,874,1480,754,863,150,150,550,0336 АТА левабярэжжа Днястра13,5962,216,251,821,202,750,3837 Замежныя ўчасткі86,232,470,592,781,750,340,62Агулам48,4152,7427,225,754,102,331,810,49

 Сітуацыя пасля выбараў 
26 ліпеня 2021 года польскі часопіс «New Eastern Europe» пасля датэрміновых выбараў у Арменіі і Малдове апублікаваў артыкул аб становішчы ў гэтых краінах. Палітычная сістэма Малдовы схільная да частай нестабільнасці. У краіне назіраецца недавер да дзяржаўных інстытутаў, якія часам успрымаюцца як карумпаваныя органы. Уплывовыя дзелавыя колы і алігархі маніпулявалі працэсамі прыняцця рашэнняў на сваю карысць. Пасля выбараў улада алігархаў і іх прадстаўнікоў сур’ёзна пацярпела.

 Крыніцы 

Катэгорыя:Падзеі 11 ліпеня
Катэгорыя:2021 год у Малдове