Хаім Эйцінгон

Хаім Эйцінгон (, ) — гандляр футрам і мецэнат у Лейпцыгу.

 Жыццё 
Хаім Эйцінгон нарадзіўся 11 снежня 1857 года ў Шклове ў яўрэйскай сям’і. У 1882 годзе ён ажаніўся з хасідкай Аляксандрай Ліфшыц (1 жніўня 1861 г. — 30 лістапада 1929 г.), якая была на чатыры гады маладзейшая за яго. У іх было чацвёра дзяцей: Эстэр, Фані, Вальдэмар і Макс (апошні пазней стаў вядомым псіхааналітыкам).

 Гандляр футрам 
У 1882 заснаваў краму «Х. Эйцінгон» у Маскве, а ўсяго праз год адкрыў філіял у Лейпцыгу (у гандлёвым рэестры зарэгістраваны ў 1896 годзе). Ён быў адным з нямногіх яўрэйскіх купцоў, якім цар дазволіў працягваць жыць у Маскве пасля пагромаў 1882 года; ён пастаянна ездзіў паміж Лейпцыгам і Масквой. Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі Эйцінгон канчаткова перанёс сваю штаб-кватэру ў Лейпцыг у 1917 годзе. Яго сям’я жыла на вуліцы Döllnitzer Straße, 9 (зараз — Lumumbastraße).

Хаім Эйцінгон хутка пашырыў свой бізнес, адкрыўшы філіялы ў Нью-Ёрку і Парыжы . Яшчэ ў 1909 годзе кампанія Eitingon WM. & Co. была ўключана ў Нью-Ёркскі даведнік паўночнаамерыканскай футравай прамысловасці пад назвай «Імпарцёры і экспарцёры футра і скур, 45-66 E. Elenventh st».

Эйцінгон быў адным з самых паспяховых гандляроў футрам у Лейпцыгу (які быў асноўным цэнтрам гандлю футрам у Германіі, а таксама эспарту футра з Расіі ў ЗША). Яшчэ ў Маскве, ён хацеў спецыялізавацца на самых дарагіх сабаліных футрах, але яго капіталу было недастаткова, таму ён пачаў з вытворчых заказаў і распаўсюджвання адзення з сабаля. Пазней, пашырыўшы асартымент сваёй прадукцыі, ён гандляваў футрам амаль з усіх адпаведных краін, за выключэннем танных тавараў масавага вытворчасці, такіх як заяц і трус . На працягу першых 10 гадоў пасля заснавання Лейпцыгскага філіяла і знаходжання ў Лейпцыгу ён прывёў у кампанію ў якасці партнёраў двух пляменнікаў: вопытнага Макса Эйцінгона (1874—1939), які павінен быў стаць кіраўніком філіяла, і яшчэ вельмі маладога Мацвея (1883—1956), які пазней эміграваў у Нью-Ёрк.
міні|Х. Эйцінгон шукае кіраўніка офіса ў Лейпцыгу (рэклама, 1922 г.)
У 1925 годзе ён пераўтварыў сваю кампанію ў акцыянернае таварыства . Сярод дырэктараў былі яго пляменнік, Макс Эйцінгон, і сын Хаіма, Вальдэмар. У 1926 і 1928 гадах яго кампанія дасягнула гадавога аб’ёму продажаў у 25 мільёнаў рэйхсмарак. Частку прыбытку ён інвеставаў у нерухомасць. Яго вядучае становішча ў футравай прамысловасці прынесла яму мянушку «Футравы кароль Бруля». Сям’ю таксама называлі «Ротшыльдамі Лейпцыга».

Стала падтрымліваў сувязі з савецкім рынкам футра. Пасля рэвалюцыі ў яго зноў з’явілася прадстаўніцтва ў Маскве — Маскоўская кампанія па гандлі футрам (якая некалькі разоў перайменоўвалася). З усіх буйных кампаній ён быў найбольш арыентаваны на заходні рынак, выступаючы пасярэднікам паміж расійскімі гандлёвымі цэнтрамі. Каля 1920 года ён заснаваў Маскоўскую кампанію па гандлі футрам у Лондане і Ананімнае маскоўскае таварыства ў Парыжы. З Масквы заснаваў кампанію «Eitingon & Co.» у Нью-Ёрку, прадстаўніком якой быў яго пляменнік Мацвей. У 1921 годзе заключыла буйную дамову з савецкай кампаніяй Аркос у Лондане, што зноў адчыніла доступ да сібірскіх футраў і іх перапродажу.

Філіял у Нью-Ёрку быў ператвораны ў кампанію «Eitingon Schild Inc.». Гэтая кампанія вырасла паміж дзвюма сусветнымі войнамі і стала адной з самых вядомых футравых кампаній у свеце, а пры яго спадчынніках ператварылася ў фірму «Eitingon, Gregory & Jaglou».

 Мецэнацтва 
У 1922 годзе ён заснаваў яўрэйскую артадаксальную сінагогу Эц-Хаім (Otto-Schill-Straße 6-8 / Apels Garten 4). Гэта быў другі па велічыні яўрэйскі малітоўны дом у Лейпцыгу, які змяшчаў 1300 вернікаў. Праз свайго сына Макса ён таксама быў спонсарам псіхааналітычнага руху: вядомы жарт Фрэйда: «Лепшыя выпадкі аналізу — гэта мяхі старога Эйцінгона». Сінагога Эц-Хаім была разбурана ў 1938 годзе падчас лістападаўскага пагрому «Крыштальнай ночы», і кошт расчысткі руін быў выстаўлены ізраільцянскай абшчыне.

Разам са сваім пляменнікам Мацвеем Эйцінгон заснаваў Фонд Ізраільскай бальніцы Эйцінгона, які з 1928 года кіраваў шпіталём Эйцінгона. Абсталяванне адпавядала самым сучасным медыцынскім ведам таго часу. Гэтая першая яўрэйская бальніца на 79 ложкаў была адкрыта для ўсіх канфесій да 1938 года. У 1928 годзе жылая вуліца, якая вядзе да гэтай бальніцы, была перайменавана ў Eitingonstraße ў гонар заснавальніка In: mdr.de. 14 снежня 1939 года па загаду гаўляйтэра Саксоніі Марціна Мучмана бальніца і ўвесь яе інвентар былі экспрапрыяваны і прымусова эвакуяваны на працягу чатырох гадзін. Пацыенты і медыцынскі персанал былі вымушаны пераехаць і абыходзіцца без дыягнастычных і тэрапеўтычных рэсурсаў.

Хаім Эйцінгон быў ганаровым членам ізраільскай абшчыны ў Лейпцыгу з 1929 года.
міні|Магіла Эйцінгона на Новых ізраільцянскіх могілках у Лейпцыгу
Памёр 24 снежня 1932 года ва ўзросце 75 гадоў. Быў пахаваны праз два дні на Новых яўрэйскіх могліках Лейпцыга. Кампанія Chaim Eitingon AG была ліквідавана пасля яго смерці. Паводле іншых крыніц, ліквідацыя адбылася толькі ў 1935 годзе, пасля прыходу да ўлады нацыстаў і пачатку пераследу яўрэяў.

З 1992 года былы яўрэйскі шпіталь быў перайменаваны ў шпіталь Эйтынгон — Eitingon-Krankenhaus (Eitingonstraße 12) і знаходзіцца пад кіраваннем муніцыпальнага шпіталя святога ГеоргіяIn: ltm-leipzig.de.

 Крыніцы 

Катэгорыя:Мужчыны
Катэгорыя:Памерлі ў 1932 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1857 годзе
Катэгорыя:Мецэнаты
Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі
Катэгорыя:Яўрэі ў Беларусі
Катэгорыя:Прадпрымальнікі Беларусі
Катэгорыя:Прадпрымальнікі Германіі
Катэгорыя:Прадпрымальнікі