Аляксандр Міхайлавіч Лейтэс

Аляксандр Міхайлавіч Лейтэс (нар.  3 (15) снежня 1899, Брэст-Літоўск, Гродзенская губерня, Расійская імперыя — , Масква, Расійская СФСР, СССР) — украінскі і расійскі савецкі крытык і літаратуразнаўца.

 Біяграфія 
Аляксандр Лейтэс нарадзіўся ў 1899 годзе ў Брэст-Літоўску (цяпер — Брэст) у інтэлігенцкай сям'і.

У 1922 годзе скончыў Харкаўскі інстытут народнай адукацыі.

 Творчая дзейнасць 

Ён паслядоўна належаў да Гарта, ВАПЛІТЭ і ВУСПП .

Затым выйшлі «Жовтень і західна література» (1924), «Ренесанс української літератури: факти й перспективи» (1925), «Від Барбюса до Ремарка» (1930), «Шлях до роману» (1926), «Наш літературний урбанізм» (1927), «Павло Тичина» (1941), «Шевченко и современность» (1934) і іншыя.

Разам з Міколам Яшэкам ён падрыхтаваў трохтомны біябібліяграфічны даведнік «Десять років української літератури», (1917–1927) т. 1–2, 1928, т. 2 перавыдадзены, 1930. Хаця трэці том так і не ўбачыў свет.

У пачатку 1930-х гадоў пераехаў у Маскву.

Аляксандр Лейтэс — аўтар шэрагу прац па сучаснай заходняй і ўкраінскай літаратуры. Калі не ўлічваць ранняе з'яўленне Лейтэса з некалькі парадаксальнай брашурай «Поезія як анахронізм», пачаткам яго крытычнай дзейнасці з'яўляецца кніга «Ренесанс української літератури», у якой недаацэньвалася значэнне класавай барацьбы ва ўкраінскай літаратуры. Гэта недаацэнка шырока выкарыстоўвалася ў дыскусіі (гл. «Хвильовий і „Українська література“») прыхільнікамі ідэй Хвылёвага. Сам Лейтэс у дыскусіі не ўдзельнічаў і ў сваёй наступнай крытычнай працы аддаляецца ад ідэі «хвылёўства» і поглядаў «Рэнесансу».

Сярод захаваных твораў Аляксандра Лейтэса варта адзначыць зборнік «Силуети Заходу» (прысвечаны заходнееўрапейскай літаратуры) і трохтомную працу «Десять років української літературі» (у супрацоўніцтве з Міколам Яшэкам), якая выклікала шэраг водгукаў ва ўкраінскім і замежным друку. Праца вылучаецца схільнасцю ў духу «ваплітызму» як у самім адборы матэрыялу, так і ў яго ацэнцы.

Аўтар артыкулаў і рэцэнзій пра творчасць савецкіх пісьменнікаў (Максіма Горкага, Сяргея Ясеніна, Уладзіміра Маякоўскага, Іллі Эрэнбурга, Васіля Гросмана, Аляксея Суркова, Маргарыты Алігер і інш.).

Пісаў пра замежных пісьменнікаў (артыкулы пра Дж. Байрана, П.<span typeof="mw:Entity" id="mwSw">&nbsp;</span>Дж.<span typeof="mw:Entity" id="mwTA">&nbsp;</span>Беранжэ, О. Генры, С. Цвейг, Л. Фойхтвангер, А. Барбюс, Г. Бэл і інш.) пра сусветны ўплыў рускай літаратуры.

 Бібліяграфія 
Назвы дадзены на мовах напісання аўтарам.

 Поэзия как анахронизм, «Истоки», 1922
 Жовтень і західна література (на русск. и украинск. яз.), вид. «Червоний шлях», 1924
 Ренессанс украинской литературы. — ДВУ, 1925 (рос. та укр. мовою)
 Путі письменницькі, «ВАПЛІТЕ», 1926
 Десять років української літератури (1917—1927). Т. 1 : Біобібліографічний покажчик  / А. Лейтес, М. Яшек; ред. С. Пилипенко; Інститут Тараса Шевченка. — Київ: Держвидав України, 1928. — XVIII, 672 с. : фото.
 Десять років української літератури (1917—1927) Т. 2 : Організаційні та ідеологічні шляхи української радянської літератури  / А. Лейтес, М. Яшек; за ред. С. Пилипенко; Інститут Тараса Шевченка. — [Харків]: Держвидав України, 1928. — 440 с.
 Силуети Заходу, вид. «Книгоспілка», 1928
 Від Барбюса до Ремарка, «Пролітфронт», 1930
 Новая русская книга, 1922, № 5, Берлин
 Загул Д. М. Про нашу критику, «Плужанин», 1927, № 5
 Хвиля А. Ясною дорогою, ДВУ, 1927
 Лейтес А. Как они обыгрывают войну. — М., 1933
 Лейтес А. Литература двух миров . — М., 1934
 Лейтес А. «Советская литература на международной арене» М., (1947)
 Лейтес А. Худож. перевод как явление родной литературы, в сб.: Вопросы худож. перевода, М., 1955
 Лейтес А. Хлебников — каким он был // Новый мир. 1973. № 1

 Літаратура 

 Зленко Г. Цей невідомий Олександр Лейтес // Друг читача. — 1989. —. 13 квітня. — С. 5.

 Зноскі 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Брэсце
Катэгорыя:Літаратуразнаўцы Украіны
Катэгорыя:Пісьменнікі Украіны
Катэгорыя:Вікіпедыя:Спасылка на Вікісховішча непасрэдна ў артыкуле
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Выкладчыкі Харкаўскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Выпускнікі Харкаўскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Вікіпедыя:Артыкулы з крыніцамі з Вікіданых
Катэгорыя:Памерлі ў 1976 годзе
Катэгорыя:Памерлі 3 мая
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1901 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся 12 снежня