Войскі новагародскі

Войскі новагародскі — ураднік у Новагародскім павеце Вялікага Княства Літоўскага.

 Гісторыя пасады 
Урад войскага з'явіўся ў ВКЛ у XVI стагоддзі. У час войнаў, калі шляхта з паспалітым рушэннем пакідала маёнткі, войскі наглядаў за парадкам у павеце і апекаваў тых, хто застаўся ў маёнтках (жанчын і дзяцей).

У адрозненне ад Польшчы, дзе існавалі гродскія і земскія войскія, у ВКЛ існаваў толькі земскі войскі (адзін на павет), які падпарадкоўваўся старосце павятовага горада. Урад войскага ў ВКЛ адносіўся да катэгорыі дыгнітарскіх (ганаровых).

 Спіс войскіх новагародскіх 
Спіс складзены на падставе працы «Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy. Tom VI» (2024).

 Імя па-беларуску  Імя па-польску  Пачатак паўнамоцтваў  Канец паўнамоцтваў  Заўвагі Аляксандр Брындза-Нацкі  Aleksander Bryndza Nacki  6 верасня 1566  да 18 лютага 1589  Дзяржаўца пуньскі. Здзейсніў  на карысць сына Давіда перад ці 18 лютага 1589 года. Давід Брындза 
(пам. да 15 мая 1592) Dawid Bryndza  18 лютага 1589  да 15 мая 1592  Струкчашы каралевы. Атрымаў урад па  ад бацькі. Памёр на пасадзе. Фёдар Богуш 
(пам. да 23 чэрвеня 1608) Fiedor Bohusz (Bogusz)  15 мая 1592  да 23 чэрвеня 1608  Атрымаў  пасля смерці Д. Брындзы. 30 жніўня 1605 года здзейсніў  Ярашу Зверу, але фактычна застаўся на пасадзе. Існавала памылковая інфармацыя пра яго смерць у 1602 годзе. Памёр да 23 чэрвеня 1608. Якуб Прашыцкі  Jakub Lwowicz Proszycki  20 красавіка 1606  11 ліпеня 1614  Пісар гродскі жамойцкі. Меў некалькі  (першая ў 1602 годзе была заўчаснай, бо папярэднік быў жывы). Вёў судовы працэс за ўрад з Ярашам Зверам. Канчаткова пазбаўлены ўрада дэкрэтам ад 11 ліпеня 1614 года на карысць Звера. Яраш Звер 
(пам. да 3 сакавіка 1623) Jarosz Zwierz (Zwier)  15 кастрычніка 1605  да 3 сакавіка 1623  Экс-падстароста берасцейскі. Атрымаў  пасля  Ф. Богуша, выйграў працэс супраць Я. Прашыцкага ў 1614 годзе. Памёр на пасадзе. Жонка — Аляксандра Грызлавецкая. Станіслаў Чаркоўскі  Stanisław Walentynowicz Czarkowski  3 сакавіка 1623  пасля 1648  Атрымаў  пасля смерці Я. Звера. Жонка — Катажына Сіпайла (у 1653 годзе ўжо ў другім шлюбе за Якубам Казімірам Апольскім). Траян Станіслаў Вайніловіч  Trojan Stanisław Woyniłłowicz  26 жніўня 1652  да 27 лютага 1672  Падчашы мсціслаўскі. Атрымаў  на пасаду падкаморага.
Жонка — Юстына Мар'яна Палубінская, падкамаранка слонімская (шлюб 28 красавіка 1652). Ян Янкоўскі  Jan Jankowski  згадваецца ў 1663  Магчыма, войскі Ноўгарад-Северскі.  Жонка — Ганна дэ Глазова. Багуслаў Казімір Маскевіч  Bogusław Kazimierz Maskiewicz  каля 1673Polski słownik biograficzny, t. XX, Kraków 1975, s. 119.  да 10 лістапада 1674  Экс-падваявода. Атрымаў , але адмовіўся ад пасады () на карысць Уняхоўскага, чакаючы пасады пісара земскага. Геранім Казімір Уняхоўскі  Hieronim Kazimierz Uniechowski  10 лістапада 1674   Падчашы ваўкавыскі. Атрымаў пасаду пасля адмовы Б. Маскевіча. Мацей Казімір Карэйва  Maciej Kazimierz Koreywa  6 верасня 1673  пасля 17 красавіка 1681  Жонка — Катажына Лімберх (у першым шлюбе была за Адамам Домбскім). Ян Пратасовіч-Мастытыцкі 
(пам. 12 кастрычніка 1677) Jan Protasowicz Mostytycki  пасля 14 сакавіка 1674  12 кастрычніка 1677  Памёр на пасадзе.
Жонка — імя невядомае, кальвіністка, пахавана 16 кастрычніка 1685 года. Самуэль Грахольскі 
(пам. каля 1693) Samuel Grocholski  24 чэрвеня 1681  да 1693  Раней ротмістр ЯКМ (1678). Памёр каля 1693 года.  Жонкі: 
1) Аляксандра Война-Ясянецкая (гараднічына новагародская);

2) Сафія Совіч-Корсак (шлюб да 1681), суддзянка земская;

3) Яна Юдыцкая (падсудкава рэчыцкая);

4) Казіміра Падбярэская (ваяводзічава смаленская). Станіслаў Жаба 
(пам. жнівень 1691) Stanisław Żaba  2 лютага 1682  жнівень 1691  Войскі віцебскі. У 1687 годзе атрымаў  на . Памёр каля жніўня 1691 года. Жонка (другая) — Аляксандра Мамоніч (пам. пасля 1689). Якуб Альбрыхтавіч Білевіч  Jakub Albrychtowicz Billewicz  5 сакавіка 1686   Падкаморыч парнаўскі. Геранім Андрэевіч Тышкевіч  Hieronim Andrzejewicz Tyszkiewicz  4 красавіка 1690  пасля 14 студзеня 1694  Харунжыц дэрпцкі. Магчыма, войскі Ноўгарад-Северскі. Жонка — Алена Рагуцкая (шлюб да 1682). Станіслаў Міхал Малаўскі  Stanisław Michał Malawski  10 красавіка 1691  каля 1692  Войскі мсціслаўскі. Атрымаў  пасля смерці С. Жабы, але не ўтрымаўся на пасадзе. Базыль Ян Вольскі 
(пам. да 21 кастрычніка 1714) Bazyli Jan Wolski  15 жніўня 1692  да 21 кастрычніка 1714  Стольнік вендэнскі. Памёр да кастрычніка 1714 года. Мікалай Станіслаў Карп  Mikołaj Stanisław Karp  27 чэрвеня 1697Volumina legum, t. V, s. 896.  да 18 чэрвеня 1703  Войскі парнаўскі. Верагодна, быў войскім Ноўгарад-Северскім, але часта тытулаваўся навагрудскім. Атрымаў  на войскага ўпіцкага. Жонка (першая) — Сафія Эміна Гордан (шлюб да 1692). Якуб Міланоўскі  Jakub Milanowski  згадваецца 15 чэрвеня 1714  Геранім Міхал Гарабурда 
(пам. 1716) Hieronim Michał Haraburda  21 кастрычніка 1714Metryka Litewska. Księga Sigillat 1709–1719, oprac. A. Rachuba, Warszawa 1987, nr 818.  да 12 мая 1716  Скарбнік. Атрымаў  пасля смерці Б. Вольскага. Памёр на пасадзе.  Жонка — Мар'яна Маскевіч (пам. пасля 1723). Казімір Францішак Маляўскі
(пам. 1 студзеня 1719) Kazimierz Franciszek Malawski  15 мая 1716Metryka Litewska. Księga Sigillat 1709–1719, oprac. A. Rachuba, Warszawa 1987, nr 941.  1 студзеня 1719  Падваявода. Атрымаў  пасля смерці Г. Гарабурды. Памёр на пасадзе. Стэфан Міхал Гарабурда  Stefan Michał Haraburda  9 студзеня 1719Metryka Litewska. Księga Sigillat 1709–1719, oprac. A. Rachuba, Warszawa 1987, nr 1199.  27 студзеня 1720  Лоўчы. Атрымаў  пасля смерці К. Малаўскага. Атрымаў  на пісара земскага. Стэфан Рыгор Цадроўскі 
(нар. 1689) Stefan Hrehory Cedrowski  17 студзеня 1719  скасавана  Скарбніковіч менскі. Ахрышчаны 3 кастрычніка 1689 года. Атрымаў  пасля смерці К. Малаўскага, але не ўтрымаўся на пасадзе. Станіслаў Тамаш Вайніловіч 
(пам. да 23 ліпеня 1720) Stanisław Tomasz Woyniłłowicz  2 сакавіка 1720  да 23 ліпеня 1720  Скарбнік. Атрымаў  пасля  С. Гарабурды. Памёр на пасадзе. Міхал Даніэль Келчэўскі  Michał Daniel Przezdoma Kiełczewski  23 ліпеня 1720  кастрычнік 1720  Пісар гродскі рэчыцкі. Атрымаў  пасля смерці С. Вайніловіча. Жонка — Яанна Война-Ясянецкая (верагодна, другая). Ян Антоні Совіч-Корсак 
(пам. 1726) Jan Antoni Sowicz Korsak  23 ліпеня 1720  да 29 сакавіка 1726  Чэснік, староста джэвецкі. Атрымаў  пасля смерці С. Вайніловіча.  Жонка — Катажына Яблонская. Казімір Есьман  Kazimierz Jeśman  20 кастрычніка 1720  скасавана  Канюшы. Атрымаў  пасля  М. Келчэўскага, але не ўтрымаўся на пасадзе. Антоні Дамінік Вайніловіч 
(пам. да 10 кастрычніка 1736) Antoni Dominik Woyniłłowicz  29 сакавіка 1726  да 10 кастрычніка 1736  Скарбнік слонімскі. Атрымаў  пасля смерці Яна Корсака. Памёр да кастрычніка 1736 года. Жонка (другая) — Мар'яна Корсак (пам. 1737), харунжанка новагародская, удава Гераніма Антонія Жабы, падкаморага новагародскага. Казімір Ігнацы Несялоўскі 
(нар. каля 1676) Kazimierz Ignacy Niesiołowski  18 снежня 1734  15 снежня 1738  Староста цырынскі. Нарадзіўся каля 1676 года. Атрымаў  пасля смерці А. Вайніловіча. 10 лютага 1735 года атрымаў  на ваяводу мсціслаўскага, але адмовіўся ад пасады і вярнуўся на ўрад войскага. 15 снежня 1738 года атрымаў  на кашталяна смаленскага. Жонка — Тэафіля дэ Раес (пам. 1745), падчашанка віцебская, удава Яна Юзафа Войны-Ясянецкага, падчашага новагародскага. Марцыян Храптовіч  Marcjan (Marcin) Chreptowicz  29 лістапада 1738  скасавана  Староста вербельскі. Атрымаў  пасля  К. Несялоўскага, але не ўтрымаўся на пасадзе. Станіслаў Міхал Быкоўскі-Лопат 
(пам. 15 снежня 1768) Stanisław Michał Bykowski Łopott  30 снежня 1738  15 снежня 1768  Войт, генерал-ад'ютант. Атрымаў  пасля  К. Несялоўскага. Памёр на пасадзе.
Жонкі:

1) Магдалена Стрыбыль (пам. 1760);

2) Францішка Дэдэрка (пам. пасля 1768), скабнікаўна аршанская. Ян Літавор Храптовіч  Jan Littawor Chreptowicz  22 жніўня 1739  скасавана  Стольнік. Атрымаў  пасля нібыта  С. Быкоўскага-Лопата, але абмен пасадамі не адбыўся. Аляксандр Совіч-Корсак  Aleksander Sowicz Korsak  12 мая 1742  скасавана  Падстолі. Атрымаў  пасля нібыта  С. Быкоўскага-Лопата, але не ўтрымаўся. Казімір Яблонскі  Kazimierz Jabłoński  24 снежня 1768  пасля 1795Гербоўнік беларускай шляхты, Т. 5. — Мінск, 2018. — С. 407.  Падстолі. Атрымаў  пасля смерці С. Лопата.  Жонка — Барбара Хлявінская. Марк Юзаф Туганоўскі  Marek Józef Tuhanowski  27 лістапада 1793  пасля 21 снежня 1798Малы гербоўнік Наваградзкай шляхты, Мінск 1997, s. 113.  Экс-чашнік, каморык ВКЛ. Атрымаў  верагодна з прычыны таго, што папярэднік К. Яблонскі застаўся за расійскай мяжой пасля падзелу Рэчы Паспалітай.

 Крыніцы 

 Літаратура