Катэхізіс польскага дзіцяці

«Катэхізіс польскага дзіцяці» () — патрыятычны верш польскага паэта Уладзіслава Бэлзы.

 Гісторыя 
Верш напісаны ў 1900 годзе ў Львове. Аўтар Уладзіслаў Бэлза прысвяціў яго свайму пяцігадоваму хросніку Людвіку Вольскаму, сыну вядомай паэтэсы Марылі Вольскай і яе мужа, Вацлава ВольскагаKatechizm Polskiego Dziecka. .

У часы Другой Рэчы Паспалітай твор у абавязковым парадку вывучаўся на памяць і рэгулярна скандзіраваўся ў польскіх школах. Ва ўсходніх крэсаў (заходнебеларускіх і заходнеўкраінскіх землях) верш выкарыстоўваўся як элемент апалячвання насельніцтва.

З 1951 па 1990 гады верш быў забаронены цэнзурай у Польскай Народнай РэспубліцыCenzura PRL, posłowie Zbigniew Żmigrodzki, Wrocław 2002, s. 58..

 Тэкст 
Дадзены верш складзены ў форме «пытанне-­адказ». У ім адбываецца дыялог паміж дарослым і дзіцём, дзе першы задае элементарныя пытанні з патрыятычным падтэкстам, а дзіця адказвае на іх адпаведным чынам. 
Польская моваБеларускі пераклад<poem>— Kto ty jesteś?
— Polak mały.

— Jaki znak twój?
— Orzeł biały.

— Gdzie ty mieszkasz?
— Między swemi.

— W jakim kraju?
— W polskiej ziemi.

— Czem ta ziemia?
— Mą Ojczyzną.

— Czem zdobyta?
— Krwią i blizną.

— Czy ją kochasz?
— Kocham szczerze.

— A w co wierzysz?
— W Polskę wierzę!

— Coś ty dla niej?
— Wdzięczne dziecię.

— Coś jej winien?
— Oddać życie. </small></poem>— Кто ты естэсь?
— Поляк малы.

— Які знак тво́й?
— Оṗэл бялы.

— Гдзе ты мешкаш?
— Мęдзы свэмі.

— В якім краю?
— В польскей земі.

— Чэм та земя?
— Мą Ойчызнą.

— Чэм здобыта?
— Крвя̨ і блізнą.

— Чы я̨ кохаш?
— Кохам шчэṗэ.

— А в цо веṗыш?
— В Польскэ̨ веṗэ̨!

— Цось ты для ней?
— Вдзęчнэ дзецę.

— Цось ей вінен?
— Оддаць жыце.— Хто ты ёсць?
— Паляк малы.

— Які знак твой?
— Арол белы.

— Дзе ты жывеш?
— Між сваіх.

— У якім краі?
— У польскай зямлі.

— Што тая зямля?
— Мая Айчына.

— Чым здабытая?
— Крывёю і шрамамі.

— Ці яе любіш?
— Люблю шчыра.

— А ў што верыш?
— У Польшчу веру!

— Хто ты для яе?
— Удзячнае дзіця.

— Што ёй вінен?
— Аддаць жыццё.
Прадстаўленую версію вывучалі хлопчыкі. Для дзяўчынак мелася свая, якая адрознівалася толькі ў першых двух адказах: замест «маленькі паляк» — «маленькая полька» (polka mała), замест «арол белы» — «белая лілея» (lilja biała). Гэтая варыяцыя была напісана аўтарам у 1912 годзе.

 Крыніцы 

Катэгорыя:Вершы на польскай мовеКатэгорыя:Дзіцячая літаратура