Тэорыя рацыянальных чаканняў

Тэорыя рацыянальных чаканняў () — напрамак у макраэканоміцы і мікраэканоміцы, які сцвярджае, што эканамічныя агенты (спажыўцы, прадпрыемствы, інвестары) робяць свае эканамічныя рашэнні, зыходзячы з найлепшай наяўнай інфармацыі і рацыянальнай ацэнкі будучыні. Гэтая тэорыя аказала значны ўплыў на развіццё неакласічнай макраэканомікі і на крытыку кейнсіянскіх мадэляў.

 Асноўныя палажэнні 
 Эканамічныя агенты выкарыстоўваюць усю даступную інфармацыю для прагназавання будучых эканамічных падзей.
 У сярэднім чаканні не з’яўляюцца сістэматычна памылковымі.
 Прадказальная эканамічная палітыка можа быць неэфектыўнай, бо агенты адаптуюць свае паводзіны да яе наступстваў.

 Гісторыя і развіццё 
Паняцце рацыянальных чаканняў было ўпершыню выкарыстана Джонам Мутам у 1961 годзе ў кантэксце мікраэканамічных мадэляў. Аднак найбольшае распаўсюджанне тэорыя атрымала дзякуючы працам Роберта Лукаса ў 1970-х гадах, які ўвёў яе ў макраэканамічныя мадэлі і развіў канцэпцыю новай класічнай макраэканомікі.

 Крытыка 
 Тэорыя дапускае высокі ўзровень рацыянальнасці, які часта не назіраецца ў рэальнай практыцы.
 Існуюць складанасці з вызначэннем "усёй даступнай інфармацыі".
 Паводніцкія эканамісты сцвярджаюць, што людзі часта дзейнічаюць ірацыянальна і пад уплывам эмоцый.

 Уплыў 
Тэорыя рацыянальных чаканняў моцна паўплывала на сучасную макраэканамічную мадэляцыю, асабліва на мадэлі дынамічных стахастычных агульнараўнаважных мадэляў (DSGE). Яна таксама стала асновай для манетарысцкай крытыкі кейнсіянскіх мадэляў.

 Гл. таксама 
 Неакласічны сінтэз
 Кейнсіянства
 Паводніцкая эканоміка
 Макраэканоміка

 Літаратура 

 The New Classical Macroeconomics. Brighton. 1994. с. 70.
 American Economic Review. Menacha, 1990. V. 76, № 1, с. 115.

Катэгорыя:Макраэканоміка
Катэгорыя:Эканоміка
Катэгорыя:Эканамічныя вучэнні, кірункі і школы