Эдмон Дантэс

Эдмон Дантэс (), таксама вядомы як граф Монтэ-Крыста () — прыдуманы персанаж, галоўны герой рамана Аляксандра Дзюма «Граф Монтэ-Крыста». У рамане таксама выкарыстоўвае псеўданімы абат Бузоні, лорд Уілмар і інш.

Гэта малады французскі марак, сумленны, смелы і добрасардэчны чалавек, які ў пачатку рамана служыць першым памочнікам капітана на караблі «Фараон». Лёс добразычлівы да яго: яго любіць бацька, паважае экіпаж, а таксама ён збіраецца ажаніцца на прыгажуне Мерсэдэс Эрэра. Аднак напярэдадні вяселля ён становіцца ахвярай падступнай змовы.

Дантэса несправядліва абвінавачваюць і заключаюць у турму замка Іф па даносу трох яго зайздроснікаў: Фернана Мандэго (раўнівага суперніка, жадаючага ажаніцца на Мерсэдэс), Данглара (клерка, які зайздросціць яго кар'ернаму росту). Суддзя Вільфор, баючыся выкрыцця палітычнай таямніцы сваяго бацькі, вырашае адправіць Дантэса ў турму без суда.

У турме ён праводзіць 14 гадоў, знаходзячыся ў поўнай адзіноце, пакуль не знаёміцца ​​з іншым вязнем — абатам Фарыя. Гэты мудры стары навучае яго навукам, мовам і філасофіі, а таксама распавядае аб схаваным скарбе на маленькім і бязлюдным востраве Монтэ-Крыста. Пасля смерці Фарыя Дантэс здзяйсняе дзёрзкія ўцёкі, падмяніўшы сабой цела памерлага абата.

Выявіўшы скарб на востраве Монтэ-Крыста, Дантэс ператвараецца ў таямнічага і магутнага графа Монтэ-Крыста. Ён выкарыстоўвае сваё багацце, інтэлект і ўплыў, каб адпомсціць тым, хто разбурыў ягонае жыццё. Яго помста накіравана на трох змоўшчыкаў: Фернана Мандэго, які становіцца багатым вяльможай, але выкрыццё яго здрады змушае яго пакончыць з сабой; Данглара, які становіцца банкірам, але губляе ўсе грошы і застаецца прыніжаным; і Вільфора, які губляе розум, калі амаль уся яго сям'я гіне з-за яго ж злачынстваў. Адначасова Дантэс дапамагае сваім сябрам і добрым людзям, у тым ліку юнаму Максімільяну Марэлю, якому ён вяртае маёмасць і каханне.

Дантэс праходзіць шлях ад наіўнага і даверлівага маладога чалавека да складанага, шматузроўневага персанажа, які рухаецца прагай справядлівасці. Ён выкарыстоўвае лёс і багацце як інструменты адплаты, але з часам усведамляе, што помста не заўсёды прыносіць шчасце. Яго фінальныя словы: «Чакаць і спадзявацца» — выяўляюць яго новую філасофію пакоры і прыняцця.

Эдмон Дантэс/ граф Монтэ-Крыста стаў адным з самых знакавых персанажаў сусветнай літаратуры, увасабляючы тэмы помсты, справядлівасці і адкуплення. Раман шматкроць экранізаваўся, а постаць Дантэса натхніла мноства літаратурных і кінематаграфічных герояў.

 Спасылкі