Тэорыя рацыянальнага выбару

Тэорыя рацыянальнага выбару (, скарочана RCT) — міждысцыплінарны падыход, які выкарыстоўваецца ў эканоміцы, сацыялогіі, паліталогіі і іншых грамадскіх навуках для тлумачэння паводзін індывідаў, зыходзячы з меркавання, што людзі дзейнічаюць рацыянальна, імкнучыся максімізаваць уласную карысць або карыснасць.

 Асноўныя прынцыпы 
 Асоба дзейнічае рацыянальна — выбірае сярод даступных варыянтаў той, які прыносіць ёй максімальную карысць.
 Мэты і перавагі індывіда з’яўляюцца зададзенымі і пастаяннымі.
 Індывід валодае дастатковай інфармацыяй і здольнасцю для ацэнкі альтэрнатыў.
 Паводзіны індывіда з’яўляюцца вынікам узважанага аналізу выдаткаў і выгод.

 Выкарыстанне 
 У эканоміцы тэорыя выкарыстоўваецца для тлумачэння спажывецкага выбару, прыняцця фінансавых рашэнняў, інвестыцый і г.д.
 У паліталогіі — для аналізу галасавання, паводзін выбаршчыкаў і дзейнасці палітыкаў.
 У сацыялогіі — для інтэрпрэтацыі сацыяльных з’яў праз прызму індывідуальных матываў.

 Крытыка 
 Абмежаванасць мадэлі чалавека як рацыянальнага суб’екта.
 Ігнараванне эмоцый, звычак, сацыяльных нормаў і культурных уплываў.
 Многія паводзіны людзей супярэчаць прынцыпам рацыянальнасці (што паказана ў паводзінскай эканоміцы).

 Звязаныя паняцці 
 Тэорыя гульняў
 Паводзінская эканоміка
 Індывідуалізм
 Гіпотэза эфектыўнага рынку

 Гл. таксама 
 Тэорыя гульняў
 Рацыяналізм
 Тэорыя падштурхоўвання

 Літаратура 
 Rational Choice Theory: What It Is in Economics, With Examples
 Rationality and Utility — Stanford Encyclopedia of Philosophy
 Expert Insights on Rational Choice Theory
 Levin, Jonathan; Milgrom, Paul. Introduction to Choice Theory. September 2004. Спампаваць PDF

Катэгорыя:Сацыяльная філасофія
Катэгорыя:Эканоміка