Інстытуцыяналізм

Інстытуцыяналізм () — напрамак у эканамічнай навуцы, які робіць акцэнт на ролі інстытутаў (прававых нормаў, звычаяў, арганізацыі і правіл паводзін) у фармаванні эканамічных паводзін, вынікаў і развіцця.

 Асноўныя ідэі 
 Эканамічныя працэсы не ізаляваныя, а адбываюцца ў кантэксце сацыяльных інстытутаў.
 Рацыянальнасць чалавека абмежаваная, і яго выбар залежыць ад навакольнага асяроддзя і норм.
 Інстытуты ўздзейнічаюць на эфектыўнасць рынкаў, рост, няроўнасць, правы ўласнасці і эканамічную стабільнасць.

 Тыпы інстытуцыяналізму 
 Класічны (стары) інстытуцыяналізм — фармаваўся напрыканцы XIX – пачатку XX ст. Асноўны акцэнт рабіў на эвалюцыю інстытутаў і крытыку неакласічнай тэорыі.
 Новы інстытуцыяналізм — узнік у другой палове XX ст. Спалучае элементы неакласічнай эканомікі з аналізам інстытутаў (права, уласнасць, бюракратыя, карупцыя).

 Вядомыя прадстаўнікі 
 Торстэйн Веблен — лічыцца адным з заснавальнікаў інстытуцыяналізму. Аўтар паняцця дэманстратыўнае спажыванне.
 Джон Команс — вывучаў прававыя інстытуты і ролю дзяржавы ў рэгуляванні рынку.
 Дуглас Норт — адзін з галоўных прадстаўнікоў новага інстытуцыяналізму. Узнагароджаны Нобелеўскай прэміяй за тлумачэнне ролі інстытутаў у доўгатэрміновым эканамічным развіцці.

 Значэнне 
Інстытуцыяналізм адыгрывае ключавую ролю ў:
 аналізе эканамічнага развіцця і заняпаду дзяржаў;
 даследаванні карупцыі, правоў уласнасці, эфектыўнасці дзяржавы;
 развіцці эканамічнай палітыкі з улікам асаблівасцяў інстытуцыянальнай структуры.

 Крытыка 
 Недастатковая фармалізацыя і колькасная дакладнасць аналізу.
 Інтэрпрэтацыя вынікаў часта мае якасны, а не матэматычны характар.

 Гл. таксама 
 Сацыяльны інстытут
 Нобелеўская прэмія па эканоміцы

 Літаратура 
 Veblen, Thorstein. The Theory of the Leisure Class (1899)
 Commons, John R. Institutional Economics (1934)
 North, Douglass C. Institutions, Institutional Change and Economic Performance (1990)
 Institutional Economics
 Institutional Economics

Катэгорыя:Інстытуцыяналізм
Катэгорыя:Эканамічныя вучэнні, кірункі і школы