Шарль Кузен-Мантабан

Шарль Гіём Мары Апалінэр Антуан Кузен-Мантабан, граф дэ Палікао (; , Парыж — , Версаль) — французскі генерал і дзяржаўны дзеяч, найбольш вядомы сваімі дзеяннямі падчас Другой опіумнай вайны (1856—1860) і кароткім знаходжаннем на пасадзе прэм’ер-міністра Францыі ў 1870 годзе.

 Біяграфія 
Атрымаў вайсковую адукацыю, зрабіў кар’еру ў арміі, удзельнічаючы ў розных французскіх каланіяльных экспедыцыях. Асаблівую вядомасць ён здабыў у 1860 годзе падчас Другой опіумнай вайны, калі камандаваў французскімі войскамі ў Кітаі.

У верасні 1860 года яго армія разам з брытанскімі войскамі атрымала перамогу ў бітве пры Палікао — стратэгічнай пераправе праз раку Байхэ. За гэты поспех імператар Напалеон III узнагародзіў яго тытулам графа дэ Палікао. Пасля гэтай перамогі французска-брытанскія войскі ўвайшлі ў Пекін, што прывяло да падпісання Пекінскіх дамоваў, якія пашырылі еўрапейскія правы ў Кітаі.

У жніўні 1870 года, у крытычны момант Франка-прускай вайны, Напалеон III прызначыў яго прэм’ер-міністрам і вайсковым міністрам. Ён спрабаваў арганізаваць абарону Парыжа і прадухіліць паражэнне Францыі, але не змог змяніць ходу вайны. Пасля паражэння французскай арміі пад Седанам і звяржэння Другой імперыі ён эміграваў у Бельгію. Пазней ён вярнуўся ў Францыю, дзе напісаў мемуары, абараняючы свае дзеянні.

 Крыніцы