Захоп цягніка Jaffar Express (2025)

11 сакавіка 2025 года пасажырскі цягнік Jaffar Express, які ехаў з Кветы ў Пешавар (Пакістан) з каля 380 асобамі на борце, быў захоплены Арміяй вызвалення Белуджыстана (АВБ). Зламыснікі ўзарвалі выбухоўку ў тунэлях і на чыгуначных пуцях, перш чым адкрыць агонь па цягніку. Групоўка выставіла 48-гадзінны ўльтыматум, згодна з якім белуджскія палітычныя зняволеныя павінны былі быць вызваленыя, альбо яна заб’е закладнікаў.

З 11 па 12 сакавіка ў рамках аперацыі «Зялёны Болан» пакістанскія вайскоўцы здзейснілі некалькі рэйдаў на захоплены цягнік, вызваліўшы 354 чалавек і забіўшы ўсіх 33 паўстанцаў.

 Сітуацыя 
У пакістанскай правінцыі Белуджыстан з 1948 года дзейнічае ўзброены сепаратысцкі рух. Сепаратысцкія настроі падсілкоўваліся гвалтам і парушэннямі правоў белуджаў з боку пакістанскай арміі, крайняй беднасцю і недастаткова развітой інфраструктурай вобласці.

У 2000 годзе была заснавана Армія вызвалення Белуджыстана. Арганізацыя неадразова здзяйсняла напады на мірных жыхароў і сілавікоў, у тым ліку праводзіла тэракты. Сярод апошніх — падрыў смяротніка на чыгуначнай станцыі Квета ў лістападзе 2024 года.

 Ход падзей 
У 9 гадзін раніцы 11 сакавіка 2025 года пасажырскі цягнік Jaffar Express адправіўся з Кветы ў Пешавар. Маршрут складаў каля 1600 км. На борце знаходзіліся мноства пасажыраў (паводле розных крыніц, ад 380 да 500), у тым ліку вайскоўцы. Перад нападам паўстанцы АВБ сабатавалі чыгуначныя шляхі, каб цягнік спыніўся ў горнай мясцовасці. У тунэлі № 8 паміж станцыямі Пера Кунры і Мушкаф за 157 км ад Кветы і прыкладна за 21 км на захад ад горада Сібі баевікі захапілі цягнік. Перад гэтым тэрарысты ўзарвалі выбухоўку на чыгуначных пуцях, а потым адкрылі агонь па цягніку.

Цягнік суправаджала невялікая група ахоўнікаў. Гэтых сіл было недастаткова для адбіцця нападу. Тым не менш, абаронцы аказвалі супраціўленне больш за паўтары гадзіны, пакуль у іх не скончыліся боепрыпасы. Паўстанцы былі ўзброены пускавымі ўстаноўкамі і гарматамі і пагражалі забіць людзей, калі яны не выйдуць з цягніка.

Сярод захопленых было больш за 50 супрацоўнікаў сілавых структур, уключаючы салдат пакістанскай арміі, якія вярталіся дадому на адпачынак. АВБ высунула 48-гадзінны ўльтыматум ураду, запатрабаваўшы вызвалення палітычных зняволеных. Групоўка прыгразіла забіваць па пяць закладнікаў за кожную гадзіну пасля заканчэння тэрміну.

Падчас нападу баевікі ў камізэльках смяротніка селі ў цягнік і падзялілі жанчын і мужчын на групы і праверылі ў іх пасведчанні асобы. Пажылым людзям і жанчынам нападнікі не пашкодзілі. Паколькі захоп адбыўся ў ізаляванай горнай мясцовасці, лёс закладнікаў быў не адразу ясны. Па словах Шахіда Рында, прэс-сакратара ўрада правінцыі Белуджыстан, навакольная мясцовасць не дазволіла ўладам хутка дабрацца да гэтага раёна. Дзяржаўны аператар Pakistan Railways часова прыпыніў рух цягнікоў паміж Белуджыстанам, Пенджабам і Сіндам.

Сілы бяспекі пачалі буйнамаштабную контртэрарыстычную аперацыю «Green Bolan». Падчас сваіх першых нападаў яны забілі 27 паўстанцаў і выратавалі 104 пасажыраў: 58 мужчын, 31 жанчыну і 15 дзяцей. Пазней урадавыя сілы ўступілі ў яшчэ адну перастрэлку, у выніку якой вызвалілі яшчэ 155 закладнікаў. 12 сакавіка былі вызвалены апошнія захопленыя. Агулам сілавікі выратавалі 346 чалавек.

Афіцыйныя асобы абвінавацілі баевікоў у выкарыстанні жанчын і дзяцей у якасці жывога шчыта, што паўстанцкая групоўка адмаўляла.

 Ахвяры 
Афіцыйныя асобы пацвердзілі, што ў выніку нападу загінулі 26 пасажыраў, усе 33 баевікі і 5 салдат. Пакістанскі праваабаронца Мама Кадзір паведаміў, што падчас нападу загінулі больш за 30 супрацоўнікаў службы бяспекі. Сямнаццаць пасажыраў і трое супрацоўнікаў службы бяспекі атрымалі раненні. Нягледзячы на першапачатковыя паведамленні аб тым, што машыніст цягніка загінуў у выніку нападу, мужчына выжыў.

 Рэакцыя 

 Пакістан 
Прэм’ер-міністр Пакістана Шахбаз Шарыф і яго міністры наведалі правінцыю Белуджыстан, каб азнаёміцца з сітуацыяй і выказаць салідарнасць з яе ахвярамі. Пасля тэракту ўлады ўзмацнілі патруляванне на ўсіх чыгуначных станцыях па ўсёй краіне, абмежавалі доступ пасажыраў да цягнікоў, праводзячы строгі дагляд, і падвергнулі транспартныя сродкі больш дбайнаму надгляду. Было прызнана, што чыгуначная паліцыя адчувае недахоп персаналу, і на наступныя месяцы быў прапанавы план па найму дадатковага персаналу. Прэзідэнт Асіф Алі Зардары пахваліў сілы бяспекі за выратаванне пасажыраў. Шэхбаз Шарыф выказаў надзею, што сілам бяспекі ўдасца ліквідаваць «баязлівых тэрарыстаў», якіх ён назваў «ворагамі прагрэсу Белуджыстана».

Міністр унутраных спраў Мохсін Накві, міністр унутраных спраў Сінда Зія Уль Хасан Ланджар, старшыня Сената Юсуф Рэза Гілані, спікер Нацыянальнай асамблеі Сардар Аяз Садык, губернатар Пенджаба Сардар Салім Хайдэр Хан, лідар партыі Pakistan Tehreek-e-Insaf Асад Кайзер, лідар Пакістанскай народнай партыі Умар Рэхман Малік, Камісія па правах чалавека Пакістана асудзілі напад.

Міністр чыгунак Ханіф Абасі сцвярджаў, што напад на цягнік быў скаардынаванай аперацыяй у рамках замежнай змовы. Генерал-лейтэнант арміі Пакістана Ахмед Шарыф Чаўдры сказаў, што баевікі дзейнічалі па наводцы куратараў з Афганістана праз спадарожнікавы тэлефон. Міністэрства замежных спраў Пакістана падтрымала яго абвінавачванне ў тым, што пасярэднікі з Афганістана дапамаглі арганізаваць напад, а таксама ўсклала адказнасць за напад на Індыю.

 Свет 
Напад асудзілі ААН, Аўстралія, Азербайджан, Кітай, Еўрапейскі Саюз, Германія, Іран, Нарвегія, Расія, Турцыя, ААЭ, Вялікабрытанія, ЗША.

 Крыніцы 

Катэгорыя:Захопы закладнікаў
Катэгорыя:Сакавік 2025 года
Катэгорыя:Падзеі 11 сакавіка
Катэгорыя:Тэрарыстычныя акты 2025 года