Тыфліская губерня

Тыфліская губерня (, , ) — адміністратыўная адзінка ў складзе Расійскай імперыі з 1846 па 1917 з губернскім горадам Тыфлісам.

Сёння большая частка тэрыторыі губерні ўваходзіць у склад Грузіі, меншая — у склад Расіі, Арменіі і Азербайджана.

 Апісанне 
Тыфліская губерня складалася з дзевяці ўездаў: Тыфліскага, Ахалкалакскага, Ахалцыхскага, Барчалінскага, Гарыйскага, Душэцкага, Сігнахскага, Тэлаўскага і Тыянецкага, а таксама з адной акругі — ЗакатальскайТифлисская губерния // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907..

 Геаграфічнае становішча 
Губерня займала тэрыторыю на паўднёвай ускраіне Каўказскага хрыбта. На поўначы межавала з Кубанскай вобласцю і Тэрскай вобласцю, на ўсходзе — з Елізаветпальскай губерняй, на поўдні — з Эрэванскай губерняй і Карскай вобласцю, на захадзе — з Кутаіскай губерняй і Батумскай вобласцю. Плошча складала каля 42 872 квадратныя вярсты (каля 48 900 км²).

 Рэльеф і прырода 
Тэрыторыя губерні ўключала горныя і раўнінныя ўчасткі. Паўночная частка складалася з адгор'яў Вялікага Каўказа, паўднёвая — з пагоркаў Малога Каўказа. Клімат быў разнастайны: ад умеранага ў гарах да сухаватага ў раўнінных мясцовасцях. У паўднёвай частцы сустракаліся мясцовасці з субтрапічнай расліннасцю.

 Насельніцтва 
Паводле звестак канца XIX стагоддзя, губерня налічвала больш за 1 мільён жыхароў. Склад насельніцтва быў разнастайны: грузіны, армяне, рускія, «татары» (азербайджанцы), персы і прадстаўнікі іншых народаў. Частка насельніцтва вяла качавы лад жыцця.

 Эканоміка 
Аснову эканомікі складалі земляробства (асабліва вінаградарства), жывёлагадоўля і гандаль. Тут выраблялі віно, якое ішло як на мясцовы рынак, так і на экспарт. У горных раёнах здабывалі медзь, марганец, вугаль. Губерня мела важныя гандлёвыя шляхі, якія злучалі Чорнае мора з унутранымі раёнамі Расійскай імперыі і Персіяй.

 Навучальныя ўстановы 
У Тыфлісскай губерні дзейнічалі розныя навучальныя ўстановы:

 Тыфліская духоўная семінарыя (заснаваная ў 1817)
 Тыфліская класічная гімназія (заснаваная ў 1831)
 Тыфліская рэальная гімназія (заснаваная ў 1881)
 Тыфліскае ваеннае вучылішча (заснаванае ў 1866)
 Тыфліскі кадэцкі корпус (заснаваны ў 1871)
 Аляксандраўскі настаўніцкі інстытут (заснаваны ў 1866 годзе ў Тыфлісе як настаўніцкая школа)
 Закаўказская настаўніцкая семінарыя (заснаваная ў 1876)
 Закаўказскі дзявочы інстытут (заснаваны ў 1840)
 Навучальная ўстанова Святой Ніны (заснаваная ў 1846)
 1-я жаночая Тыфліская гімназія (заснаваная ў 1865)
 Тыфліская кансерваторыя (у 1883—1917 гадах — музычнае вучылішча) і інш.

 Спыненне існавання 
Тыфліская губерня была скасаваная пасля падзей 1917 года і наступнай адміністрацыйнай рэарганізацыі Закаўказзя.

 Крыніцы 

 Спасылкі 

Катэгорыя:Тыфліская губерня
Катэгорыя:Гісторыя Грузіі
Катэгорыя:Гісторыя Расіі