Рэктар

Рэктар — галоўная пасадовая асоба вышэйшай навучальнай установы, галоўным чынам універсітэта, акадэміі або інстытута, якая адказвае за агульнае кіраванне ўстановай, яе адміністрацыйную, навуковую і фінансавую дзейнасць. 

 Гісторыя 
Тэрмін «рэктар» паходзіць з лацінскай мовы (), дзе азначае «кіраўнік». Пасада рэктара мае даўнюю гісторыю і ўзыходзіць да Сярэднявечча, калі першыя ўніверсітэты Еўропы (напрыклад, Балонскі і Парыжскі ўніверсітэты) засноўвалі гэтую пасаду для арганізацыі навучальнага працэсу і абароны інтарэсаў студэнтаў і выкладчыкаў.

 Паўнамоцтвы і абавязкі 
Паўнамоцтвы рэктара залежаць ад заканадаўства краіны і статута канкрэтнай навучальнай установы. Аднак у большасці выпадкаў рэктар:
 вызначае стратэгію развіцця адукацыйнай установы;
 кіруе навуковай і адукацыйнай дзейнасцю;
 прадстаўляе ўніверсітэт у дзяржаўных і міжнародных арганізацыях;
 кіруе фінансавымі і кадравымі пытаннямі;
 падпісвае дакументы, звязаныя з адукацыйным працэсам і адміністрацыйнай дзейнасцю;
 нясе адказнасць за выкананне акадэмічных стандартаў і законаў.

 Абранне і прызначэнне 
У розных краінах і ВНУ рэктар можа прызначацца дзяржаўнымі органамі, абірацца прафесарска-выкладчыцкім складам або зацвярджацца апякунскай радай. 

Тэрмін паўнамоцтваў адрозніваецца, звычайна складае ад 3 да 5 гадоў. 

Умовай прызначэння на пасаду рэктара з'яўляецца наяўнасць у прэтэндэнта навуковай ступені як мінімум кандыдата навук або эквівалентнай.

Рэктар у розных краінах:
 Беларусь — рэктары дзяржаўных ВНУ прызначаюцца Прэзідэнтам, а прыватных — уласнікамі па ўзгадненні з міністэрствам адукацыі.
 Германія — рэктар абіраецца ўніверсітэцкім сенатам і зацвярджаецца ўладамі адпаведнай федэральнай зямлі.
 ЗША — ва ўніверсітэтах функцыі рэктара часта выконвае прэзідэнт (), а ў некаторых навучальных установах — канцлер (), якіх прызначае апякунская рада () у прыватных ВНУ ці рада кіруючых () у дзяржаўных ВНУ.
 Польшча — рэктар дзяржаўнага ўніверсітэта абіраецца калегіяй выбаршчыкаў, якая складаецца з выкладчыкаў і працаўнікоў, дэлегатаў ад студэнтаў і аспірантаў, а рэктары прыватных ВНУ прызначаюцца ўласнікамі.
 Расія — рэктар абіраецца вучонай радай універсітэта, затым зацвярджаецца Міністэрствам навукі і вышэйшай адукацыі Расійскай Федэрацыі.

 Сімволіка і атрыбуты 
У некаторых краінах і ўніверсітэтах рэктар мае адпаведны цырыманіяльны строй і традыцыйныя рэгаліі: мантыю, ланцуг і жазло. Гэтыя рэгаліі выкарыстоўваюцца ва ўрачыстых выпадках, напрыклад на цырымоніях уручэння дыпломаў і афіцыйных пасяджэннях.

 Гл. таксама 
 Дэкан
 Прарэктар
 Універсітэт

 Літаратура 
 Кваліфікацыйны даведнік «Пасады служачых устаноў адукацыі ўсіх тыпаў» // Дадатак да Пастановы Міністэрства працы Рэспублікі Беларусь  № 53 ад 28.04.2001 г.

Катэгорыя:Адукацыя
Катэгорыя:Пасады