Пат

Пат (,  — «гульня ўнічыю») — становішча ў шахматнай партыі, пры якім бок, які мае права ходу, не можа яго выкарыстаць, бо ўсе ягоныя фігуры і пешкі пазбаўлены магчымасці зрабіць ход паводле правіл, прычым кароль не знаходзіцца пад шахам.

 Вынік гульні пры ўзнікненні пата 
У сучасных класічных шахматах пат прыводзіць да нічыёй. Такое правіла канчаткова ўстанавілася ў XIX стагоддзі і ўваходзіць цяпер у збор шахматных правіл ФІДЭ. Але ў іншых шахматных гульнях, як сучасных, так і ў тых, што існавалі раней, правілы могуць адрознівацца. Напрыклад:

 Пат прыносіў перамогу гульцу, які зрабіў апошні ход:
 У арабскім шатранджы.
 На Блізкім Усходзе ў X стагоддзі.
 У сярэднія вякі ў многіх еўрапейскіх краінах.

 Пат прыносіў перамогу гульцу, які зрабіў апошні ход, але цана гэтай перамогі ніжэй, чым цана мата ці перамогі праз здачу праціўніка:
 У XV—XVIII стагоддзях у Іспаніі пры гульні на грошы гулец, які паставіў пат, атрымліваў толькі палову стаўкі, абумоўленай за выйгрыш.
 У гексаганальных шахматах Глінскага гулец, які паставіў праціўніку пат, перамагае, але калі звычайная перамога прыносіць пераможцы адно ачко, то ў выпадку пата пераможца атрымлівае 0,75 пункта, а той, хто прагуляў, — 0,25 пункта.

 Пат прыносіў паразу таму, хто яго паставіў:
 У IX стагоддзі ў Індыі;
 У XVII—XVIII стагоддзях у Вялікабрытаніі;
 У XVII стагоддзі ў Расіі.

 Пат прыносіў нічыю:
 У Францыі і Італіі, а пасля 1800 года — у Вялікабрытаніі;
 З XIX стагоддзя — агульнапрынятае правіла ў шахматах.

 Забараняўся ход, пасля якога супраціўнік апынаўся пад патам, ва Усходняй Азіі да пачатку XX стагоддзя.
 Гулец, які апынуўся пад патам, прапускаў чарговы ход паводле аднаго з варыянтаў правіл у сярэдневяковай Францыі.

 Глядзіце таксама 
 Люстраны мат (пат)
 Чысты мат (пат)
 Эканамічны мат (пат)
 Правільны мат (пат)
 Гросмайстарская нічыя

 Крыніцы 

 Вонкавыя спасылкі 

Катэгорыя:Правілы шахмат
Катэгорыя:Шахматы