Ганкураўская прэмія

Ганку́раўская прэмія () — самая прэстыжная літаратурная прэмія Францыі за найлепшы раман, названая ў гонар братоў Ганкур. Прысуджаецца па выніках галасавання сябраў Ганкураўскай акадэміі на спецыяльнай вячэры ў парыжскім рэстаране «Друан». Уручаецца штогод, пачынаючы з 1903. Памер прэміі сімвалічны (цяпер ён складае дзесяць еўра), аднак, як правіла, прысуджэнне прэміі істотна павялічвае продажы рамана-пераможцы і ставіць ягонага аўтара ў першыя шэрагі французскай літаратуры.

 Сутнасць прэміі 
міні| Эдмон і Жуль Ганкуры
У Акадэмію Ганкураў уваходзяць дзесяць самых вядомых літаратараў Францыі, якія атрымлівалі сімвалічную плату — 60 франкаў у год. Кожны член Акадэміі мае толькі адзін голас і можа аддаць яго толькі за адну кнігу. Пры роўнасці галасоў перавага аддаецца таму твору, якому аддадзены голас прэзідэнта. Членамі Ганкураўскай Акадэміі ў розны час былі пісьменнікі Альфонс Дадэ, Ж. Рэнар, Роні-старэйшы, Ф. Эрыа, Эрвэ Базен, Луі Арагон і іншыя.

Паводле статута Ганкураўскай прэміі, яна можа быць прысуджана аўтару толькі адзін раз у жыцці. Адзінае выключэнне — пісьменнік Рамэн Гары. Першы раз ён стаў лаўрэатам у 1956, а праз 19 гадоў зноў атрымаў прэмію пад імем Эміля Ажара. Гэтая літаратурная містыфікацыя была раскрыта пасля прысуджэння прэміі.

Нароўні з галоўнай прэміяй і паралельнай ёй Ганкураўскай прэміяй ліцэістаў, Ганкураўская акадэмія таксама прысуджае прэміі за дэбютны раман, паэзію, навелу, біяграфію. З нядаўняга часу Інстытут Францыі ў межах праграмы франкафоніі заснаваў таксама Ганкураўскія прэміі французскім пісьменнікам у шэрагу краін Усходу (Ліван) і Еўропы (Італія, Польшча, Румынія, Сербія).

 Лаўрэаты галоўнай прэміі 

 1903 — Джон-Антуан Но
 1904 — Леон Фрапье
 1905 — Клод Фарэр
 1906 — Жан і Жэром Таро
 1907 — Эміль Мазелі
 1908 — Франсіс дэ Міёмандр
 1909 — Марыус-Арэ Леблон
 1910 — Луі Перго
 1911 — Альфонс дэ Шатабрыян
 1912 — Андрэ Савіньён
 1913 — Марк Элдэр
 1914 — Адрыян Бертран
 1915 — Рэне Бенжамен
 1916 — Анры Барбюс
 1917 — Анры Малерб
 1918 — Жорж Дзюамель
 1919 — Марсель Пруст
 1920 — Эрнест Перашон
 1921 — Рэне Маран
 1922 — Анры Беро
 1923 — Люсьен Фабр
 1924 — Т’еры Сандр
 1925 — Морыс Жэневуа
 1926 — Анры Дэберлі
 1927 — Морыс Бедэль
 1928 — Морыс Канстантэн-Веер
 1929 — Марсель Арлан
 1930 — Анры Факанье
 1931 — Жан Фаяр
 1932 — Гі Мазелін
 1933 — Андрэ Мальро
 1934 — Ражэ Версель
 1935 — Жозеф Пейр
 1936 — Максенс ван дэ Меерш
 1937 — Шарль Пліснье
 1938 — Анры Труая
 1939 — Філіп Эрыа
 1940 — Франсіс Амбрыер
 1941 — Анры Пура
 1942 — Марк Бернар
 1943 — Марыус Гру
 1944 — Эльза Трыяле
 1945 — Жан-Луі Бары
 1946 — Жан Жак Готье
 1947 — Жан-Луі Кюртыс
 1948 — Марыс Друон
 1949 — Рабер Мерль
 1950 — Поль Кален
 1951 — Жульен Грак (адмовіўся)
 1952 — Беатрыс Бек
 1953 — П’ер Гаскар
 1954 — Сімона дэ Бавуар
 1955 — Ражэ Ікор
 1956 — Рамэн Гары
 1957 — Ражэ Ваян
 1958 — Франсіс Вальдэр
 1959 — Андрэ Шварц-Барт
 1960 — Вінтыла Горыя
 1961 — Жан Ко
 1962 — Анна Лангфюс
 1963 — Арман Лану
 1964 — Жорж Каншон
 1965 — Жак Бэрэль
 1966 — Эдмонда Шарль-Ру
 1967 — Андрэ П’ейр дэ Манд’ярг
 1968 — Бернар Клавель
 1969 — Фелісьен Марсо
 1970 — Мішэль Турнье
 1971 — Жак Ларан
 1972 — Жан Кар’ер
 1973 — Жак Шэсе
 1974 — Паскаль Лене
 1975 — Эміль Ажар (Рамэн Гары)
 1976 — Патрык Грэнвіль
 1977 — Дыд’е Дэкуа
 1978 — Патрык Мадыяно
 1979 — Антанін Мае
 1980 — Іў Навар
 1981 — Люсьен Бадар
 1982 — Дамінік Фернандэз
 1983 — Фрэдэрык Трыстан"
 1984 — Маргерыт Дзюрас
 1985 — Ян Кефелек
 1986 — Мішэль Гост
 1987 — Тахар Бенжэлун
 1988 — Эрык Арсена
 1989 — Жан Ватрэн
 1990 — Жан Руо
 1991 — П’ер Камбеско
 1992 — Патрык Шамуазо
 1993 — Амін Маалуф
 1994 — Дыд’е Ван Кавелер
 1995 — Андрэй Макін
 1996 — Паскаль Роз
 1997 — Патрык Рамбо
 1998 — Поль Канстан
 1999 — Жан Эшноз
 2000 — Жан-Жак Шуль
 2001 — Жан-Крыстоф Руфен
 2002 — Паскаль Кіньяр
 2003 — Жак-П’ер Амет
 2004 — Ларан Гадэ
 2005 — Франсуа Веерган
 2006 — Джанатан Літэл
 2007 — Жыль Леруа
 2008 — Атык Рахімі
 2009 — Мары Нд’яй
 2010 — Мішэль Уэльбек
 2011 — Алексіс Жэні
 2012 — Жэром Ферары
 2013 — П’ер Леметр
 2014 — Лідзія Сальвер
 2015 — Маціяс Энар
 2016 — Лейла Слімані
 2017 — Эрык Вюяр
 2018 — Нікаля Мацье
 2019 — Жан-Поль Дзюбуа
 2020 — Эрве Ле Тэлье
 2021 — Махамед Мбугар Сар
 2022 — Брыжыт Жыро
 2023 — Жан-Батыст Андрэа
 2024 — Камель Дауд

 У масавай культуры 
У 1951 французскі пісьменнік П’ер Гамара напісаў дэтэктыў «Забойцу — Ганкураўская прэмія». Каб пазбегнуць абвінавачванняў у наўмысным падрыве прэстыжу прэміі, перад тэкстам рамана было змешчана паведамленне: «Усе факты і героі гэтага рамана выдуманыя. Ганкураўская прэмія ўзята толькі таму, што яна найбольш вядомая з усіх літаратурных прэмій, але можна было б з такім жа поспехам замяніць яе любой іншай».

 Гл. таксама 

 Букераўская прэмія
 Прэмія «Неб’юла»
 Прэмія Х’юга

 Спасылкі 

 Афіцыйны сайт Ганкураўскай акадэміі (фр.)


 Крыніцы 

Катэгорыя:Узнагароды паводле алфавіта
Катэгорыя:Літаратурныя прэміі