Леанард Пелціер

Леанард Пелціер (; ) — актывіст руху за правы амерыканскіх індзейцаў.

 Біяграфія 
У 1968 годзе быў створаны Рух у падтрымку амерыканскіх індзейцаў (, AIM). Спачатку арганізацыя праводзіла мірныя акцыі: маршы і пікеты з патрабаваннямі перагледзець адносіны паміж федэральнымі ўладамі і індзейцамі, а таксама вярнуць ім землі, адабраныя ў XIX стагоддзі. У 1969 годзе група «Індзейцы ўсіх плямёнаў» захапіла закінутую турму на востраве Алькатрас, спаслаўшыся на дамову 1868 года, паводле якой неабжытыя федэральныя землі павінны вяртацца карэнным народам. Алькатрас утрымаўся пад кантролем індзейцаў амаль два гады і прымусіў улады пайсці на перамовы. У 1972 годзе AIM правёў марш «Сцежка парушаных дамоваў», які скончыўся сутыкненнямі з паліцыяй у Вашынгтоне. А ў 1973 годзе актывісты захапілі паселішча Вундэд-Ні ў рэзервацыі Пайн-Рыдж (Паўднёвая Дакота), што прывяло да ўзброенага канфлікту. 26 чэрвеня 1975 года ў Пайн-Рыдж прыехалі два агенты ФБР на машынах без апазнавальных знакаў, якія шукалі падазраванага ў крадзяжы. Узнікла перастрэлка, у якой загінулі абодва агенты і адзін мясцовы жыхар.

Леанарда Пелціера абвінавацілі ў забойстве, сцвярджаючы, што стрэлы былі зроблены з яго вінтоўкі. Ён уцёк у Канаду, але быў экстрадаваны ў ЗША і асуджаны. Справу актывіста суправаджалі шматлікія неадпаведнасці: ключавая сведка заяўляла, што давала паказанні пад пагрозамі ФБР, а балістычная экспертыза ўстанавіла наяўнасць некалькіх вінтовак. Пелціер неаднаразова заяўляў, што не забіваў агентаў.

Леанард Пелціер быў арыштаваны ў лютым 1976 года, а ў красавіку 1977 года суд у Фарга (Паўночная Дакота) прыгаварыў яго да двух пажыццёвых тэрмінаў. За вызваленне Пелціера выступалі міжнародныя праваабарончыя арганізацыі, а таксама вядомыя людзі, такія як Нэльсан Мандэла, Далай Лама, Стынг і Мадонна. У СССР падтрымка набыла маштаб усёй краіны: савецкія школьнікі пісалі лісты, а дзяржаўныя СМІ асвятлялі справу як прыклад змагання за правы прыгнечаных народаў. Пелціер быў асуджаны на два пажыццёвыя тэрміны па абвінавачанні ў забойстве двух агентаў ФБР і правёў у турме амаль 50 гадоў.

20 студзеня 2025 года Прэзідэнт ЗША Джо Байдэн сваім указам замяніў зняволенне на хатні арышт.

 Крыніцы