Эцьен-Франсуа дэ Шуазэль

Эцьен-Франсуа дэ Шуазэль-Бапрэ-Станвіль, граф і герцаг дэ Шуазэль, герцаг д’Амбуаз (; , Нансі — , Амбуаз) — французскі дзяржаўны дзеяч, дыпламат, прэм'ер-міністр і міністр замежных спраў, які адыграў ключавую ролю ў знешняй і ўнутранай палітыцы Францыі ў другой палове XVIII стагоддзя.

 Біяграфія 
Паходзіў са старажытнага і ўплывовага роду Шуазэляў. Яго ранняя кар’ера была звязана з ваеннай службай, аднак ён хутка праявіў сябе ў сферы дыпламатыі. У 1757 годзе ён быў прызначаны амбасадарам Францыі ў Аўстрыі, дзе адыграў значную ролю ў фарміраванні Другога бурбонска-габсбургскага саюзу, што стала важнай часткай дыпламатычнай рэвалюцыі гэтага перыяду.

У 1758 годзе заняў пасаду міністра замежных спраў Францыі. Ён імкнуўся да ўмацавання саюза з Аўстрыяй у ходзе Сямігадовай вайны (1756–1763), хаця вынікі вайны былі неспрыяльнымі для Францыі, якая страціла многія каланіяльныя ўладанні. Тым не менш, яго палітыка спрыяла ўмацаванню Францыі ў Еўропе.

У наступныя гады займаў шэраг ключавых дзяржаўных пасад, у тым ліку міністра ваеннага і марскога ведамстваў. Ён актыўна рэфармаваў армію і флот, спрабуючы аднавіць ваенную моц Францыі пасля паразы ў вайне. Таксама займаўся ўнутранай палітыкай: ён садзейнічаў рэформам адміністрацыйнай сістэмы, падтрымаў ліквідацыю Ордэна езуітаў у Францыі (1764) і садзейнічаў мадэрнізацыі каралеўскага флоту.

У 1770 годзе, пад ціскам фаварыткі Людовіка XV Жанны Дзюбары, быў адпраўлены ў адстаўку і сасланы ў свой маёнтак. Пасля смерці караля ў 1774 годзе ён спадзяваўся на вяртанне да ўлады пры Людовіку XVI, але новы манарх не аднавіў яго на пасадзе.

 Крыніцы