Гета ў Чэрнеўцы

Гета ў Чэрнеўцы (лета—верасень 1941) — яўрэйскае гета, месца прымусовага перасялення яўрэяў пасёлка Чэрнёўка Дрыбінскага раёна і бліжэйшых населеных пунктаў падчас Халакосту.

 Гісторыя 
Пасёлак быў захоплены нямецкімі войскамі 14 ліпеня 1941 года. Акупацыя доўжылася да 29 чэрвеня 1944 года. Немцы, рэалізуючы нацысцкую праграму знішчэння яўрэяў, арганізавалі ў мястэчку гета.

У першых чыслах жніўня немцы расстралялі каля 200 габрэяў.

У верасні (з 6 па 21 кастрычніка) СС акружылі суседнія з Чэрнеўкай вёскі (у тым ліку, Кароўчыну), збіралі яўрэяў і гналі ў Чэрнеўку. Затым паліцыі загадалі габрэям сабраць рэчы нібыта для пераезду ў іншае, больш прасторнае месца. Калону асуджаных людзей вывелі з пасёлка, загадалі пакласці рэчы на зямлю і прайсці наперад. Адабралі моцных мужчын, адвялі і расстралялі іх у рове прыкладна за 300 метраў ад гэтага месца. Жанчын перад расстрэлам падзялілі на дзве групы — больш маладых і больш старэйшых. Дзеці кідаліся паміж імі, крычалі і плакалі, а паліцаі збівалі іх бізунамі. Затым жанчынам загадалі распрануцца і распрануць дзяцей, і расстралялі. Многіх дзяцей кідалі ў яр і закапалі жывымі. Маладых дзяўчат перад смерцю гвалтавалі.

Дарослае негабрэйскае насельніцтва Чэрнеўкі і суседняга пасёлка Васільеўка прыгналі глядзець на расстрэл, які працягваўся каля трох гадзін. Пасля расстрэлу паліцэйскія падзялілі рэчы забітых.

У гэты дзень былі расстраляныя каля 600 (525) чалавекНациональный архив Республики Беларусь (НАРБ). — фонд 861, опись 1, дело 9, листы 302—304.

Усяго ў Чэрнеўцы былі забітыя каля 800 яўрэяў.

 Памяць 
Помнік ахвярам генацыду яўрэяў быў усталяваны ў 1961 (1960) годзе. Выжылыя габрэі з Чэрнеўкі і з іншых месцаў (Даніэль Разін, Арон Файерман, Ілля Моцкін, Зелік Зелікаў і іншыя) змаглі арганізаваць перапахаванне парэшткаў расстраляных на былыя габрэйскія могілкі, размешчаныя на ўездзе ў вёску Алюты, у дзве брацкія магілы для мужчын і жанчын. Мясцовыя ўлады не дазволілі напісаць, што гэты помнік —  забітым габрэям, і было напісана: «Мірнаму насельніцтву Чэрнеўкі, трагічна загінуламу ад рук нямецкіх захопнікаў 6-26 кастрычніка 1941 года»Тетерин М. Как погибло Черневское гетто Литин А., Шендерович И. Черневка Дрибинского района, история местечка .

 Крыніцы 

 Літаратура 





Чэрнеўка
Катэгорыя:Гісторыя Дрыбінскага раёна