Гета ў Маларыце

Гета ў Маларыце (восень 1941 — чэрвень 1942) — яўрэйскае гета, месца прымусовага перасялення яўрэяў горада Маларыта і бліжэйшых населеных пунктаў падчас Халакосту.

 Гісторыя 
Маларыта была захоплена нямецкімі войскамі 22 чэрвеня 1941 года. Акупацыя доўжылася 3 гады і 1 месяц — да 20 ліпеня 1944 годаДж. Филочовска, А. Замойский. Малорита .

Увосень 1941 года немцы, рэалізуючы гітлераўскую праграму знішчэння яўрэяў, сагналі яўрэяў Маларыты і прылеглых вёсак у гета. Пад яго было выдзелена каля 50 дамоў у паўночна-заходняй частцы мястэчка, жыхароў якіх выселілі. Гета займала тэрыторыю паміж сучаснымі вуліцамі імя Ткачэнкі, Леніна і Піянерскай, было абгароджана калючым дротам і кругласутачна ахоўвалася.

Усяго ў гета былі сагнаныя больш за 2000 габрэяў, уключаючы дзяцей (2500, каля 3500). У кожным доме ў невыноснай цеснаце апынулася ў сярэднім па 40—60 чалавек. З-за крайняй цеснаты і антысанітарыі ў гета была вялікая смяротнасць сярод вязняў.

У жніўні—верасні 1942 года ў гета прыгналі 339 чалавек з Жабінкаўскага гета.

У адзін з чэрвеньскіх дзён 1942 года ў 17:00—18:00 тэрыторыю гета акружылі, і нацысты адабралі мужчын, якіх адвялі і расстралялі ў раёне Пясчанка на паўночны захад ад Маларыты, на пяшчаным пагорку каля прасёлкавай дарогі на Гвозніцу. Да 21:00—22:00 гадзін усе мужчыны з гета былі забітыя.

У той час сярод насельнікаў гета пачалася паніка, многія спрабавалі бегчы, але былі застрэленыя вартавымі. Жанчын і дзяцей, якія засталіся ў гета, выгналі з дамоў і сагналі ў адно месца пад адкрытым небам, дзе яны ўсю ноч знаходзіліся пад узмоцненай аховай. Раніцай асуджаных людзей групамі па 40—50 (15—20) чалавек выводзілі пад канвоем у раён Пясчанка, ставілі на краі ямы і расстрэльвалі з аўтаматаў.

Пасля вызвалення Маларыты камісія НДК устанавіла, што ў пасёлку былі забітыя каля 3000 чалавек, з якіх габрэяў —  каля 2800, у іх ліку жыхары як мястэчка, так і раёна.

 Памяць 
У 1955 годзе на магіле ахвяр генацыду яўрэяў быў усталяваны абеліск, а ў 1985 годзе — стылізаваная стэлаВ. В. Жолнерик. Субботник по наведению порядка возле памятника .

 Крыніцы 

 Літаратура 





Маларыта
Катэгорыя:Гісторыя Маларыцкага раёна
Катэгорыя:Маларыта