Памела Б’ёркман

Памела Джэйн Б’ёркман (, нар. , Портленд, Арэгон, ЗША) — амерыканскі біёлаг, біяхімік і біяфізік, імунолаг, спецыяліст па бялкам.
Вядомая сваёй наватарскай працай па структурных даследаваннях біялагічных макрамалекул.
Імянны прафесар Калтэха, даследчык Медыцынскага інстытута Говарда Х’юза, член Нацыянальнай АН ЗША (2001) і Амерыканскага філасофскага таварыства (2002).

 Біяграфія 
Памела Б’ёркман нарадзілася ў 1956 годзе і вырасла ў Паркроўзе, раёне Портленда, штат Арэгон. У старэйшых класах школы зацікавілася навукай і на працягу года вучылася ва , а затым перавялася ў Арэгонскі ўніверсітэт, дзе атрымала ступень бакалаўра гуманітарных навук па хіміі. Студэнткай бакалаўрыяту займалася лабараторную працай у Лары Чорча ў  і ў О. Хейса Грыфіта ў Арэгонскім універсітэце.

У 1978 годзе Б’ёркман паступіла ў Гарвардскі ўніверсітэт, дзе пачала працаваць у лабараторыі Дона Крэйга Уайлі, у якой ужывалася рэнтгенаўская крышталаграфія. У 1984 годзе атрымала там доктарскую ступень па біяхіміі. Б’ёркман засталася ў лабараторыі Уайлі на постдоктарскай пасадзе, дзе ў канчатковым выніку расшыфравала першую крышталічную структуру бялку ГКГ — антыгена гістасумяшчальнасці чалавека HLA-A2. Гэтая праца была апублікаваная ў 1987 годзе, спачатку з 3,5Å (запіс PDB 1HLA), а затым удакладнена да 2,6Å (запіс PDB 3HLA).

Б’ёркман працягнула свае постдоктарскія даследаванні ў Стэнфардскім універсітэце ў лабараторыі Марка Дэвіса, дзе вывучала , якія распазнаюць антыгены, прадстаўленыя ў злучальнай баразёнцы бялкоў MHC. Яны распрацавалі мадэль, якая тлумачыць, як працуе гэты механізм распазнавання. Падчас вучобы ў Стэнфардзе Б’ёркман выйшла замуж за нейрабіёлага Кая Зіна, які ў цяперашні час з’яўляецца прафесарам Каліфарнійскага тэхналагічнага інстытута. У Б’ёркман і Зіна двое дзяцей.

У 1989 годзе Б’ёркман пачала працаваць асістэнтам прафесара факультэта біялогіі Каліфарнійскага тэхналагічнага інстытута. У 1995 годзе атрымала званне дацэнта, а ў 1998 годзе — званне прафесара. З 1989 па 2015 год была даследчыкам . У 2018 годзе стала прафесарам біялогіі і біялагічнай інжынерыі імя Дэвіда Балтымара, а ў 2021 годзе — прафесарам Інстытута Меркіна.

 Узнагароды 
 1989 — Pew Scholar in the Biomedical Sciences by the 
 1993 — Прэмія Уільяма Колі Інстытута даследаванняў раку
 1994 — Міжнародная прэмія Гайрднера
 1994 — James R. Klinenberg Science Award ()
 1996 — AAI-BD Biosciences Investigator Award (Амерыканская асацыяцыя імунолагаў)
 1996 — 
 1997 — James R. Klinenberg Science Award
 2002 — Прэмія Макса Планка
 2004 — Rose Payne Distinguished Scientist Award
 2006 — Прэмія L’Oréal — ЮНЕСКА «Для жанчын у навуцы»
 2010 — National Institute of Health Director’s Pioneer Award
 2020 — Clarivate Citation Laureate
 2021 — 
 2025 — Прэмія Вольфа па медыцыне

 Крыніцы