Катынскі музей

Катынскі музей у Варшаве — музей памяці ахвяр Катынскага расстрэлу і тых, хто змагаўся за праўду аб гэтым злачынстве. Аддзел Мартыралогу Музея Войска Польскага ў Варшаве.

Музей знаходзіцца ў Варшаўскай цытадэлі па адрасе вул. Яна Езёранскага, 4.

Уваход у музей ажыццяўляецца з Новагарадской брамы. Будынак Катынскага музея дзейнічае ў межах Цытадэлі музеяў і знаходзіцца побач з Музеем Войска Польскага, Музеем гісторыі Польшчы і Музеем Х павільёна Варшаўскай цытадэлі.

 Гісторыя 
Музей быў адкрыты 29 чэрвеня 1993 г. Ён быў створаны дзякуючы намаганням суполак, звязаных з сем’ямі ахвяр Катынскага расстрэлу, і ініцыятыве сталічнага Музея Войска Польскага з дазволу і пры фінансавай і арганізацыйнай падтрымцы Міністэрства нацыянальнай абароныBożena Łojek, Stanisław Mikke, Zdzisław Sawicki, Jacek Trznadel «Muzeum Katyńskie w Warszawie» Warszawa, 2001, wyd. Polska Fundacja Katyńska.. Ён збірае і прадстаўляе ў пастаяннай экспазіцыі, сярод іншага: магільныя артэфакты, знойдзеныя пад час эксгумацыйных работ у Катыні, Медным, Харкаве і Быкоўні, а таксама памятныя знакі, фатаграфіі і архіўныя матэрыялы, перададзеныя сем’ямі ахвяр Катынскага расстрэлу.

Першая сядзіба ўстановы (1993—2009) знаходзілася ў форце IX «Чарнякоў» у варшаўскай сядзібе на вул. Паўсіньскай. Ад пачатку існавання да 2000 г. музеем кіраваў палкоўнік у адстаўцы Здзіслаў Савіцкі.

У 2010 годзе па выніках міжнароднага конкурсу на праект новага музея было прынята рашэнне прыстасаваць і рэвіталізаваць капанір і 3,5 га тэрыторыі Варшаўскай цытадэлі. Быў абраны дызайн, прадстаўлены BBGK Architekci, аўтарамі якога былі Ян Беліна-Бжазоўскі і Конрад Грабавецкі. Стваральнікам канцэпцыі мастацкага наратыву ўнутранай і знешняй экспазіцыі стаў візуальны мастак Ежы Каліна.

У 2011—2015 гадах у Музеі Войска Польскага ладзілася часовая выстава пад назвай «Памяць не дала сябе знішчыць…», якая з’яўлялася анонсам новай выставы ў Катынскім музеі. Аўтарам мастацкага наратыву гэтай выставы быў Ежы КалінаFrątczak Sławomir Z., Chagowski Romuald "Muzeum Katyńskie. Historia, misja, przyszłość", wyd. Muzeum Wojska Polskiego, Warszawa..

У жніўні 2015 года на скрыжаванні вуліц Краеўскага і Вісластрады быў усталяваны Катынскі звон. Звон мае дзірку, пакінутую куляй, і дызайн яго экспазіцыі прадугледжвае асвятленне яго промнем святла з сімвалічнай магілы ля падножжа канструкцыі.

17 верасня 2015 года адбылося ўрачыстае адкрыццё музея на новым месцы. На афіцыйным адкрыцці Катынскага музея прысутнічалі прэзідэнт, прэм’ер-міністр і прадстаўнікі мясцовых уладаў, а таксама вялікая група членаў катынскіх сем’яў.

У 2019 годзе на плошчы перад музеем была размешчана інсталяцыя пад назвай «Саркафагі» Ежы Каліныhttps://polskieradio24.pl/artykul/2405069,jerzy-kalina-o-instalacji-wagonysarkofagi-bedzie-symbolizowala-gehenne-tysiecy-polakow , якая адлюстроўвае тры каменныя чыгуначныя вагоны, што нагадваюць пра перавозку вязняў падчас Другой сусветнай вайны.

 Мэты 
 збіранне памятных рэчаў, звязаных з Катынскім расстрэлам і лёсам палякаў у СССР;
 збор архіваў, фотаздымкаў, фільмаў і публікацый, якія тычацца катынскага злачынства;
 збор біяграфій ахвяр злачынстваў і расказаў сем’яў ахвяр;
 каталагізацыя і навуковая апрацоўка сабраных фондаў;
 забеспячэнне і захаванне калекцый;
 правядзенне выставачнай і адукацыйнай дзейнасці;
 распаўсюджванне ведаў пра Катынскае злачынства.

 Узнагароды і адзнакі 
 У 2019 годзе за праект Катынскага музея BBGK Architekci атрымала ўзнагароду East Centric Architecture Triennale у катэгорыі лепшага грамадскага будынка ў Цэнтральнай і Усходняй Еўропе.
 У 2017 годзе будынак музея стаў фіналістам архітэктурнага конкурсу на прэмію імя Меса ван дэр Роэ.
 У 2016 г. прэмія Sybilla Award у намінацыі «Праект на тэму пакутніцтва».
 У 2016 г. Спецыяльны прыз Асацыяцыі вытворцаў бетонных сумесяў на польскім плебісцыце «Цэмент у архітэктуры».
 У 2015 годзе музей стаў пераможцам конкурсу «Гістарычная падзея года» ў намінацыі «Выстава».
 У 2008 годзе музей атрымаў медаль Дня памяці ахвяр Катынскага расстрэлуPierwsze nadanie Medalu Dnia Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej 8 kwietnia 2008 r., [w:] Zeszyty Katyńskie (nr 24), Warszawa 2008, str. 253–255.

 Галерэя 

 Крыніцы 

 Спасылкі 
 Сайт Катынскага музея

Катэгорыя:Музеі Варшавы
Катэгорыя:Катынскі расстрэл