Хонкаку

Хонкаку (, літаральна — «артадаксальны», «праўдзівы», «аўтэнтычны») — тэрмін у японскай дэтэктыўнай літаратуры, які абазначае жанр лагічнага дэтэктыва з арыентацыяй на разгадванне інтэлектуальнай загадкі. Жанр заснаваны на прынцыпах «сумленнай гульні» паміж аўтарам і чытачом, гэта значыць, што аўтар дае чытачу дастаткова інфармацыі, каб той мог расследаваць злачынства. Хоць слова «хонкаку» значыць «праўдзівы», у кантэксце дэтэктыўнай прозы яно атрымала глыбейшыя, шматгранныя значэнні.

 Паходжанне і развіццё 
Тэрмін хонкаку быў уведзены каля 1925 пісьменнікам Сабуро Когам (), які вызначыў яго як «дэтэктыўную гісторыю, якая сканцэнтравана на працэсе расследавання злачынства і знаходзіць каштоўнасць у забаве, заснаванай на чыста лагічных развагах». Гэта форма супрацьпастаўлялася сацыяльнаму або псіхалагічнаму дэтэктыву.

Пачынаючы з 1930-х, тэрмін стаў ужывацца для апісання класічных дэтэктываў залатога веку заходняй літаратуры. Да пачатку Другой сусветнай вайны японская дэтэктыўная проза знаходзілася на стадыі станаўлення. Аднак ужо ў 1950-я сфармаваўся самабытны японскі жанр хонкаку, самыя вядомыя ягоныя прадстаўнікі — Сэйсі Ёкомідза (), Акіміцу Такадзі () і Тэцуя Аюкава ().

 Адраджэнне жанру і новы рух 
У 1960-я гады дамінаваць у японскай дэтэктыўнай літаратуры пачала крымінальная проза, а класічныя інтэлектуальныя дэтэктывы сталі ўспрымацца як састарэлыя. Аднак у 1970-я гады цікавасць да хонкаку аднавілася. У 1980-я гады на сцэну выйшлі новыя пісьменнікі, сярод якіх найбольш вядомы Сімада Содзі ().

У 1987 Юкіта Аяцудзі () дэбютаваў з раманам «Забойствы ў дзесяцівугольным доме» (). Гэта кніга стала пачаткам ягонай серыі «Дамы», якая мела вялікі поспех. Аяцудзі і ягоныя паслядоўнікі заклалі аснову для так званага руху сін-хонкаку (, «новы хонкаку»). Гэтая новая хваля пісьменнікаў прыцягнула моладзь, якая ўспрымала хонкаку як інтэлектуальную гульню паміж аўтарам і чытачом.

 Сучасны стан 
У ХХІ стагоддзі хонкаку развіўся ў шматлікія гібрыдныя формы з элементамі жахаў, фэнтэзі, навуковай фантастыкі і метапрозы.

Хонкаку стаў папулярным жанрам і па-за межамі літаратуры — ён сустракаецца ў фільмах, тэлесерыялах, манга, анімэ і відэагульнях.

 Гл. таксама 

 Японія
 Культура Японіі
 Японская эстэтыка

 Крыніцы 

Катэгорыя:Літаратура Японіі
Катэгорыя:Дэтэктыў