Чэмпіянат Азербайджана па шахматах

Чэмпіянат Азербайджана па шахматах — штогадовае спартыўнае спаборніцтва, якое ладзіцца Міністэрствам моладзі і спорту супольна з «Азербайджанскай федэрацыяй шахмат». З'яўляецца адборачным этапам да асабістага чэмпіянату Еўропы.

 Агульныя звесткі 
Проводится ежегодно с 1927 года. Официальный статус соревнование получило в 1934 годуШахматный словарь / гл. ред. Л. Я. Абрамов; сост. Г. М. Гейлер. — М.: Физкультура и спорт, 1964. — С. 39—40. Шахматы: энциклопедический словарь / гл. ред. А. Е. Карпов. — М.: Советская энциклопедия, 1990. — С. 10. — 621 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-85270-005-3. .

Жаночыя чэмпіянаты праводзяцца з 1936 года, афіцыйна — з 1957 года.

Праводзяцца таксама чэмпіянаты Азербайджана па рапіду і бліц.

 Рэгламент 
На 2025 год дзейнічае наступны рэгламент.

Да чэмпіянату дапушчаюцца шахматысты, якія адпавядаюць наступным патрабаванням:
 Члены зборнай Азербайджана па шахматах (5 месцаў)
 Паўфіналісты чэмпіянату Азербайджана па шахматах
 Шахматысты з самым высокім рэйтынгам ФІДЭ на снежань 2024 года (14 месцаў)
 Шахматысты, якія паказалі самыя высокія вынікі (5 месцаў)

Адбор удзельнікаў праводзіцца прыярытэтна ад першага крытэрыю да чацвёртага.

Для ўдзелу ігракоў у чэмпіянаце праводзіцца рэгістрацыя. Гульцы падпісваюць дамову з Федэрацыяй шахмат Азербайджана на ўдзел у чэмпіянаце.

Чэмпіянат праводзіцца па алімпійскай сістэме (нок-аўт, які прайграў выбывае). Чэмпіянат складаецца з 5 тураў і праходзіць па правілах ФІДЭ.

Кожны тур складаецца з двух класічных партый (белымі і чорнымі) і ў выпадку роўнага рахунку — тай-брэйка.

Чэмпіянат пачынаецца са стадыі 1/16 фіналу. Дзеючы чэмпіён Азербайджана па шахматах і 5 шахматыстаў з самым высокім рэйтынгам пачынаюць чэмпіянат са стадыі 1/8 фіналу. На стадыі 1/8 фіналу яны дадаюцца да шахматыстаў, якія прайшлі стадыю 1/16 фіналу.

Тур праводзіцца за тры дні. У першы дзень — першая гульня, у другі — другая. У трэці — тай-брэйк.

Падчас партый на 40 хадоў адводзіцца 90 хвілін. Пасля 40-га ходу чорных на партыю даецца 30 хвілін. Нічыя не дазваляецца да 30-га ходу чорных, акрамя трохразовага паўтарэння пазіцыі ці пата.

На тай-брэйку гуляюць 2 партыі ў рапідзе. Час партыі — 25 хвілін.

Калі на тай-брэйку зафіксавана нічыя, гуляецца армагедон. Белым даецца 15 хвілін, чорным 10 хвілін. Белым для праходу ў наступны этап залічваецца толькі перамога. У выпадку нічые або перамогі чорных, у наступны этап праходзіць гулец, які гуляў чорнымі.

Чэмпіён Азербайджана становіцца членам зборнай Азербайджана па шахматах. Паўфіналісты атрымліваюць права прыняць удзел у Чэмпіянаце Еўропы па шахматах.

У ходзе спаборніцтваў гульнявую зону дапускаюцца толькі ігракі, суддзі і арганізацыйны персанал. Пранос з сабой тэлефонаў і іншай электроннай тэхнікі гульцамі ў гульнявую зону забаронены.

Пакіданне гульнявой зоны іграком дапускаецца толькі з дазволу галоўнага суддзі або аднаго з суддзяў. За парушэнне гэтага правіла суддзёй можа быць прызнана паражэнне гульца ў партыі.

Пасля заканчэння гульнявога дня гульцы запрашаюцца на аналіз партый.

Апеляцыйны камітэт складаецца з 5 членаў (3 пастаянных члена, 2 рэзервовых). Апеляцыі прымаюцца на працягу адной гадзіны пасля заканчэння гульні. Для падачы апеляцыі ўносіцца дэпазіт, які вяртаецца ў выпадку задавальнення апеляцыі.

 Чэмпіянаты Азербайджанскай ССР 
+№ГодГорад  правядзенняПераможца+-=Вынік1927Гурвіч1934Касум Селімханаў1936Міхаіл Макагонаў

Жилакаў1947Уладзімір Макагонаў1948Уладзімір Макагонаў1949Уладзімір Макагонаў1950Барыс Левітас1951Уладзімір Макагонаў1952Уладзімір Макагонаў1953Азэр ЗэйналыПасля дадатковага матча з Жылаковым.1954Султан Халілбэйлі1955Леанід Лістэнгартэн

Віктар ТоправерПадзялілі 2—3 месцы за выступоўцам па-за конкурсам Ю. Л. Авербахам.1956Леў ГульдзінЗаняў 2 месца за выступоўцам па-за конкурсам Л. С. Араніным]].1957Самуіл Жухавіцкі1958Султан Халілбэйлі1959Уладзімір Багіраў1960Уладзімір Багіраў1961Уладзімір Багіраў

 Чэмпіянаты Азербайджана 
№ Год Горад  правядзенняПераможца +  − = Вынік1992БакуРаўф Гаджылі1993БакуРахім Гасімаў1994БакуРаўф Гаджылі1995БакуАзер Мірзоеў1996БакуСархан Гуліеў1997БакуАйдын Гусейнаў1998БакуРуфат Багіраў1999БакуМагамед Зульфугарлы2000БакуАзер Мірзоеў2001БакуШахрыяр Мамедзьяраў2002БакуШахрыяр Мамедзьяраў2003БакуРаўф Мамедаў2004БакуРаўф Мамедаў2006БакуРаўф Мамедаў2007БакуЭльмір Гусейнаў63 2008 Баку Раўф Мамедаў 5 0 4 7 из 9Інфармацыя] на сайце The Week In Chess (№ 693) 64 2009 Баку Рэшад Бабаеў 4 0 5 6½ из 9Інфармацыя] на сайце The Week In Chess (№ 742) 65 2010  Баку Эльтадж Сафарлі    из 66 2011 Баку Ніджат Мамедаў 5 0 6 8 из 11Інфармацыя] на сайце The Week In Chess (№ 849) 67 2012  Баку Вугар Расулаў    из 68 2013  БакуЗаур Мамедаў    7 из 9 69 2014  Баку Ульві Баджарані    из 70 2015 Баку Раўф Мамедаў 4 0 5 6½ из 9Інфармацыя] на сайце The Week In Chess (№ 1054) 71 2016 Баку Эльтадж Сафарлі 7 0 2 8 из 9Інфармацыя] на сайце The Week In Chess (№ 1116) 72 2017 Баку Ніджат Абасаў 6 0 3 7½ из 9Інфармацыя] на сайце The Week In Chess (№ 1167) 73 2018 Баку Абдула Гадымбейлі    7 из 9Інфармацыя] на сайце The Week In Chess (№ 1212) 742019БакуМагамед Мурадлы752020——————762021НахічэваньВасіф Дурарбейлі772022НахічэваньМагамед Мурадлы782023БакуВасіф Дурарбейлі792024БакуАйдын Сулейманлы802025БакуРаўф Мамедаў

 Жаночыя чэмпіянаты 

 Чэмпіянаты Азербайджанскай ССР 
+№ГодГорадПераможца+-=Вынік1936Калядная1957Таццяна Гарбулёва
Таццяна Затулоўская1958Таццяна Затулоўская1960Марцірасава1961Аванесава

 Чэмпіянаты Азербайджана 
ГодГорадПераможца+-=Вынік2001БакуЗейнаб Мамед'ярава2002БакуФіруза Веліханлы2003БакуЦюркан Мамед'ярава2004БакуАфаг Худабердзіева2006БакуХаяла Іскендэрава2007БакуЗейнаб Мамед'ярава2008БакуЗейнаб Мамед'ярава2009БакуНармін Кязімава2010БакуЦюркан Мамед'ярава2011БакуЦюркан Мамед'ярава2012БакуЦюркан Мамед'ярава2013БакуХаяла Абдула2014БакуАйтан Амраева2015БакуЗейнаб Мамед'ярава2016БакуНармін Кязімава2017БакуГюнай Мамедзадэ2018БакуХаным Баладжаева2019БакуГюнай Мамедзадэ2020БакуХаным Баладжаева2021НахічэваньГюльнар Мамедава2022БакуГовхар Бейдуллаева2023БакуГоўхар Бейдулаева2024БакуАян Алахвердзіева2025БакуГюнай Мамедзадэ

 Гл. таксама 
 Шахматы ў Азербайджане
 Азербайджанская федэрацыя шахмат
 Зборная Азербайджана па шахматах

 Спасылкі 
 Рэгламент чэмпіянату 2025 
 Азербайджанская федэрацыя шахмат  

Катэгорыя:Шахматы ў Азербайджане
Шахматы