Гета ў Дамачаве

Гета ў Дамачаве (1 лістапада 1941 — 20 верасня 1942) — яўрэйскае гета, месца прымусовага перасялення яўрэяў пасёлка Дамачава Брэсцкага раёна Брэсцкай вобласці і бліжэйшых населеных пунктаў падчас Халакосту.

 Гісторыя 
Перад вайной у пасёлку жылі больш за 3000 яўрэяў, складаючы амаль усё насельніцтва, усяго ў раёне пражывала 3316 яўрэяў.

1 лістапада 1941 года немцы, рэалізуючы гітлераўскую праграму знішчэння яўрэяў, арганізавалі гетаА. Волкович. Плыне Висла , сагнаўшы туды каля 2000 чалавек. Гета было абгароджана падвойнай сцяной з калючага дроту. Яно было ачэплена ахоўнікамі, уваход і выхад вязням без спецыяльнага дазволу быў забаронены. Вязняў, якія паміралі ад голаду, пастаянна збівалі прыкладамі, нагайкамі і палкамі.

18 верасня 1942 года немцы загадалі яўрэям з гета выкапаць ямы на пясчаным узгорку за 1,5 на ўсход ад пасёлка, каля так званага «Шылавога балота». Людзі пачалі разбягацца, іх лавілі і на месцы расстрэльвалі. Так былі забітыя 42 чалавекі.

Гета было цалкам знішчана 20 (18, 19—20) верасня 1942 года, калі размешчаны ў Дамачаве кавалерыйскі эскадрон жандармерыі, паліцыя, зондэркаманда СД і калабарацыяністы забілі 2700 або 2900 чалавек.

Абутак і коўдры забітых былі размеркаваны сярод паліцыянтаў.

Падчас гэтага масавага забойства каля 250 габрэяў здолела бегчы, але большасць з іх былі пазней у ходзе аблавы схопленыя і забітыя мясцовымі паліцаямі.

10 пакінутых у жывых яўрэяў-спецыялістаў былі расстраляныя ў жніўні 1943 года.

Да моманту вызвалення Дамачава ў жывых засталося толькі 10 яўрэяў.

 Памяць 
Астанкі забітых дзяцей пасля вайны перапахавалі каля развілкі дарог Дамачава — Брэст і ўсталявалі помнік, а ў 1987 годзе ўзвялі новы манумент «Пратэст» каля шашы з Брэста ў Тамашоўку, перад паваротам на Дамачава, — бронзавыя статуі дзяцей з паднятымі ў маленні рукамі.

На брацкай магіле ахвяр генацыду яўрэяў у лесе за 500 метраў на ўсход ад Дамачава ўсталяваны помнік.

 Крыніцы 

 Літаратура 




Дамачава
Катэгорыя:Гісторыя Брэсцкага раёна
Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі
Катэгорыя:Дамачава