Судзімонт Пекштавіч

Судзімонт (сярэдзіна XIV ст. — ліпень-кастрычнік 1394) — літоўскі баярын, сваяк і прыбліжаны князя Вітаўта. У літаратуры часта даецца як Судзімонт з Эйшышак.

Імаверна, сын літоўскага баярына Пекштэ, троцкага намесніка вялікага князя Кейстута.

Судзімонт (Sudemund von Wesisken) разам з князем Вітаўтам паехаў у першую эміграцыю да Ордэна ў Прусіі і выступіў адным са сведак дакумента ад 30 студзеня 1384 года.

Пазней крыжакі абвінавачвалі Судзімонта разам з Вітаўтам за гібель у маі 1384 года ордэнскага атрада пад камандаваннем рагніцкага комтура Віганда фон Бальдэрсхаймам, а таксама за падступнае забойства братоў-рыцараў Ордэна ў замках Юргенбургу, Мергенбургу і Нойхаўзе. Разам з Вітаўтам, які таемна памірыўся з Ягайлам, Судзімонт вярнуўся ў Вялікае Княства Літоўскае.

Паміж 1387—1394 гадамі Пекштэ і Судзімонт (Pextis et filij eius Sudimunt) выступілі сярод паручнікаў за баярына Братошу Кайлутавіча. Яны запісаны пасля князёў Міхаіла Яўнутавіча, Альгімонта, Аляксандра Патрыкеевіча і баярына Мінігайлы з братам Сурвілам, і перад працяглым спісам іншых князёў і баяр, непасрэдна перад Гаштольдам і Мантвідам.

У канцы 1389 года быў прыхільнікам Ягайлы, паведаміў князю Карыбуту Альгердавічу, які ахоўваў Вільню, пра планы Вітаўта захапіць горад, што дапамагло прадухіліць захоп. Падчас наступнага нападу крыжакоў разам з Вітаўтам у 1390 годзе, удзельнічаў у абароне Княства.

Паміж ліпенем і кастрычнікам 1394 года трапіў у палон да крыжакоў каля  паблізу Кернава. Павешаны на загад вялікага магістра.

Крыніцы называюць Судзімонта сваяком Вітаўта праз шлюб або родзічам яго жонкі. Старэйшая хроніка вялікіх магістраў называе Судзімонта «шваграм» (swoger) князя Вітаўта, але такое азначэнне даволі шырока тлумачыцца ў ступенях сваяцтва. У скарзе Ордэна на Канстанцкім саборы Судзімонт названы нават князем і па-нямецку mage, а па-лацінску consanguineus князя Вітаўта. На думку Алега Ліцкевіча, сястра Судзімонта магла быць першай жонкай князя Вітаўта і памерла ў маладосці.

 Wesisken 
Наконт тытульнага ўладання Судзімонта — Wesisken — выказана некалькі думак.

У польскай гістарыяграфіі Судзімонта здаўна лічылі ўладальнікам Эйшышак паблізу Салечнікаў, такой думкі трымаліся, напрыклад, Людвік Калянкоўскі і Юзаф Пузына.

На думку літоўскага даследчыка Ігнаса Янінаса, гэта  паблізу Аліты і .

На думку Алега Ліцкевіча, гэта можа быць згаданы Летапісцам вялікіх князёў літоўскіх пад 1390 годам «гарадок» на правым беразе Віліі паблізу Кернава, дзе цяпер вёска Гейсішкі, у розных спісах Летапісца сем варыянтаў напісання імя вёскі каля «гарадка». На палях паблізу сучасных Гейсішак у XIX ст. знаходзілі шмат чалавечых костак, паводле мясцовага падання, гэта сляды даўняй бітвы.

 Крыніцы 

 Літаратура 

 Ліцкевіч А. У. Дагаворы паміж князямі ВКЛ, нобілямі Жамойці і прадстаўнікамі Тэўтонскага ордэна ў Прусіі і Лівоніі (1367—1398 гг.) // Arche. 2010, № 10. — С. 39-123.

 Спасылкі 


Катэгорыя:Баяры літоўскія