Дэбет і крэдыт

Дэ́бет і крэ́дыт — асноўныя паняцці двайнога бухгалтарскага запісу, які выкарыстоўваецца для адлюстравання фінансавых аперацый у бухгалтарскім уліку. Кожная гаспадарчая аперацыя фіксуецца ў выглядзе дзвюх процілеглых запісаў: па дэ́беце аднаго рахунку і па крэ́дыце іншага на аднолькавую суму. Гэтая сістэма дазваляе захоўваць баланс паміж актывамі і абавязацельствамі суб’екта гаспадарання.

 Этымалогія 
Тэрміны паходзяць з лацінскай мовы: debitum — «тое, што павінен», і creditum — «тое, што даверана». У сучаснай бухгалтэрыі яны не маюць прамога значэння «доўг» або «крэдыт» у звыклым разуменні, а выконваюць тэхнічную функцыю раздзелу аперацый па рахунках.

 Прынцып падвойнага запісу 
Прынцып падвойнага запісу азначае, што кожная аперацыя ўплывае як мінімум на два рахункі: адзін павялічваецца або памяншаецца па дэбеце, другі — па крэдыце.

Напрыклад:

Калі прадпрыемства набывае тавар за наяўныя грошы:
 рахунак «Тавары» — павялічваецца (па дэбеце),
 рахунак «Каса» — памяншаецца (па крэдыце).

Такім чынам, агульны баланс прадпрыемства захоўваецца.

 Выкарыстанне 
Дэбет (левы бок рахунку) звычайна выкарыстоўваецца для адлюстравання:
 павелічэння актываў,
 зніжэння абавязацельстваў,
 расходаў.
Крэдыт (правы бок рахунку) звычайна адлюстроўвае:
 павелічэнне абавязацельстваў,
 зніжэнне актываў,
 даходы.

 Прызначэнне 
Дзякуючы выкарыстанню дэбету і крэдыту бухгалтары могуць:
 весці дакладны ўлік усіх фінансавых аперацый,
 забяспечваць захаванне бухгалтарскага балансу,
 складаць фінансавую справаздачнасць у адпаведнасці з міжнароднымі стандартамі.

 Прыклады рахункаў 
 Рахунак Павелічэнне па дэбеце Павелічэнне па крэдыце Каса  Так  Не Разліковы рахунак  Так  Не Запазычанасць  Не  Так Даходы  Не  Так Выдаткі  Так  Не

 Гл. таксама 
 Бухгалтарскі ўлік
 Бухгалтарскі баланс
 План рахункаў
 Галоўная кніга

 Літаратура 
 Вішнеўскі С. Ф. Асновы бухгалтарскага ўліку. — Мінск: Вышэйшая школа, 2015.
 Камароў А. У. Бухгалтарскі ўлік: падручнік. — Мінск: Экаперспектыва, 2020.
 Horngren, C.T., Harrison, W.T., Oliver, M.S. Accounting. — Pearson Education, 2018.

Катэгорыя:Бухгалтарскі ўлік
Катэгорыя:Фінансы