Ігнас Янінас

Ігнас Яні́нас (), сустракаецца Ёнінас, у расійскай традыцыі Ігнацій Зыгмантавіч Янінас (; ) — літоўскі гісторык і дыпламат, зрабіў значны ўклад у станаўленне літоўскай гістарыяграфіі.

 Біяграфія 
Сын Зыгмунта Янінаса і Марты з Руткоўскіх. Скончыў Марыямпальскую гімназію. Вучыўся ў Маскоўскім універсітэце (1904—1911), вывучаў французскую мову ў Грэнобльскім універсітэце (1905—1909, падчас канікул), дзе атрымаў правы настаўніка французскай мовы і літаратуры, у 1909—1911 гадах ездзіў слухаць лекцыі па гісторыі ў Берлінскім універсітэце. За ўдзел у рэвалюцыйным руху 1905—1907 гадоў у Маскве абвінавачваўся ў судзе, але апраўданы.

У 1910—1919 гадах быў настаўнікам французскай мовы ў Маскве і ў Багародскім рэальным вучылішчы. У Маскве жыў па адрасе Пятніцкая вуліца, д. 16, кв. 3, затым на Цвярской вуліцы, д. 75, кв. 58, у Багародску — на Рагожскай вуліцы, у доме ДрыжачэнкіЦГА Москвы. Ф. 418, оп. 318, д. 1398. Игнатий Янинас..

У сакавіку-красавіку 1919 года быў начальнікам аддзела Народнага камісарыята асветы Савецкай Літвы, затым дырэктарам літоўскай жаночай гімназіі ў Вільні. У 1919—1920 гадах — сакратар часовага Літоўскага камітэта ў Вільні. У 1920 годзе — вярхоўны ўпаўнаважаны ўрада Літвы ў Віленскім краі.

У 1920—1922 гадах — прадстаўнік урада Літвы ў ваеннай кантрольнай камісіі Лігі Нацый па справах Віленскага краю. У 1922—1929 гадах працаваў у Міністэрстве замежных спраў Літоўскай Рэспублікі. У 1929 годзе быў адным з заснавальнікаў Літоўскага таварыства па пазнанні культуры народаў СССР, адзін з кіраўнікоў таварыства (член праўлення; старшыня ў 1938—1939 гадах).

Выкладаў у 1924—1939 (прафесар з 1932 года), 1944—1946 гадах у ковенскім Літоўскім універсітэце (з 1930 года Універсітэт Вітаўта Вялікага), у 1940—1943 і 1944—1954 гадах — у Віленскім універсітэце. Сярод яго вучняў — гісторык Адольфас Шапока.

Пахаваны на Пятрашунскіх могілках.

 Навуковая дзейнасць 
Падчас вучобы ў Маскоўскім універсітэце на погляды Ёнінаса паўплывалі семінары расійскіх гісторыкаў М. К. Любаўскага, А. М. Савіна, Р. Ю. Віпера, П. Г. Вінаградава.

Найважнейшая праца —  (1932) пра сям’ю Вітаўта Кейстутавіча. Іншыя працы прысвечаны першаму Статуту (, 1930), Ягайле (1930). Аўтар мноства артыкулаў па гісторыі ў «Літоўскай энцыклапедыі» (, 1933—1941, т. 1-9). Пераклаў трактат Міхалона Літвіна «Пра норавы татар, літвінаў і маскавітаў» (De moribus tartarorum, lituanorum et moscorum; пераклад апублікаваны ў 1966 годзе).

 Сям’я 
3 лістапада 1913 года ў Маскве ажаніўся з дамашняй настаўніцай, выпускніцай маскоўскіх Вышэйшых жаночых курсаў Аленай Іванаўнай Усцінавай (нар. 1881)ЦГА Москвы. Ф. 2124, оп. 3, д. 20, л. 80.. 2 (15) мая 1916 года ў Багародску ў іх нарадзілася дачка Бірута-Алена (пам. 1998 у Коўне), а 4 мая 1918 года там сама — сын Вітаўт-Аляксандр (пам. 2004 у Атаве, Канада)ЦГА Москвы. Ф. 609, оп. 2, д. 124, л. 148—149..

 Крыніцы 

 Літаратура 




 Спасылкі 



Катэгорыя:Пахаваныя на Пятрашунскіх могілках
Катэгорыя:Гісторыкі Літвы
Катэгорыя:Дыпламаты Літвы
Катэгорыя:Выкладчыкі Універсітэта Вітаўта Вялікага
Катэгорыя:Выкладчыкі Віленскага ўніверсітэта