Палітычныя рэпрэсіі ў Жлобіне пасля выбараў 2020 года

Палітычныя рэпрэсіі ў Жлобіне пасля выбараў 2020 года — сістэматычныя дзеянні ўладаў супраць жыхароў горада Жлобін, якія ўдзельнічалі ў пратэстах пасля абвяшчэння Аляксандра Лукашэнкі пераможцам прэзідэнцкіх выбараў 2020 года ў Беларусі. Пратэсты былі скіраваныя супраць фальсіфікацыі выбараў, міліцейскага гвалту і рэпрэсіўнай палітыкі. Асаблівую ролю ў супраціве адыгралі працоўныя Беларускага металургічнага завода, дзе адбываліся забастоўкі. У наступныя гады затрыманні і крымінальныя справы закранулі таксама ўдзельнікаў акцый салідарнасці і пратэстаў супраць вайны ва Украіне. Пратэстны рух у Жлобіне стаў часткай агульнанацыянальнага супраціву аўтарытарнаму рэжыму.

Агульны кантэкст
Пасля спрэчных вынікаў прэзідэнцкіх выбараў 9 жніўня 2020 года ў Беларусі распачаліся буйныя пратэсты па ўсёй краінеhttps://www.hrw.org. Мірныя дэманстранты патрабавалі новых выбараў і адмовы ад гвалту. Улады адгукнуліся жорсткімі рэпрэсіямі: былі затрыманыя тысячы людзейhttps://www.rbc.ua, пратэстоўцы паведамлялі пра збіццё і ціск.

 Хроналогія падзей у Жлобіне 
26 ліпеня 2020: Жлобін наведалі ўдзельніцы апазіцыйнай выбарчай кампаніі Святлана Ціханоўская, Вераніка Цапкала і Марыя Калеснікаваhttps://babariko.visionhttps://telegram.me. 

9–10 жніўня 2020: Па ўсёй краіне прайшлі масавыя пратэсты супраць афіцыйных вынікаў выбараў. У Жлобіне працоўныя БМЗ папярэджвалі аб забастоўцы. 10 жніўня на тэрыторыю завода пад’ехалі аўтазакі і аўтобус АМАПhttps://www.newsru.com. У гэты дзень былі часова спынены як мінімум два вытворчыя цэхі (трубапракаты і канатны). Паводле розных крыніц, было затрымана каля 60 працоўных завода. Хоць дзяржаўныя СМІ сцвярджалі, што на заводзе «ўсё спакойна», працоўныя давалі сведчанні пра забастоўку.

17 жніўня 2020: Забастоўка ў Жлобіне ўступіла ў актыўную фазу. Усе тры мартэлі (электрадугавыя печы па 100 тон кожная) былі спыненыя. З іх быў сліты метал, і «завод заціх»https://opendemocracy.net. Працоўных сабралі каля 2 тысяч подпісаў пад зваротам аб пераглядзе вынікаў выбараў. З 13:00 да 17:00 былі прыпыненыя ўсе тры катлы (мартэлі) завода. Катлы былі пераведзены ў «гравовы» рэжымhttps://sputnik.by. Акцыі на БМЗ узгадніліся з агульнанацыянальным «Планам Б» — заклікам ісьці на працу і збірацца на прадпрыемствах з патрабаваннем новых выбараўhttps://opendemocracy.net. Працоўныя далучаліся да стачкі. 

20 жніўня 2020: Марыя Калеснікава прыехала ў Жлобін падтрымаць бастуючых працоўных БМЗ і жлобінцаў. На мерапрыемстве з’явіўся вайсковы камісар Андрэй Крываносаў, яго выступ быў перапынены крыкамі «Ганьба!».

 Рэпрэсіі 
Улады жорстка адрэагавалі на пратэсты. Па ўсёй краіне затрымалі тысячы чалавек. У Жлобіне паведамлялася пра каля 60 затрыманых працаўнікоў БМЗ.

Трое працоўных — Яўген Говар, Аляксандр Баброў, Ігар Повараў — былі асуджаныя на турэмныя тэрміны за нібыта «арганізацыю» стачкі.

Супрацоўнік БМЗ Аляксандр Гашнікаў атрымаў 14 гадоў калоніі ўзмоцненага рэжыму за спробы стварэння незалежнага прафсаюзу і арганізацыю рабочага руху «Рабочы Рух».

Усе, хто ўваходзіў у арганізацыйны камітэт па стварэнні незалежнага прафсаюза (БНП), былі звольненыя.

Па палітычных матывах з БМЗ былі звольненыя сотні чалавек.

У 2024 годзе Жлобін стаў лідарам сярод раённых цэнтраў Гомельскай вобласці па колькасці палітычна матываваных крымінальных спраў — зафіксавана 168 такіх выпадкаў, толькі Гомель меў больш палітычна матываваных працэсаў.Гомельская Вясна: «Жлобін – самы пацярпелы ад рэпрэсіяў горад Гомельшчыны» (11103), 

 Пратэсты супраць вайны 
Пасля пачатку паўнамаштабнага ўварвання Расіі ва Украіну ў Беларусі адбываліся адасобленыя пратэсты супраць вайны. Удзельнікі такіх акцый абвяшчаліся «экстрэмісцкімі фармаваннямі».

Напрыклад, працаўніка БМЗ Дзмітрый Шчэрбін асудзілі за допісы ў сацсетках пра вайну — ён атрымаў 1 год калонііhttps://dissidentby.com.

 Міжнародная рэакцыя 
Крызіс у Беларусі выклікаў асуджэнне з боку Захаду. ЕС і ЗША ўвялі санкцыі супраць беларускага рэжыму за фальсіфікацыю выбараў і рэпрэсіі. Сярод суб’ектаў пад санкцыямі апынуўся і БМЗ.

IndustriALL — Міжнародная федэрацыя прафсаюзаў прамысловасці — накіравала адкрыты ліст кіраўніцтву БМЗ з заклікам паважаць правы працоўных, але гэта не дало выніку.

У 2023–2024 гадах БМЗ быў уключаны ў санкцыйныя спісы ЕС: заводу забаронены экспарт сталёвай прадукцыі ў ЕС і выкарыстанне транзітных калідораў краін ЕСhttps://rg.ru.

12 траўня 2023 года Украіна ўвяла санкцыі супраць завода. У жніўні таго ж года БМЗ уключаны ў санкцыйны спіс Еўрасаюза. Да яго далучыліся Швейцарыя, Паўночная Македонія, Чарнагорыя, Албанія, Боснія і Герцагавіна, Ісландыя, Ліхтэнштэйн і Нарвегія.

З жніўня 2023 года завод, яго гендырэктар Дзмітрый Корчык і звязаная з ім кампанія «BEL-KAP-STEEL» уключаныя ў санкцыйны спіс ЗША. БМЗ прад’явіў пазоў у Суд ЕС з патрабаваннем зняць санкцыі, але агульны суд адмовіўhttps://news.zerkalo.io.

 Спіс асуджаных і прысуды 

Пасля падзей жніўня 2020 года ў Жлобінскім раёне адбыўся шырокі палітычны пераслед: дзясяткі жыхароў былі асуджаныя за ўдзел у пратэстах, каментары ў інтэрнэце або за выказванні салідарнасці. Сярод пакаранняў — як пазбаўленне волі, так і абмежаванне волі («хатняя хімія» або ПУАТ). Прысуды выносіліся паводле артыкулаў 342, 364, 369, 130, а ў асобных выпадках — нават паводле абвінавачанняў у здрадзе дзяржаве.

Поўны спіс асуджаных з Жлобіна з біяграфічнымі звесткамі і інфармацыяй пра прысуды прадстаўлены на платформе «Dissidentby»[https://dissidentby.com/by/prisoners?search=%D0%B6%D0%BB%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BD&page=1&sort=political%7Cdesc&limit=15

Асуджаныя з Жлобіна на сайце Dissidentby].

 Удзел у пратэстах 9–10 жніўня 2020 года 

 Людміла Кірыленка — 1,5 года пазбаўлення волі ў калоніі агульнага рэжыму;
 Яўген Каханоўскі — 3 гады 6 месяцаў калоніі агульнага рэжыму;
 Аляксей Міронаў — 4 гады калоніі агульнага рэжыму;
 Аляксандр Французаў — 4 гады калоніі агульнага рэжыму.
 Алег Пайташ — 1,5 года абмежавання волі з накіраваннем ва ўстанову адкрытага тыпу (пазней пераведзены на «хатнюю хімію»);
 Уладзімір Демчанка — 1,5 года пазбаўлення волі;
 Віталь Фесік — 2 гады абмежавання волі;
 Сяргей Крук — 2 гады абмежавання волі з накіраваннем ва ўстанову адкрытага тыпу;
 Руслан Міхайлаў — 1,5 года пазбаўлення волі ў калоніі агульнага рэжыму;
 Віталь Богамазаў — 3 гады пазбаўлення волі ў калоніі агульнага рэжыму;
 Яўген Серэнкаў — прысуд невядомы;
 Дзмітрый Берэснеў — 1,5 года пазбаўлення волі ў калоніі;
 Сяргей Ганічэў — 2 гады пазбаўлення волі ў калоніі агульнага рэжыму;
 Віктар Чарэўкоў — 2 гады абмежавання волі без накіравання;
 Артур Панчанка — 3 месяцы арышту на гаўптвахце;
 Максім Аўсянікаў — 3 месяцы арышту на гаўптвахце;
 Валянціна Бераснева — 1,5 года;
 Віталь Алтухоў — 1 год 6 месяцаў абмежавання волі без накіравання;
 Уладзіслаў Корзун — 2 гады абмежавання волі без накіравання;
 Данііл Яроцкі — 1,5 года абмежавання волі без накіравання;
 Андрэй Расулаў — 3 гады калоніі агульнага рэжыму;
 Андрэй Шаўчук — 2 гады 6 месяцаў калоніі агульнага рэжыму;
 Ілля Патрушаў — 2 гады 8 месяцаў калоніі агульнага рэжыму;
 Віктар Шмігельскі — 2 гады 8 месяцаў калоніі агульнага рэжыму;
 Сяргей Пярфільеў — 2 гады калоніі агульнага рэжыму;
 Дзяніс Давыдулін — 1 год 6 месяцаў калоніі агульнага рэжыму;
 Дзмітрый Новік — 2 гады калоніі агульнага рэжыму;
 Яўген Дамарацкі — 2 гады калоніі агульнага рэжыму;
 Яўген Зашчытаў — 3 гады калоніі + 1 год турмы + 6 мес. калоніі ўзмоцненага рэжыму (разам 4 гады 6 месяцаў);
 Аляксандр Шаўцоў — 2 гады 6 месяцаў калоніі агульнага рэжыму;
 Станіслаў Перфільеў — 2 гады «хатняй хіміі»;
 Віталь Калеснікаў — 2 гады 3 месяцы і 28 дзён калоніі;
 Мікалай Ісаенка — 1,5 гады калоніі агульнага рэжыму;
 Пётр Канстанцінаў — 2 гады пазбаўлення волі ў калоніі;
 Яўген Цітоў — 1 год абмежавання волі з накіраваннем ва ўстанову адкрытага тыпу;
 Мікіта Круглік — 2,5 года абмежавання волі без накіравання («хатняя хімія»);
 Ілля Груздзеў — 2,5 года абмежавання волі без накіравання;
 Сяргей Якубенка — 3 гады абмежавання волі без накіравання;
 Ян Сцяцэнка — 2 гады пазбаўлення волі ў калоніі агульнага рэжыму;
 Андрэй Пархамовіч — 2 гады абмежавання волі без накіравання.
 Яўген Сізоў — прысуд: невядома гадоў абмежавання волі без накіравання;
 Дзмітрый Гопта — 2 гады калоніі агульнага рэжыму;
 Віталь Прохараў — 2 гады выхаваўчай калоніі агульнага рэжыму;
 Аляксандр Кісялёў — 3 гады калоніі агульнага рэжыму.
 Яўген Пархамовіч — 2 гады абмежавання волі без накіравання;
 Ілля Сычэвіч — 2 гады абмежавання волі без накіравання;
 Максім Белашыцкі — 2 гады абмежавання волі без накіравання;
 Уладзіслаў Паважны — 1,5 гады абмежавання волі без накіравання;
 Уладзімір Жук — 3 гады пазбаўлення волі.
 Яўген Хар'янаў — 2 гады пазбаўлення волі (калонія агульнага рэжыму);
 Марк Васількоў — 1,5 гады абмежавання волі з накіраваннем;
 Кацярына Якубчык — 2 гады абмежавання волі без накіравання («хатняя хімія»);
 Ілля Кадзетаў — 2 гады абмежавання волі з накіраваннем;
 Кірыл Малышэнка — 2 гады абмежавання волі з накіраваннем;
 Іван Гаўрылаў — 2,5 гады абмежавання волі з накіраваннем.
 Дзмітрый Падлобнікаў — 3 гады пазбаўлення волі (калонія агульнага рэжыму).

 «Рэйкавыя партызаны». Дыверсіі на чыгуначным перагоне Жлобін-Калінкавічы 

 Дзяніс Дзікун — 25 гадоў пазбаўлення волі ў калоніі ўзмоцненага рэжыму;
 Дзмітрый Равіч — 22 гады пазбаўлення волі ў калоніі ўзмоцненага рэжыму;
 Алег Малчанаў — 21 год пазбаўлення волі ў калоніі ўзмоцненага рэжыму;

 Асуджаныя за забастоўку на БМЗ 

 Ігар Повараў — 3 гады калоніі агульнага рэжыму + 1 год турэмнага рэжыму.
 Аляксандр Баброў — 2 гады 6 месяцаў калоніі агульнага рэжыму (пазней «хатняя хімія»);
 Яўген Говар — 2 гады 6 месяцаў калоніі агульнага рэжыму (пазней ПУАТ).
 Святлана Зыль — была затрыманая паводле артыкулаў 356 і 357, пазней вызваленая пад заклад.

 Каментары ў інтэрнэце 

 Зміцер Шчарбін — 1 год пазбаўлення волі ў калоніі агульнага рэжыму;
 Зміцер Яскевіч — 2 гады абмежавання волі без накіравання;
 Іван Янчанка — 3 гады і 6 месяцаў пазбаўлення волі ў калоніі агульнага рэжыму (Справа Зэльцэра);
 Сяргей Сляжоў — 3 гады пазбаўлення волі (Справа Зэльцэра);
 Уладзімір Сушко — 2 гады абмежавання волі з накіраваннем.

 Дапамога палітвязням 

 Наталля Давыдуліна — 3 гады пазбаўлення волі ў калоніі агульнага рэжыму;

 За сарваны сцяг 

 Канстанцін Ціхаміраў — 1 год абмежавання волі без накіравання;
 Яўген Цітоў — 1 год абмежавання волі з накіраваннем (ПУАТ).

 Іншыя справы, звязаныя з удзелам у акцыях 

 Яраслаў Шыш — прысуд: невядомы, мера — «хатняя хімія».

 Удзел у пратэстах у іншых гарадах 

 Алег Буяк — прысуд: невядома гадоў абмежавання волі без накіравання.

 Зноскі 

Катэгорыя:Жлобін
Катэгорыя:Пратэсты ў Беларусі (2020—2021)
Катэгорыя:Палітычны крызіс у Беларусі (2020)
Катэгорыя:2020 год у Беларусі
Катэгорыя:2021 год у Беларусі
Катэгорыя:Акцыі пратэсту ў Беларусі
Катэгорыя:Крымінальныя справы ў Беларусі