Анатоль Іванавіч Алай

Анатоль Іванавіч Алай (, ) — беларускі рэжысёр, сцэнарыст і кінааператар. Народны артыст Беларусі (2017), Заслужаны дзеяч мастацтваў Рэспублікі Беларусь (2008).

 Біяграфія 
Нарадзіўся Анатоль у 1940 годзе ў горадзе Мінск. У 1973 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт. На «Беларусьфільме» ён з’явіўся ў 1961 годзе. Член Саюза кінематаграфістаў Беларускай ССР. Напісаў кнігу «Сустрэчы на ўсё жыццё: запіскі кінааператара».

 Бацька 
Амаль усё сваё жыццё Анатоль жыў без свайго бацькі — Івана Аляксеевіча Алая. Калі Анатолю было ўсяго 8 месяцаў яго бацька пайшоў на фронт. 2 ліпеня 1941 года Бацька Анатоля трапіў у палон пад Стоўбцамі — і больш пра яго нічога не было вядома. Усё сваё жыццё Анатоль прысвяціў пошуку свайго бацькі. У якім горадзе б ён не быў увесь час заходзіў у рэдакцыі, прасіў раздрукаваць адзіную рэч якая ў яго засталося ад бацькі — фатаграфію. На вуліцах пастаянна пытаўся ў людзей: «Ці не ведаеце вы такога чалавека?» І ўсё ж такі цуд адбыўся, у дрэздэнскім аб’яднанні «Саксонскія мемарыялы» знайшліся звесткі пра бацьку. Па гэтай гісторыі Анатоль зняў фільм пад назвай «Чорны крумкач». Гэты фільм паглядзела больш за 300 тысяч чалавек.

 Аператарскія працы 
 1974 — «Фільм даўжынёю ў паўстагоддзя»
 1980 — «Хроніка знаходжання на зямлі»
 1981 — «Дзевяноста шостая восень»

 Рэжысёрскія працы 
 1988 — «Не плачце пра мяне…»
 1990 — «Марынеска»
 1992 — «Чорная дарога»
 2003 — «Гастэла»
 2006 — «Чарнобыльскі крыж»
 2017 — «Чорны крумкач»

 Узнагароды і званні 
  літаратурных прэмій імя Алеся Адамовіча;
 Лаўрэат прэміі імя ;
 Лаўрэат прэміі Міністэрства абароны Рэспублікі Беларусь;
 Лаўрэат спецыяльнай прэміі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь дзеячам культуры і мастацтва (2006);
 Лаўрэат  за 2019-2020 гады;
 Уладальнік вышэйшай узнагароды нацыянальнага кіно-залатога медаля Юрыя Тарыча;
 Лаўрэат прэміі прафсаюзаў Беларусі;
 Народны артыст Беларусі (2017);
 Заслужаны дзеяч мастацтваў Рэспублікі Беларусь (2008).

 Гл. таксама 
 Спіс народных артыстаў Беларусі

 Заўвагі 

Катэгорыя:Лаўрэаты Спецыяльнай прэміі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь дзеячам культуры і мастацтва
Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы мастацтваў Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Народныя артысты Беларусі
Катэгорыя:Рэжысёры Беларусі
Катэгорыя:Рэжысёры СССР