Мяцеліца (аповесць)

«Мяце́ліца» – аповесць Аляксандра Сяргеевіча Пушкіна з цыклу «Аповесцей нябожчыка Івана Пятровіча Белкіна», напісаная ў Болдзіне. Аповесць напісана апошняй у цыкле; яна была скончана 20 кастрычніка 1830 года.

Як і аповесць «Паненка-сялянка», «расказана» падстаўному аўтару Белкіну дзявіцай 

Аповесць цесна перагукаецца з баладай Васіля Жукоўскага «Святлана», пачынаючы з эпіграфа, агульнага містычнага настрою і заканчваючы развязкай-тлумачэннемКомментарии к повести  на сайте издательства «Просвещение»..

 Храналогія 
Храналогія падзей аповесці даволі дакладна ўстаноўлена ў ёй самім аўтарам:
 пачатак 1812 года: уцёкі Мар'і Гаўрылаўны з дому і вянчанне з гусарам Бурміным.
 канец зімы ці вясна 1812 года: ад'езд Уладзіміра ў армію.
 12 чэрвеня 1812 года: уварванне французскай арміі ў Расію, пачатак вайны 1812 года.
 26 жніўня 1812 года: Барадзінская бітва, раненне і неўзабаве смерць Уладзіміра «ў Маскве, напярэдадні ўступлення французаў». Перадавыя часткі напалеонаўскай арміі ўвайшлі ў Маскву 2 верасня 1812 года.
 31 сакавіка 1814 года: уступленне рускай арміі ў Парыж.
 канец 1814 — зіма ці вясна 1815 года: прыезд палкоўніка Бурміна і знаёмства з Мар'яй Гаўрылаўнай.
 лета 1815 года: размова Бурміна і Мар'і Гаўрылаўны. Размова адбываецца праз тры гады пасля смерці Уладзіміра.

 Беларускія пераклады 
Аповесць у перакладзе на беларускую мову выдавалася ў 1936Пушкін, А. С. Выбраная проза і 1938Пушкін, А. С. Аповесці нябожчыка Івана Пятровіча Белкіна гадах.

 У мастацтве 
 «Мяцеліца» — аповесць Аляксандра Дзюма-бацькі, напісаная на аснове аповесці Пушкіна і ўключаная ў зборнік «Успаміны Антоні»;
 1918 — «Мяцеліца» — нямы фільм. Рэжысёр Мікалай Малікаў (фільм не захаваўся);
 1964 — «Мяцеліца» — фільм (СССР). Рэжысёр Уладзімір Басаў. Да гэтага фільма кампазітарам Георгіем Свірыдавым напісаны раманс «Мяцеліца» (які пазней быў перапрацаваны ў сюіту і стаў самастойным, шырока вядомым творам), а таксама іншыя музычныя ілюстрацыі да аповесці;
 1984 — «Мяцеліца» — тэлеспектакль (СССР). Рэжысёр Пётр Фаменка;
 2010 — «Мяцеліца» — лялечны мультфільм студыі «Пчела» (Расія). Рэжысёр Марыя Муат.

 Крыніцы 

 Літаратура 
 Беларускі пераклад аповесці «Мяцеліца»

Катэгорыя:Літаратурныя творы на рускай мове
Катэгорыя:Творы Аляксандра Пушкіна
Катэгорыя:Творы 1830 года
Катэгорыя:Проза Аляксандра Пушкіна