Беларусь (санаторый, Місхор)

Беларусь — санаторый у Крыме, які належыць Рэспубліцы Беларусь. Знаходзіцца на тэрыторыі пасёлка Карэіз, у раёне Місхор. Галоўны корпус санаторыя (корпус № 1) — помнік горадабудаўніцтва і архітэктуры.

 Гісторыя 
Міністэрства земляробства і дзяржаўных маёмасцяў Расійскай імперыі запланавала будаўніцтва санаторыя на тэрыторыі вёскі Місхор у 1904 годзе, аднак з-за адсутнасці сродкаў яно пачалося на ахвяраванні толькі праз дзесяць гадоў. Архітэктарам галоўнага будынка санаторыя выступіў Пётр Шчакотаў, які выканаў яго ў стылі архітэктуры Адраджэння. Будаўніцтва каштавала 300 тысяч рублёў. Вада ў санаторый была праведзена ад Міхайлаўскай горнай крыніцы, якой валодаў вялікі князь Георгій Міхайлавіч.

Фінансавую дапамогу аказваў міністр народнай асветы Павел Ігнацьеў, а ганаровым папячыцелем стаў міністр дзяржаўных маёмасцяў Аляксандр Крывашэін. Па гэтай прычыне пабудаваная ў 1916 годзе ўстанова атрымала назву «Місхорская санаторыя Міністэрства земляробства імя статс-сакратара Аляксандра Васільевіча Крывашэіна».

Пасля ўсталявання савецкай улады ў Крыме санаторый быў нацыяналізаваны і перайменаваны ў «Місхорскі санаторый імя наркамздрава Сямашкі», а пазней называўся «Горнае сонца». У 1927 годзе УЦВК і Саўнаркам РСФСР прынялі рашэнне перадаць установу ў карыстанне Народнага камісарыята аховы здароўя РСФСР. У 1930-я гады санаторый належаў курортнаму трэсту ЮБК Наркамздрава РСФСР, але з-за фінансавых цяжкасцяў не функцыянаваў цэлы год. 24 лістапада 1930 года куртрэст прыняў рашэнне пачаць продаж віна з Місхорскага склепа «Южлечвино», які быў пабудаваны на тэрыторыі санаторыя яшчэ ў XIX стагоддзі для патрэб маёнтка «Місхор».

Да пачатку Вялікай Айчыннай вайны санаторый меў два лячэбныя карпусы з фізіятэрапеўтычным, зубалячэбным і рэнтген-кабінетамі, лабараторыяй, інгаляторыем, а таксама складамі, майстэрнямі, гаражамі, бензасховішчам, пральняй, аранжарэяй і жылымі дамамі для супрацоўнікаў. Шкода санаторыю, нанесеная нямецкімі акупацыйным рэжымам, была ацэнена савецкімі ўладамі ў 4 мільёны рублёў. Зноў санаторый быў адкрыты ў 1947 годзе. У 1950-я гады быў праведзены капітальны рамонт памяшканняў санаторыя і будаўніцтва корпуса № 4. У гэты ж час філіялам «Горнага сонца» з’яўляўся санаторый «Цюзлер».

У сярэдзіне 1950-х гадоў санаторый быў перапрафіляваны ў санаторый нервова-саматычнага кірунку і перададзены Міністэрству аховы здароўя Беларускай ССР, атрымаўшы назву «Белоруссия». У наступны дваццацігадовы перыяд на тэрыторыі санаторыя былі пабудаваныя спальныя карпусы № 2 і 3, лячэбны корпус і клуб-сталовая. Загадам міністра аховы здароўя БССР ад 23 лютага 1990 года санаторый быў перапрафіляваны ў здраўніцу для лячэння пацярпелых ад аварыі на Чарнобыльскай АЭС. 24 сакавіка 1999 года санаторый быў перададзены Кіраўніцтву справамі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. У 2005 годзе было завершана будаўніцтва корпуса № 5.

Пасля анексіі Крыма Расіяй санаторый адчуваў праблемы з запаўненнем нумароў, бо спыніліся прамыя авія- і чыгуначныя зносіны паміж Крымам і Беларуссю праз тэрыторыю Украіны. Так, у красавіку 2014 напаўняльнасць санаторыя складала толькі 4 %. Беларускі дзяржаўны тураператар «Цэнтркурорт» паведамляў, што нягледзячы на адкрыты продаж пуцёвак у санаторый, адпачывальнікі вымушаныя самастойна дабірацца да санаторыя. У сувязі з гэтым кіраўніцтва пачало пераарыентацыю на продаж пуцёвак жыхарам Расіі і Украіны. У 2015 годзе ўстанову перарэгістравалі паводле расійскага заканадаўства, а ў наступным годзе Рэспубліка Беларусь аднавіла закупку пуцёвак з арганізацыяй трансферу праз тэрыторыю Расійскай Федэрацыі.

Галоўны корпус санаторыя (корпус № 1) Савета Міністраў Рэспублікі Крым ад 20 снежня 2016 года прызнаны аб’ектам культурнай спадчыны Расіі рэгіянальнага значэння як помнік горадабудаўніцтва і архітэктуры.

 Крыніцы 

 Спасылкі 
 Профіль на сайце Кіраўніцтва справамі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь
 Мисхорская санаторыя імя статсъ-сакратара а. в. Кривошеина і горна-Лясная здраўніца "Тюзлеръ" на Южномъ беразе Крыму

Катэгорыя:Славутасці Крыма