Штрбскае плеса

Штрбскае плеса (па-славацку: Štrbské pleso, па-польску: Szczyrbskie jezioro) — другое па велічыні возера ў славацкай частцы Высокіх Татраў і найбольш тыповае марэннае возера (pleso).

Знаходзіцца на вышыні 1 346 м над узроўнем мора у месцах злучэння Фуркоцкай і Млыніцкай даліны. Яно мае плошчу 19,76 га, максімальная глыбіня 26 м, даўжыня 640 м і шырыня 600 м. У сярэднім 155 дзён у годзе пакрыта лёдам. Гэта другое па велічыні возера ў Славакіі. Не мае ні вытокаў, ні прытокаў. Воды возера напаўняюцца з дапамогай вадаспадаў.

 Назва возера 
Возера было названае ў гонар татранскай вёскі Штрба, на тэрыторыі якой яно і знаходзіцца. Штрабчане задоўга да новай назвы называлі яго «плеса» або «Плеса».

 Гісторыя 
злева|міні| Від на Штрбскае Плеса ў 1902 годзе
Плеса належала сям'і Сэнцівані з Ліптава, у якой венгерская дзяржава купіла яго ў 1901 годзе . Штрбскае плеса выкарыстоўвалася Сэнцівані для адпачынку. Турыстам і гасцям прапаноўвалі спартыўную рыбалку, купанне і катанне на лодках. Возера выкарыстоўвалася не толькі для адпачынку. З яго да 1902 года здабывалі вялікую колькасць лёду. Зімой 1872/73 г. яны даставілі некалькі вагонаў лёду ў рэстараны Будапешта. Лёд дабіраўся да Вены, Берліна і Будапешта, нават да Тымішаары, Рацібужа і Уроцлава. За сезон тут было занята каля 200 рабочых і не менш за дзесяць фурманаў. Захаваліся дакументы, згодна з якімі татранскі лёд быў замоўлены венскім каралеўскім дваром. Татранскі лёд быў сур'ёзным канкурэнтам нарвежскаму, які завозіўся ў Цэнтральную Еўропу. 

 Фаўна 
У першай палове XIX стагоддзя возера было незарыбленым і чыстым. Ручаёвая стронга (Salmo trutta morpha fario) была занесена ў возера з бліжэйшых ручаёў з-за ўплыву чалавека і штучнага зарыблення. Нягледзячы на тое, што яна добра адаптавалася і размнажалася, стронгу таксама рэгулярна зарыблялі штучна, як і іншых ласасёвых рыб: вясёлкавую стронгу (Oncorhynchus mykiss) і амерыканскага харыуса. Толькі азёрная стронга (Salmo trutta morpha lacustris), якой падчас нерасту неабходна плыць па водным прытоку (які не знаходзіцца ў басейне), не змагла размножыцца.

Рэдкая сіг-марэна (Coregonus maraena) жыве ў басейне. Занесена ў возера з возера Медзьве ў Польшчы. Гэты від жыве ў польскіх і нямецкіх азёрах Балтыйскага мора.  Штрбскае возера, напэўна, адзінае месца ў свеце, дзе яно жыве ў чыстым выглядзе.

У цяперашні час у возеры жывуць папуляцыі кумжы (Salmo labrax), шчупака (Esox lucius) і сіг-марэны (Coregonus maraena)[11]. З земнаводных у ваколіцах адзначаны травяная жаба і звычайная жаба[11]. У раёне жылой забудовы каля возера сустракаюцца кажаны: рыжая вячэрніца (Nyctalus noctula) і нетапыр-карлік (Pipistrellus pipistrellus).

 Спорт на возеры 
Летам у возеры плавалі, а зімой - каталіся на лёдзе. У лютым 1920 года павінны былі адбыцца зімовыя спартыўныя гульні. На іх павінны былі спаборнічаць хакеісты, фігурысты, канькабежцы і лыжнікі. Аднак спаборніцтвы не адбыліся з-за дрэннага надвор'я. 5-6 лютага 1925 года на лёдзе возера прайшоў чэмпіянат Еўропы па хакеі, а з 1930 года на возеры прайшлі некалькі канькабежных гонак.

 Як дабрацца 

 У 1896 годзе была пракладзеная зубчастая чыгунка са Штырбы. Татранская электрыфікаваная чыгунка злучае мясцовасць са Стары Смокаўцам. Адлегласць па трасе ад Ліптаўскага Градка праз Подбанске — 32 км. З Попрада праз Стары Смокавец — 30 км. З Татранскай Штрбы — 7 км. Са Світа праз Шцёлу — 20 км.

 Турыстычныя маршруты 

 Па чырвонай сцежцы ад Попрадскага возера (1 гадзіна) або ад Трох крынічак (3,5 гадзіны)
 Па зялёнай сцежцы ад скрыжавання Белы Ваг
 Па сіняй сцежцы з Татранскай Штрбы

 Спасылкі 

Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі
Катэгорыя:Азёры паводле алфавіта
Катэгорыя:Азёры Славакіі