Нурхон Юлдашхаджаева

Нурхон Юлдашхаджаева () — адна з першых узбекскіх жанчын, якія танцавалі на сцэне без паранджы. Яна нарадзілася ў 1913 годзе ў Маргілане Ферганскай вобласці і была забітая клінковай зброяй уласным братам за тое, што танцавала перад гледачамі з адкрытым тварам ў 1929 годзе. Гэта было National Encyclopedia of Uzbekistan (OʻzME). Birinchi jild. Tashkent, 2000 link . Бацька Нурханы Юлдашхаджаевай і яе брат Саліхаджа былі пакараныя смерцю за ўдзел у забойстве, а , які замовіў забойства, быў сасланы.

 Біяграфія 
Нурхон збегла з дому ў маладым узросце, каб далучыцца да рускай танцавальнай трупы. Яе калегамі былі сёстры будучая народная артыстка СССР Тамара Ханум і будучая народная артыстка Узбекістана Гаўхар Рахімава. Неўзабаве пасля далучэння да групы 8 сакавіка 1928 года яна і іншая танцорка выйшлі на сцэну і публічна знялі пакрывалы. Калі танцавальны калектыў быў у яе родным Маргілане, яна вырашыла наведаць родных. Цётка прывяла яе ў дом і сказала, што яе шукае брат. Затым ён зарэзаў яе і адразу ж прызнаўся ў злачынстве пасля прыбыцця паліцыі на месца здарэння. Ён прызнаў, што забойства было наўмысным па патрабаванні іх бацькі, мінбашы і мулы Камаля Г’ясава, якія прымусілі яго паклясціся на Каране забіць яе. На наступны дзень пасля яе смерці на плошчы прайшлі масавыя пахаванні. Тысячы людзей наведалі мемарыял, а жанчыны скідалі пакрывалы перад яе трунойAvdeeva, Lyubov (2009). Тамара Ханум. Моя жизнь. Воспоминания о себе и выдающихся деятелях искусств Узбекистана. Tashkent: Национальной библиотеки Узбекистана имени А. Навои.. Пасля яе бацька і брат былі асуджаныя і пакараныя за ўдзел у забойстве, а мінбашы і мула сасланыя

 Наступствы 
Пасля смерці яна была ўдастоена гонару ўладаў СССР як мужны савецкі ўзор і пакутніца, падобная Турсуной Сайдазімавай. Помнік Нурхон быў пабудаваны і ўсталяваны ў Маргілане перад Домам культуры. Створаная скульптарам Валянцінам Клебансавым у 1967 годзе, статуя Нурхон была дэмантаваная ў 1993 годзе, неўзабаве пасля распаду Узбекскай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі у 1991 годзеColin Thubron, The Lost Heart of Asia. Heinemann, 1994. Помнік маладой жанчыне, які ўвасабляе барацьбу за {{нп3|Правы жанчын|жаночую эмансіпацыю|uk|Права жінок}} і прысвечаны феміністцы эпохі «{{нп3|Худжум||uk|Худжум}}», лічыўся амаральным у постсавецкім Узбекістане. У горадзе Фергане ёсць кінатэатр, які да гэтага часу носіць яе імя, кінатэатр «Нурхон».

Каміль Яшэн напісаў папулярны мюзікл пра жыццё Нурхон, малюючы яе пакутніцай.

 Крыніцы 

Катэгорыя:Прапаганда ў СССР
Катэгорыя:Узбекі
Катэгорыя:Актрысы Узбекістана