Рызамат Мусамухамедаў

Рызамат Мусамухаме́даў ( 24 лютага 1881, Ташкент — 13 сакавіка 1979, Кібрай) — савецкі перадавы вінаградар і арганізатар вытворчасці, Герой Сацыялістычнай Працы.

 Біяграфія 
Нарадзіўся 24 лютага 1881 года ў горадзе Ташкенце Туркестанскага генерал-губернатарства (цяпер Узбекістан) у сям’і патомнага вінаградара. Узбек. З 1895 года працаваў у вінаробнай фірме «Дэгрэс» блізу Ташкента, у якой да 1914 года працаваў яго бацька. З 1914 года працаваў вінаградарам, затым галоўным спецыялістам гаспадаркі «Кенсан», з 1922 года — вінаградарам станцыі «Аквак», пазней загадваў доследным вінаграднікам Ак-Кавацкай доследнай станцыі Усесаюзнага навукова-даследчага інстытута баваўнаводства і ірыгацыіГерои страны .

З 1947 года працаваў інструктарам Ташкенцкага абласнога ўпраўлення сельскай гаспадаркі, з 1950 года — галоўны аграном па вінаградарстве Міністэрства сельскай гаспадаркі Узбекскай ССР. Пад яго кіраўніцтвам і па яго праектах у Галодным стэпе, Каракалпакстане, Харэзмскім аазісе, Бухары і Самаркандзе было закладзена 75 садоў і вінаграднікаў агульнай плошчай каля 4 тысяч гектараў.

Абіраўся дэпутатам Вярхоўнага Савета Узбекскай ССР 2-5 скліканняў.

Жыў у Ташкенце. Памёр 13 сакавіка 1979 года ў Кібраі, пахаваны ў Ташкенце на могілках Ялангач-2Мемориал памяти .

 Узнагароды і званні 

 Герой Працы (1936);
 Герой Сацыялістычнай Працы (5 лістапада 1962; за вялікія заслугі ў развіцці вінаградарства, распрацоўку прагрэсіўных спосабаў вырошчвання вінаграднікаў і падрыхтоўку кадраў вінаградараў у калгасах і саўгасах;
 Лаўрэат Сталінскай прэміі 3-й ступені (1952; за карэннае ўдасканаленне метадаў фарміравання, абрэзкі вінаградных кустоў і рэканструкцыі вінаграднікаў);
 Ганаровы акадэмік АН Узбекскай ССР (1957—1961);
 Заслужаны вінаградар Узбекскай ССР (1935);
 Заслужаны аграном Узбекскай ССР (1971);
 Узнагароджаны:
 3 ордэны Леніна (25 снежня 1945; 11 студзеня 1957; 5 лістапада 1962);
 ордэн Кастрычніцкай рэвалюцыі (27 жніўня 1971);
 2 ордэны Працоўнага Чырвонага Сцяга (23 студзеня 1946; 16 студзеня 1950);
 ордэн «Знак Пашаны» (15 лютага 1939; за стварэнне аднаго з лепшых вінаграднікаў у Сярэдняй Азіі плошчай 40 гектараў з сярэдняй ураджайнасцю 14 тон з гектара, а з асобных участкаў — да 25-30 тон высакаякасных сартоў вінаграду);
 медалі, а таксама 3 вялікія залатыя, 4 малыя залатыя, вялікі срэбны і 7 бронзавых медалі УСГВ і УДНГ СССР, медалём імя І. В. Мічурына.

 Ушанаванне памяці 
Яго імем названы навучальныя ўстановы, вуліца ў Ташкенце, калектыўныя гаспадаркі ў Сырдар’інскай і Ташкенцкай абласцях. Назва «Рызамат» прысвоена элітнаму сорту вінаграда з салодкімі і буйнымі пладамі.

 Вобраз у культуры 
Часта паказваецца правобразам героя фільма 1969 года «» — старога, які павёз на фронт эшэлон з яблыкаміГерой Социалистического Труда Мусамухамедов Ризамат  // Герои страныЭржан Анарбаев — Его великое имя- Ризамат-ота Мусамухамедов  // Naspravdi, 4 июня 2020Лилия Николенко — Наш любимый виноград Ризамат-ота и Великая Отечественная война  // Письма о Ташкенте, 9 мая 2020.

 Крыніцы 

 Літаратура 

 Энциклопедия виноградарства / гл. ред. А. И. Тимуш. — Кишинев : Гл. ред. Молдавской Советской Энциклопедии, 1986

Катэгорыя:Постаці Ташкента
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Узбекскай ССР
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Вучоныя Узбекістана
Катэгорыя:Аграномы СССР
Катэгорыя:Селекцыянеры СССР
Катэгорыя:Аграномы Узбекістана
Катэгорыя:Селекцыянеры Узбекістана