Сабор Аляксандра Неўскага (Новасібірск)

Сабор святога дабравернага князя Аляксандра Неўскага () — праваслаўны храм у Новасібірску, пабудаваны як помнік наладжвальніку Вялікага Сібірскага шляху імператару Аляксандру III. Адзін з першых каменных будынкаў горада. Належыць да Новасібірскай епархіі Рускай праваслаўнай царквы.

У снежні 1895 года быў асвечаны часовы драўляны малітоўны дом, зборы якога ўказам кансісторыі павінны былі паступаць у камітэт па пабудове храма.

Будаўніцтва вялося ў 1897—1899 гадах.

У 1920-я — 1930-я гады сабор належаў абнаўленцам. Зачынены ў 1937 годзе, пасля арышту 30 верасня таго ж года абнаўленчага мітрапаліта Заходне-Сібірскага Аляксандра (Увядзенскага). Прадпрымаліся спробы ўзарваць будынак, але былі разбураны толькі перагародкі. У 1940-я гады ў будынку сабора размяшчаўся праектны інстытут «Прамбудпраект». У 1957 годзе ў ім размясцілася Заходне-Сібірская студыя кінахронікі (знаходзілася ў будынку да красавіка 1984 года). У прыватнасці, тут выпускаўся вядомы кіначасопіс «Сібір на экране», дакументальныя фільмы. За гэтыя гады ў саборы быў цалкам знішчаны роспіс, уладкованыя дадатковыя перакрыцці (утварыліся тры паверхі, у купале быў зроблены пакой).

У 1971 годзе пры працах па пракладцы кабеля побач з саборам была знойдзена магіла яго будаўніка Мікалая Ціхамірава. Яго парэшткі перанеслі на Заяльцоўскія могілкі Новасібірска.

У 1984 годзе будынак перадалі Новасібірскай філармоніі. Быў распрацаваны праект яго рэстаўрацыі і пераабсталявання для ўладкавання ў ім канцэртнай залы для камернага хору (уключаў у сябе пабудову дадатковага падземнага яруса). У 1988 годзе планавалася пачаць працу, але дзякуючы ўмяшанню грамадскасці пачалася кампанія за вяртанне сабора Рускай праваслаўнай царкве.