Saxon (БТР)

AT105 «Саксон» (, у пер. «сакс») — брытанскі колавы бронетранспарцёр 1970—1980-х гадоў. Вырабляўся да 1995 годаКолёсный бронетранспортёр Saxon (4х4) // Бронетанковая техника мира: справочник / сост. О. Н. Брилев. М., АРМС-ТАСС, 2006. стр.84-85.

 Гісторыя 

 Распрацоўка 
У пачатку 1970-х гадоў брытанская кампанія GKN Sankey Ltd распрацавала паліцэйскія бронеаўтамабілі AT100, з колавай формулай 4×2 для прымянення ва ўмовах горада, і AT104, з колавай формулай 4×4 для прымянення ва ўмовах перасечанай мясцовасці, для падаўлення бунтаў у слабаразвітых краінах і на перыферыі. Абедзве машыны прызначаліся для правядзення ваенна-паліцэйскіх аперацый і іншых мерапрыемстваў унутранай бяспекі (internal security operations). У адпаведнасці з тагачаснай брытанскай ваеннай дактрынай Міністэрства абароны Вялікабрытаніі патрабавала ад распрацоўшчыкаў прадставіць на выпрабаванні недарагія ўзоры браняванай аўтамабільнай тэхнікі.

Дасведчаныя прататыпы машын мелі наступныя характарыстыкі:
 Аддзяленне кіравання, баявое аддзяленне і дэсантнае аддзяленне.
 Перавозка на борце дзесяці—дванаццаці чалавек са зброяй і рыштункам.
 12,5-мм лэбавая броня і 6-мм бронекорпус па бартах і зверху на даху.
 Дызельны рухавік магутнасцю 100 к. с.Armored Cars. // Military Review. — April 1973. — Vol. 53 — No. 4 — P. 96.
 Каля 4,6 м у даўжыню, 2,4 м у вышыню і 2,13 метраў у шырыню.
Пазней на базе AT104 была распрацавана мадыфікацыя AT105, якая атрымала назву Saxon.

 Эксплуатацыя 
Серыйная вытворчасць AT105 пачата ў 1976 годзе. З 1973 па 1984 год на экспарт у Бахрэйн, Кувейт, Малайзію і Аман было пастаўлена каля 200 машын. Улетку 1982 года брытанская армія вырашыла замовіць браневікіВеликобритания // "Зарубежное военное обозрение", № 8, 1982. стр.79 для мотапяхотных батальёнаў. Тады ж яны атрымалі пазначэнне Saxon.

У 1990-я гады браневікі знаходзіліся на ўзбраенні брытанскага міратворчага кантынгенту ў Босніі. У ходзе эксплуатацыі было ўстаноўлена, што ўстаноўка кулямёта падняла цэнтр цяжару машыны. У выніку БТР стаў пераварочвацца, што прывяло да шэрагу няшчасных выпадкаўСергей Вэй. Великобритания выводит из эксплуатации бронетранспортеры Saxon  // «Army Guide» от 1 августа 2006. У далейшым, AT105 выкарыстоўваліся брытанскім кантынгентам у пачатковы перыяд Іракскай вайны«Covered by the machine-gun mounted on the Saxon armoured truck»Jason Burke. Why were six Britons left to die in an Iraqi marketplace?  // «The Guardian» от 29 июня 2003

Хоць першапачаткова меркавалася, што БТР «Саксон» застанецца на ўзбраенні брытанскай арміі да 2014 года, у 2006 годзе было прынята рашэнне аб замене AT105 у механізаваных батальёнах брытанскай арміі на мадэрнізаваныя гусенічныя бронетранспарцёры FV430. Пры гэтым 141 адзінка яшчэ працягвала эксплуатавацца паліцэйскімі сіламі ў Паўночнай Ірландыі. Станам на 1 чэрвеня 2006 года, на ўзбраенні брытанскай арміі заставалася 590 браневікоў «Saxon», якія паступова замянялі на баявыя машыны пяхоты «Warrior»«Saxon. Amount: 590 vehicles»Mark Oliver. How the British Army organises its personnel  // «The Guardian» от 1 июня 2006.

Эксплуатацыя AT105 брытанскай арміяй працягвалася па меншай меры да 2008 года, яны выкарыстоўваліся ў вайне ў Афганістане«more than 700 armoured vehicles that could be deployed to protect British personnel in Helmand are out of action. In total, 712 of the 2,136 Warrior and Saxon vehicles»Mark Townsend. Special forces find proof of Iran supplying Taliban with equipment to fight British  // «The Guardian» от 22 июня 2008.

Увосень 2014 года быў заключаны кантракт на пастаўку 75 БТРаў ва Украіну.

 Канструкцыя 
БТР створаны на шасі 4-тоннага брытанскага армейскага грузавіка Bedford MK, паўнапрываднай версіі аўтамабіля Bedford TK.

Корпус бронемашыны зварны, выраблены са сталёвых бранявых лістоў, якія забяспечваюць абарону ад куль з 7,62 мм стралковай зброі.

На даху машыны ўсталяваная нерухомая камандзірская вежка з люкам, які адкрываецца назад.

 Узбраенне 
Першапачаткова ў якасці ўзбраення была прадугледжана ўстаноўка аднаго 7,62-мм кулямёта або двух спараных 7,62-мм кулямётаў (з боекамплектам 1000 патронаў).

13 лютага 2015 прадстаўнік «Украбаронпрама» паведаміў, што пастаўленыя бронемашыны будуць узброеныя 7,62-мм кулямётам КТ-7,62В Украину прибыли 20 британских бронеавтомобилей  // LB.UA от 13 февраля 2015. Пераабсталяванне праводзілася на заводзе «Маяк»«Укроборонпром» готовий озброїти бронеавтомобілi «Saxon» в найкоротший термін // официальный сайт ГК «Укроборонпром» от 23 марта 2015. Ужо 4 красавіка на палігоне вучэбнага цэнтра Нацыянальнай гвардыі Украіны ў вёсцы Новыя Пятроўцы Кіеўскай вобласціПорошенко осмотрел военную технику в Новых Петровцах: фоторепортаж  // «Корреспондент. NET» от 4 апреля 2015 быў прадстаўлены дэманстрацыйны ўзор браневіка «Саксон», на які ўстаноўлены адзін 12,7 мм кулямёт ДШКМ і два 7,62-мм кулямёта ПКБ«Укроборонпром» озброїв військовi «хамери» та «саксони» // официальный сайт ГК «Укроборонпром» от 8 апреля 2015.

 Сілавая ўстаноўка і хадавая частка 
Першапачаткова БТРы «Саксон» былі абсталяваныя шасціцыліндравым дызельным рухавіком Bedford 500 магутнасцю 164 к. с. і механічнай трансмісіяй, аднак у далейшым частка бронемашын апошніх гадоў выпуску, якія знаходзіліся на ўзбраенні брытанскай арміі, была абсталявана шасціцыліндравым рухавіком TH Cummins магутнасцю 160 к. с. і аўтаматычнай трансмісіяй.

 Дадатковае абсталяванне 
На AT-105 Saxon могуць быць устаноўлены:
 прылада для адстрэлу дымавых гранат
 лябёдка
 абагравальнік
 бульдозерны адвал
 фара-шукальнік

 Варыянты і мадыфікацыі 
 бронетранспарцёр
 AT105C — камандна-штабная машына з дадатковым радыёабсталяваннем
 Saxon Patrol Vehicle — паліцэйская бронемашына для выкарыстання ў Паўночнай Ірландыі (на бартах устаноўлены кратаваныя рассоўныя экраны для абароны ад кінутых камянёў і г. д.)
 медыцынская машына (адна машына была выраблена для выкарыстання ў Паўночнай Ірландыі)

У красавіку 2015 года адзін з пастаўленых ва Украіну бронетранспарцёраў «Саксон» быў пераабсталяваны ў разведвальную машыну (з відэакамерай на гідраўлічнай мачце)Из Saxon сделали автомобиль-разведчик  // «AUTO-Consulting.UA» от 14 апреля 2015.

 Краіны-эксплуатанты 
міні|AT105 «Саксон» Сухапутных войск Украіны
  — больш за 4 адзінкі станам на 2018 годThe Military Balance 2018. — P. 459.
  — невядомая колькасць станам на 2018 годThe Military Balance 2018. — P. 344.
  — 140 адзінак станам на 2018 годThe Military Balance 2018. — P. 284.
  — 25 адзінак станам на 2018 годThe Military Balance 2018. — P. 475.
  — 15 адзінак на 2018 годThe Military Balance 2018. — P. 354.
  — 28 адзінак станам на 2021 годThe Military Balance 2021. — P. 458.
  — больш за 25 адзінак станам на 2021 годThe Military Balance 2018. — P. 484.
  — 10 адзінак станам на 2014 годThe Military Balance 2014. — P. 313.
  — 60 адзінак станам на 2014 годThe Military Balance 2014. — P. 323.
  — 5 адзінак
  — больш за 70 адзінак станам на 2015 годThe Military Balance 2018. — P. 480.
  — 75 адзінак станам на 2016 годБританский генерал назвал броневики Saxon бесполезными для украинской армии  // LENTA.RU от 15 февраля 2015Бирюков: В Украину прибыли 55 «Саксонов»  // «Украинская правда» от 15 июня 2015
  — зняты з узбраення ў 2008 годзе
  — зняты з узбраення ў 2009 годзе

 Заўвагі 

 Спасылкі 

 Stockholm International Peace Research Institute (звесткі аб пастаўках узбраення і ваеннай тэхнікі) 

Катэгорыя:Бронетранспарцёры
Катэгорыя:Бранятэхніка Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі