Фамоз бульбы

Фамоз бульбы. — С. 185, або Гузікавая гніль бульбы — грыбковае захворванне бульбы, якое выклікаецца двума відамі грыбоў:  і .

 Гісторыя 
Фамоз бульбы ўпершыню быў заўважаны ў Еўропе ў Шатландыі ў 1930 годзе. Верагодна, яго завезлі сюды з насенным матэрыялам. З тых часоў ён распаўсюдзіўся ў іншых раёнах вырошчвання бульбыSylwester Sobkowiak, Emil Stefańczyk, Jadwiga Śliwka, Fomoza ziemniaków – występowanie sprawców choroby oraz ich znaczenie w przechowalnictwie ziemniaka, „Ziemniak Polski” (1), 2016.

 Сімптомы 
Хвароба выяўляецца позна, у асноўным падчас захоўвання бульбы. На клубнях, заражаных відамі роду , з'яўляюцца карычневыя гнілыя плямы, якія ў канчатковай стадыі становяцца светлымі і ўтвараюць ямкі, у якіх развіваецца міцэлій. Гэтыя ямкі нагадваюць адбітак вялікага пальца. Спачатку міцэлій бялёсы, затым ружова-фіялетавы. Акрамя таго, на скурцы клубняў з'яўляюцца вельмі дробныя бародаўкі, вышынёй 0,1 мм. Гэта пікніды ўзбуджальнікаў. На папярочным разрэзе клубня заражаная зона адрозніваецца колерам ад здаровайSylwester Sobkowiak, Emil Stefańczyk, Jadwiga Śliwka, Fomoza ziemniaków – występowanie sprawców choroby oraz ich znaczenie w przechowalnictwie ziemniaka, „Ziemniak Polski” (1), 2016.

Сімптомы фамозу бульбы аналагічныя сімптомам, выкліканым . Аднак пры фамозе на паверхні клубняў не ўтвараецца налёт, а клубень унутры першапачаткова мае колер ад ласосева-ружовага да аранжавага, нарэшце, пурпурна-шэрага. Таксама ёсць прыкметная розніца па краях плям; пры сухой гнілі яны недакладныя, пры фамозе выразна адмежаваныя ад здаровай тканкі.

Некаторыя разнавіднасці ўзбуджальнікаў пашкоджваюць і надземныя часткі парасткаў бульбы. Пры спрыяльных умовах яны выклікаюць плямістасць на лісці. Пад скуркай лісця ўтвараюцца пікніды. Вонкава можа нагадваць , але плямы чорныя, а пры альтэрнарыёзе карычневыя. Акрамя таго, плямы, выкліканыя фамозам, зліваюцца разам, што робіць ліст падобным на абпаленыSylwester Sobkowiak, Emil Stefańczyk, Jadwiga Śliwka, Fomoza ziemniaków – występowanie sprawców choroby oraz ich znaczenie w przechowalnictwie ziemniaka, „Ziemniak Polski” (1), 2016.

 Эпідэміялогія 
Абодва віды, якія выклікаюць фамоз, зімуюць у глебе ў заражаных клубнях або парастках бульбы, якія не былі прыбраны з поля (). Там яны могуць пражыць ад аднаго да двух гадоў. У гэты час на клубнях і сцеблах бульбы ўтвараюцца пікніды. Споры вылятаюць з іх і заражаюць новыя клубні ў канцы вегетацыі. Прарастаючыя споры вылучаюць гіфы, якія пранікаюць у клубні ў асноўным праз пашкоджаныя месцы, чачавічкі або вочкі. Пашкоджанні клубняў могуць быць механічнымі, выкліканымі сельскагаспадарчай тэхнікай, а таксама іншымі хваробамі і шкоднікамі бульбы. Міцэлій узбуджальнікаў разрастаецца ўнутры клубня бульбы, у выніку чаго той загнівае знутры. Звычайна гэта адбываецца ў студзені ці лютым. Хвароба часцей развіваецца ў прахалодных сховішчах, чым у курганах, паколькі ёй спрыяюць нізкія тэмпературыSylwester Sobkowiak, Emil Stefańczyk, Jadwiga Śliwka, Fomoza ziemniaków – występowanie sprawców choroby oraz ich znaczenie w przechowalnictwie ziemniaka, „Ziemniak Polski” (1), 2016 .

Розныя сарты бульбы адрозніваюцца рознай успрымальнасцю да фамозуSylwester Sobkowiak, Emil Stefańczyk, Jadwiga Śliwka, Fomoza ziemniaków – występowanie sprawców choroby oraz ich znaczenie w przechowalnictwie ziemniaka, „Ziemniak Polski” (1), 2016.

 Меры аховы 
Заражаныя клубні бульбы ўжо немагчыма вылечыць, таму варта спрабаваць прадухіляць захворванне, выконваючы наступныя дзеянні:

 выкарыстоўваць для пасадкі толькі здаровую насенную бульбу
 выкопку бульбы варта праводзіць адразу ж пасля адмірання і ападання надземных парасткаў
 захоўваюць клубні пры тэмпературы 16–20 °C на працягу 1-2 тыдняў пасля збору. Гэта дазваляе аднавіць пашкоджаны эпідэрміс
 клубні, прызначаныя для насеннай бульбы, можна апрацаваць фунгіцыдамі ў першы тыдзень пасля збору ўраджаю
 фунгіцыды, якія выкарыстоўваюцца для барацьбы з рызактаніёзам бульбы, таксама абмяжоўваюць развіццё фамозу.

 Крыніцы 

Катэгорыя:Захворванні бульбы
Катэгорыя:Грыбковыя захворванні раслін