Шанхайская група войск СПА

Шанхайская група войск СПА — часовае аператыўнае аб’яднанне савецкіх войск у пасляваенны час, створанае для арганізацыі СПА Кітайскай Народнай Рэспублікі.

 Гісторыя 
Пасля перамогі ў грамадзянскай вайне ў Кітаі камуністаў пад кіраўніцтвам Маа Цзэдуна ў кастрычніку 1949 года  войскі Чан Кайшы партыі Гаміньдан былі выгнаныя з мацерыковай часткі краіны на Тайвань. Аднак баявыя дзеянні працягваліся. Гаміньданаўцы ўжывалі сілы авіяцыі і флоту супраць прыбярэжных гарадоў і раёнаў Кітая, грамадзянскіх і рыбалоўных судоў. Шанхай, з’яўляючыся буйным портам, стаў адной з асноўных мішэняўКоллектив авторов. Россия (СССР) в войнах второй половины XX века (участие российских (советских) военнослужащих в боевых действиях за пределами Российской Федерации (СССР) после Второй мировой (1946–2002)). — Триада-фарм. — М.: Триада-фарм, 2002. — 494 с. — (Государственная программа «Патриотическое воспитание граждан Российской Федерации на 2001–2005 годы». Институт Военной Истории Министерства Обороны Российской Федерации.). — 1000 экз..

ВПС КНР мелі вельмі нізкую баяздольнасць і для абароны горада ад удараў з паветра на падставе савецка-кітайскіх дамоўленасцяў была разгорнута групоўка савецкіх войск СПА пад камандаваннем генерал-лейтэнанта П. Ф. Баціцкага. Групоўка створана на падставе пастановы Савета Міністраў СССРПостановление Совета Министров СССР № 582-227сс от 14.02.1950 г. для арганізацыі супрацьпаветранай абароны горада Шанхая 14 лютага 1950 года. Канчатковае фарміраванне планавалася скончыць да 23 сакавіка 1950 года.

Аб’яднанне ўключала авіяцыйную групу ў складзе 106-й знішчальнай авіяцыйнай дывізіі (на самалётах МіГ-15, Ла-11), змешаны авіяцыйны полк (Ту-2, Іл-10), 52-ю зенітную артылерыйскую дывізію, зенітны пражэктарны полк, авіяцыйную транспартную групу (на самалётах Лі-2) і часці забеспячэння. Камандаваў авіяцыйным складоўнікам Герой Савецкага Саюза генерал-лейтэнант авіяцыі С. В. СлюсараўКоллектив авторов. Великая Отечественная: Комкоры. Военный биографический словарь / Под общей редакцией М. Г. Вожакина. — М.; Жуковский: Кучково поле, 2006. — Т. 2. — С. 419-420. — ISBN 5-901679-12-1..

Пры падтрымцы замежных вайскоўцаў створаны Цэнтр па падрыхтоўцы кітайскіх спецыялістаў, які дзейнічаў да лістапада 1953 года. З 1 жніўня 1950 года авіяцыйныя палкі групы паралельна з нясеннем баявога дзяжурстваШифротелеграмма военного министра СССР № 3365 от 13 июля 1950 г. прыступілі да перавучвання асабістага складу часцей СПА НВАК. 

У кастрычніку 1950 года была створана змешаная савецка-кітайская камісія, якая зрабіла адбор перавучанага лётнага складу, а таксама перадачу і прыём ваеннай тэхнікі і матэрыяльных сродкаў. Паводле яе ацэнак, усё перададзенае знаходзілася ў добрым стане, а падрыхтаваныя кітайскія часці СПА былі здольныя да самастойнага вядзення бою з адзінкавымі і дробнымі групамі самалётаў праціўніка днём у простых метэаўмовах.

19 кастрычніка 1950 года ўся сістэма СПА Шанхая была перададзена камандаванню НВАК, а падраздзяленні групоўкі часткова былі вернуты ў СССР. Часці 106-й знішчальнай авіядывізіі перадыслакаваныя ў Паўночна-ўсходні Кітай на мяжу з КНДР, дзе пачалося фарміраванне 64-га знішчальнага авіяцыйнага корпусаРаспоряжение начальника Генерального штаба № 5564 от 15 ноября 1950 г. «О создании оперативной группы 64-го истребительного авиационного корпуса»..

 Баявы склад 

 Упраўленне авіяцыйнай групы:
 106-я знішчальная авіяцыйная дывізія СПАА.Г.Ленский, М.М.Цыбин. Часть I // Советские Войска ПВО в последние годы Союза ССР. Справочник. — СПб.: ИНФО ОЛ. — С. 29. — 164 с. (с илл.) с. — (Организация войск). — 500 экз.
 29-ы гвардзейскі знішчальны авіяцыйны Волхаўскі полкАнохин В. А., Быков М. Ю. Все истребительные авиаполки Сталина. Первая полная энциклопедия. — Научно-популярное издание. — М.: Яуза-пресс, 2014. — С. 78, 867. — 944 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-9955-0707-9.
 351-ы знішчальны авіяцыйны полк 
 829-ы змешаны авіяцыйны полк
 транспартны авіяцыйны атрад
 52-я зенітная артылерыйская дывізія СПА
 1-ы гвардзейскі зенітна-пражэктарны полк
 64-ы асобны радыётэхнічны батальён паветранага назірання, абвесткі і сувязі 
 Упраўленне групы войск
 278-ы асобны аўтатэхнічны батальён 
 286-ы асобны аўтатэхнічны батальён 
 300-ы асобны аўтатэхнічны батальён 
 240-я асобная радыётэхнічная станцыя
 278-я асобная аўтамабільная станцыя
 45-я асобная рота сувязі.

Усяго ў склад групы войск уваходзіла:
 118 самалётаў;
 73 пражэктарных станцыі;
 13 радыётэхнічных станцыі;
 116 радыёстанцый і 31 радыёпрымач;
 436 адзінак аўтатранспарту.

 Вынікі 
Усяго авіяцыйныя часці групы здзейснілі:

 238 вылетаў на прыкрыццё аэрадромаў і аб’ектаў Шанхая, на перахоп самалётаў праціўніка
 4676 вылетаў на вучэбна-баявую падрыхтоўку
 193 вылету на забеспячэнне палётаў транспартнай авіяцыі 

У шасці паветраных баях лётчыкі збілі шэсць самалётаў праціўніка, не страціўшы пры гэтым ніводнага свайго:

 2 цяжкіх бамбардзіроўшчыкі B-24 (адзін збіты агнём зенітнай артылерыі кітайскіх зенітна-артылерыйскіх палкоў)
 2 бамбардзіроўшчыкі North American B-25 Mitchell,
 2 знішчальнікі North American P-51 Mustang
 1 разведчык Lockheed P-38 Lightning.

Людскія страты склалі:
 Лётчык 351-га зап Макееў (7 сакавіка 1950 года, пры падзенні самалёта ў раёне Шаньдунскага паўвострава);
 Старшы лётчык 29-га гвардзейскага зап 324-й зад Прасцеракаў (20 сакавіка 1950 года).

 Крыніцы 

 Літаратура 
 Коллектив авторов. Россия (СССР) в войнах второй половины XX века (участие российских (советских) военнослужащих в боевых действиях за пределами Российской Федерации (СССР) после Второй мировой (1946–2002)). — Триада-фарм. — М.: Триада-фарм, 2002. — 494 с. — (Государственная программа «Патриотическое воспитание граждан Российской Федерации на 2001–2005 годы». Институт Военной Истории Министерства Обороны Российской Федерации.). — 1000 экз.
 Александр Котлобовский. Малая воздушная война в Китае. Уголок неба (2004). Дата обращения: 13 июня 2015.
 Анохин В. А., Быков М. Ю. Все истребительные авиаполки Сталина. Первая полная энциклопедия. — Научно-популярное издание. — М.: Яуза-пресс, 2014. — С. 78, 867. — 944 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-9955-0707-9.
 М. Ю. Быков. Все Асы Сталина 1936—1953 гг.. — Научно-популярное издание. — М.: ООО «Яуза-пресс», 2014. — С. 1342, 370. — 1392 с. — (Элитная энциклопедия ВВС). — 1500 экз. — ISBN 978-5-9955-0712-3.

Катэгорыя:Замежныя кантынгенты Узброеных сіл СССР
Катэгорыя:Гісторыя Шанхая
Катэгорыя:Савецка-кітайскія адносіны