HMMWV

HMMWV або Humvee (, скарачэнне ад  — «высокарухомы шматмэтавы колавы транспартны сродак», «Хамві») — амерыканскі агульнавайсковы аўтамабіль падвышанай праходнасці, які складаецца на ўзбраенні ў асноўным ва УС ЗША, а таксама армій, паліцэйскіх і іншых службаў некаторых іншых краін. Аўтамабіль валодае высокай праходнасцю, прыдатны да транспартоўкі па паветры і дэсантаванню парашутным спосабам, забяспечвае ўстаноўку на борце рознага ўзбраення і абсталявання.

Завадское і адначасова экспартнае слоўная назва машыны —  («Хамер») з моманту распрацоўкі з’яўляецца зарэгістраванай гандлёвай маркай яе вытворцы, — карпарацыі AM General — выкарыстоўваецца для рэкламы карпарацыі і прасоўвання яе прадукцыі на міжнародны рынакHUMMER by AM General, World Leader in Military Trucks (Promo) ., а з 1992 года пад ім рэалізуюцца пераабсталяваныя мадэлі ўседарожніка для грамадзянскіх карыстальнікаў.

 Гісторыя 
злева|міні|240x240пкс|XR311 — папярэднік HMMWV.
Ідэя распрацоўкі паўнапрываднай чатырохколавай баявой машыны падвышанай праходнасці для перавозкі асабістага складу і размяшчэння рознага ўзбраення адносіцца да другой паловы 1960-х гадоў, калі карпарацыяй FMC у Сан-Хасэ (штат Каліфорнія) у ініцыятыўным парадку была распрацавана і прайшла выпрабаванні вопытная шматмэтавая машына XR311 у некалькіх варыянтах рэалізацыі (з адкрытым і закрытым кузавам), абсталяваная кулямётным, стралкова-гранатамётным і ракетным узбраеннем рознага калібра і канфігурацыі ў залежнасці ад канкрэтнага варыянту. Мадэль была двухмеснай (яе экіпаж складаўся з кіроўцы і стрэлка / аператара бартавога ўзбраення) і адпавядала вызначэнню баявой разведвальна-дазорнай машыны. Прызначалася для правядзення рознага роду разведмерапрыемстваў, пошукавых і рэйдава-засадных дзеянняў, патрулявання, суправаджэння калон, размяшчэння на борце зенітна-ракетных і процітанкавых сродкаў (самаходны ЗРК або СТРК), апаратуры кіравання і сувязі (камандна-штабны варыянт для камандзіраў узводаў і рот, штабных афіцэраў батальёнаў) і гэтак далей. Тады ж яна прайшла завадскія выпрабаванні ў горна-пустыннай мясцовасці Каліфорніі. Машына мела наступныя характарыстыкіXR311. // Military Review. — February 1972. — Vol. 52 — No. 2 — P. 96 — ISSN 0026-4148.:

 Колавая формула — 4 × 4
 Тып рухавіка — карбюратарны (бензінавы)
 Магутнасць рухавіка — 215 к. с.
 Запас ходу (па перасечанай мясцовасці) — 480 км
 Хуткасць — да 129 км/г
 Пераадольвае ўздым — 60°
 Пераадольвае сценку — 0,5 м
 Пераадольвае брод — 0,76 м
 Каробка перадач — аўтаматычная, трохступеньчатая

Па сваіх габарытных характарыстыках машына прыкладна адпавядала серыйнаму паўтоннаму пазадарожніку M155 (тыпу MUTT).

Паказаная машына была распрацавана для амерыканскай арміі і закуплена ў дзесяці перадсерыйных экзэмплярах (акрамя двух зыходных вопытных прататыпаў) для вопытнай эксплуатацыі ў рэгулярных воінскіх часцях, якую машыны паспяхова прайшлі да 1972 года, пасля чаго рушылі ўслед выпрабаванні разведвальнымі падраздзяленнямі 2-й бранятанкавай дывізіі. Аданк армейскі генералітэт палічыў на той момант немэтазгоднай закупку аўтамабільнай тэхнікі такога роду на карысць больш цяжкаўзброенай і лепш браняванай гусенічнай тэхнікі, і праект быў адкладзеныHUMVEE  . / TheJeepPickups. .

Пазней ваеннае кіраўніцтва сфармулявала пералік патрабаванняў да будучых машын. Распрацоўкі павінны былі мецьInfantry News. // Infantry. — September-October 1981. — Vol. 71 — No. 5 — P. 5 — ISSN 0019-9532.:
 дызельны рухавік
 аўтаматычную каробку перадач
 ахоўнае пакрыццё корпуса і шкла (балістычная абарона) ад аскепкаў і куль 
 поўную масу аўтамабіля з грузам да 3400 кг.

Акрамя таго, ад машын кампаній-распрацоўшчыкаў патрабавалася:
 разганяцца з месца да 48 км/г за шэсць—восем секунд
 перавозіць груз масай 1135 кг
 пераадолець 45-сантыметровую вертыкальную перашкоду
 забяспечваць перавозку на борце або на знешняй падвесцы верталёта UH-60A Blackhawk
 самастойна пакінуць месца абстрэлу на прастрэленых спушчаных шынах.
міні|240x240пкс|Варыянт ад AM General.
Пасля ў 1979 годзе Пентагон абвясціў конкурс на высокарухомы шматмэтавы колавы транспартны сродакКащеев Л.Б. Военные машины. HUMMER. — Киров, 2004., FMC не стала ў ім удзельнічаць, прадаўшы свае напрацоўкі і правы на іх карпарацыі AM General. Фірма спецыялізавалася на вытворчасці рознага службовага аўтатранспарту і была дапушчана да ўдзелу ў конкурсе ў ліпені таго ж года. 

Атрымаўшы ў сваё распараджэнне праектную дакументацыю на XR311, інжынеры AM General унеслі шэраг карэктыў: павялічылі габарыты машыны за кошт падаўжэння колавай базы, з перспектывай пераабсталявання грузавога аддзялення пад дэсантнае для перавозкі ваеннаслужачых; нязначна перайначылі дызайн і размясцілі ветравое шкло пад прамым вуглом (характэрнае знешняе адрозненне іх мадэлі ад многіх іншых усюдыходаў таго часу і сучаснасці)HUMVEE  . / TheJeepPickups. . Прататып усюдыхода XM966 у ліпені 1980 года прайшоў першыя выпрабаванні ў пустыні Невада на палігоне «Nevada Automotive Test Center». Да пачатку 1981 года кожны ўзор прайшоў каля 17 000 міль. Зыходна ў AMG не сталі мяняць кампаноўкі машыны, якая дасталася ім ад FMC, аднак перад фінальнымі выпрабаваннямі інжынеры карпарацыі пайшлі на кардынальнае змяненне па размяшчэнні рухавіка машыны ў пярэдняй частцы машыны пры захаванні экстэр’ера. У красавіку 1982 года прэтэндэнты вырабілі вопытныя партыі сваіх машын для правядзення фінальных выпрабаванняў. Аўтамабілі паступілі ў поўнае распараджэнне арміі ЗША на пяць месяцаў. У фінал конкурсу выйшлі машыны ад Chrysler, AM General і Teledyne-ContinentalInfantry News. // Infantry. — November-December 1981. — Vol. 71 — No. 6 — P. 5 — ISSN 0019-9532..

Пасля выпрабаванняў 22 сакавіка 1983 года з AM General быў заключаны кантракт на вытворчасць 54 973 машынHummer selected for Army // «Military Review», August 1983. page 79. Аптовая цана склала каля $22 000. Серыйная вытворчасць пачалася ў студзені 1985 года на заводзе кампаніі AM General у штаце Індыяна.

 Апісанне 
Першым базавым аўтамабілем быў варыянт M-998 з дызельным рухавіком General Motors Detroit Diesel V8 рабочым аб’ёмам 6,2 л. Другое пакаленне — M-998M2, у якім базавым з’яўляецца шасі M-1097A2 з цалкам алюмініевай кабінай (двух або чатырохмясцовай) і адкрытай платформай. Усталяваны дызельны рухавік V8 GM 6.2 L з рабочым аб’ёмам 6,2 л і магутнасцю 160 к. с. Пазней выкарыстоўваўся V8 GM 6.5 L магутнасцю да 195 к. с. Каробка перадач аўтаматычная з двухступенчатай раздатачнай каробкай. Мадэль каробкі 4L80e мае прамежкавыя перадачы для зніжэння нагрузкі. Аўтамабіль можа камплектавацца лябёдкай і сістэмай падпампоўкі шын.

 Мадыфікацыі 
міні|250пкс|«Хамві» з ЗРК AIM-120.
 Першае пакаленне 
 M-998 (1984—1993 гг.) — базавае шасі (грузавы адкрыты аўтамабіль)
 M-998 Avenger — варыянт з зенітна-ракетным комплексам «Stinger», распрацаваны кампаніяй «Boeing Aerospace». Першыя 30 былі пастаўлены ў войскі ў студзені 1990 года, усяго для арміі ЗША выраблена 1207 машынСША // «Зарубежное военное обозрение», № 1, 1990. стр. 95. Акрамя таго, праходзіў выпрабаванні дасведчаны варыянт M-998 Avenger, абсталяваны брытанскімі зенітнымі ракетамі «Старстрайк»«Зарубежное военное обозрение», № 1, 1992 (последняя страница обложки).
 M-996 — санітарны аўтамабіль з двухмеснай кабінай
 M-997 — санітарны аўтамабіль з чатырохмясцовай кабінай
 M-966 — варыянт з супрацьтанкавым комплексам TOW, браніраваны, таксама выкарыстоўваўся ў якасці санітарнай машыныЗарубежное военное обозрение. — 1984. — № 4
 M-1025 — варыянт з цалкам закрытым чатырохмясцовым кузавам
 M-1026 — варыянт з цалкам закрытым чатырохмясцовым кузавам і лябёдкай
 M-1036 — варыянт з супрацьтанкавым комплексам TOW, браніраваны, з лябёдкай
 M-1035 — санітарны варыянт з чатырма дзвярыма
 M-1037 — двухмесны фургон
 M-1038 — грузавы адкрыты аўтамабіль з лябёдкай
 M-1042 — двухмесны фургон з лябёдкай
 M-1043 — браніраваны, з цалкам закрытым чатырохмясцовым кузавам
 M-1044 — браніраваны варыянт з цалкам закрытым чатырохмясцовым кузавам і лябёдкай
 M-1045 — з цалкам закрытым чатырохмясцовым кузавам
 M-1046 — варыянт з супрацьтанкавым комплексам TOW, узмоцненае браніраванне, з лябёдкай
 M-1097 — двухмесны пікап
 M-1097A1 — двухмесны пікап з лябёдкай
 Рабатызаваная машына з разведвальным модулем з оптыка-электроннай апаратурай відэаназірання з інфрачырвоным прыборам начнога бачання і лазерным далямерам. Серыйна не вырабляласяTaylor, George. TACOM Gets HMMWV Robots. // Army Research, Development & Acquisition Bulletin, September-October 1989, v. 30, no. 5, p. 41, ISSN 0892-8657.. Распрацоўвалася ў рамках праграмы стварэння вопытнага рабатызаванага падраздзялення ў складзе 4 машын разведкі HMMWV і 1 машыны кіравання — рухомага каманднага пункта Robotic Command Center (RCC) на гусенічным шасі XM795, з экіпажам у складзе чатырох чалавек (двух аператараў, вадзіцеля і камандзіра)Taylor, George. TACOM Getting Robotic Command Center. // Army Research, Development & Acquisition Bulletin, September-October 1988, v. 29, no. 5, pp. 33-34, ISSN 0892-8657..

 Другое пакаленне 
 M-1097A2 (1993—2005 гг.) — базавае шасі
 M-997A2 — санітарны аўтамабіль з двухмеснай кабінай
 M-1025A2 — браніраваны варыянт з цалкам закрытым чатырохмясцовым кузавам (маса 3,7 т)
 M-1043A2 — з цалкам закрытым чатырохмясцовым кузавам
 M-1045A2 — з цалкам закрытым чатырохмясцовым кузавам
 M-1035A2 — санітарны аўтамабіль з чатырохдзвернай кабінай
 M-1113 — варыянт з двухмеснай кабінай
 M-1114 — узмоцнены браніраваны варыянт (маса 4,5 т)
 M-1116 — узмоцнены браніраваны варыянт з двухмеснай кабінай
 M-1123

 Трэцяе пакаленне 
 M-1151 — з цалкам закрытым чатырохмясцовым кузавам
 M-1152 — 2-х мясцовая кабіна і пляцоўка (аля пікап), выкарыстоўваецца як цягач
 M-1165 (з 2006 года) — базавае шасі з закрытым чатырохмясцовым кузавам

У 2009 годзе амерыканскія кампаніі Textron Systems і Granite распрацавалі праект мадэрнізацыі , які прадугледжваў павышэнне абароненасці машыны, устаноўку новага дызельнага рухавіка Cummins і новай трансмісіі Allison 2500spHMMWV UPGRADE SOLUTION — Survivable Combat Tactical Vehicle / официальный сайт компании «Textron Systems».

У кастрычніку 2012 года Міністэрства абароны ЗША абвясціла аб праекце мадэрнізацыі  за 48 000 000 долараў, мэтай якога з’яўляецца далейшае павышэнне абароненасці машыныАрмия США повысит живучесть бронемашин HMMWV  // «LENTA.RU» от 1 ноября 2012 года.

 Крыніцы 

 Спасылкі 
 High Mobility Multipurpose Wheeled Vehicle (HMMWV) (M998 Truck) // fas.org
 High Mobility Multipurpose Wheeled Vehicle (HMMWV) // AM General
 HUMVEE Technical Library
 XR311 /webarchive/

Катэгорыя:Бронеаўтамабілі паводле алфавіта
Катэгорыя:Аўтамабілі 1980-х
Катэгорыя:Пазадарожнікі
Катэгорыя:Аўтамабілі ЗША
Катэгорыя:Бранятэхніка ЗША