Беспарадкі ў Кано (1953)

У маі 1953 года ў горадзе Кано ў Паўночнай Нігерыі ўспыхнулі беспарадкіComprehensive GOVERNMENT for Senior Secondary Schools by Johnson Ugoji Anyaele page 183,Pp.8. Падзеі былі выкліканыя канфліктам паміж паўночнікамі, якія выступалі за захаванне бягучай формы брытанскага валадарства, і паўднёўцамі, у асноўным ёруба і ігба, што змагаліся за самакіраванне. Сутыкненні працягваліся чатыры дні.

 Прычыны 
Паўночнікі былі прадстаўлены Кангрэсам паўночных народаў (КПН) пад кіраўніцтвам Ахмаду Бела, жыхары поўдня — Групай дзеяння (ГД) на чале з Энтані Энахара і Нацыянальным саветам Нігерыі і Камеруна (НСНК). Першыя жадалі захаваць бягучае становішча спраў, а другія імкнуліся атрымаць ад брытанцаў права на самакіраванне. Гэтае пытанне актыўна абмяркоўвалася ў нігерыйскай Палаце прадстаўнікоў. Прыхільнікі захавання ранейшых парадкаў паспрабавалі адкласці яго разгляд, на што апаненты проста пакінулі пасяджэнне.

Непасрэднай прычынай беспарадкаў стаў тур палітыка-паўднёўца Сэмуэля Акінтола, накіраваны на агітацыю за самакіраванне.

 Ход падзей 
У выходныя 15—17 мая падчас турнэ Акінтола прыбыў у паўночны горад Кано. Мясцовыя жыхары варожа паставіліся да прыезду палітыка-паўднёўца. У першы дзень візіту праведзена арганізаваная дэманстрацыя прыхільнікаў Кангрэса паўночных народаў. 

16 мая адбыліся невялікія сутычкі. Падзеі пачаліся каля гатэля «Каланіял», дзе Акінтола планаваў арганізаваць сустрэчу з прыхільнікамі. Гарадскія ўлады спачатку ўхвалілі правядзенне мерапрыемства, але раптам адмянілі сваё рашэнне. У гэты час каля будынка сабраўся натоўп і пачаў закідваць камянямі людзей. Падчас інцыдэнту загінулі два чалавекі, як мяркуецца, паўднёўцы. Пазней бунтаўшчыкі паспрабавалі пранікнуць у раён Сабон-Гары, населены паўднёвым народам ігба. Правапарушальнікі былі разагнаныя паліцыяй. 17 мая натоўпы хуліганаў з паўночнай часткі Кано, у прыватнасці Фагэ, усё ж прарваліся ў Сабон-Гары. У ходзе нападу неўстаноўленая колькасць ігба загінулі. Крамы на мясцовым рынку былі разрабаваны. Намаганнямі паліцыі і ваенных бунтаўшчыкі былі разагнаныя. Тым часам сутычкі распаўсюдзіліся і на раёны карэнных народаў Кано, такія як Фагэ, дзе сутыкнуліся невялікія неарганізаваныя групы прадстаўнікоў розных этнасаўDaily Times. (1953). "Zik and Akintola Abandon Northern Tour. Daily Times of Nigeria, 18 May 1953, p. 1. 

Каб знізіць напружанасць, улады вызвалілі ўсіх арыштаваных (як паўднёўцаў, так і паўночнікаў). 

У ходзе беспарадкаў загінула каля 46 чалавек, у асноўным паўночнікі і ёруба, а таксама невялікая колькасць ігба. Больш за 200 чалавек атрымалі раненні.

 Наступствы 
Беспарадкі ўзмацнілі пагаршэнне адносін паміж Поўначчу і Поўднем, а Група дзеяння і НСНК заключылі часовы саюз супраць Кангрэса паўночных народаў.

Олівер Літэлтан, дзяржаўны сакратар па справах калоній, заявіў аб немагчымасці арганізацыі супрацоўніцтва паміж паўднёўцамі і паўночнікамі. У сувязі з гэтым для распрацоўкі нігерыйскай канстытуцыі 1954 года брытанцам давялося працаваць з кожным рэгіёнам паасобку. 

Канфлікт паўднёўцаў і паўночнікаў шмат у чым абумовіў зацвярджэнне федэратыўнай формы дзяржаўнага ладу ў Нігерыі.

 Гл. таксама 
 Пагромы 1966 года ў Нігерыі

 Крыніцы 

 Спасылкі 
 Omipidan Teslim: The Kano riot of 1953 , OldNaija

Катэгорыя:Міжэтнічныя канфлікты
Катэгорыя:Канфлікты 1953 года
Катэгорыя:Гісторыя Нігерыі
Катэгорыя:Май 1953 года
Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі