Англійская мова ва Украіне

Англійская мова належыць да мовам міжнародных зносін ва Украіне разам з дзяржаўнай мовай.

На англійскай мове ў Украіне абавязаны валодаць некаторыя дзяржслужачыя, ваеннаслужачы, работнікі мытнай, падатковай або экстранных службаў. Акрамя таго, англійская мова з'яўляецца абавязковым у адукацыйных установах, культурна-мастацкіх установах, медыцынскай сферы і іншых грамадскіх сферах жыцця.

 Гісторыя 
Ва Украіне існуюць абавязковыя экзамены, якія вызначаюць ўзровень англійскай мовы ў навучэнцаў і студэнтаў, у прыватнасці, дзяржаўная выніковая атэстацыя (ГНА), знешняе незалежнае ацэньванне (ВНО) і адзіны ўступны экзамен (ЕВЭ). На дзяржаўных пасадах узровень англійскай мовы будзе вызначацца па агульнаеўрапейскіх кампетэнцыях валодання замежнай мовай (стандарт CEFR). Для вайскоўцаў-па стандарце НАТА STANAG 6001.

 Закон Украіны «Аб прымяненні англійскай мовы ва Украіне» 
У жніўні 2022 года Міністэрства культуры і інфармацыйнай палітыкі Украіны распрацоўвала законапраект аб асаблівым статусе англійскай мовы ва Украіне як мове міжнародных зносін. 17 чэрвеня 2023 года прэм'ер-міністр Дзяніс Шмігаль паведамляў, што Кабінет Міністраў Украіны рыхтуе законапраект, які замацуе ангельскую мову міжнародных зносін. Адпаведны законапраект быў ініцыяваны прэзідэнтам Украіны Уладзімір Зяленскі і зарэгістраваны 28 чэрвеня 2023 года.

4 чэрвеня 2024 г. Вярхоўная Рада Украіны прагаласавала ў другім чытанні за законапраект аб прымяненні англійскай мовы ва Украіне. 26 чэрвеня Прэзідэнт Украіны Уладзімір Зяленскі падпісаў законапраект, які афіцыйна замацаваў англійскую мову як адну з моў міжнародных зносін ва Украіне.

Закон вызначае катэгорыі пасад, кандыдаты на якія павінны валодаць англійскай мовай, і рэгулюе асаблівасці яго выкарыстання ў працы органаў дзяржаўнай улады, мясцовага самакіравання, падраздзяленняў экстранай дапамогі, на мяжы, у сферах адукацыі, транспарту і аховы здароўя. Закон вызначае пералік пасад, для якіх устаноўлены патрабаванні аб абавязковым валоданні англійскай мовай, у прыватнасці:

 дзяржслужачых катэгорыі «А» (дзяржсакратар Кабміна і яго намеснікі і да т. п.),
 «Б» (кіраўнікі структурных падраздзяленняў дзяржаўных органаў і іх намеснікі і да т. п.),
 і «В» (дзяржаўныя службовыя асобы, якія не ўвайшлі ў папярэднія дзве катэгорыі);
 старшыні мясцовых дзяржадміністрацыі і іх намеснікі;
 ваеннаслужачы афіцэрскага складу, служачыя па кантракце;
 паліцэйскі сярэдняга і вышэйшага складу, кіраўнікі іншых праваахоўных органаў, пералік якіх вызначыць Кабмін;
 пракуроры;
 работнік мытны і падатковы служба;
 кіраўнікоў, членаў выканаўчага органа, членаў назіральнага савета (савета дырэктараў) і іншых службовых асоб дзяржаўных прадпрыемстваў, гаспадарчых таварыстваў, ў статутным капітале якіх больш за 50 % акцый (долей) належаць дзяржава;
 кіраўнікоў дзяржаўных навуковых устаноў;
 кіраўнік устаноў вышэйшай адукацыі;
 у галіне адукацыі і навукі.

Акрамя таго, асобам, якія валодаюць ангельскай на ўзроўні не ніжэй В2, усталёўваецца надбаўка ў памеры 10% службовага акладу. Арганізацыю правядзення экзамену на вызначэнне ўзроўню валодання англійскай мовай будзе праводзіць Дзяржаўная служба якасці адукацыі Украіны. Экзамен можна здаваць неабмежаваную колькасць разоў, але не больш за адзін раз у чатыры месяцы.

Установы дашкольнай адукацыі павінны забяспечваць абавязковае вывучэнне англійскай дзецям малодшага, сярэдняга і старэйшага дашкольнага ўзросту. Афіцыйныя інтэрнэт-прадстаўнікі і афіцыйныя вэбсайты ўстаноў вышэйшай адукацыі і навуковых устаноў павінны будуць дубляваць сваю інфармацыю таксама на англійскай мове.

Дзяржава таксама будзе спрыяць прымяненню англійскай мовы ў сферы культуры. Гэтыя нормы распаўсюджваюцца таксама на інфармацыйныя матэрыялы аб культурна-мастацкіх і відовішчных мерапрыемствах, інфармацыю аб музейных прадметах, музейных калекцыях і музейных сходах, дакументах Нацыянальнага архіўнага фонду, якія дэманструюцца ў дзяржаўных і камунальных музеях, архіўных установах і на выставах.

У сферы аховы здароўя закон прадугледжвае магчымасць прадастаўлення медыцынскіх паслуг на англійскай мове па просьбе замежнікаў, а таксама наяўнасць інфармацыі аб медыцынскіх установах на англійскай мове. Акрамя таго, установы аховы здароўя павінны дублявацца на англійскай мове.

Таксама інфармацыя па ангельску павінна размяшчацца ў інфармацыйна-арыентацыйных паказальніках аб турыстычных рэсурсах Украіны, а таксама ў аэрапортах, марскіх і рачных партах, у транспартных сродках, якія ажыццяўляюць міжнародныя перавозкі, на чыгуначных вакзалах, аўтавакзал інфармацыя павінна дублявацца на англійскай.

 Кінатэатры 
Згодна з першай версіяй законапраекта, доля англійскамоўных фільмаў, якія дэманструюцца ў кінатэатрах на мове арыгіналу з украінскімі субтытрамі, у 2025 годзе павінна складаць 50%, у 2026 годзе — 75%, з 2027 — 100%. Пасля ўнясення ў Вярхоўную Раду законапраекта аб статусе англійскай мовы ў грамадстве пачаліся вострыя дыскусіі па шэрагу яго палажэнняў, у прыватнасці, па дубляжы. Адразу ж на сайце прэзідэнта Украіны была зарэгістраваная электронная петыцыя з просьбай перагледзець становішча законапраекта аб статусе англійскай мовы ў частцы дэманстрацыі англамоўных фільмаў без Украінскага дубляжу, які набраў 9 ліпеня больш за 25 тысяч. Падобная петыцыя была створана і на сайце Кабінета міністраў Украіны.

Пры прыняцці законапраекта ў першым чытанні была канфіскаваная норма, якая адмяняе ўкраінскі дубляж ангельскіх фільмаў. Аднак у Вярхоўнай Радзе Украіны яго знялі з парадку дня з-за ўжо новай папраўкі аб дубляжы фільмаў, якая тычылася суадносін паміж фільмамі, дублюемымі на ўкраінскай мове з англійскай мовай, да тых фільмаў, якія могуць дэманстравацца на мове арыгіналу, на ўзроўні 50 на 50 адсоткаў. 

У адпаведнасці з ужо дзеючым законам Украіны» Аб прымяненні англійскай мовы ў Украіне " дзейнічаюць квоты, якія дапускаюць толькі да 10% сеансаў на англійскай мове (без зменаў). Таксама ўрад пакрывае кінатэатрам з дзяржаўнага бюджэту сеансы, дзе фільмы дэманструюцца не на ўкраінскай, а на англійскай мове.

 Даследаванне 
Згодна з вынікамі онлайн даследаванні, якое таксама праводзілі TNS у праекце Украіна Speaking, за 2015 год «вывучалі англійская 89%, але толькі 18% украінцаў валодаюць ім на ўзроўні вышэй за сярэдні».

Згодна з індэксам валодання англійскай мовай (EF EPI) за 2023 год, Украіна знаходзіцца на 45-м месцы (сярод 113 краін), што адпавядае сярэдняму ўзроўню.EF EPI | EF English Proficiency Index | EF United States

 Гл. таксама 

 Закон Украіны «Аб асуджэнні і забароне прапаганды расійскай імперскай палітыкі ва Украіне і дэкаланізацыі тапанімікі»
 Закон Украіны «Пра забеспячэнне функцыянавання ўкраінскай мовы як дзяржаўнай»
 Прававы статус канабіса ва Украіне
 Зноскі 
Катэгорыя:Мовы Украіны
Катэгорыя:Англійская мова

Катэгорыя:2024 год у праве