Rhynchophorus ferrugineus

Rhynchophorus ferrugineus — від жукоў з сямейства Спектор А. А. Насекомые — Москва: АСТ, 2014. Шэраг даследчыкаў вылучаюць  у статус самастойнага сямейства. Небяспечны каранцінны фітафаг, інвазіўны від, які з’яўляецца шкоднікам пальмавых, цукровага трыснёга, і бананаў.

 Арэал 
Прыродны арэал уключае трапічныя рэгіёны Паўднёва-Усходняй Азіі: астравы Палінезіі, Бангладэш, Камбоджа, Кітай, Індыя, Японія, Лаос, М’янма, Пакістан, Філіпіны, Шры-Ланка, Тайвань і В’етнам. У 1980-90-х гадах від пранік на Блізкі Усход і поўнач Афрыкі, у тым ліку Марока і Туніс. У 1994 годзе быў завезены ў ІспаніюFerry & Gómez. 2002. The red palm weevil in the Mediterranean. Vol. 46, No 4, Palms (formerly Principes), Journal of the International Palm Society., затым трапіў у Італію, Мальту, французскую Корсіку, на Кіпр, у Ізраіль. У 2006 знойдзены ў Францыі. У 2009—2010 гадах від быў знойдзены ў Кюрасаа і Аруба. З’яўленне жука ў Іспаніі звязана з бумам будаўніцтва ў раёне Міжземнамор’я. У новых урбанізацыях высаджваліся прывезеныя з Егіпта заражаныя пальмы. У 2010 годзе прыводзіўся для ЗША, але затым высветлілася, што паведамленне з’яўляецца ілжывым і гэта быў блізкароднасны від Hoddle et al. (2017) The palm weevil Rhynchophorus vulneratus is eradicated from Laguna Beach. California Agriculture 71(1): 25-29.

У верасні 2014 года выяўлены на тэрыторыі Расіі ў Сочы<nowiki> на , завезеным у 2013 годзе з ІталііОрлова-Беньковская М. Я. Основные закономерности инвазионного процесса у жесткокрылых (Coleoptera) европейской части России. Российский журнал биологических инвазий, 2017, № 1: С. 35-56..

Інвазія гэтага віду носіць выключна антрапагенны характар — у выніку экспарту пасадачнага матэрыялу, расліннай фруктовай прадукцыі.

 Апісанне 
Адзін з самых буйных прадстаўнікоў сямейства — даўжыня цела 35-50 мм. Цела даўгаватае, некалькі пляскатае зверху, ад светла-вохравай да іржава-карычневай афарбоўкі з цёмнымі плямамі на пярэдняспінцы. Палавы дымарфізм развіты слаба: самкі некалькі буйнейшыя за самцоў, з больш доўгай галаватрубкай і больш выпуклымі надкрыллямі; у самцоў на верхнім баку галаватрубкі маецца падоўжны пучок густых рудых валасінак. Галаватрубка звычайна кароткая ці доўгая, прамая ці слаба выгнутая, пашыраная ў месцы прымацавання вусікаў. Ротавыя органы прадстаўнікоў усяго падсямейства — з моцна рэдукаваным прэментумам і змешчаны глыбока (бачныя толькі вяршыні мандыбул). Вусікі каленчатыя. Лапкі 5-членікавыя, але 4-ы членік вельмі маленькі. Кіпцікі свабодныя, без зубцоўЕгоров А. Б., Жерихин В. В. 1996. Сем. Dryophthoridae (Rhynchophoridae) // П. А. Лер (ред.). Определитель насекомых Дальнего Востока России. Т.3. Жесткокрылые или жуки. Часть 3. Владивосток: Дальнаука. С.241-248..

 Біялогія 
Адносіцца да монавальцінных відаў, за год развіваецца ў адным пакаленні. Жыццёвы цыкл, як правіла, супадае з гадавым цыклам развіцця харчавальных раслін, аднак жукі ў дыяпаўзе могуць павялічыць працягласць да двух гадоў і больш. Жукі харчуюцца жывымі тканкамі раслін. Лічынкі развіваюцца ў драўніне дрэў.

Самка адкладае 150—210 яец (максімум — да 350) на вяршыню пальмаў як мага бліжэй да кропкі росту — прыкладна на 50 см ніжэй бачнай кропкі заканчэння ствала. Фаза яйца складае каля 7 дзён. Пасля вылуплення лічынкі прасвідроўваюцца ўнутр ствала і харчуюцца расліннымі тканкамі, руйнуючы асяродак і знішчаючы кропку росту. Лічынка С-падобная, буйная, даўжынёй да 5 см, бязногая, бялёса-крэмавага колеру з карычневай галавой з магутнымі грызучымі мандыбуламі. Стадыя лічынкі доўжыцца 3-4 месяцы. Кукалка знаходзіцца ў  даўжынёй да 5 см, якая складаецца з валокнаў пальмы. Яна карычневага колеру, размяшчаецца звычайна ў хвосціках пальмавага лісця. Кукалка па форме нагадвае жука са слабавыразнымі зачаткамі крылаў, ног і галаватрубкі. Стадыя кукалкі доўжыцца 14-21 дзень.

Кармавыя расліны лічынак  FDACS Pest AlertMalumphy, C; Moran, H. 2007. Red palm weevil, Rhynchophorus ferrugineus. Plant Pest Notice, Central Science Laboratory (50): 1-3.: , , , , , , , , , , , , , , , , , віды роду .

 Эканамічнае значэнне 
Лічынкі шкодзяць розных відах пальмавых, цукровага трыснягу, бананам. З’яўляецца небяспечным каранцінным шкоднікамСправочник-определитель карантинных и других опасных вредителей сырья, продуктов запаса и посевного материала. Сост. Я. Б. Мордкович, Е. А. Соколов; под ред. В. В. Поповича. М., «Колос», 1999. 384 с..

Буйныя мясістыя лічынкі жука ўжываюцца ў ежу мясцовым насельніцтвам Афрыкі і Паўднёва-Усходняй Азіі.

 Прыкметы пашкоджанні пальмаў 

 усыханне цэнтральнай разеткі ў пальме, змяненне колеру лісця;
 апусканне лісця, крона пальмы набывае дахападобны выгляд;
 наяўнасць лётных адтулін на ствалах пальмаў, памер адтулін можа дасягаць да 3 см і больш у дыяметры;
 абломванне ствалоў пальмаў;
 знаходкі ўнутры ствалоў лічынак, кукалак, жукоў.

 Меры барацьбы 

 Адміністрацыйныя: фітасанітарны кантроль зноў прывезеных раслін, абмежаванне завозу пасадачнага матэрыялу з краін з інвазіяй гэтага віду.
 Механічныя: збор і знішчэнне ўсіх стадый насякомага, а таксама знішчэнне паражаных шкоднікам раслін.
 Хімічныя: Апрацоўка ў перыяд вегетацыі з сакавіка па снежань пальмаў інсектыцыдамі на аснове імідаклапрыду з разліку 40 мл на 10 л вады ці на аснове хлорпірыфосу з разліку 80 мл на 10 л вады. Апрацоўку праводзяць з разліку 10 л рабочай вадкасці на адно дрэва.

 Спасылкі 

 Rhynchophorus Ferrugineus (Olivier, 1791) (Dryophthoridae) — Аўтар фота А. І. Слуцкі

Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1790 годзе
Катэгорыя:Насякомыя-шкоднікі
Катэгорыя:Даўганосікі