Інстытут ядзерных даследаванняў НАН Украіны

Інстытут ядзерных даследаванняў НАН Украіны — навукова-даследчая ўстанова ў складзе Аддзялення ядзернай фізікі і энергетыкі Нацыянальнай акадэміі навук Украіны, займаецца навуковымі даследаваннямі ў галіне ядзернай фізікі, ядзернай энергетыкі, фізікі цвёрдага цела, фізікі плазмы, радыебіялогіі і радыеэкалогіі.

 Гісторыя 
Вытокі ядзерных даследаванняў ва Украіне бяруць свой пачатак у даваенныя гады, калі ў 1932 г. ва Украінскім фізіка-тэхнічным інстытуце ў Харкаве была праведзена першая ў СССР рэакцыя дзялення літыевага ядра, а група вучоных пад кіраўніцтвам А. І. Ляйпунскага дасягнуў значных поспехаў ва ўстанаўленні ўмоў ажыццяўлення ланцуговай рэакцыі дзялення ядраў урану і ацэнкі энергіі, якая вылучаецца пры гэтым.

Гэты кірунак даследаванняў быў працягнуты ў Інстытуце фізікі АН УССР, дзе ў 1944 г. быў створаны аддзел для вырашэння шэрагу пытанняў ядзернай фізікі і выкарыстання атамнай энергіі. Для выканання намечаных работ паслядоўна на працягу 10 гадоў уведзены ў эксплуатацыю цыклатрон У-120 (1956), даследчы ядзерны рэактар ​​ВВР-М (1960) і электрастатычны генератар ЭГП-5 (1964). На гэтых устаноўках былі атрыманы важныя вынікі, якія пацвердзілі актуальнасць вывучэння ядзерных працэсаў.

Патрэбы ў развіцці ядзерна-фізічных даследаванняў пастаянна раслі, што выклікала неабходнасць комплекснага вырашэння шэрагу сумежных задач. Менавіта таму 26 сакавіка 1970 г. Прэзідыум АН УССР, згодна з адпаведнай пастановай Савета Міністраў УССР, прыняў пастанову № 105 аб стварэнні Інстытута ядзерных даследаванняў АН УССР (ІЯД) на базе шэрагу аддзелаў Інстытута фізікі АН УССР. Асноўнымі напрамкамі даследаванняў ІЯД былі вызначаны фундаментальныя і прыкладныя распрацоўкі ў галіне ядзернай фізікі нізкіх і сярэдніх энергій, фізікі рэактараў, перспектыўных праблем атамнай энергетыкі, даследаванняў па выкарыстанні ізатопаў і ядзерных выпраменьванняў у народнай гаспадарцы.

У 1981 г. на базе ўжо існаваўшых асобных навуковых аддзелаў інстытутаў АН УССР — аддзела фотаядзерных працэсаў Інстытута фізікі АН УССР і аддзела тэорыі адронаў Інстытута тэарэтычнай фізікі АН УССР было створана Ужгарадскае аддзяленне Інстытута ядзерных даследаванняў АН УССР. У 1992 г. Ужгарадскі філіял ІЯД быў рэарганізаваны ў Інстытут электроннай фізікі НАН Украіны.

Пасля аварыі на Чарнобыльскай АЭС супрацоўнікі ІЯД былі ў ліку першых, хто прыняў актыўны ўдзел у барацьбе з яе наступствамі. Імі быў устаноўлены ўзровень радыеактыўнага забруджвання навакольнага асяроддзя ў розных рэгіёнах Украіны. Яны распрацавалі і вырабілі шматлікія прылады і ўстаноўкі па кантролі за міграцыяй радыенуклідаў у навакольным асяроддзі і па кантролі стану палівазмяшчальных мас аб’екта «Укрыццё», што ў значнай меры паспрыяла змякчэнню наступстваў Чарнобыльскай катастрофы.

 Структура 
 Секцыя ядзернай фізікі, фізікі элементарных часціц і высокіх энергій
 Аддзел тэорыі ядра
 Аддзел ядзерных рэакцый
 Лабараторыя ядзернай электронікі і інфармацыйных тэхналогій
 Цыклатрон У-240
 Цыклатрон У-120
 Электрастатычны паскаральнік ЭПГ-10К
 Аддзел фізікі высокіх энергій
 Аддзел структуры ядра
 Лабараторыя тэорыі ядзерных узаемадзеянняў і працэсаў
 Сектар радыяцыйных тэхналогій
 Аддзел фізікі лептонаў
 Аддзел фізікі цяжкіх іонаў
 Аддзел тэорыі ядзерных працэсаў
 Секцыя ядзернай энергетыкі
 Аддзел праблем дазіметрыі ядзерных рэактараў
 Аддзел даследчага ядзернага рэактара
 Лабараторыя нейтроннай фізікі
 Рэактар ​​ВВР-М
 Секцыя радыяцыйнай фізікі і рэактарнага матэрыялазнаўства
 Аддзел тэарэтычнай фізікі
 Аддзел радыяцыйнай фізікі
 Аддзел радыяцыйнага матэрыялазнаўства
 Секцыя фізікі плазмы і кіраванага тэрмаядзернага сінтэзу
 Аддзел тэорыі ядзернага сінтэзу
 Аддзел фізікі плазмы і плазменных тэхналогій
 Секцыя ядзернай, радыяцыйнай і тэхнагенна-экалагічнай бяспекі
 Цэнтр экалагічных праблем атамнай энергетыкі
 Лабараторыя радыенуклідаў і радыефармацэўтычных прэпаратаў
 Лабараторыя ядзернай крыміналістыкі
 Лабараторыя фізіка-тэхнічных праблем крыніц ядзернага выпраменьвання
 Аддзел радыебіялогіі і радыеэкалогіі
 Лабараторыя цытагенетыкі і клінічных выпрабаванняў радыефармацэўтычных прэпаратаў
 Вучэбны цэнтр фізічнай абароны, уліку і кантролю ядзерных матэрыялаў

 Спасылкі 
 Сайт інстытута

Катэгорыя:Нацыянальная акадэмія навук Украіны
Катэгорыя:Фізічныя інстытуты