Рабер Лафон

Рабер Лафон (акс. Robèrt Lafont; фр. Robert Lafont; 16 сакавіка 1923, Нім, Францыя — 24 чэрвеня 2009, Фларэнцыя, Італія) — аксітанскі і французскі пісьменнік, паэт, публіцыст і гісторык літаратуры. Аксітаніст, абаронца самабытнасці Аксітаніі«Lafont (Robert)», dans Ivan Gaussen (préf. André Chamson), Poètes et prosateurs du Gard en langue d'oc: depuis les troubadours jusqu'à nos jours, Paris, Les Belles Lettres, coll. «Amis de la langue d'oc», 1962 (BNF 33021783), p. 81.. Пісаў на аксітанскай, французскай, каталонскай і італьянскай мовахPhilippe-Jean Catinchi, Robert Lafont, "Etudes héraultaises", n° 40, 2010.. Прафесар лінгвістыкіPhilippe-Jean Catinchi, Robert Lafont, linguiste, écrivain occitan, Le Monde, le 30 juin 2009, https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2009/06/30/robert-lafont-linguiste-ecrivain-occitan_1213508_3382.html. 

 Біяграфія 
Рабер Лафон нарадзіўся ў 1923 годзе ў Німе«Lafont (Robert)», dans Ivan Gaussen (préf. André Chamson), Poètes et prosateurs du Gard en langue d'oc: depuis les troubadours jusqu'à nos jours, Paris, Les Belles Lettres, coll. «Amis de la langue d'oc», 1962 (BNF 33021783), p. 81..

У 1940—1943 гадах вывучаў класічную філалогію ў Манпелье. У гэты перыяд, з 1941 па 1942 гады, ён стаў членам Фелібрыжа (Félibrige), культурнага руху за адраджэнне аксітанскай мовы і літаратуры ў Німе, перш чым стварыць асобны рух Joventuts Occitanas. З лета 1943 года да мая  наступнага года яму давялося працаваць над французскімі моладзевымі праектамі, спачатку ў Марыяку, а потым у ЛескарыRobert Lafont, Imatges e votz / Images et voix, anthologie bilingue éd. par Claire Torreilles, préface de J.-C. Forêt et aquarelles originales de Robert Lafont,  CRDP Montpellier, 2010..

Пасля вызвалення Францыі ён некалькі месяцаў працаваў у канцылярыі прэфекта Гара, перш чым у 1945 годзе быў мабілізаваны ў французскія акупацыйныя войскі ў Германіі і АўстрыіPhilippe-Jean Catinchi, Robert Lafont, linguiste, écrivain occitan, Le Monde, le 30 juin 2009, https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2009/06/30/robert-lafont-linguiste-ecrivain-occitan_1213508_3382.html.

У лютым 1945 года стаў сябрам новастворанага Інстытута аксітаназнаўстваPer Robèrt Lafont, "Lenga e País d’òc",  n° 50-51, CRDP Montpellier, 2011..

У 1964 годзе ён скончыў сваю дысертацыю La Phrase occitane, якая была апублікавана ў 1967 г. У 1972 г. ён стаў загадчыкам кафедры аксітанскай мовы і літаратуры ва ўніверсітэце Поля Валеры у Манпелье. Ён стане ганаровым прафесарам гэтага ўніверсітэтаMarie-Jeanne Verny, «Lafont Robert», dans Patrick Cabanel et André Encrevé (dir.), Dictionnaire biographique des protestants français de 1787 à nos jours: H-L, t. III, Paris-Max Chaleil, 2022 (ISBN 978-2-8462-1333-2), p. 575-577..

У 1970-я гады спрыяў узнікненню новай лінгвістычнай тэорыі — праксематыкіRobert Lafont, Le roman de la langue. Actes du Colloque de Nîmes et Arles (2000), CELO/William Blake &Co, Toulouse, 2005..

Памёр 24 чэрвеня 2009 года ў Фларэнцыі ў ІталііPhilippe-Jean Catinchi, Robert Lafont, linguiste, écrivain occitan, Le Monde, le 30 juin 2009, https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2009/06/30/robert-lafont-linguiste-ecrivain-occitan_1213508_3382.html.

 Творчасць 
Творчая спадчына Рабера Лафона шматгранная і ўключае зборнікі вершаў, п’есы, даследаванні аксітанскай літаратуры і публіцыстычныя творы. У апошніх Лафон настойліва абараняў самабытнасць роднай Аксітаніі, крытыкаваў культурную палітыку Францыі, абвінавачваючы яе ва «ўнутраным каланіялізме». Акрамя твораў на аксітанскай і французскай мовах, Лафон напісаў некалькі прац на каталонскай і італьянскай, якімі таксама валодаў дасканалаPhilippe-Jean Catinchi, Robert Lafont, "Etudes héraultaises", n° 40, 2010..

 Творы 

 Паэзія 
 Paraulas au vièlh silenci, I.E.O., 1946.

 Dire, I.E.O., 1957.

 Pausa Cerdana, Action poétique, 1962.

 L'Ora, Oc, 1963.

 Aire Liure, P. J. Oswald, 1974.

 Lausa per un solèu mòrt e reviuda, Jorn,1984.

 La gacha a la cistèrna / Le guetteur à la citerne, Jorn, 1998.

 Cosmographia monspessulanensis, Jorn, 2000.

 Lo Viatge grand de l’Ulisses d’Itaca, Jorn, 2004.

 Poèmas 1943-1984, Jorn, 2011.

 Раманы і казкі 
 Vida de Joan Larsinhac, IEO, 1951.

 Li Camins de la Saba, IEO, 1965.

 Lei Maires d’Anguilas,  I.E.O., 1966.

 Té tu té ieu, IEO,1968.

 L’Icòna dins l’Iscla, I.E.O., 1971.

 Lo Sant Pelau,  Cap e Cap, Agen, 1972.

 Tua Culpa, I.E.O., 1974.

 La Primiera Persona, Féderop, 1978.

 Lo Decameronet,  Vent Terral, Energas, 1982.

 La Festa: 1- Lo Cavalier de Març,  2- Lo Libre de Joan,  3 - Finisegle, Fédérop-Le Chemin Vert- Obradors, Lyon, Paris, Eglise-Neuve-d’Issac, 1983-1996.

 Bertomieu, Fédérop, 1986.

 La Reborsiera, Fédérop,1991.

 Chronique de l’Eternité, Fédérop, 1991.

 L’Enclaus, I.E.O., 1992.

 Insularas, I.E.O, 1996.

 Contes libertins e faulas amorosas, Trabucaire, 2000.

 L’Eròi talhat, Trabucaire, 2001.

 Lo Fiu de l’Uòu, Atlantica, Bayonne, 2001.

 Lei Miraus Infidèus, I.E.O., 2002.

 Nadala,  M.A.R.P.O.C, Nîmes, 2003.

 Lei Vidas d’Atanasi,  Reclams, Pau, 2005.

 Lo Cèrcadieu, Reclams, Pau, 2007.

 La cosmocritica, I.E.O., 2008.

 Драматургія 
 Lo Pescar de la Sépia, I.E.O., 1958.

 La Loba, ò la Frucha dei Tres Aubas, Aubanel,Avignon, 1959.

 La Bourride du Comte, U.F.O.L.E.A., 1966.

 Ramon VII, Lo Libre Occitan, 1967.

 La Nuech deis Enganats, in Cinc Peçòtas,  I.E.O., 1967.

 Los Ventres Negres, I.E.O., 1967.

 Teatre Claus,  I.E.O, 1969.

 Dòm Esquichòte, I.E.O.,1973.

 Lei Cascaveus, C.D.O., 1977.

 La Croisade, Edisud, Aix-en-Provence, 1983.

 Istòria dau Trauc, lo Relòtge, la Cabra  in Teatre d’òc al sègle XX, C.R.D.P., Montpellier, 1984.

 Мовазнаўчыя эсэ 
 Phonétique et Graphie du Provençal, I.E.O., 1952.

 La Phrase Occitane. Essai d’analyse systématique, P.U.F.,1967.

 L’ortografia occitana, sos principis, C.E.O., Montpellier, 1971.

 L’ortografia occitana, lo provençau, C.E.O.,  Montpellier, 1972.

 Le Travail et la Langue, Flammarion, Paris, 1978.

 Le Verbe occitan, M.A.R.P.O.C., Nîmes, 1981.

 Eléments de Phonétique Occitane, Vent Terral, Energas, 1983,  2005.

 Le Dire et le Faire, Praxiling, Montpellier, 1990.

 Il y a quelqu’un. La Parole et le Corps, Praxiling, Montpellier, 1994.

 Quarante ans de sociolinguistique à la périphérie, l’Harmattan, Paris, 1997.

 Schèmes et motivations. Le lexique du latin classique, l’Harmattan, Paris, 2000.

 Praxématique du latin classique, l’Harmattan, Paris, 2001.

 L’Être de Langage, Pour une anthropologie linguistique, Lambert-Lucas, Limoges, 2004.

 La motivation postérieure et nasale du schème en sémitique. Une approche par l’arabe classique, Lambert-Lucas, Limoges, 2006.

 Крыніцы 

Катэгорыя:Аксітанамоўныя паэты
Катэгорыя:Франкамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Франкамоўныя паэты
Катэгорыя:драматургі Францыі
Катэгорыя:палітыкі Францыі
Катэгорыя:перакладчыкі Францыі
Катэгорыя:мовазнаўцы Францыі
Катэгорыя:сацыялінгвісты Францыі