32-я стралковая дывізія (1-га фарміравання)

32-я стралковая дывізія — фарміраванне (злучэнне, стралковая дывізія) РСЧА Узброеных Сіл СССР у Вялікай Айчыннай вайне.

 Гісторыя 
Утворана ў 1922 годзе.

У сакавіку 1934 года накіравана на Далёкі Усход, уключана ў склад войскаў Асаблівай Чырванасцяжнай Далёкаўсходняй арміі.

Летам 1938 года дывізія ў складзе 39-га стралковага корпуса ўдзельнічала ў баях з  японскай імператарскай арміі ў памежным канфлікце за вышыні ў раёне возера Хасан.

У дзеючай арміі з 27 верасня 1941.

У верасні 1941 года адпраўляецца на Ленінградскі фронт. Потым перанакіравана ў Маскоўскую ваенную акругу.

У кастрычніку 32-я стралковая дывізія прымае першы бой на Барадзінскім полі пад Мажайскам. Штаб дывізіі размяшчаўся менавіта там, дзе ў верасні 1812 года знаходзіўся камандны пункт М. І. Кутузава падчас Барадзінскай бітвы.

24 мая 1942 года загадам НКА за № 160 32-я Чырванасцяжная стралковая дывізія ператворана ў 29-ю гвардзейскую стралковую дывізію.

 Склад 

 упраўленне
 17-ы стралковы полк
 113-ы стралковы полк
 322-і стралковы полк
 133-і лёгкі артылерыйскі полк
 154-ы гаўбічны артылерыйскі полк (да 12.12.1941)
 65-ы асобны знішчальна-супрацьтанкавы дывізіён
 116-я асобная зенітная батарэя (53-і асобны зенітны артылерыйскі дывізіён)
 479-ы мінамётны дывізіён (з 20.01.1942)
 12-я разведвальная рота
 30-ы сапёрны батальён
 60-ы асобны батальён сувязі
 4-ы медыка-санітарны батальён
 2-я асобная рота хімічнай абароны
 433-я аўтатранспартная рота
 15-я палявая пякарня
 7-ы дывізіённы ветэрынарны лазарэт
 40-я дывізіённая майстэрня
 132-я (1587-я) палявая паштовая станцыя
 1677-я палявая каса Дзяржбанка

 Камандзіры 

 Нічыпар Аўраамавіч Несцераўскі (1922—1923)
 Уладзімір Іпацьевіч Разцоў (1924—1932)
 Іван Якаўлевіч Харашылаў (1932 — ??)
 Міхаіл Восіпавіч Зюк (19.04.1935 — 22.09.1935), камбрыг
 Мікалай Эраставіч Берзарын (??.06.1938 — ??.11.1938), палкоўнік
 Аляксандр Рыгоравіч Бацюня (??.11.1938 — 26.03.1941), палкоўнік, з 4.11.1938 камбрыг
 Віктар Іванавіч Паласухін (26.03.1941 — 18.02.1942), палкоўнік (загінуў 18.02.1942 г. у раёне в. Іванікі Увараўскага раёна)
 Сцяпан Трафімавіч Гладышаў (19.02.1942 — 24.05.1942), палкоўнік

 Узнагароды 
 29.11.1922 — прысвоена найменне «Саратаўская»
 20.07.1937 — Ганаровы Рэвалюцыйны Чырвоны Сцяг
 25.10.1938 —  Ордэн Чырвонага Сцяга.

 Крыніцы 

 Літаратура 
 Феськов В. И., Калашников К. А., Голиков В. И. Глава 2. Стрелковые и воздушно-десантные войска, укрепленные районы Красной Армии в годы Великой Отечественной войны // Красная Армия в победах и поражениях 1941—1945 гг.. — Томск: Издательство Томского университета, 2003. — С. 79. — 619 с. — ISBN 5-7511-1624-0.
 Шевченко П. М. За всю войну я не встречал такой сложной обстановки. Бои за Москву на Можайском направлении. Исследования, документы, воспоминания / Целорунго Д. Г. — М.: «Полиграф сервис», 2007. — С. 198−203. — 372 с. — 500 экз. — ISBN 978-5-86-388-151-5.
 Биричев И. И. 108-я стрелковая дивизия в боях за освобождение Можайска // В битве за Москву. — 1974. — С. 308.
 Гл. упр. кадров МО СССР. Командование корпусного и дивизионного звена Советских Вооруженных Сил периода Великой Отечественной войны 1941-1945 гг / подбор и оформ. А. И. Калабин. — М.: Военная Академия им. М. В. Фрунзе, 1964. — 572 с. — (приложение к книге «Военные кадры Советского государства в Великой Отечественной войне 1941—1945 гг.»).
 Руководящий политический состав управлений фронтов, флотов, армий, флотилий, корпусов, дивизий, соединений Военно-Морского Флота и танковых бригад периода Великой Отечественной войны 1941—1945 гг. / подбор и оформ. А. С. Жерздев. — М.: Издание Военной академии имени М. В. Фрунзе, 1968. — 979 с.
 I. Стрелковые и горнострелковые дивизии // Перечень № 5 Стрелковых, горнострелковых, мотострелковых и моторизованных дивизий, входивших в состав действующей армии в годы Великой Отечественной войны 1941—1945 гг. / Гылев А. — М.: Министерство обороны. — С. 70. — 218 с.
 Сборник приказов РВСР, РВС СССР, НКО и Указов Президиума Верховного Совета СССР о награждении орденами СССР частей, соединений и учреждений вооруженных сил СССР. Часть I. 1920—1944 гг.. — М.: Управление делами МО СССР, 1967. — 601 с.
 Лелюшенко Д. Д. На можайском направлении // Военно-исторический журнал. — 1962. — Сентябрь (№ 09). — С. 23—25.
 Козинский А. Бои в районе Бородино в 1941—1942 годах // Военно-исторический журнал. — 1962. — Сентябрь (№ 09). — С. 26—33.

Катэгорыя:Воінскія часці, узнагароджаныя ордэнам Чырвонага Сцяга
Катэгорыя:Дывізіі СССР