Acer tataricum ginnala

Acer tataricum ginnala — від дрэў роду  сямейства .

Раней вылучаўся ў якасці самастойнага віду Acer ginnala, у цяперашні час лічыцца падвідам чарнаклёну.

 Батанічнае апісанне 
злева|міні|250пкс|Ліст
Лістападны распасцёрты куст або маленькае дрэва, якое дасягае 3-10 м у вышыню, з кароткім ствалом да 20-40 см у дыяметры і тонкімі прамымі галінамі. Кара тонкая, цьмянага шэра-карычневага колеру, спачатку гладкая, у старых раслін неглыбока патрэсканая.

Лісце супраціўнае простае, 4-10 см даўжынёй і 3-6 см шырынёй, глыбока разрэзанае пальчатае, з трыма ці пяццю лопасцямі, з двума базальнымі лопасцямі (адсутнічаюць) і трыма вялікімі апікальным лопасцямі; лопасці ліста груба і нерэгулярна зубчастыя, верхні бок ліста бліскучы. Увосень лісце набывае адценні ад аранжавага да чырвонага. Хвосцікі лісця прамыя, даўжынёй 3-5 см, часта з ружовым адценнем.

Цвіце вясной, адначасова з распусканнем лісця, кветкі жоўта-зялёныя, 5-8 мм у дыяметры, сабраны ў распасцёртыя гронкі.

Нектарнікі у кветках знаходзяцца на кветаложы, у сярэдняй частцы падпестычнага дыска. Нектараносная тканка пачынае функцыянаваць адначасова з раскрыццём калякветніка. У пачатку цвіцення кветкі вылучаюць параўнальна мала нектару, затым яго колькасць павялічваецца.

Плод — парная чырванаватая крылатка, даўжынёй 8-10 мм з крылцам 1,5-2 см, спее з канца лета да ранняй восеніFlora of China (draft): AceraceaeRushforth, K. (1999). Trees of Britain and Europe. Collins ISBN 0-00-220013-9..

Выхад насення з сырых пладоў каля 70 %. У 1 кг да 46000 штук насення. Плоданасіць штогод, але не заўсёды і не ўсюды багата. Працягласць стратыфікацыі насення пры 7 °C 70-80 дзён, сярэдняя ўсходжасць каля 70 %.

 Распаўсюджанне і экалогія 
Натуральна расце ва ўсходняй Азіі ад усходняй Манголіі на захадзе да Карэі і Японіі, паўночная мяжа арэалу праходзіць у Паўднёва-Усходняй Сібіры у раёне даліны ракі Амур. На Далёкім Усходзе распаўсюджаны ў Прымор’і і Прыамур’і. На захад даходзіць да рэк Зеі і Селемджы, уніз па Амуру — да с. Кісялёва.

 Экалогія 
Расце адзіночна або групамі па берагах і далінах рэк, ручаёў, па увалах, на сырых, але не забалочаных лугах, на пясчана-камяністых участках. У горы не падымаецца.

Святлолюбівая, расце толькі на прагалінах. Патрабавальная да вільготнасці глебы, але пазбягае залішняга ўвільгатнення. Марозаўстойлівая. Расце хутка, асабліва ў першыя гады. Аднаўляецца насеннем, каранёвымі атожылкамі і параснікам ад пня. Разводзіцца насеннем.

 Значэнне і прымяненне 
злева|міні|250пкс|Чырванаватыя крылаткі. Дрэва на беразе Амура, сяло Наватроіцкае, Хабараўскі край
Вырошчваецца ў якасці дэкаратыўнай расліны у паўночных раёнах Еўропы і Паўночнай Амерыкі, дзе яго адносяць да самых марозаўстойлівых клёнаў, з раянаваннем да 2-й зоны марозаўстойлівасці. Ён інтрадукаваны у некаторых частках Паўночнай АмерыкіUSDA Plant Profile: Acer ginnala  і часам лічыцца там інвазівным відамRandall John. The Encyclopedia of Intrusive Plants. Brooklyn Botanic Garden, Janet Marinelli, Brooklyn Botanic. У культуры каля васьмі сартоў.

Цэніцца ў Японіі і паўсюль у свеце ў якасці віду, прыдатнага для вырошчвання бансай.

Драўніна цвёрдая і пругкая, прыдатная на дробныя вырабы. Кара змяшчае дубільныя рэчывы. Прыдатны для пасадак на адкрытых месцах: у прыдарожных і снегазборных палосах, жывых платоў, для стварэння курцін і ўзлескаў. Выключна дэкаратыўны, асабліва — восенню, дзякуючы ярка-ружовым крылаткам і аранжаваму або чырвонаму лісцю. У культуры з 1880 года, паспяхова вырошчваецца амаль па ўсёй краіне, у тым ліку ў Ленінградзе, Туле, Свярдлоўску, Омску, Новасібірску, Іркуцку, Удан-Удэ.

Добры меданос і пылканос. У спрыяльныя гады пчаляры атрымліваюць з яго па 8-12 кг таварнага мёду на пчаліную сям’ю. Кантрольная сям’я пры добрым надвор’і ў перыяд цвіцення прыносіла да 3,5 кг нектара і пылка ў дзень. Пылковая прадукцыйнасць адной кветкі 0,6-0,9 мг. Нектарапрадукцыйнасць 100 кветак 56,4-107,2 цукру, а мёдапрадукцыйнасць адной добра развітай расліны — 0,580 кг мёду. Пры суцэльным вырастанні прадуктыўнасць мёду 120—150 кг / га. На вылучэнне нектара моцна ўплываюць умовах вырастання. Найбольшай прадуктыўнасцю мёду адрозніваюцца расліны растуць у поймах рэк, на наносных, лёгкіх глебах з добрым водным і паветраным рэжымам. Як меданос, квітнеючы ў крытычна бяскветкавы перыяд, павінен усяляк ахоўвацца і разводзіцца паблізу пчальнікоў. Мёд светла-карычневага колеру, са своеасаблівым міндальным смакам і тонкім водарам.

З лісця ў Кітаі рабілі чорную фарбу.

 Літаратура 








Катэгорыя:Меданосныя расліны
Катэгорыя:Дэкаратыўныя кусты
Катэгорыя:Флора Усходняй Азіі
Катэгорыя:Конскакаштанавыя