Мікалай Кір’янавіч Рыжы

Мікалай Кір’янавіч Рыжы (6 снежня 1896, Віцебск — 22 кастрычніка 1972, Адэса) — савецкі военачальнік, генерал-палкоўнік артылерыі (18.02.1958).

 Біяграфія 
У Чырвонай Арміі з верасня 1918 года. Прымаў удзел у грамадзянскай вайне. Служыў справаводам 1-га лёгкага артылерыйскага дывізіёна ў 1-й Смаленскай пяхотнай дывізіі. З верасня 1919 года служыў і ваяваў у складзе 17-й стралковай дывізіі: справавод асобнага артылерыйскага дывізіёна, начальнік сувязі артылерыйскага дывізіёна, з мая 1920 — начальнік каманды кіравання артылерыйскага дывізіёна, з ліпеня 1921 — ад’ютант 17-га лёгкага артылерыйскага дывізіёна, з лютага 1922 — памочнік камандзіра артылерыйскай батарэі і з красавіка 1922 — камандзір батарэі. Ваяваў на Заходнім фронце.

У 1923 годзе скончыў Вышэйшую артылерыйскую школу. Пасля вярнуўся ў 17-ю стралковую дывізію (да таго часу ўваходзіла ў войскі Маскоўскай ваеннай акругі) на тую ж пасаду, а з верасня 1924 года камандаваў дывізіёнам у артылерыйскім палку дывізіі. У 1926 годзе скончыў Курсы ўдасканалення каманднага складу. З лютага 1927 года — начальнік штаба артылерыйскага палка ў гэтай жа дывізіі, са студзеня 1931 — памочнік па страявой частцы камандзіра артылерыйскага палка. У агульнай складанасці праслужыў у артылерыі 17-й стралковай дывізіі больш за 12 гадоў.

З лютага 1932 года — начальнік 1-й часткі штаба 1-й артылерыйскай дывізіі, затым начальнік штаба гэтай дывізіі. З лістапада 1932 — начальнік штаба артылерыі Маскоўскай Пралетарскай стралковай дывізіі, з 1934 — начальнік акруговага артылерыйскага палігона Харкаўскай ваеннай акругі. У красавіку 1935 года вярнуўся ў Маскоўскую Пралетарскую дывізію на пасаду начальніка артылерыі дывізіі. З сакавіка 1939 года — начальнік артылерыі 14-га стралковага корпуса.

На пасадзе начальніка артылерыйскага корпуса ўдзельнічаў у савецка-фінскай вайне. Быў узнагароджаны ордэнам Чырвонай Зоркі. У 1941 годзе скончыў Курсы вышэйшага начальніцкага складу пры Ваеннай акадэміі РСЧА імя М. В. Фрунзэ.

У пачатку Вялікай Айчыннай вайны ваяваў начальнікам артылерыі 14-га стралковага корпуса на Паўднёвым фронце. З ліпеня 1941 года — начальнік артылерыі Асобнай прыморскай арміі. На гэтай пасадзе праявіў сябе выбітным артылерыйскім камандзірам пры абароне Адэсы і Севастопаля, у найцяжкіх умовах умела манеўруючы нешматлікімі сіламі артылерыі, арганізуючы артылерыйскую абарону і хуткае засяроджванне артагню на найбольш пагражальных участкахТам Хок Чиу. Артиллерия в обороне Севастополя в 1941 году. // Военно-исторический журнал. — 2019. — № 2. — С.28—37.. Удзельнічаў у планаванні і правядзенні Керчанска-Феадасійскай дэсантнай аперацыі.

З ліпеня 1942 — начальнік артылерыі Забайкальскага фронту. На апошнім этапе Другой сусветнай вайны на гэтай пасадзе паспяхова дзейнічаў пры разгроме японскай Квантунскай арміі ў ходзе Маньчжурскай стратэгічнай наступальнай аперацыі ў савецка-японскай вайне (жнівень 1945).

У пасляваенны час са снежня 1945 года камандаваў артылерыяй Забайкальска-Амурскай ваеннай акругі, з чэрвеня 1947 — артылерыяй Забайкальскай ваеннай акругі. У 1952 годзе скончыў Вышэйшыя акадэмічныя курсы пры Вышэйшай Ваеннай акадэміі імя К. Варашылава. З 1952 года — камандуючы артылерыяй Туркестанскай ваеннай акругі. З лістапада 1959 года знаходзіўся ў распараджэнні Галоўнакамандуючага сухапутнымі войскамі. У красавіку 1960 года звольнены ў адстаўку па хваробе.

Памёр у 1972 годзе ў Адэсе. Пахаваны на 2-х хрысціянскіх могілкак.

 Бібліяграфія 
 Рыжи Н. К. На Севастопольских рубежах // У черноморских твердынь. Отдельная Приморская армия в обороне Одессы и Севастополя. — М., 1967.

 Узнагароды 
 Ордэн Леніна (21.02.1945)
 Чатыры ордэна Чырвонага Сцяга (8.02.1942, 10.02.1942, 3.11.1944, 20.06.1949)
 Ордэн Кутузава 2-й ступені (8.09.1945)
 Ордэн Айчыннай вайны 1-й ступені (22.02.1944)
 Ордэн Чырвонай Зоркі (19.05.1940)
 Медаль «За абарону Адэсы»
 Медаль «За абарону Севастопаля»
 Медалі СССР
 Ордэн Баявога Чырвонага Сцяга (Манголія)
 Медаль «За перамогу над Японіяй» (Манголія)
 Медаль «25 гадоў Мангольскай Народнай рэвалюцыі»

 Заўвагі 

 Літаратура 

 Пишу исключительно по памяти… Командиры Красной Армии о катастрофе первых дней Великой Отечественной войны: В 2 т. Том 2. / Сост., авт. предисл., коммент. и биогр. очерков С. Л. Чекунов. — М.: Русский фонд содействия образованию и науке, 2017. — 560 с.: ил. — ISBN 978-5-91244-208-7, 978-5-91244-209-4 (т. 1). — С.316-317 (выписка из послужного списка).
 Севастополь. Энциклопедический справочник. — Севастополь: Фирма «Салта» ЛТД, 2008.

Катэгорыя:Артылерысты Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі савецка-фінскай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі Грамадзянскай вайны ў Расіі
Катэгорыя:Генерал-палкоўнікі СССР
Катэгорыя:Удзельнікі савецка-японскай вайны