20 дзён у Марыупалі

«20 дзён у Марыупалі» () — украінскі дакументальны фільм 2023 года рэжысёра Мсціслава Чарнова, створаны Associated Press і Frontline. Сусветная прэм’ера фільма адбылася 20 студзеня 2023 года на амерыканскім кінафестывалі незалежнага кіно «Сандэнс».

Фільм апавядае пра 20 дзён, якія Чарноў правёў са сваімі калегамі ў абложаным Марыупалі пасля пачатку ўварвання Расіі ва Украіну. 27 студзеня 2023 года фільм атрымаў прыз глядацкіх сімпатый за найлепшы замежны дакументальны фільм на кінафестывалі «Сандэнс». Украінскі оскараўскі Камітэт вылучыў «20 дзён у Марыупалі» ад Украіны на 96-ю прэмію «Оскар» у катэгорыі «Найлепшы фільм на замежнай мове». Фільм паказалі перад пасяджэннем Генеральнай Асамблеі ААН у верасні 2023 года Фільм стаў уладальнікам прэміі «Оскар», прэміі BAFTA і Гільдыі рэжысёраў Амерыкі. У цэлым, карціна атрымала больш за 20 узнагарод і 40 намінацый па ўсім свеце. Фільм стаў самым касавым украінскім дакументальным фільмам у гісторыі.

 Сюжэт 
За гадзіну да ўварвання Расіі на тэрыторыю Украіны група рэпарцёраў «Асашыэйтэд Прэс» прыбывае ў Марыупаль. На працягу 20 дзён, аж да 15 сакавіка, Чарноў і яго калегі дакументавалі ўсё, што адбываецца ў горадзе, уключаючы пахаванні мясцовых жыхароў, аблогу і знішчэнне горада расійскімі ваеннымі. Чарноў сустракае бяздомнага мужчыну, які штурхае тачку, поўную яго рэчамі, і на фоне абстрэлаў пытаецца ў яго, як ён знаходзіць у сабе сілы ісці далей. На што мужчына адказвае: «А што ты будзеш рабіць? Яны страляюць, а я іду». На 21 дзень вайны журналісты выехалі з Марыупаля па гуманітарным калідоры. У канцы фільма з’яўляецца цітр, які паведамляе, што горад быў цалкам акупаваны Расіяй праз 86 дзён.

 Вытворчасць 
міні|Мсціслаў Чарноў — рэжысёр, аўтар сцэнарыя і аператар «20 дзён у Марыупалі».
Рэжысёрам, аўтарам сцэнарыя і аператарам гэтага фільма выступіў Мсціслаў Чарноў, вядомы ўкраінскі ваенны карэспандэнт, «20 дзён у Марыупалі» — рэжысёрскі дэбют Чарнова. Фатограф — Яўген Малалетка. Палявым прадзюсарам фільма стала Васіліса Сцепаненка. Па словах Чарнова, знятага ў горадзе матэрыялу было «апублікавана не больш за 10 %» і яму хацелася, «каб пакуты, праз якія прайшлі гараджане, каб гэтыя маштабныя разбурэнні былі зразумелыя свету і засталіся ў гісторыі».

 Рэліз 
Сусветная прэм’ера фільма «20 дзён у Марыупалі» адбылася 20 студзеня 2023 года на амерыканскім кінафестывалі незалежнага кіно «Сандэнс» у горадзе Парк-Сіці. У рамках кінафестывалю фільм быў паказаны 6 разоў. Стужка выйшла ў абмежаваны пракат у ЗША 14 ліпеня. У кінатэатрах Украіны пракат пачаўся 31 жніўня. Дапрэм’ерныя паказы адбыліся ў Кіеў (фестываль Bouquet Kyiv Stage 2023) і Львоў (ГА «Львоўскі медыяфорум»). Фільм выйшаў у дадатках стрымінгавай платформы Votvot, створанай «Радыё Свабода».

 Успрыманне 
На сайце-агрэгатар рэцэнзій Rotten Tomatoes фільм атрымаў рэйтынг свежасці 100 % і ацэнку 8,9/10 на аснове 19 водгукаў крытыкаў. На сайце-агрэгатары рэцэнзій Metacritic мае рэйтынг 80 балаў з 100 на аснове 8 водгукаў крытыкаў.

Рэндзі Майерс з The Mercury News назваў фільм «гістарычнай справаздачай, якая не шкадуе дэталяў, ад масавых пахаванняў да крывавых лазняў у бальніцах і іншых месцах». Фрэнк Шэк з The Hollywood Reporter назваў музычнае суправаджэнне фільма «жудасным» і «прыхарошаным». Дэніс Харві з Variety назваў «20 дзён у Марыупалі» «навукова-папулярным фільмам» і прымеціў, што хоць фільм «і не мае простай сюжэтнай лініі», «немудрагелістае апавяданне рэжысёра ад першай асобы і інтэнсіўнасць сабраных доказаў ваенных злачынстваў робяць яго захапляльным». Адам Саламонс з сайта IndieWire паставіў фільму рэйтынг B і напісаў, што «поўнае адмаўленне рэпартажу Чарнова з боку Крамля — самае вялікае адабрэнне, якое толькі можа быць».

Алена Смоліна з выдання Meduza напісала, што «фільм паказвае не ўсю гісторыю разбуранага горада», і гэта «толькі ўзмацняе страшны эфект карціны: мы разумеем, што за межамі кадра засталося значна больш». Валерый мірны з украінскага партала The New Voice of Ukraine назваў працу Чарнова «журналісцкім подзвігам».

Дэрэк Сміт з часопіса Slant Magazine палічыў, што фільм-гэта «завяшчанне марыупальцам», і што ён «адначасова аплаквае гібель дзясяткаў тысяч людзей і ўсхваляе барацьбу тых, хто ўсё яшчэ спрабуе выжыць у Марыупалі». Джо Фрайар з Fort Worth Report назваў карціну «цяжкім, але вельмі важным відовішчам для разумення маштабаў горада, спустошанага вайной, і насельніцтва, чыя стойкасць перад націскам служыць сведчаннем іх барацьбы за незалежнасць». Эмі Сміт з next Best Picture палічыла, што Чарноў не імкнуўся зрабіць фільм «кідкім», а «хацеў прадставіць сітуацыю так, як ён бачыў яе ў тыя цяжкія 20 дзён, і менавіта гэта робіць яго такім эфектыўным як дакументальны фільм».

 Канфлікты вакол паказаў 
У кастрычніку фільм павінен быў быць паказаны на сербскім фестывалі Beldocs ў Лазаравацкім культурным цэнтры ў прыгарадзе Бялграда. 10 кастрычніка Сербская Радыкальная партыя заклікала адмяніць паказ «антырасійскага прапагандысцкага фільма кіеўскага рэжыму», які з’яўляецца «спробай Захаду змяніць стаўленне сербскага народа да брацкай Расіі». 12 кастрычніка адміністрацыя фестывалю адмяніла паказ, падкрэсліўшы, што «Beldocs не стаіць за гэтым рашэннем і не прымаў у яго прыняцці ўдзелу».

 Узнагароды і намінацыі 
ПрэміяДата цырымонііКатэгорыяНамінант(ы)ВынікКрыніцаЛонданская супольнасць кінакрытыкаў4 лютага 2024Дакументальны фільм года20 дзён у Марыупалі Прэмія Гільдыі прадзюсараў ЗША25 лютага 2024Выбітнае прадзюсаванне дакументальнага поўнаметражнага фільма20 дзён у Марыупалі BAFTA18 лютага 2024Найлепшы неангламоўны фільм20 дзён у Марыупалі Найлепшы дакументальны фільм Оскар10 сакавіка 2024Найлепшы дакументальны поўнаметражны фільм20 дзён у Марыупалі Найлепшы замежны фільм Сандэнс29 студзеня 2023Сусветнае кіно: конкурс дакументальных фільмаў20 дзён у Марыупалі Прыз сімпатый гледачоў сусветнага кіно: дакументальны фільм Гільдыя рэжысёраў Амерыкі10 лютага 2024Выбітныя рэжысёрскія дасягненні ў дакументалістыцы Cinema for Peace6 сакавіка 2023Самы каштоўны дакументальны фільм года Міжнародны кінафестываль у Кліўлендзе1 красавіка 2023Greg Gund Memorial Standing Up Award Doc Edge3 чэрвеня 2023Найлепшы міжнародны фільм20 дзён у Марыупалі Найлепшы міжнародны рэжысёрМсціслаў Чарноў Найлепшы міжнародны мантажМішэль Мізнер DocuDays UA8 чэрвеня 2023Галоўны прыз конкурсу DOCU/УКРАІНА20 дзён у Марыупалі Прыз глядацкіх сімпатый Sheffield DocFest19 чэрвеня 2023Прэмія Ціма Хэтэрынгтана Афінскі міжнародны кінафестываль9 кастрычнік 2023Найлепшы дакументальны фільм Найлепшы дакументальны фільм — асаблівая згадка Прэмія «Выбар крытыкаў» у галіне дакументальнага кіно12 лістапада 2023Найлепшы дакументальны поўнаметражны фільм Найлепшы першы дакументальны поўнаметражны фільм Найлепшы палітычны дакументальны фільм НайлЛепшае апавяданнеМсціслаў Чарноў Найлепшы мантажМішэль Мізнер Готэм27 лістапада 2023Найлепшы дакументальны поўнаметражны фільм20 дзён у Марыупалі Прэмія Нацыянальнай рады кінакрытыкаў ЗША6 снежня 2023Топ-5 дакументальных фільмаў Прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Вашынгтона10 снежня 2023Найлепшы дакументальны фільм Прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Чыкага12 снежня 2023Найлепшы дакументальны фільм Прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў
Даласа — Форт-Уэрта18 снежня 2023Найлепшы дакументальны фільм Прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Таронта17 снежня 2023Прэмія Алана Кінга ў галіне дакументальнага кіно Прэмія Таварыства кінакрытыкаў Сан-Дыега19 снежня 2023Найлепшы дакументальны фільм Astra Film and Creative Arts Awards6 студзеня 2024Найлепшы дакументальны поўнаметражны фільм Cinema Eye Honors12 студзеня 2024Найлепшы немастацкі фільмМсціслаў Чарноў, Мішэль Мізнер, Рэйні Аронсан-Рат і Дэрл Маккрудэн Найлепшы дэбют20 дзён у Марыупалі Прыз глядацкіх сімпатый Найлепшы мантажМішэль Мізнер Найлепшы прадакшнМсціслаў Чарноў, Мішэль Мізнер, Рэйні Аронсан-Рат і Дэрл Маккрудэн Спадарожнік3 сакавіка 2024Найлепшы дакументальны фільм20 дзён у Марыупалі Альянс жанчын-кінажурналістаў3 студзеня 2024Найлепшы дакументальны фільм 

 Заўвагі 

Катэгорыя:Фільмы на рускай мове
Катэгорыя:Фільмы на англійскай мове
Катэгорыя:Фільмы на ўкраінскай мове