Тэрэза Эльфарс

Антуанэта Тэрэза Эльфарс (, народжаная Эберг (); , , Швецыя — , там жа) — шведская актрыса і тэатральны кіраўнік. З 1869 па 1888 год кіравала перасоўнай тэатральнай трупай Эльфарс.Nordensvan, Georg, Svensk teater och svenska skådespelare från Gustav III till våra dagar. Andra delen, 1842—1918, Bonnier, Stockholm, 1918

 Біяграфія 
Тэрэза Эберг нарадзілася ў Стакгольме, у сям’і ўладальніка фабрыкі Андэрса Эберга і Марыі Элісабет Канстрэм.

З 1837 года — вучаніца школы Каралеўскага балета Швецыі, з 1839 года — вучаніца  ().

У 1837—1842 гадах Тэрэза актыўна працавала ў Каралеўскім драматычным тэатры.

З 1842 па 1846 год выступала ў Новым тэатры ().

У 1847 годзе выйшла замуж за акцёра Ларса Эрыка Эльфарса (1817—1869), кіраўніка тэатральнай трупы. Пасля выступала пад псеўданімам Тэрэза Эльфарс. Была актрысай вандроўнай тэатральнай трупы Эльфарс і з 1886—1888 гадоў — яе дырэктарам. Яна ўзяла на сябе кіраўніцтва тэатральнай трупай падчас хваробы мужа і фармальна пасля яго смерці ў 1869 г.

Як актрыса, Тэрэза Эльфарс пачынала з роляў інжэню і гераінь, але затым перайшла да персанажаў сучасных скандынаўскіх і замежных п’ес неарэалістычнага руху. Паводле сцвярджэння аднаго крытыка: «яе спектаклі адрозніваліся адухоўленасцю, дробнымі дэталямі, жывой жыццёвай сілай»,Antoinetta Thérèse Elfforss, urn: sbl:15962, Svenskt biografiskt lexikon (art av N. E. Taube.), hämtad 2018-06-18. і ў знак прызнання яе талентаў ёй далі мянушку «Эліса Хвасер з сельскай мясцовасці», у гонар знакамітай актрысы Каралеўскага драматычнага тэатра, якая ў той час лічылася найвялікшай актрысай Швецыі.

Тэрэза Эльфарс карысталася вялікай павагай падчас сваёй кар’еры, асабліва ў якасці тэатральнага рэжысёра:

 «Спадарыня Э. была самай вядомай жанчынай-тэатральным рэжысёрам у Швецыі XIX стагоддзя, а трупа Эльфарс лічылася лепшым перасоўным тэатрам у краіне на працягу 1870-х і 1880-х гадоў. Яе рэпертуар, а таксама акцёрская гульня былі на самым высокім узроўні, і рэжысёры глыбока паважалі і любілі за яе цудоўныя асабістыя дабрадзейнасці. Што ж да фінансавага боку справы, то спадарыня Э., хутчэй за ўсё, была выключэннем сярод усіх вандроўных тэатральных рэжысёраў. Яна належала да вельмі нямногіх з іх, хто мог пакінуць невялікае багацце пасля сваёй смерці».

Для пастаноўкі Тэрэза Эльфарс выбірала п’есы скандаўскіх аўтараў , К. Акселя Анрэпа, , а таксама , Б’ёрнсцьернэ Б’ёрнсана і Генрыка Ібсена. Аднак самы вялікі яе фінансавы поспех мела пастаноўка «Вакол свету за 80 дзён» Жуля Верна, ставіліся таксама і менш сур’ёзныя аперэты, бо падчас росквіту трупы Эльфарс у 1870-х і 1880-х гадах папулярнасць аперэты была настолькі вялікая, з эканамічнага пункту Эльфарс не магла ігнараваць іх.

Трупа Тэрэзы Эльфарс з поспехам выступала ў тэатры  у Юргордэне ў Стакгольме, а таксама гастралявала па Фінляндыі ў 1869, 1870, 1874, 1877 і 1878 гадах.

У 1888 годзе Эльфарс перадала кіраўніцтва трупай  (1846—1916), пасля чаго тая змяніла сваю назву на тэатральную трупу Ліндберга. Эльфарс працягвала выступаць у трупе Ліндберга да 1893 года. Паміж 1890 і 1893 г. трупа Ліндберга працавала ў тэатры  ў Гётэбаргу. Калі ў 1893 годзе трупа Ліндберга была распушчана, Тэрэза разам са сваім сынам Юліусам Эрыкам Энгельбрэктам Эльфарсам (1847—1925) вярнулася ў Стакгольм, дзе і памерла ў 1905 годзе.

 Крыніцы 

 Літаратура 
 Österberg, Carin et al. (1990) Svenska kvinnor: föregångare, nyskapare (Lund: Signum) 
 Nordensvan, Georg (1918) Svensk teater och svenska skådespelare från Gustav III till våra dagar. Andra delen, 1842—1918 (Stockholm: Bonnier)

 Спасылкі