Mayday (сігнал бедства)

Mayday (вымаўляецца «мэй-дэй») — міжнародны сігнал бедства ў радыётэлефоннай (галасавой) сувязі, аналагічны сігналу SOS у радыётэлеграфнай сувязі (з выкарыстаннем азбукі Морзэ). Ён выкарыстоўваецца ў сітуацыях, якія ўяўляюць непасрэдную пагрозу для жыцця людзей, напрыклад, марскімі і паветранымі суднамі, якія цярпяць бедства. Сігнал перадаецца тры разы запар: «Mayday, Mayday, Mayday» для выключэння магчымасці пераблытаць яго з якой-небудзь здаецца   фразай, якая гучыць падобна, а таксама для таго, каб лягчэй было адрозніць сам сігнал бедства ад паведамлення пра сігнал бедства.

 Паходжанне 
Фраза з’яўляецца прыблізнай англійскай транскрыпцыяй французскага  — скарочанага варыянту фразы  («прыйдзіце мне на дапамогу», «дапамажыце мне»). У стандартнай французскай ні , ні  не выкарыстоўваюцца як просьба дапамогі.

«Mayday» быў прыдуманы ў 1923 годзе Фрэдэрыкам Стэнлі Мокфардам, старэйшым радыстам аэрапорта Кройдан у Лондане. Яго папрасілі прапанаваць сігнал, які было б цяжка пераблытаць са звычайнымі радыёпаведамленнямі і які мог бы быць лёгка зразумелым ва ўмовах дрэннай радыёсувязі. Выбар Мокфарда тлумачыцца тым, што большасць палётаў з Кройдана ў той час ажыццяўлялася ў аэрапорт Ле Буржэ ў Парыжы.

 Выкарыстанне 
Сігнал Mayday выкарыстоўваецца ў любых сітуацыях, якія ўяўляюць непасрэдную небяспеку для жыцця людзей. Да такіх сітуацый адносяцца, напрыклад, выбух, пажар, немінучая пагроза затаплення судна  На марскім судне ён можа быць перададзены толькі па распараджэнні капітана. У сітуацыях, якія не нясуць пагрозу жыцця, выкарыстоўваюцца іншыя сігналы.

Mayday можа быць перададзены на любой частаце. Аднак існуюць частоты, спецыяльна прызначаныя для перадачы сігналаў бедства. Марскія выратавальныя службы і службы кіравання паветраным рухам увесь час праслухоўваюць гэтыя частоты, і звычайная радыёсувязь на іх забаронена, таму верагоднасць таго, што сігнал будзе прыняты, вышэй. На моры ў розных марскіх раёнах плавання для гэтых мэт выкарыстоўваюцца частоты 2182 кГц, 4125 кГц, 6215 кГц, 8291 кГц, 12290 кГц, 16420 кГц, у авіяцыі — .

Існуюць і мясцовыя аварыйныя частоты. Напрыклад, 27,065 Мгц (9-ы канал сеткі C СІ-БІ — «аварыйны») з’яўляецца частатой бедства і бяспекі.  

1 лютага 2009 г. Міжнародная Сістэма Каспас-Сарсат спыніла спадарожнікавую апрацоўку сігналаў радыёбуяў 121,5/243 Мгц. Усе ўладальнікі радыёбуяў і іх карыстальнікі павінны як мага хутчэй замяніць радыёбуі 121,5/243 Мгц на радыёбуі 406 Мгц.

Толькі сігналы ад радыёбуяў 406 Мгц засякаюцца Сістэмай Каспас-Сарсат. Гэта тычыцца марскіх (МРБ), авіяцыйных (АРБ) і персанальных (ПРБ) радыёбуяў. У той жа самы час іншыя прылады (напрыклад сістэмы выжывання, а таксама перадатчыкі блізкага прывада), якія працуюць на частаце 121,5 Мгц і не патрабуюць спадарожнікавай апрацоўкі, не закрануты спыненнем спадарожнікавай апрацоўкі частаты 121,5 Мгц.

Рашэнне пра спыненне спадарожнікавай апрацоўкі частаты 121,5 Мгц было прынята ў кастрычніку 2000 г. на 25-й сесіі Савета Каспас-Сарсат (СКС-25).

Калі выратавальныя службы не пацвердзілі прыём сігналу Mayday, любы, хто яго чуў, павінен паўтарыць яго. Такім чынам можа быць забяспечана дапамога тым суднам, якія знаходзяцца па-за межамі прамой радыёсувязі з выратавальнымі службамі. З 1 студзеня 2005 г. таксама выкарыстоўваецца частата 406,025 Мгц.

Перадача несапраўднага сігналу бедства ў шматлікіх краінах лічыцца злачынствам. Гэта звязана з высокім коштам выратавальных аперацый і з рызыкай, якой могуць падвяргацца іх удзельнікі.

 Гл. таксама 
 Pan-pan
ССН (сістэма сігналізацыі небяспекі)
 Sécurité

Катэгорыя:Бяспека
Катэгорыя:Радыёсувязь
Катэгорыя:Англійскія фразы
Катэгорыя:Выратаванне