Банкаўскі крызіс (2023)

Банкаўскі крызіс 2023 года выкліканы ростам стаўкі рэфінансавання і, як вынік, адтокам дэпазітных укладаў. Крызіс закрануў у першую чаргу банкі ЗША і Еўропы. Найбуйнейшымі яго ахвярамі сталі Credit Suisse, Silicon Valley Bank, First Republic Bank, Signature Bank і Silvergate Bank.

 Пачатак крызісу 
На працягу пяці дзён у сакавіку 2023 года збанкрутавалі адразу тры буйных амерыканскіх банка, што выклікала рэзкае зніжэнне сусветных цэн на акцыі банкаў. Банкруцтва Silvergate Bank і Signature Bank, якія мелі значны досвед работы з крыптавалютамі, прыйшліся на разгар турбулентнасці на гэтым рынку. Silicon Valley Bank (SVB) збанкрутаваў у выніку банкаўскай панікіПредтеча кризиса. В США рухнул очередной крупный банк // АиФ, 2.05.2023 ; яго падзенне стала другім па велічыні банкруцтвам банка ў гісторыі ЗША. Пераважнай большасцю кліентаў былі кампаніі і прыватныя асобы з буйнымі дэпазітамі, якія не былі застрахаваны Федэральнай карпарацыяй па страхаванні ўкладаў (FDIC), так як яе страхоўка распаўсюджвалася толькі на дэпазіты да $250 тысяч.

У адказ на гэтыя падзеі федэральныя банкаўскія рэгулятары абвясцілі ў сумесным камюніке, што будуць прыняты надзвычайныя меры для забеспячэння таго, каб усе дэпазіты ў Silicon Valley Bank і Signature Bank былі абаронены. Федэральная рэзервовая сістэма арганізавала Праграму тэрміновага фінансавання банкаў (BTFP) для прадастаўлення пазыкі тэрмінам да аднаго года. Каб крызіс не закрануў больш банкаў, глабальныя галіновыя рэгулятары, уключаючы Федэральную рэзервовую сістэму, Банк Канады, Банк Англіі, Банк Японіі, Еўрапейскі цэнтральны банк і Швейцарскі нацыянальны банк, умяшаліся, каб забяспечыць ліквіднасць.

Неўзабаве пасля банкруцтва SVB укладчыкі сталі здымаць наяўныя з First Republic Bank (FRB), які спецыялізаваўся на прыватных банкаўскіх паслугах для заможных кліентаў. 10 сакавіка таргі акцыямі First Republic былі прыпынены. Пазней таргі акцыямі былі адноўлены, але працягнулі падзенне, асабліва пасля заявы кіраўніцтва банка 24 красавіка аб скарачэнні аб’ёму прынятых дэпазітаў на 100 млрд долараў за I квартал 2023 года. Як і SVB, FRB меў значныя дэпазіты больш чым на $250 тысяч; такія дэпазіты складалі 68% ад агульнай колькасці на канец 2022 года, скараціўшыся да 27% да канца сакавіка. Курс акцый FRB упаў да $4,6 за акцыю 26 красавіка 2023 года (у параўнанні з $143 у пачатку лютага). 1 мая прадстаўнікі FDIC абвясцілі, што FRB быў зачынены і прададзены JPMorgan Chase.

 Рэакцыя ўладаў 
Праграма тэрміновага фінансавання (Bank Term Funding Program, BTFP) — праграма крэдытавання ў ЗША, створаная Федэральнай рэзервовай сістэмай (ФРС) у выхадныя 11-12 сакавіка 2023 года.

Праграма прызначана для абароны банкаў ад набегу ўкладчыкаў пасля краху Silicon Valley Bank і іншых банкаў. Праграма фінансуецца праз Фонд страхавання ўкладаў (FDIC), прапануе пазыкі на тэрмін да 1-га года пазычальнікам, якія закладваюць у якасці закладу некаторыя віды каштоўных папер, уключаючы казначэйскія аблігацыі ЗША, даўгавыя абавязацельствы агенцтваў і каштоўныя паперы, забяспечаныя іпатэкай. Заклад будзе ацэньвацца па намінальнай цане, а не па рынкавай, таму банк можа займаць актывы, цана якіх не пацярпела ў выніку серыі павышэнняў FOMC працэнтных ставак з 2022 года.

Мінфін краіны паабяцаў выдзеліць да 25 млрд дол. са свайго біржавога стабілізацыйнага фонду ў якасці падтрымкі праграмы.

 Уплыў на сусветныя рынкі 
Да 19 сакавіка ў СМІ ўсё часцей сталі гучаць асцярогі з нагоды ўплыву крызісу ў ЗША на банкаўскі сектар на міжнародным узроўні. За месяц да падзей швейцарскі Credit Suisse абвясціў аб сваём найбуйнейшай гадавой страце з часоў фінансавага крызісу 2008 года, паколькі кліенты працягвалі хуткімі тэмпамі здымаць свае наяўныя; у чацвёртым квартале 2022 года было знята 147 мільярдаў долараў. Кампанія таксама паведаміла, што выявіла істотныя недахопы ў сваёй фінансавай справаздачнасці. Яе найбуйнейшы інвестар, Saudi National Bank, абвясціў 15 сакавіка, што не будзе аказваць дадатковай падтрымкі Credit Suisse. Цана акцый упала на 25%, і UBS прыняў пастанову выкупіць банк.

У Японіі тры асноўных крэдытора, Mitsubishi UFJ Financial Group, Sumitomo Mitsui Financial Group і Mizuho Financial Group, страцілі 10-12% у цане сваіх акцый з-за рынкавых узрушэнняў і іх уплыву на рынак аблігацый. Фондавы індэкс Японіі TOPIX упаў на 17%. Падзенне было выклікана асцярогамі з нагоды краху SVB і рызыкамі ў рэгіянальным банкаўскім сектары краіны, часткова з-за схільнасці павышэнню працэнтных ставак у ЗША. Цэнтральны банк Японіі ў сярэдзіне сакавіка правёў крызіснае пасяджэнне. Фінансавы крызіс вымусіў Цэнтральны банк Індыі адкласці павышэнне працэнтных ставак 6 красавіка. Цэнтральныя банкі Аўстраліі, Канады і Інданезіі таксама прыпынілі далейшае павышэнне ставак.

 Зноскі 

 Спасылкі 
 Принцип домино: банковский кризис в США набирает обороты // Известия, 28 апреля 2023.
 Крах на пороге // Коммерсантъ, 28 апреля 2023.
 Фондовый рынок в США захлестнула волна распродаж региональных банков из-за ожиданий краха // РИА Новости, 5 мая 2023.
 Баффетт: руководство обанкротившихся банков должно нести ответственность за кризис // РБК, 7 мая 2023.
Катэгорыя:Эканамічныя крызісы
Катэгорыя:Фінансавыя рынкі
Катэгорыя:2023 год у эканоміцы
Катэгорыя:2023 год у ЗША
Катэгорыя:Банкі