Дыёдны мост

Дыёдны мост — электрычная прылада, электрычная схема для пераўтварэння пераменнага току ў пульсуючы (пастаянны). Выпростванне з дапамогай дыёднага моста называецца двухпаўперыяднымАднапаўперыядным выпрамляльнікам называецца схема выпрамлення толькі аднаго паўперыяда ўваходнага пераменнага напружання. У аднафазным ланцугу гэта схема з адным дыёдам, у трохфазным ланцугу тыпу «зорка» — гэта схема з трыма дыёдамі, кожны з якіх уключаны ў адну з трох фаз..

Існуюць аднафазныя і шматфазныя масты. Аднафазны мост выконваецца па маставой схеме Грэтца. Першапачаткова ў ёй выкарыстоўваліся электравакуумныя дыёды, і гэтая схема лічылася складаным і дарагім рашэннем, замест яе звычайна ўжывалася схема Міткевіча, у якой другасная абмотка трансфарматара мае сярэдні вывад. Цяпер, калі паўправадніковыя дыёды сталі таннейшымі і даступныя практычна ўсім, у большасці выпадкаў ужываецца маставая схема, за выключэннем некаторых нізкавольтных выпрамнікаў, дзеючых паводле схемы Міткевіча, якая мае адносна большы ККДВыключэнне складаюць моцнатокавыя нізкавольтныя выпрамляльнікі, якія для павышэння ККД звычайна будуюцца па схеме з сілкаваннем ад трансфарматара ад абмоткі з сярэдняй кропкай..

Замест дыёдаў ў схеме могуць прымяняцца выпрамляльныя вентылі любых тыпаў, напрыклад селенавыя выпрамнікі, ртутныя вентылі і іншыя, прынцып дзеяння схемы ад гэтага не змяняецца.

Таксама ў плячах маста выкарыстоўваюць кіраваныя вентылі, напрыклад, тырыстар або ігнітроны, пры гэтым магчыма кіраванне выхадным напружаннем выпрамляльніка з дапамогай фазаімпульснага кіравання вентылямі.

 Гісторыя 
міні|Выпрамляльны мост з патэнта Полака. У якасці выпрамляльнах вентыляў выкарыстаны электрахімічныя выпрамляльныя ячэйкі.
Схема выпроствальнага маста была вынайдзена польскім электратэхнікам Каралем Полакам і запатэнтавана ў снежні 1895 года ў Вялікабрытаніі, і ў студзені 1896 года ў Германіі.

У 1897 годзе нямецкі фізік Леа Грэтц незалежна ад папярэднікаў вынайшаў і апублікаваў апісанне аналагічнай схемыStrzelecki, R. Power Electronics in Smart Electrical Energy Networks . Springer, 2008, p. 57.. Публікацыя Грэтца стала шырока вядомай электратэхнікам таго часу, таму гэтую схему і цяпер часта называюць схема Грэтца або мостам Грэтца.

У 1924 годзе савецкі электратэхнік А. М. Ларыёнаў вынайшаў маставую схему двухпаўперыяднага выпрамніка трохфазнага току, названую яго імем.

 Прынцып дзеяння 
міні|450x450пкс|Кірунак току і адкрытыя дыёды пры выпрамленні абедзвюх паўхваляў уваходнага напружання.

 Аднафазны мост (схема Грэтца) 
На ўваход () падаецца пераменнае напружанне, не абавязкова сінусоіднае. У адным з паўперыядаў адкрыты два дыёды ў процілеглых плячах моста, і ток праходзіць толькі праз гэтыя 2 дыёды, а 2 іншых у іншай пары процілеглых плячэй пры гэтым зачыненыя. На іншым паўперыядзе адкрываюцца два іншых дыёды і іншая пара дыёдаў замыкаецца. У нагрузцы  ток у абодвух паўперыядах цячэ ў адным кірунку, — дыёдны мост пераўтворыць пераменны ток у пульсавалы пастаянны.

Так як з нагрузкай заўсёды паслядоўна ўключаны 2 дыёды, на кожным з якіх у адкрытым стане падае частка ўваходнага напружання  то максімальнае пульсуючае напружанне на нагрузцы  заўсёды менш амплітуды ўваходнага напружання  на падвоенае прамое падзенне напружання на дыёдзе. Амплітуда пераменнага напружання больш эфектыўнага напружання  ў  разы:



Велічыня падзення напружання на адным дыёдзе залежыць ад паўправадніковага матэрыялу і тыпу дыёда так, напрыклад, у крамянёвых дыёдаў з p-n-пераходам прамое падзенне пры малых токах праз дыёд складае  пры токах блізкіх да гранічна дапушчальным для канкрэтнага прыбора  У германіевых дыёдаў і дыёдаў Шоткі   і   адпаведна. Страты энергіі, выкліканыя прамым падзеннем напружання на дыёдах зніжаюць ККД выпрамніка, асабліва гэта зніжэнне істотна пры выпрамленні нізкіх напружанняў. Напрыклад, крыніца сілкавання з дыёдным мостам на крамянёвых дыёдах з p-n-пераходам на  і токам  (выхадныя магутнасць  будзе мець ККД не больш  Таму ў нізкавольтных моцнатокавых выпрамніках ўжываюць у асноўным дыёды Шоткі або схемы актыўнага выпрамлення з дапамогай актыўных кіраваных ключоў, напрыклад, магутных палявых транзістараў.
міні|Анімацыя прынцыпу працы моста Гретца.

Частата пульсацый  выпрамленага напружання роўная падвоенай частаце пераменнага напружання сілкавання :



Сярэдні ток  праз любы дыёд пры сярэднім току нагрузкі :

Далей формулы прыведзены ў здагадцы, што прамое падзенне на дыёдах роўна 0.

Размах пульсацый  (рознасць напружанняў паміж максімальным і мінімальным значэннямі) на выхадзе моста без згладжваючага ёмістага фільтра:



Максімальнае адваротнае напружанне  на дыёдзе пры працы моста на ёмістную нагрузку:



Сярэдняе значэнне  выпрамленнага напружання:



 Заўвагі 

Катэгорыя:Радыётэхніка
Катэгорыя:Сілавая электроніка
Катэгорыя:Крыніцы сілкавання
Катэгорыя:Электратэхніка
Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі