Нігяр Ханым

Нігяр Ханым (, ;  1856, Стамбул, Асманская імперыя — 1 красавіка 1918, Стамбул, Асманская імперыя) — асманская паэтэса і пісьменніца.

 Біяграфія 
Нігяр Ханым мела венгерскае паходжанне, яе бацька Макар Асман-паша збег у Асманскую імперыю з Венгрыі ў 1848 годзе, калі пачалася рэвалюцыя (1848—1849). Нігяр нарадзілася ў 1856 годзе ў Стамбуле. Яна атрымала адукацыю ў французскай школе ў Кадыкёй, навучылася граць на фартэпіяна ў вельмі раннім узросце, акрамя таго вывучала турэцкую, арабскую і фарсі з рэпетытарам. Выдатна ведала французскую, грэчаскую, нямецкую; на італьянскай, армянскай, фарсі і венгерскай чытала і пісала дастаткова добра, у агульнай складанасці ведала восем моў. Яна добра разбіралася ў культуры Усходу і Захаду, ведала французскую літаратуру і неўзабаве пачала пісаць вершы на французскай мове. Яе ранняя Паэзія напісана ў традыцыйным канапавым стылі, але пазней пад уплывам творчасці Махмуда Экрэма Рэджаізадэ і іншых аўтараў яна заняла больш мадэрнісцкую пазіцыю. Нігяр Ханым укараняла заходнія стылі ў турэцкай літаратуры і стала вядучай паэтэсай Асманскай імперыі ў перыяд пасля Танзімата. Яе стыль і выбар тэм маюць ярка выражаны жаночы характар. Яе вершы часта публікавалі ў турэцкіх газетах таго часу.

За сваю гуманітарную дзейнасць яна атрымала ад султана Абдул Хаміда II Ордэн Міласэрнасці.

У апошнія гады яе жыцця з-за хвароб яна рэдка з’яўлялася на людзях і вяла затворніцкі лад жыцця. Нігяр Ханым памерла ў Стамбуле 1 красавіка 1918 года.

 Асабістае жыццё 
Бацька выдаў яе замуж у чатырнаццаць год, але праз некалькі гадоў шлюб распаўся і яна развялася. Вядома, што ў Нігяр быў сын Саліх Керамет, які навучаў дзяцей апошняга Халіфа Асманскай імперыі Абдул-Меджыда II. Пасля таго, як 3 сакавіка 1924 года быў выдадзены закон № 431, згодна з якім усе прамыя члены дынастыі Асманаў выганяліся з краіны, Саліх Керамет пакінуў Турцыю разам з Абдул-Меджыдам.

Яна была важнай і вядомай фігурай у грамадстве свайго часу. Акрамя сваёй кар’еры ў якасці паэта, яе лад жыцця меў вялікі ўплыў на грамадства і перспектывы для жанчын у Асманскай імперыі ў канцы XIX — пачатку XX стагоддзя. Хоць яна і не была феміністкай, яе ўяўленне аб правах жанчыны нашмат апярэджвалі свой час.

 Бібліяграфія 
Акрамя вершаў яна пісала прозу і зрабіла некалькі перакладаў.

Няпоўны спіс яе асноўных работ:

Паэзія:
 Efsus I (1877)
 Efsus II (1891)
 Nîrân (1896)
 Aks-i Sada (1900)
 Safahat-ı Kalb (1901)
 Elhan-ı Vatan (1916)

П’еса:
 Tesir-i Aşk

Мемуары:
 Hayatımın Hikâyesi (апублікаваныя 1959)

 Літаратура 
 Şair Nigar Hanım (İnceleme; İletişim Yayınları, 1998)
 Cosman, Carol, and Joan Keefe, and Kathleen Weaver, The Penguin Book of Women Poets, Allen Lane London 1978

 Спасылкі 
 Артыкул у літаратурнай энцыклапедыі
 Нігяр Ханым
 Şair Nigar Hanım 
 Arslanbenzer H. Nigar Hanım: Cry on my own — Daily Sabah (26/08/2016)

Катэгорыя:Паэтэсы
Катэгорыя:Пісьменніцы XX стагоддзя
Катэгорыя:Пісьменніцы XIX стагоддзя
Катэгорыя:Паэты паводле алфавіта