Ступені параўнання

Ступе́ні параўна́ння — граматычная катэгорыя якасных прыметнікаў, утвораных ад іх прыслоўяў і безаасабовых слоў (прэдыдактываў), якая выказвае адносную розніцу або перавагу ў якасці, што ўласціва прадметам, дзеянням або станам.

Традыцыйна адрозніваюць 3 ступені параўнання:
 станоўчую (пазітыў), якая пазначае прыкмету без прамога супастаўлення з іншымі яго праявамі;
 параўнальную (кампаратыў), якая паказвае на тое, што якая-небудзь прыкмета ўласціва гэтаму прадмету або дзеянню ў большай меры, чым іншаму;
 найвышэйшую (суперлатыў), якая паказвае, што прадмет або дзеянне валодае названымі прыкметамі ў большай ступені, чым усе астатнія.

Часам разглядаюць тоесную ступень (экватыў) — параўнальныя абароты са значэннем аднолькавай ступені якасці (напрыклад, , ).

 У беларускай мове 
У беларускай мове адрозніваюць 3 ступені параўнання.
 Звычайная — абазначае якасць прадмета без параўнання з іншымі праяўленнямі той жа якасці (напрыклад, «зялёны», «стары»).
 Вышэйшая — паказвае, што якасць уласціва гэтаму прадмету або дзеянню у большай ступені, чым іншаму. Утвараецца ў прыметнікаў з дапамогай суфікса «-эйш-» («-ейш-»), прыслоўяў і безасабова-прэдыдактыўных слоў — з дапамогай суфікса «-эй-» («-ей-»). Прыклады: «старэйшы», «зелянейшы», «старэй», «даўней».
 Найвышэйшая — утвараецца з дапамогай прыстаўкі «най-» ад формы вышэйшай ступені. Напрыклад, «найлепшы», «наймацнейшы», «найбольш», «найлепш».

Адрозненні ў ступені якасці таксама перадаюцца спалучэннямі (напрыклад, «больш моцны», «смялей за ўсіх», «старэйшы за яго»), якія з’яўляюцца складанымі (аналітычнымі) формамі вышэйшай і найвышэйшай форм параўнання.

 Літаратура 


 Степени сравнения // Словарь-справочник лингвистических терминов. Изд. 2-е. / Розенталь Д. Э., Теленкова М. А. — М.: Просвещение, 1976.
 Грамматический словарь: Грамматические и лингвистические термины. — М. : Флинта, Наука, 2001. — 180, [3] с. — ISBN 5-89349-377-X; 5-02-002756-1.

 Спасылкі 
 Грамматический словарь: (Грамматические и лингвистические термины) / Проф. Н. Н. Дурново. — Москва ; Петроград: Л. Д. Френкель, 1924. — 154 стб.
 Зіманскі, В. Э. Параўнальная граматыка ўсходнеславянскіх моў: курс лекцый: у 2 ч. / В. Э. Зіманскі. — Віцебск: ВДУ імя П. М. Машэрава, 2014. — Ч. 2: Марфеміка і словаўтварэнне. Марфалогія. Сінтаксіс. — 60 с.
 Валатоўская Н. А. Прыметнік: утварэнне форм ступеняў параўнання (матэрыялы для факультатыўных заняткаў па беларускай мове)
 Вучэбны матэрыял па тэме «Прыметнік. Ступені параўнання якасных прыметнікаў. Складанне прыметнікаў» па дысцыпліне «Беларуская мова» для спецыяльнасці: 1-01 01 01 Дашкольная адукацыя // Уклад. Мордас Н. Р. — Мн.: Беларускі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт імя Максіма Танка, 2018.

Катэгорыя:Граматычныя катэгорыі імя