Каракуль (футра)

250px|міні|Чорны каракуль
250px|міні|Футра з каракулю
250px|міні|Каракулевая шапка і каўнер
Кара́куль — футра, знятае з ягня каракульскай пароды на 1-3 суткі пасля нараджэння, калі іх поўсць адрозніваецца густым, пругкім, шаўкавістым валасяным покрывам, якія ўтвараюць завіткі рознай формы і памераў.

 Этымалогія 
Слова «каракуль» увайшло ў рускую мову ў сярэдзіне XIX стагоддзя. Упершыню зафіксавана ў энцыклапедычным слоўніку  (1878) у форме з дэфісным напісаннем кара-куль без указання націску. Назва пайшла лексіка-семантычным шляхам ад узбекскага тапоніму , дзе разводзілася асаблівая парода авечак з чорнай кучаравай поўсцю. Назва горада ў сваю чаргу паходзіць ад найблізкага аднайменнага возера, назва якога паходзіць ад цюркскага слова kara — «чорны» і kul — «возера».

У заходнееўрапейскіх мовах каракуль называецца «астрахан» (,  або ,  і гэтак далей) па назве галоўнага гандлёвага цэнтра, які займаўся калісьці гандлем каракулем — — цяпер расійскага горада Астрахань.

 Асноўныя звесткі 
Першапачаткова каракулем называліся толькі натуральныя скуркі ягнят каракульскай пароды, выведзенай у старажытнасці ў Сярэдняй Азіі. Аднак у 1960-х гадах каракулем сталі называць і штучнае футра з вельмі кароткім, шчыльна прылеглым да тканіны асновы шаўкавістым ворсам, які ўтварае на паверхні рэльефны . Само слова «каракуль» мае цюркскае паходжанне і даслоўна пазначае «чорнае возера», хоць каракуль можа быць розных колераў (палевы, шэры).

Каракуль з’яўляецца адным з самых папулярных відаў футра на рынку. Прамаці ўсіх відаў цяперашніх каракульскіх авечак лічыцца ўзбекская каракульская авечка. Гэтая парода авечак была вельмі папулярная ў народаў Сярэдняй Азіі дзякуючы сваёй непераборлівасці і выдатнай прыстасоўвальнасці да ўмоў паўпустынь. У сярэднія вякі гандлёвыя караваны вазілі шкуры каракулю з Бухары і Харэзма па ўсім Вялікім шаўковым шляху аж да Міжземнамор’я, адкуль яны разыходзіліся па Еўропе.

Прымяняюцца для вырабу папах, футра і іншых прадуктаў.

Аб’ёмы вытворчасці ў 1920-х гадах ацэньваліся ў 1013—1800 тысяч штук у год, у асноўным ва Узбекістане і Туркменістане. У 2016 годзе ва Узбекістане выраблена 57,6 тыс. тон каракулю (1058,2 тыс. шт.)Годовой обзор состояния экономики и основных направлений внешнеэкономической деятельности Республики Узбекистан за 2016 год, стр. 50, 52. Таксама вырабляецца ў Казахстане.

Штучны заменнік каракулю рыхтуюць у тым ліку з ніткі капронуГОСТ 10.42-71 Нить капроновая для производства искусственного каракуля. Технические требования на продукцию, поставляемую на экспорт«Из капроновых нитей получают искусственный каракуль». Стр. 210. Нефтехимический синтез в промышленности, Я. М. Паушкин. М. — Наука, 1966.

 Спасылкі 


 ГОСТ 8748-70. Каракуль чистопородный черный невыделанный. Технические условия. 1972

Катэгорыя:Прадукцыя лёгкай прамысловасці
Катэгорыя:Авечкагадоўля
Катэгорыя:Футра