Канаеў

Канаеў (; да мая 2022 года — Капшагай, або Капчагай) — горад у Казахстане, з 8 чэрвеня 2022 года адміністрацыйны цэнтр Алмацінскай вобласці ў яе новых межах (пасля вылучэння са складу дадзенай вобласці новаўтворанай Жэтысускай вобласці). Размешчаны на поўдні краіны, на беразе ракі Ілі. У горадзе ёсць пляжы на беразе вадасховішча і найбуйнейшая ў краіне ігральная зона.

 Этымалогія назвы 
Першапачатковае найменне будучага горада — Новаілійск. Назва паказвала на тое, што ў новы пасёлак былі пераселены жыхары пасёлка Ілі (быў заснаваны як Ілійскі выселак, пазней называўся Ілійск, затым у 1938 годзе быў ператвораны ў рабочы пасёлак і перайменаваны ў Ілі; часам лічыцца, што зыходнай назвай населенага пункта было Ілібалык, літара. «Ілійская рыба» В. В. БартольдРаботы по исторической географии 2002), які павінен быў быць затоплены водамі новага вадасховішча. Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета Казахскай ССР ад 9 ліпеня 1970 года Новаілійск быў перайменаваны ў Капчагай. Казахская назва Капчагай перакладаецца як «вузкая цясніна» або «сціснутая зямля». 3 мая 2022 года горад быў перайменаваны ў Канаеў () у памяць аб Дзінмухамедэ Кунаеве, першым сакратары ЦК Кампартыі Казахстана, фактычным кіраўніку Казахскай ССР з 1960 па 1986 год.

 Геаграфія 
Размешчаны на беразе Капчагайскага вадасховішча, на рацэ Ілі каля скрыжавання яе чыгункай, за 56 км на поўнач ад Алма-Аты.

 Гісторыя 
Гісторыя развіцця і ўзнікнення горада звязана з пачаткам будаўніцтва Капчагайскай ГЭС. На месцы будаўніцтва вадасховішча першапачаткова быў размешчаны пасёлак Ілі, больш за 5 000 чалавек былі пераселены ў новы пасёлак Новаілійск, пасёлак Жэтыген і ў зноў створаны рыбалавецкі калгас, цяпер сяло Арна. 29 верасня 1969 года ў 4 гадзіны 15 хвілін мясцовага часу была перакрыта рака Ілі. 26 снежня гэтага ж года пачаўся першы этап запаўнення вадасховішча. Увесну 1970 года пасёлак Ілі сышоў на дно вадасховішча. 9 ліпеня 1970 года ўказам Прэзідыума Вярхоўнага Савета Казахскай ССР пасёлак аднесены да катэгорыі гарадоў абласнога падпарадкавання, і яму была прысвоена назва Капчагай.

За гады савецкай улады ў горадзе і яго ваколіцах створана прамысловая інфраструктура, уступілі ў строй заводы: фарфоравы, жалезабетонных канструкцый, высокадакладных прыбораў; элеватар, хлебазаводы, маслазаводы, рыбаапрацоўчы комплекс.

У канцы 1980-х гадоў у горадзе дыслакаваўся 751-ы асобны інжынерна-сапёрны батальён УС СССР.

З распадам СССР дзяржаўныя заводы і прадпрыемствы былі прададзены дзяржавай па праграме прыватызацыі ў прыватныя рукі і пасля спынілі існаванне.

У 1998 годзе ў падпарадкаванне гарадскога акімата ўвайшлі вёскі Зарэчны і Шэнгельды разам з сельскімі акругамі.

З сярэдзіны 2000-х гадоў узбярэжжа Капчагайскага вадасховішча, якое з’яўляецца водаахоўнай зонай, пачало актыўна забудоўвацца пад прыватныя міні-матэлі і кафэ, бясплатных грамадскіх пляжаў для адпачынку практычна не засталося. З-за забудовы прыбярэжнай водаахоўнай зоны адбылося забруджванне вод каналізацыйнымі адходамі.

У 2007 годзе прыняты закон «Аб ігральным бізнесе», па якім казіно і залы гульнявых аўтаматаў падлягалі размяшчэнню ў Алмацінскай вобласці на ўзбярэжжы Капшагайскага вадасховішча і ў Шчучынскім раёне Акмалінскай вобласці.

16 сакавіка 2022 года прэзідэнт Касым-Жамарт Такаеў заявіў, што падтрымлівае перайменаванне Капшагая ў Канаеў. Таксама было прапанавана зрабіць яго новым цэнтрам Алмацінскай вобласці, ад якой аддзеліцца Жэтысуская вобласць з абласным цэнтрам у Талдыкаргане. 3 мая 2022 года прэзідэнт падпісаў указ аб перайменаванні горада.

Таксама 3 мая 2022 года выйшаў указ аб пераносе адміністрацыйнага (абласнога) цэнтра Алмацінскай вобласці з горада Талдыкарган у Канаеў. Указ уведзены ў дзеянне 8 чэрвеня 2022 года.

 Інфраструктура 
У горадзе знаходзяцца Капчагайская ГЭС, прамысловыя прадпрыемствы: «Капчагайский фарфор», «Мостострой-Капчагай», «Рыбпром», «ACRYLATE», «Polimermetall-T», «Zhersu Metal», «Knauf Gips», «Аян» у тым ліку некалькі сумесных прадпрыемстваў.

Сферу забаў прадстаўляюць казахстанска-італьянскі комплекс «Капчагайскі аквапарк». і ігральная зона «Капчагай».

 Транспарт 
Цягнікі, якія праходзяць праз горад Канаеў:
#Цягнікі#Цягнікі1Алма-Ата — Семей2Алма-Ата — Паўладар3Ташкент — Новасібірск4Кызыларда — Семей5Бішкек — Новасібірск6Алма-Ата — Урумчы7Алма-Ата — Усць-Каменагорск8Алма-Ата — Сары-Эзэк9Алма-Ата — Новасібірск10Алма-Ата — Дастык

 Заўвагі 

 Спасылкі 
 Капчагай — история одной прогулки…
 Городской сайт

Катэгорыя:Вікіпедыя:Артыкулы са складаным уваходам у Модуль:URL
Катэгорыя:Гарады Алмацінскай вобласці
Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі