Джэфры Келі

Джэфэры Келі (, нар. , , штат Нью-Ёрк, ЗША) — амерыканскі бізнесмен і хімік, выкладчык Навукова-даследчага інстытута Скрыпса ў Ла-Хоя, Каліфорнія. Член Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук (2016), Каралеўскага хімічнага таварыства (2017), National Academy of Inventors (2018).

 Біяграфія 
Джэфры Келі нарадзіўся ў горадзе , штат Нью-Ёрк, ЗША.

У 1986 годзе атрымаў доктарскую ступень у галіне арганічнай хіміі ва Універсітэце Паўночнай Караліны ў Чапел-Хіл, у 1986—1989 гадах выконваў пост-доктарскія даследаванні ў Ракфелераўскім універсітэце.

Былы дэкан аспірантуры (2000—2008), Віцэ-прэзідэнт па акадэмічных пытаннях (2000—2006), Сустаршыня аддзела малекулярнай медыцыны і прафесар хіміі імя Літы Аненберг Хазен у Інстытуце хімічнай біялогіі Скэгса ў  ў Ла-Хоі, Каліфорнія. Яго даследаванні накіраваны на разуменне згортвання, няправільнага згортвання і агрэгацыі бялкоў, а таксама на распрацоўку як хімічных, так і біялагічных стратэгій для лячэння захворванняў, выкліканых няправільным згортваннем і/або агрэгацыяй бялкоў.

Джэфры Келі стаў сузаснавальнікам трох біятэхналагічных кампаній: FoldRx Pharmaceuticals са  у 2003 годзе, Proteostasis Therapeutics, Inc. з  і  ў 2010 годзе, і Misfolding Diagnostics у 2012 годзе.

Лабараторыя Келі пачала шукаць спосабы інгібіраваць утварэнне фібрыл  ў 1990-х гадах. У канчатковым выніку камандай Келі з выкарыстаннем стратэгіі распрацоўкі лекаў, заснаванай на структуры, быў адкрыты ; структура была ўпершыню апублікавана ў 2003 годзе. У 2003 годзе Келі разам са  з Масачусецкага тэхналагічнага інстытута і Інстытута Уайтхеда заснавалі FoldRx, і FoldRx распрацаваў тафамідзіс, падаўшы заяўку на зацвярджэнне збыту ў Еўропе ў пачатку 2010 года. Пазней у тым жа годзе кампанія  набыла FoldRx.

 Узнагароды 
 1991 — Faculty biography, Scripps, Retrieved April 2, 2018
 1999 — Нацыянальны лектар Біяфізічнага таварыства (прэмія)
 1999 — Прэмія Бялковага таварыства Дзюпона маладым даследчыкам ()
 2000 — Прэмія выпускнікам Нью-Ёркскага дзяржаўнага ўніверсітэта ў Фрыдоніі за выдатныя дасягненні
 2001 — Прэмія стыпендыята Амерыканскага хімічнага таварыства Артура С. Коўпа
 2006 — Прэмія Нацыянальных інстытутаў аховы здароўя за заслугі
 2008 — Прэмія Амерыканскага таварыства пептыдаў Вінцэнта дзю Вінё
 2011 — Лекцыя імя Рао Макінені Амерыканскага таварыства пептыдаў (прэмія)
 2011 — Прэмія Бялковага таварыства Эміля Т. Кайзера
 2012 — Прэмія Ральфа Ф. Гіршмана ў галіне хіміі пептыдаў ад Амерыканскага хімічнага таварыства
 2012 — 
 2016 — Прэмія Джэрэмі Ноўлза ад Каралеўскага хімічнага таварыства
 2016 — 
 2016 — Уступная прамова ў Нью-Ёркскім дзяржаўным ўніверсітэце ў Фрыдонііsee Commencement address at: youtu.be/4YA7btif6A8
 2017 — Узнагарода «Піянер хіміі» ад Амерыканскага інстытута хімікаў
 2022 — 
 2023 — Прэмія Вольфа па хімііWolf Prize in Chemistry 2023

 Навуковыя працы 
Сярод навуковых прац і публікацый Джэфры Келі вылучаюцца наступныя:
 1992 — Colon, W.; Kelly, J.W. «Partial Denaturation of Transthyretin is Sufficient for Amyloid Fibril Formation In Vitro.» Biochemistry, 31 8654-8660.
 2001 — Jager, M.; Nguyen, H.; Crane, J.C.; Kelly, J.W.; Gruebele, M. «The Folding Mechanism of a β-Sheet: The WW Domain» J. Mol. Biol., 311, 373—393.
 2001 — Hammarstrom, P.; Schneider, F.; Kelly, J.W. «Trans-Suppression of Misfolding In An Amyloid Disease» Science 293, 2459—2461.
 2002 — Sawkar, A.R.; Cheng, W-C.; Beutler, E.: Wong, C.-H.: Balch, W.E.: Kelly, J.W. "Chemical Chaperones Increase the Cellular Activity of N370S β-glucosidase: A Therapeutic Strategy for Gaucher Disease " Proc. Natl. Acad. Sci. 99, 15428-15433.
 2003	— Hammarstrom, P.; Wiseman, R. L.; Powers, E.T.; Kelly, J.W. «Prevention of Transthyretin Amyloid Disease by Changing Protein Misfolding Energetics» Science 299, 713—716.
 2004 — Deechongkit, S.; Nguyen, H.; Dawson, P.E.; Gruebele, M.; Kelly, J.W. «Context Dependent Contributions of Backbone H-Bonding to β-Sheet Folding Energetics» Nature 430, 101—105.
 2005	— Sekijima, Y., Wiseman, R.L., Matteson, J., Hammarström, P., Miller,S.R., Balch, W.E., Kelly, J.W. "Biological and Chemical Basis for Tissue Selective Amyloid Disease"Cell 121, 73-85.
 2006	— Fowler, D.M.; Koulov, A.V.; Alory-Jost, C.; Marks, M.S.; Balch, W.E; Kelly, J.W. "Functional Amyloid Formation Within Mammalian Tissue " PLoS Biology 4, 100—107.
 2008 — Mu, T-W.; Ong, D.S.T.; Wang, Y-J; Balch, W. E.; Yates, J.R.; Segatori, L.; Kelly, J.W. ."Chemical and Biological Approaches Synergize to Ameliorate Protein-Folding Diseases" Cell 134, 769—781.
 2008	— Balch, W.E.; Morimoto, R.I.; Dillin, A.; Kelly, J.W. «Adapting Proteostasis For Disease Intervention» Science 319, 916—919.
 2011	— Culyba, E.K.; Price, J.L.; Hanson, S.R.; Dhar, A,; Wong, C-H.; Gruebele, M.; Powers, E.T.; Kelly, J.W. «Protein Native State Stabilization by Placing Aromatic Side Chains in N-Glycosylated Reverse Turns» Science 331, 571—575.
 2012 — Bulawa, C.E.; Connelly, S.; DeVit, M.; Wang, L. Weigel, C.;Fleming, J. Packman, J.; Powers, E.T.; Wiseman, R.L.; Foss, T.R.; Wilson, I.A.; Kelly, J.W.; Labaudiniere, R. «Tafamidis, A Potent and Selective Transthyretin Kinetic Stabilizer That Inhibits the Amyloid Cascade» Proc. Natl. Acad. Sci. 109, 9629-9634.
 2013 — Chen, W; Enck, S.; Price, J.L.; Powers, D.L.; Powers, E.T.; Wong, C-H.; Dyson, H.J.; Kelly, J.W. «The Structural and Energetic Basis of Protein-Carbohydrate Interactions» J. Am. Chem. Soc. 135, 9877-9884.

 Крыніцы