Луіс Брус

Луіс Юджын Брус (; ) — амерыканскі хімік, Нобелеўскай прэміі па хіміі (2023). Адзін з адкрывальнікаў калоідных паўправадніковых нанакрышталяў, вядомых як квантавыя кропкі. Прафесар хіміі ў Калумбійскім універсітэце (ЗША).

 Біяграфія 
Нарадзіўся 10 жніўня 1943 года ў Кліўлендзе (штат Агая, ЗША). Падчас вучобы ў сярэдняй школе ў Роланд-Парку (штат Канзас) зацікавіўся хіміяй і фізікай.

Паступіў ва ўніверсітэт Райса ў 1961 годзе са стыпендыяй каледжа Корпуса падрыхтоўкі афіцэраў запасу ВМС (NROTC), што патрабавала ад яго ўдзелу ў дзейнасці NROTC на моры ў якасці мічмана. Выпусціўся ў 1965 годзе і пераехаў у Калумбійскі ўніверсітэт для атрымання доктарскай ступені. Для сваёй дысертацыі працаваў над фотадысацыяцыяй пароў ёдыду натрыя пад кіраўніцтвам Рычарда Берсана.

Атрымаўшы ступень доктара філасофіі ў 1969 годзе, вярнуўся ў ваенна-марскі флот у званні лейтэнанта і служыў навуковым супрацоўнікам у супрацоўніцтве з Лінь Мін-Чангам у Даследчай лабараторыі ВМС ЗША ў Вашынгтоне, акруга Калумбія.

Па рэкамендацыі Берсана назаўсёды пакінуў флот і ў 1973 годзе далучыўся да лабараторыі «At Bell», дзе выконваў працу, якая прывяла да адкрыцця квантавых кропак. У 1996 годзе пакінуў гэту лабараторыю і перайшоў на факультэт хіміі Калумбійскага ўніверсітэта.

Памёр 11 студзеня 2026 года.

 Узнагароды і званні 
Быў абраны членам Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук у 1998 годзе, членам Нацыянальнай акадэміі навук ЗША ў 2004 годзе і з’яўляецца членам Нарвежскай акадэміі навук і літаратуры.

У 2010 годзе атрымаў узнагароду Выдатнага выпускніка ад Асацыяцыі выпускнікоў універсітэта Райса. У 2006 годзе быў адным з лаўрэатаў Прэміі Р. В. Вуда Амерыканскага аптычнага таварыства «за адкрыццё нанакрышталічных квантавых кропак і наватарскія даследаванні іх электронных і аптычных уласцівасцей», якую атрымаў разам з Аляксандрам Эфрасам і Аляксеем Якімавым. У 2008 годзе разам з Суміа Ііджыма ён таксама атрымаў прэмію Каўлі ў галіне нанавукі за «вялікі ўплыў на развіццё нулявых і аднамерных нанаструктур у галіне нанавукі ў фізіцы, хіміі і біялогіі». Брус быў абраны на прэмію НАН ЗША ў галіне хімічных навук у 2010 годзе. У 2012 годзе ён атрымаў прэмію і прэмію Баўэра Інстытута Франкліна за дасягненні ў галіне навукі і быў абраны лаўрэатам прэміі Clarivate Citation па хіміі «за адкрыццё калоідных паўправадніковых нанакрышталяў (квантавых кропак)».

У 2023 годзе атрымаў Нобелеўскую прэмію па хіміі сумесна з Аляксеем Якімавым і Мунгі Бавендзі «за адкрыццё і сінтэз квантавых кропак». Бавендзі працаваў постдоктарам з Брусам, калі яны былі ў Bell Labs.

 Крыніцы 

 Спасылкі 

Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі з ЗША
Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі па хіміі
Катэгорыя:Члены і члены-карэспандэнты Нацыянальнай акадэміі навук ЗША
Катэгорыя:Члены Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук
Катэгорыя:Выкладчыкі Калумбійскага ўніверсітэта