Бальбіна Світыч-Відацкая

Бальбіна Світыч-Відацкая (31 сакавіка 1901, Магілёў — 28 ліпеня 1972, Ольштын) — польская скульптар і паэтэса.

 Біяграфія 
Нарадзілася ў сям’і Нікадзіма Світыча і Марыі, народжанай Канарскай. У чатыры гады яна засталася сіратой, далей выхоўвалася дзядзькам Уладзіславам Канарскім, які жыў у Варонежы, а пазней доктарам Юзафам Віткоўскім — уладальнікам маёнтка Барысава на Палессі. У 1924 годзе скончыла  і пачала вучыцца ў Акадэміі прыгожых мастацтваў у Кракаве, якую скончыла ў 1929 годзе як вучаніца выдатнага скульптара і кракаўскага медальера .

Пасля яе заканчэння была настаўніцай мастацтва ў  ў Кобрыне. На выстаўцы ў Пінску ў 1935 годзе атрымала залаты медаль. Яе знакамітую скульптуру «Палешучка з дзіцем» набылі і падарылі маршалу Юзафу Пілсудскаму на дзень яго імянін. Выстаўляла свае работы таксама ў Брэсце, Кобрыне і Варшаве. Атрымала дзяржаўную стыпендыю для падарожжа ў Італію.

Падчас Другой сусветнай вайны засталася ў Кобрыне, дзе хавала яўрэяў з мясцовага гета.

Пасля 1945 года пасялілася ў Памераніі. Узначальвала аддзел культуры ў Выжыску, потым пераехала ў Брадніцу. Нядоўга прабыла ва Улацлаўку. Таксама нядоўга жыла ў Гіжыцку (1952). У 1954 годзе пасялілася ў Ольштыне, дзе правяла рэшту жыцця.

Памерла ў Ольштыне, пахавана ў Брадніцы. У 1992 годзе на фасадзе будынка цяперашняга рэктарата UWM, побач з месцам, дзе знаходзілася яе майстэрня, была ўстаноўлена памятная дошка з выявай мастачкі і надпісам «Бальбіна Світыч-Відацкая (1901—1972). Сваёй скульптурай яна палюбіла Вармію і Мазуры». У яе гонар названа вуліца ў жылым масіве  ў Ольштыне.

 Мастацкія дасягненні 
міні|250px|Бюст маршалкі 
Яна з’яўляецца аўтарам каля 1000 скульптур. Некалькі з іх знаходзяцца ў ОльштынеУ сталіцы Варміі таксама ёсць некалькі дошак у памяць скульптара. Усяго мела каля 70 персанальных і калектыўных выставак у Польшчы і за мяжой (пасля 1945 года неаднаразова ў Ольштыне, Быдгашчы, а таксама ў Бялградзе, Маскве, Калінінградзе). Яе скульптуры захоўваюцца ў музеях Варшавы, Ольштына, Брэста, Негоціне (былая Югаславія).

Напісала больш за 1000 вершаў, афарызмаў, эпіграм і . Толькі невялікая частка друкавалася ў друку і анталогіях. Уласнай калекцыі ў яе не было. Яна ўдзельнічала ў дзейнасці Таварыства выяўленчых мастакоў і Таварыства аматараў Ольштына, сузаснавальніцай якіх была.

 Скульптуры Бальбіны Світыч-Відацкай

 Помнік  ў Элку адкрыты 28 верасня 1958 года да 100-годдзя з дня яго нараджэння. Мадэллю паслужыў сын паэта Адольф Кайка з Ожыша ;
 Баклан у цэнтры фантана ў  ў Ольштыне ззаду акадэмічнай кнігарні «Żak».
 скульптуры ў Картаве: «Рыбалка», «Земляробства»;
 скульптурныя партрэты: , , , Уладзіслаў Татаркевіч, Бетховен, Горкі, Шапэн, Чайкоўскі, , , , , , ;
 бюсты: Адама Міцкевіча ў парку перад  ў Ольштыне, Генрыка Сянкевіча ў Біштынеку,  ў Руцяне-Нідзе, Казіміра Букрабы, Марыі Радзевіч, , Марыяна Зындрама-Касцялкоўскага, ;
 скульптуры: «», «Вясна» (у Ольштынскім  на р. ).

 Літаратура 
 Jan Chłosta, Znani i nieznani olsztyniacy XIX i XX wieku, Książnica Polska, Olsztyn 1996.

Катэгорыя:Скульптары Польшчы
Катэгорыя:Паэты Польшчы
Катэгорыя:Постаці Ольштына
Катэгорыя:Постаці Кобрына
Катэгорыя:Постаці Брэста