Osteospermum

Osteospermum — род аднагадовых і шматгадовых траў, паўкустарнікаў і кустарнікаў сямейства , натуральны арэал які — Афрыка (у першую чаргу Паўднёвая Афрыка, а таксама Самалі) і Аравія. Кветкі падобныя на кветкі прадстаўнікоў роду  і іншыя «рамонкі».

Некалькі відаў вырошчваюцца па ўсім свеце як прыгожаквітнеючыя дэкаратыўныя расліны; выведзена мноства сартоў.

 Назвы 
Навуковая назва роду паходзіць ад  («костка») і  («насенне»).

 Біялагічнае апісанне 
Вечназялёныя расліны. Сцёблы прамыя або, зрэдку, сцелюцца (напрыклад, у віда ).

Лісце няроўна зубчастае.

Кветкі, як і ў іншых астравых, сабраны ў кошык; суквецці шматлікія, дыяметрам ад 4 да 10 см. Афарбоўка  краявых кветак — ад белай да пурпурной і фіялетавай (нярэдка ружовая; сустракаецца таксама жоўтая і аранжавая). Апыленне адбываецца . У адрозненне ад многіх іншых прадстаўнікоў сямейства, у якіх насенне ўтвараецца на цэнтральных трубчастых кветках, цэнтральныя кветкі відаў роду стэрыльныя і насенне ўтвараюць язычковыя кветкі.

Плод — адносна буйная сямянка цёмнага колеру.

 У культуры 
Некалькі відаў гэтага роду вырошчваюць па ўсім свеце як прыгожаквітнеючыя дэкаратыўныя расліны; выведзена мноства сартоў. Усе расліны досыць вынослівыя; іх вырошчваюць у кветніках, садках камянёў, на пярэднім плане ў хмызняковых бардзюрах, у вазонах і кадках на тэрасах і ўнутраных панадворках.

Расліны аддаюць перавагу ўчасткам з прамым асвятленнем і добра дрэнаванай урадлівай глебай. Марозаўстойлівасць невысокая, але звычайна расліны могуць вытрымаць замаразкі ў некалькі градусаў.

Размнажэнне —  (іх варта браць з тых парасткаў, якія не квітнелі) або насеннем.

Ва ўмовах сярэдняй паласы Расіі звычайна вырошчваюць як адналетнікі, высяваюць насенне у цяпліцу ў сакавіку-красавіку або высаджваюць саджанцы ў маі-чэрвені; квітнеюць расліны з чэрвеня да кастрычніка. Можна захаваць расліны і да наступнага года, калі перанесці іх у светлыя халодныя памяшканні са станоўчай тэмпературай (паліў у гэтым выпадку павінен быць мінімальным).

Пры зрэзе або пашкоджанні сцябла выдае непрыемны пах, таму расліну не зразаюць для букетаў.

 Класіфікацыя 

 Таксанамічнае становішча 
Найбольш блізкі род — ; абодва гэтыя роды ўваходзяць у трыбу , якая адносіцца да падсямейства  сямейства .

Таксанамічная схема:

міні|
міні|
міні|
міні|Гібрыдны сорт 
міні|Гібрыдны сорт 

 Найбольш вядомыя віды 
Род уключае каля 45 відаўThe Plant List: Osteospermum . Некаторыя з іх:

  — кустарнік з усходу Капскай вобласці. Некаторыя формы — прамыя, вышынёй да паўтара метра, іншыя — нізкарослыя і разгалістыя, амаль сцелюцца. Суквецці — дыяметрам 8 см; з цёмным чырвона-фіялетавым цэнтрам і белымі язычковымі вяночкамі, з ніжняга боку пакрытымі ружовымі пражылкамі.
  — кампактны сорт, суквецці якога адрозніваюцца ад прыродных раслін гэтага віду больш яркім блакітнаватым цэнтрам.
  — мнагалетнік з поўдня Капскай вобласці; сцёблы сцелюцца, здольныя хутка разрастацца і пакрываць вялікія плошчы. Суквецці — са светла-бэзавымі язычковымі вяночкамі, з’яўляюцца на працягу ўсяго года, але найбольш багата цвіценне назіраецца зімой. Як заносная расліна моцна распаўсюдзілася ў Каліфорніі. Маюцца разнавіднасці з чыста белымі, а таксама чырвонымі язычковымі вяночкамі.
  — мнагалетнік з унутраных абласцей Паўднёвай Афрыкі; суквецці з пурпурна-ружовымі язычковымі вяночкамі, больш цёмныя ў цэнтры; цвіценне багатае, на працягу амаль усяго года.

 Гібрыдныя сарты 
Большасць кветак, якія вырошчваюцца ў садах, з’яўляецца гібрыднымі сартамі нявызначанага паходжання. Некаторыя з такіх сартоў:

  — у краявых кветак язычковыя вяночкі больш шырокія, чым у іншых сартоў; у пачатку цвіцення яны белыя, а затым становяцца фіялетавымі.
  — кустарнік вышынёй да 60 см; лісце шэра-зялёнае; суквецці — кошыкі з цёмным цэнтрам і бледна-жоўтымі язычковымі вяночкамі краявых кветак.
  — паўкустарнік, які амаль сцелецца; кошыкі дыяметрам да 8 см; пры раскрыцці кветкі белыя з пурпурнымі кончыкамі, але пазней становіцца лілова-ружовымі.
  — у раслін гэтага сорта суквецці адносна дробныя, са светлымі ружова-фіялетавымі язычкамі.
  — расліны з язычкамі, да паловы сваёй даўжыні зрослых у трубку.
  — расліны вышынёй каля паўметра з ружовымі кветкамі, язычковыя вяночкі якіх нярэдка бываюць дэфармаванымі (як бы «сціснутымі ў таліі»), пры тым, што на іншых кветках таго ж асобніка дэфармацыі няма.
  — расліны вышынёй каля 40 см з ружовымі язычкамі, падобнымі формай на лыжку.
  — расліны вышынёй каля 40 см са светлымі кропкамі на лісці; краявыя кветкі з белымі язычкамі.
  — расліны, у якіх язычкі ў пачатку цвіцення маюць бэзава-ружовую афарбоўку, а затым святлеюць і становяцца амаль белымі.
  [syn. ] — расліны вышынёй крыху больш за паўметра з незвычайнымі кветкамі, язычковыя вяночкі якіх зверху белыя, а знізу — шэра-блакітныя, пры гэтым кожны язычок складзены ўздоўж.
  — расліны з жоўтымі язычкамі.

 Спіс відаў 
Спіс відаў родуСпіс таксонаў складзены паводле сайта GRIN і праекта Викивиды (даныя на 27 верасня 2008 г.)
Спасылкі пасля назваў таксонаў паказваюць на іх персанальныя старонкі на сайце GRIN



 = 




 Сінонімы:





 = 





 Сінонімы:







 = 






 Сінонімы:




 = 




 = 



 = 



 = 



 = 



 Сінонімы:




 Сінонімы:




 Сінонімы:







 = 

цэнтр|міні|250пкс|Гібрыдны сорт  'Flower Power Spider Purple'

 Літаратура 

 Ботаника. Энциклопедия «Все растения мира»: Пер. с англ. (ред. Григорьев Д. и др.) — Könemann, 2006 (русское издание). — С. 624—625. — ISBN 3-8331-1621-8.

 Спасылкі 
 Osteospermum у раздзеле Флора Паўночнай Амерыкі сайта eFloras 
 Osteospermum у энцыклапедыі дэкаратыўных садовых раслін 
 Nordenstam B., Trift I. A PHYLOGENETIC STUDY OF THE CALENDULEAE (ASTERACEAE). Анонс дакладу на XVI міжнародным батанічным кангрэсе (1999) 

Катэгорыя:Флора Афрыкі
Катэгорыя:Астравыя (падсямейства)