Капот (канадскае адзенне)

Капот () — доўгае ваўняное паліто з капюшонам, якое выкарыстоўвалі жыхары Паўночнай Амерыкі ў раёнах халоднага клімату.

 Гісторыя 

З першых дзён  як карэнныя народы, так і  пасяленцы ператварылі ваўняныя коўдры ў «капоты» як сродак перажыць суровыя зімы. Яны служылі зімовай вопраткай для першых нацый,  і  Новай Францыі,  з , а пазней і для , гандляроў і  у Брытанскай Паўночнай Амерыцы HBC Heritage. Retrieved 7 April 2022.

Кампанія Гудзонава заліва прадавала капоты, якія называліся паліто-коўдрамі (), вырабленымі з іх . Яны прадаваліся на  кампаніі з пачатку XVIII стагоддзя, і былі папулярныя сярод гандляроў сваім дызайнам, дзякуючы якому ў іх было зручна рухацца і паляваць. Менавіта паліто-коўдры Гудзонава заліва паслужылі ўзорам для стварэння канадскай .

Англійская мова пераняла французскае слова capote прынамсі ў 1812 годзе.

 Капоты пасяленцаў 
міні|250px|Пасяленец у капоце, 1778 год.
У пачатку 1600-х гадоў французскія маракі прадавалі свае еўрапейскія капоты — плашчы з капюшонамі — карэнным жыхарам племені мікмак у Паўночнай Амерыцы. Да 1619 года французскія  таксама насілі капоты. Праз пяцьдзясят гадоў жыхары насілі капоты ў змененай форме, магчыма, заснаванай на модным тады  або на  салдат, дыслакаваных у той час у Новай Францыі, такіх як . Змененая версія вопраткі даўжынёй да калена не мела гузікаў і насілася з . Капоты пасяленцаў тэхнічна ўжо не з’яўляліся капотам еўрапейскага стылю, а ўвабралі ў сабе рысы як плашчы маракоў, так і формы мясцовых ваенных.

Французскае слова capote з цягам часу таксама страціла апошнюю літару і на  новаўтварэнне capot стала азначаць іменна гэты адмысловы прадмет адзення — зімовае паліто, характэрнае для гэтага рэгіёна. Ад назоўніка capot утварыліся дзеясловы encapoter і s’encapoter, якія азначаюць «надзець капот і іншыя зімовыя аксэсуары перад выхадам».

 Капоты метысаў 

міні|250пкс|«» каля 1845. . Лефруа апрануты ў вопратку /, якая складаецца з капота, пояса, агнявой торбы, рукавіц на шнурку, легінсаў, падвязак і макасінаў. Яго спадарожнік таксама апрануты ў капот, пояс і агнявую торбу.
Выраз «чырвоны страуд» адносіцца да «Stroudwater Scarlet», тканіны, вырабленай у англійскім горадзе , якая выкарыстоўвалася для . Капоты метысаў раёна  вырабляліся са скуры або воўны. Скураныя вырабы часта ўпрыгожвалі бісерам і шаўковай вышыўкай у кветкавых малюнках. Ваўняныя капоты былі розных колераў; сіняму аддалі перавагу каталіцкія метысы, а беламу — пратэстанцкія метысы, у той час як шэры насілі абедзве групы. На талію апраналі пояс, а ў складкі паясніцы запраўлялі або вешалі на шыю на шлейках агнявую торбу. Агнявая торба выкарыстоўвалася для пераноскі крэменю, красала і трута для распальвання агню, а таксама тытуню, люлькі, нажа і іншых асабістых рэчаў, паколькі ў большасці капотаў не было кішэняў.

Амерыканскі геолаг  апісаў групу , якіх ён сустрэў у  ля  у 1823 годзе.

 У канадскай культуры 
У другой палове XIX стагоддзя паліто-коўдру папулярызавалі сярод насельніцтва Канады еўрапейскага паходжання да такой ступені, што на яго глядзелі як на . Коўдры выкарыстоўваліся спачатку пераважна тымі, хто працуе на свежым паветры, але з цягам часу крой і канструкцыя паліто пачалі адпавядаць зменлівай еўрапейскай і амерыканскай модзе і сталі больш шырока выкарыстоўвацца.

Папулярнасць паліто была часткай больш шырокага руху па прыняцці аспектаў культуры карэннага насельніцтва з мэтай усталявання канадскай ідэнтычнасці, якая была б асобнай ад брытанскай і амерыканскай ідэнтычнасціStack, p. 33. Дзве элітныя групы адыгралі важную ролю ў стварэнні папулярнасці коўдры. Адным з іх быў , які прыняў паліто-коўдру ў якасці неабходнага абсталяванняStack, p. 18. Хаджэнне на  было яшчэ адным заняткам, перанятым у карэнных жыхароў і на некаторы час стала надзвычай папулярным як від спорту. Іншай групай былі паслядоўнікі , сфатаграфаваных у капотах. Магчыма, яшчэ больш важным для распаўсюджвання капотаў як моды было яго нашэнне . Першапачаткова капоты лічыліся мужчынскай вопраткай, але для прамацыйных мэтаў іх шылі ў жаночай і дзіцячай версіяхStack, p. 21.

 Галерэя 

 Спасылкі 

 Cmhg.gc.ca: Compagnies franches de la Marine winter dress between 1690 and 1700
 University of Oregon.edu: Metis textiles 
 Smithsonian Institution.edu: Metis capote (without a hood)

Катэгорыя:Кампанія Гудзонава заліва
Катэгорыя:Культура Канады
Катэгорыя:Квебек (правінцыя)
Катэгорыя:Карэнныя народы Амерыкі
Катэгорыя:Верхняе адзенне