Бацярства

Бацярства — львоўская субкультура, якая існавала з сярэдзіны XIX да сярэдзіны XX стагоддзя.

Назва «бацяр», верагодна, паўстала ад венгерскага «betyar», што азначае твар, які мае дзіўныя погляды і здзяйсняе непрадказальныя ўчынкі, авантурыста, валацугу.

 Гісторыя 
Львоўскія бацяры паўсталі на Лычакаві і Пагулянцы, ў парку «Пагулянка». Там былі для гэтага ідэальныя перадумовы: Пагулянка была цэнтрам львоўскіх забавак. Бацяры гуртуюцца вакол «садкоў» — пабаў пры мясцовых броварах. Першыя (у першай палове XIX стагоддзе) бацяры былі хуліганамі, гультаямі і кішэннікамі.

З часам яны перасталі красці і буяніць, затое ўсяляк пачалі высмейваць Аўстра-Венгерскую імперыю. Вядомая гісторыя, калі бацяр, гуляючы па плошчы Рынак, голасна заявіў, што «мае імператара ў адным месцы». Яго адразу ж арыштавала жандармерыя. Аднак бацяры нанялі яму адваката, які здолеў звесці ў судзе яго віну да ўказання няслушнага месца знаходжання Франца Іосіфа І, за што яго асудзілі на два дні ў турме.

Бацяры набывалі забаўныя і рамантычныя рысы. Іх лозунгам служыў заклік: «Любіць Львоў, любіць жанчын і любіць жартаваць». Удзел асобных бацяр на польскім баку ў польска-ўкраінскай вайне выклікала распаўсюджванне легенды аб «геройскіх бацярах і дзецях» як галоўных стваральніках перамогі польскіх войскаў. Папулярнасць бацяры набылі ў часы Польскай Рэспублікі, калі папулярызавалася іх мова — Львоўская гвара і бацярскія песні. З 1933 да 1939 года да агульнапольскага эфіру выходзіла рэгулярная папулярная бацярская перадача Львоўскага радыё «На вясёлай Львоўскай хвалі» (), якую вялі яе аўтары польскія акцёры Генрык Фогельфенгер () (Тонька) і Казімеж Вайда () (Шчэпцьа).

Бацяры пакінулі ў спадчыну гумарыстычна-лірычныя песенькі, анекдоты, апавяданні, якія сёння называюць «бацярскім фальклорам».

Бацяр Багдан Рыбка так характарызуе львоўскіх бацяраў:У 2008 годзе Львоўская гарадская ўлада ўвяла Дзень львоўскіх бацяр, які праходзіцца на 1 мая пад заклікам «Бацяры ўсіх краін, яднайцеся».

 У культуры 
 Фільм Высакародныя валацугі (2018)

 Спасылкі 
 Сусветны бацярскі партал 
 Львоўскі Бацяр. — артыкул у часопісе «Тиждень»
 Homo leopolensis esse. Наталка Касмалінская, Юра Ахрыменка. Homo leopolensis esse. / Часопіс «Ї» 
 У Львове адзначылі Дзень бацяр (рэпартаж). 5 канал
 У Львове адзначаюць Дзень бацяра. Украінскае Нацыянальнае інфармацыйнае агенцтва
 Д. Ярысевіч. Энцыклапедыя сучаснай Украіны. — Т.2. Кіеў, 2003. С. 317
 W.Jakubowska. Mit lwowskiego batiara. — Warszawa, 1998. 

Катэгорыя:Крымінальныя субкультуры
Катэгорыя:Субкультуры
Катэгорыя:Культура Львова
Катэгорыя:Гісторыя Львова