Спартыўны турызм

Спартыўны турызм — неалімпійскі від спорту, спецыфічны від турысцка-спартыўнай дзейнасці, асноўнай формай якой з’яўляецца спартыўны паход або турысцка-спартыўнае спаборніцтва. Асноўнай мэтай з’яўляецца ўдасканаленне майстэрства чалавека ў пераадоленні натуральных або штучных перашкод (горных вяршынь і перавалаў у горным турызме, або рачных парогаў у водным турызме), а таксама ў прымяненне асаблівых тэхнічных прыёмаў, ці выкананне тактыка-спецыялізаваных заданняў. Дасягненне мэты прыводзіць да ўдасканаленне ўсяго комплексу ведаў, навыкаў, фізічнай падрыхтоўкі, неабходных для бяспечнага перамяшчэння чалавека па мясцовасці. Спартыўны турызм накіраваны на на праверку фізічных, разумовых і духоўных сіл чалавека, павышэнне турысцкага майстэрства і, у некаторых выпадках, на выкананне спартыўных нарматываў.

Спартыўны турызм падзяляецца на наступныя віды:

 пешаходны турызм — турызм, у якім асноўнай мэтай з’яўляецца пераадоленне рэльефна-ландшафтных перашкод пешкам
 лыжны турызм — пераадоленне рэльефна-ландшафтных перашкод па снежным і снежна-лёдавым покрыве з дапамогай лыжаў
 горны турызм — пераадоленне рэльефна-ландшафтных перашкод ва ўмовах высакагор’я (праходжанне горных перавалаў, узыходжанне на вяршыні, траверсы горных хрыбтоў)
 водны турызм — праходжанне (сплаў) водных перашкод, утвораных рэльефам рэчышча ракі і асаблівасцямі плыні з дапамогай плаўсродкаў (лодкі, катамараны, плыты і інш.)
 велатурызм — пераадоленне рэльефна-ландшафтных перашкод на веласіпедзе
 спелеатурызм — пераадоленне перашкод, якія сустракаюцца ў падземных паражнінах (пячорах, у тым ліку часткова затопленых вадой, сістэмах пячор)
 камбінаваны турызм — турызм, які можа спалучаць у сабе элементы вышэй азначаных відаў турызму

 Спартыўныя турысцкія паходы 
У залежнасці ад цяжкасці пераадольваемых перашкод, раёна паходу, аўтаномнасці, навізны, працягласці маршруту і шэрага іншых яго фактараў у залежнасці ад складанасці спартыўныя турыстычныя паходы падзяляюцца на:

 паходы выхаднога дня;
 паходы 1 — 3 ступені складанасці — у дзіцяча-юнацкім турызме;
 спартыўныя катэгарыйныя паходы. У пешаходным, горным, водным, лыжным, велатурызме — шэсць катэгорый складанасці.
За ўдзел у спартыўных мерапрыемствах у адпаведнасці з нарматывамі АСК Рэспублікі Беларусь могуць прысвойвацца спартыўныя разрады і спартыўныя званніРазрядные требования. Туризм спортивный. — Постановление Министерства спорта и туризма Республики Беларусь от 09.07.2020 № 26.
РАЗРАДЫКолькасць спартыўных паходаў
у залежнасці ад катэгорыя складанасціI к.с.II к.с.III к.с.IV к.с.УКУКУКУККМС мужчыны - - - - - -11КМС жанчыны - - - - -11 -I разрад мужчыны - - -111 - -I разрад жанчыны - - -11 - - -II разрад -11 - - - - -III разрад1 (2*) - - - - - - -I юнацкі разрадАдзін паход III ступені складанасціII юнацкі разрадАдзін паход II ступені складанасціIII юнацкі разрадАдзін паход I ступені складанасці
У — удзел, К — кіраўніцтва, * — для спелеатурызма
ЗВАННІКолькасць спартыўных паходаў
у залежнасці ад катэгорыя складанасціIV к.с.V к.с.VI к.с.УКУКУКМСМК мужчыны - - - - - 2МСМК жанчыны - - - 1 1 -МС мужчыны - - -2 - -МС жанчыны - 1 1 - - -
У — удзел, К — кіраўніцтва

У Беларусі асноўным кантралюючым органам, адказным за развіццё і папулярызацыя спартыўнага турызму з’яўляецца грамадскае аб’яднанне «Рэспубліканскі турысцка-спартыўны саюз» (ГА «РТСС»)Рэспубліканскі турысцка-спартыўны саюз. Афіцыйная старонка. Асноўны кірунак дзейнасці аб’яднання — арганізацыя і правядзенне турысцкіх паходаў, спаборніцтваў і іншых турысцка-спартыўных мерапрыемстваў. У 2012 годзе ГА «РТСС» стала адным з заснавальнікаў Міжнароднай федэрацыі спартыўнага турызму.

 Гл. таксама 

 Рэспубліканскі турысцка-спартыўны саюз

 Літаратура 
 Buckley R. Adventure Tourism. Wallingford. — 2006. — UK: CABI. OCLC 4802912392
 Сучасні різновиди туризму: навч. посіб. / М. П. Кляп, Ф. Ф. Шандор. — К. : Знання, 2011. — 334 с. ISBN 978-966-346-854-9 (серія) ISBN 978-966-346-730-6
 Спутник туриста. — Москва: Физкультура и спорт. 1970 г. — 336 с.
 Грабовський Ю. А. Спортивний туризм: Навчальний посібник. — Тернопіль : Навчальна книга — Богдан, 2009. — 304 с. — ISBN 978-966-10-0004-8.
 Фокін С. П. Спортивний туризм: навч.-метод. посіб. [для студ. вищ. навч. закл.] / С. П. Фокін, — К. : Вид-во Нац. авіац. ун-ту. — 2009. — 140 с

Катэгорыя:Турызм
Катэгорыя:Індывідуальныя віды спорту
Катэгорыя:Экстрэмальныя віды спорту