Актыўнасць радыеактыўнай крыніцы

Актыўнасць радыеактыўнай крыніцы — лік элементарных радыеактыўных распадаў у адзінку часу .

 Вытворныя велічыні 
Удзельная актыўнасць — актыўнасць, якая прыходзіцца на адзінку масы рэчыва крыніцы.

Аб’ёмная актыўнасць — актыўнасць, якая прыходзіцца на адзінку аб’ёму крыніцы. Удзельная і аб’ёмная актыўнасці выкарыстоўваюцца, як правіла, у выпадку, калі радыеактыўнае рэчыва размеркавана па аб’ёме крыніцы.

Павярхоўная актыўнасць — актыўнасць, якая прыходзіцца на адзінку плошчы паверхні крыніцы. Гэта велічыня прымяняецца для выпадкаў, калі радыеактыўнае рэчыва размеркавана па паверхні крыніцы.

 Адзінкі вымярэння актыўнасці 
У Міжнароднай сістэме адзінак (СІ) адзінкай актыўнасці з’яўляецца бекерэль (рускае абазначэнне: Бк; міжнароднае: Bq); 1 Бк = с −1. У аб’екце з актыўнасцю 1 Бк адбываецца ў сярэднім 1 распад у секунду.

Пазасістэмнымі адзінкамі актыўнасці з’яўляюцца:

 кюры (рускае абазначэнне: Кі; міжнароднае: Ci); 1 Кі = 3,7   Бк (дакладна).
 рэзерфорд (рускае абазначэнне: Рд; міжнароднае: Rd); 1 Рд = 10 6 Бк (дакладна). Адзінка выкарыстоўваецца рэдка.

Удзельная актыўнасць вымяраецца ў бекерэлях на кілаграм (Бк/кг, Bq/kg), часам Кі/кг и т. д. Сістэмная адзінка аб’ёмнай актыўнасці — Бк/м³, часта выкарыстоўваюцца таксама Бк/л . Сістэмная адзінка павярхоўнай актыўнасці — Бк/м², часта выкарыстоўваюцца таксама Кі/км² ().

Існуюць таксама састарэлыя пазасістэмныя адзінкі вымярэння аб’ёмнай актыўнасці (ужываюцца толькі для альфа-актыўных нуклідаў, звычайна газападобных, у прыватнасці для радону):

 махе ; 1 маху = 13,5 кБк/м³ ;
 эман ; 1 эман = 0,1 нКі/л = 3,7 Бк/л = 3700 Бк/м³ .

 Залежнасць актыўнасці ад часу 
Актыўнасць (або хуткасць распаду), гэта значыць лік распадаў у адзінку часу, паводле закона радыёактыўнага распаду залежыць ад часу наступным чынам:

дзе

  — лік Авагадра,
  — перыяд паўураспаду,
  — колькасць радыёактыўных ядзер даннага тыпу,
  — іх пачатковая колькасць,
  — пастаянная распада,
  — малярная маса радыёактыўных ядзер дадзенага тыпу,
  — масса рэчыва (радыёактыўных ядзер дадзенага тыпу).

 Прыклады 

 Удзельная актыўнасць радыя-226 — 1 Кі/г.
 Тыповая аб’ёмная актыўнасць радону ў паветры над мацерыкамі — 10…100 Бк/м³.
 Павярхоўная актыўнасць цэзію-137 у 30-кіламетровай зоне вакол Чарнобыльскай АЭС дасягае дзясяткаў Кі/км².

Катэгорыя:Радыеактыўнасць
Катэгорыя:Фізічныя велічыні