Бяленне

Бяленне — адзін з найстарэйшых метадаў  тэкстыльных вырабаў. Здаўна ўжываецца ў Еўропе для адбельвання тканін на аснове лёну і бавоўны.

 Апісанне 
Бялізну раскладвалі на траве на больш за сем дзён пасля кіпячэння з попелам і паласкання. Атмасферны кісларод атмасферы і кісларод, які выходзіць з травы, забяспечваюць адбельвальнае дзеянне. Тканіна бялее з кожным днём, пакуль не набудзе поўную беласць. Гэта быў павольны працэс, але больш бяспечны для падвергнутага матэрыялу. Хімічнае адбельванне можа пашкодзіць тканіну, але бяленне амаль не ўплывае на трываласць тканіны.

 Блех 

Блех — луг або поплаў, дзе беляць палатно. У некаторых краінах, дзе вытворчасць палатна набывала прамысловыя маштабы, былі адмысловыя адкрытыя пляцоўкі для раскладвання тканіны. Звычайна іх размяшчалі каля воднага патоку, якім карысталіся бялярні. Блехі былі звычайнай з’явай у  і ваколіцах .

 Хімічнае адбельванне 
З адкрыццём хлору ў канцы XVIII стагоддзя хімічнае адбельванне замясціла бяленне, бо было больш хуткім і магло праводзіцца ў памяшканні.

 Хімія працэсу 
Менавіта  субстрата робяць яго здольным паглынаць бачнае святло. Паглынанне святла робіць тканіну жаўтлявай. Адбельванне кіслародам выдаляе  ўчасткі і робіць тканіны бялейшымі. Кісларод — разбуральны адбельвальнік. Яго  заснавана на «разбурэнні фенольных груп і двайных сувязей вуглярод-вуглярод». Асноўнай крыніцай хімічнага адбельвання з’яўляецца  (), які змяшчае адзінарную сувязь, (-O-O-). Калі сувязь разрываецца, утвараецца вельмі актыўны кісларод, які з’яўляецца актыўным агентам адбельвальніка. Каля шасцідзесяці працэнтаў пераксіду вадароду ў свеце выкарыстоўваецца для хімічнага адбельвання тэкстылю і драўнянай масы.

Катэгорыя:Тэкстыльная прамысловасць