Людміл Стаянаў

Людміл Стая́наў, сапр. Георгі Стаянаў Златараў (; 6 лютага 1886 — 11 красавіка 1973) — балгарскі пісьменнік, перакладчык, мовазнавец, грамадскі дзеяч, Народны дзеяч культуры Народнай Рэспублікі Балгарыя (1963), Герой Сацыялістычнай Працы Народнай Рэспублікі Балгарыя (1963), акадэмік Балгарскай акадэміі навук (1946).

 Біяграфія 
Нарадзіўся ў сяле Кавачэвіца (у сучаснай Благоеўградскай вобласці Балгарыі). Вучыўся ў гімназіі ў горадзе Плоўдзіў. У 1905 годзе пераехаў у Сафію, працаваў на цагельні. Стаў парламенцкім рэпарцёрам газеты «Пряпорец», органа Дэмакратычнай партыі, а затым антыманархісцкай газеты «Балканска трибуна». Удзельнік Першай і Другой Балканскіх войнаў, Пешай сусветнай вайны.

У 1920-х — 1930-х гадах займаўся публіцыстыкай і літаратурнай творчасцю, рэдагаваў шэраг выданняў левага кірунку. Быў арыштаваны, і цэнзура забараніла друкаваць яго тэксты. У 1940—1941 гадах быў інтэрніраваны ў Пазарджык, а затым у Самавіт. З 1946 па 1949 год — старшыня Саюза балгарскіх пісьменнікаў. У 1946 годзе стаў акадэмікам Балгарскай акадэміі навук. У 1948 годзе быў абраны членам Сусветнага савета міру. На працягу 10 гадоў, з 1949 па 1959 год — дырэктар Інстытута літаратуры Балгарскай акадэміі навук.

Член Балгарскай камуністычнай партыі з 1944 года. Дэпутат Вялікага народнага сходу (1946), Народнага сходу 3-га склікання.

Памёр 11 красавіка 1973 года ў Сафіі.

 Творчасць 
Літаратурную творчасць пачаў у 1905 годзе. Выступіў як паэт-сімваліст у зборніках «Здані на раздарожжы» (1914), «Меч і слова» (1917). Пад уплывам рэвалюцыйнага руху звярнуўся да сацыяльных праблем у зборніку «Святая святых» (1926). Ідэі грамадзянскасці, сцвярджэнне гуманістычных і рэалістычных прынцыпаў адлюстравана ў паэтычных зборніках «Зямное жыццё» (1939), «За жалезнай заслонай» (1953), аповесцях «Срэбнае вяселле палкоўніка Матава» (1933), «Халера» (1935) і інш. Аўтар раманаў «На світанні» (1945), «Вайна» (1973), аўтабіяграфічнай аповесці «Дзяцінства» (1962), зборнікаў апавяданняў, драматычных, крытычных і публіцыстычных твораў.

Перакладаў на балгарскую мову творы рускіх і савецкіх класікаў літаратуры (у тым ліку Сяргея Ясеніна), унёс значны ўклад у развіццё савецка-балгарскіх культурных адносін. Адзін з аўтараў перакладу 10-томнага зборніка твораў А. С. Пушкіна (1941—1942). Пераклаў на балгарскую мову асобныя творы Янкі Купалы, Якуба Коласа, Цёткі.

Некаторыя творы на беларускую мову пераклалі Мікола Гамолка, Мікола Хведаровіч, Ніл Гілевіч. На рускую мову пераклады зрабіла Марына Цвятаева.

 Узнагароды 
 Народны дзеяч культуры НРБ (1946)
 Герой Сацыялістычнай Працы НРБ (1963)
 3 ордэны «Георгі Дзімітроў»
 Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга НРБ
 Горкаўская і Дзімітраўская прэміі
 медалі

 Крыніцы 

 Літаратура 


 Енциклопедия «Пирински край», том II. — Благоевград, Редакция «Енциклопедия», 1999. — С. 293. — ISBN 954-90006-2-1.
 Захаржевская В. А. Людмил Стоянов. — Киев: Наукова думка, 1982.

 Спасылкі 
 Стоянов, Людмил (Стоянов, Георги Златаров) (1886—1973) — Спіс літаратуры на сайце Дзяржаўнай публічнай гістарычнай бібліятэкі Расіі
 Людмил Стоянов // Електронно издателство LiterNet 
 Людмил Стоянов /1886—1973/ — писател, публицист, преводач, литературовед / 135 г. от рождението / // Езикова гимназия «Иван Вазов» 
 Людмил Стоянов // Литература Болгарии на сайте NIV 

Катэгорыя:Мовазнаўцы Балгарыі
Катэгорыя:Пісьменнікі Балгарыі
Катэгорыя:Паэты Балгарыі
Катэгорыя:Перакладчыкі Балгарыі
Катэгорыя:Перакладчыкі на балгарскую мову
Катэгорыя:Перакладчыкі з беларускай мовы
Катэгорыя:Перакладчыкі з рускай мовы
Катэгорыя:Сімвалісты
Катэгорыя:Удзельнікі Першай Балканскай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі Другой Балканскай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусветнай вайны (Балгарыя)
Катэгорыя:Артылерысты Першай сусветнай вайны
Катэгорыя:Ваенныя карэспандэнты
Катэгорыя:Літаратурныя крытыкі
Катэгорыя:Літаратурныя крытыкі XX стагоддзя
Катэгорыя:Акадэмікі Балгарскай АН
Катэгорыя:Публіцысты Балгарыі