Часаслоў Мёртлі

Часаслоў Мёртлі — ілюмінаваны часаслоў, які, як кажуць, быў напісаны англійскім перапісчыкам (у Парыжы) і ілюстраваны ў Парыжы групай «Шале» ў 1280-х гадах. Цяпер ён захоўваецца ў  ў Эдынбургу пад нумарам Ms 21000. Сваю назву кніга атрымала ў гонар уладальнікаў XIX стагоддзяThe Murthly Hours op de University of Chicago Press Journals..

 Гісторыя 
З некралогаў, запісаных у календары, можна зрабіць выснову, што часаслоў быў зроблены для выкарыстання ў Вустэры. Кажуць, што рукапіс быў зроблены для англічанкі, паводле Джона Хігіта, гэта была Джаан дэ Валанс, дачка , зводнага брата караля Англіі Генрыха IIIMatthew Reeve, The Murthly Hours preview op Brill.. Уладальніца намалявана за чытаннем свайго часаслова ў ініцыяле паступовых псалмоў на f149v.

Наступныя смерці, адзначаныя ў календары, паказваюць, што кніга знаходзілася ў Шатландыі ў XIV стагоддзі, ва ўладанні клана МакДугал, вядомай шатландскай сям’і, якая працавала пры англійскім двары падчас працяглых войнаў паміж Англіяй і Шатландыяй падчас праўлення англійскіх каралёў Эдуарда I і II. У XV стагоддзі ім валодалі ў Шатландыі сэр Джон Сцюарт, , які памёр у 1421 годзе, і яго жонка Ізабэла, лэдзі Лорнская, якая памерла ў 1439 годзе; іх некралогі былі ўпісаны ў календары на f25v і f29v.

Ад Сцюартаў Лорнскіх рукапіс перайшоў да Сцюартаў Грантулі, уладальнікаў маёнтка Мёртлі ў Пертшыры. Рукапіс захоўваўся ў замку Мёртлі, пакуль у 1871 годзе не быў прададзены антыквару  (1799—1886). Пасля яго смерці кніга была набыта  (1847—1900) і заставалася ў сям’і Б’ют, пакуль яе не купіла Нацыянальная бібліятэка Шатландыі ў 1986 годзе праз фонд, створаны для збору пакупной цаныJohn Higgitt, The Murthly Hours  op de website van de National Library of Scotland..

Сярод мастацтвазнаўцаў няма аднадушнасці наконт паходжання рукапісу — Англіі ці Францыі, і яго стваральнікаў — перапісчыка і ілюмінатараў. У літаратуры можна знайсці даследаванні, у якіх гаворыцца пра французскага перапісчыка, а таксама пра англічаніна. Усе прызначэнні былі зроблены на аснове характарыстык стылю і мастакоў, звязаных з імі, пра якія больш нічога не вядома. Імя першага ўладальніка таксама было выведзена  з некралогаў у календары, з недаказальнымі здагадкамі, і ставіцца пад сумнеў іншымі даследчыкаміSuzette van Haaren, The Murthly Hours  op Academia..

 Апісанне 
Рукапіс складаецца з двух раздзелаў рознага паходжання. Першы змяшчае 23 поўнастаронкавыя мініяцюры, якія адлюстроўваюць вобразы з Кнігі Быцця, дзяцінства Хрыста і мук Хрыста. Другі раздзел змяшчае набажэнствы, якім папярэднічае каляндар святых. Гэты другі раздзел складаецца са 191 пергаментнага фоліа з памерам 193 * 123 мм. Тэкст напісаны лацінскай мовай у слупок па 15 радкоў на старонцы . Рукапіс таксама змяшчае некаторыя тэксты, напісаныя на , англійскай і шатландскай гэльскай мовах, якія пазней былі дададзены да рукапісу ўладальнікамі. Другі раздзел таксама змяшчае шматлікія маргінальныя і  глосы. Абедзве часткі былі зроблены асобна і пазней аб’яднаны.

Існуе меркаванне, што першы раздзел поўнастаронкавых мініяцюр быў зроблены, магчыма, у двух камплектах, у канцы XIII стагоддзя. Імаверна, што мініяцюры з’яўляюцца працай трох англійскіх мастакоў і былі напісаны паміж 1260 і 1280 гадамі. Першапачаткова набор мініяцюр быў, верагодна, значна большы, магчыма, удвая большы, і быў зроблены для іншага рукапісу. Усе поўнастаронкавыя мініяцюры мелі тлумачальны тэкст, напісаны на французскай мове, але некаторыя з іх былі выразаны пры пазнейшай пераплёту.

У Часаслове мы знаходзім каляндар святых (f24r),  (f30v),  (f109r), Каяльныя псалмы (f128r),  (f140v), паступовыя псалмы (f149v) і  (f162r). Ад f66r да f75v можна знайсці , размешчаную паміж  і пачаткам Малых Гадзінак да Найсвяцейшай Панны. Тэкст напісаны  і, магчыма, у працы ўдзельнічалі больш за аднаго перапісчыка, але падзел іх працы не відавочны. Каляндар напісаны гатычным паўквадратам, але для некаторых важных святаў выкарыстоўвалася іншае пісьмоpp. 55-56..

 Спасылкі 

 Глядзіце рукапіс онлайн  ў Нацыянальнай бібліятэцы Шатландыі.

Катэгорыя:Часасловы
Катэгорыя:Кнігі XIII стагоддзя
Катэгорыя:Ілюмінаваныя рукапісы