Анджар

Анджар (што азначае «цякучая рака»;  / ALA-LC : 'Анжар; таксама вядомы як Хаўш Муса ( / Ḥawsh Mūsá), горад у Ліване, размешчаны ў даліне Бекаа. Насельніцтва складае 2400 чалавек, амаль цалкам армяне. Агульная плошча складае каля дваццаці квадратных кіламетраў (7,7 квадратных міль). З 1984 года руіны паселішча Амейядаў Анджар прызнаны ЮНЕСКА аб'ектам Сусветнай спадчыны. 

 Гісторыя 
Заснаванне горада звычайна прыпісваюць халіфу Амеядаў аль-Валіду I у пачатку VIII стагоддзя як горада-палаца. Сярод сірыйскіх графіці, знойдзеных у каменяломні, з якой быў здабыты лепшы камень, знойдзена дата 714 год. Ёсць візантыйскія і сірыйскія крыніцы, якія прыпісваюць заснаванне горада Амеядам, прычым адна сірыйская хроніка згадвае Валіда I па імені, а візантыйскі храніст Феафан Спавядальнік запісаў, што гэта быў сын Валіда, аль-Абас, які пачаў будаваць горад у 709-10 гг.  

Месца для заснавання горада было абрана невыпадкова. Ён знаходзіцца амаль на роўнай адлегласці ад Дамаска, які ў той час быў сталіцай Амеядаў, і Берытуса (сучаснага Бейрута), бліжэйшага прыдатнага порта да Дамаска ўздоўж амаль суцэльнай берагавой лініі цэнтральнага Леванта. Без сумневу гэты порт меў стратэгічнае значэнне для Амеядаў у іх настойлівых спробах кінуць выклік візантыйскай марской перавазе - і сапраўды, толькі праз тры гады пасля заснавання Анджара арабы ажыццявілі амбіцыйную спробу захапіць Канстанцінопаль. Цалкам магчыма, што Анджар мог адыграць лагістычную ролю ў гэтай грандыёзнай аперацыіHillenbrand Robert, 'Anjar and Early Islamic Urbanism', in The Idea and Ideal of the Town Between Late Antiquity and the Early Middle Ages, ed. G. P. Brogiolo and B. Ward-Perkins (Leiden, 1999), 59-98.

Перад заснаваннем палаца Амеядаў тут знаходзілася ранейшае пасяленне, пра што сведчыць і шырокае выкарыстанне рымскіх будаўнічых фрагментаў, а таксама адзін з будынкаў можна ідэнтыфікаваць як хрысціянскую базілікуAila Santi. ʿAnjar in the shadow of the church? New insights on an Umayyad urban experiment in the Biqāʿ Valley // Levant The Journal of the Council for British Research in the Levant. 2018. 50:2, 267-280.. 

У 750 годзе сын Валіда Ібрахім пасля кровапралітнай бітвы аддаў Анджар Абасідам. Новыя халіфы стараліся нічога не пакідаць, што нагадвала б пра існаванне іхніх папярэднікаў. Яны зрабілі ўсё каб горад прыйшоў у заняпад і пра яго забыліся.

Па сведчаннях Гіём Цірскага (XII стагоддзе) і Абу-ль-Фіды, у Анджары засталіся толькі руіны.

Сучасны Анджар быў заснаваны ў 1939 годзе генерал-ад'ютантам Тэр-Галусцянам для размяшчэння армян, якія пакінулі родныя вёскі ў прыморскім рэгіёне Муса-Даг, які адышоў да Турцыі. У гарадскім музеі Анджара да гэтага часу захоўваюцца асабістыя рэчы і вінтоўкі абаронцаў Муса-дага, у музеі таксама захоўваецца белы сцяг з чырвоным крыжом, дзякуючы якому абаронцаў заўважылі караблі французскага флоту. 

Падчас грамадзянскай вайны сірыйская армія абрала Анджар адной з галоўных ваенных баз у даліне Бекаа і штаб-кватэрай сваіх разведвальных службаў. 

Пасля грамадзянскай вайны Анджар пачаў эканамічна аднаўляцца. Многія яго жыхары імігравалі ў іншыя краіны, у асноўным у Еўропу, Канаду і ЗША. Тым не менш Анджар сёння з'яўляецца прыкладам для многіх іншых суб'ектаў рэгіёну з-за нізкага ўзроўню злачыннасці, зніжанага ўзроўню забруджвання паветра і ўзроўню жыцця. Падчас пандэміі COVID-19 у 2020 годзе вёска хутка ўвяла жорсткія меры і стала прыкладам для астатняй краіны. 

 Сусветная спадчына ЮНЕСКА 
міні|300x300пкс| Руіны палаца Амеядаў
Руіны горада Амеядаў займаюць 114 000 квадратных метраў і акружаны вялікімі ўмацаванымі каменнымі сценамі таўшчынёй больш за два метры і вышынёй сем метраў. Прамавугольны план горада 370 м на 310 м заснаваны на рымскім горадабудаўніцтве і архітэктуры з каменнай кладкай, запазычанай у візантыйцаў. Два вялікіх праспекты, Cardo Maximum, які ідзе з поўначы на поўдзень, і Decumanus Maximus, які ідзе з усходу на захад, дзеляць горад на чатыры квадранты. Два галоўных праспекты, упрыгожаныя каланадамі, перасякаюцца пад тэтрапілонам. Плінфы, валы і капітэлі тэтрапілонаў - споліі, якія паўторна выкарыстоўваліся ў перыяд Амtядаў. Меншыя вуліцы падзяляюць заходнюю палову горада на кварталы рознай велічыні. The archaeological site of Anjar

Асноўныя помнікі:

 Часткова перабудаваны Вялікі палац, 59 м на 70 м, уключае сцяну і серыю аркад. Яго цэнтральны хош (двор) акружаны перыстылем .
 Амаль квадратны Малы палац памерам 46 на 47 м вылучаецца шматлікімі фрагментамі арнаменту і багата ўпрыгожаным цэнтральным уваходам.
 Паміж двума палацамі размешчана мячэць памерам 45 на 32 м.
 Тэрмы, пабудаваныя па рымскаму ўзору.

Шматлікія фрагменты фрызаў з расліннымі, фігурнымі і геаметрычнымі матывамі сведчаць аб некалі багата дэкараваных будынках.

 Дэмаграфія 
міні| Армянская царква ў Анджары
Большасць армян Анджара - армяне-апосталікі (праваслаўныя), якія належаць да Армянскай Апостальскай Царквы і Святога Прастола Кілікіі. Армянская апостальская царква святога Паўла - другая па велічыні армянская царква ў Ліване. 

Армянская апостальская абшчына мае ўласную школу — сярэднюю школу імя Харача Калуста Гульбенкяна.

 Эканоміка 
Эканоміка Анджара ў асноўным заснавана на паслугах, з вельмі невялікай колькасцю сельскагаспадарчай і прамысловай дзейнасці. Найбуйнейшым прыватным працадаўцам з'яўляецца кампанія "Шамс" (літаральна "Сонца"), мясцовы сямейны бізнес, які пачынаўся як невялікі рэстаран на галоўнай вуліцы вёскі ў 1960-х гадах. Сёння кампанія мае мноства аб'ектаў на тэрыторыі Анджара і яго ваколіц, у тым ліку гатэлі, курорты, аўтазаправачныя станцыі, боўлінг і г.д.
міні| Анджарскія сады забяспечваюць адносна невялікую, але важную крыніцу даходу для мясцовых жыхароў, кожная сям'я атрымлівае невялікі ўчастак зямлі для сельскай гаспадаркі або іншых мэтаў.

 Зноскі 

Катэгорыя:Славутасці Лівана
Катэгорыя:Сусветная спадчына ў Ліване