Косаўска-Мітравіца

Косаўска-Мітравіца (,  або Mitrovicë) — горад на поўначы Косава. Згодна з пазіцыі часткова прызнанай Рэспублікі Косава і дзяржаў, якія прызнаюць незалежнасць Косава, уся тэрыторыя горада ўваходзіць у склад Рэспублікі Косава. Згодна з пазіцыі Сербіі і дзяржаў, якія не прызнаюць незалежнасць Косава, уся тэрыторыя горада ўваходзіць у склад Сербіі.

Фактычна, Паўночная тэрыторыя горада кантралюецца Сербіяй, а паўднёвая ― часткова прызнанай Рэспублікай Косава. Да 1989 года горад называўся Цітова-Мітравіца (,  алб. ). На сёння горад ахоўваецца, як і ўсе гарады Косава, паліцэйскімі атрадамі KFOR. Згодна з юрысдыкцыяй Рэспублікі Косава, якая кантралюе яго паўднёвую частку, горад мае назву Мітравіца.

 Гісторыя 
Горад быў, першапачаткова, сярэднявечным паселішчам, якое вельмі хутка ператварылася ў горад. Назва Мітравіца з’явілася ў XIV стагоддзі і паходзіць ад царквы святога Дзімітрыя Салунскага, якую сербскі кароль Стэфан Ураш II Мілуцін ў 1315 годзе дараваў свайму манастыру Баньска.

Доўгі час у горадзе доўжылася асманскае валадарства: з канца XIV стагоддзя і да Першай балканскай вайны 1912—1913 гадоў. Падчас асманскага валадарства Мітравіца ўваходзіла ў вілает (правінцыю) Косава (створаны ў 1877 годзе).

У 1941 годзе падчас уварвання нямецкіх войскаў у Югаславію горад быў захоплены. У лістападзе 1944 года нямецкія войскі былі разгромленыя.

У 1981 годзе ў горадзе пражывалі 105 тысяч чалавек, з якіх 66,5 тысяч албанцаў, 20 тыс. сербаў і чарнагорцаў.

Пасля вайны ў 1999 годзе горад падзяліўся на паўднёвую частку, з амаль выключна албанскім насельніцтвам (прыкладна 60 000 жыхароў) і паўночную частку з пераважна сербскім (прыкладна 13 000 жыхароў) насельніцтвам. Абодва раёны звязаны двума вулічнымі мастамі праз раку Ібар. Пасля падзелу горада Сербскі праваслаўны храм святога Дзімітрыя апынуўся ў албанскай частцы горада і быў недаступны для сербаў. Па гэтай прычыне была пабудавана і ўрачыста адкрыта ў 2005 годзе новая царква на ўзгорку ў сербскім раёне.
злева|міні|Мост цераз раку Ібар паміж абедзвюма паловамі горада з выглядам на паўночную частку.
У сакавіку 2004 года ў горадзе адбыліся масавыя беспарадкі, падчас якіх былі спалены і разрабаваны дамы сербаў.

У заходняй частцы горада, на міжнародныя сродкі, былі адноўлены дамы для бежанцаў, якія пацярпелі ад разбурэння ў дні гэтых падзей. Да верасня 2007 года было скончана будаўніцтва большасці цагляных дамоў.

У сакавіку 2008 года пасля абвяшчэння незалежнасці Косава (17 лютага 2008 года) у горадзе адбыліся ўзброеныя сутыкненні паміж групай сербаў і паліцыяйРБК daily от 18.03.2008 :: В фокусе :: Битва за Митровицу.

У 2011 годзе на галоўным мосце праз раку Ібар паміж Паўднёвай (албанскай) і Паўночнай (Сербскай) часткамі горада сербамі была ўзведзена барыкада. У абароне барыкады ўдзельнічалі, у тым ліку, рускія добраахвотнікі. Станам на 2019 год мост ахоўваюць міжнародныя міратворцы KFOR.

 Эканоміка 
Горад з’яўляецца цэнтрам горнай прамысловасці і каляровай металургіі раёна: здабыча свінцова-цынкавай руды, лігніту, выплаўленне свінцу і цынку. Працуюць хімічны камбінат, дрэваапрацоўчыя і папяровыя прадпрыемствы, а таксама вытворчасць горнаруднага абсталявання і сельскагаспадарчых машын.

 Насельніцтва 

 Адукацыя 
У паўночнай частцы горада функцыянуе тэхнічны інстытут Мітравіца, адзіная вышэйшая навучальная ўстанова ў Косаве з пераважна сербскамоўным асартыментам курса. У ліпені тут дзейнічае англамоўная школа Summer School.

У 1999 годзе ў паўночную частку горада пераехалі сербскія выкладчыкі і студэнты Прышцінскага ўніверсітэта, стварыўшы тут «Універсітэт у Прышціне з часовым знаходжаннем у Косаўскай Мітравіцы».

 Вядомыя асобы 
У горадзе нарадзіліся:

 Агел Стойкаў, македона-одрынскі апалчэнец (атрад Ташо Стаянава)
 Мехмед Неджып Драга (1867—1920), албанскі палітык і рэвалюцыянер
 Стаян Гегаў, македона-одрынскі апалчэнец (атрад Ташо Стаянава)
 Тодар Рызаў, македона-одрынскі апалчэнец (атрад Ташо Стаянава)
 Яне Георгіеў, македона-одрынскі апалчэнец (атрад Ташо Стаянава)
 Рыза Лушта (1916—1997) — футбаліст албанскага паходжання.
 Байрам Рэджэпі (нар. 1954) — албанец, палітык і першы прэм’ер-міністр пасля вайны 1999 года.
 Мілаш Красіч — сербскі футбаліст.
 Валон Бехрамі — швейцарскі футбаліст албанскага паходжання.
 Рона Нішліу — спявачка, прадстаўніца Албаніі на Еўрабачанні-2012.
 Невена Божавіч  — сербская спявачка, прадстаўніца Сербіі на Еўрабачанні-2013, Еўрабачанні-2019 і на Дзіцячым Еўрабачанні-2007.

 Гарады-пабрацімы 

 Гл. таксама 
 Паўночнае Косава
 Гісторыя Сербіі

 Крыніцы 

 Спасылкі 

 Газета.ru 
 У горадзе Косаўскай-Мітравіца аднаўляюць «закон і парадак». 
 Пра падзеі ў горадзе

Катэгорыя:Населеныя пункты, падзеленыя дзяржаўнай мяжой
Катэгорыя:Гарады Сербіі
Катэгорыя:Гарады Косава