Газавы канфлікт паміж Расіяй і Еўрапейскім Саюзам

Газавы канфлікт паміж Расіяй і Еўрапейскім Саюзам разгарэўся ў сакавіку 2022 года пасля эскалацыі расійска-ўкраінскай вайны, якая адбылася ў канцы лютага таго ж года, калі Расія і асноўныя краіны ЕС сутыкнуліся з пытаннем аплаты газу з трубаправодаў, які экспартуецца Расіяй у Еўропу.

 Гісторыя 
У адказ на новы раўнд жорсткіх санкцый, уведзеных краінамі ЕС супраць Расіі, прэзідэнт Уладзімір Пуцін 23 сакавіка 2022 года абвясціў, што прыняў рашэнне, згодна з якім плацяжы за расійскі трубаправодны газ будуць пераведзены з «валют, якія былі скампраметаваны (долар ЗША і еўра) на плацяжы ў рублях адносна раней афіцыйна вызначаных "недружалюбных краін"» (уключаючы ўсе краіны Еўрапейскага Саюза); 28 сакавіка ён даручыў ЦБ Расіі, ураду і «Газпрому» прадставіць прапановы да 31 сакавіка па разліках за газ у рублях з «недружалюбных краін». Гэты крок быў накіраваны на тое, каб прымусіць еўрапейскія кампаніі наўпрост падтрымліваць расійскую валюту, а таксама вярнуць расійскі Цэнтральны банк у сусветную фінансавую сістэму пасля таго, як санкцыі амаль адарвалі яго ад фінансавых рынкаў. Галоўны эканаміст ING bank Карстэн Бжэскі заявіў «Deutsche Welle», што лічыць выплаты за газ у рублях «разумным крокам».

28 сакавіка міністр эканомікі Германіі Роберт Хабек заявіў, што краіны Групы сямі адхілілі патрабаванне аб аплаце газу ў рублях. У той жа дзень прадстаўнік прэзідэнта Расіі Дзмітрый Пяскоў заявіў, што краіна «не будзе пастаўляць газ бясплатна»

Увечары 29 сакавіка паведамлялася, што фізічныя патокі газу па трубаправодзе Ямал—Еўропа ўпалі да нуля. На наступны дзень міністр эканомікі і клімату Германіі Роберт Хабек запусціў узровень «ранняга папярэджання» з нагоды паставак газу, першы крок Нацыянальнага плана надзвычайных сітуацый з газам, які прадугледжваў стварэнне крызіснай групы прадстаўнікоў федэральнага і зямельнага ўрада, што ў канчатковым рахунку можа прывесці да нарміравання газу; ён заклікаў немцаў добраахвотна скараціць спажыванне энергіі, каб пакласці канец залежнасці краіны ад Расіі. Падобны крок зрабіў аўстрыйскі ўрад. Між тым, «Газпрам» заявіў, што працягвае пастаўляць газ у Еўропу праз Украіну, а расійскі газ таксама пачаў паступаць на захад па трубаправодзе праз Польшчу. ТАСС паведамляў, што прэзідэнт Пуцін правёў тэлефонную размову з канцлерам Германіі Олафам Шольцам, каб «паведаміць яго аб рашэнні перайсці на разлікі за газ у рублях». Як паведамляе офіс Олафа Шольца, прэзідэнт Уладзімір Пуцін сказаў канцлеру Германіі, што еўрапейскія кампаніі могуць працягваць плаціць у еўра або доларах.

31 сакавіка прэзідэнт Уладзімір Пуцін падпісаў указ, які абавязвае пакупнікоў расійскага газу з «недружалюбных краін» ствараць спецыяльныя механізмы аплаты для пералічэння сваіх плацяжоў. Ён сказаў, што любая краіна, якая адмовіцца выкарыстоўваць механізм аплаты, парушыць іх кантракты і сутыкнецца з «адпаведнымі наступствамі».

З мая Расія скарачала пастаўкі газу ў Еўропу, спасылаючыся на тэхнічныя непаладкі, патрабаванні заканадаўства ці палітычныя абавязацельствы. Расійскія ўлады бачылі ў гэтым магчымасць націснуць на еўрапейскія ўрады і прымусіць тыя на перамовы і змякчэнне санкцый, а еўрапейскія лідары ахарактарызавалі гэта як «газавы шантаж». Масква спыніла пастаўкі па трубаправодзе Ямал—Еўропа. Да канца чэрвеня з 5 маршрутаў пастаўкі газу ў Еўропу засталіся Урэнгой — Памары — Ужгарад, «Турэцкі паток» і «Паўночны паток — 1». Роля апошняга вырасла, але паступова скарачаліся пастаўкі і там, спасылаючыся на няспраўнасці і немагчымасць рамонту і ўводу турбін у эксплуатацыю праз заходнія санкцыі. Усе гэтыя крокі станавіліся стрэсам для газавага рынку і вялі да росту спотавых цэн. У пачатку верасня прыпынены пастаўкі і па «Паўночнаму патоку».

 Гл. таксама 
 Сусветны энергетычны крызіс (2021—2022)
 Абмежаванне цаны на расійскую нафту (2022)

Катэгорыя:Энергетычная палітыка Расіі
Катэгорыя:2022 год у эканоміцы