Стратэгічныя ядзерныя сілы Расійскай Федэрацыі

Стратэгічныя ядзерныя сілы Расійскай Федэрацыі (СЯС Расіі) — абагульненая назва асноўнага ўзбраення войскаў і сіл ва Узброеных Сілах Расійскай Федэрацыі, якія маюць у якасці асноўнага ўзбраення стратэгічнае і тактычнае ракетна-ядзернае ўзбраенне.

У цяперашні час СЯС знаходзяцца ў падпарадкаванні 12-га Галоўнага ўпраўлення Міністэрства абароны.

Часам называюцца ядзернай трыядай.

 Гісторыя 
Расійская ядзерная зброя дасталася ў спадчыну ад СССР (уключаючы ядзерныя арсеналы, вывезеныя з тэрыторыі былых трох савецкіх рэспублік: Беларусі, Казахстана і Украіны).

У другой палове 2014 года быў зноў дасягнуты ядзерны парытэт з ЗШАРоссия догнала США по общему количеству носителей стратегического ядерного оружия.

Станам на 1 верасня 2018 года, на падставе афіцыйнай заявы МЗС РФ і па ацэнцы групы міжнародных экспертаў (на падставе даных, прадастаўленых у рамках абмену па дамове СНУ-IIIДоговор между Российской Федерацией и Соединенными Штатами Америки о мерах по дальнейшему сокращению и ограничению стратегических наступательных вооружений.), у складзе стратэгічных ядзерных сіл Расіі знаходзіцца 517 разгорнутых стратэгічных носьбітаў ядзернай зброі — міжкантынентальных балістычных ракет, балістычных ракет падводных лодак і цяжкіх бамбардзіроўшчыкаў, аснашчаных 1420 ядзернымі боезарадаміRussian Strategic Nuclear Forces Under New START // Arms Control Association. Пры гэтым агульная колькасць носьбітаў (разгорнутых і неразгорнутых) ядзернай зброі складае 775 адзінак, што адпавядае ўстаноўленым дагаворам СНУ-III сумарным колькасцям стратэгічных наступальных узбраенняўЗаявление МИД России от 5 февраля 2018 г..

На пачатак 2019 года аснашчанасць стратэгічных ядзерных сіл сучасным узбраеннем складала 82 %.

 Ваенная дактрына Расіі 
Згодна з новай рэдакцыяй ваеннай дактрыны, краіна пакідае за сабой права прымяніць ядзерную зброю ў адказ на прымяненне супраць яе і (або) яе саюзнікаў ядзернай і іншых відаў зброі масавага паражэння, а таксама ў выпадку агрэсіі супраць РФ з ужываннем звычайнай зброі, калі пад пагрозу пастаўлена само існаванне дзяржавы.

 Стан СЯС 
У складзе Ракетных войскаў стратэгічнага прызначэння станам на пачатак 2017 года меркавана знаходзілася каля 286 пускавых установак ракетных комплексаў міжкантынентальных балістычных ракет МБР здольных несці каля 1000 баявых блокаў, у тым ліку на баявым дзяжурстве РВСПСтратегическое ядерное вооружение России // russianforces.org:
 46 цяжкіх ракет Р-36М2 (SS-18, Satan);
 30 ракет УР-100Н УТХ (SS-19);
 63 рухомых грунтавых комплексу РТ-2ПМ «Топаль» (SS-25);
 60 комплексаў РТ-2ПМ2 «Топаль-М» шахтнага базіравання (SS-27);
 18 мабільных комплексаў РТ-2ПМ2 «Топаль-М» (SS-27);
 90 мабільных комплексаў РС-24 «Ярс»;
 20 РС-24 «Ярс» шахтнага базіравання.
У складзе Ваенна-марскога флоту Расіі, станам на 5 лістапада 2018 года, знаходзіліся 11 атамных падводных лодак з балістычнымі ракетамі ПЛАРБ з 180 пускавымі ўстаноўкамі, здольных несці да 864 баявых блокаў, з іх баявое дзяжурства неслі 9 ПЛАРБ са 144 носьбітамі.

Аснову марскіх стратэгічных сіл Расіі складаюць 6 ракетаносцаў праекта 667БДРМ «Дэльфін» (Delta IV), аснашчаных 96 (16х6) пускавымі ўстаноўкамі (ПУ) з балістычнымі ракетамі падводных лодак (БРПЛ) Р-29РМУ2 «Сінева», (SS-23) і іх мадыфікацыяй Р-29РМУ2.1 «Лайнер».

У страі застаецца 1 падводная лодка праекта 667БДР «Кальмар», (Delta III), аснашчаная 16 ПУ ракет Р-29Р. Дадзеная лодка прайшла рамонт і мадэрнізацыю ў 2011—2016 гадахАтомный подводный ракетоносец «Рязань» обещают вернуть в строй до 2017 года.  і вярнулася ў строй у лютым 2017 годаАтомная подлодка ТОФ «Рязань» вернулась на Камчатку после модернизации.. Таксама на баявую вахту заступілі 5 падводных лодак праекта 955A «Барэй», аснашчаных 80 (16х5) ПУ са стратэгічнымі ракетамі Р-30 «Булава».

Апошні цяжкі ракетаносец праекта 941 «Акула» (Typhoon) «Дзмітрый Данскі» перароблены пад выпрабаванні ракет Р-30 «Булава».

Усяго на ПЛАРБ размешчана больш за 700 ядзерных баявых блокаўданные по морским стратегическим силам // Сайт «Стратегическое ядерное вооружение России».

Расійскія стратэгічныя МБР наземнага базіравання ў складзе РВСН разгорнутыя ў пазіцыйных раёнах адзінаццаці ракетных дывізій трох ракетных армій. Расійскія стратэгічныя ПЛАРБ з БРПЛ дзейнічаюць у складах Паўночнага і Ціхаакіянскага флатоў ВМФ ВС Расіі з пяці ваенна-марскіх баз — баз ПЛАРБ. Стратэгічныя бамбардзіроўшчыкі далёкай авіяцыі Расіі грунтуюцца на трох авіябазахстратегичеких сил Сайт «Стратегическое ядерное вооружение России».

Станам на 1 верасня 2018 г. у складзе стратэгічных ядзерных сіл Расіі знаходзілася 1420 ядзерных боезарада на 517 разгорнутых стратэгічных носьбітах, агульная колькасць разгорнутых і неразвернутых носьбітаў складала 775 адзінак Договор СНВ-III Число стратегических наступательных вооружений 1 сентября 2018.

Па дамове СНУ-III кожны разгорнуты стратэгічны бамбардзіроўшчык залічваецца як носьбіт з адным ядзерным боезарадамДоговор между Российской Федерацией и Соединенными Штатами Америки о мерах по дальнейшему сокращению и ограничению стратегических наступательных вооружений. Колькасць ядзерных бомбаў і крылатых ракет з ядзернай боегалоўкай, якая можа несці разгорнутыя стратэгічныя бамбардзіроўшчыкі, не ўлічваеццаДоговор СНВ-III.

 Ракетныя войскі стратэгічнага прызначэння 

+Ракетны комплекс
 Колькасць
 Боезарадаў на носьбіце
 Усяго боезарадаў
 Месцы дыслакацыі
  Р-36М2 «Ваявода» (шахтнага базіравання)
 46Russian strategic nuclear forces. Strategic Rocket Forces.
 10460Дамбароўскі, Ужур
  УР-100Н УТТХ  (шахтнага базіравання)
 212Казельск, Тацішчава
  РТ-2ПМ «Топаль»
 45
 145Сібірскі, Выпаўзава
  РТ-2ПМ2 «Топаль-М» (шахтнага базіравання)
 60
 160Тацішчава
  РТ-2ПМ2 «Тополь-М» (мабільнага базавання)
 18
 118Тэйкава
  РС-24 «Ярс» (мабільнага базавання)
 135
 4540Тэйкава, Йашкар-Ала, Ніжні Тагіл, Новасібірск, Іркуцк, Выпаўзава
  РС-24 «Ярс» (шахтнага базавання)
 14
 456КазельскУсяго
 3201181


 Марскія стратэгічныя сілы 

Тып ракетаносцаРакетаносцаўБРПЛБоезарадаў на БРПЛУсяго боезарадаў 667БДР «Кальмар»
 1
 16 Р-29Р
 3
 48 667БДРМ «Дэльфін»
 5
 80  Р-29РМУ2
 4
 320 955 «Барэй»
 5
 80 Р-30 «Булава»
 6-10
 480-800 941 «Акула»
 0
 0
 0
 Падводная лодка выкарыстоўваецца толькі для выпрабаванняў БРПЛ Усяго
 ?
 176
 ?
 ?
У дужках паказана агульная колькасць разгорнутых і неразвернутых РПКСН (у страі, на рамонце і мадэрнізацыі, на выпрабаваннях)

 Стратэгічная авіяцыяСтратегическая авиация — Стратегическое ядерное вооружение России 

 Тып бамбардзіроўшчыкаБамбардзіроўшчыкаўТып і колькасць крылатых ракетУсяго крылатых ракет
  Ту-95МС6/Ту-95МС16606 Х-55СМ300Ту-1601712 Х-55СМ альбо Х-101192Усяго77492

 Колькасць і суадносіны кампанентаў СЯС Расіі 
+Суадносіны кампанентаў СЯС і дынаміка іх скарачэнняў з 1990 года па 2016 год. НосьбітыКолькасць боезарадаў па гадах 1990 ліпень 1997 ліпень 2000 кастрычнік 2005 ліпень 2010 студзень 2015 красавік 2016 МБР РС-10 326 0 0 0 0 0 0 РС-12 40 0 0 0 0 0 0 РС-16 188 0 0 0 0 0 0 РС-20 3080 1860 1800 850 590 480 460 РС-18 1800 1020 900 774 420 180 120 РС-22Ш 560 100 100 0 0 0 0 РС-22Ж 330 360 360 0 0 0 0РС-12М 288 360 360 291 174 76 72РС-12М2 0 0 20 40 49 60 60 РС-12М2 мабільны 0 0 0 0 15 18 18 РС-24 мабільны 0 0 0 0 24 216 252 РС-24 шахтны 0 0 0 0 0 16 40 Усяго 6612 3700 3540 1955 1248 1026 1022 БРПЛ РСМ-25 192 16 0 0 0 0 0 РСМ-40 280 192 48 0 0 0 0 РСМ-45 12 0 0 0 0 0 0 РСМ-50 672 624 576 288 207 192 96 РСМ-52 1200 1200 1200 0 0 0 0 РСМ-54 448 448 448 384 384 320 320 РСМ-56 0 0 0 0 0 96 288 Усяго 2804 2480 2272 672 591 608 704 АСЯС Ту-95МС 924 704 726 704 688 640 616 Ту-95 63 10 4 0 0 0 0 Ту-160 180 72 180 168 156 168 192 Усяго 1167 786 910 872 844 808 808 Усяго боезарадаў 10583 6966 6722 3499 3293 2312 2414 Боезарадаў на дзяжурстве 10583 6966 5518 2198 2002 1643 1735

 Ядзерна-тэхнічнае забеспячэнне і бяспека 
Базы захоўвання ядзерных зарадаў знаходзіцца пад кіраваннем 12-га Галоўнага ўпраўлення Міністэрства абароны.

 ЗАТУ 
Закрытыя адміністрацыйна-тэрытарыяльныя ўтварэнні (ЗАТУ) ядзернага зброевага комплексу:
 Сароў (Арзамас-16) — распрацоўка ядзерных боепрыпасаў (Усерасійскі навукова-даследчы інстытут эксперыментальнай фізікі), серыйная вытворчасць ядзерных боепрыпасаў (электрамеханічны завод Авангард)
 Снежынск (Чалябінск-70) — распрацоўка ядзерных боепрыпасаў (Усерасійскі навукова-даследчы інстытут тэхнічнай фізікі)
 Лясны (Свярдлоўск-45) — серыйная вытворчасць ядзерных боепрыпасаў (камбінат «Электрохімпрыбор»)
 Трохгорны (Златавуст-36) — серыйная вытворчасць ядзерных боепрыпасаў (Прыборабудаўнічы завод Расатама)
 Зарэчны (Пенза-19) — серыйная вытворчасць кампанентаў ядзерных боепрыпасаў (Федэральны навукова-вытворчы цэнтр «Старт»)
 Азёрск (Чэлябінск-65) — вытворчасць плутонію, вытворчасць трыція, вытворчасць дэталяў ядзерных боепрыпасаў (высокаўзбагачаны ўран, плутоній, трыцій) (ВА «Маяк»)

 Гл. таксама 
 Стварэнне савецкай атамнай бомбы
 Ядзерны парытэт
 Зброя масавага паражэння Расійскай Федэрацыі
 Ядзерны арсенал ЗША

 Заўвагі 

 Крыніцы 

 Літаратура 
 Стратегическое ядерное вооружение России. / Под ред. П. Л. Подвига. — М: ИздАТ, 1998. — 492 с.
 Ташлыков С. Л., Коряковцев А. А. Морские стратегические ядерные силы СССР: 50 лет на страже Отечества // Военно-исторический журнал. — М., 2015. — № 7. — С. 3—7.

 Спасылкі 
 Стратегическое ядерное вооружение России
 Ядерный арсенал России на январь 2001 года



 Federation of American Scientists

 Дадзеныя MOU 
 По состоянию на 1 апреля 2016 г.
 Архив данных по MOU за 2009—2016 год
 Архив данных по MOU за 2001—2008 год

Катэгорыя:Ракетна-ядзерная зброя паводле краін
Катэгорыя:Узброеныя сілы Расіі