Валатава (пратока)

Валатава́ — правабярэжная пратока ракі Сож у Цэнтральным раёне ГомеляГомель. План города. Гомельский район. Карта  [Карты] / редактор В. А. Змачинская. — Минск : Белкартография, 2018. — Квадраты Г5, Г6.. Старыца ўказанай ракі. Пачынаецца ў раёне Плёсаў, агінае безыменны востраў, ідучы уздоўж Старой Валатавы і Мельнікава Луга, злучаецца з Сожам на поўдні згаданага вострава. 

 Структура і адметнасці 
Складаецца з умоўных дзвюх частак. 

Адна частка ўяўляе сабой звілісты вадаём падковападобнай формы. Яго даўжыня — каля 2,4 км, сярэдняя шырыня — каля 110 м, максімальная глыбіня — 2,8 м, сярэдняя глыбіня — 1 м. Характарызуецца нармальным перамешваннем водных масаў, стромкімі берагамі, вышыня якіх дзе-нідзе дасягае 1,4 мМитрахович, О.И. Проблемы охраны поверхностных вод микрорайона «Мельников луг» г. Гомеля / О.И. Митрахович, О.В. Луцкович // Географические аспекты устойчивого развития регионов :Международная научно-практическая конференция, г. Гомель, 23-24 апреля 2015 г. : материалы : в 2 ч. Ч. 1 / редкол.: А.И. Павловский (гл.ред.) [и др.]. —  Гомель : ГГУ им. Ф. Скорины, 2015. —  С. 206.. На адным з такім берагоў на поўначы размешчана праваслаўная Свята-Мікалаеўская царква пачатку ХІХ ст. У народзе гэтая частка мае назву «Старык».

Другая частка пратокі ўяляе сабой возера даўжынёй у 902 м, шырынёй  — 506 м, даўжыня берагавой лініі — 2,4 км, максімальная глыбіня — 3,5 м, сярэдняя глыбіня — 1,5 м. Схілы сіметрычныя, высокія (2-2,5 м), стромкія, літараль вузкая. Воднае люстра характарызуецца сярэднім хваляванне, добрым перамешваннем водных масаўМитрахович, О.И. Проблемы охраны поверхностных вод микрорайона «Мельников луг» г. Гомеля / О.И. Митрахович, О.В. Луцкович // Географические аспекты устойчивого развития регионов :Международная научно-практическая конференция, г. Гомель, 23-24 апреля 2015 г. : материалы : в 2 ч. Ч. 1 / редкол.: А.И. Павловский (гл.ред.) [и др.]. —  Гомель : ГГУ им. Ф. Скорины, 2015. —  С. 206-207.. У народзе гэтую частку называюць «Плёсы».

 Гісторыя 
Па пісьмовых крыніцах вядома з XVI ст. як «озеро села Волотова» (1560 г.), калі належала да ўладанняў гомельскай Траецкай царквы ў асобе святара Фёдара Іванавіча («в которомъ вступу никому нѣтъ, одно тому попу»)Акты, издаваемые Комиссиею, высочайше учрежденною для разбора древних актов в Вильне : Акты Главного литовского трибунала. — Вильна : Тип. А. Г. Сыркина, 1886. — Т. 13 — С. 375-376.. Згодна з «Генеральным планам Беліцкага павета» 1784 г. называлася возерам Валатаўскім («оз: Волотовское»), не было злучана з Сожам каля Плёсаў, злучалася з ім пратокай КамароўГенеральный план Белицкого уезда / Генеральное межевание Могилевской губернии 1784 г.. Назва Валатаўское (або Волатаўскае)Моўны характар і спецыфіка крыніц не даюць адназначнага адказу на пытанне, аб вымаўленні гэтай назва ў розныя часы. захоўвалася і пазней, што зафіксавана на карце наваколляў Гомеля 1838 г. На той час вадаём ужо меў характар пратокі, якая злучала ўчасткі Сожа каля Плёсаў і каля ДзяднаКарта окрестностей местечка Гомеля снятая глазомерно в 1838 году.. У ваенна-статыстычным аглядзе 1848 г. пазначаўся як «рукавъ р. Сожа, называемым Волотовымъ озеромъ»Военно-статистическое обозрение Российской империи / издаваемое по Высочайшему повелению при 1-м отделении Департамента Генерального штаба [трудами офицеров Генерального штаба]. Т. 8, ч. 3 : Могилевская губерния / [по рекогносцировкам и материалам, собранным на месте, составлял Генерального штаба капитан Черницкий]. — Санкт-Петербург : В типографии Департамента Генерального штаба, 1848. — Отд. 2. — С. 30..

 Галерэя 

Катэгорыя:Азёры Гомеля
Катэгорыя:Сож