Вяртанне Чорба

«Вяртанне Чорба» — зборнік апавяданняў і вершаў У. Сірына (Уладзіміра Уладзіміравіча Набокава), які быў апублікаваны ў 1929 годзе ў Берліне выдавецтвам «Слова» (рус. «Слово»), і названы так па аднайменнаму апавяданню. У арыгінальны тэкст зборніка ўвайшлі 15 апавяданняў і 24 вершы. Апавяданні (але без вершаў) былі рэпрынтна ўзнаўлены ў 1976 годзе выдавецтвам Ardis Publishers.

 Змест 

 Апавяданні 

 Вяртанне ЧорбаДатавана пачаткам 31 кастрыніка 1925. Апублікавана ў газеце «Руль» ад 12-13 лістапада 1925: «Бойд Б.» Владимир Набоков. Русские годы. М. Независимая газета — Симпозиум. 2001. С. 293, 664.
 ПортДатавана пачаткам 1924. Апубликавана ў газеце «Руль» ад 24 мая 1924: Бойд Б. Владимир Набоков. Русские годы. М. Независимая газета — Симпозиум. 2001. С. 269.
 ЗванокДатавана красавіком-маем 1927. Апублікавана ў газеце «Руль» ад 22 мая 1927: Бойд Б. Владимир Набоков. Русские годы. М. Независимая газета — Симпозиум. 2001. С. 320, 646.
 Пісьмо ў РасіюФрагмент главы 2 не напісанага рамана «Счастье», матэрыял якога стаў асновай «Машанькі». Датавана 20-мі лічбамі студзеня 1925. Апублікавана ў газеце «Руль» ад 29 студзеня 1925: Бойд Б. Владимир Набоков. Русские годы. М. Независимая газета — Симпозиум. 2001. С. 279.
 КазкаДатавана маем або пачаткам чэрвеня 1926. Апублікавана ў газеце «Руль» ад 27, 29 чэрвеня 1926: Бойд Б. Владимир Набоков. Русские годы. М. Независимая газета — Симпозиум. 2001. С. 305, 645.
 КалядыНапісана да 13 снежня 1924. Апублікавана ў газеце «Руль» ад 6, 8 студзеня 1925: Бойд Б. Владимир Набоков. Русские годы. М. Независимая газета — Симпозиум. 2001. С. 278, 645.
 НавальніцаДатавана 23-25 чэрвеня 1924. Апублікавана ў газеце «Сегодня» ад 28 верасня 1924: Бойд Б. Владимир Набоков. Русские годы. М. Независимая газета — Симпозиум. 2001. С. 275.
 БахманНапісана ў кастрычніку 1924. Апублікавана ў газеце «Руль» ад 2, 4 лістапада 1924. Перакладзена на нямецкую мову і апублікавана ў газеце «Vossische Zeitung», канец чэрвеня 1928: Бойд Б. Владимир Набоков. Русские годы. М. Независимая газета — Симпозиум. 2001. С. 277, 342, 643.
 Даведнік па БерлінуНапісана ў снежні 1925. Апублікавана ў газеце «Руль» ад 24 снежня 1925: Бойд Б. Владимир Набоков. Русские годы. М. Независимая газета — Симпозиум. 2001. С. 294, 664.
 ПадлюгаДатавана канцом жніўня — пачаткам верасня 1927. У перыёдыкі не было апублікавана: Бойд Б. Владимир Набоков. Русские годы. М. Независимая газета — Симпозиум. 2001. С. 322—323.
 ПасажырДатавана па рукапісу лютым 1927. Апублікавана ў газеце «Руль» ад 6 сакавіка 1927: Бойд Б. Владимир Набоков. Русские годы. М. Независимая газета — Симпозиум. 2001. С. 319, 646.
 КатастрофаДатавана 10-20 чэрвеня 1924. Апублікавана ў газеце «Сегодня» ад 13 ліпеня 1924. Перакладзена як «Detais of a Sunset» (бел. «Падрабязнасці захаду»): Бойд Б. Владимир Набоков. Русские годы. М. Независимая газета — Симпозиум. 2001. С. 273.
 ДобрасцьДатавана сакавіком 1924. Апублікавана ў газеце «Руль» ад 27 красавіка 1924. Было перакладзена пісьменнікам як «Grace» (бел. «Дабрыня»): Бойд Б. Владимир Набоков. Русские годы. М. Независимая газета — Симпозиум. 2001. С. 269, 642.
 Бульбяны ЭльфДатавана красавіком 1924. Апублікавана ў газеце «Русское эхо» ад 8, 15, 22, 29 чэрвеня, 6 ліпеня 1924. Першы пераклад Сяргея Бергенсона 1931 года, пазней было перакладзена Дзмітрыем Набокавым разам з бацькам: Бойд Б. Владимир Набоков. Русские годы. М. Независимая газета — Симпозиум. 2001. С. 270.
 ЖахДатавана пачаткам ліпеня 1926. Апублікавана ў часопісу «Современные записки» 1927, студзень № 30: Бойд Б. Владимир Набоков. Русские годы. М. Независимая газета — Симпозиум. 2001. С. 308, 646.

 Вершы 

 «Ад шчасця закаханаму не спіцца…»Датаваны 1928, Белін.
 Ціхі шумДатаваны 1929, Ле Булю.
 ЦэглаДатаваны 1928.
 Паштовая скарынкаДатаваны 1925.
 Чароўная параДатаваны 1926.
 ЗдымакДатаваны 1927, Бінц.
 Аэраплан
 Крушэнне
 КалядыНедатаваны.
 РасстрэлДатаваны 1927, Берлін.
 ГосцьДатаваны 1924.
 La bonne LorraineДатаваны 1924, Берлін. Загаловак азначае «Цудоўная Латаргінка».
 Гадавіна
 Бэз
 ПаломнікДатаваны 1927.
 Сон
 Прахожы з елкай
 ЦеньДатаваны 1925, Шварцвальд.
 СонцаДатаваны 19 жніўня 1923, Салье-Пон.
 Сны
 Пакой
 МаціДатаваны 1925, Берлін.
 Вясна
 У выраі

 Крытыкі пра зборнік 
«Разгортваючаяся сіла маладога таленту рвецца да непасрэдна дадзенаму, да ракі жыцця, бурлівай навокал. Але пастаўлены ў выключныя ўмовы, адарваны ад навакольнага быту і як бы прыпадняты над нім, Сірын развіў у сабе незвычайную праніклівасць <…> Пісьменнік ахоплены прагнай, няўтольнай цікаўнасцю пазнаць за ўяўнай лагічначцю і знешняй самавітасцю гэтага жыцця, яе ўнутраную сутнасць, часта парушаючую і лагічнасць, і самавітасць <…> Ёсць у неспакойнай цікаўнасці Сірына нейкая непакідальная яго ледзь насмешлівая ўсмешка, якая часам падаецца адлюстраваннем унутранага халадку. Яна патрэбна яму для захавання вастрыні зроку і тонкасці слыху, якія маглі б прытупіць „жаль і гнеў“. Уедліва ва ўсё ўнікаючы, упісваючыся ў жыццё, абмацваючы кожную дробязь, Сірын натыкаецца часцей на незразумелы быт, на непераваральныя яшчэ формы іншай культуры і, як карэнь горнай сасны, сустрэўшы камень, ён абыходзіць іх, сыходзячы ў глыбіню, у затоеныя падспудныя нізіны, над якімі не ўладны ні формы культуры, ні быт. Усе апавяданні, пачынаючы з першага — дзівоснага шэдэўра, які зусім не паддаецца пераказу і які даў назву ўсяму зборніку, — канчаючы апошнім („Жах“), аперыруюць псіхалагічным матэрыялам, які называюць агульначалавечым з прычыны немагчымасці прызнаць яго здабыткам аднаго народа або адной эпохі» (А. Савельеў [Савелій Шэрман])Классик без ретуши: литературный мир о творчестве Владимира Набокова. / Под общ. ред. Н. Г. Мельникова. Сост., подготовка текста: Н. Г. Мельников, О. А. Коростелев. М.: Новое литературное обозрение, 2000. С. 45. ISBN 5-86793-089-0.

«Вершы Сірына адрозніваюцца такой жа дакладнасцю, стараннасцю, завостранасцю мовы, як і проза. Але то, што робіць тканіну празаічных твораў моцнай, уносіць ва ўмоўны матэрыял паэзіі залішнюю прамалінейнасць і сухасць. Вершы Сірына, пры ўсёй сваёй вобразнасці і тэхнічнай аддзеланасці, выклікаюць уражанне падкаванай рыфмамі рытмічнай прозы. У іх шмат разумовасці, добрасумленнасці, дакладнасці і вельмі мала сапраўднай паэтычнай паўнагучнасці» (Г. Х. [Герман Хахлоў])Классик без ретуши. С. 48..

«Вершы „Вяртання Чорба“ ў большасці цудоўныя ўзоры рускага парнасізму; яны цудоўна ілюструюць адно з вельмі адметных уласцівасцей Набокава як пісьменніка, сказаўшыся так ярка ў яго прозе: незвычайную вастрыню бачання свету ў спалучэнні з умельствам знайсці зрокавым уражанням максімальна адэкватнае выяўленне ў слове» (Г. Струвэ)Струве Г. Русская литература в изгнании. Париж; М.: YMCA-Press; Русский путь, 1996. С. 122..

 Бібліяграфія 
 Владимир Набоков. Возвращение Чорба. Анн Арбор: Ардис. 1976. 206 с.
 Владимир Набоков. Круг. Л.: Художественная литература, Ленинградское отделение. 1990. 543 сПершапачаткова спіс вершаў быў узяты з раздзела з кнігі «Возвращение Чорба» ў выданні Владимир Набоков. Круг. Л.: Художественная литература, Ленинградское отделение. 1990. С. 190. Потым быў дапоўнены па «Полному собранию опубликованных на русском языке стихотворений В. Набокова»..

 Зноскі 

Катэгорыя:Літаратурныя творы на рускай мове
Катэгорыя:Зборнікі вершаў
Катэгорыя:Апавяданні
Катэгорыя:Уладзімір Набокаў
Катэгорыя:Кнігі 1929 года