Іван Якаўлевіч Спрогіс

Іван Якаўлевіч Спро́гіс або Яніс Спрогіс (; , хутар Штокмансгоф Ліфляндскай губерні Расійская імперыі — 1916 або , Кіеў) — гісторык, археограф, этнограф і бібліёграф латышскага паходжання.

 Біяграфія 
Скончыў царкоўнапрыходскую школу, Рыжскае духоўнае вучылішча і ў 1859 годзе Рыжскую духоўную семінарыю. У 1859 годзе прыняты Санкт-Пецярбургскую духоўную акадэмію, дзе навучаўся за скарбовы кошт. У кастрычніку 1861 года Спрогіс адлічаны з акадэміі па абвінавачванні ў арганізацыі студэнцкіх хваляванняўСпрогис Иван Яковлевич (Янис) // Биографический словарь, т. 1—4 (электронная версия) . Вярнуўшыся ў Рыгу, Спрогіс хацеў атрымаць месца святара, але яму адмовілі ў гэтым. У студзені 1862 года Спрогіс прыняты на працу дзяжурным у чытальнай зале Імператарскай Публічнай бібліятэкі ў Санкт-Пецярбурзе. Паводле хадатайніцтва дырэктара бібліятэкі Івана Дзялянава Спрогіс быў выключаны з духоўнага саслоўя і 15 студзеня 1863 года прызначаны памочнікам загадчыка чытальнай залы і прадстаўлены да прысваення першага класнага чыну. У бібліятэцы працаваў да 21 снежня 1864 года. З працы звольнены па просьбе папячыцеля Віленскай навучальнай акругі Івана Карнілава і ў 1865 годзе адпраўлены ва ўпраўленне акругі звышштатным настаўнікам. У сярэдзіне 1865 года Іван Спрогіс заняў пасаду загадчыка створанай Публічнай бібліятэкай у Вільні. У 1865 годзе прызначаны памочнікам архіварыуса Віленскага цэнтральнага архіва старажытных актавых кніг, а ў 1879 годзе заняў пасаду архіварыуса. На гэтай пасадзе І. Спрогіс працаваў да канца жыцця.

 Навуковая дзейнасць 
Іван Спрогіс — аўтар і рэдактар серыі прац па гісторыі і геаграфіі «Паўночна-Заходняга краю», па латышскай і літоўскай этнаграфіі, юрыдычнай антрапалогіі, фалькларыстыцы. У 1868 годзе выдаў на рускай мове «Помнікі латышскай народнай творчасці», у 1866 годзе «Латышско-русский месяцеслов». У 1877—1915 гадах быў членам Віленскай археаграфічнай камісіі. Разам з Мікітам Гарбачэўскім, Пятром Гільтэбрантам і іншымі падрыхтаваў шэраг тамоў «Актаў Віленскай археаграфічнай камісіі», склаў паказальнікі для многіх з іх, а таксама паказальнікі для 1—13 тамоў «Археаграфічнага зборніка дакументаў». Аўтар дзясяткаў артыкулаў і бібліяграфічных нататак, апублікаваных у розных перыядычных выданнях («Известия Академии наук», «Живая старина», «Чтения в Историческом обществе Нестора Летописца», «Записки Северо-Западного отделения Русского географического общества», «Виленский вестник», «Западный вестник», «Витебские губернские ведомости», «Литовские епархиальные ведомости» і інш.)Спрогис Иван Яковлевич // Проект «Отечественные этнологи и антропологи. XX век»  .

Уваходзіў у склад камітэта па падрыхтоўцы IX археалагічнага з’езда ў Вільні. Ганаровы член Пецярбургскага археалагічнага інстытута, член-карэспандэнт Маскоўскага археалагічнага таварыства, член-супрацоўнік Рускага геаграфічнага таварыства.

 Узнагароды 
Узнагароджаны ордэнам Святога Уладзіміра 4-й ступені, ордэнамі Святой Ганны 2-й і 3-й ступені, ордэнамі Святога Станіслава 2-й і 3-й ступені.

 Літаратура 



 Спасылкі 

 Спрогис Иван Яковлевич (Янис) // Биографический словарь, т. 1—4 (электронная версия) 
 Спрогис Иван Яковлевич // Проект «Отечественные этнологи и антропологи. XX век»  
 Петербургская историческая школа (XVIII — начало XX вв.) Спрогис Иван Яковлевич  // Сайт СПбДУ

Катэгорыя:Выпускнікі Рыжскай духоўнай семінарыі
Катэгорыя:Этнографы Расіі
Катэгорыя:Архівісты Расійскай імперыі
Катэгорыя:Члены Віленскай археаграфічнай камісіі
Катэгорыя:Гісторыкі Расійскай імперыі
Катэгорыя:Члены Рускага геаграфічнага таварыства да 1917 года