Рыкса Шведская

Рыкса Шведская (Рыкітца Вальдемарсдотэр; , , не пазней за 1270 — не пазней за 1293) — шведская прынцэса, дачка караля Швецыі Вальдэмара I Біргерсана і дацкай прынцэсы Сафіі. Другая жонка князя Вялікай Польшчы Пшэмысла II.

 Біяграфія 
Дакладная дата яе нараджэння невядомая, але лічыцца, што яна была трэцяй дачкой і пятым дзіцем з сямі дзяцей у сям’і. Яна нарадзілася да 1273 года, таму што ў той год яна і яе сястра Катарына разглядаліся як магчымыя нявесты Атона, адзінага сына і спадчынніка Іагана, герцага Браўншвейг-ЛюнебургаK. Jasiński: Genealogia Piastów wielkopolskich. Potomstwo Władysława Odonica, 1995, p. 55.. Перамовы аб шлюбе скончыліся безвынікова.

У 1275 годзе кароль Вальдэмар быў зрынуты сваім братам Магнусам, а яго жонка Сафія развялася з ім і вярнулася ў Данію. Відаць, Маладая Рыкса і яе браты і сёстры засталіся ў Швецыі пад апекай бацькі. Яе шлюб па даверанасці з князем Вялікай Польшчы Пшэмысла II адбыўся ў шведскім горадзе Нючэпінг 11 кастрычніка 1285 года. Вяселле было двайным: яе малодшая сястра Марына выйшла замуж за нямецкага двараніна, графа Рудольфа II фон ДыпхольцаA. Świeżawski: Przemysł — król Polski, Warsaw 2006, p. 120.. Шлюб Рыксы, арганізаваны кіраўнікамі Брандэнбурга, домам Асканіеў, быў заключаны без згоды яе бацькі, былога караля Вальдэмара.

Традыцыйна шлюб Рыксы і Пшэмысла II лічыцца шчаслівым. Іх адзінае дзіця нарадзілася 1 верасня 1288 года ў Познані: дачка па імі Рыкса, якая пасля стала каралевай Чэхіі і Польшчы ў шлюбе з Вацлавам II і, пасля яго смерці, з Рудольфам I ГабсбургскімRocznik Traski, [in:] MPH, vol. II, p. 852..

Запіс аб нараджэнні дачкі з’яўляецца апошняй дакладнай інфармацыяй аб Рыксе. Вызначана, што яна памерла паміж 1 верасня 1288 года і да 13 красавіка 1293 годаO. Balzer: Genealogia Piastów, Kraków 2005, p. 432., найбольш верагодна паміж 1289 і 1292 годамK. Jasiński: Genealogia Piastów wielkopolskich. Potomstwo Władysława Odonica, 1995, p. 56.. Згадка Яна Длугаша пра тое, што яна сядзела побач з мужам падчас яго каранацыі 26 чэрвеня 1295 года, былі абвергнутыя.

Аб глыбокіх і моцных пачуццях Пшэмысла II да Рыксы сведчаць два факты: па-першае, ён назваў дачку ў яе гонар; і па-другое, ён згадаў яе ў дакуменце ад 19 красавіка 1293 года, у якім перадаў Познаньскаму біскупству вёску Кабыльнікі ў якасці платы за вечназапаленую свечку ля магілы Рыксы, а таксама выказваў пажаданне пакаіцца побач з ёйKDW, t. II, nr 631..

Рыкса была пахавана ў Архікафедральнай базыліцы Святых Пятра і Паўла у Познані. Пасля забойства Пшэмысла II у 1296 годзе яго пахавалі побач з жонкай.

 Продкі 

 Спасылкі 

 Michał Haykowski, Szwedzkimi śladami w Polsce (6) — Szwedzka królewna na poznańskim tronie
 https://runeberg.org/nfam/0569.html

Катэгорыя:Жонкі кіраўнікоў XIII стагоддзя
Катэгорыя:Прынцэсы Швецыі
Катэгорыя:Фолькунгі