Аперацыя ААН у Кот-д’Івуары

Аперацыя ААН у Кот-д’Івуары (АААНКІ) — міратворчая аперацыя ААН на тэрыторыі Рэспублікі Кот-д’Івуар. Увод замежных войск адбыўся на падставе  рэзалюцыі 1528 СБ ААН ад 27 лютага 2004. Аснову кантынгенту склалі сілавікі краін ЭКАВАС і Францыі.

 Гісторыя 
19 верасня 2002 года на поўначы Кот-д’Івуара ўспыхвае ўзброенае паўстанне. Касцяком мяцежнікаў стала групоўка «Новая сіла». Прэзідэнт краіны Ларан Гбагбо запытаў ваенную дапамогу ў Францыі. Ужо 22 верасня французскія войскі ўваходзяць у Кот-д’Івуар у рамках аперацыі «Аднарог». Замежнікі прыпынілі прасоўванне паўстанцаў, размясціўшыся ўздоўж лініі фронту паміж варагуючымі бакамі.

Праз год і шэсць месяцаў пасля пачатку ваеннага канфлікту СБ ААН прымае рэзалюцыі, у рамках якой у краіне павінна размясціцца міратворчая місія. Першапачатковы перыяд аперацыі зацверджаны на дванаццаць месяцаў, але пасля мандат міратворцаў рэгулярна падаўжаўся. Афіцыйна аперацыя пачалася 4 красавіка 2004 года. Было адпраўлена 6240 супрацоўнікаў ААН, уключаючы 200 ваенных назіральнікаў і 320 паліцыянтаў.

Мандат аперацыі ўключаў: назіранне за ўзброенымі групамі і спыненнем агню; праграму раззбраення, дэмабілізацыі, рэінтэграцыі, рэпатрыяцыі і рассялення; абарону персаналу Арганізацыі Аб’яднаных Нацый і грамадзянскага насельніцтва; падтрымку ажыццяўлення мірнага працэсу; прасоўванне правоў чалавека; выкарыстанне патэнцыялу грамадскай інфармацыі і падтрыманне правапарадку. Акрамя таго, міратворцам было дазволена выкарыстоўваць усе неабходныя сродкі для выканання свайго мандата.

АААНКІ завяршыла сваю дзейнасць 30 чэрвеня 2017 года.

 Камандуючыя 
 Абдулае Фол (Самалі): красавік 2004 г. — красавік 2006 г.
 Фернанд Марсэль Амусу (Бенін): красавік 2006 г. — сакавік 2010 г.
 Абдул Хафіз (Бангладэш): красавік 2010 г. — сакавік 2011 г.
 Гнакудэ Берэна (Тога): сакавік 2011 г. — май 2012 г.
 Мухамад Ікбал Асі (Пакістан): май 2012 г. — 19 мая 2014 г.
 Хафіз Масура Ахмед (Пакістан): 19 мая 2014 г. — 30 чэрвеня 2015 г.
 Дыд’е Л’От (Францыя): 1 ліпеня 2015 г. — 30 чэрвеня 2017 г.

 Кантынгент 
На канец дзейнасці ў аперацыі было задзейнічана 5437 вайскоўцаў, 195 ваенных назіральнікаў і 1500 паліцыянтаў, а таксама грамадзянскі персаналAFP, « Côte d'Ivoire : L'ONU va poursuivre la réduction de sa mission », Soirinfo, no 6379,‎ 14 janvier 2016, p. 6http://www.un.org/fr/peacekeeping/missions/onuci/facts.htmlSite de l'UdM sur les opérations de paix . Станам на 20 кастрычніка 2011 года кантынгент АААНКІ уключаў:
  ПАР: 4 ваенных назіральніка і 6 паліцэйскіх;
  Алжыр: 76 ваенных назіральнікаў і 2 паліцэйскіх;
  Аргенціна: 3 паліцэйскіх;
  Бангладэш: 2170 вайскоўцаў, 13 ваенных назіральнікаў і 358 паліцэйскіх;
  Бенін: 426 вайскоўцаў, 8 ваенных назіральнікаў і 42 паліцэйскіх;
  Балівія: 3 ваенных назіральніка;
  Бразілія: 3 вайскоўцаў і 4 ваенных назіральніка;
  Бурундзі: 40 паліцэйскіх;
  Камерун: 27 паліцэйскіх;
  Канада: 4 паліцэйскіх;
  Цэнтральнаафрыканская Рэспубліка: 17 паліцэйскіх;
  Кітай: 6 ваенных назіральнікаў;
  Калумбія: 7 ваенных назіральнікаў;
  Дэмакратычная Рэспубліка Конга: 30 паліцэйскіх;
  Джыбуці: 40 паліцэйскіх;
  Дамініканская Рэспубліка: 3 ваенных назіральніка;
  Егіпет: 176 вайскоўцаў і 2 паліцэйскіх;
  Эквадор: 1 ваенны назіральнік;
  Эфіопія: 1 ваенны назіральнік;
 30пкс Францыя: 6 вайскоўцаў і 13 паліцэйскіх (яшчэ 700 вайскоўцаў задзейнічаны ў рамках аперацыі «Аднарог»);
  Габон: 2 ваенных назіральніка і 1 паліцэйскі;
  Гамбія: 3 ваенных назіральніка;
  Гана: 535 вайскоўцаў і 6 ваенных назіральнікаў;
  Гватэмала: 5 ваенных назіральнікаў;
  Гвінея: 3 ваенных назіральніка;
  Індыя: 8 ваенных назіральнікаў;
  Ірландыя: 2 ваенных назіральніка;
  Іарданія: 1068 вайскоўцаў, 8 ваенных назіральнікаў і 461 паліцэйскі;
  Малаві: 853 вайскоўцаў і 3 ваенных назіральніка;
  Марока: 726 вайскоўцаў;
  Малдова: 4 ваенных назіральніка;
  Намібія: 2 ваенных назіральніка;
  Непал: 1 вайсковец і 3 вайсковых назіральніка;
  Нігер: 934 вайскоўцаў, 7 ваенных назіральнікаў і 34 паліцэйскіх;
  Нігерыя: 1 вайсковец і 6 ваенных назіральнікаў;
  Аман: 5 ваенных назіральнікаў і 1 паліцэйскі;
  Уганда: 1 салдат і 5 ваенных назіральнікаў;
  Пакістан: 1187 вайскоўцаў, 11 ваенных назіральнікаў і 150 паліцэйскіх;
  Парагвай: 2 вайскоўцаў і 7 ваенных назіральнікаў;
  Перу: 3 ваенных назіральніка;
  Філіпіны: 3 вайскоўцаў і 4 ваенных назіральніка;
  Польшча: 3 ваенных назіральніка;
  Румынія: 6 ваенных назіральнікаў;
  Расія: 11 ваенных назіральнікаў;
  Сальвадор: 3 ваенных назіральніка;
  Сенегал: 527 вайскоўцаў, 13 ваенных назіральнікаў і 13 паліцэйскіх;
  Сербія: 3 ваенных назіральніка;
  Танзанія: 2 вайскоўцаў і 1 Ваенны назіральнік;
  Чад: 1 ваеннаслужачых, 3 ваенных назіральніка і 23 паліцэйскіх;
  Тога: 524 вайскоўцаў, 7 ваенных назіральнікаў і 7 паліцэйскіх;
  Туніс: 3 вайскоўцаў і 5 ваенных назіральнікаў;
  Турцыя: 15 паліцэйскіх;
  Украіна: 7 паліцэйскіх;
  Уругвай: 2 ваенных назіральніка;
  Емен: 1 вайсковец, 7 ваенных назіральнікаў і 18 паліцэйскіх;
  Замбія: 2 ваенных назіральніка;
  Зімбабвэ: 3 ваенных назіральніка.

 Страты 
На 31 сакавіка 2017 года АААНКІ страціла 140 чалавек загінулымі. Самым кровапралітным перыядам для міратворцаў стаў кастрычнік 2011-га, калі загінула 53 члены місііEn Côte d’Ivoire, neuf casques bleus tués lors d’accidents de la circulation en une semaine.

 Злоўжыванні 
У ходзе Другой Івуарыйскай вайны 2010—2011 гадоў войскі місіі ў адкрытую выступілі на баку сіл Аласана Уатара супраць прыхільнікаў Ларана Гбагбо. 5 красавіка 2011 г. расійскі міністр замежных спраў Сяргей Лаўроў заявіў, што Расія хоча атрымаць тлумачэнні, чаму міратворцы ААН у Кот д’Івуары ўступілі ў баявыя дзеянні ў гэтай краіне. Як заявіў дыпламат, яны спрабавалі разабрацца ў прававым баку справы, таму што міратворцы мелі мандат, які абавязваў іх быць нейтральнымі і бесстаронніміРоссия возмущается участием миротворцев и французов в боях в Кот-д'Ивуаре и требует объяснений от ООН.

 Гл. таксама 
 Першая Івуарыйская вайна
 Украінскі міратворчы кантынгент у Кот-д’Івуары

 Крыніцы 

 Спасылкі 
 Официальный сайт

Катэгорыя:Міратворчыя місіі і аперацыі ААН
Катэгорыя:Ваенна-палітычны крызіс у Кот-д’Івуары