Яўген Канстанцінавіч Цімчанка

Яўген Канстанцінавіч Цімчанка (; ), літаратурны псеўданім Богун — украінскі філолаг-русіст і ўкраініст, мовазнавец-украіназнавец, перакладчык. Акадэмік АН УССР. Член-карэспандэнт АН СССР з 1929 годзе. Правадзейны член Навуковага таварыства імя Т. Шаўчэнкі, член Кіеўскай Старой Грамады (1918—1932), прафесар Кіеўскага ўніверсітэта і Інстытута народнай адукацыі, старшыня Пастаяннай камісіі па складанні Гістарычнага слоўніка ўкраінскай мовы УАН (з 1918).

 Біяграфія 
У 1910 годзе скончыў Кіеўскі ўніверсітэт. З 1911 працаваў у Варшаўскім універсітэце, у 1918—1932 — прафесар Кіеўскага ўніверсітэта. У 1919—1948 (з перапынкамі) — навуковы супрацоўнік АН УССР.

У 1938 годзе быў рэпрэсаваны, арыштаваны і пасля суда сасланы ў Краснаярскі край (рэабілітаваны ў 1944 годзе), у 1943 годзе вярнуўся ў Кіеў, з 1944 года працаваў старшым навуковым супрацоўнікам Інстытута мовазнаўства АН УССР. Да 1948 года не друкаваўся, пасмяротна выйшаў яго артыкул «Одна діалектна особливість вживання морфеми ся».

Са спісаў АН УССР выключаны і пры жыцці не адноўлены.

 Навуковая дзейнасць 
Аўтар прац па гісторыі ўкраінскай мовы, падручнікаў. Аўтар першага перакладу фінскага эпасу «Калевала» на ўкраінскую мову.

У пытаннях сучаснай літаратурнай мовы быў тыповым прадстаўніком архаізатарска-этнаграфічнай школы, якая арыентавалася на самабытнасць развіцця гаворкі ў духу адпаведна адабраных дыялектных запісаў, а ў гісторыі мовы — младаграматыкам.

Выступаў супраць гіпотэзы аб праўсходнеславянскай мове («„Слов’янська одність і становище української мови в слов’янській родині“» ў часопісе «Украіна», 1924).

Галоўнай працай Цімчанкі стаў «Історичний словник українського язика (XIV—XVIII ст.)». Цімчанка склаў яго прататып у пачатку XX стагоддзя і павінен быў выдаць яго як дадатак да фундаментальнага «Словаря української мови» Б. Грынчанкі (1907—1909), аднак першы том (А-Ж) у вельмі распаўсюджанай версіі пры супрацоўніцтве Я. Валошына, К. Лазараўскай і Г. Пятрэнкі выйшаў толькі ў 1930—1932 гадах. З прычыны пераследу прадстаўнікоў украінскай культуры ў СССР, праца над слоўнікам была спынена, чарговы выпуск быў знішчаны ў друкарні.

Пераклаў карэльска-фінскі і эстонскі народныя эпасы «Калевала» (1901), «Калевіпаэг» (часткова), а таксама з французскай мовы (Мапасан, Метэрлінк, Гюго).

 Крыніцы