Экспарт ваеннай прадукцыі Беларусі

Экспарт ваеннай прадукцыі Беларусі — складовая частка мерапрыемстваў ваенна-тэхнічнага супрацоўніцтва Рэспублікі Беларусь з іншымі дзяржавамі, якая мае на ўвазе продаж зброі, ваеннай тэхнікі, абмундзіравання, абсталявання, камплектуючых і тэхналогій двайнога прызначэння. Вось ужо шмат гадоў краіна ўваходзіць у дваццатку найбуйнейшых сусветных экспарцёраў узбраенняў. Штогод пастаўкі тавараў ваеннага прызначэння прыносяць ёй даходы ў памеры ад некалькіх дзесяткаў мільёнаў да больш чым мільярда долараў ЗША.

У прававым полі Беларусі ваенная прадукцыя, у якой вылучаюць 21 катэгорыю, адносіцца да групы спецыфічных тавараў. Яе продаж за мяжу рэгулюецца законам «Аб экспартным кантролі» ад 6 студзеня 1998, пастановай Савета Міністраў №133 ад 4 лютага 2003, прэзідэнцкім указам №94 ад 11 сакавіка таго ж года, а таксама палажэннем Міжведамаснай камісіі па ваенна-тэхнічным супрацоўніцтве і экспартным кантролі пры СБ РБ. Непасрэдна гандаль узбраеннямі ажыццяўляе Дзяржаўны ваенна-прамысловы камітэт (Дзяржваенпрамкам)Министерство иностранных дел Республики Беларусь. О политике экспортного контроля, экспорта вооружений и военной техники в 2003—2004 годах. // Национальный отчёт Республики Беларусь. — 2004. — с. 3—11..

 Агляд 
 Гісторыя 
З набыццём незалежнасці Беларусі дасталася вялікая спадчына ад Савецкага Саюзу, а менавіта 240-тысячная БВА. Запасы ваеннай тэхнікі складалі 3457 танкаў, 3824 браняваных машын, 1562 адзінкі артылерыі (больш за 100 мм) і 79 верталётаўНациональная безопасность. Вооруженные Силы. Часть 1. // СБ. Беларусь сегодня, 20 марта 2020. Самастойна маладая рэспубліка была не ў сілах утрымліваць такі кантынгент, таму ў 1992 годзе Беларусь далучылася да шэрагу пагадненняў (Лісабонскі пратакол, Дагавор аб нераспаўсюджванні ядзернай зброі, Выніковы акт перамоваў аб колькасці асабістага складу звычайных узброеных сіл у Еўропе, Дагавор аб звычайных узброеных сілах у Еўропе), якія абавязвалі яе скараціць свае ўзброеныя сілы і запасы ўзбраенняў. Умовы дагавораў былі рэалізаваны ў ходзе палітыкі дэмілітарызацыі 1992—1996 гадоў.

Неабходнасць пазбавіцца ад часткі ўзбраенняў падштурхнула беларускае кіраўніцтва да распродажуВалер Карбалевіч. Якія наступствы могуць мець скандалы з пастаўкамі зброі? // Радыё Свабода, 1 сакавіка 2011. Ужо з пачатку 90-х краіна пачынае фігураваць у рэестры ААН па гандлі звычайнымі ўзбраеннямі. Урад засяродзіўся на лакальных пастаўках з пакінутых запасаў невялікіх партый ваеннай тэхнікі ў КНДР, Балгарыі, Венгрыі, Перу і Афрыку. У 2000-я гады арэал экспарту пашырыўся за кошт продажаў у такія краіны як Кітай, Інданезія, Венесуэла, Азербайджан і Казахстан.

Першыя дзесяць—пятнаццаць гадоў рэспубліка экспартавала пераважна лішкі савецкага арсенала, але паступова перайшла да паставак мадэрнізаваных і цалкам уласных распрацовак. Гэтаму паспрыяў той факт, што крызіс 1990-х Беларусь прайшла з меншымі стратамі і больш значнымі дасягненнямі, чым большасць дзяржаў СНД, захаваўшы касцяк ВПК і ўсе створаныя перш канструктарскія бюро і навукова-даследчыя інстытутыСильванович О. В. Международное военно-техническое сотрудничество Беларуси: современное состояние и перспективы // Журнал международного права и международных отношений : журнал. — Международное общественное объединение по научно-исследовательским и информационно-образовательным программам "Развитие", 2019. — № 1-2.. Попыт займелі высокатэхналагічная зброя і тэхналогіі. Перш за ўсё, гэта сродкі радыёлакацыі і радыёэлектроннай барацьбыSIPRI: Кризисы стимулируют торговлю оружием в мире. У той жа час важкую долю ў беларускім экспарце атрымалі аўтаматызаваныя сістэмы кіравання рознымі відамі зброі і войскаў, сродкі СПА, камплектуючыя да ваеннай тэхнікі і боепрыпасыБеларусь вошла в список крупнейших мировых экспортеров оружия  // TUT.BY, 21 февраля 2017.

Да канца 2010-х гадоў сярод ключавых пакупнікоў Беларусі лічыліся Казахстан, Кітай, Лаос, Інданезія, Бангладэш, Індыя, ААЭ і УгандаОружие не берут. Из-за чего Лукашенко согласился на интеграцию с Россией . Буйныя партыі ажыццяўляліся ў Балгарыю, Азербайджан, Судан, М’янму, Сербію, Славакію, Анголу, Нігерыю і В’етнамБеларусь вошла в топ-20 мировых экспортеров оружия // Комсомольская правда, 1 февраля 2018. Аднак асноўным пакупніком стала РасіяБелорусский экспорт вооружений растет: главный покупатель — Россия  (14 марта 2019).

Адзін з галоўных фактараў поспеху Беларусі на рынку ўзбраенняў — была адсутнасць прад’яўлення палітычных умоў заказчыкам, што з’яўлялася безумоўным перавагай перад расійскімі і амерыканскімі канкурэнтамі.

 Рэйтынгі і даходы  
Па падліках даследчай службы кангрэса ЗША, толькі за 1998—2001 гг. рэспубліка прадала зброі на 1 млрд долараў і заняла тады па гэтым паказчыку 11-е месца ў свеце. У 1996 годзе Беларусь і зусім знаходзілася на 10-м месцы.

Паводле даных Дзяржваенпрамкама, з 2004 па 2018 г. паказчыкі знешніх продажаў павялічыліся ў 7 разоў (з 143,8 млн. долараў ЗША да 1 млрд. 49 млн.). На той момант больш за 70% прадукцыі беларускай абаронкі сыходзіла на знешні рынакСОТРУДНИЧЕСТВО .

Паводле звестак Стакгольмскага міжнароднага інстытута даследавання праблем міру (SIPRI), за 2004—2011 гады Беларусь штогод экспартавала ўзбраенняў на суму больш за 550 млн долараў, за 2012—2020 гады — на 625 млн долараў. Па выніках 2016—2020 гадоў, паводле гэтай жа крыніцы, краіна заняла 19 месца ў спісе сусветных экспарцёраў зброі з аб’ёмам паставак 0,3% ад сусветнага. У параўнанні з узроўнем 2011—2015 гадоў, калі Беларусь займала 18-ю пазіцыю ў рэйтынгу, ён знізіўся на 34 %SIPRI: Беларусь на 19 месте по продажам оружия в мире  // Thinktanks.by, 16 марта 2021.. У 2016 годзе экспарт прадукцыі ваеннага прызначэння ажыццяўляўся ў 60 краін, у 2017 — у 69 краін, а ў 2018 годзе — у 76 краін свету, што складае 110% у адносінах да 2017 годаБеларусь в 2018 году продала оружия более чем на миллиард долларов // Sputnik, 7 февраля 2019.

У пачатку 2020-х гадоў становішча дзяржавы на рынку ўзбраенняў некалькі пахіснулася, што было звязана з  і пандэміяй COVID-19. У 2020 годзе, згодна з Дзяржваенпрамкам, пастаўкі ваеннай прадукцыі зроблены ў 55 дзяржаў. У 2021 годзе Беларусь змагла павялічыць экспарт на 128,5%Подведены итоги деятельности Госкомвоенпрома в 2021 году и определены задачи развития ОПК Беларуси на 2022 год, ажыццявіўшы продажы ў 65 краін светуГосвоенпром в 2021 году поставил продукцию в 65 стран мира // БЕЛТА, 13 февраля 2022. У рэйтынгу SIPRI за 2020-ы рэспубліка заняла 23-ю пазіцыю, тады як у наступным годзе змагла падняцца да 17-й.

Паводле рэйтынгу SIPRI за 2019—2023 гады, дзяржава апынулася на 23 пазіцыі. Доля Беларусі на сусветным рынку зброі за гэты перыяд скарацілася з 0,4% да 0,2%. У аб’ёмах паставак яна страціла 34%. Найбуйнейшымі пакупнікамі беларускай зброі эксперты SIPRI назвалі В’етнам (30% ), Сербію (22%) і Уганду (17%). У 2023 годзе, паводле афіцыйнай інфармацыі, дзяржава прадала ваеннай прадукцыі больш чым на 1 млрд долараў, тым самым павялічыўшы за 5 гадоў паказчыкі ў два разы. Дзяржваенпрамком заявіў, што ўзаемадзейнічае з 52 краінамі, уключаючы 32 на заканадаўчым узроўні. Сярод іх —  Аўстралія, Філіпіны, Інданезія, МалайзіяБеларусь прадае зброі на 1 мільярд даляраў у год.

 «Гарачыя кропкі»  
Практычна адразу з пачаткам беларускага экспарту ўзбраенні пачалі трапляць у зоны баявых дзеянняў. Сярод самых вядомых і буйных выпадкаў можна вылучыць: 
 прымянення ваеннай тэхнікі з Беларусі суданскай арміяй у ходзе другой грамадзянскай вайны і Дарфурскага канфлікту;
 пастаўкі ракет «Кацюша», 120-міліметровых мінамётаў, супрацьтанкавых ракет і мін для груповак у Палесціне ў першай палове 2000-х;
 пастаўкі ў 2008-м зброі праз Венесуэлу паўстанцам у зоне Калумбійскага канфлікту;
 пастаўкі ў гады Лівійскага крызісу для прыхільнікаў Муамара Кадафі і Халіфа Хафтара (у прыватнасці, для апошняга ў 2013—2014 гг. прададзена больш за 3 000 тон боепрыпасаўLibya needs international maritime force to help stop illicit oil, weapons — UN experts);
 пастаўкі для арміі Башара Асада падчас грамадзянскай вайны ў Сірыі.

За 1993—2021 гг. ваенная тэхніка і ўзбраенні з Беларусі таксама заўважаны ў ходзе канфліктаў у Алжыры, Рэспубліцы Конга, ДРК, Анголе, Эфіопіі, Кот-д’Івуары, Карабахе, Нігерыі, Таджыкістане, Непале, Сьера-Леонэ і Емене.

 Ценявыя здзелкі 
ЗША неаднаразова абвінавачвалі ўрад Рэспублікі Беларусь у пастаўках узбраенняў краінам, якія яны падазравалі ў супрацоўніцтве з тэрарыстаміОружейный бизнес Беларуси – легальный и "теневой". Часам сярод атрымальнікаў аказваюцца розныя групоўкі, у тым ліку Рэвалюцыйныя ўзброеныя сілы КалумбііEl Pais: Венесуэла с помощью Лукашенко и его приближенных поставляла белорусское оружие колумбийским боевикам, Хезбала і палесцінскія рухі. Фіксаваліся парушэнні краінай зброевага эмбарга ААН, напрыклад, на пастаўкі ўзбраенняў у СуданWikiLeaks: Беларусь продавала оружие в Судан в обход санкций ООН. Адным з галоўных падазраваных, якія маюць дачыненне да ценявых здзелак, называецца былы кіраўнік Савета Бяспекі Віктар Шэйман.

У сферы ваенных паслуг і гандлю зброяй Рэспубліка Беларусь часам дзейнічае ў кааперацыі з іншымі дзяржавамі. Так, напрыклад, па афрыканскаму кірунку краіна супрацоўнічае з Францыяй. Цікавасць французскага боку заключаецца ў падтрыманні лаяльных рэжымаў і парадку ў былых калоніях (гл. неакаланіялізм), а беларускага — заробку з ваенных паслуг і стрымліванні ўзмацнення жорсткасці санкцый ЕС. Беларусь дзейнічае там, дзе для Францыі альбо патрэбна дадатковая дапамога, альбо неабходна прыкрыццё ценявой работы французаў работай беларусаў, каб не нанесці ўрон іміджу першых. Меркавана апошняе адбывалася падчас грамадзянскай вайны ў Кот-д’Івуары 2002—2007 гадоўсм. След белорусского оружия в Кот-д'Ивуар  и 15 лет без ответа: кто виновен в бомбардировке французских военных в Кот-д’Ивуар. Заходнія дзяржавы таксама саслаблялі эканамічны ціск у дачыненні да рэспублікі ў ходзе лівійскіх падзей 2014—2020 гадоў. Так, напрыклад, за пастаўкі зброі арміі Хафтара былі зняты санкцыі з кампаніі «Белтэхэкспарт» і яе тагачаснага дырэктара Аляксандра ПефціеваЕвгений Сатановский. Африканский экспресс  // Военно-промышленный курьер : газета. — 25 сентября 2018..

Падобная схема работы наладжана і з Расіяй, якая выкарыстоўвае краіну ў якасці пасярэдніка па прадастаўленні ваенных паслуг і тавараў у асобных «гарачых кропках»Александр Зингман, Африка и оружие из Беларуси - как они связаны // Deutsche Welle, 1 апреля 2021. Меў месца удзел Беларусі ў зброевай кантрабандзе разам з Балгарыяй, ААЭ і ЗША для сірыйскіх паўстанцаўОружейный барон. Как Беларусь поставляет в Сирию оружие (гл. Timber Sycamore).

Прэзідэнт Рэспублікі Беларусь Аляксандр Лукашэнка, у адказ на адно з абвінавачванняў у незаконных пастаўках зброі, заявіў, што краіна легальна прадае ўзбраенне, але яе пакупнікі затым перапрадаюць яго. Так, напрыклад, у студзені 2022 года з апублікаванага дакладу ААН аб парушэннях міжнароднага эмбарга ў дачыненні Емена за перыяд 2020—2021 гг. стала вядома, што ВМС ЗША перахапілі груз з аптычнымі прыцэламі беларускай вытворчасці. Дадзеная прадукцыя была афіцыйна прададзена Мінскам Узброеным Сілам Ірана, якія затым паспрабавалі перадаць куплю дружалюбнаму сабе руху «Ансар Алах»Игорь Субботин. ООН НАШЛА ОБЪЯСНЕНИЕ БЕЛОРУССКОМУ ОРУЖИЮ В ЙЕМЕНЕ // Новая газета : газета. — 9 января 2022..

 Узбраенне  
У 1993—2021 гг. Рэспубліка Беларусь прадавала танкі Т-55, Т-72 і Т-80, бронетранспарцёры БТР-70 (у тым ліку БТР-70МБ1 і Кобра-К) і БТР-80, баявыя машыны пяхоты БМП-1 і БМП-2, браняваныя аўтамабілі БРДМ-2 і «Кайман», артсістэмы 9К55 «Град-1», БМ-21 «Град», В-200 «Паланэз», 9К57 «Ураган», САУ 2С1 «Гваздзік» і 2С7 «Піён», мінамёты 2С12 «Сані», гаўбіцы Д-30, комплексы СПА С-125 (у тым ліку «Пячора-2М»), «Бук», «Тор», «Куб» (у тым ліку «Квадрат-М»), 2К22 «Тунгуска», Т38 «Стылет», ЗСУ-23-4 «Шылка», верталёты Мі-8, Мі-24/35, самалёты Су-17/22, Су-24, Су-25, МіГ-23 і МіГ-29. Сярод іншага лічыліся радыёкомплексы «Раса-РБ», «Усход» і «Навальніца», СТРК «Шэршань», «Скіф», «Фагот», «Метыс», ПЗРК «Страла» і рознае стралковая зброя (у тым ліку аўтаматы VSK-100).

У прыведзеных ніжэй табліцах выкарыстаны даныя Стакгольмскага інстытута даследаванняў праблем міру (SIPRI), рэестра ААН па гандлі звычайнымі ўзбраеннямі, інфармацыйнай платформы «Бусел», розных навінавых і інфармацыйных рэсурсаў. У спісах не пазначаны пастаўкі ў Туркменістан РСЗА БМ-21А «БелГрад», паколькі ні ў адной крыніцы не паказаны год ці прыкладны час гэтых продажаў. Сюды ж не ўнесены паток танковозов і грузавікоў Мінскага завода колавых цягачоў (МЗКЦ) для Расіі і Украіны.

Тут могуць быць не ўключаны і іншыя продажы.
 1990-я 
ГодКраінаПрадукцыяЗаўвагі199321 адз. БМП-1прададзена праз балгарскую кампаніюБелорусские поставки оружия в третьи страны - любопытные факты и цифры1994невядомая колькасць баявых машын пяхоты і аўтаматаўАмериканцы боятся белорусских танков. Белоруссия американских санкций не боится19952 адз. Мі-24прададзена пры пасярэдніцтве Вялікабрытаніі1996 150 адз. Т-72 и 8 ад. МіГ-29
 100 адз. Т-72
 9 адз. Т-55 і 6 ад. Мі-24ВТорговля оружием и будущее БелоруссииЗавоюет ли Беларусь позиции на глобальных рынках оружия?1997 2 адз. Мі-24П
 2 адз. Мі-24Б
 6 адз. БМ-21
 2 адз. Су-24МПК1998 28 адз. БМП-2
 40 адз. Т-55, 2 адз. Мі-24П, 2 адз. Мі-24В
 2 адз. БМ-21
 4 адз. Мі-24В1999 16 адз. МіГ-29
 62 адз. Т-55М, 22 адз. Т-72М, 62 адз. БМП-2, 24 адз. БМ-21, 12 адз. 2С7 «Піён», 12 адз. Д-30, 14 адз. МіГ-23 МЛД, МіГ-23УБ, Су-22M, Су-22УК
 30 адз. Т-72Бдругая палова 1990-х<small><small> каля дзясятка адз. ЗРГК «Тунгуска» і ЗРК «Тор», 10 адз. ПЗРК «Страла-2»
 невядомаПоставляют ли Украина и Беларусь оружие Ираку 

 2000-я 
ГодКраінаПрадукцыяЗаўвагі2000 10 адз. Т-55М
 6 адз. МіГ-29УБ і 5 адз. МіГ-29
 1 адз. Су-24МК
 58 адз. Т-72Б (С) і 12 адз. Т-72БК (СК)
 27 адз. Т-72Б
 12 адз. Т-72М1
 2 адз. Мі-24П2001 20 адз. Т-55М
 2 адз. МіГ-29
 14 адз. Т-72М1
 1 адз. БТР-802002 8 адз. Д-30 и 6 адз. 9К55 «Град-1»
 2 адз. МіГ-29
 15 адз. Т-72М1
 2 адз. Мі-24В, 10 адз. 2С12 «Сані», 12 адз. БМП-12003 9 адз. БМП-2, 39 адз. БРДМ-2, 16 адз. Д-30, 10 адз. 2С1 «Гваздзіка», 4 адз. «Град-1», 2 адз. БМ-21
 2 адз. Су-25УБ, 6 адз. БМ-21, 6 адз. БТР-80, 13 адз. БРДМ-2, 1 адз. БМП-1
 2 адз. Мі-8МТу Непал прададзена пры пасярэдніцтве Вялікабрытаніі2004 21 адз. БРДМ-2, адз. 7 БТР-80, 10 адз. БТР-70, 1 адз. БМП-1
 2 адз. Су-252005 19 адз. Т-72
 2 адз. Мі-24200641 адз. Т-722007 2 адз. Кобра К2К
 9 адз. 9К57 «Ураган»
 10 адз. Д-302008 11 адз. Су-25
 3 адз. 2С7 «Піён»
 23 адз. МіГ-232009 3 адз. Су-25
 23 адз. Т-55
 5 адз. Су-25 і 9 адз. 2С7 «Піён»першая палова 2000-хневядомая колькасць 2С12 «Сані»2002—2012112 адз. Т-72, 60 адз. БТР-70, 90 адз. Д-30, 5 адз. Су-25без уліку 19 і 41 адз. Т-72 за 2005 і 2006, 30 адз. Д-30 за 2010, 5 і 1 адз. Су-25 за 2009 і 2010Александр Шпаковский. Белорусский ВПК – для Вооруженных Сил Азербайджана // Каспийский институт стратегических исследований : официальный сайт. — 20 июля 2022.2005—200770 адз. ЗРК «Пячора» и 2 адз. ЗРК «Нява»2006—2010невызначаная колькасць ЗРК «Пячора-2М» и «Тор»Беларусь — Венесуэла: тайны политического альянса

 2010-я 
ГодКраінаПрадукцыяЗаўвагі2010 1 адз. Су-25
 1 адз. Мі-24
 66 адз. Т-80БВ
 1 адз. Су-25, 30 адз. Д-30, некаторы лік СТРК «Скіф»
 2 адз. Мі-24ВС Азербайджана усилили возможности по борьбе с танками // vpk.name2011 Лівіяняма звесткакNEWSru.com :: SIPRI: Белоруссия снабдила Каддафи оружием для уничтожения революционеров2012няма звесткакняма звесткак —2013невядомая колькасць Су-25 і Су-2420142 адз. Т38 «Стылет»Беларусь продала Азербайджану две батареи «Стилетов» – ВИДЕО2015 невядомае колькасць СТРК «Шэршань»
 250 адз. СТРК «Фагот», 1050 адз. вінтовак і карабінаўБелорусский ПТРК на вооружении армии Нигерии2016 невядомая колькасць «Квадрат-М»
 1 адз. МЗКТ-742960+820400
 18 адз. БТР-70, 13 адз. БМП-1, 3 адз. БМП-2К, 1 адз. БМП-2 і 751 адз. вінтовак
 стралковая зброя і радары «Усход»В какие страны Беларусь поставляет оружие? В Мьянме показали модернизированные в Беларуси системы противовоздушной обороны «Квадрат-М»2017 13 адз. БТР-70 і 51 адз. вінтовак
 26 адз. 2С5 «Гіяцынт-Б»“Полонезы” для друга Алиева: сколько оружия Беларусь продала Азербайджану2018 каля 10 адз. В-200 «Паланэз», некаторая колькасць «Навальніца-С» и «Навальніца-6»
 8 адз. БРДМ «Кайман»
 невядомая колькасць БТР-70МБ1
 200 адз. СТРК 9П151 «Метыс» і 30 адз. 9П135, гладкаствольная зброя калібра 20 мм і іншыя зброю калібра больш 12,7 мм
 невядомая колькасць РЛК «Раса-РБ»Беларусь продала Азербайджану «оружие победы» Прохождение «Кайманов» (с 01:01:00 и с 01:13:00)В Йемене замечены белорусские БТР-70МБ1 — militaryreview (31 октября 2018)201922px Афганістан 2 адз. Мі-35
 2-3 адз. ЗСУ-23-4 «Шылка»
 4 адз. МіГ-29пастаўкі ў Афганістан ажыццёўлены пры пасярэдніцтве Індыі; Сербіі МіГ-29 перададзены на бязвыплатнай аснове2010-яненазваныя комплексы СПА, стралковая і артылерыйская зброяканец 2010-х і пачатак 2020-х 4 адз. БТР-70МБ1
 невядомая колькасць БРДМ «Кайман»
 невядомая колькасць комплексаў «Навальніца-С»
 невядомая колькасць комплексаў «Навальніца-С» і «Навальніца-6»Белорусский БТР-70МБ1. Модернизация БТР-70 ч.2 Похожий на белорусский "Кайман" бронеавтомобиль замечен в СуданеБеларусь выходит в лидеры на рынке средств радиоэлектронной борьбы, Не исключено, что белорусская электроника двойного назначения применялась в ходе боевых действий в Сирии  (4 мая 2018)Белорусская «Гроза-С» в Сирии вырвала зубы у американских «Жнецов» // Discred, 15 сентября 2020Нина Лукашева. СМИ: Беларусь поставляла в Сирию комплексы «Гроза-С» // Актуальные новости,  8 сентября 2020Белорусские системы РЭБ выводят из строя турецкие дроны над Ливией // Avia.pro, 27 июня 2020

 2020-я 
ГодКраінаПрадукцыяЗаўвагі2020невядомая колькасць Мі-24 і МіГ-29Беларусь ввязывается в ливийскую войну?  // Белорусский партизан, 22 мая 20202021 406 адз. VSK-100
 невядомае колькасць VSK-100-223Первая партия белорусских автоматов VSK-100В сентябре этого года в Индонезии прошли испытания 5,56-мм автомата VSK-100-223.

 Іншая прадукцыя  
Ва Украіну былі наладжаны пастаўкі рухавікоў і рамонтных камплектаў для бранятэхнікі, акумулятарных батарэй для танкаў і БМП, шасі ад МЗКЦ для ўкраінскіх артылерыйскіх і ракетных сістэм. Адначасова беларускія прадпрыемствы прадавалі камплектуючыя і элементы ўзбраенняў для 255 прадпрыемстваў абаронна-прамысловага комплексу Расіі. Доля паставак ваеннай прадукцыі з Беларусі ў РФ на 2017 год склала каля 15%Юрий Зверев. Военно-техническое сотрудничество России и Беларуси: перспективы и риски // Евразия Эксперт, 1 ноября 2017. Так, у 2008 годзе Расіяй набыты 15 ракет «паветра-паветра« Р27-Р для Су-27 і МіГ-29. У той жа час на мяжы 2000-х і 2010-х арганізаваны пастаўкі боепрыпасаў у Кот-д’ІвуарРумыния и Белоруссия продавали оружие Кот-д'Ивуару..

У 2016—2019 гг. зафіксаваны пастаўкі ў Балгарыю (у 2018 — пускавыя ўстаноўкі і прылады да іх; боепрыпасы і выбуховыя прылады і спецыяльна распрацаваныя для іх кампаненты на суму 3,153 млн еўра; бомбы, тарпеды, ракеты, іншыя выбуховыя прылады і зарады, а таксама абсталяванне і аксесуары да іх і спецыяльна распрацаваныя для іх кампаненты на суму 7,863 млн еўраў), Анголу (у лютым 2019 — 12 беспілотнікаў-мішэняў «Беркут-БМ», пускавая прылада катапультнага тыпу і наземны пункт кіравання на базе грузавога аўтамабіля «Урал»), Іран (у 2016 годзе — прыцэлы ПГА-7В3, раней ракеты 5В55КД да комплексу СПА С-300), Сірыю (боепрыпасы да стралковай і артылерыйскай зброі; у жніўні 2019 г. на сірыйскіх МіГ-29 усталяваныя Беларускія бартавыя комплексы абароны «Талісман»), Славакію (у 2016 — 1 ракету паветра-паветра Р-27ЕР і 1 ракету Р-27ЕТ, у 2018 — 2000 152-мм снарадаў ВОФ546 і 3000 152-мм снарадаў ВОФ27), Сербію (ракеты Р-77).

 Гл. таксама 
 Ваенная палітыка Беларусі
 Міжнароднае ваеннае супрацоўніцтва Рэспублікі Беларусь
 Знешні гандаль Беларусі

 Літаратура 
 Министерство иностранных дел Республики Беларусь. О политике экспортного контроля, экспорта вооружений и военной техники в 2003—2004 годах. // Национальный отчёт Республики Беларусь. — 2004. — С. 31.
 Сильванович О. В. Международное военно-техническое сотрудничество Беларуси: современное состояние и перспективы // Журнал международного права и международных отношений : журнал. — Международное общественное объединение по научно-исследовательским и информационно-образовательным программам "Развитие", 2019. — № 1-2.

Катэгорыя:Міжнароднае ваеннае супрацоўніцтва Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Эканоміка Беларусі
Катэгорыя:Дзяржаўны ваенна-прамысловы камітэт Рэспублікі Беларусь