Шандар Чоры

Ша́ндар Чо́ры (; , Замай - 12 верасня 2016, Будапешт) — венгерскі паэт, эсэіст, палітычны дзеяч.

 Біяграфія 
У 1950 годзе Чоры атрымлівае вышэйшую адукацыю ў Рэфарматарскім Епіскапскім калегіуме ў горадзе Папа і пачынае навучанне ў Будапешцкім універсітэце, аднак кідае вучобу з-за хваробы. Ён працуе ў шматлікіх выданнях: 1953—1954 — журнал «Літаратурная газета», 1955—1956 — «Новы гук». З 1956 года Чоры не можа знайсці працу, пакуль у 1960 не становіцца членам рэдкалегіі газеты пры Будапешцкім універсітэце тэхналогіі і эканомікі. У 1960-х — адзін з лідараў інтэлектуальнай і палітычнай апазіцыі афіцыйнаму курсу.

 Творчасць 
Яго першая паэма пабачыла свет у 1953 годзе і адразу ўсхвалявала паэтычную супольнасць Венгрыі. У ёй адназначна падымалася крытыка эпохі Мацьяша Ракашы, зрынутага СССР старшыні Рады Міністраў Венгерскай Народнай Рэспублікі. Неўзабаве ўлада заявіла, што Чоры не з'яўляецца адным з іх прыхільнікаў. Аднак Чоры не саступіўся і напісаў шэраг крытычных нарысаў аб ціску дыктатарскага рэжыму на жыццё чалавека і фарміраванне лёсу простага народа ў рэчышча сацыялістычных пераўтварэнняў. Ён быў пад наглядам спецслужбаў на працягу некалькіх год і не ганараваны ні воднай прэміяй.

На беларускую мову перакладаў Рыгор БарадулінГаласы з-за небакраю: анталогія паэзіі свету ў беларускіх перакладах XX ст. Склад. М. Скобла. — Мн.: Лімарыус 2008. — 896 с..

 Творы 

 Узнагароды 
 Прэмія Атылы Ёжэфа (József Attila-díj) (1954, 1970)
 Прэмія Гердэра (Alföld-díj) (1978, 1990)
 (Herder-díj) (1981)
 (Bibó István-díj) (1984)
 Кніга годў (1985, 1995, 2004)
 (Déry Tibor-díj) (1987)
 (Fitz József-díj) (1989)
 Прэмія Кошута (Kossuth-díj) (1990)
 (Magvető Könyvkiadó Nívódíja) (1990)
 (Radnóti Biennálé Költészeti Fődíja) (1990)
 (Eeva Joenpelto-díj) (1995)
 (Károli Gáspár-díj) (1997)
 (Magyar Örökség Díj) (1997, 2005)
 (Magyar Köztársasági Érdemrend középkeresztje a csillaggal) (2000)
 (Magyar Művészetért Díj) (2004)
 Прэмія Балініта Балашы (Balassi Bálint-emlékkard) (2006)
 (Prima Primissima díj) (2008)

 Спасылкі 

Катэгорыя:Асобы
Катэгорыя:Венгерскамоўныя паэты
Катэгорыя:Дысідэнты Венгрыі
Катэгорыя:Пісьменнікі Венгрыі
Катэгорыя:Пахаваныя на Обудскіх могілках