Зара Рутэрфорд

Зара Рутэрфорд (; нар. 5 ліпеня 2002) — бельгійская лётчыца.

Ва ўзросце 19 гадоў стала самай маладой жанчынай-пілотам, якая ажыццявіла адзіночны кругасветны пералёт. Свой пералёт, які падоўжыўся пяць месяцаў, яна пачала 18 жніўня 2021 года ў бельгійскім горадзе Кортрэйк і там жа завяршыла 20 студзеня 2022 года. Зара Рутэрфорд таксама з’яўляецца першым чалавекам, які здзейсніў кругасветнае падарожжа на звышлёгкім самалёце.

 Ранні перыяд жыцця 
Нарадзілася ў Бруселі, у сям’і брытанскага прафесійнага пілота Сэма Рутэрфорда і бельгійскай лётчыцы-аматара і юрысткі Беатрыс дэ Сміт. У дзяцінстве Зара суправаджала бацьку ў палётах, часам сама пілатуючы частку маршруту. Ва ўзросце 14 гадоў пачала навучанне на пілота і атрымала ліцэнзію ў 2020 годзе. Завяршыла A-Level па матэматыцы, вышэйшай матэматыцы, эканоміцы і фізіцы ў школе St. Swithun’s School, школе для дзяўчынак, размешчанай ва Уінчэстэры, Хэмпшыр, Англія.

 Адзіночны палёт вакол свету 
26 ліпеня 2021 года на прэс-канферэнцыі на аэрадроме Пофэм недалёка ад Уінчэстэра Рутэрфорд абвясціла пра свой намер стаць самай маладой жанчынай-пілотам, якая здзейсніла адзіночны кругасветны палёт ва ўзросце 19 гадоў. Яна імкнулася пабіць рэкорд, раней усталяваны амерыканскім пілотам Шаестай Вайз у 2017 годзе ва ўзросце 30 гадоў. Акрамя гэтага рэкорду, яна таксама паспрабавала пабіць два іншыя рэкорды — стаць першай жанчынай, якая здзейсніла кругасветнае падарожжа на звышлёгкім самалёце, і першай бельгійкай, якая здзейсніла кругасветнае падарожжа ў адзіночку на аднаматорным самалёце. Рэкордная спроба таксама была накіравана на павышэнне дасведчанасці аб гендэрным разрыве ў такіх галінах, як навука, тэхналогіі, інжынерыя і матэматыка (STEM) і авіяцыя, а таксама на тое, каб натхніць больш жанчын і дзяўчынак на ранні ўдзел у абласцях STEM. Яе спробу падтрымалі галоўны спонсар ICDSoft (служба вэб-хостынгу), Virgin Group Рычарда Брэнсана, бельгійскі стартап SafeSky і галандская кадравая кампанія TMC Group. Яна таксама супрацоўнічала з дабрачыннымі арганізацыямі Girls Who Code і Dreams Soar, якія імкнуцца натхняць і дапамагаць жанчынам і дзяўчынкам займацца ў абласцях STEM.

Рутэрфорд пачала сваю спробу з аэрапорта Кортрэйк-Вевелгем у Бельгіі 18 жніўня 2021 года на борце самалёта Shark UL, прадастаўленага ёй славацкім вытворцам Shark. Aero. З Кортрэйка яна вылецела на аэрадром Попэм, дзе правяла гадзіну, перш чым вылецець у Вік у Шатландыі праз Абердзін. На наступны дзень яна прызямлілася ў Рэйк’явіку, Ісландыя, пасля пяцігадзіннага пералётуMade it to Iceland! 5 hour flight over water and due to clouds I was stuck at 1500 feet (500 metres) the whole way… Was amazing seeing the volcano and getting so close..

Пачаўшы сваё падарожжа, Рутэрфорд зрабіла прыпынкі ў Грэнландыі, Канадзе, на ўсходнім узбярэжжы Злучаных Штатаў, на Багамах, астравах Цёркс і Кайкас, на Брытанскіх Віргінскіх астравах, у Калумбіі, Панаме, Коста-Рыцы, Мексіцы, на заходнім узбярэжжы Злучаных Штатаў і на Алясцы. Пасля прыбыцця ў Ном, Аляска, 30 верасня 2021 года, яна была вымушана тыдзень чакаць падаўжэння расійскай візы. Да таго часу, калі яе пашпарт вярнуўся з расійскага консульства ў Х’юстане, штат Тэхас, надвор’е сапсавалася, і ёй прыйшлося чакаць яшчэ тры тыдні, перш чым яна змагла перасекчы Берынгаў праліў, частку часу страціўшы на тэхнічнае абслугоўванне. 1 лістапада 2021 года яна нарэшце дабралася да Анадыра, Расія — пераадолеўшы палову свайго шляху. На наступны дзень з Анадыра яна вылецела ў Магадан, а 9 лістапада спынілася ў Аяне — сяле з насельніцтвам усяго 800 чалавек, ніхто з якіх не гаварыў па-англійску і ў якім не было Wi-Fi — дзе яна зноў затрымалася з-за бурана. Нарэшце, 30 лістапада яна дасягнула Хабараўска, а 2 снежня — Уладзівастока.

Пасля вылету з Расіі 11 снежня Рутэрфорд мела намер зрабіць прыпынак у Кітаі, але з-за строгіх абмежаванняў па COVID-19 была вымушана зрабіць крук над Японскім морам і замест гэтага вылецець у Паўднёвую Карэю. Падчас шасцігадзіннага пералёту ёй было цяжка звязацца з авіядыспетчарамі ў Сеуле, і яна звярнулася па дапамогу да авіякампаніі KLM, якая перасылала яе паведамленні ў авіядыспетчарскую службу і дапамагала ёй знайсці правільныя частоты. У той жа дзень яна прызямлілася ў Кімпхо. 13 снежня яна вылецела з прыпынкам у Муане, а на наступны дзень зноў вылецела ў Тайбэй, Тайвань. 16 снежня Рутэрфорд прызямлілася ў Кларку, Пампанга, на Філіпінах. Яна мела намер зрабіць другі прыпынак у Думагетэ, але на наступны дзень павінна была вылецець у Кота-Кінабалу, Малайзія, каб пазбегнуць надыходзячага тайфуну «Раі».

Пасля Ката-Кінабалу яна зрабіла прыпынкі ў Кетапангу і Джакарце ў Інданезіі і Селетары ў Сінгапуры. Падчас палёту ў Банда-Ачэх 27 снежня яна праляцела вельмі блізка да навальнічных аблокаў і ўбачыла маланкі прыкладна за 3 кіламетры ад самалёта. Пасля Банда-Ачэха яна зрабіла прыпынкі ў Каломба, Шры-Ланка, і Каімбатур, Індыя. Пасля прыпынку на Новы год ў Мумбаі Рутэрфорд пачала 2022 год з прыпынкаў у Эль-Айн у Аб’яднаных Арабскіх Эміратах і ў Эр-Рыядзе і Табуку ў Саудаўскай Аравіі, дзе яе вітаў саудаўскі прынц, былы пілот і астранаўт Султан бін Салман Аль Сауд. Пасля прыпынку ў Александрыі ў Егіпце 8 студзеня 2022 года яна прыбыла ў Іракліян на грэцкім востраве Крыт.

Рутэрфорд зрабіла прыпынкі ў Сафіі, Балгарыя, 14 студзеня 2022 года, і ў Сеніцы, Славакія, перш чым прызямліцца ў Бенешове, Чэшская Рэспубліка, 16 студзеня. 19 студзеня Яна прызямлілася ў аэрапорце Франкфурта-Эгельсбах, Германія, і 20-га чысла прыбыла ў Кортрэйк, Бельгія, завяршыўшы сваё кругасветнае падарожжа.

 Зноскі 

Катэгорыя:Жанчыны-авіятары
Катэгорыя:Лётчыкі Бельгіі