Канфлікт у Бенішангуль-Гумуз

Канфлікт у Бенішангуль-Гумуз — узброены канфлікт на тэрыторыі эфіопскага штата Бенішангуль-Гумуз. Асноўныя баявыя дзеянні адбываліся ў зоне Метэкел.

 Перадгісторыя 
 Этнічная напружанасць 
У штаце Бенішангуль-Гумуз пражывае мноства розных этнасаў, у тым ліку берта, гумуз, шынаша, мао, квама і фадашы. Гумуз мелі напружаныя адносіны з народнасцямі амхара, арома, тыграі і агаў, якія прысутнічалі пераважна ў зоне Метэкел. Буйнамаштабнае набыццё зямлі мясцовымі і замежнымі інвестарамі выцесніла гумузцаў з іх родных тэрыторый. У сувязі з гэтым, у 2002 годзе была перагледжана канстытуцыя рэгіёну, у адпаведнасці з якой гумуз, шынаша, берта, квама і мао былі абвешчаны «ўласнікамі» і пазбаўлены грамадзянскіх правоў усе іншыя этнічныя групы, абмежаваўшы іх у эканамічнай і палітычнай сферах. Папраўкі і змяненні асноўнага закона развязалі рукі гумузцам, якія разгарнулі тэрор супраць меншасцяў. Атрады апалчэнняў «Буадын» і «Фронт вызвалення Гумуза» актыўна займаліся забойствамі прадстаўнікоў прышлых народаў. Мясцовыя ўлады прызналі сваю датычнасць да міжнацыянальнага канфлікту, афіцыйна папрасіўшы прабачэння за арганізацыю этнічных забойстваў. Урад рэгіёну апраўдваў гэта як спосаб даць адпор кіруючай Партыі росквіту, якая нібыта планавала ліквідаваць сістэму этнічнага федэралізму. Некаторыя прадстаўнікі народа амхара заклікалі да ўключэння Метэкела ў склад штата Амхара. Лідар амхарскай групоўкі «Фано» заявіў у сакавіку 2020 года, што яго байцы не раззброіцца, калі зона Метэкел не будзе часткай рэгіёну Амхара.

Прыкладна ў гэты ж час федэральны ўрад разгарнуў вайну з Народным фронтам вызвалення Тыграя. Улады часта абвінавачвалі яго ў праблемах па ўсёй краіне. Ашадлі Хусейн, прэзідэнт рэгіёну Бенішангуль-Гумуз, заявіў, што НФВТ нясе асноўную адказнасць за падзеі ў Метэкел (нібыта партыя дапамагала мясцовым апалчэнцам).

 Міжнародны фактар 
На тэрыторыі рэгіёну была пабудавана ГЭС Хідасэ, якая выклікала напружанасць у адносінах з суседнімі Суданам і Егіптам з-за ўздзеяння плаціны на раку Ніл. Падчас канфлікту Судан прад’явіў прэтэнзіі на Губінскі раён у зоне Метэкел, дзе знаходзіцца ГЭС, спасылаючыся на меркаванне, што гэтая вобласць была падорана эфіопскаму імператару Менеліку II суданскім уладарам Халіфам Абдулахі. Федэральны ўрад Эфіопіі абвінаваціў егіпецкія ўлады ў датычнасці да масавых забойстваў.

 Храналогія 
 2019 
 Раніцай 23 чэрвеня ў зоне Метэкел, пасля спробы перавароту ў Амхара, узброеныя людзі, як мяркуецца прыхільнікі лідара путчу Асаміню Цыге, забілі 37 чалавек. Яшчэ 18 паранены.

 2020 
 У верасні падчас нападаў у зоне Метэкел загінула 150 амхара.
 У кастрычніку ад 12 да 40 чалавек загінулі з-за асабістай спрэчкі вакол скрадзенай агнястрэльнай зброі ў зоне Метэкел. Палітыкі Амхара заявілі, што ахвярамі сталі этнічныя амхара, якія загінулі ад рук гумузцаў.
 14 лістапада адбыўся напад на аўтобус на дарозе паміж ўарэдай Венбера і горадам Чангі. Падчас інцыдэнту загінулі 34 чалавекі.
 8 снежня ва ўарэдзе Дангур урадавыя сілы ліквідавалі 23 баевікоў, звязаных з НФВТ.
 15 снежня адбыліся масавыя забойствы амхарцаў ва ўарэдах Дангур і Дыбатэ,  дзе загінулі 24 чалавекі.
 У ноч з 22 на 23 снежня 2020 года ў вясковай абшчыне Бікудзі ў зоне Метэкел адбыліся масавыя забойствы і падпалы дамоў. Эфіопская камісія па правах чалавека налічыла 100 загінулых. Іншыя крыніцы сцвярджаюць, што баевікамі былі забіты 220 чалавек, у асноўным амхара, арома і сінаша. Улады адказалі забойствам 42 падазраваных гумузцаў і арыштам сямі афіцыйных асобReuters.

 2021 
 12 студзеня з 5:00 да 7:00 раніцы адбылася разня ў Далеты. У выніку нападу было забіта 82 мірных жыхара, яшчэ 22 атрымалі раненні.
 26 лютага ўрадавыя сілы забілі 26 бяззбройных мірных жыхароў у Дыбатэ.
 У красавіку невядомая ўзброеная групоўка захапіла ўарэду Седал у зоне Камашы рэгіёну Бенішангуль-Гумуз
 18 мая члены Народна-дэмакратычнага руху Гумуза падпісалі мемарандум аб узаемаразуменні з урадам рэгіёну, згодна з якім яны пагадзіліся прайсці трэнінг па рэінтэграцыі ў рэгіёне. Нягледзячы на гэта, іншыя ўзброеныя групы, такія як Народна-вызваленчы рух перагною, працягвалі здзяйсняць гвалтоўныя напады на грамадзянскае насельніцтва, затрымліваючы выбары ў Эфіопіі.
 22 мая атрады Народна-вызваленчага руху Гумуза ўвайшлі ва ўарэду Неджо (штат Аромія) забілі 6 чалавек і паранілі аднаго.
 28 ліпеня ў ходзе ўрадавай аперацыі ў абшчыне Аволбегу зоны Шэрколе былі забіты 95 байцоў Народна-дэмакратычнага руху Гумуза і 5 членаў НФВТ.
 Мірны працэс 
22 снежня 2020 года прэм’ер-міністр Абій Ахмед Алі правёў перамовы з жыхарамі рэгіёну, а таксама шэрагам службовых асоб, запусціўшы працэс мірнага ўрэгулявання канфлікту. Адначасова пачалося стварэнне камітэта па прымірэнні жыхароў Бенішангуль-Гумуз і Амхара. Да канца лютага 2021 года ў горадзе Гілгіл Белес, сталіцы зоны Мэтэкел, было праведзена некалькі форумаў міру. Федэральны ўрад прыступіў да стварэння «шматэтнічнага апалчэння самаабароны», якое па стане на люты 2021 года налічвала 9000 чалавек. Міліцыя павінна была прадухіляць міжэтнічныя сутыкненні і дапамагаць сілавым структурам у ахове бяспекі грамадзян.

У кастрычніку 2022 года Бюро сувязі рэгіянальнага ўрада Бенішангуль-Гумуз паведаміла, што рэгіянальны ўрад і Народна-дэмакратычны рух Гумаза падпісалі мірнае пагадненне для вырашэння сваіх рознагалоссяў «шляхам дыялогу».

 Бежанцы 
Па стане на люты 2021 года, больш за сто тысяч чалавек былі вымушаны пакінуць свае дамы, яшчэ 7 тысяч беглі ў суседні Судан.

 Крыніцы 

Катэгорыя:Грамадзянскі канфлікт у Эфіопіі
Катэгорыя:Міжэтнічныя канфлікты
Катэгорыя:Канфлікты 2019 года
Катэгорыя:Канфлікты 2020 года
Катэгорыя:Канфлікты 2021 года