Фагот (СТРК)

«Фагот» (індэкс ГРАУ — 9К111, па класіфікацыі МА ЗША і НАТА — AT-4 Spigot, ) — савецкі/расійскі пераносны супрацьтанкавы ракетны комплекс з паўаўтаматычным камандным навядзеннем па правадах. Прызначаны для паразы візуальна назіраных нерухомых і рухомых з хуткасцямі да 60 км/г мэтаў (браняванай тэхнікі праціўніка, хованак і агнявых сродкаў) на далёкасцях да 2 км, а ракетай 9М113 — да 4 км.

Распрацаваны ў КБ прыборабудавання (Тула) і ЦНДІТДакМашШунков В. Полная энциклопедия вооружения России. — 2014. — С. 47—48. — ISBN 5-45-754030-8.. Прыняты на ўзбраенне ў 1970 годзе. Мадэрнізаваны варыянт — 9М111-2, варыянт ракеты з павялічанай далёкасцю палёту і падвышанай бронепрабівальнасцю — 9М111М.

У комплекс уваходзяць:
 складаная партатыўная пускавая з апаратурай кіравання і механізмам пуску;
 ракета ў пускавым кантэйнеры 9М111 (або 9М113).

 Канструкцыя і прынцып дзеяння 
СТРК спрацоўвае па наступным крокам
 Аператар візуальна наводзіць комплекс на мэту па аптычнаму прыцэлу. Сам СТРК не ўмее выяўляць і суправаджаць мэты, таму лічыцца паўаўтаматычным.
 Аператар аддае каманду на пуск СТКР і спрацоўвае вышыбны рухавік.
 Ракета 9М111, пакінуўшы СТРК, выпроствае рулі з тонкай нержавеючай сталі, якія проста за кошт іх пругкасці згортваюцца пры ўстаўцы ў ТПК.
 За ракетай пачынае з шпулькі размотвацца провад кіравання.
 Пасля таго як СТКР пакінуў СТРК, адкрываецца ахоўная шторка з лямпай у хваставой частцы ракеты.
 Аптычны прыёмнік 9Ш119М1 на СТРК выяўляе вуглавыя каардынаты СТКР па працы лямпы і пачынае па провадзе аддаваць каманды па ўтрымліванні СТКР на лініі прыцэльвання. Прыёмнік 9Ш119М1 таксама можа паведаміць аператару, калі мэта спрабуе ставіць светлавыя перашкоды пры палёце СТКР.
 Каманды, якія прымаюцца ад СТРК, ракета аддае на рулі электрамагнітнымі прывадамі. Пры гэтым пры аддачы каманд ракета выкарыстоўвае таксама дадзеныя ўбудаванага ў яе гіраскопу для ўліку сваёй бягучай кутняй арыентацыі ў прасторы. Траекторыя палёту ракеты — спіраль.
 Паколькі СТРК не бачыць саму мэту, а толькі следчыць за прыцэлам аператара, то аператару неабходна самому ўтрымліваць мэту ў прыцэле, калі яна рухаецца, што патрабуе спецыяльнай падрыхтоўкі.

 Ракета 9М111 
 Далёкасць стральбы: 70—2000 м
 Хуткастрэльнасць: 3 стрэл./ мін.
 Сярэдняя хуткасць палёту ракеты: 183 м/с
 Максімальная хуткасць палёту: 240 м/с
 Час палёту на максімальную далёкасць: 11 з
 Памеры ракеты, мм:
 калібр (дыяметр корпуса): 120
 даўжыня: 863
 размах крылаў: 369
 Памеры кантэйнера, мм:
 даўжыня: 1098
 Шырыня: 150
 вышыня: 205
 Маса ракеты ў ТПК: 13,42 кг.
 Маса ракеты без ТПК: 13 кг.
 Вага кумулятыўнай баявой часткі: 2,5
 Бронепрабівальнасць: да 600 мм
 Бронепрабівальнасць (пад вуглом 60°): 200 мм

 Мадыфікацыі 

 Ракеты 
 9М111 Фагот (НАТА: AT-4 Spigot і AT-4A Spigot A) — на ўзбраенні з 1970 года. Калібр ракеты 120 мм.
 9М111-2 Фагот (НАТА: AT-4B Spigot B) — ракета з мадэрнізаванай ДК. Калібр ракеты — 120 мм. Максімальная далёкасць стральбы — 2000 м. Бронепрабівальнасць БЧ — да 460 мм гамагеннай броні.
 9М111М Факторыя / Фагот-М (НАТА: AT-4C Spigot C) — змененая канструкцыя корпуса і варонкі баявой часткі для размяшчэння зарада павялічанай масы і бронепрабівальнасці. Максімальная далёкасць стральбы — 2500 мПТРК 9К111 «ФАГОТ»  ПТУРС «9М111М». Техническое описание и инструкция по эксплуатации. Министерство обороны СССР Москва 1983
 9М113 Конкурс — калібр ракеты 135 мм. Максімальная далёкасць стральбы — 75-3000 м. бронепрабівальнасць кумулятыўнай БЧ — да 600 мм.
 9М113М Конкурс-М — калібр ракеты 135 мм. Далёкасць стральбы — 75-4000 м. Бронепрабівальнасць тандэмна-кумулятыўнай БЧ — да 800 мм за ДЗ.

 Пускавыя прылады 
 9П135 — маса ПП 22,5 кг. можа выкарыстоўвацца толькі з ракетамі серыі 9М111 Фагот.
 9П135М — можа прымяняцца для стральбы і навядзення як ракет 9М111 Фагот, як і 9М113 Конкурс.
 9П135М1 — мадэрнізаваная версія 9П135.
 9П135М2 — мадэрнізаваная версія 9П135.
 9П135М3 — паступіла на ўзбраенне ў пачатку 1990-х гадоў. Мае 13 кг цеплавізар з далёкасцю навядзення да 2500 м (ноччу).
 9С451М2 — ПП з начным прыцэлам, забяспечаным сістэмай аўтаматычнага зацямнення.

 Эксплуатацыя 

Наяўнасць СТРК «Фагот» ва УС краін свету ацэньваецца наступнымі лікаміArmy Guide — 9К111 Фагот, Управляемая противотанковая ракетная установка:

 Азербайджан: ?
 Алжыр: 100
 Ангола: 100
 Арменія — 12 адзінак, па стане на 2016Александр Храмчихин. Форпост с вопросами  // Газета «Военно-промышленный курьер», 9 марта 2016, номер 9(624)
 Афганістан: 100
 Беларусь: 500
 Балгарыя: 222
 Боснія і Герцагавіна: 52
 Венгрыя: 50
 В’етнам
 ГДР
 Грэцыя: 262
 Грузія — некаторая колькасць, па стане на 2017 годMilitary Balance 2017.
 Індыя: 100
 Іарданія
 Іран
 Ірак
 Емен: 100
 Казахстан
 Кіргізія: 24Потешная гвардия — ВПК.name
 КНДР
 Куба: 100
 Кувейт: 100
 Лівія: 100
 Малдова: у складзе БМД-1
 Мазамбік: 10
 Нікарагуа
 Перу
 Польшча: 100
 "'Расія: 1000"'
 Румынія
 Сербія: 250
 Сірыя: 100
 Славакія: 50
 Славенія: 10 (выведзены з эксплуатацыі)
 Узбекістан
 Украіна: 800
 Фінляндыя: некалькі сотняў ПП 9П135М-1 (выведзены з эксплуатацыі) і мадэрнізаваных ракет 9М111-2
 Харватыя: 81The Military Balance 2010.p.124
 Чэхаславакія
 Чэхія: 50
 Эфіопія: 50

Комплекс 9К111 «Фагот» экспартаваўся ў многія краіны свету і ўжываўся ў многіх лакальных канфліктах. Так, у 2004 годзе была затрымана машына з СТРК у Паўднёвай Асеціі. «Фагот» актыўна выкарыстоўваўся падчас вайны ў Паўднёвай Асэтыі, у прыватнасці падчас бою ў сяле Нікозі.

У жніўні 2015 года было апублікавана відэа, на якім у ходзе ўзброенага канфлікту ў Емене, паўстанцам-хусітам атрымоўвалася знішчыць з дапамогай СТРК «Фагот» танкі амерыканскага вытворчасці M1 Abrams, якія складаліся на ўзбраенні Саудаўскай АравііЙеменцы уничтожили американские «Абрамсы» советскими ракетами .

 Зноскі 

 Літаратура 
 Ангельский Р. Д. Отечественные противотанковые комплексы: Иллюстрированный справочник. — М.: ООО «Издательство ACT», 2002. — 192 с. — (Военная техника). — 10 000 экз. — ISBN 5-17-011744-2.
 А. В. Карпенко. «Российское ракетное оружие 1943-1993». — СПб.: Пика, 1993. — 180 с.

 Спасылкі 
 ПТРК 9К111 «ФАГОТ» Сайт «Сталь и Огонь. Танковая мощь»
 Противотанковый ракетный комплекс 9К111 «Фагот» Информационная система «Ракетная техника»
 Документальный фильм: Ударная сила — Соло для Фагота
 Снаряд «9М111» Техническое описание и инструкция по эксплуатации. Министерство обороны СССР Москва 1975
 ПТУРС «9М113» Техническое описание и инструкция по эксплуатации. Министерство обороны СССР Москва 1978
 ПТРК «9М111» Переносной противотанковый комплекс 9К111 Министерство обороны СССР Москва 1981
 ПТУРС «9М111М»  Министерство обороны СССР Москва 1983
 Пусковая Установка «9П135М»  9П135М-1 Техническое описание 1979

Катэгорыя:Ракетная зброя
Катэгорыя:З’явіліся ў 1970 годзе
Катэгорыя:Зброя СССР