Reform.news

Reformation (вымаўляецца рэфармацыя) або Reform.news, да красавіка 2024 — Reform.by — беларускае інтэрнэт-медыя ў Польшчы. Змяшчае спецыялізаваныя раздзелы: навіны, артыкулы, інтэрв’ю, меркаванні.

У 2016—2020 гады рэдакцыя Reformation працавала ў Мінску. Пасля палітычных падзей 2020 года і ўзмацнення пераследу журналістаў у Беларусі ўся каманда выдання вымушана пакінуць краіну і працягнуць працу ў эміграцыі. У 2021 годзе сайт Reformation быў заблакаваны на тэрыторыі Беларусі ў межах прымянення мер дзяржаўнай цэнзуры ў дачыненні да беларускіх незалежных медыя. Пасля пачатку расійскага ўварвання ва Украіну ў 2022 годзе доступ да сайта быў абмежаваны і на тэрыторыі Расіі.

У 2024 годзе сайт reform.news ўнесены ў Рэспубліканскі спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў.

Сузаснавальнікі праекта — Серж Харытонаў і Дар’я Мінскі. З 2018 года сайт належыць беларускаму медыяменеджару Фёдару Паўлючэнку які таксама з’яўляецца галоўным рэдактарам Reformation і савядучым аўтарскага забаўляльнага YouTube‑шоў рэдакцыі Reform.news «Саша, что ты несёшь?!».

 Гісторыя 
Ідэя стварэння праекта «Рэфармацыя» (Rfrm.io ці #RFRM) як пляцоўкі для абмеркавання рэформаў у Беларусі належыць беларускай медыяменеджарцы Дар’і Мінскі.

Сайт створаны ў 2016 годзе ў Мінску як анлайн-платформа для абмену меркаваннямі аб неабходных рэформах у Беларусі і рэалізацыі анлайн-дэмакратыі. У 2016—2018 сайт існаваў у фармаце лонгрыдаў і журналіскіх раследванняў.

Першы галоўны рэдактар (2016—2018) — журналіст і медыяменеджар Серж Харытонаў. Пасля зыходу Харытонава ў тэлежурналістыку (з сакавіка 2018) праектам кіруе Фёдар Паўлючэнка вядомы як заснавальнік беларускага навінавага сайта Electroname.com і былы дырэктар сайта Хартыя'97.

У фармаце паўнавартаснага грамадска-палітычнага інфармацыйнага партала на дамене Reform.by дзейнічае з ліпеня 2018 года. У новым фармаце праект стваралі трое журналістаў з вялікім досведам працы — Аляксей Жукаў, Аляксандр Атрошчанкаў і Фёдар Паўлючэнка.

У 2016—2018 гадах праект існаваў пад назваю «Рэфармацыя» (скарочана #RFRM) на дамене rfrm.io. Пасля праведзенага ў ліпені 2018 рэбрэндзінгу праект быў вядомы пад назваю Reform.by. З красавіка 2024 года праект выкарыстоўвае назву і дамен Reform.news.

 Узнагароды 
Рэдакцыя Reform.by стала адным з лаўрэатаў прэміі ў сферы свабоды СМІ  за 2023 год.

27 чэрвеня 2024 года галоўны рэдактар Reform.news Фёдар Паўлючэнка атрымаў прэмію імя Кшыштафа Міхальскага для беларускіх журналістаў у выгнанні ў намінацыі «Журналісцкае раследванне».

Прэмія беларускай праваабарончай супольнасці 2024 года — «Журналіст года». «Журналістамі года» былі прызнаныя Дзіяна Пінчук і Фёдар Паўлючэнка.

 «Саша, что ты несёшь?!» 
З 13 жніўня 2022 года рэдактары выдання Фёдар Паўлючэнка і Аляксандр Атрошчанкаў выпускаюць сумесны аўтарскі ютуб-праект «Саша, что ты несёшь?!» (; скарочана — СЧТН). Стваральнікі пазіцыянуюць яго як амаль штодзённае палітычнае шоу з элементамі гумару, дзе абмяркоўваюцца актуальныя падзеі ў Беларусі і свеце.

Паводле маніторынгу Information Policy, у 2025 годзе праект увайшоў у топ‑10 стрымаў беларускага сегмента YouTube па колькасці праглядаў.

У межах палітычнага пераследу выдання «Рэформ», 27 лютага 2024 года ютуб-канал праекта быў прызнаны «экстрэмісцкім матэрыялам», а 25 сакавіка 2025 года ў Рэспубліканскі спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў быў уключаны і яго тэлеграм-канал.

 Праца ў эміграцыі 
Пасля няўдалай спробы дэмакратычнай змены ўлады ў Беларусі ў 2020 годзе рэдакцыя Reform.news па меркаваннях бяспекі пераехала ў Польшчу і аднавіла працу ў эміграцыі. Дзякуючы своечасовай эвакуацыі ніводзін супрацоўнік каманды не быў затрыманы або асуджаны. З 2021 года каманда працуе з Варшавы ў фармаце рэдакцыі ў выгнанні. У штаце Reform.news налічваецца каля 10 чалавек, уключаючы менеджараў, рэдактараў і журналістаў.

 Цэнзура 
25 жніўня 2021 года паводле рашэння Міністэрства інфармацыі доступ да сайту заблакаваны ў Беларусі.

30 сакавіка 2022 года Раскамнагляд заблакіраваў для карыстальнікаў з Расіі асноўнае «люстэрка» праекта.

14 сакавіка 2024 года суд Ленінскага раёна Брэста дадаў сайт Reform.by у Рэспубліканскі спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў.

15 красавіка 2024 Аператыўна-аналітычны цэнтр адабраў дамен Reform.by. Сайт перанесены на дамен Reform.news, назва праекта змененая на Reform.news.

 Узнагароды 
 Творчы конкурс БАЖ «Вольнае слова»:
 2025 — Ганэта Чарняўская і «Культурны фронт» — першае месца ў намінацыі «Аналітычныя жанры» за артыкул «Вынікі года: „Тое, што наш тэатр працягвае гаварыць сваім голасам і на сваёй мове, — ключавы вынік 2024-га“».
 2025 — Аляксандр Атрошчанкаў — трэцяе месца ў намінацыі «Мастацка-публіцыстычныя жанры» за артыкул «Аляксей Дзікавіцкі: Калі на „Белсат“ давядзецца рэзаць кадры — гэта будзе без мяне».

 Крыніцы 

 Спасылкі 

 Люстэрка

Катэгорыя:Сайты Беларусі
Катэгорыя:Цэнзура ў Беларусі
Катэгорыя:Цэнзура ў Расіі
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Вольная прэса Усходняй Еўропы»
Катэгорыя:Беларускія медыя
Катэгорыя:Беларускія медыя ў эміграцыі (пасля 1991)
Катэгорыя:Беларускія медыя ў Польшчы
Катэгорыя:Беларускія медыя ў ЕС
Катэгорыя:Беларускія незалежныя медыя і СМІ
Катэгорыя:СМІ ў Беларусі