Ала Канстанцінаўна Тарасава

Ала Канстанцінаўна Тара́сава (; 25 студзеня (6 лютага) 1898, Кіеў — , Масква) — савецкая актрыса тэатра і кіно, педагог; вучаніца С. Станіслаўскага і У. Неміровіча-ДанчанкіТара́сава Ала Канстанцінаўна // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 15: Следавікі — Трыо / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 15. — С. 436. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0251-2 (т. 15).. Герой Сацыялістычнай Працы (1973), народная артыстка СССР (1937). Лаўрэат пяці Сталінскіх прэмій (1941, 1946 — двойчы, 1947, 1949). Кавалер трох ордэнаў Леніна (1948, 1967, 1973).
Біяграфія
Нарадзілася 25 студзеня (6 лютага паводле старога стылю) 1998 года ў сям’і прафесара медыцынскага факультэта Кіеўскага ўніверсітэта Канстанціна Пракоф’евіча Тарасава (1865—1931) і Леанілы Мікалаеўны Тарасавай (1870—1966).

З 1906 па 1910 год вучылася ў Кіева-Пячэрскай жаночай гімназіі, у 1910—1914 гадах — у прыватнай гімназіі на Фундуклееўскай вуіцы.

З 1914 жыла ў Маскве, вучылася ў прыватнай Школе драматычнага мастацтва Масаліцінава, Аляксандрава і Падгорнага, хадзіла на лекцыі Маскоўскім гарадскім народным універсітэце імя Шаняўскага. У 1916 годзе Школу пераўтварылі ў Другую студыю Маскоўскага Мастацкага тэатра.

З 1916 года іграла ў спектаклях ММТ. Падчас Грамадзянскай вайны з 19919 па 1922 года гастралявала з «Качалаўскай групай». Колькі часу жыла ў ЗША. З 1923 года гастралявала з групай за мяжою. З 1925 — у трупе Маскоўскага Мастацкага Акадэмічнага тэатра, дзе праслужыла да канца дзён.

Тарасава праславілася ў васямнаццаць гол, сыграўшы ў п’есе Зінаіды Гіпіус «Зялёнае кальцо». Асаблівы поспех мела ў спектаклях па п’есах А. П. Чэхава.

З 1951 па 1955 года Ала Тарасава — дырэктарка ММАТа, з 1970 па 1973 год — старшыня Савета старэйшын ММАТа.
З 1967 года была педагогам у Школе-студыі ММАТа (з 1968 года — прафесарам).

Член КПСС з 1954 года. . ДЭпутат ВЯрховнага Савета СССР 3—5 скліканняў (1952—1960).

Сканала 5 кастрычніка 1973 года ў Маскве, пахавана на Увядзенскіх могілках.
Сям’я
Ала Тарасава мела двух братоў — Яўгенія і Геолгія, і дзвюх сясцёр — Алену і Ніну, дачка каторай — Галіна Каліноўская — таксама стала акторкай ММАТ і народнай артысткай РСФСР.
Тарасава тройцы была замужам.  Першы муж — Аляксандр Кузьмін, сын ад іх шлюба — Аляксей Кузьмін-Тарасаў.
Дрцгі муж — Іван Масквін (1874—1946) — актор, тэатральны рэжысёр. Радчас шлюбу абое супругі набылі званне Народнага артыса СССР.
Трэці раз Тарасава была ў шлюбе з генерал-маёрам авіяцыі Аляксандрам Проніным.
Званні і ўзнагароды

Герой сацыялістычнай працы(1973)
Заслужаная артыстка РСФСР (1933)
Народная артыстка СССР (1937)
Сталінская прэмія першай ступені (1941) — за выдатныя дасягненні ў сферы тэатральна-драматычнага мастацтва
Сталінская прэмія першай ступені (1946) — за выкананне ролі Юліі Тугіной у спектаклі «Последняя жертва» А. М. Астроўскага
Сталінская прэмія другой ступені (1946) — за за выкананне ролі Кручынінай у фільме «Без вины виноватые» (1945)
Сталінская прэмія першай ступені (1947) — за выкананне ролі Лізы Мураўёвай у спектаклі «Победители» Б. Ф. Чырскова
Сталінская прэмія першай ступені (1949) — за выкананне ролі Соф’і Раманаўны ў спектаклі «Зелёная улица» А. А. Сурава
Тры ордэны Леніна (1948, 1967, 1973)
Ордэн Кастрычніцкай рэвалюцыі (1978)
Ордэн працоўнага чырвонага сцяга (03.05.1937) — за выдатныя заслугі развіцця ў справе рускага тэатральнага мастацтва
Ордэн «Знак Пошаны» (23.03.1938) — в сувязі з выпускам «выбітных кінафільмаў, што атрымалі аднадушнае адабрэнне гледачоў» —«Ленин в Октябре», «Петр I» і «Богатая невеста»
Медаль «За доблесную працу ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.»
Медаль «У памяць 800-годдзя Масквы»

Творчасць
 Роли в театре 
 Другая студыя Маскоўскага Мастацкага тэатра  
 1916 — «Зелёное кольцо», паводле Зінаіды Гіпіус, — Фіначка

 Маскоўскі Мастацкі тэатр 
 1916 — «Царь Фёдор Иоаннович», паводле А. К. Талстога, — Спадарычна (Боярышня)По материалам сайта Алла Тарасова: Неугасимая Звезда 

 Гастролі «Качалаўскай групы» 
 1919 — «Вишнёвый сад», паводле А. П. Чехова — Аня
 1919 — «Осенние скрипки», паводле Ільі Сургучова, — Верачка
 1921 — «У жизни в лапах», паводле Кнута Гамсуна, — Фані Норман
 1921 — «Гамлет», паводле У. Шэкспіра, — Афелія
 1921 — «Три сестры», паводле А. П. Чэхава, — Пакаёўка

 Масоўскі Мастацкі Акадэмічны тэатр 
 [[1923 — «На дне», паводле Максіма Горкага, — Насця
 [[1923 — «Три сестры», паводле Чэхава, — Ірына
 [[1923 — «Братья Карамазовы» паводле Ф. М. Дастаеўскага — Грушенька
 [[1923 — «Иванов» паводле Чэхава — Саша
 [[1923 — «У жизни в лапах», паводле Гамсуна, — Служанка ў Гіле
 [[1924 — «Дядя Ваня», паводле Чэхава — Соня
 [[1924 — «Царь Фёдор Иоаннович», паводле А. К. Талстога, — Княжна Мсціслаўская
 [[1925 — «Горе от ума» паводле А. С. Грыбаедава, — Наталья Дзмітрыеўна
 [[1925 — «Пугачёвщина», паводле Канстанціна Транёва, — Усцінья
 [[1926 — «На всякого мудреца довольно простоты», паводле А. М. Астроўскага — Машенька
 [[1926 — «Горячее сердце», паводле А. М. Астроўскага — Параша
 [[1926 — «Дни Турбиных», паводле М. А. Булгакава — Алена
 [[1927 — «Бронепоезд 14-69», паводле Усевалада Іванова — Маша
 [[1928 — «Елизавета Петровна», паводле Д. Смоліна, — Елізавета Пятроўна
 [[1928 — «Унтиловск», паводле Леаніда Ляонава, — Васка
 [[1929 — «Безумный день, или Женитьба Фигаро» (фр. La Folle Journée, ou le Mariage de Figaro), паводле Бомарше — Сюзанна
 1930 — «Отелло» (анг. Othello), паводле Шэкспіра — Дэздэмона
 1931 — «Хлеб», паводле В. М. Кіршона — Вольга
 1931 — «Страх», паводле А. Н Афінагенава, — Алена Макарава
 1933 — «Таланты и поклонники», паводле А. М. Астроўскага, — Негіна
 1935 — «Враги», паводле М. Горкага, — Тацьяна
 1937 — «Анна Каренина» («Ганна Карэніна»), паводле Л. М. Талстога, — Ганна Карэніна
 1940 — «Три сестры», паводле Чэхава — Маша
 1944 — «Последние дни», паводле Булгакава, — Пушкіна
 1944— «Последняя жертва», паводле А. М. Астроўскага — Юлія Паўлаўна Тугіна
 1947 — «Победители», паводле Барыса Чырскова, — Ліза Мураўёва
 1947 — «Дядя Ваня», паводле А. П. Чэхава — Алена Андрэеўна
 1948 — «Зелёная улица», паводле Анатолія Сурава, — Соф’я Раманаўна
 1949 — «Заговор обречённых», паводле Мікалая Вірта, — Ганна Лихта
 1953 — «Дачники», паводле Горкага — Варвара
 1953 — «Ломоносов», паводле Усевалада Іванова, — Нарышкіна
 1954 — «Сердце не прощает», паводле Анатолія Сафронава, — Екацярына Тапіліна
 1957 — «Марыя Сцюарт» (Мария Стюарт, анг., ням. Mary Stuart), паводле Фрыдрыха Шылера, — Марыя Сцюарт
 1958 — «Вишнёвый сад», паводле Чэхава, — Ранеўская
 1960 — «Чайка», паводле Чэхава, — Аркадзіна
 1961 — «Цветы живые», паводле Мікалая Пагодзіна, — Серафіма
 1963 — «Без вины виноватые», паводле А. М. Астроўскага — Кручыніна
 1964 — «Кремлёвские куранты», паводле М. Пагодзіна — Забеліна
 1965 — «Чти отца своего», паводле В. Лаўрэнцьева, — Соф’я Іванаўна
 1966 — «Тяжкое обвинение», паводле Л. Шэйніна — Ларыса Лукінічна
 1968 — «Дым отечества», паводле Канстанціна Сіманава, — Маці
 1968 — «Враги», паводле Горкага — Паліна
 1969 — «Царская милость», паводле Камена Зідарава, — Ірына Радзівонава
 1971 — «Валентин и Валентина», паводле М. Рошчына, — Маці Валянціны

 Century-Theatre (Нью-Ёрк) 
 1924 — «Миракль», паводле К. Фалмелера, — Манахіня

 Фильмография 
 1923 —«Раскольников»  — Дуня
 1927 — «Кто ты такой?» — Мэры
 1928 — «Василисина победа» — Васіліса
 1933 — «Гроза» — Кацярына
 1934 — «Мечтатели» («Восстание человека») — Наталья Тварагова
 1937—1938 — «Пётр Первый» — Екацярына I;
 1940 — «Бабы» — Варвара Кладава
 1945 — «Без вины виноватые» — Кручыніна
 1966 — «Долгая счастливая жизнь» — Ранеўская (эпізод са спектакля «Вишнёвый сад»)
 Зноскі 

 Літаратура 


 Образцова А. Г. Тара́сова Алла Константиновна // Театральная энциклопедия. В 5 томах. / Под редакцией С. С. Мокульского (том 1), П. А. Маркова (тома 2—5). — М., Советская энциклопедия, 1961—1967. — Т. 5: Табакова — Яшугин. — М., 1967. — Стб. 57—58. — 1136 стб. с илл., 8 л. илл. — 38 000 экз.

Катэгорыя:Тэатральныя педагогі СССР
Катэгорыя:Тэатральныя педагогі XX стагоддзя