Дж (дыграф)

дж — дыграф, які выкарыстоўваецца ў кірыліцы. Складаецца з двух асобных кірылічных літар д і ж. Пазначае мяккі звонкі альвеольна-паднябённы афрыкат [d͡ʑ], цвёрды звонкі постальвеольны афрыкат [d͡ʒ] або цвёрды звонкі рэтрафлексавы афрыкат [ɖ͡ʐ]; [d͡ʒ] перад /i, j/ пазначае палаталізаваны (памякчаны) [d͡ʒʲ]. Выкарыстоўваецца ў славянскіх (беларускай і ўкраінскай) і неславянскіх (абазінскай, адыгейскай, асецінскай, кабардзіна-чаркескай) мовах.

 Гукі 
 [d͡ʒ] (дж) — глухі паднябённа-альвеольны (постальвеольны) афрыкат
 [d͡ʑ] (мяккі дж) — звонкі альвеольна-паднябённы афрыкат
 [d͡ʐ] (цвёрды дж) — звонкі рэтрафлексавы афрыкат

 Мовы 
МоваМФАЗаўвагібеларуская  /d͡ʒ/  дзве асобныя літары, адна фанемаукраінскаяабазінская  /d͡ʒ/  самастойная літара ДЖ, джадыгейскаяасецінскаякабардзіна-чаркеская

У беларускай і ўкраінскай мовах на сутыку прэфіксу і кораню слова дж чытаецца як два асобныя гукі (напрыклад: ; ).

 Іншыя пазначэнні 
У кірылічных абецэдах гук [d͡ʒ] таксама пазначаецца як:
 Џ — сербская, македонская мова;
 Ж — кыргызская мова;
 Ӂ — малдоўская мова;
 Җ — калмыцкая мова;
 Ӝ — удмурцкая мова;
 Ҷ — таджыкская мова;
 Ӌ — хакаская мова;
 Ҹ — азербайджанская мова.
У некірылічных мовах:
 Ջ — армянская мова
 ჯ — грузінская мова
 dž, j — мовы, якія выкарыстоўваюць лацінку.

Звук [d͡ʒʲ] у кірылічных алфавітах таксама пазначаецца:
 Ѓ — македонская мова
 Ђ — сербская мова

 Гл. таксама 
 Дж (літара)

 Літаратура 

 Півторак Г. П. Ч // Українська мова. Енциклопедія. — К.: Українська енциклопедія ім. М. П. Бажана, 2000.



Катэгорыя:Дыграфы кірыліцы