Запаведнік

Запаведнік — тэрыторыя сушы або акваторыя, у межах якой увесь прыродны комплекс поўнасцю выключаны з гаспадарчай дзейнасці чалавека і ахоўваецца дзяржавай. З’яўляецца відам запаведных тэрыторый.

Запаведнікі і нацыянальныя паркі з’яўляюцца прыродаахоўнымі аб’ектамі рэспубліканскага значэння. Заказнікі і помнікі прыроды могуць з’яўляцца прыродаахоўнымі аб’ектамі рэспубліканскага або мясцовага значэння.

Для аховы прыродных комплексаў запаведнікаў ствараюцца ахоўныя зоны. Ахоўвае запаведнікі спецыяльная служба (дзяржінспектары, егеры).

Навуковая работа ў запаведніках мае комплексны характар, вядуцца даследаванні па праграме «Летапіс прыроды».

 Гісторыя 
Першыя дзяржаўныя запаведнікі ўзніклі ў старажытным Вавілоне, Грэцыі, Індыі і ствараліся з рытуальнымі і паляўнічымі мэтамі. Найстаражытнейшы запаведнік на славянскіх землях — Белавежская пушча. Самы вялікі запаведнік у свеце —  (Манголія, плошча 5 млн га).

На Беларусі два запаведніка: Бярэзінскі біясферны запаведнік і Палескі радыяцыйна-экалагічны запаведнік (адзіны ў свеце).

 Задачы 
Асноўныя задачы запаведнікаў:
 зберажэнне эталонных або найбольш тыповых для вызначанай геаграфічнай зоны прыродных ландшафтаў, рэдкіх і каштоўных відаў жывёл і раслін;
 вывучэнне прыродных працэсаў у натуральным стане;
 распрацоўка пытанняў рэканструкцыі флоры, фаўны і комплексу іншых прыродаахоўных праблем;
 культурна-асветніцкая работа, папулярызацыя прыродаахоўных поглядаў і аховы прыроды.

 Класіфікацыя 
Вылучаюць запаведнікі:
 накіраванага рэжыму
 прыродныя
 эталонныя
 біясферныя
 мемарыяльныя і іншыя.

 Гл. таксама 
 Спіс запаведнікаў Беларусі
 Заказнік
 Помнік прыроды
 Нацыянальны парк

 Літаратура 


 Спасылкі 
 Закон Рэспублікі Беларусь «Аб асабліва ахоўных прыродных тэрыторыях»  — 5 кастрычніка 2021

Катэгорыя:Запаведнікі