Жан Мары Лен

Жан Мары Лен (; ) — французскі хімік, заснавальнік супрамалекулярнай хіміі. Нобелеўскі лаўрэат па хіміі (1987). Член французскай акадэміі навук, замежны член нацыянальнай акадэміі навук ЗША (1980)Jean-Marie P. Lehn , Лонданскага каралеўскага таварыства (1993)Jean-Marie Lehn .

Нобелеўскую прэмію атрымаў сумесна з Ч. Дж. Педэрсанам і Д. Дж. Крэмам «за распрацоўку і прымяненне малекул са структурна-спецыфічнымі ўзаемадзеяннямі высокай выбіральнасці».

 Біяграфія 
Нарадзіўся ў сям’і булачніка. Паступіў у Страсбургскі універсітэт, у 1963 годзе скончыў аспірантуру гэтага ВНУ (ступень доктара — docteur ès sciences). У 1963—1964 гадах стажыраваўся ў лабараторыі Р. Б. Вудварда у Гарвардскім універсітэце. У 1963—1979 гадах выкладаў у Страсбургскім універсітэце (з 1970 года прафесар, цяпер эмерыт), з 1979 года прафесар у Калеж дэ Франс, цяпер там ганаровы прафесар хіміі. Член Вышэйшага савета па навуцы і тэхналогіі (з 2006 года).

Асноўныя напрамкі даследаванняў — арганічны сінтэз і хімія комплексных злучэнняў.

З 2010 года член Кансультатыўнага навуковага савета Фонда «Сколкава»Сколково. Что такое Сколково? > Команда > Консультативный научный совет > Жан-Мари Лен.

 Грамадская дзейнасць 
У 1992 годзе падпісаў «Папярэджанне чалавецтву».

У 2016 годзе падпісаў ліст з заклікам да Greenpeace, Арганізацыі Аб’яднаных Нацый і ўрадам усяго свету спыніць барацьбу з генетычна мадыфікаванымі арганізмамі (ГМА)107 Nobel laureates sign letter blasting Greenpeace over GMOsLaureates Letter Supporting Precision Agriculture (GMOs)Список нобелевских лауреатов подписавших письмо.

 Узнагароды 

 1980 — Прэмія стагоддзя
 1981 — Залаты медаль Пія XI
 1981 — Залаты медаль Нацыянальнага цэнтра навуковых даследаванняў
 1982 — 
 1982 — 
 1986 — Лекцыі 3M універсітэта Заходняга Антарыа
 1987 — Нобелеўская прэмія па хіміі (супольна з Ч. Дж. Педэрсанам і Д. Дж. Крэмам)
 1988 — Вялікі залаты медаль SEP
 1989 — 
 1990 — 
 1997 — 
 1997 — Медаль Дэві
 2012 — 
 2015 — 

Ганаровы доктар Оксфарда (2014)Honorary degrees awarded | University of Oxford. Вялікі афіцэр ордэна Ганаровага легіёна (2014)Le prix Nobel Jean-Marie Lehn grand officier de la légion d’honneur . Ганаровы член Каралеўскага таварыства хіміі Вялікабрытаніі.

 Дачыненні з Беларуссю 
19 жніўня 2025 года падпісаў зварот дваццаці двух нобелеўскіх лаўрэатаў да прэзідэнта ЗША Дональда Трампа з просьбай дамагчыся вызвалення каля 1300 беларускіх палітвязняў.

 Сачыненні 

 Лен Ж.-М. Супрамалекулярная хімія. Канцэпцыі і перспектывы. — Новасібірск: Навука, 1998. — 334 с.

 Літаратура 
 Зеленин К. Н., Ноздрачев А. Д., Поляков Е. Л. Нобелевские премии по химии за 100 лет. — : Гуманистика, 2003.
 Жан-Мари Лен. Наука и искусство материи — Химия и жизнь // Курьер ЮНЕСКО. — Январь-март 2011.

 Спасылкі 

 Інфармацыя з сайта Нобелеўскага камітэта 

Катэгорыя:Члены Ірландскай каралеўскай акадэміі
Катэгорыя:Члены Акадэміі навук і літаратуры ў Майнцы
Катэгорыя:Ганаровыя дактары Оксфардскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Узнагароджаныя медалём Дэві
Катэгорыя:Члены Венгерскай акадэміі навук
Катэгорыя:Члены Гётынгенскай акадэміі навук
Катэгорыя:Члены Папскай акадэміі навук
Катэгорыя:Замежныя члены Лонданскага каралеўскага таварыства
Катэгорыя:Замежныя члены РАН
Катэгорыя:Члены Французскай акадэміі навук
Катэгорыя:Выпускнікі Страсбурскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі з Францыі
Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі па хіміі
Катэгорыя:Хімікі Францыі
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Ганаровага легіёна
Катэгорыя:Афіцэры ордэна Ганаровага легіёна
Катэгорыя:Камандоры ордэна Ганаровага легіёна
Катэгорыя:Вялікія афіцэры ордэна Ганаровага легіёна
Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі паводле алфавіта
Катэгорыя:Нарадзіліся ў дэпартаменце Ніжні Рэйн
Катэгорыя:Замежныя члены Кітайскай акадэміі навук