Амон Ра

«Амо́н Ра» () — першы раман рускага пісьменніка Віктара Пялевіна, напісаны ў 1991 годзе. З’яўляецца паўпародыяй на выхаваўчыя раманы савецкай эпохі і па жанры блізкі да трылера. Характэрна ўвага да дэталяў, якія ў фінале складаюцца ў адну карціну.

Назва ўтрымлівае алюзію на старажытнаегіпецкага бога сонца Амона-Ра, які, паводле міфа, ад заходу да ўсходу сонца змагаецца пад зямлёй з сіламі цемры.

Раман перакладзены на англійскую і японскую мовыВиктор Пелевин «Омон Ра».

 Змест 
Сюжэт будуецца на падрыхтоўцы савецкіх касманаўтаў да палёту на Месяц. Адзін з іх — галоўны герой кнігі Амон Крывамазаў (Ра — пазыўны па імені старажытнаегіпецкага боства, які выкарыстаў галоўны герой). Кніга прысвечана «героям савецкага космасу» — але не шырока вядомым афіцыйным касманаўтам, якіх паўсюль ушаноўваюць, а нікому не вядомым шараговым прадстаўнікам засакрэчанага «савецкага космасу».

Раман апавядае таксама пра сам палёт і «выкрыццё» касманаўтыкі. Гратэскнасць апавядання падкрэслена з першых старонак відавочным анахранізмам: раман напісаны ў 1991 годзе, савецкі ўдзел у месяцовай эпапеі адносіцца да другой паловы 1960-х — пачатку 1970-х гадоў, а рускамоўная абрэвіятура «АМОН», якая адсылае да абрывіятуры АМАП (атрад міліцыі асабага прызначэння), па якой даў імя галоўнаму герою бацька-міліцыянер, з’явілася ў канцы 1988 года.

У сюжэце фігуруе лётнае вучылішча імя Марэсьева ў Зарайску, дзе курсантам пасля паступлення ампутуюць ногі ў імя Радзімы, а затым навучаюць танцаваць калінку (паколькі самалётаў няма). Кіраўнік вучылішча кажа, што падарыць Радзіме ногі можа кожны, справа няхітрая, «а ты паспрабуй жыццё аддаць!». Мімаходзь у кнізе таксама згадваецца пяхотнае вучылішча імя Аляксандра Матросава, выпускныя іспыты ў якім суправаджаюцца кулямётнымі чэргамі, і Вышэйшая ваенна-палітычнае вучылішча імя Паўла Карчагіна, выпускнікі якога былі паралізаванымі і сляпымі інвалідамі.

Па непасрэднай тэме кнігі высмейваюцца з гіпербалічным акцэнтам «схаваныя таямніцы савецкай касманаўтыкі». У прыватнасці, высвятляецца, што касманаўты-смяротнікі таемна змяшчаюцца ў вельмі сціснутыя адсекі першых прыступак ракет-носьбітаў Р7 замест блока аўтаматычнага кіравання, каб уручную аддзяляць прыступкі падчас разгону, і ў «Месяцаход» для яго ручнога кіравання па Месяцы, а савецкая касманаўтыка, пілатуемая і беспілотная, да таго ж яшчэ і імітуецца — усе «палёты» адбываюцца недзе пад зямлёй у Маскве.

Ідэя кнігі знаходзіць перасячэнні з некаторымі рускімі і замежнымі кінематаграфічнымі творамі пра выкрыццё касманаўтыкі, якая інсцэніруе палёты («Казярог адзін») або пад зямлёй («Вялікае касмічнае вандраванне») і якая хавае няўдачы («Першыя на Месяцы», «Апалон 18»), а таксама з канспіралагічнай тэорыяй «месяцовай змовы».

 Выданні 
Аповесць была ўпершыню апублікавана (у часопісным варыянце) у часопісы «Знамя» ў 1992 годзеОмон Ра: Повесть // Знамя. — 1992. — № 5. — С. 11—63.. Урывак з аповесці пад назвай «Месяцаход» быў апублікаваны ў 1991 годзе ў часопісы «Знание — сила»Луноход: Отрывок из повести «Омон Ра» // Знание — сила. — 1991. — № 9. — С. 26—30. і ў першым аўтарскім зборніку «Сіні ліхтар».

 1992 — 
 1996 — 
 1996 — 
 1998 — 
 1999 — 
 1999 — 
 2000 — 
 2000 — 
 2001 — 
 2003 — 
 2003 — 
 2003 — 
 2003 — 
 2004 — 
 2004 — 
 2006 — 
 2007 — 
 2007 — 
 2009 — 

 Узнагароды 
 літаратурная прэмія «Інтэрпрэскон» за лепшы твор сярэдняй формы (1993),
 літаратурная прэмія «Бронзавы слімак» у намінацыі «Сярэдняя форма» (1993),
 літаратурная прэмія «Вандроўнік» у спецыяльнай намінацыі «Залаты Астап» (1994).

 Спасылкі 
 Омон Ра  — тэкст твора на сайце творчасці Віктара Пялевіна
 Omon Ra  — тэкст твора на англійскай мове ў перакладзе Юрыя Мачкасава
 Повесть В. Пелевина «ОМОН РА» в русле отечественной традиции  — артыкул Алены Барады на сайце творчасці Віктара Пялевіна
 Анализ романа Виктора Пелевина «Омон Ра»  — артыкул Уладзіміра Губанава на сайце творчасці Віктара Пялевіна

Катэгорыя:Фантастычныя раманы
Катэгорыя:Творы Віктара Пялевіна
Катэгорыя:Кнігі 1992 года
Катэгорыя:Месяц у культуры і мастацтве