Ніна Штэмэ

Ніна Марыя Штэмэ (; нар.11 мая 1963) — шведская оперная спявачка, драматычнае сапрана.

Сённяшнія оперныя прыхільнікі лічаць Штэмэ найвялікшым вагнераўскім сапрана нашай эпохі. У 2010 годзе Майкл Кімельман напісаў пра адну з роляў Штэмэ ў оперы Рыхарда Вагнера «Die Walküre»: Што ж тычыцца Брунгільды, то Ніна Штэмэ спявала пышна. Цяжка прыгадаць, каб хто-небудзь гучаў больш камандна альбо нязмушана ў гэтай ролі, у тым ліку і Кірстэн Флагстад.

 Дзяцінства і адукацыя 
Штэмэ нарадзілася ў Стакгольме і з ранняга дзяцінства гуляла на піяніна і альце. Яна наведвала музычную школу Адольфа Фрэдрыка (швед. Adolf Fredriks Musikklasser), вядомую як школа спеваў і хору ў Стакгольме. На працягу года, будучы студэнтам па абмене ў сярэдняй школе Лэнглі ў Макліне, штат Вірджынія, яна далучылася да школьнага хору, спявала сола і атрымлівала ўзнагароды.

Паралельна з вучобай у галіне дзелавога адміністравання і эканомікі ў Стакгольмскім універсітэце Штэмэ прайшла двухгадовы курс у Стакгольмскай оперы. Яе дэбют у ролі Керубіна ў Катроней (Італія) ў 1989 годзе прымусіў Штэмэ прыняць рашэнне прытрымлівацца прафесійнай кар’еры спявачкі. Яна скончыла вучобу ў Універсітэцкім каледжы оперы Стакгольма ў 1994 годзе. У дадатак да двух другасных ролях у Каралеўскай шведскай оперы Стакгольма яна таксама выканала Разалінду (Die Fledermaus), Мімі («Багема»), Эўрыдыку ў п’есе Глюка «Арфей і Эўрыдзіка» і Дзіяну (La fedeltà premiata Гайдна).

Яна спявала на двух конкурсах оперных спевакоў: Сусветны оперны конкурс Опералія і Кардзіфская спявачка свету. Як пераможца конкурсу Операліі ў 1993 годзе, Штэмэ была запрошаная заснавальнікам Операліі Пласіда Дамінга выступіць з ім на канцэрце ў La Bastille (1993). Гэты ж канцэрт адбыўся 1 студзеня 1994 года ў Мюнхене.

 Кар’ера 
злева|міні|Ніна Штэмэ, Notorious, GöteborgsOperan, 2015. Фатограф — Неда Наваі
З моманту свайго опернага дэбюту ў 1989 годзе ў ролі Керубіна ў Картоней, Штэмэ з’явілася ў шматлікіх оперных кампаніях, уключаючы шведскую Каралеўскую оперу ў Стакгольме, Венскую дзяржаўную оперу, Ла Скала (Мілан), оперу Земпера (Дрэздэн), Вялікі тэатр Жэневы, Цюрыхскую оперу, Тэатр дзі Сан-Карла (Неапаль), Гран Тэатр дэль Лісе (Барселона), Опера Бастылія (Парыж), Баварыя Стаатсопер (Мюнхен), Ковент-Гардэн (Лондан), Тэатр Рэал (Мадрыд), Тэатр Калон (Буэнас-Айрэс), Метрапалітэн-опера (Нью-Ёрк), Опера Сан-Францыска, а таксама ў Байрайце (Зальцбург), на фестывалях ў Саванліне, Гліндборне і Брэгенцы.

Яе ролі ўключаюць Разалінду, Мімі ў Багеме, Чыо-Чыо Сан у Мадам Батэрфляй, Турандот, Тугу, Манон Леска, Суор Анжаліку, Эўрыдыку, Кацярыну ў Ледзі Макбэт з Мцэнска, графіню ў Жаніцьбы Фігароe, Маргарыту, Агата, Мары, Нісію (Кеніг Кандаулес), Дженуфа, Маршалін, Еву, Элізабэту, Эльзу, Сэнту, Зіглінду, Элізабэту ў Тангейзэры і Ізольду. Гэта прынесла ёй прызнанне крытыкаў на Фестывальнай оперы ў Глайндборне ў 2003 годзе, на дыску для EMI Classics з Пласіда Дамінга, Антоніа Папана і хорам і аркестрам Каралеўскай оперы, Ковент-Гарден, выпушчаным у 2005 годзе, і потым на фестывалі ў Байрайце ў 2005 годзе і яшчэ раз у 2006 годзе. У 2007 годзе Штэмэ вярнулася ў ролі Ізольды ў оперу Глайндборнскага фестывалю, дзе дэбютавала ў гэтай ролі.

24 сакавіка 2006 года Штэмэ спявала Марыю ў прэм’еры Свен-Дэвід Сандстрэм у Стакгольме. Яна таксама дэбютавала ў галоўнай ролі Аіды ў новым спектаклі ў Цюрыхскай оперы і запісала свой першы альбом Чатырох апошніх песень Рычарда Штрауса і фінальных сцэн. На канцэртнай пляцоўцы ў 2006—2007 гадах яна выступала з сольным канцэртам з Антоніа Папана (фартэпіяна) у Барселоне і Дрэздэне, з канцэртнымі выступамі <i id="mwdw">Саломэ</i> ў Страсбургу і Парыжы і з сольным канцэртам у Цюрыхскай оперы.

У 2008 годзе Штэмэ замяніла Дэбары Фойгт у яе дэбютнай ролі Брунхільды ў оперы Зігфрыда, якая з’яўляецца часткай новага цыклу Венскага дзяржаўнага опернага кальца, які праводзіўся Францам Вельзерам-Мостам. Штэмэ таксама спявала Брунхільду на адкрыцці сезона 2010 года ў La Scala і ў цыкле Рынга 2011 года ў Сан-Францыска.

У 2015 годзе Штэмэ планавала выступіць у GöteborgsOperan ў Гётэбаргу (Швецыя) у новай оперы кампазітара Ханса Гефорса з лібрэта Керстына Перскі і рэжысёра Кейта Уорнера. Опера заснавана на шпіёнскім трылеры Альфрэда Хічкака Notorious 1946 года. Склад акцёрскага калектыву ўключаюў Катарыну Карнэус, Джона Лундгрэна і Міхаіла Вейнія.

У верасні і кастрычніку 2016 года Штэмэ вярнулася да ролі Ізольды ў новай пастаноўцы Метрапалітэн-оперы «Трыстан і Ізольда».

У 2017 годзе Штэмэ была салістам сапрана на фестывалі Праменадныя канцэрты.

Штэмэ выступае ў сярэднім 40 раз у год у розных месцах па ўсім свеце.

 Асабістая жыццё 
Штэмэ жыве ў Стакгольме. Яна замужам за сцэнографам Бенгтам Гомерам і мае траіх дзяцей. Яна размаўляе на пяці мовах.

 Узнагароды 

 1993: пераможца Оперы, Сусветнай Оперны Конкурс
 2004: атрымала оперны прыз Svenska Dagbladet
 2005: абраная нямецкім экспертам з 50 членаў журы з часопіса Opernwelt ў якасці вядучай опернай спявачкі свету
 2006: прызначана членам Каралеўскай акадэміі музыкі Швецыі
 2006: прызначана Hovsångare каралём Карлам XVI Густавам
 2008: атрымала медаль «Litteris et Artibus» ад караля Карла XVI Густава
 2010: атрымала прэмію Лоўренса Аліўе за выдатныя дасягненні ў оперы
 2010: атрымала італьянскую прэмію Premio Abbiati
 2012: зноў абраная Опернвельтам як «Спявачка года»
 2012: прызначана аўстрыйскай Kammersängerin
 2012: Gramophone Award была ўручана за лепшы оперны запіс Fidelio Бетховена лэйбла DECCA, дзе Штэмэ выканала ролю Леаноры з аркестрам Люцэрнскага фестывалю пад кіраўніцтвам Клаўдзіа Абада
 2013: абрана вядучай опернай спявачкай свету па версіі International Opera Awards
 2014: атрымала дзявятую штогадовую прэмію Opera News Award «аддаючы даніну павагі пяці цудоўным артыстам, якія ўнеслі неацэнны ўклад у творчасць: рэжысёр Патрыс Шэро, тэнар Хуан Дыега Флорэс, мецца-сапрана Крысці Людвіг, бас-барытон Джэймс Морыс і сапрана Ніна Штэмэ»
 2014: ўзнагароджана Ганаровым прызам горада Стакгольма 2014
 2016: дыплом ганаровага доктара, Лундскі ўніверсітэт, Швецыя
 2016: Атрымала шведскую прэмію Юсі Б’ёрлінга
 2018: Прэмія Біргіт Нільсан

 Дыскаграфія 

 Ізольда ў Трыстан і Ізольда Рычарда Вагнера. (3 CD + 1 DVD). EMI
 Vier letzte Lieder Рычарда Штрауса. Фінальная сцэна з Капрычыё. Фінальная сцэна ад Саламеі. EMI Classics
 Ізольда ў Трыстан і Ізольда Вагнера. Глайндборнскі фестываль. Дырыжор Іржы Белахлавек. Opus Arte DVD
 Леанора ў Фідэліа Бетховена. Дырыжор Клаўдзіа Абада. Зальцбургскі Фэстшпіле. Decca
 У галоўнай ролі ў Януфе Леаша Яначака. Дырыжор Пітэр Шнайдэр. Прамы эфір Гран Тэатр дэль Лісеу, Барселона, 2005. DVD. Naxos
 Сэнта ў Вагнераўскім Лятучым галандцы. Дырыжор Дэвід Пара. Chandos 3119 (2 CD). (Opera in English)
 Канцэрт арыя Міньён (Kennst du das Land) Людвіга Мортэлмана. Дырыжор Жольт Хамар; Flemish Radio Orchestra. In Flanders’ Fields, vol. 33. Phaedra
 Загалоўная роля ў Аідзе Джузэпэ Вердзі. Цюрыхскі оперны тэатр. Дырыжор Адам Фішэр. DVD. BelAir Classics
 Першы міжнародны галасавой конкурс Пласіда Дамінга — Гала-канцэрт. Дырыжор Яўген Кон. Sony classical
 Маршалін у Кавалеры ружы Штрауса. Хор Цюрыхскага опернага тэатра. Ніна Штэмэ, Малін Хартэліус, Цюрых. Дырыжор Франц Вельзэр-Мост . EMI. DVD
 Леанора ў Сіле лёсу Вердзі. Хор і аркестр Венскай оперы, дырыжор Зубін Мехта. Unitel classics. DVD.
 Вікторыя і сапрана ў Ett drömspel (П’еса мары) Інгвара Лідхольма, опера з прэлюдыяй і двума дзеяннямі. З Хоканам Хагегардам . Caprice CAP. (2 CD)
 Ізольда ў Трыстан і Ізольда Вагнера. Сімфанічны аркестр Берлінскага радыё, прамой эфір 2012-03-27. Дырыжор Марэк Яноўскі. PentatoneClassics.
 Элізабэт ў Тангейзерв Вагнера. Дырыжор Марэк Яноўскі. PentatoneClassics
 Міні ў La Fanciulla Del West Пучыні. Дырыжор П’ер Джорджыа Марандзі . Каралеўская опера Стакгольма . Euroarts Unitel Classica. DVD.
 Брунхільда ў Валькірыі Вагнера. Ёнас Каўфман, Аня Кампэ, Рэнэ Папэ. Марыінскі аркестр, дырыжор Валерый Гергіеў.
 Зіглінда ў Валькірыі Вагнера. Дырыжор Франц Вельзэр-Мост. Венская дзяржаўная опера 2 снежня 2007. Orfeo.
 Песні Весэнданк Вагнера. Шведскі камерны аркестр. Дырыжор Томас Даусгаард . BIS 2022
 Песні Весэнданк Вагнера; Песні Ністроя з мора; Сем французскіх песень дэ Бека. Юзаф Дэ Бинхауэр, фартэпіяна. In Flanders’ Fields, vol. 40. Phaedra.
 Песні Весэнданк Вагнера. Зальцбургскі фестываль, дырыжор Марыс Янсанс. DVD Euroarts.

 Зноскі 

 Літаратура 
 Лізэ, Кірстэн, Вагнераўскія гераіні. Стагоддзе вялікіх Ізольды і Брунхільды, пераклад на англійскую: Чарлз Скрыбнер, выданне Каро, Берлін, 2013.  OCLC   844683799

 Спасылкі 


 Біяграфія на сайце Artistman
 Каралеўскі оперны тэатр Стакгольм
 Нью-Ёрк Таймс агляд Стемме ў Тристане ў Байрайце (2006)
 Ніна Stemme Operabase

Катэгорыя:Оперныя спевакі і спявачкі Швецыі
Катэгорыя:Выпускнікі Стакгольмскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Лоўрэнса Аліўе
Катэгорыя:Сапрана
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Стакгольме