Пераходны ўрад Ірака

Пераходны ўрад Ірака (ПУІ; ) — орган дзяржаўнай улады ў Іраку ў 2005—2006 гадах, мэтай якой з’яўлялася распрацоўка новай канстытуцыі і выбараў у ніжнію палату парламента.

 Гісторыя 
20 сакавіка 2003 кааліцыя ў складзе ЗША, Вялікабрытаніі, Аўстраліі і Польшчы ўрываецца ў Ірак, дзе за лічаныя тыдні разбівае сілы прэзідэнта Садама Хусейна. 1 мая Джордж Буш малодшы, тагачасны прэзідэнт ЗША, абвясціў пра канчатковы разгром урадавай армііХроника военной операции США против Ирака в 2003 году.

На тэрыторыі акупаванай краіны сфармавана Упраўленне па аднаўленню і гуманітарнай дапамогі Іраку, што пазней, на падставе рэзалюцыі 1483 Савета Бяспекі ААН і гуманітранага права, ператворана ў Начасны орган кааліцыі (ЧОК), які ажыццяўляў кантроль над Іракам. Орган стаў адказны за перабудову Ірака, аднаўленне эканомікі, стварэнне новых інстытутаў, прадастаўленне ўсялякіх паслуг насельніцтву і падрыхтоўку да перадачы ўлады іракцамРуденко Л. Н.Восстановление и развитие экономики Ирака (по материалам Центра стратегических и международных исследований США) // Институт Ближнего Востока.. Першапачаткова адміністрацыю ўзначаліў адстаўны генерал Джэй Гарнер, але хутка ён быў зменены Полам Брэмерам. Палітыка ЧОК мела на ўвазе дэмакратызацыю, актыўную работу з мясцовым насельніцтвам, змаганне з культам асобы Садама Хусейна і ідэалагічнымі ўяўленнямі, сфармаванымі ў гады яго прэзідэнтсва, улік інтарэсаў этнарэлігійных суполакБуш обещает довести до конца «пурпурную революцию в Ираке»В. Богданов. Решение о шиитском восстании принималось в Лондоне (Российская газета)Шиитско-суннитское противостояние в Ираке // Подцероб А. Б., Институт Ближнего Востока, 11 января, 2007..

13 ліпеня быў створаны кансультатыўны орган пры кааліцыйнай адміністрацыі — Часовы кіраўнічы савет Ірака (ЧКСІ), які складаўся з 25 членаў, правадыроў плямёнаў і палітыкаў. У этнічным і канфесійным плане савет уключаў у сябе 13 шыітаў, 5 сунітаў, 5 курдаў (таксама сунітаў), аднаго туркемана і аднаго асірыйца. Орган уяўляў сабой шырокі спектр палітычных і рэлігійных рухаў Ірака; тым не менш з часам выявілася безгрунтоўнасць дадзенай структуры і прынятых ёю рашэнняў. Першапачаткова меркавалася, што ЧКСІ стане кансультатыўным органам пры ЧОК, аднак вельмі хутка кіраўнік савета стаў вызначаць парадак дня і актыўна ўключаўся ў працэс прыняцця палітычных рашэнняў. Тым не менш Пол Брэмер валодаў правам вета ў дачыненні да рашэнняў, вынесеных ЧКСІ.

1 чэрвеня 2004 года ў Багдадзе было абвешчана аб старэнні Начаснага ўраду Ірака (ЧУІ), які замяніў ЧКСІ. Пазней, 28 чэрвеня, свае паўнамоцтвы ЧУІ перадала начасная кааліцыйная адміністрацыя. Калі яна была ліквідавана, у ЧУІ з’явілася магчымасць адмовіцца ад прысутнасці замежных сіл у краіне, аднак падобнай заявы не прагучала. Нягледзячы на існаванне сфармаванага ўрада, на справе сітуацыю спрабавалі кантраляваць амерыканскія ваенныя структуры і сотні саветнікаў, ад якіх залежалі прыняцце і ход ажыццяўлення палітычных рашэнняў. Пры іх падтрымцы ЧУІ 30 студзеня 2005 года правяла правінцыйныя выбары. У адзін час праводзяцца выбары ў Нацыянальную асамблею (парламент), на якіх перамагае шыіцкі блок «Аб’яднаны іракскі альянс», падтрыманы шыіцкім духоўным лідарам Алі Сістані, атрымаўшы 140 месцаў з 275. Другое месца было ў блока аб’яднаных курдскіх партый на чале з Масудам Барзані і Джалалам Талабані з 75 месцамі. Трэцяй найбуйнейшай палітычнай сілай, якая стаяла на свецкіх пазіцыях, стаў «Іракскі спіс» Аяда Алаўі з 40 месцаміИрак по-американски. Дебаасификация иракского общества (2003—2004 гг.) // Руслан Мамедов, РСМД, 11 апреля 2011.

3 мая таго ж года ўзнікае Пераходны ўрад Ірака (ПУІ). 15 кастрычніка ён прадстаўляе новы праект канстытуцыі краіны, які 25-га быў ухвалены на рэферэндуме. 15 снежня пад кіраўніцтвам ПУІ праходзяць выбары ў ніжнюю палату парламента Ірака — Савет прадстаўнікоў. Ужо 20 мая 2006 года ПУІ перадае свае паўнамоцтвы першаму пастаяннаму ўраду на чале з прэм’ер-міністрам Нуры аль-Малікі.

 Кабінет 
{| cellpadding=5 cellspacing=0 border=2
|-
!colspan=1 bgcolor="#CCCCCC"|Position
!colspan=1 bgcolor="#CCCCCC"|
|-
|Прэзідэнт
|Джалал Талабані
|-
|Віцэ-прэзідэнты
|Адзіль Абдул-Махдзі  Газі Машаль Аджыль аль-Явер
|-
| Прэм’ер-міністр
|Ібрагім аль-Джафары
|-
|Намеснікі прэм’ер-міністра
|Ахмед ЧалабіРуз Нуры ШавісАбід Мутлак аль-Джубуры
|-
| Міністр унутраных спраў
|Баян Бакір Салаг
|-
| Міністр замежных спраў
|Хашыяр Зібары
|-
|Міністр абароны
|Саадун Аль-Дулаймі
|-
| Міністр нафты
|Ібрагім Бахр аль-Улум
|-
|Міністр энергетыкі
| Махсен Шлаш
|-
| Міністр планавання і супрацоўніцтва ў галіне развіцця
|Бархам Салех
|-
|Міністр вышэйшай адукацыі
|Самі аль-Мудхафар
|-
|Міністр муніцыпалітэтаў і грамадскіх работ
|Нісрын Барвары
|-
| Міністр тэлекамунікацый
|Джуван Фуад Масум
|-
| Міністр фінансаў
| Алі Абдул-Амір Алаві
|-
| Міністр водных рэсурсаў
| Абдул-Латыф Рашыд
|-
| Міністр навакольнага асяроддзя
|Нармін Асман
|-
|Міністр гандлю
| Абдэль-Карым Махуд Аль-Мухамедаві
|-
|Міністр транспарту
| Салам аль-Малікі
|-
| Міністр працы і сацыяльных спраў
|Ідрыс Хадзі
|-
| Міністр па правах чалавекаНармін Асман (выконваючы абавязкі)Хашым аш-Шыбль быў прызначаны, але адмовіўся ад пасады
|-
| Міністр аховы здароўя
| Абдэль Муталіб Махамед Алі
|-
| Міністр будаўніцтва і жыллёва-камунальнай гаспадаркі
| Джасім Махамед Джафар
|-
| Міністр адукацыі
|Абдэль Фалах Хасан
|-
| Міністр сельскай гаспадаркі
| Алі Аль-Бахадылі
|-
| Міністр юстыцыі
|Абдэль Хусейн Шандаль
|-
| Міністр культуры
| Нуры Фархан аль-Раві
|-
| Міністр навукі і тэхнікі
|Басімы Юсуф Бутрус
|-
| Міністр па пытаннях перамяшчэння і міграцыі
|Сухайла Абд-Джафар
|-
| Міністр па справах моладзі і спорту
| Талібы Азіз Зайні
|-
| Міністр прамысловасці
|Усама ан-Наджафі
|-
| Дзяржаўны міністр па справах нацыянальнай бяспекі
| Абдул Карым Аль-Анізі
|-
| Дзяржаўны міністр па справах правінцый
| Саад Наіф Муджхім аль-Хардан
|-
| Дзяржаўны міністр па справах грамадзянскай супольнасці
| Ала Хабіба Казіма
|-
| Дзяржаўны міністр па справах жанчын
| Азхар Абдэль Карым аш-Шэйхлі
|-
|Дзяржаўны міністр па справах турызму і старажытнасцяў
| Хашым аль-Хашымі
|-
| Дзяржаўны міністр па справах Нацыянальнай асамблеі
| Сафа ад-Дын Махамед Аль-Сафі
|}

 Гл. таксама 
 Іракская вайна
 Акупацыя Ірака (2003—2011)

 Спасылкі 
 10 лет суверенитету Ирака: от амбиций Америки до побед террористов // ТАСС, 28 июня 2014
 ANNEX TO THE LAW FOR THE ADMINISTRATION OF IRAQ IN THE TRANSITIONAL PERIOD 
Катэгорыя:Гісторыя Ірака
Катэгорыя:Палітыка Ірака
Катэгорыя:З’явіліся ў 2005 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 2006 годзе
Катэгорыя:Дзяржаўны лад Ірака