Саміт Расія — ЗША ў Жэневе

Саміт Расія—ЗША з удзелам прэзідэнтаў Уладзіміра Пуціна і Джо Байдэна прайшоў 16 чэрвеня 2021 года ў Жэневе (Швейцарыя).

 Перадгісторыя 
Да гэтага саміту Байдэн і Пуцін сустракаліся адзін раз, у Маскве ў сакавіку 2011 года, калі Байдэн быў віцэ-прэзідэнтам, а Пуцін — старшынём урада. Пасля сустрэчы Байдэн ахарактарызаваў яе ў сваіх мемуарах як «спрэчную»; калі ён і Пуцін сустрэліся сам-насам, Байдэн сказаў: «спадар прэм’ер-міністр, я гляджу ў Вашы вочы і думаю, што ў Вас няма душы». На гэта Пуцін адказаў: «Мы разумеем адзін аднаго»Biden to Face a Confrontational Russia in a World Changed From His Time in Office. Дадзены дыялог адсылае на сустрэчу Пуціна і Джорджа Буша-малодшага ў Славеніі, у чэрвені 2001 года, калі апошні заявіў, што паглядзеў расійскаму прэзідэнту ў вочы і змог зразумець яго душуБайден: Я посмотрел в глаза Путину и сказал ему, что души не увидел.

Будучы віцэ-прэзідэнтам, Байдэн заклікаў прэзідэнта Украіны Пятра Парашэнкі ліквідаваць пасрэднікаў, такіх як украінскі алігарх Дзмітрый Фірташ, з газавай галіны краіны і зменшыць залежнасць дзяржавы ад імпарту расійскага прыроднага газу. Фірташ сказаў, што ён быў прызначаны пасярэднікам расійскім кіраўніком арганізаванай злачыннасці ўкраінскага паходжання Сямёнам Магілевічам; Пуцін, як паведамляецца, пагадзіўся на гэта прызначэнне. З 2014 года Фірташ стаў змагацца з экстрадыцыяй у ЗША па федэральнай абвінавачванніSPECIAL REPORT-Putin's allies channelled billions to Ukraine oligarch. Ён і іншыя прарасійску настроеныя ўкраінцы былі замяшаны ў намаганнях Рудольфа Джуліяні і яго паплечнікаў па пошуку інфармацыі, якая магла б нашкодзіць прэзідэнцкім перспектывам Байдэна ў 2020 годзеWhy Giuliani eyed 2 Ukrainian oligarchs for help in digging dirt. Гэтыя намаганні з’яўляюцца прадметам двух федэральных расследаванняў, якія праводзіліся пракуратурамі Манхэтэна і БруклінаProsecutors Investigating Whether Ukrainians Meddled in 2020 Election. Разведвальная супольнасць Злучаных Штатаў паведаміла ў сакавіку 2021 года, што расійскія разведчыкі распаўсюджвалі апавяданні аб меркаванай карупцыі ў дачыненні да Байдэна, яго сына Хантэра Байдэна і Украіны, па меншай меры, з 2014 года.

За два месяцы да саміту адміністрацыя Байдэна прыняла меры па пакаранні Расіі за варожыя дзеянні, такія як умяшанне ў прэзідэнцкія выбары 2016 і 2020 гадоў. Саветнік па нацыянальнай бяспецы Джэйк Саліван заявіў, што гэтыя меры ўключаюць «меры па абароне амерыканскіх інтарэсаў у адказ на шкоднасныя дзеянні Расіі», уключаючы фінансавыя санкцыіСША в четверг объявят о новых санкциях против РФ.

У маі 2021 года адміністрацыя Байдэна адмяніла санкцыі Countering America's Adversaries Through Sanctions Act у дачыненні да кампаніі, якая стаіць за расійскім газаправодам Паўночны паток — 2 у Германію, і яе галоўнага выканаўчага дырэктара"Северный поток - 2": Байден объяснил причину отказа от санкций. Намеснік міністра замежных спраў Расіі Сяргей Рабкоў вітаў гэты крок як «шанец для паступовага пераходу да нармалізацыі нашых двухбаковых адносін»Nord Stream 2: Biden waives US sanctions on Russian pipeline.

Выступаючы перад амерыканскімі вайскоўцамі ў Вялікабрытаніі па шляху на саміт, Байдэн сказаў: «Мы не імкнемся да канфлікту з Расіяй, мы хочам стабільных і прадказальных адносін. Нашы краіны нясуць вялікую адказнасць, у тым ліку па забеспячэнню стратэгічнай стабільнасці і падтрыманню дамоўленасцей па кантролі над узбраеннямі»Байден: Мы не стремимся к конфликту с РоссиейБайден заявил, что США хотят "стабильных и предсказуемых отношений" с Россией.

За некалькі дзён да перамоваў, у інтэрв’ю NBC News Пуцін зноў адмаўляў адказнасць за кібератакі. Раней ён заявіў, што абвінавачванні былі спробай справакаваць канфлікт напярэдадні самітуПутин о Навальном: «У нас нет обычая кого-либо убивать»Putin denies accusations of cyberattacks by Russia against U.S..

На сустрэчы з саюзнікамі па НАТА ў Брусэлі за два дні да саміту Байдэн абверг зацвярджэнне прэзідэнта Украіны Уладзіміра Зяленскага аб тым, што НАТА пагадзілася прыняць Украіну ў альянс. Лаяльнасць Украіны была пастаянна спрэчным пытаннем паміж Расіяй і Злучанымі ШтатаміBiden Says Ukraine Has Work to Do on Corruption to Get Into NATO.

Напярэдадні саміту Байдэн стаяў на сваім рашэнні не ўдзельнічаць у сумеснай прэс-канферэнцыі з Пуціным пасля саміту, вынікаючы радзе расійскіх экспертаў, каб пазбегнуць жадання Пуціна выглядаць так, як быццам ён узяў верх над БайдэнамБайден объяснил отказ от совместной пресс-конференции с Путиным.

 Праграма 
Па задумцы саміт вызначыць кірунак адносінаў паміж Расіяй і адміністрацыяй Байдэна. Гэта будзе першая сустрэча тварам да твару паміж двума лідарамі з тых часоў, як Байдэн уступіў на пасаду прэзідэнта ў студзені. Аднак афіцыйныя асобы абедзвюх краін пераменшылі шанцы на значны прарыў у адносінахПрорыв не ждём, иллюзий нет — Лавров о будущей встрече Путина с Байденом.

Вялікае значэнне ў парадку дня мелі перамовы па кантролі над ядзернымі ўзбраеннямі. У чэрвені 2021 года саветнік Байдэна па нацыянальнай бяспецы Джэйк Саліван заявіў: «Мы імкнемся да таго, каб два прэзідэнты маглі паслаць выразны сігнал... сваім камандам па пытаннях стратэгічнай стабільнасці, каб мы маглі дамагчыся прагрэсу ў галіне кантролю над узбраеннямі і іншых галінах, звязаных з ядзернай зброяй, каб знізіць напружанасць і нестабільнасць у гэтым аспекце адносін нашых краін»Американские СМИ: На встрече Путина и Байдена будет присутствовать Китай?.

Байдэн заявіў, што падыме пытанне аб правах чалавека. Гэта патэнцыйна можа ўключаць атручванне і турэмнае зняволенне расійскага апазіцыянера Аляксея НавальнагаBiden-Putin summit: Awkward conversation looms in Geneva. Чакалася, што будзе абмяркоўвацца кібербяспека, умяшанне ў выбары і суверэнітэт Украіны. На аснове мінулых тэлефонных званкоў паміж двума прэзідэнтамі, афіцыйныя асобы ЗША планавалі падоўжыць перамовыRussia, U.S. and other countries reach new agreement against cyber hacking, even as attacks continueBiden, Putin to meet on June 16 amid disagreements.

Расія заявіла, што разлічвала абмеркаваць пандэмію COVID-19, глабальныя канфлікты, тэрарызм і скарачэнне колькасці ядзернай зброі"Задал жесткий тон саммиту с Байденом". Мировые СМИ — о высказываниях Путина на ПМЭФ. У студзені два лідары дамовіліся падоўжыць на пяць гадоў СНУ-IIIРоссия и США договорились продлить ДСНВ.

Сустрэча адбылася ў гістарычнай віле Ла-Гранж, будынку XVIII стагоддзя з выглядам на Жэнэўскае возера. Швейцарская паліцыя і салдаты закрылі паркі ля вілы напярэдадні мерапрыемства, усталяваўшы барыкады і калючы дротВстреча Путина и Байдена пройдет на знаменитой вилле Ла Гранж.

 Дэлегацыі 
 ЗША 
 Прэзідэнт Джо БайдэнСМИ узнали состав участников расширенной встречи саммита в Женеве
 Дзяржаўны сакратар Энтані Блінкен
 Саветнік прэзідэнта па нацыянальнай бяспецы Джэйк Саліван
 Афіцыйны прадстаўнік Дзяржаўнага дэпартамэнту Вікторыя Нуланд
 Пасол ЗША ў Расіі Джон Саліван
 Расія 
 Прэзідэнт Расіі Уладзімір Пуцін
 Міністр замежных спраў Расіі Сяргей Лаўроў
 Памочнік прэзідэнта па знешнепалітычных пытаннях Юрый Ушакоў
 Пасол Расіі ў ЗША Анатолій Антонаў
 Прэс-сакратар прэзідэнта Дзмітрый Пяскоў
 Намеснік міністра замежных спраў Сяргей Рабкоў
 Намеснікі кіраўніка адміністрацыі прэзідэнта Дзмітрый Козак
 Начальнік Генеральнага штаба Узброеных Сіл Валерый Герасімаў
 Спецпрадстаўнік прэзідэнта па Сірыі Аляксандр Лаўрэнцьеў

 Правядзенне 
Перамовы праходзілі ў бібліятэцы вілы Ла-Гранж. Першы раўнд сустрэчы прадугледжваў перамовы ў вузкім складзе. З боку Расіі акрамя Пуціна ў іх прымаў удзел міністр замежных спраў Сяргей Лаўроў. Амерыканскага прэзідэнта Байдэна суправаджаў дзяржсакратар Энтані Блінкен. Пасля завяршэння першага раўнда лідараў чакалі перамовы ў пашыраным складзе з перапынкам. Увогуле саміт працягваўся 4,5 гадзіны з улікам перапынку. Ён скончыўся некалькі раней, чым планавалася: другі раўнд пашыраных перамоваў так і не адбыўсяИтоги саммита в Женеве: Байден не разглядел душу Путина со второго раза.

Пасля прэзідэнты выступілі на асобных прэс-канферэнцыях. ЗША і Расія загадзя адмовіліся ад сумеснай сустрэчы з журналістамі.

Бакі дамовіліся запусціць дыялог па кібербяспецы, а таксама прынялі сумесную заяву па стратэгічнай стабільнасці і дамовіліся аб вяртанні паслоў Расіі і ЗША на свае працоўныя месцы ў Маскве і Вашынгтоне. У адказ на пытанне пра Украіну Пуцін заявіў, што гэтая тэма закраналася, але Расіі няма чаго да яе дадаць, акрамя таго, што Мінскія пагадненні павінны выконвацца. Ён таксама адхіліў абвінавачванні ў мілітарызацыі Арктыкі, а таксама адмовіўся казаць аб «чырвоных лініях» у дыялогу з ЗША — на яго думку, абедзве краіны занадта далёкія адзін ад аднаго, каб нешта дзяліць. Па словах расійскага прэзідэнта, ён таксама закрануў пытанне расійскіх зняволеных у амерыканскіх турмах.

Байдэн на сваёй прэс-канферэнцыі падкрэсліў, што дакладна данёс да Пуціна ўсе прэтэнзіі ЗША. Але, паводле яго слоў, Масква і Вашынгтон абавязаны дзейнічаць разам па кантролі над узбраеннямі і кібербяспекай. Амерыканскі лідар застаўся задаволены вынікамі перамоваў і адзначыў, што цяпер у Расіі і ЗША ёсць трывалая база для выбудоўвання адносін. Як удакладніў Байдэн, канкрэтныя дамоўленасці павінны быць распрацаваны дыпламатамі з абодвух бакоў і аб поспеху гэтага працэсу свет даведаецца прыкладна праз паўгода.

 Гл. таксама 
 Другая халодная вайна
 Расійска-амерыканскія адносіны

 Зноскі 

Катэгорыя:Расійска-амерыканскія адносіны
Катэгорыя:2021 год у палітыцы
Катэгорыя:Саміты
Катэгорыя:Падзеі 16 чэрвеня
Катэгорыя:Чэрвень 2021 года