Сара Даніус

Сара Марыя Даніус (; 5 красавіка 1962 — 12 кастрычніка 2019) — шведская літаратуразнаўца і філосаф, навуковец па літаратуры і эстэтыцы . Даніус была прафесарам эстэтыкі ва ўніверсітэце Седэрцёрна дацэнтам літаратуры ва Упсальскім універсітэцеhttps://www.dn.se/kultur-noje/dn-medarbetare-tar-plats-i-svenska-akademien/%7Ctitle=DN-medarbetare і прафесарам літаратурных навук у Стакгольмскім універсітэце.https://www.tidningencurie.se/nyheter/2013/10/01/vill-bidra-med-humor-och-olydnad/

Даніус была членам Шведскай акадэміі і першай жанчынай пастаяннай сакратаркай. Яна была адной з цэнтральных фігур у супярэчнасцях 2018 года, якія прывялі да адмены Нобелеўскай прэміі па літаратуры ў тым годзе і наступнай рэструктурызацыі акадэміі.

 Ранняе жыццё і адукацыя 
Даніус была дачкой пісьменніцы Анны Вальгрэн (нар. 1942) і Ларса Даніуса (1907—1996).Sara Danius, Vem är det: Svensk biografisk handbok 1993, p. 235 Яна была самай старэйшай з дзевяці братоў і сясцёр. Яна пайшла ў гімназію Ава ў Тэбі, дзе вывучала прыродазнаўства. Яна гуляла ў баскетбол у вышэйшай лізе Швецыі «Эліцэрыен» і працягвала гуляць на аматарскім узроўні на працягу ўсяго жыцця. У 1981-82 гадах працавала сертыфікаваным круп’е і дылерам у казіно ў Стакгольме.

Даніус скончыла Стакгольмскі ўніверсітэт у 1986 годзе. Яна атрымала ступень магістра мастацтваў па крытычнай тэорыі ў Нотынгемскім універсітэце ў 1989 годзе. Яна пражыла ў ЗША дзесяць гадоў, а ў 1997 годзе атрымала ступень доктара філасофіі ва ўніверсітэце Дзюка. У 1999 годзе атрымала ступень доктара філасофіі ва Упсальскім ўніверсітэце. Яна пісала публікацыі пра ўзаемасувязь літаратуры і грамадства і пісала пра Марселя Пруста, Гюстава Флобера і Джэймса Джойса .

 Кар’ера 
Даніус была літаратурным крытыкам шведскай штодзённай газеты «Dagens Nyheter» з 1986 года  У 2008 годзе яна стала прафесарам эстэтыкі ва ўніверсітэце Седэрцёрна і дацэнтам літаратуры ва Упсальскім ўніверсітэце. З 2010 года яна была выканаўчым членам Каралеўскай акадэміі пісьмаў а ў 2013 годзе стала прафесарам літаратурных навук у Стакгольмскім універсітэце.
міні|Даніус абвяшчае лаўрэата Нобелеўскай прэміі па літаратуры Боб Дылан, 2016.
У сакавіку 2013 года Даніус была абрана ў Шведскую акадэмію, змяніўшы Кнута Анлунда на крэсле 7. Афіцыйная цырымонія ўступлення Даніус на пасаду адбылася ў акадэміі 20 снежня 2013 года.https://www.dn.se/kultur-noje/dn-medarbetare-tar-plats-i-svenska-akademien/ Яна заняла пасаду пастаяннага сакратара акадэміі 1 чэрвеня 2015 замест Пітэра Энглунда.

Яе папрасілі пакінуць пасаду і яна пакінула акадэмію 12 красавіка 2018 на фоне крытыкі ў сувязі са скандалам у акадэміі вакол Жана-Клода Арно, звязаны ў «Me Too». Скандал ператварыўся ў супярэчнасці 2018 года, якія прывялі да адмены Нобелеўскай прэміі па літаратуры ў гэтым годзе і наступнай рэструктурызацыі акадэміі.

Два былыя пастаянныя сакратары, Сцюр Ален і Гарацый Энгдал, назвалі Даніус слабым лідарам у яе вядзенні спраў. 26 лютага 2019 года яна пакінула сваё месца ў Шведскай акадэміі. Гэты крок адбыўся пасля таго, як некалькі членаў акадэміі паспрабавалі замяць скандал, што выклікала адстаўку «з агідай» трох членаў акадэміі. Сара Стрыдсберг таксама пакінула акадэмію ў знак салідарнасці.

 Асабістае жыццё 
Даніус цікавіла мода. На Нобелеўскіх банкетах яна насіла спецыяльна распрацаваныя сукенкі, натхнёныя трыма аўтарамі, якімі яна захаплялася: Марсель Пруст, Анарэ дэ Бальзак і Вірджынія Вульф, якія распрацоўваў Пер Энгшэдэн. Гэтыя сукенкі прыцягнулі ўвагу СМІ. Адзенне ў цэлым таксама прыцягвала ўвагу, асабліва блуза з гальштукам, якая выклікала вялікую цікавасць у сувязі з крызісам у Шведскай акадэміі.

З 1989 па 2010 год яна была замужам за аўтарам Стэфанам Джонсанам, у іх нарадзіўся сын Леў.

Даніус памерла 12 кастрычніка 2019 г. ва ўзросце 57 гадоў, пасля таго як некалькі гадоў пакутавала на рак малочнай залозы.

 Бібліяграфія 
 Försök om litteratur, Стакгольм: Bonnier, 1998. .
 Prousts motor, Стакгольм: Bonnier, 2000.ISBN 9789100571061 .
 Пачуцці мадэрнізму: тэхналогіі, успрыманне і эстэтыка, Ітака: Cornell University Press, 2002.ISBN 0-8014-3899-3 .
 Проза свету: Флабер і мастацтва рабіць рэчы бачнымі, Упсала: Acta Universitatis Upsaliensis, 2006.ISBN 91-554-6599-4
 Галасы: сучаснае керамічнае мастацтва са Швецыі, Стакгольм: Carlsson, 2006.ISBN 91-7203-778-4 .
 Пруст-Веніямін : om fotografin, 2011.ISBN 978-91-86883-05-8 .
 Näsa för nyheter : essä om James Joyce, 2013.ISBN 978-91-87219-02-3 .
 Den blå tvålen: Romanen och konsten att göra saker och ting synliga, 2013.ISBN 978-91-0-012049-8 .
 Husmoderns död och andra texter, Стакгольм: Bonnier, 2014.ISBN 9789100171971 .
 Ом Боб Дылан, 2018.ISBN 9789100177812 .

 Літаратура 
 Sara Danius at Svenskt kvinnobiografiskt lexikon

Катэгорыя:Жанчыны-філосафы
Катэгорыя:Выкладчыкі Упсальскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Выкладчыкі Стакгольмскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Эстэтыкі
Катэгорыя:Члены Шведскай акадэміі
Катэгорыя:Памерлі ад раку малочнай залозы
Катэгорыя:Эстэтыка
Катэгорыя:Філосафы XXI стагоддзя