Хлапаманія

Хлапаманія — рух маладых прадстаўнікоў шляхецкага саслоўя сярэдзіны XIX стагоддзя ў Польшчы, Правабярэжнай Украіне, Беларусі і Літве, якія адмаўляліся ад сацыяльнай і культурнай салідарнасці са сваім саслоўем і імкнуліся аб’яднацца з мясцовым сялянствам. З польскага боку тэрмін насіў зневажальны характарШыдлоўскі, С. А.  Культура прывілеяванага саслоўя Беларусі: 1795—1864 гг. / С. А. Шыдлоўскі. — Мінск : Беларус. навука, 2011. - 168 с. — ISBN 978-985-08-1241-4 - с. 101.

Паводле сведчанняў Міхаіла Каяловіча, у Беларусі рух насіў пераважна дэмагагічны характар і праяўляўся ў пераапрананні ў сялянскую вопратку і агітацыі беларускіх сялян у бок згоды з панамі. Разам з тым ён адзначае, што ў руху існавала плынь, якая выступала супраць паланізацыі беларускіх сялян і лічыла, што «гісторыя выпрацавала для беларусаў асобую нацыянальнасць». Павел Церашковіч да хлапаманіі залічвае і збор этнаграфічных матэрыялаў князем Канстанцінам Радзівілам.

Адным з сімвалаў руху была сялянская вопратка з шэрага сукна (світкі). У прыватнасці, у такую вопратку былі апранутыя арганізатары ўрачыстага пахавання паэта Уладзіслава Сыракомлі ў Вільні ў верасні 1862 года. Сяргей Абламейка лічыць нашэнне сялянскіх світак беларускай патрыятычнай традыцыяй XIX стагоддзя, аналагічнай нашэнню вышыванак у XXI стагоддзі, і адзначае яе праяўленне ў часе паўстання 1863—1864 гадоўСяргей Абламейка. Каліноўскі і палітычнае нараджэньне Беларусі. (Бібліятэка Свабоды. ХХІ стагодзьдзе). — Радыё Свабодная Эўропа / Радыё Свабода, 2020. — 132 с.: іл. - с. 38-41.

«Хлапаман» была адной з мянушак Кастуся КаліноўскагаГерасімчык, В.У. Канстанцін Каліноўскі: асоба і легенда / В. У. Герасімчык. – Гродна :  ТАА «ЮрСаПрынт», 2018. – 229 с. - с. 67.

 Літаратура 
 Церашковіч П. У. Беларусы // Энцыклапедыя Гісторыі Беларусі. — Мінск, 1993. — Т. 1. — С. 471. — ISBN 5-85700-074-2.
 Терешкович П. В. Этническая история Беларуси XIX — начала XX в.: В контексте Центрально-Восточной Европы / П. В. Терешкович. — Мн.: БГУ, 2004. — ISBN 985-485-004-8. — с.79-80

Катэгорыя:Народніцтва