Спіс лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі па літаратуры

Но́белеўская прэ́мія па літаратуры () — прэстыжная ўзнагарода за дасягненні ў галіне літаратуры, якая штогод прысуджаецца Шведскай каралеўскай акадэміяй навук у Стакгольме. Адна з пяці Нобелеўскіх прэмій, заснаваных у 1895 годзе паводле запавету шведскага хіміка Альфрэда Нобеля, які памёр у 1896 годзе. Гэтыя прэміі прысуджаюцца за выдатныя заслугі ў галінах хіміі, фізікі, літаратуры, міру і фізіялогіі або медыцыны.

Нобелеўская прэмія па літаратуры прысуджаецца штогод з 1901 года. Па стане на 2021 год прэмія была прысуджана 118 лаўрэатам, з іх 16 — жанчыны. Усяго 8 разоў узнагароджанне не праводзілася: у 1914, 1918, 1935, 1940—1943 гадах, 2018 (уручана ў 2019). Першым лаўрэатам у 1901 годзе стаў французскі паэт і эсэіст Сюлі-Прудом. За ўсе гады існавання прэміі ўсяго 4 разы яна ўручалася адначасова двум лаўрэатам: у 1904, 1917, 1966 і 1974 гадах. На думку сталага сакратара Шведскай акадэміі Петэра Энглунда, гэта абумоўлена прыродай літаратуры — у адрозненне ад навукі ці сумежных галін, дзе можна працаваць разам.

 Адбор кандыдатаў 
Паводле статута Нобелеўскага фонду, высоўваць кандыдатаў на прэмію па літаратуры могуць наступныя асобы:

 члены Шведскай каралеўскай акадэміі навук;
 прафесары літаратуры і мовазнаўства з вышэйшых навучальных устаноў;
 лаўрэаты Нобелеўскай прэміі па літаратуры;
 старшыні аўтарскіх саюзаў, якія прадстаўляюць літаратурную творчасць у адпаведных краінах.

Ацэнку заяў і адбор кандыдатаў робіць Нобелеўскі камітэт па літаратуры. З іх ліку Шведская акадэмія абірае лаўрэатаў.

 Лаўрэаты 

1901—1910 • 1911—1920 • 1921—1930 • 1931—1940 • 1941—1950 • 1951—1960 • 1961—1970 • 1971—1980 • 1981—1990 • 1991—2000 • 2001—2010 • 2011—2020 • 2021—…

 1901—1910 
ГодПартрэтКраіна, лаўрэатАбгрунтаванне ўзнагароды# 1901 90px|Сюлі-Прудом  Сюлі-Прудом 
У асаблівым прызнанні яго паэтычных твораў, што сведчаць пра высокі ідэалізм, мастацкую дасканаласць і рэдкае спалучэнне якасцяў сэрца і інтэлекту 1902 90px|Тэадор Момзен  Тэадор Момзен 
Аднаму з выбітных гістарычных пісьменнікаў, пяру якога належыць такая манументальная праца, як «Рымская гісторыя» 1903 90px|Б’ёрнсцернэ Б’ёрнсан  Б’ёрнсцернэ Б’ёрнсан 
Як даніна павагі яго высакароднай, пышнай і рознабаковай паэзіі, што заўсёды адрознівалася свежасцю натхнення і рэдкай чысцінёй духа 1904 90px|Фрэдэрык Містраль  Фрэдэрык Містраль(1/2 прэміі) 
У знак прызнання свежай арыгінальнасці і сапраўднага натхнення яго паэтычных твораў, што нібы адлюстроўваюць прыродныя краявіды і спрадвечны дух яго народа, а таксама за яго значную працу ў якасці правансальскага філолага 90px|Хасэ Эчэгерай-і-Эйсагірэ  Хасэ Эчэгерай-і-Эйсагірэ(1/2 прэміі) 
У знак прызнання шматлікіх і бліскучых кампазіцый, якія ў індывідуальнай і арыгінальнай манеры адрадзілі выдатныя традыцыі іспанскай драматургіі 1905 90px|Генрык Сянкевіч  Генрык Сянкевіч 
За выбітныя заслугі ў галіне эпасу 1906 90px|Джазуэ Кардучы  Джазуэ Кардучы 
Не толькі за глыбокія веды і крытычны розум, а перш за ўсё за творчую энергію, свежасць стылю і лірычную сілу, характэрную для яго паэтычных шэдэўраў 1907 90px|Рэдзьярд Кіплінг  Рэдзьярд Кіплінг 
Улічваючы назіральнасць, арыгінальнасць уяўлення, жвавасць ідэй і выдатны талент да аповеда, якія характарызуюць творы гэтага сусветна вядомага аўтара 1908 90px|Рудольф Эйкен  Рудольф Эйкен 
У знак прызнання яго сур’ёзных пошукаў праўды, яго пранікнёнай сілы мыслення, шырокага круга гледжання, а таксама цеплыні і сілы, з якой у сваіх шматлікіх працах ён апраўдаў і распрацаваў ідэалістычную філасофію жыцця 1909 90px|Сельма Лагерлёф  Сельма Лагерлёф 
У знак удзячнасці за высокі ідэалізм, яркае ўяўленне і духоўнае ўспрыманне, якія характарызуюць яе творы 1910 90px|Паўль Гайзэ  Паўль Гайзэ 
За мастацкасць, ідэалізм, якія ён дэманстраваў на працягу свайго шматгадовага і прадуктыўнага творчага шляху як лірычны паэт, драматург, раманіст, аўтар сусветна вядомых навел

 1911—1920 
ГодПартрэтКраіна, лаўрэатАбгрунтаванне ўзнагароды# 1911 90px|Марыс Метэрлінк  Марыс Метэрлінк 
У знак удзячнасці за яго шматбаковую літаратурную дзейнасць, і асабліва за драматычныя творы, якія адзначаюцца багатым уяўленнем і паэтычнай фантазіяй, што паказана часам пад выглядам казкі, глыбокага натхнення, і загадкавым чынам яны звяртаюцца да ўласных пачуццяў чытачоў і стымулююць іх уяўленне 1912 90px|Герхарт Гаўптман  Герхарт Гаўптман 
Перадусім у знак прызнання плённай, разнастайнай і выбітнай дзейнасці ў галіне драматычнага мастацтва 1913 90px|Рабіндранат Тагор  Рабіндранат Тагор 
За глыбока адчувальныя, свежыя і прыгожыя вершы, з дапамогай якіх ён з неперасягненым майстэрствам зрабіў сваю паэтычную думку, выяўленую яго ўласнымі англійскімі словамі, часткай заходняй літаратуры 1914 Прэмія не прысуджалася Грашовыя сродкі ўключаны ў спецфонд секцыі 1915 90px|Рамэн Ралан  Рамэн Ралан 
Як даніна павагі высокага ідэалізму яго літаратурных твораў, а таксама спагадзе і любові да праўды, з якімі ён апісваў розныя тыпы людзей 1916 90px|Вернер фон Хейдэнстам  Вернер фон Хейдэнстам 
У знак прызнання яго значэння, як найславутага прадстаўніка новай эпохі ў сусветнай літаратуры 1917 90px|Карл Г’елеруп  Карл Г’елеруп(1/2 прэміі) 
За разнастайную паэтычную творчасць і ўзнёслыя ідэалы 90px|Генрык Пантопідан  Генрык Пантопідан(1/2 прэміі) 
За праўдзівае апісанне сучаснага жыцця Даніі 1918 Прэмія не прысуджалася Грашовыя сродкі ўключаны ў спецфонд секцыі 1919 90px|Карл Шпітэлер  Карл Шпітэлер 
За непараўнальны эпас «Алімпійская вясна» 1920 90px|Кнут Гамсун  Кнут Гамсун 
За яго манументальную працу «Плады зямлі»

 1921—1930 
ГодПартрэтКраіна, лаўрэатАбгрунтаванне ўзнагароды# 1921 90px|Анатоль Франс  Анатоль Франс 
За бліскучыя літаратурныя дасягненні, адзначаныя вытанчанасцю стылю, глыбока выпакутаваным гуманізмам і праўдзіва гальскім тэмпераментам 1922 90px|Хасінта Бенавентэ-і-Марцінес  Хасінта Бенавентэ-і-Марцінес 
За бліскучае майстэрства, з якім ён працягнуў хвалебныя традыцыі іспанскай драмы 1923 90px|Уільям Ейтс  Уільям Ейтс 
За натхнёную паэтычную творчасць, што перадае ў высокамастацкай форме нацыянальны дух 1924 90px|Уладзіслаў Рэймант  Уладзіслаў Рэймант 
За выбітны нацыянальны эпас — раман «Мужыкі» 1925 90px|Бернард Шоу  Бернард Шоу 
За творчасць, адзначаную ідэалізмам і гуманізмам, за іскрыстую сатыру, якая часта спалучаецца з выключнай паэтычнай прыгажосцю 1926 90px|Грацыя Дэледа  Грацыя Дэледа 
За яе ідэалістычна натхнёныя творы, якія з пластычнай яснасцю малююць жыццё на яе родным востраве і з глыбінёй і спачуваннем вырашаюць чалавечыя праблемы ў цэлым 1927 90px|Анры Бергсон  Анры Бергсон 
У знак прызнання яго яркіх і жыццесцвярджальных ідэй, а таксама за тое выключнае майстэрства, з якім гэтыя ідэі былі ўвасоблены 1928 90px|Сігрыд Унсет  Сігрыд Унсет 
За запамінальнае апісанне скандынаўскага сярэднявечча 1929 90px|Томас Ман  Томас Ман 
Перадусім, за вялікі раман «Будэнброкі», які стаў класікай сучаснай літаратуры, і папулярнасць якога няўхільна расце 1930 90px|Сінклер Льюіс  Сінклер Льюіс 
За магутнае і выразнае мастацтва аповеда і за рэдкае ўменне з сатырай і гумарам ствараць новыя тыпы і характары

 1931—1940 
ГодПартрэтКраіна, лаўрэатАбгрунтаванне ўзнагароды# 1931 90px|Эрык Аксель Карлфельт  Эрык Карлфельт 
За яго паэзію 1932 90px|Джон Галсуорсі  Джон Галсуорсі 
За высокае мастацтва аповеда, вяршыняй якога з’яўляецца «Сага аб Фарсайтах» 1933 90px|Іван Бунін Іван Бунін (нарадзіўся ў Расійскай імперыі) 
За строгае майстэрства, з якім ён развівае традыцыі рускай класічнай прозы 1934 90px|Луіджы Пірандэла  Луіджы Пірандэла 
За творчую адвагу і вынаходлівасць у адраджэнні драматургічнага і сцэнічнага мастацтва 1935 Прэмія не прысуджалася Грашовыя сродкі ўключаны ў спецфонд секцыі (2/3) і Нобелеўскі фонд (1/3) 1936 90px|Юджын О’Ніл  Юджын О’Ніл 
За сілу ўздзеяння, праўдзівасць і глыбіню драматычных твораў, што па-новаму тлумачаць жанр трагедыі 1937 90px|Ражэ Мартэн дзю Гар  Ражэ Мартэн дзю Гар 
За мастацкую сілу і праўду ў выяўленні чалавека і найбольш істотных бакоў сучаснага жыцця 1938 90px|Перл Бак  Перл Бак 
За шматграннае, сапраўды эпічнае апісанне жыцця кітайскіх сялян і за біяграфічныя шэдэўры 1939 90px|Франс Сіланпя  Франс Сіланпя 
За глыбокае пранікненне ў жыццё фінскіх сялян і цудоўнае апісанне іх звычаяў і сувязі з прыродай 1940 Прэмія не прысуджалася Грашовыя сродкі ўключаны ў спецфонд секцыі (2/3) і Нобелеўскі фонд (1/3)

 1941—1950 
ГодПартрэтКраіна, лаўрэатАбгрунтаванне ўзнагароды# 1941 Прэмія не прысуджалася Грашовыя сродкі ўключаны ў спецфонд секцыі (2/3) і Нобелеўскі фонд (1/3) 1942 1943 1944 90px|Іаганес Енсен  Іаганес Енсен 
За рэдкую сілу і багацце паэтычнага ўяўлення ў спалучэнні з інтэлектуальнай дапытлівасцю і самабытнасцю творчага стылю 1945 90px|Габрыела Містраль  Габрыела Містраль 
За паэзію праўдзівага пачуцця, што зрабіла яе імя знакам ідэалістычнага памкнення для ўсёй Лацінскай Амерыкі 1946 90px|Герман Гесэ  Герман Гесэ 
За натхнёную творчасць, у якой выяўляюцца класічныя ідэалы гуманізму, а таксама за бліскучы стыль 1947 90px|Андрэ Жыд  Андрэ Жыд 
За глыбокія і мастацка значныя творы, у якіх чалавечыя праблемы пададзены з адважнай любоўю да праўды і глыбокай псіхалагічнай праніклівасцю 1948 90px|Томас Эліят  Томас Эліят 
За выбітны наватарскі ўнёсак у сучасную паэзію 1949 90px|Уільям Фолкнер  Уільям Фолкнер 
За яго значны і з мастацкага пункту погляду ўнікальны ўнёсак у развіццё сучаснага амерыканскага рамана 1950 90px|Бертран Расел  Бертран Расел 
У знак прызнання яго разнастайных і значных твораў, у якіх ён бароніць гуманітарныя ідэалы і волю думкі

 1951—1960 
ГодПартрэтКраіна, лаўрэатАбгрунтаванне ўзнагароды# 1951 90px|Пер Лагерквіст  Пер Лагерквіст 
За мастацкую сілу і абсалютную незалежнасць меркаванняў пісьменніка, які шукаў адказы на вечныя пытанні, што стаяць перад чалавецтвам 1952 90px|Франсуа Марыяк  Франсуа Марыяк 
За глыбокае духоўнае прасвятленне і мастацкую сілу, з якой ён у сваіх раманах адлюстраваў драму чалавечага жыцця 1953 90px|Уінстан Чэрчыль  Уінстан Чэрчыль 
За яго высокае мастацтва гістарычнага і біяграфічнага апісання, а таксама за бліскучае прамоўніцтва ў абарону ўзнёслых чалавечых каштоўнасцяў 1954 90px|Эрнэст Хемінгуэй  Эрнэст Хемінгуэй 
За яго высокае майстэрства ў мастацтве аповеда, прадэманстраванае нядаўна ў «Старым і моры», і за ўплыў, які ён зрабіў на сучасны стыль 1955 90px|Хальдаўр Лакснес  Хальдаўр Лакснес 
За яркую эпічную сілу, якая адрадзіла вялікае апавядальнае мастацтва Ісландыі 1956 90px|Хуан Хіменес  Хуан Хіменес 
За лірычную паэзію, узор высокага духу і мастацкай чысціні ў іспанскай паэзіі 1957 90px|Альбер Камю  Альбер Камю 
За велізарны ўнёсак у літаратуру, якая з дальнабачнай сур’ёзнасцю асвятляе праблемы чалавечага сумлення ў наш час 1958 90px|Барыс Пастарнак  Барыс Пастарнак 
За значныя дасягненні як у сучаснай лірычнай паэзіі, так і ў галіне вялікай рускай эпічнай традыцыі 1959 90px|Сальваторэ Квазімада  Сальваторэ Квазімада 
За лірычную паэзію, якая з класічнай жвавасцю выяўляе трагічны досвед нашага часу 1960 90px|Сен-Жон Перс  Сен-Жон Перс 
За ўзвышанасць і вобразнасць, якія сродкамі паэзіі адлюстроўваюць акалічнасці нашага часу

 1961—1970 
ГодПартрэтКраіна, лаўрэатАбгрунтаванне ўзнагароды# 1961 90px|Іва Андрыч  Іва Андрыч 
За сілу эпічнага таленту, што дазволіла ва ўсёй паўнаце раскрыць чалавечыя лёсы і праблемы, звязаныя з гісторыяй яго краіны 1962 90px|Джон Стэйнбек  Джон Стэйнбек 
За рэалістычны і паэтычны талент, што спалучаецца з мяккім гумарам і вострым сацыяльным бачаннем 1963 90px|Гіоргас Сеферыс  Гіоргас Сеферыс 
За выбітныя лірычныя творы, насычаныя пакланеннем перад светам старажытных элінаў 1964 90px|Жан-Поль Сартр  Жан-Поль Сартр 
За багатую ідэямі, пранізаную духам волі і пошукамі праўды творчасць, што аказала велізарны ўплыў на наш час 1965 90px|Міхаіл Шолахаў  Міхаіл Шолахаў 
За мастацкую сілу і цэласнасць эпасу пра данское казацтва ў пераломны для Расіі час 1966 90px|Шмуэль Агнон  Шмуэль Агнон(1/2 прэміі) 
За глыбока арыгінальнае мастацтва аповеда, навеянае яўрэйскімі народнымі матывамі 90px|Нэлі Закс  Нэлі Закс(1/2 прэміі) 
За выбітныя лірычныя і драматычныя творы, што даследуюць лёс яўрэйскага народа 1967 90px|Мігель Астурыяс  Мігель Астурыяс 
За яркае творчае дасягненне, у аснове якога ляжыць цікавасць да звычаяў і традыцый індзейцаў Лацінскай Амерыкі 1968 90px|Кавабата Ясунары  Кавабата Ясунары 
За пісьменніцкае майстэрства, якое перадае існасць японскай свядомасці 1969 90px|Сэмюэл Бекет  Сэмюэл Бекет 
За наватарскія творы ў прозе і драматургіі, у якіх трагізм сучаснага чалавека робіцца яго трыумфам 1970 90px|Аляксандр Салжаніцын  Аляксандр Салжаніцын 
За маральную сілу, з якой ён ішоў за неадменнымі традыцыямі рускай літаратуры

 1971—1980 
ГодПартрэтКраіна, лаўрэатАбгрунтаванне ўзнагароды# 1971 90px|Пабла Нэруда  Пабла Нэруда 
За паэзію, якая са звышнатуральнай сілай увасобіла ў сабе лёс цэлага кантынента 1972 90px|Генрых Бёль  Генрых Бёль 
За творчасць, у якой спалучаецца шырокі ахоп рэчаіснасці з высокім мастацтвам стварэння характараў і якая стала важкім унёскам у адраджэнне нямецкай літаратуры 1973 90px|Патрык Уайт  Патрык Уайт 
За эпічнае і псіхалагічнае майстэрства, дзякуючы якому быў адкрыты новы літаратурны мацярык 1974 90px|Эйвінд Юнсан  Эйвінд Юнсан(1/2 прэміі) 
За апавядальнае мастацтва, якое прадбачыць прастору і час і служыць волі 90px|Хары Марцінсан  Хары Марцінсан(1/2 прэміі) 
За творчасць, у якой ёсць усё — ад кроплі расы да космасу 1975 90px|Эўджэніа Мантале  Эўджэніа Мантале 
За выбітныя дасягненні ў паэзіі, вызначаныя велізарнай пранікнёнасцю і асвятленнем праўдзівага, без ілюзій, погляду на жыццё 1976 90px|Сол Белау  Сол Белау 
За гуманізм і тонкі аналіз сучаснай культуры, якія спалучаюцца ў яго творчасці 1977 90px|Вісентэ Алейксандрэ  Вісентэ Алейксандрэ 
За выбітную паэтычную творчасць, якая адлюстроўвае становішча чалавека ў космасе і сучасным грамадстве і ў той жа час уяўляе сабой велічнае сведчанне адраджэння традыцый іспанскай паэзіі ў перыяд паміж сусветнымі войнамі 1978 90px|Ісаак Башэвіс Зінгер   Ісаак Башэвіс Зінгер 
За эмацыйнае мастацтва аповеда, якое, ідучы сваімі каранямі ў польска-яўрэйскія культурныя традыцыі, уздымае вечныя пытанні 1979 90px|Адысеяс Элітыс  Адысеяс Элітыс 
За паэтычную творчасць, якая ў рэчышчы грэчаскай традыцыі, з пачуццёвай сілай і інтэлектуальнай праніклівасцю малюе змаганне сучаснага чалавека за волю і незалежнасць 1980 90px|Чэслаў Мілаш   Чэслаў Мілаш 
Хто з бескампраміснай дальнабачнасцю агучвае адкрыты стан чалавека ў свеце жорсткіх канфліктаў

 1981—1990 
ГодПартрэтКраіна, лаўрэатАбгрунтаванне ўзнагароды# 1981 90px|Эліяс Канеці  Эліяс Канеці 
За творы, адзначаныя шырокім даляглядам, багаццем ідэй і мастацкай сілай 1982 90px|Габрыэль Гарсія Маркес  Габрыэль Гарсія Маркес 
За раманы і аповеды, у якіх фантазія і рэальнасць, злучаючыся, адлюстроўваюць жыццё і канфлікты цэлага кантынента 1983 90px|Уільям Голдынг  Уільям Голдынг 
За яго раманы, якія з празорлівасцю рэалістычнага апавядання і разнастайнасцю і ўніверсальнасцю міфа асвятляюць становішча чалавека ў сучасным свеце 1984 90px|Яраслаў Сейферт  Яраслаў Сейферт 
За паэзію, якая надзелена свежасцю, пачуццёвасцю і багатай вынаходлівасцю, што дае вызваленчы вобраз нязломнага духу і шматграннасці чалавека 1985 90px|Клод Сімон  Клод Сімон 
Хто ў сваім рамане спалучае творчасць паэта і мастака з паглыбленым усведамленнем часу ў адлюстраванні чалавечага стану 1986 90px|Воле Шайінка  Воле Шайінка 
Хто ў шырокай культурнай перспектыве і з паэтычным адценнем фармуе драму існавання 1987 90px|Іосіф Бродскі  Іосіф Бродскі 
За ўсёахопную творчасць, прасякнутую выразнасцю думкі і палкасцю паэзіі 1988 90px|Нагіб Махфуз  Нагіб Махфуз 
Які дзякуючы сваім творам, багатым на нюансы — то празорліва рэалістычным, то задзірліва неадназначным, — сфармаваў арабскае апавядальнае мастацтва, што ўжываецца да ўсяго чалавецтва 1989 90px|Каміла Хасэ Села  Каміла Хасэ Села 
За выразную і магутную прозу, якая спачувальна і чулліва апісвае чалавечыя слабасці 1990 90px|Актавіа Пас  Актавіа Пас 
За палкія ўсёахопныя творы, адзначаныя пачуццёвым інтэлектам і гуманістычнай цэльнасцю

 1991—2000 
ГодПартрэтКраіна, лаўрэатАбгрунтаванне ўзнагароды# 1991 90px|Надзін Гордымер  Надзін Гордымер 
За тое, што сваім пышным эпасам прынесла велізарную карысць чалавецтву 1992 90px|Дэрэк Уолкат  Дэрэк Уолкат 
За яркую паэтычную творчасць вялікай яркасці, падмацаванай гістарычным бачаннем у выніку мультыкультурнай прыхільнасці 1993 90px|Тоні Морысан  Тоні Морысан 
Хто ў раманах, якія адрозніваюцца дальнабачнай сілай і паэтычным значэннем, дае жыццё істотнаму аспекту амерыканскай рэчаіснасці 1994 90px|Кэндзабура Оэ  Кэндзабура Оэ 
За тое, што ён з паэтычнай сілай стварыў выдуманы свет, у якім рэальнасць і міф, яднаючыся, уяўляюць трывожную карціну сённяшніх чалавечых нягод 1995 90px|Шэймас Хіні  Шэймас Хіні 
За лірычную прыгажосць і этычную глыбіню паэзіі, што адчыняе перад намі дзіўныя будні і якая ажыўляе мінулае 1996 90px|Віслава Шымборска  Віслава Шымборска 
За паэзію, якая з іранічнай дакладнасцю дазваляе гістарычнаму і біялагічнаму кантэксту выявіцца ў фрагментах чалавечай рэальнасці 1997 90px|Дарыа Фо  Дарыа Фо 
За тое, што ён, пераймаючы сярэднявечным блазнам, ганіць уладу і аўтарытэт і бароніць годнасць прыгнечаных 1998 90px|Жазэ Сарамагу  Жазэ Сарамагу 
Хто з прыпавесцямі, падмацаванымі ўяўленнем, спачуваннем і іроніяй, пастаянна дазваляе нам яшчэ раз спасцігнуць няўлоўную рэальнасць 1999 90px|Гюнтэр Грас  Гюнтэр Грас 
Чые вясёлыя чорныя байкі адлюстроўваюць забыты твар гісторыі 2000 90px|Гаа Сінцянь  Гаа Сінцянь 
За твор усеагульнай абгрунтаванасці, горкага разумення і моўнай вынаходлівасці, які адкрыў новыя шляхі для кітайскага рамана і драматургіі

 2001—2010 
ГодПартрэтКраіна, лаўрэатАбгрунтаванне ўзнагароды# 2001 90px|Відзьядхар Найпал  Відзьядхар Найпал 
За непахісную сумленнасць, што прымушае нас задумацца над фактамі, якія абмяркоўваць звычайна не прынята 2002 90px|Імрэ Кертэс  Імрэ Кертэс 
За тое, што ў сваёй творчасці Кертэс дае адказ на пытанне пра тое, як індывід можа працягваць жыць і думаць у эпоху, калі грамадства ўсё актыўней падначальвае сабе асобу 2003 90px|Джон Кутзее  Джон Кутзее 
За стварэнне незлічонай колькасці абліччаў дзіўных сітуацый з удзелам чужых 2004 90px|Эльфрыдэ Елінек  Эльфрыдэ Елінек 
За яе музычную плынь галасоў і водгаласкаў у раманах і п’есах, якія з незвычайным моўным запалам раскрываюць абсурднасць сацыяльных клішэ і іх падпарадкавальную сілу 2005 90px|Гаральд Пінтэр  Гаральд Пінтэр 
За тое, што ў сваіх п’есах прыадчыняе прорву, што ляжыць пад мітуснёй штодзённасці, і ўрываецца ў катавальні прыгнёту 2006 90px|Архан Памук  Архан Памук 
За тое, што ў пошуках меланхалічнай душы роднага горада знайшоў новыя знакі для сутыкнення і перапляцення культур 2007 90px|Дорыс Лесінг  Дорыс Лесінг 
Тая эпістка жаночага досведу, якая са скептыцызмам, агнём і далягляднай сілай падвяргае ўважліваму агляду падзеленую цывілізацыю 2008 90px|Гюстаў ле Клезіё   Гюстаў ле Клезіё 
Аўтар новых адыходаў, паэтычных прыгод і пачуццёвага экстазу, даследчык чалавецтва, якое знаходзіцца за межамі і ніжэй пануючай цывілізацыі 2009 90px|Герта Мюлер  Герта Мюлер 
Хто з засяроджанасцю ў паэзіі і шчырасцю ў прозе апісвае жыццё бяздольных 2010 90px|Марыа Варгас Льёса  Марыа Варгас Льёса 
За картаграфію структуры ўлады і яркія выявы супраціву, паўстанні і паразы індывіда

 2011—2020 
ГодПартрэтКраіна, лаўрэатАбгрунтаванне ўзнагароды# 2011 90px|Тумас Транстромер  Тумас Транстромер 
За дакладныя і багатыя выявы, якія далі чытачам па-новаму зірнуць на рэальны мір 2012 90px|Мо Янь  Мо Янь 
За яго агаламшальны рэалізм, які яднае народныя казкі з сучаснасцю 2013 90px|Эліс Манро  Эліс Манро 
Майстру сучаснага кароткага аповеда 2014 90px|Патрык Мадыяно  Патрык Мадыяно 
За мастацтва памяці, з дапамогай якога ён расказаў пра самыя неспасціжныя чалавечыя лёсы і жыццёвы свет акупацыі 2015 90px|Святлана Алексіевіч  Святлана Алексіевіч 
За яе шматгалосую творчасць — помнік пакуце і мужнасці нашага часу 2016 90px|Боб Дылан  Боб Дылан 
За стварэнне новых паэтычных выразаў у вялікай амерыканскай песеннай традыцыі 2017 90px|Кадзуа Ісігура  Кадзуа Ісігура 
Які ў раманах вялікай эмацыйнай сілы адкрыў прорву пад нашым ілюзорным пачуццём сувязі са светам 2018 90px|Вольга Такарчук  Вольга ТакарчукПрэмія была ўручана ў 2019 годзе.''' 
За апавядальнае ўяўленне, якое з энцыклапедычным запалам уяўляе скрыжаванне меж як форму жыцця 2019 90px|Петэр Гандке  Петэр Гандке 
За ўплывовую працу, якая з дапамогай моўнай вынаходлівасці даследавала перыферыю і спецыфіку чалавечага досведу 2020 90px|Луіза Глюк  Луіза Глюк 
За беспамылковы паэтычны голас, які сваёй строгай прыгажосцю робіць індывідуальнае існаванне ўніверсальным

 2021—… 
ГодПартрэтКраіна, лаўрэатАбгрунтаванне ўзнагароды# 2021 90px|Абдулразак Гурна  Абдулразак Гурна 
За яго бескампраміснае і спачувальнае даследаванне наступстваў каланіялізму і лёсу бежанца ў прорве паміж культурамі і кантынентамі 2022 90px|Анні Эрно  Анні Эрно 
За мужнасць і клінічную вастрыню, з якімі яна раскрывае карані, адчужанасць і калектыўныя абмежаванні асабістай памяці 2023 90px|Юн Фосэ  Юн Фосэ 
За наватарскія п’есы і прозу, у якіх ён "даваў голас невыказнаму 2024 90px|Хан Ган  Хан Ган 
За яе насычаную паэтычную кампазіцыю, якая супрацьстаіць гістарычным траўмам і раскрывае далікатнасць чалавечага жыцця 2025 90px|Ласла Краснагаркаі  Ласла Краснагаркаі 
За яго пераканаўчую і празорлівую творчасць, якая ва ўмовах апакаліптычнага жаху зноў пацвярджае сілу мастацтва

 Цікавыя факты 
 Два чалавекі адмовіліся ад Нобелеўскай прэміі па літаратуры: у 1958 годзе — Барыс Пастэрнак, «Спачатку прыняў, а потым па прычыне пераследу ўладаў сваёй краіны (Савецкага Саюза) адмовіўся ад прэміі»; у 1964 годзе — Жан-Поль Сартр, адмовіўся ад прэміі, таму што ён паслядоўна адмаўляўся ад усіх афіцыйных узнагарод.
 На сённяшні дзень самым маладым лаўрэатам прэміі з’яўляецца Рэдзьярд Кіплінг, найбольш вядомы па «Кнізе джунгляў», якому ў 1907 годзе быў 41 год, калі яму была прысуджана літаратурная прэмія. Найстарэйшым лаўрэатам Нобелеўскай прэміі па літаратуры на сённяшні дзень з’яўляецца Дорыс Лесінг, якой у 2007 годзе было 88 гадоў.
 У 1931 годзе Нобелеўская прэмія па літаратуры была прысуджана Эрыку Карлфельту пасмяротна. З 1974 года Статут Нобелеўскага фонду прадугледжвае, што Нобелеўская прэмія не можа прысуджацца пасмяротна, калі толькі смерць не наступіла пасля абвяшчэння Нобелеўскай прэміі.
 Пры ўручэнні прэміі вядомы толькі імёны лаўрэатаў. Усе іншыя намінацыі і меркаванні чальцоў Нобелеўскага камітэта па літаратуры трымаюцца ў сакрэце цягам .

 Заўвагі 

 Спасылкі 

 Афіцыйны сайт Шведскай каралеўскай акадэміі навук
 Афіцыйны сайт Фонду Нобеля
 Нобелеўскія лаўрэаты на сайце Nobelprize.org


Літаратура