Гімн любові

Гімн любові — фрагмент біблейскага Першага ліста да Карынфян святога апостала Паўла (1 Кар. 13:1—13). Гэта  хвалы, а таксама спроба тлумачэння, што такое любоў, праз пералік яе рыс.

Паводле апостала Паўла, дар любові надае сэнс і каштоўнасць усім астатнім . Апостал Павел сцвярджае, што любоў — гэта імкненне да дабра і шчасця. Гэта прынясенне сябе ў бескарыслівы дар, сіла, якая пераадольвае эгаізм («не шукае свайго», 1 Кар. 13:5). Ён таксама падкрэслівае важнасць самой веры праз некрытычны давер («усяму верыць, на ўсё спадзяецца», 1 Кар. 13:7).

«Гімн любові» таксама называюць «Песняй песняў Новага Запавету». У сваю чаргу, Папа Рымскі Бенедыкт XVI у сваёй першай энцыкліцы «» («Deus caritas est», 2005) назваў «Гімн любові» «вялікай хартыяй усёй касцёльнай паслугі».

Тэкст «Гімна любові» ў якасці біблейскага чытання часта суправаджае  шлюбу ў хрысціянскіх цэрквах. Фрагменты і асобныя цытаты з «Гімна любові», а таксама іх парафразы нярэдка выкарыстоўваюцца ў разнастайных мастацкіх творах, у тым ліку ў літаратуры, музыцы і кіно .

 Пераклады на беларускую мову 
Уся Біблія або асобныя яе часткі неаднаразова перакладаліся на беларускую мову, аднак агульнапрынятага і прызнанага ўсімі канфэсіямі перакладу не існуе. Ніжэй змешчаны некаторыя з перакладаў «Гімна любові» на беларускую мову, тэксты перакладаў прыведзены ў арыгінальных варыянтах правапісу.

 Гісторыя 
«Гімн любові» з’яўляецца часткай Першага ліста да Карынфян апостала Паўла.

Першы раз Павел наведаў Карынф пад канец 50 года і заставаўся там каля васямнаццаці месяцаў. За гэты час ён навярнуў у хрысціянства значную колькасць язычнікаў і іудзеяў, арганізаваў жыццё хрысціянскай супольнасці. Аднак, калі Павел ад’ехаў, аказалася, што нованавернутыя хрысціяне не адмовіліся да канца ад старых звычак і былога ладу жыцця. Некаторыя заставаліся пад моцным уплывам язычніцтва, іншыя хацелі вярнуцца ў іўдаізм. Найбольшай праблемай быў удзел у язычніцкіх культах, выпадкі святатацтва падчас Эўхарыстыі, схільнасць да экстатычных станаў, як у містэрыйных культах, сексуальная свабода, а таксама прыняцце язычніцкай філасофіі, асабліва платанізму, што вяло да адкідвання істотнай праўды веры — уваскрашэння цела.

Першае пасланне да Карынфян магчыма было напісана Паўлам восенню 54 года, калі Павел знаходзіўся ў Эфесе падчас другога місійнага падарожжа. Прычынай напісання паслання быў візіт  Хлоіных сямейнікаў і ліст карынфян, у якім яны задавалі апосталу пытанні і выказвалі свае сумненні (1 Кар. 7,1). Адказваючы, Павел згадвае таксама іншыя спрэчкі і рознагалоссе, што былі ў карынфскай супольнасці, найістотнейшым з якіх было пытанне наконт уваскрашэння і вечнага жыцця.

Вакол гісторыі стварэння «Гімна любові» існуе шэраг сумнеўных момантаў, якія можна падзяліць на тры катэгорыі:
 Сумненні адносна часу напісання: некаторыя даследчыкі мяркуюць, што тэкст «Гімна любові» апостал Павел пісаў не адначасова з асноўнай часткай Ліста (, , ).
 Сумненні ў аўтарстве: некаторыя даследчыкі, напрыклад Эрык Л. Ціт, лічылі «Гімн любові» «непаўлавай устаўкай».
 Сумненні ў размяшчэнні Гімна: не выключана, што Гімн можа быць памылкова ўключаны ў змест Ліста ().

 Назва 
«Гімн любові» належыць да характэрнага для Старажытнай Грэцыі жанру гімна, «гімна хвалы найвышэйшай дабрадзейнасці», які пранік у яўрэйскую традыцыю мудрасці (Мдр. 7:22—8:1 і 3 Езд 4:34—40).

У гімне апостал Павел апісвае паняцце любові старажытнагрэчаскім тэрмінам «ἀγάπη», які мае нявызначаную гістарычную этымалогію. У дабіблейскай грэчаскай мове гэты тэрмін амаль ніколі не ўжываўся ў форме назоўніка. Ён выкарыстоўваўся або ў форме дзеяслова (), або ў форме прыметніка (). Дзеяслоўная форма «ἀγαπᾶν» мае мноства значэнняў (праяўляць прыхільнасць, пераконваць, лашчыць, жадаць, быць задаволеным, атрымліваць задавальненне ад нечага і г.д.), але найбольш распаўсюджаным яго значэннем было «праяўляць любоў». Прыметнік «ἀγαπητός» ужываўся, напрыклад, у такіх выразах, як «любімае дзіця», і азначаў «больш любімае, чым астатнія нашчадкі». Форма назоўніка была ўведзена перакладчыкамі Септуагінты пры перакладзе Песні песняў Саламона: тут гэтае слова ўпершыню становіцца тэрмінам, які азначае любоў. А ў Новым Запавеце гэты тэрмін становіцца асноўным для абазначэння любові. Тэрмін «ἀγάπη» не мае нічога агульнага з магічнай сілай «ἐρᾶν» («кахаць»), але ў ім ёсць нешта ад цеплыні «φιλεῖν» («любіць»). У біблейскай грэчаскай мове ён выкарыстоўваецца для адлюстравання любові Бога і зазвычай азначае прывілеяванае становішча чалавека ў вачах Бога, які ўзлюбіў яго па-над усім.

У старажытналацінскіх перакладах і ў Вульгаце выкарыстоўваюцца лацінскія адпаведнікі «caritas» або «dilectio». У «Гімне любові» выкарыстоўваецца менавіта слова «caritas», але апрача гэтага выпадку сустракаецца даволі рэдка. «Caritas» звычайна асацыіруецца з міласэрнасцю і з’яўляецца тэрмінам значна бяднейшым, чым «ἀγάπη».

 Змест 
Гімн складаецца з трох тэматычных частак:
 Вершы 1—3: пра бессэнсоўнасць дароў пры адсутнасці любові
 Вершы 4—7: пра сутнасць любові
 Вершы 8—13: пра нятленнасць любові

 Першая частка 

У 12-м раздзеле Першага ліста да Карынфян, які непасрэдна папярэднічае «Гімну любові», апостал Павел пералічвае дары Святога Духа, што даюцца кожнаму сваё: каму слова мудрасці, каму слова пазнання, ці вера, дар лячэння, каму дар рабіць цуды, каму прароцтва, каму распазнанне духаў, каму гаварыць на розных мовах, а каму іх вытлумачаць (1 Кар. 12:8—10). Завяршаючы размову пра гэтыя дары, аўтар заклікае: «Але імкніцеся да большых дароў, і я пакажу вам шлях яшчэ больш дасканалы» (1 Кар. 12:30). Гэты заклік з’яўляецца ўводзінамі ў тэкст гімна і адначасова арыенцірам да першай яго часткі.

У першай частцы Гімна апостал Павел звяртаецца да любові (), як да найвышэйшага з дароў. Уся частка пабудавана паводле адной мадэлі: аўтар паслядоўна пералічвае дары, якія могуць быць у чалавека, а таксама ўчынкі, якія чалавек можа здзейсніць, — і абвяшчае, што ўсе гэтыя рэчы нішто пры адсутнасці любові. Пераходзячы ад аднаго дару да іншага, апостал прытрымліваецца парадку дароў з пункту гледжання ўзрастання іх значнасці: ад дару гутарыць на мовах («калі я гавару мовамі людзей і анёлаў»), праз інтэлектуальныя дары («калі маю дар прароцтва і спазнаў усе таямніцы, і маю ўсякія веды») і дары, звязаныя з верай («калі маю… паўнату веры, каб перастаўляць горы»), да ўчынкаў бескарыслівага дабра і самаахвяравання («калі раздам усю маёмасць сваю і аддам цела сваё на спаленне»). Такім чынам, паводле апостала Паўла, чалавек можа ўсё выказаць, усё ведаць, усё магчы, але гэта не прынясе яму асабіста ніякай карысці, калі ён не будзе мець у сабе любові. Для Царквы, для грамады веруючых гэтыя дары не губляюць карысці, але тых, хто гэтымі дарамі валодае, яны не задавальняюць.

У першым вершы адметным з’яўляецца слова «цымбалы», якое часта выкарыстоўваецца ў Старым Запавеце, у той час як у Новым Запавеце яно выкарыстоўваецца толькі ў гэтым месцы. У часы Паўла гэта быў інструмент, які выкарыстоўваўся ў язычніцкіх культах, асабліва для пакланення Кібеле і Дыянісу. Па гэтай прычыне  меркаваў, што спасылка на «гулкія цымбалы» мае адносіны да язычніцкага мінулага карынфян, якое таксама згадваецца ў 1 Кар. 12:2 («калі вы былі язычнікамі»). У другім вершы «перасоўванне гор» азначае здзяйсненне немагчымага, знішчэнне любых перашкод на шляху, якімі б вялікімі яны ні былі. Верш сканчваецца высновай «я быў бы нічым», якая паказвае, што хрысціянін існуе толькі дзякуючы любові. У трэцім вершы згадваецца  («kauthesōmāi», але не «kauthesō-māi»), якое ў старажытнасці лічылася самым жорсткім відам пакарання.

 Другая частка 

Другая частка гімна (вершы 4—7) прысвечана пераліку якасцяў любові. Апостал Павел апісвае любоў 15 дзеясловамі, якія ўтвараюць своеасаблівы «кодэкс» паводзін хрысціяніна па адносіне да іншага чалавека. У гэтай частцы гімна пералічваюцца цноты, якія адначасова з’яўляюцца як прычынай, так і вынікам любові — гэта цярплівасць, прабачэнне, пакора, а таксама гатоўнасць рабіць дабро.

Адметным у 4-ым вершы з’яўляецца стар.-грэч. дзеяслоў «χρηστεύεται», які ў беларускіх перакладах зазвычай перадаецца прыметнікамі «ласкавая» або «міласэрная», а Васіль Сёмуха перакладае дзеясловам «умілажальваецца». У грэчаскай мове гэтае слова ўжывалася толькі ў ролі назоўніка () і прыметніка (). Дзеяслоўная ж форма сустракаецца толькі ў біблейскіх тэкстах. Першае задакументаванае выкарыстанне гэтага тэрміну ў форме дзеяслова адносіцца да апакрыфічных Псалмоў Саламона 9, 1 (). У Новым Запавеце гэты тэрмін сустракаецца толькі ў гэтым месцы. Яшчэ два выкарыстанні гэтага дзеяслова можна сустрэць у Клімента Рымскага. Нямецкі тэолаг  выказваў здагадку, што апостал Павел запазычыў гэты тэрмін з Крыніцы Q.

Любоў «доўгацярплівая» (; дзеяслоў) і любоў «ласкавая» (; дзеяслоў) утвараюць своеасаблівую пару. Калі першая якасць — пасіўны аспект любові, то другая — яе актыўны аспект. Любоў «доўгацярплівая» — значыць марудная на гнеў, марудная на крыўду і помсту. Любоў зносіць крыўды, не адказваючы крыўдзіцелю тым жа. Любоў «ласкавая», у сваю чаргу, уяўляе сабой дзейсную характарыстыку любові. Любоў «ласкавая» пастаянна імкнецца аказаць паслугу бліжняму.

Далей ідзе пералік васьмі адмоўных азначэнняў паняцця любові: восем якасцяў, якія ёй не ўласцівы. Гэтыя азначэнні раскрываюць змест паняцця доўгацярпення і маюць між сабой блізкую сувязь. Так, той, хто мае зайздрасць да пераваг іншага чалавека, — той вывышаецца, гаворачы пра свае ўласныя вартасці; той ганарыцца, г. зн. увесь напоўнены пачуццём самаздаволенасці; той пагарджае іншымі. Паводле , адмоўныя азначэнні любові можна падзяліць на дзве групы: першыя чатыры маюць на ўвазе злоўжыванне духоўнымі дарамі, а наступныя чатыры больш адносяцца да хрысціянскага жыцця наогул.

Любоў «не бессаромная» (; дзеяслоў). Пад бессаромнасцю трэба разумець адсутнасць ветлівасці, пачцівасці, якая заўважалася ў некаторых карынфян. Гэта праяўлялася, напрыклад, у тым, што яны часам не давалі гаварыць на богаслужэбных зборах людзям, якія валодалі больш карыснымі для Царквы дарамі, гаворачы ўвесь час самі.

Любоў «не шукае свайго» (). У кожнага з нас ёсць свае правы, але той, хто любіць бліжняга, зусім забываецца на гэтыя правы і клапоціцца толькі пра тое, каб іншыя былі задаволены. Шчасце заключаецца ў тым, каб даваць, і ў тым, каб служыць. Некаторыя ж карынфяне лічылі іначай (што бачна з глаў 6 і 8).

Любоў «не гневаецца» (). Апостал Павел не схільны разглядаць запальчывы, раздражняльны нораў, як нявінную слабасць, але памяшчае яго ў шэраг якасцяў супярэчных любові. Паводле , нішто не можа ў такой ступені зрабіць жорсткім жыццё, пасеяць варожасць, разбурыць святыя сямейныя сувязі, пазбаўляць мужчын іх мужчынскай, спакойнай годнасці, жанчын — сапраўднай жаноцкасці, дзяцей — ласкавай чыстасардэчнасці, як, так званыя, хібнасці характару, пануры, запальчывы, раздражняльны нораў.

Любоў «не памятае зла» (). Гэта значыць, не ставіць іншым у віну зробленае імі зло. У аснове такой адносіны да бліжніх ляжыць перакананне, што ніхто не хоча наўмысна прыносіць шкоду іншаму. Той, хто любіць, давярае іншым людзям.

Любоў «не радуецца несправядлівасці» (), «але радуецца разам з праўдай» (). З гэтага месца зноў пачынаецца пералік станоўчых уласцівасцяў любові. Праўда тут, як і любоў, увасабляецца. Яны — як родныя сёстры: калі праўда радуецца, то з ёю цешыцца і любоў. Нават у выпадку, калі гэтая праўда разыходзіцца з асабістымі меркаваннямі чалавека, любоў вітае яе.

Любоў «усё зносіць» (). Гэта значыць, прабачае ўсе недахопы бліжняга. Пры гэтым, любоў у неабходных выпадках бярэ на сябе ўсе непрыемныя наступствы, якія могуць узнікнуць з такога стаўлення да правіннасцяў людзей.

Любоў «усяму верыць» (). Гэта значыць, заўсёды давярае людзям, спадзеючыся на тое, што найлепшыя пачуцці ні ў кім не могуць заглухнуць назаўжды. Гэты давер служыць асновай для пакрывання чужых недахопаў і заган.

Любоў «на ўсё спадзяецца» (), «усё церпіць» (). Бывае, што для веры ў выпраўленне чалавека ўжо не застаецца месца ў душы таго, хто любіць: сумная рэчаіснасць руйнуе гэтую веру. Але і тады, з падзеннем веры або ўпэўненасці ў выпраўленні бліжняга, сэрца таго, хто любіць, не пакідае надзея на тое, што дабро павінна ў рэшце рэшт перамагчы. Любоў у гэтым спадзяванні на выпраўленне чалавека не стамляецца і цярпліва зносіць усе засмучэнні.

 Трэцяя частка 

Трэцяя частка гімна (вершы 8—13) апавядае пра нятленнасць любові. Асноўная думка гэтай часткі гімна: духоўныя дары знікаюць, а любоў застаецца вечна. Нават найважнейшыя пасля любові цноты — вера і надзея — зазнаюць некаторыя змены, і толькі любоў будзе заўсёды нязменная.

У гэтай частцы гімна апостал Павел праводзіць шэраг супрацьпастаўленняў: у 8-ым вершы — гэта супрацьпастаўленне часовага і вечнага, у вершах 9—10 — частковага і дасканалага, у 11-ым — дзіцячага і дарослага («дзіця» — «муж»), апроч таго праз усю гэтую частку праводзіцца скразная апазіцыя цяперашняга і будучыні («цяпер» — «тады»).

У 12-м вершы апостал гаворыць, што ў цяперашнім жыцці мы спасцігаем боскае, нібыта ў люстраным адлюстраванні. Гэтае параўнанне з часам згубіла сваю актуальнасць, бо сучасныя люстэркі якасна адлюстроўваюць навакольны свет, у той час як у старажытнасці іх рабілі з метала, зазвычай з адшліфаванай да бляску медзі, і адлюстраванне атрымоўвалася скажонае. З гэтай прычыны ў сучасных перакладах фразу «як у люстэрку» () часцей за ўсё перакладаюць выразамі накшталт «як скрозь цьмянае шкло», «як скрозь мутнае шкло».

Выраз «тварам у твар» — гэта семітызм, які азначае блізкі і прамы кантакт. Гэты выраз таксама сустракаецца ў кнізе Быццё (Быц 32:30).

У завяршальным 13-м вершы апостал звяртаецца ад часовых рэчаў да вечных. У папярэдніх вершах ён казаў пра тое, што духоўныя дары з часам скончаць сваё існаванне, цяпер жа ён гаворыць пра тое, што ніколі не знікне і да набыцця чаго, адпаведна, варта імкнуцца. Гэта тры найважнейшыя цноты хрысціянства — вера, надзея і любоў. Аўтар супрацьпастаўляе гэтыя тры цноты тром духоўным дарам, якія ўзгадваліся раней — дару моў, дару прароцтва і дару ведаў. Сярод трох найвышэйшых цнот, апостал Павел падкрэслівае вышэйшасць любові, бо гэта боская цнота. Пра Бога нельга сказаць, што Ён верыць і спадзяецца, але можна сказаць, што Ён — любіць. Любоў належыць да самой Яго сутнасці. Такім чынам, для хрысціяніна любоў — гэта мэта, а вера і надзея — сродкі, якія вядуць да дасягнення гэтай мэты.

 Старажытныя паралелі 
Даследчыкі адзначаюць, што існуе шмат старажытных тэкстаў падобных да «Гімна любові» (зазвычай да пэўных частак гімна). Сярод грэчаскіх тэкстаў найбольш важнымі паралелямі з’яўляюцца:

 Платон, «», 197


Сярод яўрэйскіх тэкстаў сустракаюцца наступныя паралелі:
 Трэцяя кніга Ездры 4:34-40
 Кніга Прытчы Саламонавы 8
 Кніга Прамудрасць Ісуса Сірахава 24
 Кніга Прамудрасці Саламона 7

 Інтэрпрэтацыі 
 Святы Аўгусцін 
Святы Аўгусцін (354—430) звяртаецца да інтэрпрэтацыі «Гімна любові» ў некалькіх сваіх пропаведзях.

У «Пропаведзі 40 па Новым Запавеце» (XC. Ben.) Аўгусцін разбірае прыпавесць пра вясельную гасціну (Мф 22:1—14). Прыпавесць апавядае пра караля, які справіў вяселле для сына і запрасіў шмат гасцей. Калі запрошаныя не прыйшлі, кароль загадаў пайсці і запрасіць усіх сустрэчных — і вяселле напоўнілася гасцямі. Калі кароль увайшоў у залю, то заўважыў чалавека не ў вясельнай вопратцы — і загадаў звязаць яго і выкінуць вон. Паводле Аўгусціна гэтай вясельнай вопраткай і з’яўляецца любоў, апісаная апосталам Паўлам у «Гімне». Да той жа думкі Аўгусцін вяртаецца і ў «Пропаведзі 45 па Новым Запавеце» (XCV. Ben.), дзе разважае над фрагментам пра размнажэнне хлеба (Мк 8:1—9).

У «Пропаведзі 55 па Новым Запавеце» (CV. Ben.) Аўгусцін разглядае прыпавесць пра настойлівага сябра (Лк 11:5—8) і знаходзіць у вобразах хлеба, рыбы і яйка — адпаведна сімвалы любові, веры і надзеі.

 Фама Аквінскі 
Фама Аквінскі (1225—1274) у сваім «Quaestio» з «Secunda Secundae» разглядаў «Гімн любові» з пункту гледжання праблемы так званага «адзінства цнот», ужо пастаўленай у старажытнасці Платонам у «». Сярэднявечны багаслоў задаваўся пытаннем, ці магчымыя вера і надзея без любові (звяртаючыся да 1 Кар 13:13), а таксама якая цнота заслугоўвае звання першай і найвышэйшай («per se — per accidens»). Высновы Фамы Аквінскага заключаюцца ў тым, што цнота любові робіць так, каб абвешчанае верай станавілася любімым і жаданым. 

У «Quaestio» любоў названа «формай веры», а яе аб’ект — «боскім дабром, якое з’яўляецца мэтай веры». У гэтым сэнсе, паводле Фамы, вера без любові перастае быць цнотай; называцца цнотай можа толькі вера, напоўненая любоўю, паколькі ў такім выпадку яна з’яўляецца вытокам усіх добрых спраў, накіраваных на канцавую мэту — сувязь з Богам.

 Ян ад Крыжа 
Ян ад Крыжа (1542—1591) інтэрпрэтуе «Гімн любові» ў трактатах «» (Кніга Другая), «» (Кніга Другая), у тлумачэнні 13 страфы «», а таксама ў тлумачэнні 1 страфы «».

У першым з гэтых твораў іспанскі містык спалучае фрагмент «Гімна», які заклікае Карынфян да сталасці (1 Кар 13:11), з канцэпцыяй «цёмнай ночы душы». Паводле Яна ад Крыжа Бог пасылае на чалавека пакуты і роспач, каб душа «ачысцілася» і наблізілася да «Божай любові». Аднак, прабываючы ў цёмнай ночы, «прагрэсіўныя душы» яшчэ не дасягнулі дасканалага стану духа, таму яны гавораць як дзіця, адчуваюць сябе як дзіця, думаюць як дзіця (1 Кар 13:11) — не толькі ва ўспрыманні жыцця, але і ва ўспрыманні Бога.

З іншага боку, духоўная сталасць азначае поўнае яднанне з Богам. Гэта падкрэсліваецца і ў кнізе «Узыходжанне на гару Кармель» (Кніга Другая, раздзел 9). Аўтар цытуе ўрыўкі Святога Пісання, дзе Бог прамаўляў з хмары (3 Цар 8:10—12; Вых 19:9; Іоў 38:1, 40:1), і тлумачыць, што гэтая хмара сімвалізуе «цемру веры», у якую Бог хаваецца, калі кантактуе з душой. Прыводзячы фрагмент «Гімна любові» пра частковае і дасканалае (1 Кар 13, 10), Ян ад Крыжа сцвярджае, што гэтая заслона ў свой час знікне.

 Сёрэн К’еркегор 
Дацкі філосаф Сёрэн К’еркегор (1813—1855) у другой частцы «» дае разгорнутую інтэрпрэтацыю і аналіз «Гімна любові». К’еркегор факусуе сваю ўвагу ў асноўным на ўрыўках пра тое, што любоў «усяму верыць» (1 Кар 13:7), «на ўсё спадзяецца» (1 Кар 13:7), «не шукае свайго» (1 Кар 13:5) і «ніколі не мінае» (1 Кар 13:8), звязваючы іх з іншым урыўкам з Першага ліста да Карынфян: «любоў будуе» (1 Кар 8:1). Паводле К’еркегора, сапраўдная любоў, апісаная ў «Гімне», можа быць дасягнута праз поўнае «знішчэнне» сябе дзеля іншага чалавека. Тут прысутнічаюць відавочныя спасылкі на сакратаўскую этыку, паводле якой найвышэйшае дабро, якое чалавек робіць для таго, каго любіць, — гэта бескарыслівая (а значыць, і прыхаваная) дапамога быць самім сабой. Параўноўваючы любоў, апісаную ў «Гімне», з каханнем і сяброўствам, К’еркегор звяртае ўвагу на абмежаванасць апошніх у гэтым плане:  К’еркегор стварае даволі выразны і рашучы падзел на пачуццёвую любоў (), якая, па сутнасці, шукае толькі сваё «другое я», і хрысціянскую любоў () яўна этычнага і рэлігійнага характару, якая з’яўляецца «голасам Бога», змяняючы адносіны паміж чалавекам і чалавекам у адносіны паміж чалавекам, Богам, як цэнтрам, і іншым чалавекам.

Важна, тым не менш, адзначыць, што К’еркегор вельмі крытычна ставіўся да ідэалу шлюбу.

 У культуры 
Асобныя фразы з «Гімна любові» нярэдка выкарыстоўваліся ў якасці назваў для мастацкіх твораў. Так, фраза «цяпер мы бачым быццам праз мутнае шкло, не выразна» (1 Кар 13:12) абыгрываецца ў назвах наступных твораў:
 «» (; 1872) — зборнік апавяданняў Шэрыдана Ле Фаню.
 «» (; 1952) — апавяданне Агаты Крысці.
 «» (; 1961) — фільм Інгмара Бергмана.
 «» (; 1967) — зборнік апавяданняў Айзека Азімава.
 «» (1969) — альбом «The Rolling Stones».
 «» (; 1977) — раман Філіпа Кіндрэда Дзіка.
 «» (; 1978) — альбом .
 «» (; 1993) — раман .
 «» (; 2006) — раман .

Фрагменты «Гімна любові», а таксама іх парафразы можна сустрэць у наступных літаратурных творах:
 «» (Эрнст Тэадор Амадэй Гофман, 1816). Гофман цытуе ў сваім апавяданні 12-ы верш гімна.
 «» (Томас Ман, 1903). У трэцім з канца абзацы навелы цытуецца 1-ы верш гімна.
 «Уліс» (Джэймс Джойс, 1922). Джойс выкарыстоўвае 12-ы верш гімна ў парадыйным апісанні спірытычнага сеанса.
 «» (Джордж Оруэл, 1936). У эпіграфе Оруэл перафразіраваў «Гімн любові», замяніўшы паўсюль па тэксце слова «любоў» на слова «грошы».
 «» (, 1956). Пяты з канца абзац рамана цытуе 11-ы верш гімна.
 «» (, 1999). У рамане цытуюцца 4—7 вершы гімна.

Некаторыя кампазітары выкарыстоўвалі тэкст «Гімна любові» ў сваіх музычных творах:
 Мотэт «Cum essem parvulus» (, 1582). У якасці тэксту музычнага твору выкарыстаны вершы 11—13 гімна.
 Песенны цыкл «» (Іаганес Брамс, 1896). У тэксце чацвёртай песні цыкла цытуюцца вершы 1—3, 12—13.
 Песня «» (Боб Дылан, 1981). На працягу ўсёй песні Дылан пералічвае якасці любові ў адпаведнасці з 4—7 вершамі гімна.
 Сімфонія № 6 «Літургічная» для аркестра, фартэпіяна і хора (Андрэй Эшпай, 1988).
 Песня «» («», 1989). Тэкст песні ўяўляе сабой сумесь «Гімна любові» і «Санета 11» партугальскага паэта Луіса дэ Камоэнса.
 Песня «Song for the Unification of Europe» (Збігнеў Прайснер, 1993). Твор ахоплівае ўвесь тэкст «Гімна любові» толькі ў крыху скарочаным і адаптаваным выглядзе, выконваецца на арыгінальнай для гімна грэчаскай мове.
 Песня «Moving Mountains» («», 2008). Песня пабудавана на парафразах вершаў 1—3.
 Песня «» ( і , 2012). У песні цытуецца 4 верш гімна.

Таксама цытаты з «Гімна любові» можна сустрэць у кіно:
 «Місія» (рэж. Ралан Жафэ, 1986). У фільме цытуюцца вершы 2, 3, 4, 11, 13.
 «» (рэж. , 1991). У фільме цытуецца 11-ы верш гімна.
 «Тры колеры: Сіні» (рэж. Кшыштаф Кеслёўскі, 1993). Фільм утрымлівае мноства алюзій на «Гімн любові». Сам жа тэкст гімна лёг у аснову «Канцэрта на аб’яднанне Еўропы», які па сюжэце фільма ствараюць яго героі.
 «» (рэж. Майк Ньюэл, 1994). У фільме цытуецца 1-ы верш гімна ў сцэне пропаведзі падчас першага вяселля.
 «» (рэж. , 1995). У анімэ цытуецца 11-ы верш гімна.
 «» (рэж. , 1995). У фільме цытуецца 11-ы верш гімна.
 «Незабыўны шпацыр» (рэж. , 2002). У фільме некалькі разоў цытуюцца вершы 4—7.
 «Выгнанне» (рэж. Андрэй Звягінцаў, 2007). У фільме зачытваюцца вершы 1—7.
 «» (рэж. , 2008). У фільме згадваюцца вершы 12—13.
 Фрагменты гімна цытуюцца ў серыяле «» (2012).

Цытаты з «Гімна любові» нярэдка выкарыстоўваюцца для аздаблення помнікаў і надмагільных камянёў. Такія цытаты можна сустрэць на магіле нямецкага дыпламата , нямецкага хіміка , нямецкага дырыжора і кампазітара Вільгельма Фуртвенглера і многіх іншых.

 Заўвагі 

 Крыніцы 

 Літаратура 
 Пераклады Першага ліста да Карынфян на беларускую мову 








 Аналіз Першага ліста да Карынфян у літаратуры 










 Спасылкі 
  – помнікі і мемарыялы, на якіх цытуецца 5-ы верш «Гімна любові»
  – помнікі і мемарыялы, на якіх цытуецца 8-ы верш «Гімна любові»
  – помнікі і мемарыялы, на якіх цытуецца 12-ы верш «Гімна любові»
  – помнікі і мемарыялы, на якіх цытуецца 13-ы верш «Гімна любові»

Катэгорыя:Гімны
Катэгорыя:Першы ліст да Карынфян
Катэгорыя:Філасофія любові