Бітва за Фао (2003)

Бітва за Фао — адна з першых ваенных аперацый ЗША падчас уварвання ў Ірак, праведзеная ў сакавіку 2003 года. Мэтай аперацыі быў захоп нафтавага раёна паўвострава Фао, перш чым нафтавыя ўстаноўкі будуць знішчаны іракскімі ўзброенымі сіламіRossiter, Mike,  Target Basra , Corgi, 2009 

 Храналогія 
20 сакавіка 2003 года ў 22:00 верталёты і знішчальнікі-бамбардзіроўшчыкі ВПС ЗША атакавалі пазіцыі праціўніка на паўвостраве. 40 амерыканскіх спецназаўцаў і марскіх пяхотнікаў высадзіліся з бартоў верталётаў, захапілі тры стратэгічныя мэты без страт і ўзялі ў палон больш за 200 іракскіх салдат. У той жа час паветраныя і марскія дэсанты забяспечылі кантроль над газавымі і нафтавымі платформамі ў моры. Амерыканскія і польскія спецназаўцы занялі нафтавыя тэрміналы Міна Аль-Бакр і Хор Аль-Амая.

У 22:25 пачалася другая фаза аперацыі. Пад прыкрыццём дальнабойнай артылерыі, размешчанай на востраве Бубіян, і агню караблёў HMS Richmond, HMS Marlborough, HMS Chatham і HMAS Anzac марскія пяхотнікі, пры падтрымцы верталётаў Bell AH-1 Cobra, высадзіліся на поўнач ад горада Эль-Фао і знішчылі іракскую артылерыю, якая магла б пагражаць нафтавым платформах.

Высадка праходзіла ва ўмовах дрэннай бачнасці з пажарамі і пяском. Штабны верталёт Boeing Vertol CH-46 Sea Knight разведкі брыгады ЗША разбіўся ва ўмовах страты гарызонту, загінулі 12 афіцэраў і салдатMark Ormrod, Man Down, Random House, 2009, p.145. З пагаршэннем бачнасці высадка была перапыненая і аднавілася толькі праз 6 гадзін.

Раніцай 21 сакавіка 15-ы экспедыцыйны атрад ЗША перасёк іракска-кувейцкую мяжу ў абыход Ум-Касра і захапіў тэрыторыю порта і пачалі прасоўванне ўздоўж заходняга берага праліва Абдулах. На бераг былі высаджаны брытанскія марпехі, якія пачалі займаць пазіцыі на саланчаках на поўдзень ад Басры.

22 сакавіка байцы Садама Хусейна аказалі ўпартае супраціўленне ў раёне Ум-Касра. Два верталёты ВМС Boeing Vertol CH-46 Sea Knight сутыкнуліся, загінулі 7 чалавек.

23 сакавіка англа-амерыканскія войскі высадзілі дэсант на паўвостраве, што абвергла шматлікія запэўніванні амерыканскіх і брытанскіх вайскоўцаў аб пераходзе паўвострава пад кантроль войскаў антыіракскай кааліцыі яшчэ двое сутак тамуНа побережье иракского полуострова Фао высадился десант, пасля чаго ўступілі ў разлютаваны бой з іракскімі войскамі.

24 сакавіка іракская танкавая брыгада контратакавала кааліцыйныя войскі ў Эль-Фао, але была адбіта спецназам са шматлікімі іракскімі стратамі ў бранятэхніцы.

 Наступствы 
Толькі 25 сакавіка кааліцыі ўдалося захапіць паўвостраў цалкам, пасля чаго пачалося размініраванне акваторыі Ум-Касра. Брытанская 7-я танкавая брыгада рушыла да Басры, а амерыканскія войскі пачалі наступленне на Багдад без пагрозы флангавага ўдару з боку іракскіх войскаў і іх нападу на лініі забеспячэння.

Катэгорыя:Бітвы і аперацыі Іракскай вайны
Катэгорыя:Бітвы ЗША
Катэгорыя:Бітвы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Бітвы Польшчы
Катэгорыя:Бітвы Аўстраліі
Катэгорыя:Бітвы паводле алфавіта
Катэгорыя:Сакавік 2003 года
Катэгорыя:Канфлікты 2003 года