Стрэж (крыніца)

Крыніца «Стрэж» — гідралагічны помнік прыроды мясцовага значэнняРашэнне Вілейскага раённага выканаўчага камітэта ад 02 снежня 2008 г. № 1664 «Аб абвяшчэнні помнікаў прыроды мясцовага значэння»  // Вілейскі раённы выканаўчы камітэт ля вёскі Заброддзе Вілейскага раёна Мінскай вобласці. Месціцца ў лесе, у 400 м на поўдзень ад вёскі Заброддзе, на землях Нарачанскага лясніцтва квартал 112 (93 па-старому) выдзел 11. Плошча ахоўваемай тэрыторыі складае 1,1 гектара.

Мясцовыя паданні трывала звязваюць назву гэтай мясціны з прозвішчам млынара, які тут жыў раней. Яго імя і захавалася ў назве крыніцыУ чысцюткіх крыніцах «святая вада» // Беларусь сегодня.

 Апісанне 
Уяўляе сабой цэлы комплекс выхадаў падземных вод уздоўж аднайменнага ручая (левы прыток р. Нарач), што захаваўся ў некранутым стане. На выхадах утвараюцца ажалезненыя маты. Большасць выхадаў з’яўляюцца гелакрэнамі, якія фарміруюць розныя па плошчы крэнаполі. Якасць вады крыніц здавальняючая, але для пітных патрэб не ўжываецца.
міні|злева
Вада крыніц адрозніваецца павышаным утрыманнем жалеза. Пры выхадзе падземных вод на дзённую паверхню пад уздзеяннем акісляльна-аднаўленчых працэсаў і жыццядзейнасці мікраарганізмаў утвараюцца ажалезненыя маты, афарбаваныя ў колеры охры. Усе крыніцы помніка прыроды з’яўляюцца спадаючымі, утварэнне іх звязана з разгрузкай верхніх ваданосных гарызонтаў. Агульны аб’ём вады, які паступае на дзённую паверхню (дэбіт), у сярэднім складае каля 4 л/с (па іншым дадзеным — 36 літраў у хвілінуРодники Стреж // Родники Беларуси).

У крынічна-ручаёвым комплексе знойдзеныя ві­­ды беспазваночных жы­вёл. Многія з іх нетыповыя для нашай тэрыторыі, паколькі яны насяляюць на поўначы Еўропы ці ў гарах Сярэдняй Еўропы. Усе «рэгіянальныя крэнабіёнты» з’яўляюцца індыкатарамі чыстых вод. Сярод крэнабіёнтаў выяўлены малавывучаныя і рэдкія віды жывёл. Шыцік Plectrocnemia conspersa (Curtis, 1834) жыве ў халодных водах ручаёў Еўропы і Перадкаўказзя. Планарыі Crenobia alpina (Dana, 1766) раней фіксавалі ў некалькіх крыніцах Мінскай вобласці і крыніцах Нацыянальнага парка «Браслаўскія азёры», бліжэйшыя ж вядомыя месца яе пасялення — горныя ручаі Цэнтральнай Еўропы. Водны клешч Hygrobates norvegicus (Thor, 1897) з’яўляецца ледавіковым рэліктам, вядомы ў Скандынавіі і горных сістэмах Сярэдняй Еўропы, у Беларусі засяляе толькі крынічныя экасістэмы. Найбольшую цікавасць уяўляе знаходка воднага кляшча Lebertia dubia (Thor, 1899) — новага для фауны Беларусі выгляду. Водны клешч вядомы ў заходняй Еўропе — у Альпах і на Балканах, у Расіі — у крыніцах Ленінградскай вобласці, у Сярэдняй Азіі — у возеры Ісык-Куль«Родник Стреж»: что природа сотворила! стар. 16-19 // Родная прырода.
міні|злева|Хімічны склад вады

 Спасылкі 

 Крыніца «Стрэж» на сайце Родники Беларуси

Катэгорыя:Крыніцы Беларусі
Катэгорыя:Гідралагічныя помнікі прыроды мясцовага значэння  Мінскай вобласці
Катэгорыя:Геалогія Вілейскага раёна
Катэгорыя:Славутасці Вілейскага раёна
Катэгорыя:Заброддзе (Нарачанскі сельсавет)