Казакі (серыя мультфільмаў)

«Як казакі…» — серыя мультфільмаў, знятых у СССР на кінастудыі «Кіеўнавукфільм» рэжысёрам Уладзімірам Дахно. Пасля распаду СССР цыкл быў працягнуты ў незалежнай Украіне на студыях «Укранімафільм» і Baraban. Усе мультфільмы кароткаметражныя, іх працягласць не перавышае 20 хвілін. Паводле серыяла зроблена гульня-квест «Як казакі Мону Лізу шукалі».

 Пра мультфільм 
З выхадам першай серыі «Як казакі кулеш варылі» ў 1967 годзе мультфільм адразу набывае вялікую папулярнасць. У сюжэтах галоўныя героі — тры казакі — трапляюць у неймаверныя прыгоды, сустракаюцца з людзьмі з розных краін і эпох, і нават з багамі і іншапланецянамі. Усяго створана дзевяць мультфільмаў пра казакоў.

Напачатку 2010-х гадоў студыя «Укранімафільм» пачала рыхтаваць да выпуску другі сезон серыялу «Як казакі…», прэм’ера якога адбылася 30 мая 2016 года на тэлеканале «1+1». У 2018 годзе выйшаў працяг прыгод казакоў — «Казакі. Вакол свету».

 Галоўныя героі 
 Грай — хітры і разважны высокі казак.
 Вока — маленькі, але бадзёры і ваяўнічы, мае доўгі чуб і пышныя вусы.
 Тур — моцны, але сарамлівы і сентыментальны казак.

 Спіс серый 
 «Як казакі кулеш варылі» (1967) 09:49
 Эпізод распавядае пра выкраданне Карантышкі і іншых казакоў крымскім бусурманамі-рабагандлярамі. Бамбіза і Асілак з прыгодамі пранікаюць у цытадэль непрыяцеля — ханскі горад Кафу — і вызваляюць сяброў. Гэтая серыя вылучаецца троху грубейшай прамалёўкай за наступныя.
 «Як казакі ў футбол гулялі»  (1970) 18:23
 Адна з самых вядомых серый паказвае, як казакі падарожнічаюць па Еўропе на захад, трапляючы з эпохі ў эпоху і абыгрываючы ў рыцараў XIV стагоддзя, французскіх мушкецёраў XVII стагоддзя (сваіх сучаснікаў) і англійскіх джэнтльменаў XIX стагоддзя.
 «Як казакі нявест ратавалі» (1973) 18:44
 Серыя аб марскіх прыгодах казакоў, якія ганяюцца за пірат, якія выкралі казачак. Піраты — як і казакі — здольныя плаваць на сваім караблі з эпохі ў эпоху. Пагоня праходзіць праз каларытныя лакацыі: Старажытная Грэцыя Старажытную Грэцыю, Старажытны Егіпет, Індыю, і канчаецца на востраве піратаў.
 «Як казакі соль куплялі» (1975) 09:20
 У гэтай серыі казакі дапамагаюць Чумакам давезці соль да кірмашу, адбіваючыся ад стэпавых разбой. Амаль уся серыя ўяўляе сабой энергічную пагоню, у якой казакі адыходзяць ад разбойнікаў.
 «Як казакі алімпійцамі сталі» (1978) 17:35
 Падзеі гэтай серыі звязаныя са старажытнагрэцкай міфалогіяй. Бог Зеўс хоча спыніць войны паміж грэкамі і засноўвае Алімпійскія гульні. Марс (міфалогія) Марс, бог вайны, мае намер сарваць іх правядзенне. Але яму прыйдзецца воляй-няволяй уступіць у спартыўнае змаганне з казакамі, якія занялі бок алімпійцаў.
 «Як казакі мушкецёрам дапамагалі» (1979) 17:37
 Серыя адсылае да рамана Аляксандра Дзюма-ст. «Тры мушкецёры»: казакі дапамагаюць французскім мушкецёрам даставіць партрэт дачкі турэцкага султана галандскаму прынцу, каб той мог на ёй ажаніцца. Прынц (сын штатгальтара) — пляменнік Ганна Аўстрыйская, а таму французскі двор прымае ў лёсе галандца самы актыўны ўдзел. Падступны Кардынал Рышэлье хоча сарваць планы каралевы і рыхтуе пагоню.
 «Як казакі іншапланецян сустракалі» (1983) 17:20
 У гэтай серыі казакі сустракаюць іншапланецян, карыкатурна падобных на іх саміх (маленькі, доўгі і моцны). Прышэльцам для вяртання на радзіму патрабуецца алей. Казакі разам з іншапланецянамі вандруюць па Еўропе ў пошуках масла, абараняюць Балгарыю ад генуэзцаў, вынаходзяць водаправод у познім (хрысціянскім) Рыме і ледзь не трапляюць на вогнішча інквізіцыі ў Іспаніі.
 «Як казакі на вяселлі гулялі» (1984) 19:28
 Містычная серыя, якая распавядае пра жаніцьбу Асілак, адсылае да твораў Гогаль, Мікалай. У пошуках чаравікаў для сваёй каханай казак трапляе на шабас да лясных чарцей, якія жадаюць выкрасці яго душу. Верныя сябры хітра ратуюць казака.
 «Як казакі ў хакей гулялі» (1995) 17:57
 Апошняя серыя мультфільма была знята пасля распаду СССР на студыі «Укранімафільм». Казакі тут паказаны ўжо немаладымі бацькамі сямействаў. У ёй канадская хакейная каманда прыбывае ва Украіну, каб правесці матч з казакамі. Аднак іх уніформу выкрадаюць разбойнікі, якія і выходзяць на лёд пад выглядам хакеістаў.

 Працяг 
 «Казакі. Футбол» (2016)
 «Казакі. Вакол свету» (2018)

 Цікавыя факты 
 У мультфільме «Як казакі алімпійцамі сталі» ў падземным царстве стаіць паказальнік з надпісам: «Блізкія пячоры — Дальнія пячоры», што намякае на аднайменныя пячоры Кіева-Пячэрская лаўра Кіеве).
 У мультфільме «Як казакі мушкецёрам дапамагалі» цытуюцца сцэны з кітом і раставаннем айсберга з аповесці Андрэя Некрасава «Прыгоды капітана Врунгеля», якую тая самая студыя «Кіеўнавукфільм» экранізавала двума гадамі раней. Толькі тут замест Экватара — Гальфстрым, а кіт чхае ад тытунёвага дыму, а не ад сваёй хваробы.
 У мультфільме «Як казакі на вяселлі гулялі» на «чортавым млыне» вісіць неонавая шыльда: «Карчма „Млін“» (укр. млін — млын), што намякае на вядомы кіеўскі рэстаран «Млін», будынак якога аформлены як вадзяны млын; у пачатку гэтай жа серыі паказана вяртанне казакоў пасля пагоні за піратамі (пачатак у канцы серыі «Як казакі нявест ратавалі») і потым вяселлі Грая і Ака.
 У серыі «Як казакі ў хакей гулялі» ёсць піраты з серыі «Як казакі нявест ратавалі».
 Выява казака Тура можна бачыць на ўкраінскіх каробках са шматкамі «Геркулес».
 Музыку да серыяла стваралі вядомыя ўкраінскія кампазітары Б. Буеўскі, І. Поклад, В. Губа. У серыяле выкарыстаны шматлікія варыяцыі на тэму ўкраінскіх народных песень і танцаў. Музычная тэма серыі «Як казакі мушкецёрам дапамагалі» — «Марш Канатопскай сотні» І. Поклада з яго мюзікла «Канатопская ведзьма» (па аповесці Р. Квіткі-Аснаўяненкі). Для серыі «Як казакі на вяселлі гулялі» той самы І. Поклад аранжыраваў украінскую народную песню «Ішло дівча лучками» (тэма гулянкі чарцей) і раманс «Мой костёр в тумане светит…» (тэма п’янага мужыка, які трапіў да д’ябла).
 З нерэалізаванага сцэнарыя вядома, што Тур родам з Херсоншчыны
 Мультсерыял быў вельмі папулярным у Іране
 Ва ўсіх серыях ёсць аранжыроўкі ўкраінскіх народных песень
 Падчас групавога турніру Еўра 2012 украінская зборная гуляла ў групе D з сапернікамі ў паслядоўнасці аналагічна «Як казакі ў футбол гулялі»: з рыцарамі (зборная Швецыі), мушкецёрамі (зборная Францыі) і джэнтльменамі (зборная Англіі). Таксама зборная Украіны на Еўра-2012 выйграла ў шведаў 2:1 — як і ў мультфільме казакі выйгралі ў рыцараў з тым самым лікам.

 Крыніцы 

 Спасылкі 
 Афіцыйны сайт студыі «Укранімафільм» 
 Усе серыі мультфільмаў «Як казакі…» на афіцыйным Youtube-канале KozakyTV

Катэгорыя:Мультсерыялы Украіны
Катэгорыя:Мультсерыялы СССР
Катэгорыя:Запарожскія казакі