Бітва на Балтыйскім моры (Першая сусветная вайна)

Кампанія на Балтыйскім моры ў часы Першай сусветнай вайны — баявыя дзеянні флотаў Антанты (Расійскай і Брытанскай імперый) супраць ваенна-марскіх сіл Германскай імперыі ў Балтыйскім моры падчас Першай сусветнай вайны. 

 Агляд 
Да пачатку ваенных дзеянняў Балтыйскі флот Расіі значна саступаў нямецкаму кайзерскаму флоту, таму ўсе планы былі распрацаваны для падтрымкі дзеянняў іх сухапутных сілЗайончковский A.M. Первая мировая война — СПб.: Полигон, 2002, стр.316-317. Аднак кайзераўскі флот для дзеянняў у Балтыйскім моры быў абмежаваны невялікай групоўкай ваенных караблёў, якія выконвалі нязначныя задачы. З пачатку жніўня 1914 года пачаліся баявыя дзеянні, якія насілі хутчэй разведвальны характар, чым поўнамаштабнае баявое сутыкненне паміж флотамі дзвюх краін. Падчас кампаніі 1914 года Балтыйскі флот Расіі перайшоў ад пасіўнага чакання праціўніка ў вусці Фінскага заліва да актыўных дзеянняў на ўсёй тэрыторыі мораЦГАВМФ, ф. 716, оп. 1, д. 14, лл. 18, 20-45.. 

У 1915 годзе нямецкі флот, засяроджваючы асноўныя намаганні на падтрымцы сваіх войскаў, якія надыходзілі ўздоўж Курляндскага ўзбярэжжа, перакінуў з Паўночнага мора да Балтыкі вялікае злучэнне лінейных караблёў, крэйсераў і эскадраных мінаносцаў. У выніку адбыліся сутычкі з расійскім флотам у Готландскім баю і бітве ў Рыжскім заліве. Няўдалая аперацыя па ўварванні ў Рыжскі заліў прымусіла немцаў часова адмовіцца ад актыўных дзеянняў і да канца кампаніі 1915 года перайсці да абароны і дэманстрацыйных дзеянняў Моонзундская (Ирбенская) операция 1915 г.История Первой мировой войны 1914—1918 гг. / Кампания 1915 г.. Замест гэтага Балтыйскі флот скарыстаўся паляпшэннем аператыўнай абстаноўкі і пачаў баявыя дзеянні на марскіх камунікацыях Германіі з выкарыстаннем падводных лодак, надводных караблёў і мінКозлов Д. Ю. Сражение за Рижский залив. Лето 1915. — М.: Цейхгауз, 2007. — 64 с. — ISBN 978-5-9771-0055-7. 

Да пачатку кампаніі 1916 года нямецкае галоўнае камандаванне вярнула лінейныя падраздзяленні, што дзейнічалі на Балтыцы, у Паўночнае мора. Аднак, нягледзячы на пераважнае панаванне рускіх над узнікаючым ворагам, Балтыйскі флот не збіраўся прадпрымаць актыўных крокаў, знаходзячыся ў пасіўным стане. Адзіным буйным сутыкненнем стаў налёт расійскіх караблёў на нямецкі канвой у шведскім заліве Норчэпінг у чэрвені 1916 года, які скончыўся праваламМ. А. Партала КРЕЙСЕРСКИЕ ОПЕРАЦИИ РУССКОГО ФЛОТА В ЗАПАДНОЙ БАЛТИКЕ В МАЕ–ИЮНЕ 1916 ГОДА. К ВОПРОСУ ОБ ОЦЕНКАХ, стр.124-125. 

Кампанія 1917 года стала поўным поспехам нямецкага флоту. Ваенна-марскі флот Расіі працягваў знаходзіцца ў пасіўным стане, не робячы ніякіх спробаў актыўных баёў у моры. Акрамя таго, зімовыя і вясновыя ледзяныя ўмовы не спрыялі маштабным ваенным дзеянням. Але вырашальным фактарам было тое, што ў Расійскай імперыі разгарэўся востры палітычны крызіс, які ў канцы лютага   — у пачатку сакавіка 1917 года прывёў да звяржэння рускай манархіі і стварэння Часовага ўрада. Да таго, у верасні 1917 года, пасля перамогі ў Рыжскай аперацыі, нямецкае камандаванне правяло аперацыю Альбіён па захопу астравоў Маанзунд. А пасля 7 лістапада 1917 года і перамогі бальшавіцкага перавароту ў Расіі верагоднасць сутыкнення з расійскім флотам у Прыбалтыцы стала практычна малаверагоднай, а флот Германскай імперыі спыніў сваю дзейнасць у моры, па сутнасці выйграўшыКосинский А. М., фон Чишвиц А. Г. «Моонзунд 1917. Последнее сражение русского флота». М.: ЭКСМО, 2009. ISBN 978-5-699-33085-0Ледовый поход Балтийского флота. 

 Гісторыя 
 Перадумовы 
Да пачатку Першай сусветнай вайны расійскі Балтыйскі флот, які быў бязмежна слабейшы за германскі флот, разгарнуўся ў вусці Фінскага заліва ў адпаведнасці з даваеннымі планамі ў чаканні спробы праціўніка прарвацца праз заліў з вялікай сілай. Ваенна-марскі флот Расіі не меў далёка ідучых аператыўных планаў дзеянняў у адкрытым моры і быў пераважна гатовы дзейнічаць у падтрымку сваіх сухапутных сіл у выпадку нападу штурмавой сілы праціўніка ў Фінскім заліве. Зыходзячы з гэтага, ваенна-марскі флот знаходзіўся ў падпарадкаванні камандуючага 6-й арміяй ( генерал ад артылерыі Фан-дэр-Фліт К. П.), якая адказвала за абарону Санкт-Пецярбурга і ўзбярэжжа Фінскага заліваИстория Первой мировой войны 1914—1918 гг. / Кампания 1914 г.. 

Аднак флот Кайзера не меў такога намеру. Наадварот, самі немцы чакалі наступальных дзеянняў расійскага імператарскага флоту, а для дзеянняў на Балтыйскім моры камандаванне ваенна-марскога флоту вылучыла значна слабейшую, чым расійская, групу баявых караблёў, якая павінна была абмяжоўвацца толькі нязначнымі дзеяннямі, арыентуючыся на стрымліванне рускіх і прадухіленне іх баявых дзеянняў. Каб схаваць абарончы характар свайго плана на Балтыцы, немцы распачалі дэманстрацыйныя акцыі і ўсталявалі мінныя палі каля расійскага ўзбярэжжа.  года яны паставілі 100 мін каля Лібавы і стралялі па ёй, хаця расійскіх караблёў там не было. Затым немцы паставілі мінную агароджу з 200 мін на ўваходзе ў Фінскі заліў на мерыдыяне мыса Тахкон (на паўночна-заходнім канцы острава Хіюмаа (Дага) — Ганге. Але гэтыя бар’еры не мелі эфекту, на які спадзявалася каманда кайзерліхмарынэ, як гэта неўзабаве выявілі рускія. 

 Крыніцы 

 Літаратура 



 Dupuy, Trevor Nevitt and The military history of World War I: naval and overseas war, 1916—1918 (1967)
 Halpern, Paul G. (1995). A Naval History of World War I. Annapolis: Naval Institute Press. ISBN 1-55750-352-4.
 Больных А. Г. Морские битвы Первой мировой: Трагедия ошибок. — АСТ, 2001. — 560 с. — ISBN 5170044291.
 Меркушов В. А. Записки подводника 1905—1915. — М.: Согласие, 2004.

 Спасылкі 
 Марская вайна   
 Пачатак вайны і паход 1914 года  на Балтыйскім моры.  
 Кампанія 1915-1917 гг на Балтыйскім моры 

Катэгорыя:Марскія бітвы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Марскія бітвы Першай сусветнай вайны
Катэгорыя:Марскія бітвы Расіі
Катэгорыя:Марскія бітвы Германіі
Катэгорыя:Канфлікты 1914 года
Катэгорыя:Канфлікты 1915 года
Катэгорыя:Канфлікты 1916 года
Катэгорыя:Канфлікты 1917 года
Катэгорыя:Канфлікты 1918 года
Катэгорыя:Германія ў Першай сусветнай вайне
Катэгорыя:Расійская імперыя ў Першай сусветнай вайне
Катэгорыя:Вялікабрытанія ў Першай сусветнай вайне