Германскі Камерун

Герма́нскі Камеру́н () — былая заходнеафрыканская калонія Германскай імперыі, якая існавала ў перыяд 1884—1916 гадоў на землях сучаснай Рэспублікі Камерун. У склад Германскага Камеруна ўваходзілі паўночныя зямлі Габона і Рэспублікі Конга, заходнія землі ЦАР, паўднёва-заходнія землі Чада, а таксама малая частка зямель усходняй Нігерыі.

 Гісторыя 
злева|міні|Германскі тапограф ў Камеруне, 1884.
злева|міні|Паліцыя ў Дуале ў дзень нараджэння германскага імператара, 1901.
злева|міні|Пагрузка бананаў на экспарт у Германію, 1912.

 Першыя гандлёвыя кампаніі 
Першы нямецкі гандлёвы пост у раёне Дуалы (сучасная Дуала) у дэльце ракі Камерун (цяпер — Вуры) была створана ў 1868 годзе Гамбургскай гандлёвай кампаніяй C. Верман. Агент фірмы ў Габоне Яганес Тормелен вырашыў пашырыць дзейнасць да дэльты Камеруна. У 1874 годзе сумесна з Вільгельмам Янцанам, агентам Вермана з Ліберыі, яны заснавалі сваю ўласную кампанію «Янцан і Тормелен».

 Развіццё калоніі 
Абодва заходнеафрыканскія гандлёвыя дамы пашырылі суднаходства за кошт сваіх ветразных судоў і параходаў, і адкрылі рэгулярныя пасажырскія і грузавыя перавозкі паміж Гамбургам і Дуалай. Гэтыя і іншыя кампаніі набылі шырокія зямлі ў мясцовых правадыроў і пачалі сістэматычныя аперацыі над плантацыямі.

Да 1884 года Адольф Верман, які прадстаўляў усе заходнеафрыканскія кампаніі, хадайнічаў імперскае знешнепалітычнае ведамства да «абароны» з боку нямецкай імперыі. Канцлер Ота фон Бісмарк імкнуўся выкарыстоўваць трэйдараў на баку праўлення рэгіёнам праз «чартарныя кампаніі». Тым не менш, у адказ на прапанову Бісмарка, кампаніі адклікалі свае заявы.

У аснове камерцыйных інтарэсаў ляжала імкненне да выгаднай гандлёвай дзейнасці пад абаронай Германскай імперыі, але яны былі поўныя рашучасці застацца ў боку ад палітычных абавязацельстваў. У рэшце рэшт, Бісмарк саступіў месца Верману і даручыў адміралцейству накіраваць кананерскія лодкі. У якасці абароны нямецкіх інтарэсаў малы вартавы катар SMS Möwe прыбыў да берагоў Заходняй Афрыкі.

Пратэктарат Камерун быў створаны ў добра вядомы перыяд імперыялістычнай Еўропы «Бойкі за Афрыку». Нямецкі даследчык, лекар, імператарскі консул і ўпаўнаважаны па Заходняй Афрыцы Густаў Нахцігаль быў рухаючай сілай у кірунку стварэння калоніі. Да таго часу больш за дзесятак нямецкіх кампаній, якія базуюцца ў Гамбургу і Брэмене, ажыццяўлялі гандлёвую дзейнасць у Камеруне.

 Росквіт 
справа|міні|200x200пкс|Камерун ў 1901-1972 гадах.
Дзякуючы субсідыям з імперскай казны, у калоніі пабудавалі дзве лініі чыгункі з партовага горада Дуала да сельскагаспадарчай плантацыі: на Паўночнай лініі 160 км да гары Манегуа, і 300 км магістралі да горада Макак (Цэнтральная правінцыя Камеруна), што на рацэ Ненг. Калонія валодала шырокай паштовай і тэлеграфнай сістэмамі, а таксама сеткай рачной навігацыі з дзяржаўнымі судамі, якія звязвалі ўзбярэжжа з унутранымі рэгіёнамі. Пратэктарат быў павялічаны і ператвораны ў Новы Камерун у 1911 годзе ў рамках урэгулявання Агадзірскага крызісу, зыходзячы з Фескага дагавора.

 Раздзел 
Калонія была захоплена ў 1916 годзе англічанамі і французамі ў гады Першай сусветнай вайны. Пасля паразы Германіі, у адпаведнасці з Версальскім мірным дагаворам, Германскі Камерун быў падзелены на дзве часткі. Зыходзячы з мандатаў Лігі Нацый, адна частка адышла Францыі (Французскі Камерун), іншая Вялікабрытаніі (Брытанскі Камерун). У выніку зліцця ў 1961 годзе Французскага і часткі Брытанскага Камеруна з’явілася новая незалежная дзяржава — Рэспубліка Камерун.

 Урад 
Імператары:
 Вільгельм I (1871—1888)
 Фрыдрых III (1888)
 Вільгельм II (1888—1918)

Кіраўнікі ўрада:
 Густаў Нахцігаль (1884)
 Еска фон Путкамер (1887—1906)
 Тэадор Зайц (1907—1910)
 Ота Глайм (1910—1912)
 Карл Эбермайер (1912—1916)

 Гл. таксама 
 Гісторыя Камеруна
 Новы Камерун
 Германская Паўднёва-Заходняя Афрыка
 Тогаленд
 Германская Усходняя Афрыка
 Камерунская кампанія

 Крыніцы 

 Літаратура 
 Jonas Bakoubayi Billy: Musterkolonie des Rassenstaats: Togo in der kolonialpolitischen Propaganda und Planung Deutschlands 1919-1943,J. H. Röll-Verlag, Dettelbach 2011, ISBN 978-3-89754-377-5






Катэгорыя:Зніклі ў 1916 годзе
Катэгорыя:З’явіліся ў 1884 годзе
Катэгорыя:Былыя калоніі Германіі
Катэгорыя:Гістарычныя дзяржавы Афрыкі
Катэгорыя:Гісторыя Камеруна
Катэгорыя:Каланіяльная Афрыка