Вузкалістасць лубіну

Вузкалістасць лубіну. — С. 461 — хвароба лубіну, выкліканая вірусам жоўтай мазаікі фасолі.

 Апісанне 
Гэта самае небяспечнае захворванне . У Польшчы першыя згадкі вузкалістасці прыходзяць з 1956 года. У пачатку 1960-х гадоў праводзілася даследаванне яго шкоднасці і этыялогіі. Распаўсюджанасць гэтага захворвання звязана з увядзеннем сартоў з нізкім утрыманнем алкалоідаў. Вірус, які выклікае гэта захворванне, таксама заражае іншыя бабовыя і не толькі.

У Гродзенскай і Брэсцкай абласцях Беларусі вузкалістасць — самае шкаданоснае для жоўтага лубіну захворванне.

 Сімптомы 
Характэрным сімптомам гэтага захворвання з’яўляецца звужэнне і карабленне лісця лубіну і светла-зялёная мазаіка, акрамя таго, заражаныя кветкі дробныя, лягчэйшыя за здаровыя і ўсталёўваюцца пад вострым вуглом да восі суквеццяChoroby roślin w uprawach rolniczych. Selim Kryczyński (red.). Wydawnictwo SGGW, 2010, s. 104, 105. ISBN 978-83-7583-248-8.Zbigniew Borecki: Nauka o chorobach roślin. Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1987, s. 140. ISBN 83-09-00983-6.Zofia Fiedorow, Zbigniew Weber: Choroby Roślin Uprawnych. Medix Plus, 1996, s. 120, 121. ISBN 83-905672-4-5.. Моцна заражаныя расліны адстаюць у росце, дэфармуюцца, доўга застаюцца зялёнымі і не спеюць. На хворых раслінах утвараюцца шматлікія бакавыя парасткі, рэдукаванае звужанае лісце з цёмна-зялёнымі плямамі, няроўнымі краямі і невялікімі ўздуццямі. Кветкавая завязь амаль цалкам асыпаецца або дае 1-2 недаразвітыя струкі.

 Развіццё хваробы 
Крыніцай першаснай інфекцыі з’яўляюцца, напрыклад, гладыёлусы: як іх насенне, так і іншыя заражаныя ўстойлівыя расліны. На працягу вегетацыйнага перыяду вірус BYMV перадаецца насякомымі такіх відаў, як , , . Сонечнае надвор’е ў першай палове лета спрыяе развіццю хваробы .

 Шкоднасць 
Ранняе заражэнне раслін лубіну выклікае каля 90 % (да 95 %) страт ураджайнасці насення, пры заражэнні ў фазе бутанізацыі — 56 %, а пазнейшае — 30-40 % . Нарыхтоўка затрымліваецца на заражаных плантацыях, атрыманае насенне можа утрымліваць вірус (прыблізна 5-30 %) і яго нельга выкарыстоўваць для сяўбы . Узнікненне хваробы перад цвіценнем часта памяншае ўраджайнасць насення, але павялічвае яго памер. Пры заражэнні да цвіцення альбо пасля яго, насенне становяцца больш дробнымі .

 Меры аховы 
Абарона лубіну ад вірусу жоўтай мазаікі фасолі складаецца ў раннім пасеве здаровага насення і прасторавай ізаляцыі ад шматгадовых бабовых раслін, знішчэнне пустазелля — рэзерватараў віруса і яго пераносчыкаў, хімічная апрацоўка раслін (пры масавым размнажэнні тлей на лубіне).

 Літаратура 

 Дорожкин Н. А., Чекалинская Н. И., Нитневская В. И. Болезни бобовых культур в БССР. — Мн., 1978

Катэгорыя:Вірусныя раслінныя патагены і захворванні
Катэгорыя:Захворванні бабовых