Антоні Асяндоўскі

Анто́ні Фердына́нд Асяндо́ўскі (1878; Люцын, цяпер Лудзенскі край, рэгіён Латгалія, Латвія — 1945; Гродзіск-Мазавецкі, цяпер Мазавецкае ваяводства, Польшча) — польскі пісьменнік, журналіст, падарожнік, хімік, географ. Сябар Французскай акадэміі навук.

 Біяграфія 
Навучаўся ў Санкт-Пецярбургскім універсітэце, Сарбоне. Напісаў 130 кніг, перакладзены на 142 мовы. Працаваў найбольш у жанры «падарожнага раману». Шмат падарожнічаў па краінах свету. Валодаў 8 мовамі (з іх кітайскай і мангольскай).

Удзельнічаў у рэвалюцыі 1905. Да 1907 года — у вязніцы.

Ваяваў на баку белых у час грамадзянскай вайны ў Расіі. Дарадца адмірала Калчака.

У 1922 годзе вярнуўся ў Польшчу. У міжваенны перыяд чытаў лекцыі ў розных вышэйшых установах Польшчы. Кансультант ваеннай прамысловасці ў Міністэрстве ваенных спраў, эксперт у азіяцкіх пытаннях у Міністэрстве прамысловасці і гандлю.

Напісаў кнігу на англійскай мове пра падзеі ў Расіі ў час грамадзянскай вайны — «І звяры, і людзі, і богі», якая прынесла яму сусветную вядомасць. Раман «Ленін» меў вялікую папулярнасць у Еўропе і паказваў сапраўдную сутнасць бальшавіцкага лідара.

Памёр незадоўга да вызвалення Варшавы ад нацыстаў. Перад смерцю знішчыў свой архіў. Савецкія спецслужбы не былі пэўныя, што Асяндоўскі не інсцэнаваў смерць. Адразу па прыходзе савецкіх войскаў супрацоўнікі НКУС правялі эксгумацыю цела Асяндоўскага, пасля расплюшчылі вочы нябожчыку і гэтак сфатаграфавалі.

Творы яго былі забаронены ў ПНР, імя не згадвалі энцыклапедыі, даваенныя кнігі вышукваліся і знішчаліся. Толькі пасля 1989 года творы пачалі перавыдавацца.

 Публікацыі 
 Chmura nad Gangesem
 Noc — Уладзівасток 1905
 W ludzkim pyle
 Cień Ponurego Wschodu : (za kulisami życia rosyjskiego) — Варшава 1923, Варшава 1990
 W Ludzkiej i Leśnej Kniei — Варшава 1923
 Zwierzęta, ludze, bogowie (Przez kraj ludzi, bogów i zwierząt) — Варшава (1923), Познань (1927), рэпр. Беласток (1991), 
 Cud Bogini Kwan-Non : z życia Japonji — Познань 1924
 Najwyższy lot — Варшава 1924, Познань [1928]
 Nieznanym Szlakiem : nowele — Познань 1924,.
 Za Chińskim Murem — Варшава 1924
 Od szczytu do otchłani : wspomnienia i szkice — Варшава 1925
 Orlica — Warszawa 1925, Познань [1948]
 Po Szerokim Świecie — Варшава 1925
 Toreador w masce i inne opowieści — Познань 1925
 Zbuntowane i zwyciężone — Варшава 1925
 Czarny Czarownik: relacja z wyprawy do Afryki — Варшава 1926
 Płomienna Północ — Львоў 1926
 Pod Smaganiem Samumu — Познань 1926
 Huragan — Варшава 1927
 Niewolnicy Słońca: podróż przez zachodnią połać Afryki podzwrotnikowej w l. 1925/26 r. — Познань 1927
 Wśród Czarnych — Львоў 1927
 Na skrzyżowaniu dróg: nowele i szkice — Тчэў 1928
 Pięć Minut po Północy — Познань 1928
 Pod Polską Banderą — Львоў 1928
 Sokół Pustyni — Познань 1928
 Szkarłatny Kwiat Kamelii — Познань 1928
 Wańko z Lisowa — Львоў 1928
 Życie i Przygody Małpki — Львоў 1928
 Lisowczycy : powieść historyczna — Познань 1929, Варшава 1990
 Lenin — Poznań 1930, reprint: Wydawnictwo Alfa, 
 Mali Zwycięzcy: (przygody dzieci w pustyni Szamo — Львоў 1930, Варшава 1991, repr. Гданьск (1991)
 Miljoner «Y»: powieść o dzielnym Murzynku-sierocie — Варшава [ok. 1930]
 Czao-Ra — Варшава 1931
 Gasnące Ognie: podróż po Palestynie, Syrji, Mezopotamji — Познань 1931
 Trębacz Cesarski — Miejsce Piastowe 1930]
 Zagończyk — Lwów 1931
 Zwierzyniec — Познань 1931
 Okręty zbłąkane — Кракаў 1932
 Syn Beliry — Варшава 1932
 Daleka Podróż Boćka — Варшава 1932
 Narodziny Lalki — Варшава 1932
 Przygody Jurka W Afryce — Варшава 1932
 Słoń Birara — Kraków 1932, Варшава 1958 i 1990
 Staś Emigrant — Варшава 1932
 W Krainie Niedźwiedzi — Варшава 1932
 Afryka, Kraj i Ludzie — Варшава 1934
 Polesie — Познань 1934
 Pożółkły List — Варшава 1934
 Mocni Ludzie — Львоў, Варшава [1935], Уроцлаў, Варшава [ok. 1946]
 Nauczycielka — Познань 1935
 Skarb Wysp Andamańskich — Варшава 1935
 W Polskiej Dżungli — Варшава 1935
 Aldo — Познань 1936
 Iskry Spod Młota — Познань 1936
 Bajeczki Niebajeczki — Чэнстахова 1936
 Czarnoskórka — Познань 1936
 Dimbo — 1936
 Drobnoludki i Inne Dziwy — Чэнстахова 1936
 Grzmot — Познань 1936
 Huculszczyzna: Gorgany i Czarnohora — Познань 1936, Уроцлаў 1990
 Kraczka — Познань 1936
 Kosmacz — Познань 1936
 Miś i Chicha — Познань 1936
 Popielatka — Познань 1936
 Puszcze Polskie — Познань 1936
 Rudy Zbój — Познань 1936
 Szympansiczka — Познань 1936
 Młode Wino — Варшава 1937
 Postrach Gór — Варшава 1937
 Szanghaj — Познань 1937
 Biesy — Познань 1938
 Orły Podkarpackie — Пршэмысл 1938
 Pierścień Z Krwawnikiem — Кракаў 1938
 Pod Sztandarami Sobieskiego — Варшава 1938
 Zygzaki — Познань 1938
 Biały Kapitan — Познань 1939, Кракаў 1990
 Cztery Cuda Polski — Варшава 1939
 Karpaty i Podkarpacie — Познань 1939, рэпр. Libra, 
 Jasnooki Łowca — Кракаў 1946
 Wacek i Jego Pies — Познань 1947
 Dzieje burzliwego okresu — Познань [ok. 1950]
 Cadyk ben Beroki — Беласток 1992

 Літаратура 
 Анастасія Ільіна. «Яшчэ раз пра Уладзіміра Ільіча» (крытыка кнігі Ленін) // Arche 12//2008

 Спасылкі 

Катэгорыя:Польскамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Латвіі
Катэгорыя:Пісьменнікі Польшчы