Сярцея

Сярцея () — вёска ў Веліжскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Селязнёўскага сельскага паселішча.

 Назва 
Назва паселішча ад назвы ракі Сярцея (левы прыток Дзвіны вышэй Веліжа), на якой паселішча паўстала. Адпачатная балцкая форма — *Serteja.

Гідранімічныя адпаведнікі — літоўскія водныя назвы Sert-upis, Sart-upis, Sartė, Sarta, Sartalė, Sartikė, Sart-valkys, латышскія Sārte, Sārt-upe. Звязана з літоўскім sartas «чырванаваты, светла-карычневы», латышскім sārts «чырвоны, румяны»A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 291..

Іншая, дняпроўская Сярцея цячэ ў іншы бок тут сама, у міжрэччы Дзвіны і Дняпра (адразу на поўдні ад смаленскай Рудні)В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 207..

У гэтай мясціне міжрэчча «чырванаватасць» рачных водаў адбілася таксама ў назвах рэк Рудамея і Рудамка, звязаных з літоўскім raudas «чырвоны, чырванаваты»В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 205., ад якога таксама паўднёвалітоўскі гідронім Raudamita з тым жа пашыральнікам -am-K. Būga. Rinktiniai raštai. T. 3. Vilnius, 1961. C. 539.Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. T. IX. Warszawa, 1888. C. 546.. Яны цякуць зусім паблізу ад дзвінскай і дняпроўскай Сярцеяў адпаведна, утвараючы адназначны гідранімічны комплекс *Raud- : *Sert-, які дублюецца ў дзвюх суседніх мясцінах.

Корань *Sert- таксама ў назве ракі Сярціслаўка (левы прыток Дняпра ніжэй Оршы). Корань *Sert- пашыраны пашыральнікам -sl-, як у назвах дзесенскай ракі ВярэслінкаП. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 197. (Ver- > Вярэя), рэк Дамаслаўка і Нямеслаўка на ПавоччыГ. П. Смолицкая. Гидронимия бассейна Оки. Москва, 1976. С. 35, 41. (Dom- > Домса, Nem- > Нёман).

Далей да індаеўрапейскага *ser- «чырвоны, чырванаваты»J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 910—911., ад якога і назва сожскай ракі Сярпейка (< Сярпея < *Sirpeja).

У назве Сярцея балцкі гідранімічны пашыральнік -ej-, як у водных назвах Асвея, Мярэя, Вярэя. Пашыральнік -ej- выкарыстоўваецца ў літоўскім слова- і назваўтварэнні (tekėti «цячы» — tekėja «цячэнне»)P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 84.. Блізкія пашыральнікі -ij-, -uj- у водных назвах Ілія, Бабруя.

Назва ракі Сярпея значыла «Чырванаватая (рака)» і адлюстроўвала адценне рачной вады.

 Гісторыя 
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 годаВызваленне Смаленшчыны./Энцыклапедыя Смаленскай вобласці .

 Крыніцы 

Катэгорыя:Населеныя пункты Веліжскага раёна