Белорусский вестник (1904)

«Белорусский вестник» — штодзённая грамадска-палітычная і літаратурная газета вялікадзяржаўна-шавіністычнага кірунку. Выдавалася з 21 лістапада (4 снежня) 1904 да 16(29) лісапада 1905 гадах у Мінску на рускай мове. Заснавана П. Р. Бывалькевічам пры фінансавай і палітычнай падтрымцы ўрада. Выдаўцы: Бывалькевіч, з 6(19) мая 1905 года А. П. Смародскі. Рэдактары: I. П. Фацінскі, з 10(23) снежня 1904 да 9(22) лютага 1905 года Смародскі.

Была задумана для барацьбы з нацыянальна-вызваленчым рухам наогул і газетай «Северо-Западный край». Аднак кірунак газеты часткова мяняўся ў залежнасці ад палітычнай сітуацыі і складу рэдакцыі. Спачатку Фацінскі паспрабаваў накіраваць газету на шлях ліберальнага «надпартыйнага» асветніцтва, абвясціў праграму яднання ўсіх класаў, саслоўяў і нацыянальнасцей краю на аснове гуманізму і справядлівасці. На першым этапе рэдакцыйныя артыкулы газеты развівалі праграму «яднання» і «палітыкі даверу» тагачаснага міністра ўнутраных спраў П. Д. Святаполка-Мірскага. Пасля адстаўкі міністра новы рэдактар Смародскі адмовіўся ад «лібералізму», адмежаваўся ад тых, хто хацеў змяніць дзяржаўны лад Расіі, выступіў за «непарушнасць самадзяржаўя пры садзеянні лепшых выбраных людзей з усіх класаў насельніцтва», за вайну з Японіяй да пераможнага канца, супраць рэформ, якія, на яго думку, «нясвоечасовыя і нават пагібельныя для будучыні Расіі» (17 красавіка 1905 год). Бывалькевіч пагадзіўся перадаць Смародскаму права на выданне «Белорусскому вестника», толькі пры ўмове, «каб газета падтрымлівала Рускую дзяржаўнасць на Паўночна-Заходняй ускраіне Расіі». Грамадзянскае адзінства дзяржавы цяпер тлумачылася як «адзінства рускага народа», адмаўлялася нацыянальная і культурная самабытнасць беларусаў і ўкраінцаў. Паводле «сімвала веры» кіраўнікоў «Белорусского вестника», самадзяржаўе — адзіна магчымы дзяржаўны лад у Расіі, дзе няма нацыянальнасцей, а ёсць толькі «рускія грамадзяне або ворагі Расіі». На старонках «Белорусского вестника» друкаваліся артыкулы, «лісты ў рэдакцыю» і іншыя матэрыялы, якія змяшчалі нападкі на прагрэсіўны друк, ліберальных публіцыстаў і сацыял-дэмакратаў. Грамадскасць не падтрымала рэакцыйны курс газеты, у выніку чаго рэдакцыя вымушана была лавіраваць, друкаваць прагрэсіўных аўтараў, погляды якіх яна не падзяляла. Пад націскам рэвалюцыйнага руху, байкоту з боку прагрэсіўных чытачоў летам 1905 года рэдакцыя страціла ідэалагічны кантроль над газетай, якая набыла ліберальную афарбоўку, нярэдка друкавала матэрыялы апазіцыйнага і выкрывальнага зместу падрабязна і праўдзіва інфармавала пра курлоўскі расстрэл 1905 года у Мінску, выказвалася за палітычныя рэформы, змяшчала праграмныя дакументы партыі кадэтаў, прызнала непазбежнасць і нават неабходнасць апазіцыі да ўрада і сацыялістычнага руху, апублікавала артыкулы «Друг Маркса—Фрыдрых Энгельс» (12 жніўня 1905 года). Газета часта друкавала нарысы, апавяданні і карэспандэнцыі беларускага пісьменніка Ядвігіна Ш., вершы мясцовага паэта С. Някрасава. Пасля таго, як улады прыпынілі выданне газеты «Северо-Западный край», мінская дэмакратычная грамадскасць фактычна ператварыла «Белорусский вестник» у сваю трыбуну, дзе выкрываўся ўрадавы тэрор, прапагандаваліся дэмакратычныя дзеі і рэформы. У такіх умовах выдаўцы спынілі выданне газеты.

 Літаратура 
 Конан, У. М. «Белорусский вестник» / У. М. Конан //  — С. 6—7.
 Конон, В. М. Проблемы искусства и эстетики в общественной мысли Белоруссии начала XX в. / В. М, АН Белорусской ССР, Институт философии и права; [Редактор С. Х. Александрович]. — Мн.: Наука и техника, 1985. — 200 с.

Катэгорыя:Газеты на рускай мове
Катэгорыя:Газеты Мінска