Дом Фрыдмана

Дом Фрыдмана — будынак у Мінску, размешчаны ў квартале, які прымыкае да Верхняга Горада, па адрасе вуліца Рэвалюцыйная, 26. Пабудаваны ў XIX ст. з цэглы.

 Гісторыя 
міні|злева|Праект фасада, прадстаўлены Я. Фрыдманам на зацвярджэнне ў Мінскую гарадскую ўуправу. 1881 год.

міні|злева|Дом пасля і перад рэканструкцыяй (2017-2014)

У XIX стагоддзі на гэтым зямельным пляцы існавала драўляная забудова, на месцы якой у другой палове XIX стагоддзя пабудаваны двухпавярховы жылы дом, які галоўным фасадам выходзіў на Койданаўскую вуліцу. Гэты будынак моцна пацярпеў падчас вялікага пажару 1881 года.
міні|Койданаўская вуліца ў канцы ХІХ стагоддзя. Двухпавярховы дом Фрыдмана за трохпавярховым будынкам Жаночай гімназіі Рэйман.
Адразу пасля пажару мінскі мешчанін Якаў Фрыдман звярнуўся ў Мінскую гарадскую ўправу с праектам на аднаўленне пашкоджанага будынка, а таксама двух мураваных флігеляў у двары, і на будаўніцтва дадатковых гаспадарчых пабудоў.

Гэта быў двухпавярховы прамавугольны ў плане будынак, накрыты двухсхільным дахам, які быў аддзелены ад сцяны прафіляваным карнізам. Галоўны фасад адноўленага дома, які выходзіў на вуліцу Койданаўскую, быў вырашаны ў стылі эклектыкі. Ён быў падзелены на два ярусы прафіляванай цягай і багата аздоблены ляпным дэкорам. Другі паверх быў аформлены рустам і меў два балконы з літымі дэкаратыўным кратамі. У паўднёва-заходняй частцы будынка знаходзілася праязная арка, перакрытая скляпеннямі.

міні|злева|Фрагмент фасада Дома Фрыдмана пасля рэканструкцыі і рэстаўрацыі (2017 г.)

міні|злева|Адноўленая галерэя дваравога фасада Дома Фрыдмана (2017 г.)

З 1890 года гэты будынак належаў мінскаму мешчаніну Юдэлю Ліберману. Паводле інвентарызацыі 1910 года большую частку памяшканняў займалі жылыя кватэры, а на першым паверсе знаходзілася яўрэйскае пачатковае вучылішча.

Пасля 1920 года былы дом Фрыдмана нацыяналізаваны і выкарыстоўваўся пад камунальныя кватэры. У гады Другой сусветнай вайны не пацярпеў.
Пасля вайны тут таксама размяшчаліся жылыя кватэры. Да канца XX стагоддзя былы дом Фрыдмана амаль цалкам захаваў архітэктурнае рашэнне фасадаў XIX — пачатку XX стагоддзяў. 

У 2016-2017 гадах была праведзеная рэканструкцыя будынка. Падчас работ адрэстаўраваныя фасады, адноўленыя балконы, аканіцы, галерэя дваравога фасада і іншыя адметныя элементы.  

 Архітэктура 
Двухпавярховы чатырохвугольны ў плане з вуглавой прыбудовай. У дваровай частцы будынак накрыты пакатым двухсхільным дахам. Галоўны фасад упрыгожаны дэкаратыўнымі элементамі: карнізным поясам паміж паверхамі, фігурнымі сандрыкамі пад вокнамі 1-га паверха, падаконнымі плітамі з геаметрычным арнаментам і руставанымі лапаткамі ў прасценках на 2-м паверсе. Пад дахам праходзіць масіўны развіты карніз. У левай частцы дома арачны праезд з крыжовым скляпеннем.

 Літаратура 


 Спасылкі 

 БУДЫНАК № 26 ДОМ ФРЫДМАНА 

Катэгорыя:Рэвалюцыйная вуліца (Мінск)
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Мінска
Катэгорыя:З’явіліся ў 1880-я гады
Катэгорыя:1880-я ў Мінску
Катэгорыя:Збудаванні Мінска ў стылі эклектыкі