Бітва за Пальміру (2015)

Падзенне Пальміры — эпізод сірыйскага канфлікту, падчас якога баевікамі з тэрарыстычнай групоўкі «Ісламская дзяржава» (ІД) была захоплена акруга Тадмар і яе адміністрацыйны цэнтр горад Пальміра, старадаўнія руіны якога — адзін з шасці аб’ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА ў Сірыі. Баі за горад паміж урадавымі сіламі Башара Асада і ісламістамі вяліся на працягу тыдня — з 13 па 23 мая 2015 года. У выніку пад кантроль мяцежнікаў перайшла Пальміра і прылеглыя да яе раёны, а захопленая ІД тэрыторыя ў Сірыі павялічылася амаль удвая.

 Наступленне ісламістаў 
За дзень да нападу ісламістаў урадавая армія перакінула частку сваіх сіл у правінцыю Ідліб, дзе ўжо на ўсю моц вяліся баявыя дзеянні з баевікамі «Ісламскай дзяржавы». Гэтым і вырашылі скарыстацца паўстанцы — 13 мая баевікі разгарнулі маштабнае наступленне на пазіцыі сірыйскіх вайскоўцаў адразу па двух напрамках. Мэтай ісламістаў з’яўляўся захоп самой Пальміры, а таксама шэрагу ваенных аб’ектаў, у прыватнасці зброевых складоў, якія знаходзіліся паблізу горада. Першы напад ісламарадыкалы ўчынілі на гарадок Ас-Сукна, што на паўночны ўсход ад Пальміры. Пад іх кантроль перайшоў КПП, размешчаны на ўездзе ў горад з паўночнага боку. Атрадам узброеных ісламістаў супрацьстаялі ў асноўным праўрадавыя фарміраванні. Баявыя дзеянні вяліся прама на вуліцах горада, у тым ліку каля штаб-кватэры Баас і нацыянальнага шпіталя. Гэтак імклівае наступленне баевікоў выклікала паніку сярод гарадскога насельніцтва. Больш за тое, пад пагрозай разбурэння апынуліся і мясцовыя помнікі архітэктуры, якія ўнесла ў спіс сусветнай спадчыны ЮНЕСКА. У канчатковым выніку ісламісты выбілі ўрадавыя сілы з горада. Населены пункт Ас-Сукна перайшоў пад кантроль паўстанцаў, даючы ім кантроль над стратэгічна важнай магістраллю, якая злучае Хомс з правінцыяй Дэйр-эз-Зор на паўночным усходзе.

Першы дзень баёў завяршыўся з вялікімі стратамі для абодвух бакоў: страты ўрадавых сілавікоў склалі 70 чалавек, а ісламарадыкалаў — 40. У гэты ж дзень загінуў і палявы камандзір баевікоў, які арганізаваў наступленне на Пальміру.

У гэты ж дзень мяцежнікі паспрабавалі прарвацца ва ўсходнія раёны Пальміры, аднак хутка апынуліся выбіты адтуль урадавымі войскамі. Ноччу таго ж дня ўсходняя лінія фронту праходзіла праз вёску Аль-Басатэн. На працягу дня баевікі ІД прарываліся да будынка гарадской турмы і паветранай гавані, адначасна спрабуючы захапіць цяжкае ўзбраенне з авіябазы. Па дадзеных сірыйскіх сілавікоў, на той момант байцы ІД знаходзіліся за кіламетр ад Аміра, пад іх кантролем ўжо знаходзіўся н.п. Ас-Сукна, аднак вайскоўцы яшчэ дзейнічалі на ўскраінах горада.

 Спроба контрнаступлення ўрада 
Урадавыя войскі і нацыянальныя сілы абароны пры падтрымцы сірыйскіх ВПС пачалі аперацыю ў кірунку Пальміры і 9 ліпеня знаходзіліся не менш як за чатыры кіламетры ад горада. Далейшае наступленне вайскоўцаў аказалася вельмі паспяховым, нягледзячы на ​​нязначныя страты ў жывой сіле і тэхніцыMore than 50 members of IS and regime forces killed and wounded in the east of Homs | Syrian Observatory For Human Rights. Але ім усё ж удалося заняць шэраг ключавых пазіцый у ваколіцах ПальмірыThe regime forces advance on the southern outskirts of the city of al-Hasakah and the clashes continue in the vicinity of the Palmyra area | Syrian Observatory For Human Right…Thomas van Linge on Twitter: «#Syria: regime forces have launched an offensive on #Palmyra city which is under #Daesh control, violent clashes on the western outskirts»Thomas van Linge on Twitter: «#Syria: activists report the regime has lost 10 soldiers and around 3 tank in its current offensive on the ancient city»Lucem on Twitter: Peto «Loy.s.: #SAA + #NDF are advancing in #Palmyra and captured Al-Qadri Farms and Tahnyat Al Rajma.Hassan Ridha on Twitter: »#SAA are currently in the outskirts of #Tadmor, less than 4kms from the west entranceSyrian army says it’s closing in on Islamic State in Palmyra  | Reuters.

 Ваенныя злачынствы 
У ходзе наступлення баевікі ІД неаднаразова чынілі расправы як над сірыйскімі ваеннапалоннымі, так і над мірным насельніцтвам, у тым ліку і над дзецьмі. На другі дзень сутыкненняў паўстанцы забілі 45 грамадзянскіх асоб, а днём раней байцы групоўкі пакаралі смерцю 26 жыхароў суседніх з Пальмірай паселішчаў, абвінаваціўшы іх у сувязях з сірыйскай арміяй.

Пасля захопу Пальміры ісламарадыкалы арганізавалі ў горадзе свайго роду «камітэт па вычышчанню ворагаў». Баевікі займаліся пошукам прыхільнікаў рэжыму Асада, а таксама салдат урадавай арміі. 22 мая над імі наладзілі паказальную расправу прама на вуліцах горада — ахвярамі тэрарыстаў сталі 150-280 чалавек. Па дадзеных Сірыйскай абсерваторыі правоў чалавека (СОПЧ), лік забітых склаў 168 чалавек, яшчэ 600 чалавек узяты ў палон. Дзяржаўнае тэлебачанне Сірыі называла ацэнку ў 400 чалавек. Праўладная газета Аль-Ватан паведамляла, што станам на 25 мая ісламісты забілі 450 чалавек. Салдаты урадавай арміі паведамлялі, што сталі відавочцамі пакарання 19-гадовай дачкі генералаFrantic Message as Palmyra, Syria, Fell: ‘We’re Finished’.

У чэрвені баевікі прыступілі да разбурэння помнікаў. 18 жніўня быў публічна абезгалоўлены знакаміты археолаг Халід Асаад, адзін з галоўных даследчыкаў Пальміры.

 Гл. таксама 
 Бітва за Пальміру (сакавік 2016)
 Бітва за Пальміру (снежань 2016)

Катэгорыя:Бітвы грамадзянскай вайны ў Сірыі
Катэгорыя:Бітвы паводле алфавіта
Катэгорыя:Май 2015 года
Катэгорыя:Канфлікты 2015 года
Катэгорыя:2015 год у Сірыі
Катэгорыя:Ісламская дзяржава