Знак выдатнасці для ўсходніх народаў

Знак выдатнасці для ўсходніх народаў альбо медаль для ўсходніх народаў () — узнагародны знак Нямеччыны часоў Другой сусветнай вайны. Ён выкарыстоўваўся для ўзнагароджвання вайскоўцаў-добраахвотнікаў з ліку славянскіх народаў, якія, паводле нацыянал-сацыялістычнай расавай ідэалогіі, лічыліся нявартымі атрымання тых жа ўзнагарод, якімі узнагароджваліся нямецкія вайскоўцы Вермахта.

 Гісторыя 
Напад 22 чэрвеня 1941 года на Савецкі Саюз Нямеччыны і яе хаўруснікаў (Румыніі, Фінляндыі, Венгрыі, Славакіі і Італіі), пачаўшы для СССР Вялікую Айчынную вайну, прывёў да устанаўлення на частцы тэрыторыі СССР (прыблізна з адной трацінай насельніцтва краіны) кантролю Нямеччыны і яе хаўруснікаў. На тэрыторыях, акупаваных Трэцім рэйхам і яго хаўруснікамі, апынулася каля 70 мільёнаў савецкіх грамадзян. У частках Вермахта з 1940 па 1945 гг. служыла да 1,5 мільёна грамадзян СССР.к. в. н. Цыганок А. «Русский коллаборационизм в ВОВ» на сайте «Личные деньги». Дата публикации 2009-02-09

Для ўзнагароджвання гэтых вайскоўцаў пастановай Адольфа Гітлера ад 14 ліпеня 1942 года быў уведзены  спецыяльны знак выдатнасці для ўсходніх народаў. Права ўзнагароджвання давалася рэйхсміністру ўсходніх акупаваных тэрыторый Альфрэду Розенбергу і генерал-інспектару ўсходніх войскаў Вермахта.Орден «За храбрость и заслуги»

Пад «усходнімі фарміраваннямі» у кантэксце статута дадзенага знака выдатнасці меліся на ўвазе:

туркестанскія падраздзяленні,
 казачыя часткі,
 крымска-татарскія фарміраванні,
добраахвотнікі ў саставе нямецкіх фарміраванняў.

З траўня 1943 года ў гэты спіс былі ўключаны і вайскоўцы з склада шуцманшафт, паліцэйскіх і ахоўных фарміраванняў.

З 29 кастрычніка 1942 года права атрымання ўзнагароды было распаўсюджанае і на нямецкіх вайскоўцаў з ліку каманднага склада «ўсходніх фарміраванняў», якія атрымалі іх у якасці памятнага ганаровага знака (. Erinnerungsabzeichen). Перадумовай для атрымання знака выдатнасці II класа «у серабры» з мячамі была наяўнасць Жалезнага крыжа 2-га класа, а знака выдатнасці I класа «ў серабры» — Жалезнага крыжа 1-га класа.

З 14 лютага 1944 года знакам выдатнасці без мячоў розных ступеней  «у серабры» маглі быць узнагароджаны нямецкія вайскоўцы, які былі колішнімі ўладальнікамі  крыжа «За вайсковыя заслугі».

 Апісанне 
справа|міні|347x347пкс|Браніслаў Камінскі з Жалезным крыжам I класа і знакам выдатнасці для ўсходніх народаў I класа
Узнагарода ўяўляе з сябе васьміканцовую зорку з раслінным арнаментам у цэнтры (кветка з шасцю пялёсткамі, акаймленная лаўровымі лістамі). Знакі I класа маюць дыяметр 48 мм, II класа — 40 мм, шырыня стужкі 32 мм.

Знакі I класа мацавалі да вопраткі з дапамогай шпількі (злева, ніжэй Жалезнага крыжа I класа ці Крыжа Вайсковых заслуг I класа). Знакі II класа насілі на грудзіне на стужцы (леваруч, пасля астатніх нямецкіх  узнагарод): знакі II класа «ў золаце» — на стужцы светла-зялёнага колеру з чырвонымі стужкамі ля краёў; знакі II класа «у серабры» — на стужцы зялёнага колеру з белымі стужкамі ля краёў; знакі II класа «ў бронзе» — на стужцы цёмна-зялёнага колеру. Мажліва было паўторнае ўзнагароджванне знакамі выдатнасці адной і той жа ступені (вядомы выпадкі ўзнагароджвання знакам II класа «у бронзе» тры разы запар).

Пры нашэнні стужкі на планцы — калі знак з мячамі — на гэтай планцы меліся скрыжованыя мячы жоўтага металу. Замест знакаў II класа дапускалася нашэнне стужкі адпаведнай расфарбоўкі на планцы ці ў пятліцы.Третий Рейх ЗНАК ОТЛИЧИЯ ДЛЯ ВОСТОЧНЫХ НАРОДОВ

 Ступені знака 
Пералік знакаў выдатнасці для ўсходніх народаўI класII клас«у золаце»«у серабры»«у золаце»«у серабры»«у бронзе» 60pxз мячамі110x110пкс110x110пкс110x110пкс110x110пкс110x110пксбез мячоў110x110пкс110x110пкс110x110пкс110x110пкс110x110пкс

 Вядомыя ўзнагароджаныя асобы 
 Андрэй Андрэевіч Уласаў
 Міхась Ганько
 Браніслаў Уладзіслававіч Камінскі

 Крыніцы 

 Літаратура 

 Rolf Michaelis. Die Tapferkeits- und Verdienstauszeichnung für Angehörige der Ostvölker. — Barsinghausen: Leonidas-Verlag, 2007. — 52 S. — (Deutsche Auszeichnungen 5). — ISBN 978-3-940504-10-4.


 Спасылкі 
 http://www.sobiratel.net/zasluga/Europe/Germany/IIIReich/Ost/Ost.htm
 Усходнія падраздзяленні вермахта
 Казачыя часткі вермахта

Катэгорыя:Узнагароды Трэцяга Рэйха