Мудранка

Мудранка (Páris) — род аднадольных раслін сямейства .

Від  у прыродзе, як правіла, прадстаўлена паліплоіднымі формамі з трыма, чатырма ці пяццю наборамі храмасом. У сувязі з утварэннем незбалансаваных гамет пры меёзе, палавое размнажэнне мае адносна малое значэнне. Гэты від прадстаўляе сабой важны мадэльны аб’ект папуляцыйнай генетыкі.

Прадстаўнікі роду доўгі час захоўвалі сусветны рэкорд па памеры геному сярод раслін — 132,50 пгОткрыт самый большой в мире геном ядерной клетки — ЮГА.ру.

 Батанічнае апісанне 
злева|міні| — тыпавы від роду. 
Мнагалетнік вышынёй да 40 см з паўзучым карэнішчам.

Лістаразмяшчэнне мутоўчатае. У адрозненне ад большасці аднадольных, жылкаванне ліста ў мудранкі сеткаватае.

Зялёная кветка складаецца з чатырох чашалісцікаў, чатырох пялёсткаў (часам тых і іншых разам бывае 4-6), васьмі тычынак і 4-5-гнездавай завязі, якая ператвараецца ў чорную ягаду. Цвіце ў чэрвені — ліпені.

Формула кветкі: .

Сустракаюцца асобнікі з пяццю лістамі і пяцерным лікам частак кветкі.

 Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання 
Від  расце ў цяністых лясах усёй Цэнтральнай Еўропы і лясах умеранага пояса Азіі да Камчаткі. На Каўказе расце , у Гімалаях —  з васьмю — дзесяццю лістамі пад кветкай і 4-5-дольнымі кветкамі.
справа|міні|Карэнішча мудранкі чатырохліставай. З кнігі І. Вармінга Om Skudbygning, Overvintring og Foryngelse, 1884

 Гаспадарчае значэнне і прымяненне 
Мудранка чатырохлістая — важны мадэльны аб’ект папуляцыйнай генетыкі. Расліна вельмі атрутнаяСергей Бесараб Токсины растений. User Stories // Хабр — habr.com, 22 ліпеня 2021, 01:21, але сушаныя ягады і лісце ўжываюцца ў народнай медыцыне.

 Батанічная класіфікацыя 

 Віды 
Па дадзеных The Plant List на 2013 год, у склад роду ўваходзяць 27 відаў:



























 Сінонімы 




 , nom. illeg.



 Літаратура 

 Кнорринг, О. Э. Род 294. Вороний глаз — Paris L. // Флора СССР : в 30 т. / гл. ред. В. Л. Комаров. — Л. : Изд-во АН СССР, 1935. — Т. 4 / ред. тома В. Л. Комаров. — С. 469—473. — 760, XXX с. — 5175 экз.

 Спасылкі 


 Вороний глаз // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978. 

Катэгорыя:Ядавітыя расліны
Катэгорыя:Флора Еўразіі
Катэгорыя:Лілеякветныя