Архаічны перыяд у Паўночнай Амерыцы

Архаічны перыяд (), часам мезаіндзейскі перыяд () — стадыя развіцця археалагічных культур ў дакалумбавую эпоху Паўночнай Амерыкі на поўнач ад Мексікі на працягу прыкладна 8 тысячагоддзя да н. э. — пачатку 1 тысячагоддзя да н. э. 

 Вылучэнне 
Архаічны перыяд быў упершыню вылучаны ў 1958 г. амерыканскімі археолагамі Філіпам Філіпсам і Горданам Уілі на падставе папярэдніх даследаванняў паўднёвага ўсходу ЗША. За пачатак быў прыняты час знікнення Берынгіі і канец  міграцыі палеаіндзейцаў у Паўночную Амерыку. Заканчэннем першапачаткова лічылі ўзнікненне курганных культур, з'яўленне земляробства і керамікі. Такім чынам у агульнасусветнай перыядызацыі архаічны перыяд супадаў з эпохамі мезаліту — ранняга неаліту.

Параўнальнае даследаванне з Месаамерыкай і пазнейшыя раскопкі культур Поверці-Пойнт і Уотсан-Брэйк паказалі, што курганыя культуры ўзніклі значна раней за распаўсюджанне земляробства і керамікі. У гэтай сувязі некаторыя археолагі сталі вылучаць самастойную стваральную стадыю (), якую датавалі ніжнімі межамі ад сярэдзіны 4 тысячагоддзя да н. э. да канца 2 тысячагоддзя да н. э. і верхнімі — каля сярэдзіны 1 тысячагоддзя н. э.

 Перыядызацыя 
Архаічны перыяд прынята падзяляць на некалькі стадый:
 Ранняя архаічная (да сярэдзіны 7 тысячагоддзя да н. э.): ад знікнення Берынгіі да ўзнікнення вытворчасці кошыкаў.
 Сярэдняя архаічная (сярэдзіна 7 тысячагоддзя да н. э. — канец 4 тысячагоддзя да н. э.): шліхтаваныя каменныя прылады, апрацоўка ракавін, абмен на доўгія адлегласці, перасяленне з Азіі продкаў алеутаў, эскімосаў і на-дэне. 
 Позняя архаічная (3 тысячагоддзе да н. э. — 2 тысячагоддзе да н. э.): распаўсюджанне земляробстваа на поўдні сучасных ЗША, выраб керамікі, арнаментацыя ракавін.

 Гл. таксама 
 Марская архаічная культура
 Усходні сельскагаспадарчы комплекс

 Спасылкі 
 Archaic North America 
 Archaic Period: Overview
 Encyclopedia of Alabama
 Ohio History Central
 The Canadian Encyclopedia
 Earliest Mound Site
 DAVID G. ANDERSON, PALEOINDIAN AND ARCHAIC PERIODS IN NORTH AMERICA

Катэгорыя:Археалогія ў ЗША
Катэгорыя:Археалогія ў Канадзе
Катэгорыя:Археалагічныя культуры Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Дакалумбавы культуры