Кіеўская агламерацыя

Кіеўская агламерацыя — монацэнтрычная гарадская агламерацыя з насельніцтвам каля 4 млн чалавек, самая вялікая ва Украіне.

Монацэнтрычная гарадская агламерацыя з ярка выяўленай паясна-сектаральнай структурай, якая сфармавалася вакол Кіева пераважна ў перыяд УССР. Агламерацыя мае радыяльную надабластную структуру. Нягледзячы на лідарства па шэрагу паказчыкаў у межах Украіны, агламерацыя мае даволі нізкі ўзровень уцягнутасці ў глабальныя культурна-эканамічныя працэсы. Адміністрацыйна ў яе склад уваходзіць уся тэрыторыя горада Кіева і частка тэрыторыі Кіеўскай вобласці. Насельніцтва агламерацыі ў межах трохгадзіннай даступнасці цэнтра Кіева — каля 7,5 млн чалавек. Разам з Кіевам (3 млн.) і паласы двухгадзіннай даступнасці (2,5 млн.) насельніцтва Кіеўскай агламерацыі ў больш кансерватыўнай інтэрпрэтацыі складае каля 5,5 млн, з якіх 3,3 млн. — уласна гарадское насельніцтва.

 Агульная характарыстыка 
У 1913 г. у Расійскай імперыі былі чатыры агламерацыі, цэнтрамі якіх былі Санкт-Пецярбург, Масква, Адэса і Рыга. У імперскі перыяд Кіеў не быў індустрыяльным цэнтрам, а таму перадумовы да фарміравання агламерацыйнага ядра вакол яго адсутнічалі. Індустрыялізацыя ХХ ст., а таксама сталічны статус прывялі да пэўных зрухаў у працэсе агламерыравання.

З пачатку ХХ ст. Кіеўская агламерацыя развівалася як адзіны эканоміка-адміністрацыйны арганізм у межах Кіеўскай вобласці і горада рэспубліканскага падпарадкавання Кіева, які атрымаў гэты статус у другой палове 1940-х гг. і захоўвае яго па гэты дзень. Такім чынам, з другой паловы 1940-х гг. Кіеўская агламерацыя рассечана адміністрацыйнай мяжой на дзве часткі: уласна горад Кіеў дзяржаўнага падпарадкавання Украіны і Кіеўскую вобласць, частка якой уваходзіць у склад агламерацыі. Адміністрацыйны цэнтр Кіеўскай вобласці пры гэтым знаходзіцца ў Кіеве.

Паводле ацэнак Кіеўскай гарадской дзяржаўнай адміністрацыі штодзённая маятнікавая міграцыя ў Кіеў у 2016 г. складала каля 300 тыс. чалавек у дзень. Большую частку яе даюць гарады-суседзі (Бравары, Вышгарад, Вышнэвэ і інш.). Сустрэчны паток з горада ў вобласць развіты слаба. Пры гэтым на паўднёва-заходнім, паўночным і часткова паўднёвым кірунках, дзе чыгуначнае спалучэнне не так развіта, важную ролю ў маятнікавай міграцыі мае аўтамабільны транспарт.

Для Кіеўскай агламерацыі, як і для самога Кіева, традыцыйна характэрная дыспрапарцыйная фрагментацыя паміж правабярэжнай і левабярэжнай часткамі: амаль 80 % працоўных месцаў горада размешчана на правым беразе, а больш за 40 % жылля (у тым ліку і вялікая частка таннага жылля) — на левым. Ужо ў 1970-я гг. у Кіеве з’явіўся праект стварэння аўтаномнага дзелавога цэнтра для левабярэжнай часткі агламерацыі, аднак ён, як і ўсе наступныя праекты, так і не быў рэалізаваны. Таму ў агламерацыі досыць востра стаіць праблема перамяшчэння насельніцтва паміж двума берагамі Дняпра, і, адпаведна, праблема недастаткова высокай прапускной здольнасці мастоў для наяўнага насельніцтва (у Кіеве 5 мастоў для аўтамабільнага спалучэння і 2 — для чыгуначнага, яшчэ 1 мост — у Вышгарадзе; будаўніцтва ключавога Падольска-Васкрасенскага моста працягваецца і зараз).

Узмацніліся і некаторыя дыспрапорцыі ў транспартнай даступнасці: так з горада Бравары дабрацца да цэнтра горада значна хутчэй, чым з ўскраінных раёнаў самой сталіцы. Пры гэтым працэсы субурбанізацыі, па меншай меры ў Заходняй трактоўцы гэтага тэрміна, пакуль выяўленыя досыць слаба, паколькі адбываецца далейшае ўшчыльненне і вертыкалізацыя цэнтра агламерацыі. У 2000-я гг. блокавая фрагментацыя савецкага перыяду толькі ўзмацнялася і дасягнула ступені мазаічнасці.

 Склад 

 Горад рэспубліканскага значэння 
 Кіеў

 Гарады абласнога значэння 
 Барыспіль
 Бравары
 Буча
 Васылькіў
 Ірпінь
 Абухіў

 Раёны 
 Кіева-Святошынскі
 Барыспільскі
 Барадзянскі
 Браварскі
 Васылькіўскі
 Вышгарадскі
 Абухіўскі

 Гарады раённага значэння 
 Боярка
 Вышнэвэ
 Вышгарад
 Украінка

 Пасёлкі гарадскога тыпу і іншыя паселішчы 
 Навасёлкі
 Кацюбынскэ
 Гастомэль
 Ворзэль
 Чабаны
 Калыніўка
 Казын
 Вэлыка Дымерка
 Нэмішаевэ
 Клаўдзіева-Тарасавэ
 Глэваха

 Літаратура 
 Алфьоров М. А. Урбанізаційні процеси в Україні в 1945—1991 рр: Монографія/ М. А. Алфьоров — Донецьк: Донецьке відділення НТШ ім. Шевченка, ТОВ «Східний видавничий дім» 2012. — 552 с.
 Колясников В. А. Градостроительство. Развитие понятия «городская агломерация». 2015. УралГАХА, лаборатории градостроительства Филиала ФГБУ «ЦНИИП Минстроя России». УралНИИпроект.
 Полян П. М. Методика выделения и анализа опорного каркаса расселения. ч. 1. М.: ИГ АН СССР, 1988.

 Спасылкі 
 Пространственные социально-экономические изменения в Киеве и агломерации 
 Характеристика промышленных агломераций Украины 
 Особенности миграционных процессов в городе Киеве и столичной агломерации
 Усиление центро-периферийных контрастов

Катэгорыя:Кіеўская вобласць
Катэгорыя:Гарадскія агламерацыі