Ганна Ленгрэн

Ганна-Марыя Ленгрэн, народжаная Malmstedt (; , Упсала — , Стакгольм) — шведская паэтэса.

Бацька і брат Ганны-Марыі таксама былі паэтамі. Адным з яе найбольш вядомых вершаў з’яўляецца Några ord till min kära dotter, ifall jag hade någon  («Саветы маёй дарагой дачкі…»). Напісала некалькі сатырычных вершаў — Hans nåds morgonsömn nåds morgonsömn («Яго светласці ранішняя дрымота») і Grevinnans besök («Візіт графіні»).

 Біяграфія 
справа|190 px|Надмагільны помнік на магіле Леннгрен на могілках у Стакгольме
Ганна-Марыя Ленгрэн нарадзілася 18 чэрвеня 1754 года ў горадзе Упсала. Яе бацька, паэт Магнус Брынальф Мальмстэт (1724—1798) — быў прафесарам лацінскай мовы у Упсальскім універсітэце, маці — Мэрта Юхана Фларын (пам. 1788). Бацька, член Мараўскай царквы займаўся дабрачыннай дзейнасцю; у 1772 годзе ён арганізаваў у сваім доме школу для бедных дзяцей. Брат Ганны-Марыі, Юхан Магнус (1749—1780) пісаў свецкія вершы.

У маладосці Ганна-Марыя Ленгрэн мела антырэлігійны настрой, цікавілася эпохай асветы. Яе гуманізм і імкненне да сацыяльнай справядлівасці сфармавалася пад уплывам бацькі. Ганна-Марыя была прыхільніцай простага і сціплага ладу жыцця.

Бацька рана заўважыў імкненне дачкі да заняткаў літаратурай. Ён даў ёй добрую адукацыю — Ганна-Марыя вывучала дома лацінскую і антычную літаратуру. Яе любімым паэтам быў Гарацый. У 1770-х гадах Ганна-Марыя пачала літаратурную дзейнасць, пісала эпіграмы, займалася перакладамі, пісала пад псеўданімамі артыкулы ў прэсе. У 1772 годзе апублікавала першы верш «På mademoiselle Anna Lovisa Pahls saliga hemfärds dag, den 14 Maji 1772, die Corona» пад сваім імем.
 left | thumb | Срэбны медаль з выявай Ленгрэн, 1818 год. | 170 px
У 1776 годзе на замову герцага Карла, брата караля Швецыі, яна пераклала на шведскую мову французскую аперэту  "Люсіль". За зроблены пераклад яна была ўзнагароджана залатымі гадзіннікам герцагіняй Гедвігай Лізаветай Шарлотай Гальштэйн-Гаторпскай.

Творы Ленгрэн карысталіся ў Швецыі вялікім поспехам. У 1774 годзе яна стала сябрам літаратурнага таварыства ва Упсале. У 1775 годзе стала членам Каралеўскага таварыства навук і літаратуры ў Гётэбаргу .

У 1780 годзе Ленгрэн выйшла замуж за чыноўніка Карла Пятра Ленгрэна (1750—1827), галоўнага рэдактара шведскай газеты Stockholms-Posten. З 1778 года Ганна-Марыя публікавала свае творы ў гэтым выданні, але пасля вяселля і да 1780 года стала публікавацца там пад псеўданімам. Шлюб прывёў да вялікіх пераменаў у жыцці пісьменніцы. Яна друкавалася пад псеўданімамі, адмовілася ад сваіх поглядаў на інтэлектуальную эмансіпацыю жанчын. Сцвярджала, што жанчыны павінны пазбягаць інтэлектуальнай працы, на карысць выканання матчыных абавязкаў.

У свой час Ленгрэн арганізавала літаратурны салон, які стаў цэнтрам культурнага жыцця горада. Салон наведвалі шведскія паэты Карл Густаў аф Леапольд, Нільс фон Розенштейна, Міхаіл Франс Франс і інш.

Ленгрэн памерла 8 сакавіка 1817 года ад рака малочнай залозы ва ўзросце 62 гадоў, пахавана ў Стакгольме на могілках Царквы Святой Клары.

 Літаратурная дзейнасць 
Ганна-Марыя Ленгрэн дэбютавала як паэт у 1770-х гадах. У сваіх кароткіх творах яна выкарыстала сатыру, сарказм, і іронію, парадыравала пастарал, оперу і баладу.

 Спадчына 
Ганна-Марыя Ленгрэн з’яўляецца адной з самых вядомых паэтэс у гісторыі Швецыі. Пасля смерці, творы Ленгрэн неаднаразова друкавалася на працягу ХIХ - ХХI стагоддзяў.

Першым яе пасмяротным зборнікам быў зборнік пад назвай  («Спробы паэзіі»). Яе перапіска з яе сябрам Густафос аф Леапольдам была апублікавана ў 1795—1798 гадах.

 Бібліяграфія 

 Вершы
 , Upsala, 1772
 , Upsala veckotidningar, 1772, Upsala
 , Upsala, 1774
 , Upsala vecko-tidning, 1774

 , Uppsala, 1775
  Uppsala, 1778
 Impromptu, Lunds vecko-blad, 1775
 , Stockholm, 1777
 , 1778
 , 1798
 , 1819
  (The Portraits)
  (Visit from the Countess)
  (Miss Juliana)
  (His Grace’s morning snooze)
  (The Boys)
  (The happy party)
  (Advice to my dear daughter, if I had one) 1794
  (Other fabrics, Other customs!)
 Проза
 Contributions in , 1789—1791, 1793, 1796—1797, 1801, 1816
 Contributions in , 1792, 1794—1797, 1801
 Contributions in , 1795, 1796, 1798, 1800, 1803, 1816
 Пераклады
 J F Marmontel: Lucile operetta, 1776
 , Comedie ballet, 1778
 , Heroide, 1778
 C-S Favart: Arsene, comedie, 1779
 O Wolff: , 1819

 Літаратура 
 Anna Maria Lenngren — Svenskt biografiskt handlexikon
Sv icon
 Anna Maria Lenngren — Nordisk Familjebok (2-е выданне)
Sv icon

 Спасылкі 
 Samlade Skaldeförsök — Anna Maria Lenngren’s collected works
 Anna Maria Lenngren

Катэгорыя:Памерлі ад раку малочнай залозы
Катэгорыя:Постаці Упсалы
Катэгорыя:Шведскамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Перакладчыкі з французскай мовы
Катэгорыя:Перакладчыкі на шведскую мову