Польская акадэмія навук

працы ПАН у Свінауйсце
Польская акадэмія навук (, ПАН) — дзяржаўная акадэмія навук Польшчы, што з’яўляецца з аднаго боку, на ўзор Французскай акадэміі навук, установай, якія спалучае польскіх
вучоных, а з іншага — сеткай кіраваных з цэнтра дзяржаўных навуковых інстытутаў, галоўным задачай якіх з’яўляецца правядзенне навуковых даследаванняў на высокім узроўні.

 Гісторыя 
Заснаваць ПАН было вырашана на I кангрэсе польскай навукі (29.06-2.07.1951). Гэта рашэнне было звязана з ліквідацыяй Польскай акадэміі ведаў () і Варшаўскага навуковага таварыства ()P. Hübner, Nauka polska po II wojnie światowej — idee i instytucja, Warszawa 1987, с.143-144. Была ўтворана паводле статуту пра Польскую акадэмію навук ад 30 кастрычніка 1951 года, і яе палітычнай задачай быў кантроль вучонага асяроддзя. Спачатку была толькі аб’яднаннем вучоных, аднак, у 1960 годзе была ператворана ў цэнтральную ўрадавую арганізацыю, які загадвае навукай у Польшчы і кіруе сеткай інстытутаў. У 1990 годзе ПАН страціла статус урадавай арганізацыі. Функцыі кантролю навукі на ўрадавым узроўні прыняў на сябе Камітэт навуковых даследаванняў.
міні|справа|Батанічны сад Польскай Акадэміі навук

 Прэзідэнты 
 Ян Багдан Дэмбоўскі (1952—1956)
 Тадэвуш Катарбінскі (1957—1962)
 Януш Грашкоўскі (1962—1971)
 Уладзімеж Тшэбятоўскі (1971—1977)
 Вітольд Новацкі (1977—1980)
 Аляксандр Гейштар (1980—1983)
 Ян Караль Кастшэўскі (1984—1990)
 Аляксандр Гейштар (1990 — 31 снежня 1992)
 Лешак Кузьніцкі (1 студзеня 1993 — 31 снежня 1998)
 Міраслаў Масакоўскі (1 студзеня 1999 — 26 снежня 2001)
 Ежы Каладзейчак (16 студзеня 2002 — 31 сакавіка 2003, в. а. прэзідэнта)
 Анджэй Лягоцкі (1 красавіка 2003 — 31 снежня 2006)
 Міхал Клябер (1 студзеня 2007 — 19 сакавіка 2015)
 Ежы Душынскі (з 19 сакавіка 2015)

 ПАН як сетка інстытутаў 
ПАН таксама сеткай некалькіх дзесяткаў НДІ. Фармальна падпарадкоўваюцца кіраўнікам тэматычных аддзяленняў ПАН і фінансуюцца непасрэдна Камітэтам навуковых даследаванняў. Гэтыя НДІ ствараюць каля 2000 месцаў для навукоўцаў, а выдаткі на іх утрыманне складаюць каля 1/3 выдаткаў дзяржаўнага бюджэту Польшчы на навуковыя даследаванні (0,5 % ВВП). У іх не вучацца студэнты, але затое існуе аспірантура, закончыўшы якую аспірант мае права атрымаць ступень доктара навук і прайсці працэдуру габілітацыі.

Галоўнай задачай інстытутаў з’яўляецца правядзенне навуковых даследаванняў на сусветным узроўні. Даследаванні, праведзеныя ПАН прыносяць адчувальную фінансавую выгаду.

 Супрацоўніцтва з замежнымі 
ПАН мае філіялы ў Бруселе, Маскве, Парыжы, Рыме і Вене, а таксама Цэнтр навуковых даследаванняў ў Берліне.

 Крыніцы 

 Спасылкі 

 Афіцыйны сайт Польскай акадэміі навук


Катэгорыя:Нацыянальныя акадэміі
Катэгорыя:З’явіліся ў 1951 годзе
Катэгорыя:1951 год у Польшчы