Чыфтэн

«Чыфтэн» ( — «правадыр») — асноўны баявы танк вытворчасці Вялікабрытаніі, які знаходзіўся на ўзбраенні арміі Злучанага Каралеўства ў 60-х і 70-х гадах XX стагоддзя.

 Гісторыя 
Танкі «Чыфтэн» сталі лагічным працягам лініі танкаў «Цэнтурыён», якія добра зарэкамендавалі сябе ў розных ваенных канфліктах. Другая сусветная вайна прывяла да сур’ёзных зменаў у брытанскай ваеннай дактрыне. У прыватнасці, пасля сутыкненняў з добра абароненымі нямецкімі танкамі англічане зразумелі, што нельга грэбаваць агнявой моцай і браніраваннем ва ўгоду манеўранасці. Яшчэ раз гэта было пацверджана падчас Карэйскай вайны, дзе добра ўзброеныя і браняваныя брытанскія танкі з поспехам ужываліся ў многіх аперацыях.

Кампанія «Лейланд», уцягнутая ў вытворчасць танка «Цэнтурыён», улічыла гэтыя высновы пры распрацоўцы прататыпаў дызайну новага танка, якія былі затым адпраўленыя ў Ваеннае міністэрства Вялікабрытаніі. У 1959 годзе быў выпушчаны першы прататып, з 1960 праводзіліся выпрабаванні машын, а ў 1966 годзе пачаўся іх серыйны выпуск. Танк «Чыфтэн» быў распрацаваны так, каб быць настолькі абароненай машынай, наколькі гэта толькі магчыма. Агнявая моц таксама была прыярытэтам: на танку была ўсталяваная магутная наразная 120-мм гармата; гармат з вялікім калібрам на танках іншых заходніх краін у той час не было. На першых перадсерыйных машынах выявілася недастатковая хуткасць і манеўранасць, што з’яўлялася вынікам магутнага браніравання ў спалучэнні з абмежаванымі магчымасцямі шматпаліўнага рухавіка L60; гэта быў самы істотны недахоп новай машыны. Змены, унесеныя ў канструкцыю рухавіка, дазволілі давесці магутнасць спачатку да 650 к.с., што прывяло да павелічэння хуткасці і манеўранасці да патрабаванага ўзроўню, і першыя серыйныя танкі сталі паступаць у войскі пад індэксам Mk.2. Пазней, у 1971 і 1976 гадах, рухавікі зноў замяняліся на яшчэ больш магутныя — 750 к.с. і 810 к.с. адпаведна. Таксама на частцы танкаў з пачатку 1980-х усталёўваўся дызельны рухавік «Ролс-Ройс Кондар» магутнасцю 1200 к. с. Акрамя ўстаноўкі новых рухавікоў, танк пастаянна мадэрнізаваўся з заменай на найноўшыя ўзоры сістэм кіравання агнём, назірання, радыёсувязі і г. д.

 Апісанне 

 Канструкцыя 
Кампаноўка класічная, аддзяленне кіравання ў пярэдняй частцы танка, баявое — у сярэдняй, маторна-трансмісійнае — у кармавой. Корпус танка зварны, сабраны з літых і катаных дэталяў, пры гэтым браня складае 53 % масы танка. Лісты размешчаны пад вуглом, профіль танка максімальна паменшаныОсновной танк Chieftain (Великобритания).

 Узбраенне 
Танк аснашчаны 120-мм наразной гарматай L11A5 з ручным раздзельным (картузным) зараджаннем. Боекамплект да гарматы складецца з 53 стрэлаў, з якіх 19 з’яўляюцца бранябойнымі падкалібернымі снарадамі (БПС). Дапаможнае ўзбраенне — 7,62-мм кулямёт L8A1 (MG) і 12,7-мм прыстрэлачны кулямёт L12A1 «Браўнінг», спараныя з гарматай, а таксама 7,62-мм камандзірскі зенітны кулямёт GPMGЧифтен — КОМПЛЕКС ВООРУЖЕНИЯ.

 Хадавая частка 
Хадавая частка ўключае (у дачыненні да аднаго борта) шэсць апорных каткоў і мае задняе размяшчэнне вядучых колаў. Апорныя каткі двухскатныя, з гумовымі шынамі і здымнымі сталёвымі дыскамі. Вядучыя колы забяспечаныя сталёвымі здымнымі зубчастымі вянкамі (па 12 зуб’яў на вянку). Гусеніцы — з адкрытымі шарнірамі паслядоўнага тыпу і здымнымі асфальтаходнымі падушкамі (па адной на трак). Механізм нацяжэння гусеніц — крывашыпна-чарвячнага тыпу. Хадавая частка для абароны ад лёгкіх кумулятыўных супрацьтанкавых сродкаў прычынена сталёвымі экранамі таўшчынёй 10-15 ммОсновной боевой танк «Чифтен» .

 Браня 
Корпус зварны, з адліваных і катаных дэталяў. На браню прыпадае прыкладна 53 % масы танка. Верхняя лабавая дэталь корпуса мае таўшчыню 120 мм, барты — 50 мм, кармавы ліст — 25,4 мм, дно — 16 мм. Вежа адліваная, таўшчыня яе лабавой часткі — 195 мм, даху — 45 мм. Бранявыя лісты ўстаноўлены з рацыянальнымі кутамі нахілу, што яшчэ больш павысіла абароненасць танка. Лабавая дэталь корпуса мае нахіл 72 ° да вертыкалі, бартавыя лісты ўсталяваныя пад кутамі 10 °, кут нахілу лабавой часткі вежы — 60 °.

 Сучасныя эксплуатанты 



 Былыя эксплуатанты 
 The Military Balance 2007. — P. 160—165.
 The Military Balance 2018. — P. 343.
 The Military Balance 2007. — P. 231.
 The Military Balance 2007. — P. 238.

 Баявое прымяненне 
 Ірана-іракская вайнаThe Iran-Iraq War. Pierre Razoux, Harvard University Press, 2015. P.354Iraq parades captured Iranian tanks. Chicago Tribune. Nov.10, 1980 
 Вайна ў Персідскім залівеhttp://www.benning.army.mil/armor/armormagazine/content/Issues/1995/ArmorSeptemberOctober1995web.pdf Arms and oil: U.S. military strategy and the Persian Gulf By Thomas L. McNaugher p 141Chieftain Main Battle Tank 1965—2003. Simon Dunstan, Bloomsbury Publishing, 2012. P.46Armies of the Gulf War (1993). Gordon L. Rottman. стр.30,48

 Цікавыя факты 
 Першы танк, на якім прысутнічае паўляжачае крэсла кіроўцы — канструкцыя, якая дазваляе значна знізіць вышыню танка.

 Спасылкі 
 FV4201 Chieftain (1966) 

 Галерея «Чифтенов», захваченных Ираком в различных войнах  
 Видео обзор танка от World of Tanks 

Катэгорыя:Асноўныя баявыя танкі
Катэгорыя:Танкі паводле алфавіта
Катэгорыя:Зброя паводле алфавіта
Катэгорыя:Танкі Вялікабрытаніі