Пор

Пор (стар.-греч. Πῶρος, санскр. पुरुषोत्तम) — старажытны індыйскі раджа, тэрыторыя якога ахоплівала вобласць паміж рэкамі Гідасп (Джэлам) і Акесін (Чынаб), у раёне Пенджаба на Індыйскім субкантыненце. Яму прыпісваюць, што ён быў легендарным воінам з выключнымі навыкамі. У адрозненне ад Таксіла, змагаўся супраць Аляксандра Македонскага ў бітве на Гідаспе (326 г. да н.э.),Фуллер, стар 198  мяркуюць, бітва праходзіла на месцы сучаснага Монга (Пенджаб), які цяпер з’яўляецца часткай сучаснай краіны Пакістана. Лічыцца, што Пор памёр дзесьці паміж 321 і 315 да н.э.

 Паходжанне 
 Інфармацыя аб Поры і ягоным царстве даступная толькі ў грэчаскіх крыніцах. Індыйскія крыніцы не згадваюць яго, хоць сучасныя навукоўцы выказалі здагадку, што ён, магчыма, быў кіраўніком Пуру, племені, якое, як вядома, засяляла паўночна-заходнюю Індыю з Ведыйнага перыяду.

Імперыя Ахеменідаў заняла заходні басейн Інда з пачатку заваёў Дарыя I.https://courses.lumenlearning.com/boundless-worldhistory/chapter/the-persian-empire Ні летапіс Ахеменідаў, ні мясцовыя карэнныя крыніцы не пацвердзілі існаванне царства Пора ў той час. Пасля падзення імперыі Ахеменідаў, Пор і іншыя рэгіянальныя сілы змагаліся за пакінутую зямлю.

Па словах гісторыка Ішвары Прасада, Пор, магчыма, быў Шурасенам Яду-вамша. Ён сцвярджаў, што авангардныя салдаты Пора неслі сцяг Геракла, якога Мегасфен, які адправіўся ў Індыю пасля выціскання Пора Чандрагуптай, відавочна атаясамляў з шурасенамі Матхуры. Гэты Геракл Мегасфена і Арыяна быў ідэнтыфікаваны некаторымі навукоўцамі як Крышна, і іншымі як яго старэйшы брат Баларама, якія абодва былі продкамі і бажаствамі-заступнікамі шарусенаў.Матэрыялы, стар 72, індыйская гісторыя кангрэс, апублікаваная 1957Па словах Арриана, Дыядор і Страбона, Мегасфен апісаў індзейскае племя пад назвай Sourasenoi, які асабліва пакланяўся Геракла на сваёй зямлі, і гэтая зямля мела два гарады, Methora і Kleisobora, і суднаходная рака, у Jobares. Як было прынята ў старажытны перыяд, грэкі часам называюць чужым багам з пункту гледжання іх уласных божышчаў, і ёсць трохі сумневы , што Sourasenoi ставіцца да Shurasenas, філіял Яду дынастыі , да якой Крышна належаў; Herakles да Крышны, або Хары-Крышна: Mehtora ў Матхура, дзе нарадзіўся Крышна; Kleisobora ў Krishnapura , што азначае «горад Крышны»; і Jobares да Ямуны, вядомай рацэ ў гісторыі Крышны. Квінт Курц таксама згадвае , што калі Аляксандр Македонскай сутыкнуўся Пор, салдаты Пор былі апорны малюнак Геракла ў іх авангардзе. Крышна: а першакрыніцы, з 5, Эдвінам Фрэнсіс Bryant, Oxford University Press, ЗША, 2007Чандрагупта Маўра: жамчужына індыйскай гісторыі, з 76, Пурушоттами Лал Бхаргава, выпуск: 2, ілюстраваныя, Апублікаваў ДК Printworld, 1996.Усёабдымная гісторыя Індыі: Маўра і Satavahanas, з 383, пад рэдакцыяй К. Nilakanta Шастра, Kallidaikurichi Aiyah Nilakanta Шастра, Бхарата Itihas паришад, Апублікаваў Orient Longmans, 1992 г., першапачаткова з Універсітэта Каліфорніі Ішвары Прасад і іншыя ягоныя паслядоўнікі знайшлі дадатковую падтрымку гэтай высновы ў тым, што частка шурасенаў павінна была міграваць на захад, у Пенджаб і сучасны Афганістан з Матхуры і Дваракі, пасля таго, як Крышна хадзіў на нябёсы і заснаваў там новыя царства."На самой справе, легенда паведамляе захад марш Яду (МВН. 1.13.49, 65) з Матхура, у той час як маршрут з Матхура ў Двараку на поўдзень праз пустыню. Гэтая частка легенды Крышны можа быць прынесена на Зямлю рыць у Дварака, але і рыць у Дарваза ў Афганістане, чыё імя азначае тое ж самае, і які з’яўляецца больш верагодным месцам бежанцаў з Матхура … "Уводзіны ў вывучэнне гісторыі Індыі, стар 125, DD Косамби, Выдавецтва: [Sl] : Папулярная Prakashan 1999

 Бітва на Гідаспе 
міні| Сустрэча Пора і Таксіла , ўяўлення мастака 20 — га стагоддзя. 
Бітва на Гідаспе вялася ў 326 г. да н.э. паміж Аляксандрам Македонскім і раджам Порам, на беразе ракі Гідасп. Войска Пора не дасягала памераў пэрсідскага войску, але была дастаткова моцная. Арыян налічвае больш за 30 тысяч пяхотнікаў, 4 тысячы коннікаў, 300 калясніц і 200 сланоў. Курцый паўтарае гэтыя лічбы, але памяншае колькасць сланоў да 85.Курцый, «Гісторыя Аляксандра Македонскага» Па Дыядору цар Пор меў 50 тысяч пяхотнікаў, 3 тысячы коннікаў, тысячу калясніц і 130 сланоў.Дыядор. Гістарычная бібліятэка З іншага боку, Плутарх паведамляе толькі пра 20 тысяч пяхотнікаў і 2 тысячы коннікаў у Пора.Плутарх. Параўнальныя жыццяпісы. Аляксандр Македонскі Мяркуючы па апісанні бітвы і страт, верагодна ў Пора было да 30 тысяч пяхотнікаў, 3 тысяч коннікаў, 300 калясніц і 130—200 сланоў. Найбольш грознай сілай у індыйскім войску з’яўляліся баявыя сланы, танкі антычнай эпохі. Акрамя сваіх немалых сіл Пор разлічваў на хуткае прыбыццё саюзніка, індыйскага цара Абісара, чыя армія толькі крыху саступала войску Пора.

Хоць бітва і яе вынікі не запісаны ў якой-небудзь даступнай старажытнаіндыйскай крыніцы, старажытнагрэцкія гісторыкі апісваюць бітву і наступства перамогі Аляксандра.

У кровапралітным і складаным баі Пор змагаўся да апошняга. Існуе некалькі версій здачы яго ў палон. Адны аўтары запэўніваюць, што яго захапілі без прытомнасці. Па апавяданні Арыяна, параненага ў плячо Пора ўгаварылі злезці са слана, паслаўшы на ўгаворы старадаўняга сябра: "Аляксандр першы звярнуўся да яго, прапанаваўшы сказаць, чаго ён для сябе хоча. Пор адказаў: «Каб ты абыходзіўся са мною, Аляксандр, па-царску». Аляксандру спадабаўся гэты адказ: "Я гэта зраблю, Пор, дзеля мяне самога. А ты папрасі дзеля сябе таго, што табе міла «. Пор адказаў, што ў ягонай просьбе заключана ўсё. Аляксандру гэтыя словы спадабаліся яшчэ больш; ён ўручыў Пору ўладу над яго індами і дадаў да яго ранейшых валадарстваў яшчэ іншыя, якія былі больш спрадвечных».Бітва скончылася македонскай перамогай.Fuller, pg 181  Атрымаўшы перамогу, Аляксандр у знак павагі да ворага дазволіў яму захаваць трон у якасці сатрапа і нават саступіў яму частку заваяваных земляў на паўднёвым усходзе да ракі Гіфасіс (Біяс).р. х, Гістарычны слоўнік старажытнагрэцкага Warfare, J, Woronoff і І. Спенс

 Смерць 
Пасля смерці Аляксандра ў 323 годзе да н.э., Пердзіка стаў рэгентам яго імперыі, а пасля забойства Пердзікі ў 321 годзе да н.э., Антыпатр стаў новым рэгентам. Па словах Дыядора , Антыпатр прызнаў уладу Пора над тэрыторыямі ўздоўж ракі Інд . Пор заставаўся верным саюзнікам грэкаў да самай смерці, у якой вінаватым Дыядор Сіцылійскі лічыць македонскага сатрапа Эўдама, які служыў Аляксандру сатрапам у Пенджабе.

 У культуры 

 Сохраб Модзі іграе Пора ў фільме Сікандар у 1941 годзе
 Прытхвірадж Капур іграе Пора ў фільме Сікандар-і-Азам ў 1965 годзе
 Пор іграецца Арунам Балі ў 1991 Чанак’я (серыял)  
 Часу з’яўляецца ў 1999 анімаваных серыях Валадаранне: Заваёўнік
 Пор іграецца тайскім акцёрам, Бінам Банлерыт, у Аляксандры (2004)  
 Пор з’яўляецца ў 2011 Чандрагупта Маур’я  
 SET пачаў серыял Сіддхарта Кумара Тэвары пад назвай Пор у бітве на Гідаспе у лістападзе 2017 года, у якім Пор малюецца Лакшам Лалвані .

 Гл. таксама 

 Індуізм
 Старажытная Індыя
 Індыйскі слон
 Паўднёвая Азія

 Літаратура 

 Аррыян , Кампанія Аляксандра, кніга 5.
 Гісторыя Поруса, Патыяла, д — р Буда Parkash.
 Джон Фуллер (1960). Вайскаводніцкае мастацтва Аляксандра Македонскага. Нью — Джэрсі: De Capo Press ,  ISBN   978-0-306-80371-0
 Ён Лендрінг. Аляксандр дэ Грот — De ondergang вана гет Perzische Рэкі (Аляксандр Вялікі. Гібель Персідскай імперыі), Амстэрдам: Атенеум — Полак & Van Геннеп, 2004.  ISBN   90-253-3144-0
 Франк Холт. Аляксандр Вялікі і таямніца слановых медальёнаў, Каліфорнія: Каліфарнійскі універсітэт Press, 2003 г., 217pgs.  ISBN   0-520-24483-4
 Гісторыя Індыі: (ад старажытных часоў да падзення імперыі Маголаў), д. Ішвары Пашад

Катэгорыя:Сатрапы імперыі Аляксандра Македонскага
Катэгорыя:Гісторыя Пакістана
Катэгорыя:Індыйскія манархі IV стагоддзя да н.э.