Ян Аланд

Ян Аланд (псеўданім Пётр Казімір Трызна;  ; каля 1559, Львоў — 14 сакавіка 1641, НясвіжGrzebień, L. (Ed.), Encyklopedia Wiedzy o jezuitach na ziemiach Polski i Litwy, 1996.) — святар, педагог.

У Кракаўскай акадэміі скончыў курсы філасофіі і тэалогіі са ступенню магістраKrólikowska, A. Profesorowie jezuickich seminariów nauczycielskich od XVI do XVIII wieku. Słownik biograficzny. / A.Królikowska. — Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Ignatianum w Krakowie -Wydawnictwo WAM, 2017. — s. 31-32.. У 1580 г. разам з Пятром Скаргам і Станіславам Лянчыцкім () быў адным з заснавальнікаў езуіцкай пляцоўкі ў ПолацкуGrzebień, L. Chronologia pobytu i działności Piotra skargi w Wilnie (1573—1584) / L. Grzebień // Senoji Lietuvos Literatūra. — Kn. 35/36 (2013) — s. 30., а потым — адным з першых выкладчыкаў Полацкага езуіцкага калегіумаEncyklopedja Kościelna/Alandus Jan. Каля 1586 г. узначаліў катэдральную школу ў Гнезна, дзе быў высвечаны на ксяндза. Уступіў у Таварыства Ісуса ў Кракаве 8 красавіка 1590 г. У навіцыяце паглыбіў свае веды у галіне тэалогіі і прысвяціў сябе педагагічнай кар’еры. Прафесар рыторыкі для семінарыстаў-езуітаў і экстэрнаў у Яраславе (1591—1594), прафесар калегіума і памочнік прапаведніка навіцыяту ў Рызе.

З 1600 г. працаваў выключна ў Нясвіжы: як прэфект школ (1604—1606, 1613—1614), прэфект Марыянскай кангрэгацыі (1609—1613), прэфект бурсы (1618—1619), інструктар Трэцяй прабацыі (1619—1620), рэктар (1620—1623). Адначасова з гэтым быў прыдворным прапаведнікам Мікалая Крыштафа Радзівіла Сіроткі і выхавацелем яго сыноў.

Найбольшую вядомасць Аланду (падпісаўся псеўданімам «Пётр Казімір Трызна») прынёс пераклад пяці трактатаў, якія памылкова прыпісваліся Св. Аўгусціну: Ksiąg pięcioro: Rozmyślania, Mowy tajemne, Broń duchowna, O skrusze serca, O marności świata (Вільня, 1617)Królikowska, A. Profesorowie jezuickich seminariów nauczycielskich od XVI do XVIII wieku. Słownik biograficzny. / A.Królikowska. — Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Ignatianum w Krakowie -Wydawnictwo WAM, 2017. — s. 32.. Таксама апублікаваў кнігі:

 Pamiątka JO. sławney pamięci Panu Mikołajowi Chrysztofowi Radziwiłłwi Xięciu na Ołyce y Nieświeżu… czyniona przy exequiach rocznych w Nieświeżu dnia 28 lutego 1617 (Вільня, 1617).
 O cudach SS. Aniołów Bożych w kościele św. Michała Archanioła blisko Nieświeża (Вільня, 1630). (На лаціне — De miraculis in aede S. Michaelis (Вільня, 1630))
 Devotio hebdomadaria ad S. Michaelem. Nabożeństwo tygodniowe do ś. Michała (Вільня, 1630). (На лаціне і па-польску).

 Літаратура 
 Encyklopedia wiedzy o jezuitach na ziemiach Polski i Litwy 1564—1995 / oprac. L. Grzebień. — Kraków : Wyd-wo WAM, 1996. — 882 s.
 Królikowska, A. Profesorowie jezuickich seminariów nauczycielskich od XVI do XVIII wieku. Słownik biograficzny. / A.Królikowska. — Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Ignatianum w Krakowie -Wydawnictwo WAM, 2017. — 188 s.

Катэгорыя:Езуіты Беларусі
Катэгорыя:Выкладчыкі Полацкага езуіцкага калегіума
Катэгорыя:Выкладчыкі Нясвіжскага езуіцкага калегіума