Цэнтральны аймак

Туве (таксама Цэнтральны аймак; ) — аймак у Манголіі.

 Агульныя звесткі 
Аймак быў утвораны ў 1931 годзе. Яго плошча складае 74 042 км². Колькасць насельніцтва — 83 838 чалавек (2008 год). Шчыльнасць насельніцтва — 1,13 чал./км². У адміністрацыйным дачыненні аймак дзеліцца на 27 самонаў. Адміністрацыйным цэнтрам з’яўляецца горад Зуунмад. Пасярод Цэнтральнага аймакаў знаходзяцца 3 анклава — сталіца Манголіі Улан-Батар і падначаленыя ёй тэрыторыі.

 Геаграфія 
Цэнтральны аймак размешчаны адпаведна ў цэнтральнай Манголіі. На поўначы ад яго ляжыць Селенгінскі аймак, на ўсходзе — Хэнтэйскі, на поўдні — Сярэднегабійскі, на паўднёвым захадзе — Увэр-Хангайскі, на захадзе — Булганскі. На паўночным усходзе ляжыць заходняя частка Хэнтэйскіх гор, адгор’і якіх ахопліваюць Улан-Батар. На захадзе і поўдні аймака распасціраюцца пагорыстыя стэпы. Найбуйнейшая рака аймака — Туул.

 Клімат 
Клімат рэзка кантынентальны, сярэдняя тэмпература студзеня −25 град цэльсія, сярэдняя тэмпература ліпеня +20 град. У сярэднім за год выпадае 300 мм ападкаў.

 Флора і фаўна 
У аймаку растуць хвоі, вярбы, абляпіхі, розныя ягады і грыбы. Водзяцца ваўкі, лісы, зайцы, мядзведзі, манулы, алені, вавёркі, ласі, кабаны і тарбаганы.

 Карысныя выкапні 
Аймак багаты каменным вуглём, малібдэнам, алюмініям.

 Вугальная шахта «Налайха» — у 1995 годзе здабыча спынена.
 Вугальны разрэз «Баганур», здабыча вядзецца адкрытым спосабам, запасы вугалю складаюць 300 млн тон.
 Пасля 1980 года адбылося пашырэнне Шарынгальскага разрэзу з 1100000 тон да 2500000 і будаўніцтва Баганурскага вугальнага разрэзу магутнасцю 6 млн тон у год.
 Вугальны басейн «Тугруг нуур» (самон Баян) на адлегласці 130 км ад Улан-Батара, запасы прыблізна складаюць 3 млрд тон.
 Радовішча золата «Нара Талга» у 120 км ад Улан-Батара, запасы прыблізна складаюць 22 тоны.
 Радовішча волава і вальфраму «Баян дава» з’яўляецца невялікім, запасы ацэньваюцца ў 500 тон.
 Радовішча вальфрамавай руды «Цагаан дава», пацверджаныя запасы складаюць 3 121 тон.
 Радовішча бурага вугалю «Цайдам нуур». Запасы ацэньваюцца ў 6 млрд тон.

 Нацыянальныя паркі 
У Хэнтэйскіх гарах знаходзіцца нацыянальны парк Гархі-Тэрэлж, заснаваны ў 1993 годзе. Цікавы ўнікальнымі горнымі фармацыямі, разнастайным раслінным і жывёльным светам. У размешчаным на адлегласці 120 кіламетраў на паўднёвы захад ад Улан-Батара нацыянальным парку Хустайн-Нуруу з 1993 года праводзіцца паспяховая работа па аднаўленні папуляцыі каней Пржавальскага. На поўдзень ад сталіцы знаходзіцца створаны яшчэ ў сацыялістычнай Манголіі нацыянальны парк Богд-Хан-Уул. Тут размешчаны заснаваны ў 1733 годзе будыйскі манастыр Манджушры-хійд і свяшчэнная гара Богд-Хан-Ул.

 Славутасці 
 Гаджурт — дачны пасёлак, размешчаны на адлегласці 23 км ад цэнтра Улан-Батора.
 Дзіцячы міжнародны лагер «Найрамдал» (Дружба) на адлегласці ад 30 км ад Улан-Батора. Штогод тут адпачывае да 24 000 дзяцей з многіх краін.
 Комплекс «Статуя Чынгісхана» на адлегласці 53 км ад Улан-Батора (40 метраў).
 Манастыр Манзушыр на паўднёвым схіле святой гары Богда-Хан-Ул за 5 км ад цэнтра аймака Зуунмад. Манастыр быў разбураны ў 1932 годзе. Адноўлена адзін храм, у якім размешчаны музей.

 Адміністрацыйны падзел 
+ Самоны Цэнтральнага аймакаTöv aimag statistic officeTöv Aimag Population Annual Report 2007  № Самон Арыгінальнаяназва Насельніцтва,чал. 1998 Насельніцтва,чал. 2005 Насельніцтва,чал. 2007 УсягоАдм. цэнтрсамона 1  Алтанбулаг Алтанбулаг 3 6223 1043 0791 427 2  Аргалант  Аргалант 2 5051 8921 955916 3  Архуст  Архуст 2 0861 6711 371516 4  Батсумбэр  Батсүмбэр 6 7866 3586 5252 325 5  Баян  Баян 2 5752 0622 0931 166 6  Баян-Унжуул  Баян-Өнжүүл 2 8172 5382 560579 7  Баянчандмань  Баянчандмань 3 6413 2683 3221 311 8  Баяндэлгэр  Баяндэлгэр 2 2031 2261 165580 9  Баянжаргалан  Баянжаргалан 1 7881 5831 623609 10  Баянхангай  Баянхангай 1 6931 4981 401746 11  Баянцагаан  Баянцагаан 2 7372 3692 173988 12  Баянцогт  Баянцогт 3 4061 8902 020958 13  Барнуур  Борнуур 4 4544 3724 6933 233 14  Бурэн  Бүрэн 3 6243 3033 209614 15  Дэлгэрхаан  Дэлгэрхаан 2 4992 0332 016635 16  Эрдэнэ  Эрдэнэ 3 4853 4243 6071 398 17  Эрдэнэсант  Эрдэнэсант 5 8555 0115 0101 893 18  Жаргалант  Жаргалант 5 9755 7985 7812 156 19  Лунэ  Лүн 3 1512 5952 5151 302 20  Менгенмарт  Мөнгөнморьт 2 1971 9231 902908 21  Ундэршырээт  Өндөрширээт 2 5251 9272 006582 22  Сэргэлэн  Сэргэлэн 2 4221 8551 884199 23  Сумбэр  Сүмбэр 2 2101 6371 646690 24  Цээл  Цээл 3 9882 5132 3521 568 25  Угтаалцайдам  Угтаал 4 1392 3972 2741 413 26  Заамар  Заамар 5 6455 7215 8161 494 27  Зуунмад  Зуунмод 16 03714 60014 83014 568

 Спасылкі 
 Афіцыйны сайт
 Мангольскае Нацыянальнае бюро статыстыкі

Катэгорыя:Аймакі Манголіі