Параграф 175

Параграф 175 — антыгомасексуальнае палажэнне , што дзейнічала з 1871 па 1968 год. Параграф існаваў у крымінальным заканадаўстве Германіі з 15 мая 1871 года, калі быў уведзены адзіны крымінальны кодэкс Германскай імперыі, па 11 чэрвеня 1994 года, калі параграф 175 быў цалкам выкраслены з крымінальнага кодэкса паводле рашэння Бундэстага. Паводле гэтага параграфа пераследаваліся дзеянні сексуальнага характару паміж асобамі мужчынскага полу, а ў ранейшых версіях — таксама і сексуальныя кантакты з жывёламі.

У гітлераўскай Германіі параграф 175 быў значна больш жорсткі, а пераслед гомасексуальных мужчын прыняў сістэматычны характар. Усяго ў Трэцім рэйху па абвінавачанні ў «ненатуральнай распусце» паміж мужчынамі былі асуджаны каля 50 тысяч чалавек. Параграф 175 у яго ўзмоцненай нацысцкай рэдакцыі працягваў дзейнічаць і пасля вайны ў ФРГ. Толькі з 1953 па 1965 год у эпоху канцлера Адэнаўэра па параграфе 175 у ФРГ былі заведзены каля 100 тысяч крымінальных спраў, і ў палове выпадкаў выносіліся абвінаваўчыя прысуды. У ГДР тэкст параграфа быў вернуты да яго данацысцкай версіі, аднак і тут ён працягваў дзейнічаць да ўвядзення ў 1968 годзе новага крымінальнага кодэкса ГДР.

Пасля лібералізацыі антыгомасексуальнага заканадаўства ў ГДР і ФРГ пад канец 1960-х — пачатку 1970-х гадоў поўнае скасаванне крымінальнага пераследу добраахвотных аднаполых сексуальных кантактаў паміж мужчынамі і раўнаванне ўзросту згоды для гомасексуальных і гетэрасексуальных кантактаў у аб’яднанай Германіі адбыліся толькі ў 1994 годзе.

 Перадгісторыя 


У другой палове XIII стагоддзя сексуальныя кантакты паміж мужчынамі, як і шмат іншых «садомскіх грахоў», у Еўропе пад уплывам хрысціянскай маралі былі ўведзены ў ранг цяжкіх злачынстваў, якія караліся аж да смяротнага пакарання. У XVI—XVII стагоддзях адбыўся падзел паміж двума відамі садаміі. Скаталожніцтва па-ранейшаму лічылася цяжкім злачынствам, якое каралася спаленнем жыўцом. Аднаполыя сексуальныя кантакты сталі лічыцца менш сур’ёзным злачынствам, за якое належала пакаранне смерцю мячом.

На мяжы XVIII—XIX стагоддзяў адбылося змякчэнне сярэднявечнага заканадаўства. У 1791 годзе ў Францыі быў прыняты , заснаваны на правах чалавека і грамадзяніна, які касаваў кары за злачынствы супраць . Пазней гэта яшчэ раз было пацверджана і крымінальным кодэксам Напалеона 1810 года, які разглядаў у якасці «злачынстваў супраць маралі» () толькі тыя сексуальныя дзеянні, якія былі злучаны з парушэннем правоў трэціх асоб, што прывяло да поўнага легалізавання добраахвотных сексуальных адносін паміж мужчынамі. Каральнымі заставаліся толькі гвалтоўныя сексуальныя дзеянні і сексуальныя дзеянні, здзейсненыя ў грамадскім месцы ці з асобай, што не дасягнула 15 гадоў (артыкулы 330—332).

Ліберальнае французскае заканадаўства зрабіла ўплыў на многія паўднёвыя і заходнія нямецкія дзяржавы. Так, прыкладам, каралеўства Баварыя, узяўшы за ўзор Напалеонаўскія кодэксы, у сваім крымінальным кодэксе 1813 года скасавала ўсе , стаўшы першай нямецкай дзяржавай, што дэкрыміналізавала гомасексуальныя кантакты паміж мужчынамі. У наступныя гады гэты прыклад перанялі і некаторыя іншыя германскія дзяржавы, што або зусім скасавалі кары за аднаполыя кантакты паміж мужчынамі, або значна зменшылі тэрміны кары.

У адрозненне ад многіх іншых нямецкіх дзяржаў, Прусія ніколі не дэкрыміналізавала гомасексуальныя адносіны паміж мужчынамі. У красавіку 1851 года ўступіў у дзеянне новы крымінальны кодэкс прускіх дзяржаў, § 143 якога таксама прадугледжваў крымінальную кару за «ненатуральную распусту паміж мужчынамі». Пасля ўтварэння ў 1866 годзе Паўночнагерманскага саюза для яго быў створаны новы адзіны крымінальны кодэкс, які ў значнай меры арыентаваўся на прускі крымінальны кодэкс 1851 года, і § 143 прускага УК («ненатуральная распуста») быў практычна даслоўна пераняты КК Паўночнагерманскага саюза, атрымаўшы ў ім іншы нумар — § 152.

У 1870 годзе крымінальны кодэкс Паўночнагерманскага саюза набыў моц, аднак параграф пра «ненатуральную распусту» атрымаў у ім іншы нумар — § 175. Адтуль 15 мая 1871 года гэты параграф без змены і з тым жа самым нумарам перайшоў у крымінальны кодэкс Германскай імперыі.

 Увядзенне адзінага імперскага крымінальнага кодэкса 

 Пашырэнне § 175 на ўсю Кайзераўскую Германію 
У 1871 годзе адбылося аб’яднанне германскіх дзяржаў у адну імперыю вакол Прускага каралеўства, і з 1 студзеня 1872 года новы крымінальны кодэкс набыў моц у якасці асноўнага крымінальнага кодэкса на тэрыторыі ўсёй імперыі. Такім чынам, § 175 КК Германскай імперыі сваімі каранямі ідзе ў прускі крымінальны кодэкс 1851 года і з’яўляецца ў крымінальнай сістэме аб’яднанай Германіі праз КК Паўночнагерманскага саюза.

+Крымінальныя справы па § 175 ГадыУсяго спраў*З іх асуджаны188239032918833412691884436345188548039118864383731887489418188844135318894513671890496412189154244618925674591893629524189466953218956054841896672536189767956318986455331899639491190065553519017506211902 364/3936131903 332/3896001904 348/3765701905 379/3816051906 351/3826231907 404/3676121908 282/3996581909 510/3316771910 560/3317321911 526/3427081912 603/3227611913 512/3416981914 490/2636311915 233/1202941916 278/1203181917 131/701661918 157/31181919 110/10891920 237/391971921 485/864251922 588/74991923 503/314451924 850/1269619251225/111110719261126/13510401927 911/1188481928 731/2028041929 786/2238371930 723/2218041931 618/1396651932 721/204801* Першая лічба — справы пра «ненатуральную распусту» паміж мужчынамі, другая — паміж чалавекам і жывёлай.

Варта адзначыць, што пад «ненатуральнай распустай» разумеліся не любыя «распусныя дзеянні» паміж мужчынамі, але толькі такія сексуальныя кантакты, пры якіх палавы орган аднаго мужчыны пранікаў усярэдзіну цела іншага (то бок толькі такія кантакты, якія ў нямецкай мове можна было апісаць паняццем beischlafliche Handlung). Такім чынам, розныя формы непранікальнай мастурбацыі не траплялі пад параграф 175. Тым часам суддзі і юрысты таго часу вялі роспачныя спрэчкі пра тое, што падыходзіла пад вызначэнне beischlaflich, а што не. Часам на судах даводзілася глыбока ўдавацца ў дэталі і высвятляць, ці былі аголены палавыя органы і ці пранікала сперма аднаго партнёра ў цела іншага. Прымяненне § 175 было вельмі цяжкім для суддзяў, бо падсудныя заўсёды маглі дамовіцца і адмаўляць наяўнасць палавога акта, без чаго засудзіць іх было складана. Судовым урачам вельмі рэдка ўдавалася знаходзіць на целе падсудных сляды палавога кантакту. Лік асуджаных за «ненатуральную распусту» до пачатку XX стагоддзя не перавышаў 500 чалавек штогод.

Падобная трактоўка мела значэнне і сэнс пры разглядзе тагачаснага заканадаўства, злучанага з рэгламентацыяй . Так, згодна § 182 КК, тэрмінам да аднаго года турмы караўся толькі палавы акт, здзейснены мужчынам з «цнатлівай дзяўчынкай», якая не дасягнула 16 гадоўStGB, § 182, у рэдакцыі ад 01.01.1872.. Мэтай гэтага параграфа была не засцярога дзяцей ад сексуальнага замаху ў сённяшнім разуменні, а абарона «дзявоцкай бязгрэшнасці». Адносна сексуальных кантактаў дарослых жанчын з хлопчыкамі ці дзяўчынкамі, старэйшымі за 14 гадоў, у крымінальным кодэксе не ўтрымлівалася ніякіх указанняў. Сексуальныя кантакты з дзецьмі, якія не дасягнулі 14 гадоў, рэгламентаваліся § 176 КК і крымінальна пераследавалісяStGB, § 176, у рэдакцыі ад 20.03.1876.. Супраць новай хвалі крымінальнага пераследу за «ненатуральную распусту» выступала Баварыя, у якой такія дзеянні ўжо з 1813 года больш не былі незаконнымі. Аднак урад Рэйха «ад імя ўсяго германскага народа» адказаў адмовай, спаслаўшыся на тое, што большасць насельніцтва ацэньвае такія дзеянні як злачынныя.

Чарга гучных працэсаў у 1907—1909 гадах, злучаных са , значна ўзмацняе антыгомасексуальныя настроі ў грамадстве.

У 1909 годзе ствараецца адмысловая камісія па распрацоўцы новага крымінальнага кодэкса. З боку  камісіі было паказана захаваць кару «ненатуральнай распусты паміж мужчынамі» і пашырыць адпаведны параграф і на жанчын. У 1913 годзе Крымінальная Камісія пры Рэйхстагу рэкамендуе далейшае ўзмацненне § 175. Праца па складанні новага крымінальнага кодэкса працягваецца аж да Першай сусветнай вайны. У 1918 годзе пасля сканчэння вайны ў чарнавым варыянце новага крымінальнага кодэкса рэкамендацыі 1913 года па ўзмацненні кары захоўваюцца.

 Спробы рэфармавання ў Веймарскай рэспубліцы 

З падзеннем імперыі і стварэннем Веймарскай рэспублікі былі гарантаваны свабоды слова і сходаў усіх грамадзян. Тым часам адбываецца  і з’яўляецца вялікі лік арганізацый гомасексуалаў. У 1922 годзе пад кіраўніцтвам міністра юстыцыі  завяршаецца праца над чарнавым варыянтам новага крымінальнага кодэкса (). У канчатковым варыянце кодэкса добраахвотныя сексуальныя кантакты паміж дарослымі мужчынамі больш не пераследуюцца (злачыннымі застаюцца прастытуцыя і прымус з выкарыстаннем залежнага становішча).

Гучны судовы працэс над   у 1924 годзе прыводзіць да ўзмацнення істэрыі, рэзкага павелічэння колькасці абвінаваўчых прысудаў па § 175 і новых дыскусій пра ўзмацненне жорсткасці заканадаўства.

У 1925 годзе пасля змены кабінета міністраў адбываецца чарговая змена чарнавіка, і аднаполыя сексуальныя кантакты паміж мужчынамі зноў ставяцца па-за законам. У прыватнасці, § 296 «Усеагульнага нямецкага крымінальнага кодэкса» прадугледжваў крымінальную адказнасць за палавыя кантакты паміж мужчынамі, стаўшы, такім чынам, спадчыннікам § 175. Апроч таго, праект новага КК уводзіў дадатковы § 297 («Цяжкія выпадкі распусты паміж мужчынамі»), які караў за прастытуцыю, кантакты з непаўналетнімі, а таксама прымус да аднаполых сексуальных кантактаў паміж мужчынамі.

Узмацненне жорсткасці заканадаўства тлумачылася спробай абароны «здаровай моладзі» не толькі ад фізічнага спакушэння, але і ад уцягнення ў гомасексуальныя групы шляхам актыўнай прапаганды з дапамогай часопісаў і грамадскіх імпрэз:

Асабліва ў буйных гарадах ужо цяпер нават пад дзеяннем § 175 можна назіраць, як мужчыны, схільныя да аднаполых кантактаў, яднаюцца ў групы, якія разгортваюць актыўную прапаганду праз свае часопісы і грамадскія імпрэзы; характар іх прыхільнасцей мае на ўвазе ў сабе імкненне ўцягнуць на свой шлях моладзь, якая па прыродзе сваёй не мела аднаполых схільнасцей…

З 1925 па 1929 гады праект новага крымінальнага кодэкса шматкроць абмяркоўваўся ў Рэйхстагу пры розных яго скліканнях. За яго поўнае ці частковае скасаванне выступалі прадстаўнікі КПГ, СДПГ і НДП.

Нарэшце, 16 кастрычніка 1929 года камітэт па справах крымінальнага заканадаўства () пры Рэйхстагу правёў галасаванне па лёсе антыгомасексуальнага заканадаўства. У выніку дэбатаў 15 галасамі супраць 13 быў адхілены § 296, што крыміналізаваў добраахвотныя сексуальныя кантакты паміж дарослымі мужчынамі. Пры гэтым пераважная большасць падтрымала ўвядзенне новага § 297, які вылучаў асобна «цяжкую распусту паміж мужчынамі» з ужываннем службовага становішча ці залежнага становішча партнёра,  і спакушэнне мужчынамі, старэйшымі за 21 год, непаўналетніх асоб мужчынскага полу. Для падобных «цяжкіх выпадкаў» была прадугледжана кара ад 6 месяцаў турмы да 5 гадоў катаргі. Другое чытанне законапраекта ў крымінальным камітэце так і не адбылося, бо рэйхстаг быў датэрмінова расфармаваны рэйхсканцлерам Брунінгам і 14 верасня 1930 года адбыліся новыя парламенцкія выбары, на якіх найбольшы прырост атрымала НСДАП, стаўшы другой па велічыні фракцыяй у парламенце.

 ахарактарызаваў галасаванні па абодвух параграфах як «адзін крок наперад і два назад». Гэта тлумачыцца тым, што новы крымінальны кодэкс крыміналізаваў толькі мужчынскую (гомасексуальную) прастытуцыю, але не жаночую (гетэрасексуальную). Апроч таго, незаконнымі аб’яўляліся гомасексуальныя адносіны мужчыны, старэйшага за 21 год, з непаўналетнім юнаком 16-21 гадоў, тым часам як гетэрасексуальны мужчына вольна мог мець сексуальныя кантакты з непаўналетнімі дзяўчынамі 16-21 гадоў. У будучыні ж меркавалася крыміналізаваць не толькі пранікальныя палавыя кантакты, але і любыя формы гомасексуальных кантактаў.

У 1930 годзе пачаліся перамовы паміж Германіяй і Аўстрыяй пра прававую ўніфікацыю, што прыпыніла планы па рэфармаванні крымінальнага кодэкса Германіі. У сакавіку 1930 года адмыслова створаны прававы камітэт па пытаннях уніфікацыі заканадаўства абедзвюх краін прагаласаваў 23 галасамі «за» і 21 галасамі «супраць» за захаванне раней адпрэчанага параграфа, што крыміналізаваў добраахвотныя сексуальныя кантакты паміж дарослымі мужчынамі. Перамовы працягнуліся да 1932 года, аднак у сувязі з падзеннем Веймарскай рэспублікі планы па складанні новага крымінальнага кодэкса так і не спраўдзіліся.

 Узмацненне жорсткасці § 175 і яго прымяненне ў нацысцкай Германіі 

+Асуджаныя па §§ 175, 175a і 175b  Гады Колькасць асуджаных Усяго Падлеткі*1931 665 891932 8011141933 8531041934 94812119352106257193653204811937827197319388562974193976146891940377342719413739687194226786651943**2218500* Непаўналетнія асобы ().** У 1943 годзе наяўныя даныя толькі за першае паўгоддзе былі памножаны на два.Даныя за 1940—1943 гады не ўключаюць далучаныя «ўсходнія вобласці» і Аўстрыю.</small>

 Нацысцкая рэдакцыя параграфа 

Значны ўплыў на ўзмацненне жорсткасці антыгомасексуальнага заканадаўства ў нацысцкай Германіі зрабілі падзеі «ночы доўгіх нажоў», калі Гітлер расправіўся над штурмавікамі СА, лідар якіх  быў гомасексуалам. Новая рэдакцыя параграфа 175 была зацверджана 28 чэрвеня і набыла моц з 1 верасня 1935 года. Пры гэтым была значна зменена і пашырана яго фармулёўка. У прыватнасці, словазлучэнне «ненатуральная распуста паміж мужчынамі» было заменена на «распусту з іншым мужчынам». Гэта дазваляла трактаваць тэкст больш шырока і прымяняць яго не толькі на пранікальныя анальныя палавыя кантакты, як гэта было раней, але і шырыць на любыя іншыя формы сексуальнага ўзаемадзеяння паміж мужчынамі, у тым ліку і без непасрэднага фізічнага кантакту. Пры ранніх фармулёўках параграфа 175 довад наяўнасці пранікальных анальных кантактаў быў абцяжараны, а ў новай фармулёўцы яго больш не патрабавалася, што істотна палягчала вынясенне абвінаваўчых прысудаў. Пры гэтым сам тэкст закона не паказваў ні мінімальных, ні максімальных тэрмінаў кары. Крыху пазней выракам Імперскага суда па крымінальных справах было дадзена наступнае тлумачэнне (RGSt 73, 78, 80 f): склад злачынства існуе, калі «аб’ектыўна было зачэплена грамадскае пачуццё сораму і суб’ектыўна было жаданне ўзбудзіць юрлівае жаданне аднаго з двух мужчынаў ці трэцяга мужчыны». Пры гэтым нават не патрабавалася наяўнасць узаемных дакрананняў адзін да аднаго. У прыватнасці, злачынствам лічыліся не толькі самазадавальненне пры іншым мужчыне, дакрананне эрагаваным пенісам да цела іншага мужчыны і петынг (пры гэтым наяўнасць эякуляцыі не патрабавалася), для ўсталявання наяўнасці злачынства па § 175 зараз было досыць пацалунка ці нават наяўнасці «юрлівага пагляду». Другая частка § 175 давала суднам магчымасць у «асабліва лёгкіх выпадках» адмовіцца ад вынясення карання асобам, што не дасягнулі на момант здзяйснення «злачыннага дзеяння» ўзросту 21 года. Да «лёгкіх», аднак, не адносіліся выпадкі сексуальных кантактаў з пранікненнем. Для выпадкаў «цяжкай распусты» («спакушэнне» моладзі 14—21 гадоў, прастытуцыя, прымяненне гвалту ці выкарыстанне службовага становішча ці залежнага становішча партнёра) быў створаны ўзмацняльны параграф § 175a. Выпадкі сексуальных кантактаў з жывёламі, таксама раней залучаныя ў параграф 175, былі вынесены без сэнсавай змены ў асобную частку — у § 175b.

Варта адзначыць, што аналагаў § 175a, ч. 3 у частцы «гомасексуальнага спакушэння» мужчынам, старэйшым за 21 год, падлетка 14—21 года для гетэрасексуальных кантактаў у крымінальным заканадаўстве Трэцяга рэйха не існавала. Абвінавачанні § 182 КК, які застаўся без змен і прадугледжваў крымінальную кару за скланенне да палавога акту «цнатлівай дзяўчынкі», якая не дасягнула 16 гадоў, падаваліся толькі па заяве ад пацярпелых, таму «гетэрасексуальнае спакушэнне» было толькі , у адрозненне ад «гомасексуальнага спакушэння». Такім чынам, узрост згоды для сексуальных кантактаў з мужчынамі ў дзяўчын складаў 16 гадоў (згодна § 182), а ў юнакоў — 21 год (згодна § 175a). Адносна сексуальных кантактаў дарослых жанчын з хлопчыкамі ці дзяўчынкамі, старэйшымі за 14 гадоў, у крымінальным кодэксе зусім не ўтрымлівалася ніякіх указанняў. Сексуальныя кантакты з дзецьмі, якія не дасягнулі 14 гадоў, рэгламентаваліся ў § 176 КК, што застаўся без змен з 1876 года, дзе не ўлічвалася, ці былі такія кантакты разнаполымі ці аднаполымі.


Усяго ў Трэцім рэйху па параграфе 175 былі асуджаны каля 50 тысяч мужчынаў. Тэрыторыі, што ўваходзілі ў «стары рэйх» і новыя рэйхсгау, утвораныя на анексаваных і акупаваных тэрыторыях, фармальна з’яўляліся раўнапраўнымі кіраванымі тэрыторыямі (), аднак новыя тэрыторыі мелі адрозную ад «старога рэйха» прававую прастору. Такім чынам, крымінальнае права «старога рэйха» не мела сілу на новых тэрыторыях, на іх дзеяла ўласная заканадаўчая база. У тым ліку гэта тычылася і заканадаўства ў дачыненні да гомасексуальных кантактаў.

 Дадатковыя метады кантролю і пераследу 

Для сістэматычнага ўліку і кантролю гомасексуальных мужчын 10 кастрычніка 1936 года сакрэтным указам Генрыха Гімлера было заснавана  пад кіраваннем гестапа. Асноўным заданнем бюро было вядзенне велізарнай картатэкі на ўсіх гомасексуальных мужчын, а таксама мужчын, якія падазраваліся ў гомасексуальнасці.

Ужо з 30-х гадоў гомасексуальных мужчынаў скіроўвалі ў канцэнтрацыйныя лагеры пад так званыя «», якія здзяйсняліся без суда і следства. Знаходзячыся ў лагерах, гомасексуалы праводзілі ў іх дні, тыдні ці нават месяцы, перш чым іх справы афіцыйна перадавалася юстыцыі. Да сярэдзіны 1930-х гадоў знаходжанне падазроных у гомасексуальных кантактах мужчын у канцлагерах насіла часовы характар. Са снежня 1937 года, паводле новай рэдакцыі «», неаднаразова асуджаныя па параграфе 175, як і іншыя «небяспечныя рэцыдывісты», на нявызначаны тэрмін змяшчаліся ў канцэнтрацыйныя лагеры. З 1940 года ў канцлагеры бестэрмінова сталі скіроўваць і ўсіх вызваленых з турмы гомасексуалаў, якія мелі больш за аднаго партнёра. Дакладная колькасць гомасексуальных мужчын, дэпартаваных у канцэнтрацыйныя лагеры, невядомая. Сёння прынята лічыць, што яна складае ад 5 до 15 тысяч чалавек.

Адменна жорстка Гітлер патрабаваў караць членаў партыі і яе асноўных падраздзяленняў за гомасексуальныя кантакты. У сваім указе «Пра захаванне чысціні ў СС і паліцыі» ад 15 лістапада 1941 года ён узмацніў кару па параграфах 175 і 175a для членаў СС і паліцыі. Так, злачынства па гэтых параграфах цяпер каралася смерцю. У «менш цяжкіх выпадках» мінімальны тэрмін арышту быў павялічаны да 6 месяцаў. Асобы, што не дасягнулі 21 года да моманту здзяйснення злачынства і «спакушаныя» да злачынства, у асабліва лёгкіх выпадках маглі быць вызвалены ад кары.

 Нацысцкая спадчына і развіццё ў паваеннай Германіі 

 Акупаваная Германія ў першыя паваенныя гады 
З капітуляцыяй Германіі 7 мая 1945 года тэрыторыя краіны была падзелена на чатыры зоны акупацыі — амерыканскую, брытанскую, французскую і савецкую. На Патсдамскай канферэнцыі, якая адбылася 17 ліпеня 1945 года, прадстаўнікі «вялікай тройкі» Антыгітлераўскай кааліцыі (ЗША, Вялікабрытанія, СССР) прынялі рашэнне захаваць існае на той момант крымінальнае заканадаўства Германіі і «паштучна» касаваць законы, якія ў сваёй аснове ўтрымліваюць ідэі нацыянал-сацыялізму ці падзяляюць людзей па расавай ці сацыяльнай прыкмеце. Для забеспячэння прававой уніфікацыі саюзнікамі быў створаны Кантрольны савет, што стаў вярхоўным органам улады ў .

 Заходняя зона акупацыі 
Ад пачатку акупацыі заставалася невыразным, што рабіць з антыгомасексуальнымі параграфамі. Спачатку Кантрольным саветам планавалася аднавіць параграф 175 да версіі 1871 года і ад параграфа 175a пераняць толькі пункт 1 (згвалтаванне). Ужо ў ліпені 1945 года створаная пры магістраце Берліна праверачная юрыдычная камісія (), мэтай якой была праверка прынятых у часы нацыянал-сацыялізму законаў на нацыяналістычны характар, у сваім выраку ад 6 снежня 1946 года рэкамендавала вярнуць параграф 175 да версіі 1871 года і пераняць параграф 175a ў змененай рэдакцыі. Тым не менш, з усіх 62 законаў, прынятых Кантрольным саветам, сярод якіх траціна касавала вызначаныя нацысцкія законы і пастановы, ніводзін з іх не тычыўся «ненатуральнай распусты» паміж мужчынамі.

Такім чынам, у заходняй зоне акупацыі, а потым і ў ФРГ, параграф 175 быў захаваны ў яго нацысцкай рэдакцыі, у якой ён і праіснаваў у Заходняй Германіі да 1969 года без змен. Кантрольны савет законам N 11 ад 30 студзеня 1946 года скасаваў многія законы, прынятыя ў Трэцім рэйху, як , аднак рэдакцыя § 175 ад 1935 года ў іх лік не ўваходзіла. Параграф 175 працягваў прымяняцца ў яго нацысцкім разуменні, калі крыміналізаваліся не толькі сексуальныя кантакты з пранікненнем, але і любыя гомасексуальныя целавыя кантакты і любыя дзеянні паміж мужчынамі, скіраваныя на сексуальнае задавальненне ці ўзрушанасць. Часам нават, па-ранейшаму, не патрабавалася і непасрэднага фізічнага кантакту.

 Савецкая зона акупацыі 
Пакуль заканадавец не мог вызначыцца, што рабіць з антыгомасексуальнымі параграфамі, суды на месцах выносілі прысуды па іх нацысцкай версіі. Аднак, калі ў заходніх зонах акупацыі суддзі не сумняваліся ў легітымнасці сваіх дзеянняў, то ў савецкай зоне акупацыі не назіралася выразнай лініі ў дзеяннях суддзяў. Так, прыкладам, ужо 1 лістапада 1945 года зямельны ўрад Цюрынгіі вярнуў параграф 175 да варыянту 1871 года. Саксонія законам ад 3 снежня 1945 года разам скасавала ўсе законы і пастановы, прынятыя пасля 30 студзеня 1933 года. У Саксоніі-Ангальт вышэйшы зямельны суд 25 ліпеня 1947 года прызнаў параграфы 175 (у новай версіі) і 175a «тыпова нацысцкімі» і скасаваў іх. У той жа час  ў розных прысудах у 1946—1947 гадах пацвердзіў легітымнасць нацысцкай рэдакцыі параграфа. Аднак у лютым 1949 года на тэрыторыі ўсіх земляў савецкай зоны акупацыі тэкст параграфа 175 быў афіцыйна вернуты да нацысцкай рэдакцыі.

Дрэздэнскі псіхіятр Рудольф Клімер () у 1947 годзе ў сваіх працах адкрыта выказваўся за скасаванне § 175 і змякчэнне § 175a. Яго прапановы былі адхілены ўрадам, які палічыў, што перад дзяржавай стаяць куды важнейшыя праблемы, чым рашэнне такога дробнага пытання. У 1948 годзе член саксонскага  Курт Гробель () адправіў  ўсім ландтагам краіны, усім партыям і муніцыпальным урадам з заклікам выступіць за скасаванне § 175.

 Развіццё ў Федэратыўнай Рэспубліцы Германіі 
+Справы па § 175 у ФРГ  Гады Усяго спраў З іх прысуджана195022461920195126352167195229642476195328692388195432302564195530752612195632473124195736303182195836793530195941413530196036943143196134963005196236863098196334392803196434982907196531042538Усяго:5263344231

 ФРГ у першыя паваенныя гады 
У першыя паваенныя дзесяцігоддзі перад Германіяй востра ўстала дэмаграфічнае пытанне. Федэральны канцлер Конрад Адэнаўэр 20 кастрычніка 1952 года ў сваім звароце да  патрабаваў павышэння нараджальнасці і ўмацавання сям’і праз узмацненне жадання мець дзяцей. У эпоху Адэнаўэра «здаровая сям’я» была абвешчана «першакрыніцай» і «найважнейшым вочкам дзяржавы» і была пастаўлена пад асаблівую абарону артыкула 6 Канстытуцыі ФРГ. Разам з узмацненнем жорсткасці законаў пра развод, забарону абортаў, супраціўленне  і шыранню супрацьзачаткавых сродкаў, захаванне нацысцкай рэдакцыі § 175 стала адным са звён дзяржаўнай «абароны сям’і».

Усе спробы абскарджання закона ў судовым парадку ў разнастайных інстанцыях адхіляліся, і суды не знаходзілі прыкмет нацыянал-сацыялістычнай ідэалогіі і ідэалогіі «» ў нацысцкай рэдакцыі параграфа 175. Толькі адзінкі суддзяў адважваліся прызнаваць § 175 такім, што супярэчыць прававой дзяржаве. Так, прыкладам, 22 чэрвеня 1951 года  Гамбурга пры вынясенні прысуду па § 175 пастанавіў, што  з’яўляецца неадэкватнай карай, і вынес кару ў выглядзе сімвалічнага штрафу ў памеры 3 DM. У той жа час  у 1951 годзе пастанавіў, што ўзмацненне параграфа 175 у 1935 годзе не насіла ідэалагічнага нацыянал-сацыялістычнага характару, хоць і прызнаў, што гэты параграф выкарыстоўваўся нацыстамі і для барацьбы з непажаданымі рэжыму персонамі.

 Выракі Канстытуцыйнага суда і іх наступства 
 17 снежня 1953 года пастанавіў, што новая рэдакцыя § 175 у 1935 годзе была прынята ў належным парадку і цягам многіх гадоў прымянялася і не была аспрэчана. У сваім рашэнні ад 10 мая 1957 года Канстытуцыйны суд таксама не знайшоў прыкмет нацыянал-сацыялістычнай ідэалогіі ў нацысцкай версіі § 175 і пацвердзіў, што гэты параграф «не супярэчыць ідэям свабоднай дэмакратычнай дзяржавы».

Пазоўнікі паказвалі ў сваёй заяве, што крыміналізацыя толькі сексуальных кантактаў паміж мужчынамі і ўсталяванне рознага ўзросту згоды для дзяўчынак і хлопчыкаў пры палавым кантакце з мужчынам (§ 182 усталёўваў узрост згоды для дзяўчынак у 16 гадоў, а § 175a — для хлопчыкаў у 21 год) супярэчыць артыкулу 3 Канстытуцыі ФРГ пра роўнасці мужчыны і жанчыны. У сваім рашэнні суд паказаў, што артыкул 3 недастасоўны ў адносінах да гомасексуальнасці, спасылаючыся на біялагічныя адрозненні паміж мужчынам і жанчынай.

Апроч таго, суд выказаў думку пра тое, што жаночая гомасексуальнасць не так небяспечная для грамадства, як мужчынская, спаслаўшыся на тое, што, на думку суда, лесбійская прастытуцыя і выпадкі спакушэння дзяўчынак жанчынамі пашыраны значна менш, чым аналагічныя феномены ў асяроддзі гомасексуальных мужчынаў, і лесбіянства не так моцна заўважна ў грамадстве, як мужчынская гомасексуальнасць. Апроч таго, паводле тэксту абгрунтавання, складана правесці мяжу паміж лесбійскімі адносінамі і «далікатным жаночым сяброўствам».

Таксама, на думку суда, з прычыны абзаца 1 артыкула 2 Канстытуцыі ФРГ, свабода асобы можа быць абмежавана, калі яна ўваходзіць у супярэчнасць з маральнымі законамі. Пры гэтым пры вызначэнні паняцця «маральных законаў» () суд спаслаўся на маральныя ўяўленні дзвюх найбуйнейшых цэркваў (каталіцкай і евангелічнай). Апроч таго, суд выказаў думку, што скасаванне § 175 не ляжыць у кампетэнцыі Канстытуцыйнага суда, а заканадавец дагэтуль не распачаў ніякіх дзеянняў па дэкрыміналізацыі. Ва ўзмацненні § 175 шляхам яго шырання на любыя формы гомасексуальнай актыўнасці суд таксама не бачыў парушэння прынцыпаў прававой дзяржавы, бо, паводле яго думкі, з пункту гледжання маральнасці практычна няма ніякіх адрозненняў паміж гэтымі рознымі формамі сексуальных практык.

Пастанова Канстытуцыйнага суда 1957 года выклікала рэзкі скачок колькасці вынесеных прысудаў. Так, калі ў 1950 годзе па параграфах 175 і 175a былі асуджаны 1920 мужчын, то ў 1958—1959 гады — ужо па 3530 мужчын. Крымінальная статыстыка паказвае, што за першыя 15 гадоў існавання ФРГ па антыгомасексуальным параграфе былі асуджаны амаль 45 тысяч мужчын.

Паводле паліцэйскай статыстыкі, толькі кожная чацвёртая справа па абвінавачанні ў гомасексуальнасці была даведзена да суда. Толькі з 1953 па 1965 гады ў эпоху Конрада Адэнаўэра па параграфе 175 у паліцыі былі зарэгістраваны больш за 100 тысяч выпадкаў. Усяго ж у ФРГ да 1969 года былі асуджаны больш за 50 тысяч чалавек, што больш чым у чатыры разы перавышае лік прысудаў, вынесеных за 1918—1932 гады ў Веймарскай рэспубліцы. У тым ліку і тыя мужчыны, якім удалося перажыць нацысцкія лагеры, пасля 1945 года нярэдка зноў асуджаліся па § 175 і скіроўваліся ўжо ў турмы ФРГ.

Падсуднасць гомасексуальных мужчын мела далёка ідучыя наступствы. Так, прыкладам, у 1957 годзе  Берліна пацвердзіў практыку пазбаўлення асуджаных па § 175 кіроўчых праў, абгрунтаваўшы гэта тым, што наяўнасць кіроўчых праў нібыта можа спрыяць . Часопісы і газеты Der Weg, Der Kreis, Freond і Humanitas рэгулярна публікавалі прававую інфармацыю і рэкамендацыі для гомасексуальных мужчын у выпадках затрымання, арышту, допыту, ператрусу жытла.

 Праект новага крымінальнага кодэкса (1962) 
У 1954 годзе   была створана камісія па распрацоўцы праекта новага крымінальнага кодэкса ФРГ. Шырокія дыскусіі выклікалі «», якія выйшлі ў 1949 годзе (паводле іх, 37 % амерыканскіх мужчын цягам жыцця хоць бы аднойчы мелі гомасексуальны кантакт), і выдадзеныя брытанскім урадам , што выступалі за дэкрыміналізацыю «простай гомасексуальнасці». Нягледзячы на тое, што большасць членаў камісіі выказваліся супраць крымінальнага пераследу добраахвотных сексуальных кантактаў паміж мужчынамі, чарнавыя варыянты 1959, 1960 і 1962 утрымлівалі артыкулы, якія крыміналізавалі іх, засноўваючыся на «».

Захаванне крымінальнага пераследу гомасексуальных мужчын апраўдвалася, у тым ліку, і «патрэбай» абмяжоўваць гомасексуалаў у іх грамадзянскіх правах, стрымліваючы тым самым «гомасексуальную прапаганду» праз гей-часопісы і розныя імпрэзы, што праводзіліся гомасексуаламі.

Асабліва ў буйных гарадах можна часта назіраць, што мужчыны, якія аддаюцца аднаполым сексуальным кантактам, з дапамогай сваіх часопісаў і імпрэз разгортваюць актыўную прапаганду. <…> Пасля скасавання крымінальнага пакарання наступным іх крокам варта чакаць барацьбу за поўнае прызнанне аднаполых кантактаў грамадствам. <…> Перадусім, гомасексуальным мужчынам нічога не будзе замінаць абцяжарваць асяроддзе сваім супольным жыццём у шлюбападобных адносінах…

 Рэфармаванне і лібералізацыя 

Лібералізацыя антыгомасексуальнага заканадаўства ў ФРГ адбылася на хвалі ўсеагульнай «». Законам ад 25 чэрвеня 1969 года быў зменены тэкст параграфа 175, у якім таксама былі аб’яднаны выпадкі параграфа 175a. У новай рэдакцыі параграфа добраахвотныя сексуальныя кантакты паміж мужчынамі, старэйшымі за 21 год, больш не крыміналізаваліся. Караліся толькі (у тым ліку і добраахвотныя) гомасексуальныя кантакты з асобамі, што не дасягнулі 21 года, прымус да аднаполага кантакту з выкарыстаннем залежнага становішча і мужчынская гомасексуальная прастытуцыя.

Па вымозе Бундэсвера ўзрост згоды для сексуальных кантактаў паміж мужчынамі быў усталяваны ў 21 год. Такім чынам, прыкладам, маладыя людзі 17 гадоў маглі бесперашкодна займацца сексам адзін з адным. Аднак пры наступленні 18 гадоў іх дзеянні рабіліся крымінальна каральнымі і яны павінны былі сексуальна ўстрымлівацца да дасягнення 21-гадовага ўзросту. Параграф 175b, што крыміналізаваў сексуальныя кантакты з жывёламі, таксама быў цалкам скасаваны, а параграф 182, што караў за пазбаўленне цнатлівасці дзяўчын до 16 гадоў, працягваў дзейнічаць у нязменным выглядзе.

Законам ад 23 лістапада 1973 года ўрад ФРГ прыняў новую рэдакцыю параграфа 175, у якой узрост сексуальнай згоды для сексуальных кантактаў паміж мужчынамі быў зніжаны з 21 года да 18 гадоў. Апроч таго, быў скасаваны пераслед мужчынскай гомасексуальнай прастытуцыі і дадатковая кваліфікацыя, злучаная з выкарыстаннем залежнага становішча непаўналетняга, бо яна ўжо была ў гендарна-нейтральным параграфе 174. Таксама ў тэксце закона знікла слова «распуста» (), якое было заменена на больш нейтральнае словазлучэнне «дзеянні сексуальнага характару»().

Тэкст параграфа 182, што вызначае ўзрост згоды для гетэрасексуальных кантактаў у 16 гадоў, быў злёгку падкарэктаваны, аднак яго сэнс застаўся нязменным. Канстытуцыйны суд ФРГ у тым жа годзе пацвердзіў канстытуцыйнасць розных узроставых планак для гомасексуальных і для гетэрасексуальных кантактаў.

У 1980 годзе Свабодная дэмакратычная партыя прапанавала поўнае скасаванне параграфа 175, сустрэўшы адпор з боку блока ХДС/ХСС. Поўнае скасаванне закона падтрымлівалі таксама Партыя зялёных і .

 Развіццё ў Германскай Дэмакратычнай Рэспубліцы 

 Першыя паваенныя гады ў ГДР 

У савецкай зоне акупацыі Германіі яшчэ да ўтварэння ГДР суды ўжо ставілі сабе пытанне пра правамернасць далейшага выкарыстання параграфаў 175 і 175a ў нацысцкай рэдакцыі. Ужо ў верасні 1948 года Вярхоўны зямельны суд у Гале прызнаў неправавы характар нацысцкай версіі гэтых параграфаў і паказаў на іх абмежаванае часовае ўжыванне да стварэння новага крымінальнага кодэкса. У сакавіку 1950 года  пацвердзіў гэтае рашэнне, паводле якога па параграфе 175 пераследаваліся толькі гомасексуальныя кантакты з пранікненнем. Фактычна гэта азначала вяртанне да практыкі, што мела месца ў Веймарскай рэспубліцы. Пры гэтым суд удакладніў, што § 175a, уведзены ў 1935 годзе, застаецца без змены і працягвае дзейнічаць. Вынікам такой палітыкі стала тое, што з моманту ўтварэння ГДР значна скараціўся лік мужчын, асуджаных па «гомасексуальных параграфах».

У 1952 і ў 1957 гадах пры ўрадзе ГДР былі створаны ініцыятыўныя групы, мэтай якіх была распрацоўка новага крымінальнага кодэкса. У абодвух выпадках ураду было рэкамендавана скасаваць крымінальны пераслед добраахвотных сексуальных кантактаў паміж мужчынамі з захаваннем кары за прымус і прастытуцыю. Аднак у 1959 годзе гэтыя прапановы былі адпрэчаны кіруючай партыяй САПГ па прычыне «несумяшчальнасці гомасексуальнасці з сацыялістычнай мараллю».

Закон «Пра дадаткі ў крымінальны кодэкс» ад 11 снежня 1957 года прадугледжваў адмову ад пераследу за дзеянні, якія «не ўяўляюць небяспеку» для ГДР, «зацікаўленням працоўнага нямецкага народа» і асобным грамадзянам. Ужо тады многія суддзі, спасылаючыся на гэты закон, вызвалялі ад адказнасці мужчын за гомасексуальныя кантакты з асобамі, старэйшымі за 18 гадоў. Гэта пазіцыя пазней знайшла сваё адлюстраванне і ў новым крымінальным кодэксе, прынятым 12 студзеня 1968 года.

 Новы крымінальны кодэкс ГДР (1968) 
Тым не менш, прапанаваны ў 1968 годзе міністрам юстыцыі ГДР  праект новага крымінальнага кодэкса ГДР выклікаў шырокія дыскусіі ва ўрадзе. Сярод іншага праект прадугледжваў безумоўнае скасаванне кары за добраахвотныя гомасексуальныя кантакты. Пры ўсім гэтым урадавыя дыскусіі адносна антыгомасексуальнага заканадаўства не трапляюць у прэсу. Зацверджаны  новы крымінальны кодэкс ГДР, у якім аднаполыя сексуальныя кантакты паміж мужчынамі, старэйшымі за 18 гадоў, больш не крыміналізуюцца, уступае ў дзеянне 1 ліпеня 1968 года.

Варта адзначыць, што  ў ГДР ужо з 1950 года наставала ў 18 гадоў. У той жа час у ФРГ аж да 1975 года маладыя людзі да 21 года па-ранейшаму лічыліся непаўналетнімі (§ 2 ). Такім чынам, § 151 новага крымінальнага кодэкса ГДР усталёўваў узрост сексуальнай згоды для аднаполых кантактаў (як паміж двума мужчынамі, гэтак і паміж дзвюма жанчынамі) на адзнацы ў 18 гадоў, тым часам як узрост згоды для разнаполых кантактаў, згодна § 149 КК ГДР, складаў 16 гадоў.

Параграф 3 новага КК ГДР загадваў адмаўляцца ад кары за дзеянні, што не аказалі ўплыву на правы і зацікаўленні грамадзян і грамадства. Засноўваючыся на гэтым, Вярхоўны суд ГДР без якіх-небудзь публічных дэбатаў у сваім рашэнні ад 11 жніўня 1987 года пастанавіў адмовіцца ад крымінальнага пераследу за гомасексуальныя кантакты з асобамі, старэйшымі за 16 гадоў. Неўзабаве законам ад 14 снежня 1988 года § 151 КК ГДР быў цалкам скасаваны, і было наказана ў дачыненні да гомасексуальных кантактаў выкарыстоўваць тыя ж праўныя нормы, што і для гетэрасексуальных (то бок згодна § 149 КК ГДР) у рэдакцыі 1974 года.

Узрост сексуальнай згоды для аднаполых і для разнаполых кантактаў быў зраўнаваны і склаў 14 гадоў, а сексуальныя кантакты з падлеткамі 14-16 гадоў (як аднаполыя, гэтак і разнаполыя) заставаліся злачыннымі толькі ў выпадках выкарыстання адсутнасці «палавой сталасці» падлетка, у адпаведнасці з § 149 КК ГДР. Такім чынам, гомасексуальныя кантакты больш не згадваліся ў крымінальным кодэксе краіны. Новае правіла набыло моц 1 ліпеня 1989 года.

Нягледзячы на лібералізацыю заканадаўства, дзяржава, як і суседняя ФРГ, так і не прызнала асуджаных у Трэцім рэйху па § 175 ахвярамі рэпрэсій.

 Развіццё ў аб’яднанай Германіі 

 Канчатковае скасаванне параграфа 
Паводле дадатку да , які ўступіў у сілу 29 верасня 1990 года і рэгуляваў уступ праўных нормаў ФРГ на далучанай тэрыторыі, заканадаўства ФРГ набывала моц на тэрыторыі былой ГДР неадкладна з моманту далучэння, у той жа час дагавор прадугледжваў некаторыя адступленні. У прыватнасці, на тэрыторыях «» працягвалі дзеяць палажэнні параграфаў 149—150 КК ГДР, паводле якіх узрост згоды складаў 16 гадоў, у тым ліку і для гомасексуальных кантактаў абодвух палоў. У той жа час на тэрыторыі «» па-ранейшаму прымяняліся палажэнні § 175 і § 182 КК ФРГ. Гэта прыводзіла да парадоксу, паводле якога, прыкладам, сексуальны кантакт паўналетняга мужчыны з 16-гадовым падлеткам не з’яўляўся злачынствам ва Усходнім Берліне, аднак крымінальна караўся Заходнім.

Для прывядзення заканадаўства да адной нормы 31 мая 1994 года Бундэстаг пад кіраваннем «» хрысціянскіх і свабодных дэмакратаў пры падтрымцы Сацыял-дэмакратычнай партыі,  і Партыі зялёных канчаткова скасавалі § 175 КК ФРГ і § 149 КК ГДР, і наказы § 182 КК ФРГ у новай рэдакцыі былі сфармуляваны ў гендарна-нейтральнай форме і пашыраны ў тым ліку і на гомасексуальныя кантакты абодвух палоў, а таксама на сексуальныя кантакты дарослых жанчын з падлеткамі мужчынскага полу, якія не дасягнулі 16 гадоў. Адпаведны закон набыў моц 11 чэрвеня 1994 года. Такім чынам, на тэрыторыі заходняй Германіі ў 1994 годзе ўпершыню ў гісторыі нямецкай дзяржаўнасці былі крыміналізаваны добраахвотныя сексуальныя кантакты паўналетніх жанчын з падлеткамі 14-15 гадоў абодвух палоў.

 Рэабілітацыя асуджаных 

Пытанне пра легітымнасць вынесеных па параграфе 175 прысудаў падымалася ў Заходняй Германіі яшчэ з 1969 года пасля лібералізацыі антыгомасексуальнага заканадаўства, у той жа час у ГДР падобныя дыскусіі не вяліся. Асноўным «каменем спатыкнення» ў дадзеных дыскусіях доўгі час з’яўляўся вырак Канстытуцыйнага суда ФРГ, вынесены ў 1957 годзе. Першая афіцыйная парламенцкая ініцыятыва па пытанні пра рэабілітацыю і выплату кампенсацый асуджаным за добраахвотныя гомасексуальныя кантакты паміж дарослымі ў ФРГ і ў ГДР была занесена ў Бундэстаг у 2000 годзе ад фракцыі Партыі дэмакратычнага сацыялізму і была адразу ж адхілена, не атрымаўшы ніякай грамадскай агалоскі.

Тэма рэабілітацыі асуджаных гомасексуалаў стала прадметам гарачых палітычных дыскусій толькі праз два гады. У выніку 23 ліпеня 2002 года Бундэстаг рэабілітаваў мужчын, асуджаных у 1935—1945 гадах па § 175 (кантакты без абцяжарвальнай ) і 175a п. 4 (мужчынская гомасексуальная прастытуцыя) ў рэдакцыі ад 28 чэрвеня 1935 года. Прысуды па § 175a п. 3 (спакушэнне непаўналетніх асоб да 21 года) скасаваны не былі. Апроч таго, прысуды па тых жа самых § 175 і 175a п. 4, што працягвалі дзейнічаць без змены ў ФРГ і вынесеныя пасля 1949 года, таксама не былі закрануты. Такая сітуацыя выклікала шмат пратэстаў у грамадстве. У прыватнасці,  назвала прыняты закон «палітычнай пачварнасцю», бо касаваліся прысуды за тыя ж самыя дзеянні, здзейсненыя ў часы Трэцяга рэйха, якія ў ФРГ працягвалі лічыцца крымінальна каральнымі.

Ніякія наступныя спробы паўплываць на заканадаўца не мелі поспехаў. Пацярпелі няўдачу заявы фракцыі «Левых» у лістападзе 2008 года і фракцыі «Саюз 90/Зялёныя» ў снежні таго ж года ў Бундэстагу, якія ставілі на парадак дня пытанне пра рэабілітацыю і выплату кампенсацый асуджаным за добраахвотныя аднаполыя сексуальныя кантакты ў ФРГ і ГДР. У маі 2009 года абедзве заявы былі адпрэчаны фракцыямі ХДС, СДПГ і СвДП, са спасылкай на тое, што пераслед па параграфах 175 і 175a быў пацверджаны Канстытуцыйным судом ФРГ. У той жа час 7 ліпеня 2010 года Бундэстаг аднагалосна прыняў рэзалюцыю, у якой выказаў шкадаванне пра тое, што нацысцкая рэдакцыя параграфа 175 выкарыстоўвалася ў ФРГ без змены аж да 1969 года, а таксама прызнаў зневажэнне гонару і годнасці гомасексуальных мужчын, якое адбывалася да 1994 года ў сувязі з існаваннем крымінальнага артыкула за гомасексуальныя кантакты.

У снежні 2010 года і ў лістападзе 2012 года фракцыяй «Саюз 90/Зялёныя» і ў верасні 2012 года фракцыяй «Левых» пытанне пра рэабілітацыю і выплату кампенсацый асуджаным пасля 1945 года гомасексуалам было пастаўлена паўторна, аднак разгледжана так не было і страціла актуальнасць з прычыны сканчэння перыяду дзеяння парламента.

У сваім афіцыйным дакладзе, падрыхтаваным для пасяджэння прававога камітэта Бундэстага, які адбыўся ў 2013 годзе, суддзя Ульрых Кеслер () адзначыў, што асноўная праблематыка масавага скасавання выракаў па антыгомасексуальных параграфах палягае ў тым, што ў ФРГ і ў ГДР меў месца розны ўзрост згоды для гомасексуальных і гетэрасексуальных кантактаў. У сувязі з гэтым пры масавым скасаванні могуць быць скасаваны прысуды, вынесеныя за спакушэнне дзяцей. У тым жа дакладзе Кеслер, аднак, паказаў, што скасаванне выракаў па § 175 і § 175а, вынесеных у ФРГ да 1994 года і ў ГДР да 1968 года, у многіх выпадках можа быць здзейснена ў масавым парадку, бо ў выпадку гомасексуальнага кантакту з  для гомасексуальных мужчын прысуды па параграфам 175 і 175a выносіліся дадаткова (). У выпадку ж з прысудамі па § 151 КК ГДР, вынесенымі ў ГДР пасля 1968 года, справа ідзе складаней, бо крымінальны кодэкс ГДР 1968 года выразна праводзіў адрозненне паміж гомасексуальнымі (§ 151) і гетэрасексуальнымі (§ 149 і § 150) палавымі злачынстваміUlrich Keßler. Stellungnahme zur Anhörung des Rechtsausschusses am 15.05.2013 // Deutscher Bundestag.

22 сакавіка 2017 года ўрад Германіі прапанаваў законапраект, аўтарам якога выступіў міністр юстыцыі ФРГ Хайка Маас, які касуе ўсе прысуды па § 175, вынесеныя ў паваеннай Германіі. Апроч таго, законапраект прадугледжвае кампенсацыю асуджаным у памеры 3000 еўра за прысуд плюс 1500 еўра за кожны пачаты год турэмнага зняволення. Законапраектам таксама прадугледжана і «калектыўная рэабілітацыя» ў форме фінансавай падтрымкі  ў памеры 500 тысяч еўра штогод. 23 чэрвеня 2017 года закон быў прыняты Бундэстагам, аднак у апошняй канчатковай рэдакцыі праекта быў зменены ўзрост згоды з 14 на 16 гадоў, тым самым мужчыны, асуджаныя па параграфе 175 за кантакты з падлеткамі 14-15 гадоў, былі выключаны з рэабілітацыі.

 Крыніцы 

 Літаратура 















 Спасылкі 



Катэгорыя:Гісторыя ЛГБТ-руху ў Германіі
Катэгорыя:Правы ЛГБТ у Германіі
Катэгорыя:Прававая сістэма нацысцкай Германіі
Катэгорыя:Крымінальны пераслед гомасексуальных адносін
Катэгорыя:Гісторыя крымінальнага права
Катэгорыя:Крымінальнае права Германіі