Грамадзянская вайна ў Лівіі (2014—2020)

Другая грамадзянская вайна ў Лівіі — узброены канфлікт, які пачаўся ў 2014 годзе з-за двоеўладдзя ў Лівіі.

 Папярэднія падзеі 
У лютым 2011 года ў шэрагу гарадоў краіны прайшлі антыўрадавыя мітынгі, накіраваныя супраць урада Муамара Кадафі. З гэтага моманту ў краіне пачалася грамадзянская вайна. У канцы сакавіка 2011 пачалася санкцыянаваная ААН ваенная аперацыя пад кантролем сіл НАТА. 21 жніўня лівійскія паўстанцы ўвайшлі ў Трыпалі, сталіцу Лівіі. 20 кастрычніка М. Кадафі быў забіты.

Пасля гібелі Кадафі і паражэння войскаў урада перыядычна ўспыхвалі ўзброеныя сутыкненні паміж рознымі сіламі. Сутыкненні насілі розны характар ​​— ад невялікіх сутычак да поўнамаштабных баявых дзеянняў. Узброеныя канфлікты адбываліся як паміж кадафістамі і лаяльнымі ранейшаму ўраду плямёнамі з аднаго боку і новымі ўладамі з другога, так і паміж рознымі групоўкамі, якія ўдзельнічалі ў звяржэнні ўлады Муамара Кадафі. Канфлікт ў Лівіі 2011—2014 гг., у адрозненне ад сірыйскага і іракскага, не меў характар ​​міжрэлігійнай вайны, а ўяўляў сабой канфлікт мясцовых міліцый, многія з якіх прэтэндавалі на вырашальную ролю, нібыта згуляную імі ў звяржэнні Кадафі. Сур’ёзным фактарам у падзеях з’яўлялася пытанне размеркавання даходаў ад нафтаздабычы.

 Бакі 
Сітуацыя, якая склалася ў Лівіі падчас грамадзянскай вайны, вельмі складаная. Тут вылучаюцца адразу тры асноўных канфліктуючых бакоў, унутры якіх таксама вялася барацьба.

Першы бок прадстаўляла Палатай прадстаўнікоў. За іх выступалі Лівійская Нацыянальная армія, частка плямёнаў, асобныя ўзброеныя атрады, напрыклад, Брыгады Зінтан і Місурата, і прыхільнікі Джамахірыі.

На другім баку знаходзіліся Усеагульны Нацыянальных Кангрэс, узброеныя групоўкі «Шчыт Лівіі» і «Арганізацыя рэвалюцыйных аперацый». З 2016 года ўсе яны знаходзіліся пад парадкаваннем Урадам нацыянальнай згоды на чале з Ф. Сараджам, так як УНК самаліквідаваўся.

Трэці бок прадстаўлялі выключна ісламісцкімі баевікамі. Варта адзначыць, што сярод іх не было адзінства, што прыводзіла да сутыкненняў паміж самімі ісламістамі. Самымі буйнымі тэрарыстычнымі арганізацыямі, якія ўдзельнічалі ў канфлікце, з’яўляліся Ісламская дзяржава, Аль-Каіда, Савет шуры Бенгазі і Савет шуры маджахедаў Дэрны.

У канфлікце прымалі ўдзел не толькі мясцовыя лівійскія сілы, але і войскі Егіпта, ЗША, ААЭ і іншых краін.

 Ход вайны 

 2014—2017 
Супрацьстаянне ісламістаў і ўмераных сіл пры падтрымцы часткі вайскоўцаў вылілася ў яшчэ адзін узброены канфлікт, вынікам якога стала ўсталяванне ў жніўні 2014 года двоеўладдзя ў краіне. У горадзе Табрук стала афіцыйна засядаць Палата прадстаўнікоў Лівіі (ППЛ), а ў Трыпалі — Усеагульны нацыянальны кангрэс (УНК).

Афіцыйна новая грамадзянская вайна ў Лівіі пачалася 16 мая 2014 года, калі генерал-маёр Лівійскай нацыянальнай арміі Халіфа Хафтар аб’явіў аб пачатаку шырокамаштабнай паветранай і наземнай аперацыі падкантрольных яму часцей узброеных сіл у раёне горада Бенгазі, апісаўшы яе як «папраўку на шляху да рэвалюцыі»General Hafter announces coup; politicians react with scorn, order his arrest | Libya Herald.

Ваеннае наступленне атрымала кодавую назву — аперацыя «Годнасць». 18 мая аперацыя была пашырана да Трыпалі, што азнаменаваў штурм будынка Усеагульнага нацыянальнага кангрэса. У абстаноўцы напружанасці 25 чэрвеня адбыліся выбары ў Палату прадстаўнікоў, на якіх прыхільнікі радыкальнага ісламу пацярпелі паразу. 13 ліпеня ісламісты ў адказ на правал абвясцілі аб пачатку аперацыі «Світанне Лівіі» з мэтай захапіць аэрапорт Трыпалі. Гэта ў іх атрымалася 23 жніўня пасля сарака дзён баёў.

Пасля ўсталявання кантролю над горадам яны заявілі аб непрызнанні Палаты прадстаўнікоў і аб аднаўленні Усеагульнага нацыянальнага кангрэса. 25 жніўня некаторыя прадстаўнікі УНК правялі пасяджэнне ў Трыпалі, абвясцілі сябе законнай уладай і абралі прэм’ер-міністрам Амара аль-Хасі, у выніку чаго ў краіне склалася двоеўладдзеLibya’s ex-parliament reconvenes, appoints Omar al-Hasi as PM . Палата прадстаўнікоў пакінула захоплены Трыпалі і абгрунтавалася ў горадзе Табрук на паўночным усходзе дзяржавы.

Летам 2014 года войскі УНК захопліваюць Бенгазі, а затым пачынаецца наступленне на Табрук.

Пакуль на поўначы вяліся гарадскія баі, у Фезане адбыліся міжплемянныя сутыкненні паміж туарэгамі, частка з якіх арыентавалася на Табрук, а іншая — на Трыпалі.

Нестабільнасцю скарысталіся тэрарысты. У 2015 годзе баевікі «Ісламскай Дзяржавы» захопліваюць Сірт і Бенгазі. Умераные сілы пачалі адступаць пад напорам групоўкі. Тады, у верасні 2015 года, УНК і ППЛ прыйшлі да пагаднення аб стварэнні ўрада нацыянальнага адзінства Лівіі. Тым не менш, грамадзянская вайна з удзелам розных арганізацый працягнулася. Тым часам Лівійская Нацыянальная Армія Х. Хафтара пачала адваяванне акупіраваных ІД рэгіёнаў. Пасля шэрагу паразаў ад ЛНА радыкалы праводзяць некалькі тэрактаў у Трыпалі і іншых гарадах краіныТри туриста пострадали при атаке на отель в Хургаде :: Общество :: РБКОтветственность за теракты в Ливии взяла на себя группировка ДАИШ — Андрей Васильев — Российская газетаВести. Ru: Москва осудила нападение на туристов в Египте и теракты в Ливии.

У 2016 годзе ствараецца Прэзідэнцкі савет, які павінен быў канчаткова вырашыць пытанне аб адсутнасці адзінаўладдзя ў Лівіі. Аднак напружанасць застаецца, паколькі ППЛ не прызнала орган.

4 чэрвеня 2016 лівійская армія, верная Прэзідэнцкаму савету, вызваліла аэрадром Аль-Гардабія ў 20 кіламетрах на поўдзень ад СіртаЛивийские войска отбили у ИГ авиабазу Аль-Гардабия в 20 километрах к югу Сирта . Удар быў нанесены ў рамках аперацыі «Аль-Буньян Аль-Марсус», мэтай якой з’яўлялася вызваленне падкантрольных ІД тэрыторый. Касцяк надыходзячых на Сірт сіл склалі атрады з Місураты. Таксама ўзяты пасёлак Абу-Хадзі, размешчаны ў 2 кіламетрах на ўсход ад авіябазы. Пасля гэтага авіяцыя нанесла ўдары па пазіцыях тэрарыстаў на ўзлётна-пасадачнай паласе № 17 і горада Ас-Сахаір. У пачатку ліпеня 2017 генерал Хафтар абвясціў аб поўным вызваленні ад тэрарыстычных груповак другога па значнасці горада Лівіі — БенгазіХафтар рассказал о возвращении Бенгази к мирной жизни

 2018 
5 лютага 2018 года вайскоўцы ЛНА пачалі аперацыю супраць баевікоў у партовым городзе Дэрна на ўсходзе Лівіі. Пасля 5 тыдняў баёў, 19 сакавіка, Лівійская нацыянальная армія пацярпела паражэнне ў сутыкненні з джыхадзістамі. Яна адступіла з пазіцый, пакінуўшы праціўніку некаторую колькасць тэхнікіhttp://www.dahab.pro/_liviya_.

У пачатку сакавіка Лівійская нацыянальная армія ў ходзе спецаперацыі вярнула прыморскія гарады Рас-Лануф і Эс-Сідр.

4 красавіка ўспыхнуў бой у паўднёвай Дэрне пасля нападу з боку групоўкі «Савет Шуры» на пазіцыі сіл ЛНА. Войскі Хафтара ўтрымалі свае пазіцыі.

8 мая сілы ЛНА пачалі штурм Дэрны, з мэтай поўнага вызвалення горада. 15 мая хафтараўцам атрымалася заблакаваць усходнія падыходы да Дэрны. Войскі таксама здолелі захапіць трафеі, уключаючы некалькі лёгкіх ракет і адзін танкАрмія кантралюе новыя пазіцыі ў Дэрне («За Каддафи и его народ») . 16 мая Лівійская нацыянальная армія зноў пацярпела паражэнне ў баях з джыхадзістамі і адступіла. Праз два дні пачаўся новы штурм. ЛНА здолела зламаць знешнюю лінію абароны ісламістаў .

2 чэрвеня ВПС Хафтара нанеслі авіаўдары па складах зброі «Савета шуры маджахедаў Дэрны»http://russian.news.cn/2018-06/03/c_137227031.htm Авіяцыйныя удары 2.06.18 .

У чэрвені, падчас баёў у Дэрне, узяты ў палон Абу Саф’ян бен Каму — адзін з кіраўнікоў тэрарыстычнай арганізацыі «Аль-Каіда»СМИ: В Ливии захватили одного из авторитетных лидеров «Аль-Каиды» .

17 чэрвеня баевікі ўчынілі спробу захапіць горад Рас-Лануф. Падчас сутыкненняў паміж ЛНА і тэрарыстамі два буйных рэзервуара нафты былі сур’ёзна пашкоджаныЛивия потеряла два крупных резервуара нефти после обстрела в порту Рас-Лануф.

Да пачатку ліпеня 2018 пад кантроль ЛНА і яе саюзнікаў па барацьбе з радыкаламі перайшло звыш 90 % тэрыторыі ЛівііРИА Новости: https://ria.ru/world/20180725/1525339523.html.

27 — 28 жніўня адбыліся сутыкненні ў Трыпалі паміж брыгадамі Зінтан, Місурата і брыгадай Тархуны («Сёмая пяхотная брыгада»)Перастрэлкі ўспыхнулі ў сталіцы Трыпалі — AfrigatenewsГлаварь разбоев Мисураты: «ситуация была бы лучше, если бы атакующие заняли Триполи»  — сайт сообщества «За Каддафи и его народ». Баі таксама вяліся ў раёне міжнароднага аэрапорта ТрыпаліРазбои Зинтана во главе с Имадом Трабелси выдвинулись к международному аэропорту Триполи  — сайт сообщества «За Каддафи и его народ». Пазней сутычкі аднавіліся. 1 верасня ўрад нацыянальнай згоды Лівіі абвясціў рэжым надзвычайнага становішча ў сталіцы і яе наваколлі з-за бесперапынных баёўВласти Триполи объявили режим ЧП из-за боев в окрестностях города РІА Навіны, 02.09.2018. Сутыкненні працягваліся аж да 26 верасня, калі УНЗ абвясціў аб спыненні баявых дзеянняў у ваколіцах Трыпалі і заключэнні перамір’я паміж канкуруючымі групоўкаміВ Ливии объявили о новом перемирии между вооруженными группировками — РИА Новости, 26 сентября 2018. Усяго ў баях у сталіцы загінулі 115 чалавекЧисло погибших в столкновениях в Триполи выросло до 115 человек  — РИА Новости, 23 сентября 2018.

1 кастрычніка аднавіліся баі ў Дэрне паміж Лівійскай Нацыянальнай арміяй і радыкальнымі ісламістамі, пад чыім кантролем яшчэ знаходзіліся старыя кварталы горада. У сутыкненнях была задзейнічана артылерыяВ Дерне идут вооруженные столкновения  — «За Каддафи и его народ», 01.10.18.

У пачатку кастрычніка, нягледзячы на абвешчанае 26 верасня перамір’е, таксама аднавіліся баі ў раёне Трыпалі Андалус. Баі вяліся ў раёне міжнароднага аэрапорта паміж брыгадамі гарадоў Тархун («Сёмая пехотная брыгада») і Трыпалі («Суар Трыпалі»)В Ливии силовые органы привели в готовность из-за боев у Триполи — РИА Новости, 18.09.2018. Падчас новых сутыкненняў кіраўніком МУС Лівіі Ашур брыгада Зінтан была абвінавачана ў шэрагу злачынстваў, у тым ліку рабаваннях, шантажу, пераследах і забойствах мірных жыхароўГлаварь «МВД» ПНС-2 Ашур возложил на зинтанцев Трабелси ответственность за столкновения в районе Андалус в Триполи — За Каддафи и его народ, 2 октября 2018. На працягу ўсяго месяца ў сталіцы і яе наваколлі адбываліся ўзброеныя сутыкненні паміж рознымі непадкантрольнымі УНЗ узброенымі брыгадаміБольница университета Триполи получила пять тел, погибших в столкновениях в столице  — За Каддафи и его народ, 23.10.2018Стрельба в здании «центральной безопасности» в Завия Дахмани  — За Каддафи и его народ, 23.10.2018Нападение на офис компании по водоснабжению и канализации  — За Каддафи и его народ, 13.10.2018.

15 кастрычніка зафіксаваны сутыкненні ў горадзе Ум эль-Араніб на паўднёвым захадзе Лівіі паміж брыгадай «Халед Бін Валід» і чадыйскімі паўстанцаміСтолкновения c разбоями из Чада на юго-западе Ливии  — За Каддафи и его народ, 15.10.2018.

29 кастрычніка баевікі ІД здзейснілі напад на паліцэйскі ўчастак у раёне Эль-Фукаха муніцыпалітэта Эль-Джуфра, у выніку чаго 4 чалавекі загінуліВ Ливии четыре человека погибли при нападении боевиков ИГ — РИА Новости, 29.10.2018.

14 лістапада ў Трыпалі былі ўведзены сілы 7-й і 22-й брыгад. Падраздяленні ўступілі ў бой са сваімі праціўнікамі ў раёне міжнароднага аэрапорта.

17 — 18 снежня ў лівійскім порце Хомс былі затрыманы дзве буйныя партыі зброі і патронаў, дастаўленых з Турцыі. Камандаванне Лівійскай нацыянальнай арміі абвінаваціла дзяржаву ў незаконных пастаўках зброі і выбухоўкі, якія маглі быць прызначаны для здзяйснення тэрарыстычных нападаў на тэрыторыі краіны.

25 снежня баевікі напалі на будынак МЗС Лівіі ў сталіцы краіны. Загінула трое, яшчэ пяцёра пацярпелых.

 2019 
15 студзеня Лівійская нацыянальная армія (ЛНА) пад кіраўніцтвам маршала Халіфа Хафтара абвясціла аб пачатку шырокамаштабнай аперацыі на паўднёвым захадзе краіны. Як распавёў спікер ЛНА на прэс-канферэнцыі ў Бенгазі, якую транслявалі спадарожнікавыя тэлеканалы, задачай вайскоўцаў стала вызваленне рэгіёну ад тэрарыстаў з ІД, «Аль-Каіды» і шматлікіх крымінальных банд.

Па меншай меры 13 чалавек загінулі, 52 атрымалі раненні ў выніку ўзброеных сутыкненняў у сталіцы Лівіі Трыпалі 19 студзеняВ столице Ливии тринадцать человек погибли при вооруженных столкновениях.

28 студзеня Лівійская нацыянальная армія ўзяла пад кантроль горад Себха на поўдні ЛівііЛНА взяла под контроль город Себха на юге Ливии.

1 лютага ісламарадыкалы і чадыйскія апалчэнцы здзейснілі налёт на населены пункт Гхадва на поўдні Лівіі. Падраздзяленням Лівійскай Нацыянальнай Арміі ўдалося адбіць напад бандфармаванняўЛивийская армия отразила атаки террористов на юге страны.

6 лютага сілы ЛНА без бою захапілі населены пункт Шарара, дзе знаходзілася найбуйнейшае нафтарадовішча краіны.

21 лютага ЛНА вызваліла ад баевікоў горада Мурзук. Страты войск Х. Хафтара склалі ад 3 да 11 забітых.

4 красавіка камандуючы Лівійскай нацыянальнай арміяй маршал Халіфа Хафтар загадаў войскам пачаць наступленне на сталіцу краіны ТрыпаліПриезжавший к Шойгу ливийский маршал приказал наступать на Триполи // Лента. Ру, 4 апреля 2019. На наступны дзень надыходзячая на Трыпалі армія ўступіла ў баі з атрадамі, якія баранілі сталіцу; у Бенгазі паведамілі пра першыя санітарныя стратыАрмия фельдмаршала Хафтара вступила в первые бои при атаке на Триполи // РБК. Ваенны савет рэвалюцыянераў Місураты ў сваім камюніке абвясціў пра гатоўнасць супрацьстаяць «злавеснаму наступленню» — палявыя камандзіры, якія фармальна падпарадкоўваліся Сараджу, заклікалі прэм’ера «неадкладна» аддаць загады камандзірам усіх падраздзяленняў захаду краіны, каб сарваць прасоўванне «мяцежнага тырана», як яны назвалі Хафтара, і яго спробы стаць «кіраўніком» ЛівііЭксперт рассказал о новой войне в Ливии // Взгляд, 4 апреля 2019.

7 красавіка Афрыканскае камандаванне Узброеных сіл ЗША (AFRICOM) паведаміла, што часова выводзіць свой кантынгент з Лівіі з меркаванняў бяспекі.

18 красавіка ваенная авіябаза Таманхінт на поўдні Лівіі, занятая ЛНА Хафтара, падвергнулася нападу з боку тэрарыстычнай групоўкі «Ісламская дзяржава»Армию Хафтара на юге Ливии атаковали боевики ИГ.

4 мая прэс-служба 73-й пяхотнай брыгады паведаміла на сваёй афіцыйнай старонцы ў сацыяльнай сетцы Twitter аб тым, што падраздзяленні ЛНА адбілі ўзброены напад, якому падвергся ваенны лагер ля Себхі. Загінулі дзевяць чалавек . 11 мая з’явіліся звесткі, што часці ЛНА рыхтуюць наступленне на Сірт, аб чым сведчыць нарошчванне групоўкі войскаў Хафтара ў рэгіёнеСМИ: армия Хафтара готовится к наступлению на Сирт.

26 чэрвеня фарміраванні прэм’ера Фаіза Сараджа адбілі ў ЛНА стратэгічна важны горад Гар’ян за 75 км на поўдзень ад сталіцы

29 чэрвеня афіцыйны прадстаўнік ЛНА Ахмед аль-Місмары абвінаваціў Турэцкую Рэспубліку ў прамым ваенным ўмяшанні ў баявыя дзеянні ў раёне Трыпалі. Ён заявіўЛивийская армия обвинила Турцию во вторжении и пригрозила атаками на своей территории: «Турцыя ажыццявіла прамое ўмяшальніцтва ў бітву за Трыпалі з боку мора, паветра і сушы. Яна забяспечыла паветраную падтрымку падчас уварвання паўстанцаў [сіл Сараджа] у горад Гар’ян. Турцыя ўдзельнічае ў баях, падаючы сілу і тэхніку. Турэцкія мэты ў Лівіі — варожыя мэты. Армія рашуча адкажа на гэтую агрэсію.»

6 ліпеня Народны фронт вызвалення Лівіі далучыўся да ЛНА ў наступленні на Трыпалі.

3 ліпеня быў нанесены авіяўдар па Цэнтру міграцыі ў Таджуры паветранымі сіламі Лівійскай нацыянальнай арміі пад камандаваннем Х. Хафтара. Цэнтр выкарыстоўваўся ў якасці прытулку для мігрантаў і бежанцаў, якія спрабавалі дабрацца да Еўропы. Па інфармацыі Савета па правах чалавека ААН, у памяшканні, якое было разбурана ракетным ударам, «пражывала каля 600 чал.». Па меншай меры 53 чалавекі загінулі і 130 атрымалі раненні.

4 жніўня ў горадзе Мурзук на поўдні Лівіі па меншай меры 43 чалавекі былі забіты, яшчэ 51 — паранены, пасля таго, як дрон ЛНА з паветра атакаваў вясельную цырымонію. Па заяве хафтараўцаў, атака на мірных жыхароў была выпадковасцю.

10 жніўня ў выніку падрыву машыны ў Бенгазі загінулі трое супрацоўнікаў ААН, яшчэ дзесяць параненыяВ Ливии подорвался автомобиль ООН — трое погибших. Тым часам ЛНА абвясціла аб спыненні агню з суботы па панядзелак у сувязі са святам Ід аль-Адха (Курбан-байрам)Ливийская армия Хафтара согласилась на перемирие на время Курбан-байрама.

29 жніўня прадстаўнік Лівійскай нацыянальнай арміі генерал-маёр Ахмед аль-Месмары паведаміў аб нападзе апалчэнцаў Сараджа на лівійскі горад Мурзук (Марзук). Як стала вядома, апалчэнцы атакавалі сумесна з баевікамі тэрарыстычнай арганізацыі «Ісламская дзяржава»Ливийская армия рассказала о нападении ополченцев на Мурзук .

4 верасня УНЗ заклікаў Савет бяспекі ААН забараніць бамбардзіроўку грамадзянскіх аб’ектаў у Лівіі пасля таго, як Лівійская нацыянальная армія пад кіраўніцтвам генерала Халіфа Хафтара атакавала адзіны грамадзянскі аэрапорт Мітыга ў сталіцы краіны.

10 верасня прэм’ер-міністр Фаіз Сарадж заявіў, што наступленне войск Хафтара на Трыпалі перапыніла работу па стварэнні канстытуцыйнай асновы для завяршэння пераходнага этапу ў Лівіі. У час сустрэчы з Асамблеяй па распрацоўцы канстытуцыі было заяўлена, што роля яго ўрада заключалася ў забеспячэнні пераходнага этапу на шляху да канстытуцыі, кантролі над рэферэндумам і правядзенні ўсеагульных выбараўСаррадж заявил, что нападение на Триполи прервало создание конституции .

16 верасня ВПС ЛНА нанеслі авіяўдар па г. Сірт, што прывяло да гібелі 32 чалавек, яшчэ 50 атрымалі раненніПри авиаударе по Сирту в Ливии погибли 32 человека, сообщил источник.

19 верасня ВПС ЗША нанеслі паветраны ўдар па горадзе Марзук. ЗША заявілі, што мэтай налёту былі баевікі тэрарыстычнай арганізацыі «Ісламская дзяржава», аднак мясцовыя жыхары ў сацсетках паведамлялі пра ахвяры сярод мірнага насельніцтва. Згодна з інфармацыяй відавочцаў, у выніку авіяўдару загінулі трое грамадзян, якія не мелі ніякага дачынення да радыкалаў. У паведамленні прыводзілася карта з указаннем прыблізнага месца, куды трапілі амерыканскія бомбыАвиация США по наводке ПНС нанесла удар по мирным жителям Ливии .

27 верасня ВПС ЗША нанеслі ўдар па пазіцыях баевікоў на паўднёвым захадзе краіны, знішчыўшы 17 тэрарыстаўСША сообщили об уничтожении 17 террористов в результате авиаудара в Ливии.

5 кастрычніка ВПС сіл Хафтара нанеслі авіяўдар па чатырох складах УНЗ у СірцеАрмия Хафтара нанесла авиаудары по складам с боеприпасами в ливийском Сирте.

27 лістапада з’явіліся паведамленні, што сілы УНЗ атакавалі нафтавае радовішча Аль-Філь, што ў паўднёвай частцы Лівіі. У Лівійскай нацыянальнай арміі адзначылі, што напад здзейснілі баевікі тэрарыстычнай групоўкі, якую ўзначальваў Хасан Муса. Для адлюстравання нападу ў раён, дзе знаходзіцца радовішча, былі накіраваны знішчальнікі ВПС ЛНА. Сілы Хафтара ў выніку адбілі атаку. Вайскоўцы ЛНА знішчылі пяць аўтамабіляў і машыну з боепрыпасаміСвязанные с ПНС террористы попытались захватить нефтяное месторождение на юге Ливии .

4 снежня газета лівійскай абсерваторыі і арабскі тэлеканал aljamahiria tv паведамлялі пра ўзброеныя сутыкненні паміж ахоўнікамі Фаіза Сараджа і баевікамі з апалчэння Місураты. У паведамленнях ад арабскіх СМІ гаворыцца аб гуках стральбы перад будынкам штаб-кватэры УНЗ на вуліцы ас-Сіка. Карыстальнік Twitter апублікаваў фатаграфіі, на якіх відаць, як байцы УНЗ перакрылі ўсе дарогі, якія вядуць да адміністрацыйнага будынка ў Трыпалі .

20 снежня Лівійская нацыянальная армія запатрабавала ад узброеных фарміраванняў, якія падтрымлівалі Урад нацыянальнай згоды Фаіза Сараджа, на працягу 72 гадзін пакінуць Трыпалі і СіртХафтар дал войскам Сараджа три дня на уход из Триполи и Сирта. У ноч на 26 снежня ЛНА аднавіла ўдары па пазіцыях ваенных фарміраванняў УНЗ у горадзе Місурата. Нападам падвергліся штаб-кватэры і склады са зброяй, размешчаныя ў цэнтры горада, а таксама пазіцыі груповак, лаяльных УНЗ, у ваколіцах Сірта.

27 снежня ўрад Сараджа звярнуўся з афіцыйным запытам да Турцыі аб аказанні ваеннай дапамогі.

 2020 
4 студзеня 2020 Халіфа Хафтар абвясціў у краіне масавую мабілізацыю для «выгнання замежных сіл» у адказ на планы ўладаў Турцыі адправіць войскі ў Трыпалі. Ён заклікаў лівійцаў забыцца пра рознагалоссі, «аб’яднацца і ўзяцца за зброю», каб «абараніць зямлю і гонар». Камандуючы нацыянальнай арміяй абвінаваціў прэзідэнта Турцыі Рэджэпа Эрдагана ў імкненні адрадзіць «асманскае валадарства» ў Лівіі і назваў магчымае сутыкненне «бітвай з каланізатарамі»Фельдмаршал Халифа Хафтар объявил всеобщую мобилизацию в Ливии для «изгнания иностранных сил» .

6 студзеня Лівійская Нацыянальная армія без бою ўзяла СіртАрмия Хафтара вошла в родной город Каддафи Сирт.

12 студзеня, шмат у чым дзякуючы намаганням Расіі і Турцыі, на паўночным захадзе Лівіі быў абвешчаны рэжым спынення агнюПНС Ливии объявило о прекращении огня на западе страны. Аднак ужо праз некалькі гадзін і хафтараўцы, і сараджысты абвінавацілі адзін аднаго ў парушэнні перамір’я. Паведамлялася пра сутыкненні з выкарыстаннем розных відаў узбраення, у тым ліку і артылерыіУ Хафтара утверждают, что правительственные силы нарушили перемирие в ЛивииПНС в ответ обвинило армию Хафтара в нарушении перемирия в Ливии.

27 красавіка фельдмаршал Хафтар заявіў, што ўлада ў Лівіі пераходзіць да ЛНА. Ён таксама заявіў, што армія скасоўвае Схірацкае пагадненне 2015 годаХафтар объявил о переходе власти в Ливии к армии.

Умяшанне Турцыі паступова пагоршыла становішча для ЛНА, асабліва ў красавіку—маі. Туркі паўплывалі на паспяховае наступленне войск Сараджа, якое прывяло да аднаўлення кантролю над мяжой з Тунісам і захопам паветраннай базы Аль-Ватыя, гарадоў Сабрата, Сурман і Эль-Аджайлат. Супраціў урада Трыпалі стаў больш жорсткім, а само прасоўванне атрадаў ЛНА прыпынілася«Благородный жест». Почему Хафтар отводит армию от Триполи // Radio Sputnik, 20 мая 2020.

На пачатак чэрвеня ЛНА страцілі Тархуну і поўдзень Трыпалі і адыйшлі аж да Сірта.

7 чэрвеня Егіпет, як рэакцыя на серыю паражэнняў арміі Хафтара, пачаў перакідваць войскі на мяжу з ЛівіяйЕгипет перебрасывает войска к границе с Ливией.

У верасні па ўсёй краіне прайшлі масавыя акцыі пратэсту, у выніку чаго шэраг палітыкаў як з ППЛ, так і УНЗ сышлі ў адстаўку. Пра намер пакінуць сваё крэсла да канца кастрычніка выказаўся нават Сарадж.

 Мірныя перамовы 

18 верасня 2015 года варагуючыя бакі дасягнулі пагаднення. Пра гэта заявіў кіраўнік Місіі ААН па падтрымцы ў Лівіі (МААНПЛ) Бернард Леона. Паводле яго даных, падпісанне дакумента, які пакладзе канец шматгадоваму канфлікту ў гэтай паўночнаафрыканскай краіне, адбудзецца ў Марока.

Яшчэ 11 ліпеня па выніках папярэдняга раўнда міжлівійскага дыялогу было дасягнута Схірацкае пагадненне Аднак цырымонію ў Марока праігнаравалі дэлегаты праісламіцкага Усеагульнага нацыянальнага кангрэса (УНК, былы часовы парламент) Лівіі, які засядаў у Трыпалі. Подпісы пад дакументам паставілі эмісары ​​прызнанага міжнароднай супольнасцю часовага ўрада ў Табруку, прадстаўнікі шэрагу рэгіянальных муніцыпалітэтаў, вядучых палітычных партый і арганізацый грамадзянскай супольнасці краіны. Падрыхтаваны пры пасярэдніцтве МААНПЛ выніковы тэкст змяшчаў прапановы, унесеныя УНК. Згодна з планам, прапісанаму у пагадненні, у Лівіі павінна быць сфарміраваны ўрад нацыянальнай згоды тэрмінам на год, які ўзначаліць прэм’ер-міністр і два яго намеснікі. Функцыі заканадаўчага органа будзе выконваць Палата прадстаўнікоўСМИ: стороны конфликта в Ливии достигли соглашения, документ будет подписан в течение дня.

9 кастрычніка 2015 года сфарміраваны ўрад нацыянальнай згоды Лівіі. Прэм’ер-міністрам краіны стаў Фаіз Сарадж. Акрамя таго, былі названы імёны трох віцэ-прэм’ераў — Ахмеда Майтыга, Фатх аль-Мажбры і Мусы аль-Кані. Генеральны сакратар ААН Пан Гі Мун вітаў узгадненне ўдзельнікамі перамоваў канчатковага праекта палітычнага пагаднення, а таксама спісу кандыдатаў на ўключэнне ва ўрад, кіраўніцтва якім будзе даверана СараджуГлавой правительства Ливии стал Фаиз Сарадж, назначены трое вице-премьеров.

13 снежня 2015 года ў Рыме адбылася міжнародная канферэнцыя па Лівіі. На ёй два ўрады дамовіліся аб намеры 16 снежня падпісаць мірнае пагадненне і на працягу 40 дзён з моманту падпісання сфармаваць урад нацыянальнай згодыНАТО готовит второе вторжение в Ливию — для борьбы с ИГ Участники конференции по Ливии встретятся с правительством нацединства.

17 снежня 2015 года ў горадзе Схіраце (Марока) адбылася цырымонія падпісання пагаднення па мірным урэгуляванні і фарміраванні ўрада нацыянальнай згоды паміж бакамі канфлікту ў ЛівііСтороны конфликта в Ливии подписали соглашение о мирном урегулировании.

13 студзеня 2020 года ў Маскве павінна была прайсці сустрэча паміж Фаізам Сараджам і Халіфам Хафтарам, а таксама прадстаўнікамі іншых лівійскіх сілВ МИД подтвердили встречу Хафтара и Сарраджа в Москве, але Фаіз адмовіўся весці перамовы з апанентам. Нягледзячы на ​​гэта, адбылася мірная канферэнцыя з удзелам розных кіраўнікоў дзяржаў, у тым ліку і лідараў варагуючых бакоў. Чакалася, што бакі падпішуць мірны дагавор. Сарадж і прадстаўнік парламента Лівіі на ўсходзе краіны падпісалі двухбаковыя пагадненні, аднак Хафтар узяў час на роздум. Замінка была звязана з тым, што камандуючы ЛНА падчас перамоў настойваў на неабходнасці бесперашкоднага ўводу сваіх падраздзяленняў у падкантрольны УНЗ Трыпалі, што не мелася на ўвазе праектам пагаднення. Праект прадугледжваў адмову ад усіх наступальных дзеянняў і стварэнне ваеннай камісіі для вызначэння лініі судакранання і назірання за перамір’ем. Згодна з распрацаваным дакументам таксама планавалася стварыць рабочыя групы па ўрэгуляванні сітуацыі ў рэгіёнеПодписать мирное соглашение по Ливии в Москве не удалось.

19 студзеня ў Берліне (Германія) прайшла канферэнцыя па Лівіі, дзе ў тым ліку прысутнічалі Хафтар і Сарадж, аднак арганізаваць прамыя перамовы паміж імі не ўдалося. Нягледзячы на ​​гэта, быў распрацаваны план урэгулявання лівійскага канфлікту. Згодна з прапанаванай рэзалюцыяй, працэс планавалася разбіць на шэсць «кошаў»: спыненне агню, выкананне зброевага эмбарга, палітычны працэс, рэформа сектара бяспекі, эканамічная рэформа і захаванне гуманітарных нормаў і правоў чалавека. Усім удзельнікам канферэнцыі дакумент прапанаваў адмовіцца ад умяшальніцтва ў лівійскі канфліктУчастники конференции по Ливии согласовали текст итогового документа // Информационно-аналитический центр «МедиаНьюс», 19 января 2020. Падкрэслівалася, што ў выпадку, калі праект выніковага дакумента канферэнцыі будзе прыняты, то за ходам яго выканання будзе сачыць спецыяльна створаная міжнародная структура. Яна будзе знаходзіцца пад эгідай ААНВ Берлине приняли окончательную версию резолюции саммита по Ливии — СМИ // ИА REGNUM, 19 января 2020.

6 чэрвеня ў сталіцы Егіпта Каіры адбылася сустрэча прэзідэнта краіны Абдэля Фатаха ас-Сісі з фельдмаршалам Халіфам Хафтарам і кіраўніком палаты прадстаўнікоў Агілам Салехам. Ас-Сісі па выніках сустрэчы абвясціў аб новай міжлівійскай ініцыятыве, якая ўключае ў сябе ўмовы ўрэгулявання ўзброенага канфлікту. Па словах егіпецкага прэзідэнта, прыярытэтнымі мэтамі, акрэсленымі ў ініцыятыве, сталі раззбраенне груповак і «вывад замежных баевікоў». Ас-Сісі таксама адзначыў, што ў ініцыятыве змяшчаюцца прапановы па аб’яднанні дзяржаўных інстытутаў Лівіі, раўнапраўнага прадстаўніцтва ва ўладзе трох рэгіёнаў краіны і прыняцця канстытуцыйнай дэкларацыіПрезидент Египта объявил о новой инициативе по достижению мира в Ливии.

21 жніўня Сарадж абвясціў аб спыненні ўсіх ваенных аперацый на тэрыторыі Лівіі. Акрамя таго, ён падтрымаў правядзенне прэзідэнцкіх і парламенцкіх выбараў у сакавіку наступнага года на аснове канстытуцыі, якая будзе ўзгодненая ўсімі лівійцамі. Адначасова з аналагічнай заявай выступіў і спікер Палаты прадстаўнікоў Агіла Салех, які яшчэ вясной прапанаваў кожнаму з трох рэгіёнаў Лівіі выбраць сваіх прадстаўнікоў у Прэзідэнцкі савет і пачаць працэс палітычных рэформаў. Хутка ў Марока і Швейцарыі пачаліся мірныя кансультацыі.

23 кастрычніка бакі канфлікту ў Лівіі падпісалі пагадненне аб пастаянным спыненні агнюГлава ПНС Ливии заявил, что отказывается от намерения уйти в отставку. Тады сумесная лівійская вайсковая камісія 5+5, якая прадстаўляла ЛНА і УНЗ, дасягнула «сталага пагаднення аб спыненні агню ва ўсіх раёнах Лівіі». Дамова, якая ўступіла ў сілу неадкладна, патрабавала, каб усе замежныя баевікі пакінулі Лівію на працягу трох месяцаў, у той час як сумесныя паліцэйскія сілы будуць патруляваць спрэчныя раёны. У той жа дзень адбыўся першы камерцыйны рэйс паміж Трыпалі і Бенгазі. Мірныя перамовы пад эгідай ААН не прывялі да стварэння часовага ўрада да 16 лістапада 2020 года, хоць абодва бакі паабяцалі паўтарыць спробу праз тыдзень. Неўзабаве была ўзгоднена дата нацыянальных выбараў, якія павінны былі прайсці 24 снежня 2021Национальные выборы в Ливии намечены на 24 декабря 2021 года.

5 лютага 2021 дэлегаты двух супрацьлеглых бакоў абралі ў Жэневе лідараў пераходнага ўрада краіны для кіравання Лівіяй да выбараў, прызначаных на снежань. Прэзідэнцкі савет узначаліў лівійскі дыпламат Мухамед Юніс Манфі, які карыстаўся падтрымкай на ўсходзе краіны. Прэм’ер-міністрам на час пераходнага перыяду прызначаны ўплывовы прадпрымальнік Абдэль Хамід Махамед Дбэйбе, які падтрымліваўся на захадзе ЛівііЛидеров переходного правительства Ливии избрали в Женеве.

 Замежны ўдзел 
Егіпет
16 лютага 2015 года ВПС Егіпта наносяць авіяўдар па базе баевікоў «Ісламскай дзяржавы» ва ўсходняй Лівіі. Праз тры дні егіпецкія войскі ўвайшлі на тэрыторыю Лівіі. Імі быў атакаваны трэніравальны лагер баевікоў на поўдзень ад горада Дэрна. Егіпецкія вайскоўцы ў ходзе бою страцілі 2 чалавек забітымі, пры гэтым знішчыўшы каля 150 радыкалаў.

20 чэрвеня 2020 года ў адказ на поспехі Сараджа і Эрдагана прэзідэнт Егіпта Абдул Фатах ас-Сісі заявіў, што яго краіна можа ўварвацца ў Лівію на законных падставах, і заклікаў егіпецкую армію да поўнай баявой гатоўнасці. Ён адзначыў, што Егіпет атрымаў прамыя пагрозы ад «тэрарыстычных наймітаў і апалчэнцаў», таму любое ваеннае ўмяшанне з боку Каіра з гэтага часу легітымнаЕгипет вторгся в Ливию. 14 ліпеня Палата прадстаўнікоў Лівіі дазволіла Егіпту ўмяшацца ў канфлікт у краінеБратские народы: ЛНА просит Египет о военном вмешательстве. 20 ліпеня парламент Егіпта ўхваліў адпраўку войскаў за межы краіны для абароны нацыянальнай бяспекі на стратэгічным заходнім кірункуПарламент Египта разрешил президенту отправить войска в Ливию // Reformation, 21 июля 2020.

Турцыя

Першапачаткова Турцыя падтрымала нацыянальны кангрэс, а пасля яго рэарганізацыі — УНЗ, пастаўляючы яму зброю, ваенную тэхніку і беспілотныя лятальныя апараты.

28 лістапада 2019 года Турцыя і УНЗ заключылі мемарандум аб супрацоўніцтве, у тым ліку ваенным. Эрдаган зацвердзіў яго 26 снежня і ў той жа дзень паведаміў, што ўжо ў студзені запытае ў парламента дазвол адправіць у Лівію войскі. 27 снежня ўрад Сараджа звярнуўся з афіцыйным запытам да Турцыі аб аказанні ваеннай дапамогі. Да гэтага Рэджэп Таіп Эрдаган не раз заяўляў пра гатоўнасць накіраваць вайскоўцаў у Лівію, калі УНЗ у Трыпалі папросіць яго аб дапамозе. Пры гэтым у Анкары разумелі, што турэцкія вайскоўцы могуць сутыкнуцца ў Лівіі з Расіяй, як гэта ўжо адбывалася на сірыйскім тэатры ваенных дзеянняў.

5 студзеня 2020 года Эрдаган заявіў, што турэцкія вайскоўцы накіраваліся ў Лівію. Яны, паводле слоў прэзідэнта, зоймуцца каардынацыяй Урада нацыянальнай згоды. Гаворка ідзе, па даных СМІ, аб паветранай, наземнай і марской ваеннай падтрымцы для адлюстравання наступлення ЛНА. Адпраўку вайскоўцаў у Лівію ўхваліў турэцкі парламентПрезидент Турции сообщил об отправке военных в Ливию // Радио Sputnik, 5 января 2020.

8 студзеня ў Трыпалі ўжо прыбылі першыя атрады Узброеных сіл Турцыі для падтрымкі арміі Фаіза СараджаПервые отряды турецкой армии прибыли в столицу Ливии Триполи  // 112.ua, 8 января 2020.

НАТА

Ваенная актыўнасць краін НАТА ў Лівіі пачалася ў 2015 годзе. Яна была накіравана на супрацьдзянне ісламістам
 30 красавіка 2016 года ў СМІ з’явілася інфармацыя аб тым, што італа-брытанская калона спецназу НАТА трапіла ў засаду тэрарыстаў па шляху з Місураты ў бок Сірта.
 1 жніўня 2016 пачаліся ўдары з паветра ВПС ЗША па пазіцыях тэрарыстаў, а затым і падлучэнне да баёў за Сірт амерыканскіх і брытанскіх спецназаўцаўОбама санкционировал авиаудары по объектам ИГ в ливийском Сирте .
 3 лістапада верталёты Bell AH-1 Super Cobra нанеслі ўдар па баевіках тэрарыстычнай групоўкі «Ісламская дзяржава»Американские военные нанесли удары по боевикам ИГ в Ливии | РИА Новости .
 24 верасня 2017 ВПС ЗША разбамбілі лагер радыкалаў у Лівіі, знішчыўшы 17 тэрарыстаў.
 24 сакавіка 2018 амерыканская авіяцыя нанесла чарговы ўдар па тэрарыстам на поўдні Лівіі, знішчаны два баевіка.
 13 чэрвеня 2018 амерыканскія самалёты нанеслі авіяўдар у Лівіі па тэрарыстам з групоўкі «Аль-Каіда ў краінах ісламскага Магрыба», знішчыўшы аднаго баевікаТААС:США нанесли авиаудар по террористам в Ливии.
 28 жніўня ВПС ЗША нанеслі авіяўдар у Лівіі, ліквідаваўшы аднаго баевіка ІД.
 30 лістапада ВПС ЗША нанеслі авіяўдар ў Лівіі, знішчыўшы групу з 11 тэрарыстаў групоўкі «Аль-Каіда ў ісламскім Магрыбе».

Іншыя краіны
Вядома, што, врагуючыя бакі атрымліваюць грашовыя сродкі, узбраенне і боепрыпасы ад розных краін. Сярод іх Францыя, РасіяEgypt acts as middleman for Russia-Libya arms deal — Al-Monitor: the Pulse of the Middle East, Іарданія, Італія, Украіна, ЗША, Вялікабрытанія, Саудаўская Аравія, ЧадLibya: Getting Geneva Right | International Crisis Group, Алжыр, Турцыя, Судан і Катар.

З Беларусі ў аэрапорт Трыпалі ў перыяд з 2013 па 2014 гады было здзейснена 15 палётаўLibya needs international maritime force to help stop illicit oil, weapons — UN experts. Дадзеныя рэйсы змаглі перавесці больш за 3 000 тон боепрыпасаў для патрэб Лівійскай Нацыянальнай арміі. У 2015 годзе Лівіяй закуплена 14 адзінак беларускага ўзбраення. Пачынаючы з гэтага моманту і па 2017 беларускае агенцтва абароннага экспарту «Белтэхэкспарт» пастаўляла зброю ў аэрапорт Гадамес, падкантрольны брыгадзе Зінтана, што на працягу дадзенага часу была саюзніцай арміі ХафтараАфриканский экспресс .

12 жніўня 2019 года паўднёваеменскія сепаратысты заявілі пра гатоўнасць дапамагчы сілам камандуючага ЛНА Халіфа Хафтара ўзяць пад кантроль Трыпалі. Як напісаў у сваім Twitter намеснік кіраўніка Пераходнага савета Паўднёвага Емена Хані бен Брэк, «у гэтыя дні фельдмаршал Хафтар прадпрымае рашучыя дзеянні ў дачыненні да тэрарыстычных атрадаў, падтрымоўваных Катарам і Турцыяй»Сепаратисты хотят помочь Хафтару взять под контроль Триполи.

 Гл. таксама 
 Грамадзянская вайна ў Лівіі (2011)
 Узброеныя сутыкненні ў Лівіі (2011-2014)
 Напады на пасольства Лівіі ў Мінску

 Спасылкі 
 Лівія пасля Кадафі
 Вайна ў Лівіі пасля 2014 года
 Лівійскія грамадзянскія войны

Катэгорыя:Войны XXI стагоддзя
Катэгорыя:Гісторыя Лівіі
Катэгорыя:Грамадзянская вайна ў Лівіі
Катэгорыя:Канфлікты 2019 года
Катэгорыя:Канфлікты 2018 года
Катэгорыя:Канфлікты 2017 года
Катэгорыя:Канфлікты 2016 года
Катэгорыя:Канфлікты 2015 года
Катэгорыя:Канфлікты 2014 года
Катэгорыя:Канфлікты 2020 года