Народны камісарыят дзяржаўнай бяспекі БССР

Наро́дны камісарыя́т дзяржа́ўнай бяспе́кі БССР (НКДБ БССР) () — рэспубліканскі орган забеспячэння дзяржаўнай бяспекі, існаваўшы ў 1941 і 1943—1946 гадах. З 1946 года пераўтвораны ў Міністэрства дзяржаўнай бяспекі БССР.

 Гісторыя 
У ходзе рэформы органаў дзяржаўнай бяспекі 3 лютага 1941 года са складу НКУС БССР быў выдзелены НКДБ БССР. Але ўжо 17 ліпеня 1941 года наркамат быў скасаваны і зноў далучаны да НКУС БССР.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета ад 14 красавіка 1943 года з структуры НКУС СССР быў выдзелены самастойны орган забеспячэння дзяржаўнай бяспекі — Народны камісарыят дзяржаўнай бяспекі. Народныя камісарыяты у саюзных і аўтаномных рэспубліках уваходзілі ў сістэму НКДБ СССР. У краях і абласцях ўтвараліся ўпраўленні НКДБ.

На тэрыторыі нашай рэспублікі сістэма органаў дзяржаўнай бяспекі была адноўлена ў другой палове 1943 года. Фармальна ж працэс утварэння рэспубліканскага Наркамата дзяржбяспекі быў замацаваны Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР ад 3 снежня 1943 года (НКДБ БССР часова, да вызвалення Мінска ў ліпені 1944 года размяшчаўся ў г. Гомелі). У акупаваных абласцях арганізоўваліся абласныя аператыўна-чэкісцкія групы НКДБ БССР.

 Структура 
У складзе Наркамата былі створаныя наступныя ўпраўленні:
 1 упраўленне — разведка;
 2 упраўленне — контрразведка;
 3 упраўленне — транспартнае;
 4 упраўленне — арганізацыя тэрору і дыверсій на занятых немцамі тэрыторыях;
 5 упраўленне — шыфраванне-дэшыфраванне і спецсувязь;
 6 упраўленне — ахова кіраўнікоў партыі і ўрада;
 7 упраўленне — адміністрацыйна-гаспадарчае фінансавае ўпраўленне.
Таксама ў склад Наркамата ўваходзілі:
 чатыры самастойных аддзела:
 «А» — улікова-архіўны;
 «Б» — аператыўна-тэхнічны;
 «В» — ваенная цэнзура і перлюстрацыя карэспандэнцыі;
 аддзел кадраў;
 следчая часць па асабліва важных справах;
 сакратарыят.

 Наркамы дзяржаўнай бяспекі 
 Лаўрэнцій Цанава — 3 лютага 1941 — 17 ліпеня 1941, 7 мая 1943 — 15 сакавіка 1946

 Літаратура 


Катэгорыя:Спецслужбы СССР
Катэгорыя:Скасаваныя органы выканаўчай улады Беларусі
Катэгорыя:Народныя камісарыяты БССР
Катэгорыя:З’явіліся ў 1941 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1941 годзе
Катэгорыя:З’явіліся ў 1943 годзе
Катэгорыя:Зніклі ў 1946 годзе