Беатрыкс Фаранд

Беатрыкс Кэдволадэр Фаранд (нар. Джонс;  — ) — амерыканская ландшафтная садоўніца і . За сваю кар’еру яна распрацавала каля 110 садоў для прыватных дамоў, пасёлкаў, загарадных сядзібаў, грамадскіх паркаў, батанічных садоў, універсітэцкіх гарадкоў і Белага дома. Толькі нешматлікія з яе асноўных работ захаваліся: Думбартан-Окс у Вашынгтоне, акруга Калумбія, сад  у , адноўлены Сад Фермерскага дома ў , і элементы кампусаў Прыстанскага і Ельскага ўніверсітэтаў і Parke, Margaret. «A portrait of Beatrix Farrand», American Horticulturist, April 1985, pp. 10-13..

Фаранд была адным з адзінаццаці членаў-заснавальнікаў і адзінай жанчынай у :31-35. Яна з’яўляецца адной з самых вопытных людзей, прызнаных у першыя дзесяцігоддзі прафесійнай ландшафтнай архітэктуры і ў шматвяковым мастацтве  дызайну садоў наогул З уводзін: «Беатрыкс Фаранд (1872—1959) была адной з самых вядомых ландшафтных архітэктараў Амерыкі. Яна была вядомая за прыватныя сады нерухомасці, якія яна праектавала для вяршкоў супольнасці Усходняга ўзбярэжжа, а таксама за яе працу ў якасці ландшафтнага кансультанта ў некаторых з самых прэстыжных прыватных універсітэтаў і каледжаў краіны… Ацэньвальная як „амерыканская Гертруда Джэкіл“ і „старэйшая ў сваёй прафесіі“, Фаранд абавязаны сваім поспехам яе беспамылковым дызайнерскім вачам, глыбокім ведам садаводства, фенаменальнай энергіі і глыбокай прыхільнасці да сваёй прафесіі, якая натхніла іншых рухацца па яе слядах.».

 Раннія гады 

Беатрыкс Кэдволадэр Джонс нарадзілася ў Нью-Ёрку 19 чэрвеня 1872, у сям’і, у якой, як яна любіла казаць, было «пяць пакаленняў садоўнікаў.» Яе бацькамі былі Мэры Кэдволадэр Роўлі (1850—1923) і Фрэдэрык Райнлендэр Джонс (1846—1918).

Беатрыкс праводзіла доўгія сезоны ў сямейным летнім доме  у , Мэн. Яна была пляменніцай Эдзіт Уортан сярод іншых сваіх твораў напісала кнігу «Італьянскія вілы і іх сады». і пажыццёвым сябрам Генры Джэймса, які называў яе Трыкс. Ва ўзросце дваццаці гадоў Фаранд пазнаёмілася з адным са сваіх першых настаўнікаў, батанікам , які ў Гарвардскім універсітэце адначасова быў прафесарам раслінаводства ў  і дырэктарам-заснавальнікам  ў Бостане, штат Масачусетс.

Беатрыс Фаранд жыла ў доме Сарджэнта, сядзібе Холм-Лі ў , Масачусетс у 1893 годзе і вывучала ландшафтнае садоўніцтва, якое ў той час не мела спецыялізаваных навучальных устаноў, батаніку і . Яна хацела навучыцца маштабаванню, складанню , геадэзіі і праектаванню і таму вучылася ў  пад кіраўніцтвам прафесара . Яе натхнялі на выкарыстанне  самыя розныя шляхі: яе шматлікія паспяховыя вопыты ў , вывучэнне сучасных амерыканскіх і замежных кніг, што прапагандавалі выкарыстанне мясцовых палет, і ад наведвання ўплывовых брытанскіх аўтараў садоў, такіх як  з  у Сусексе і Гертруда Джэкіл з  у Сурэі. Серыя тэматычных кніг пра садаводства аўтарства Гертруды Джэкіл падкрэслівала важнасць і каштоўнасць натуральных насаджэнняў і аказала значны ўплыў на ландшафтнае садоўніцтва ў ЗША.

17 снежня 1913 года Беатрыкс Фаранд ажанілася з , гісторыкам у Стэнфардскім і Ельскім універсітэтах, першым дырэктарам .

 Кар’ера ў ландшафтным дызайне 


Б. Фаранд пачала займацца ландшафтнай архітэктурай у 1895 годзе, працуючы на верхнім паверсе матулінага  на Іст-Ілэвэн-стрыт у Нью-Ёрку. Паколькі жанчыны былі выключаныя з грамадскіх праектаў, яе першымі праектамі сталі сады прыватных дамоў, у тым ліку сады для некаторых суседзяў з . З дапамогай сваёй маці і сацыяльных сувязяў цёткі , Беатрыс пазнаёмілася з выбітнымі асобамі, што прывяло да працы па шэрагу значных праектаў. На працягу трох гадоў яна заняла такое віднае месца ў сваёй галіне, што была абраная адзінай жанчынай сярод заснавальнікаў , хоць яна аддавала перавагу брытанскаму тэрміну «ландшафтны садоўнік».

Фаранд стварыла першапачатковы ўчастак і планаванне пасадак для Кафедральнага сабора ў Вашынгтоне ў 1899 годзе. У 1912 годзе яна стварыла дызайн  Бельфілд для сямейнай пары Ньюбалдаў у горадзе , штат Нью-Ёрк (цяпер з’яўляецца часткай ). Акрамя таго, што гэта самы ранні захаваны прыклад яе прыватных дызайнаў, гэты вытанчаны агароджаны сад, у цяперашні час адноўлены, гэты вытанчаны сад з’яўляецца адной з нешматлікіх вядомых сумесных прац выбітных дызайнераў той эпохі — Б. Фаранд і архітэктараў «», якія займаліся перабудовай дома Ньюбалдаў XVIII стагоддзя. Яна супрацоўнічала з фірмай «» у пабудове абслугоўваючых будынкаў Думбартан-Окса.

Для Белага дома першая жонка прэзідэнта Вудра Вільсана і Першая лэдзі ЗША Элен Вільсан, замовіла Беатрыкс Фаранд дызайн Усходні каланіяльны сад (цяпер спраектаваны нанова як ) і Заходні сад (цяпер перапраектаваны ў ) у 1913. Пасля смерці місіс Вільсан у жніўні 1914 праект быў у заняпадзе, пакуль другая жонка Вудра Вільсана, Эдзіт Вільсан не аднавіла працу, скончаную ў 1916 годзе.

Б. Фаранд атрымала даручэнне ад Джона Моргана на распрацоўку дызайна двара  ў Нью-Ёрку і працягвала быць іх кансультантам на працягу трыццаці гадоў (1913-43).

Яе самай вядомай працай была сядзіба Думбартан-Окс ў вашынгтонскім раёне  для Мілдрэд і Роберта Блісаў (1922—1940). Яе дызайн быў навеяны яе еўрапейскімі адкрыццямі, асабліва , і заключаўся ва ўсталяванні складаных адносін паміж архітэктурным і прыродным асяроддзем, з фармальнымі тэрасамі, якія сыходзяць уніз па склоне і, пераходзячы да больш натуралістычнай эстэтыкі бліжэй да ручая ўнізе.

У 1928 муж Беатрыкс атрымаў быў прызначаны першым дырэктарам  (1927-41) у Сан-Марына, Каліфорнія. Яны рушылі ў Каліфорнію, але Фаранд не здолела знайсці кліентаў у гэтым штаце. Некалькі праектаў яна атрымала дзякуючы сябрам, у тым ліку праект зімняй сядзібы Блісаў, Casa Dorinda, у  і апякунству маці Мілдрэд Бліс, Ганны Блэйкелі Бліс, над бліжэйшым праектам . У ваколіцах Лос-Анжэлеса яна атрымала некалькі заказаў з астраномам Джорджам Хейлам і архітэктарам . З апошнім яна працавала над праектамі  і Каліфарнійскага тэхналагічнага інстытута.

Фаранд падарожнічала праз усю краіну на цягніку, каб займацца сваімі ўсходнімі праектамі, такімі як праектаванне і нагляд за садам у кітайскім стылі ў маёнтку «The Eyrie» для  на востраве  (1926-35). Гэта была эра аўтамабіля, і ў сваім дызайне Фаранд трымалася прынцыпаў, якім навучылася раней падчас паездак у створаныя   і  . «Mr. Rockefeller’s Roads» аўтарства Эн Ракфелер Робертс і многія іншыя крыніцы запрасіў і фінансаваў Фаранд для распрацоўкі планаў пасадкі вакол безаўтамабільных дарогАдмысловая сетка з 57 міль лясных дарог, прызначаных для падарожнікаў, веласіпедыстаў і наезнікаўAcadia’s Historic Carriage Roads  у  на востраве , Мэн, каля яе дома на Рыф-Пойнт (каля 1930). Імі карыстаюцца ў парку па сённяшні дзень.

На ўсходзе ЗША захаваліся такія сады, створаныя Б. Фаранд: Думбартан-Окс сям’і Блісаў у Джорджтаўне, Вашынгтон;  ва , Канектыкут (1918—1924), цяпер захаваны, як Мемарыяльны парх Харкнес; і маёнтак Ракфелераў «The Eyrie» у , Мэн. Яна таксама супрацоўнічала з  над ландшафтам і садовым дызайнам для сядзібы , домам Уортан у , Масачусетс, які адчыняецца для наведвальнікаў з мая па кастрычнік. Генры Джэймс прадставіў яе , «адной з яе самых цікавых кліентак», якая валодала ўласным маёнткам «Hill-Stead» (1913), які цяпер носіць назву , у , Канектыкут. У 1942, з Уолтэрам Макомберам яна распрацавала сады будучага , каля Алегзандрыі.

 для мясцовых раслін Каліфорніі паказвае яе талент у Санта-Барбары, Каліфорнія. У Англіі адзін з яе галоўных праектаў «Dartington Hall», створаны для спадчынніцы  ў Дэваншыры (1932-37). Рыф-Поінцкая калекцыя кніг, малюнкаў і гербарыяў захоўваецца ў Environmental Design Archives  пры Каліфарнійскім універсітэце ў Берклі, за выключэннем дакументаў з Думбартан-Окса і малюнкаў , абодва пад кіраўніцтвам Гарварда.

У 2014 годзе праца Фаранд па праектаванні Ружавага сада Пэгі Ракфелер ў , была адзначана прызавым месцам «Built by Women New York City», конкурса, арганізаванага  восенню 2014 года для выяўлення выбітных і разнастайных аб’ектаў і прастор, распрацаваных, спраектаваных і пабудаваных жанчынамі.

 Кампусы каледжаў 

Праекты кампусаў ад Фаранд былі заснаваныя на трох канцэптах: расліны, якія цвітуць на працягу ўсяго навучальнага года, падкрэсліванне архітэктуры, а таксама прыхаванне недахопаў з дапамогай вертыкальных і павойных раслін, каб невялікія прасторы паміж будынкамі не выглядалі паменшанымі ў маштабе. Яе праекты адзначаны за іх практычнасць, прастату і зручнасць абслугоўвання. Яна была першым кансультацыйным ландшафтным архітэктарам для ўніверсітэта ў Прынстане (1912-43).

Паколькі новыя будынкі ўзводзяцца ў Прынстане і зараз, архітэктары часта спасылаюцца да папер Фаранд у Каліфарнійскім універсітэце. Яна была кансультуючым ландшафтным архітэктарам у Ельскім універсітэце ў Нью-Хэйвенt на працягу дваццаці трох гадоў (1923-45), сярод яе праектаў там . Пазней яна працягнула такую дзейнасць, палепшыў з тузін кампусаў, у тым ліку кампус Чыкагскага ўніверсітэта (1929-43), нароўні з кампусамі паўднёвакаліфарнійскага  і Каліфарнійскага тэхналагічнага інстытута. Беатрыкс Фарранд завяршыла праектныя работы для  (1931-32). Пазней яна таксама была ландшафтным кансультантам для  Гарвардскага ўніверсітэта (1946-50).

 Апошнія гады 
Апошнія гады свайго жыцця Фаранд прысвяціла сябе стварэнню ландшафтнага навучальнага цэнтра ў , штат Мэн. Тут яна працягвала развіваць вялікі сад і рыхтаваць уласнасць для пераходу да грамадскага навучальнага цэнтра. Яна выдавала «Reef Point Gardens Bulletin» (1946-55), у якім паведамляла пра прагрэс сада і цэнтра.

Пасля пажару на востраве і адсутнасці сродкаў для завяршэння і забеспячэння бесперапыннай працы цэнтра яна ў 1955 годзе прыняла важнае рашэнне спыніць падрыхтоўку, дэмантаваць сад, прадаць маёмасць і выкарыстоўваць даходы за апошнія гады.  набыў самыя буйныя расліны з Рыф-Поінта для свайго  ў , якія працягваюць квітнець. Каля 2000 гербарных асобнікаў былі адпраўлены ва  у Каліфарнійскім універсітэце, дзе яны служаць у якасці пастаяннага азначэння па яе выбары раслін і мясцовасцяў.

Фаранд правяла апошнія тры гады свайго жыцця ў , доме яе сяброў Льюіса і Эмі Магдаліны Гарландаў на . Менавіта тут яна стварыла свой апошні сад, інтымную прастору ў адпаведнасці з памерам маёмасці. Ва ўзросце 86 гадоў Беатрыкс Фаранд памёрла ў бальніцы вострава Маўнт-Дэсерт 28 лютага 1959 года. Яна была пахавана побач з мужам на могілках  у Нью-Ёрку.

Ферма Гарландаў была набыта Таварыствам Беатрыкс Фаранд 9 лютага 2004 года. Задачай таварыства з’яўляецца «садзейнічанне навуцы і мастацтву садоўніцтва і ландшафтнага дызайну, з акцэнтам на жыццё і творчасць Беатрыкс Фаранд». Яно плануе адрадзіць першапачатковую адукацыйную місію «Рыф-Поінт», стварыўшы даведачную бібліятэку і калекцыі, рэгіянальныя выпрабавальныя сады і адукацыйныя праграмы, а таксама захаваць яе апошні сад.

 Літаратура 

 Patrick Chassé (Maine Olmsted Alliance), The Last Garden of Beatrix Farrand



 Спасылкі 
 Dumbarton Oaks Official Dumbarton Oaks website
 www.beatrixfarrandgardenhydepark.org Official Garden at Bellefield website
 Beatrix Farrand: Landscape Architect, Princeton University]
 American Studies @ University of Virginia  «Beatrix Farrand 'Landscape Gardener'»
 WOMAN LANDSCAPE GARDENER.; Miss Beatrix Jones Has Attained Her Eminence in the Profession by Hard Study and by Travel. New York Times, 1899
 Finding aid to the Beatrix Farrand Collection at the Environmental Design Archives, University of California, Berkeley
 The Mount, Edith Wharton’s Home

Катэгорыя:Ландшафтныя архітэктары
Катэгорыя:Садоўнікі ЗША
Катэгорыя:Архітэктары Нью-Ёрка
Катэгорыя:Дызайнеры ЗША
Катэгорыя:Дзеячы мастацтва ЗША