Квантунская армія

— галоўная, самая шматлікая і магутная групоўка сухапутных войскаў Імператарскіх узброеных сіл Японіі ў гады Другой сусветнай вайны. Была цалкам разгромлена савецкай Чырвонай арміяй у час савецка-японскай вайны

 Гісторыя 

Сфарміравана ў 1931 годзе на базе гарнізона Квантунскай вобласці (на паўднёва-заходнім ускрайку Ляадунскага паўвострава — Квантунскім паўвостраве, права на выкарыстанне якога Японія атрымала па ўмовах Портсмуцкага мірнага дагавора 1905 года пасля паражэння Расіі ў Руска-японскай вайне) з мэтай падрыхтоўкі агрэсіі супраць Кітая, СССР і Манголіі.

18 верасня 1931 года Квантунская армія атакавала Кітай і да пачатку 1932 года акупавала яго паўночна-ўсходнюю частку — Маньчжурыю, пасля чаго ажыццяўляла ваенную падтрымку створанай 9 сакавіка 1932 года марыянетачнай дзяржавы Маньчжоу-го: уварвалася ў кітайскую правінцыю Жэхэ і дайшла да Вялікай сцяны.

У 1936 годзе пры штабе Квантунскай арміі быў створаны атрад «Асана» (узброенае падраздзяленне з белаэмігрантаў, якія прайшлі ваенную падрыхтоўку, пад камандаваннем японскага палкоўніка Асано, прызначаны для ўдзелу ў распараджэнні разведвальна-дыверсійнай дзейнасці і ваенных дзеянняў супраць СССР). У наступны час, колькасць атрада «Асана» была павялічана да пяці ротГ. Н. Севостьянов. Политика великих держав на Дальнем Востоке накануне второй мировой войны. М., Соцэкгиз, 1961. стр.304. Акрамя таго, у 1936 годзе начальнік штаба Квантунскай арміі генерал Акамура выклікаў да сябе атамана Р. М. Сямёнава, якому даручыў весці разведку ў Забайкаллі і МНР, а таксама пачаць ваенную падрыхтоўку манголаў, якія былі ў распараджэнніЕ. И. Тимонин. Исторические судьбы русской эмиграции (1920 — 1945-е гг.). Омск, изд-во СибАДИ, 2000. стр.206.

Пад камандаваннем Хідэкі Тадзё колькасць Квантунскай арміі да 1938 годзе была даведзена да 200 тысяч, а да 1940 годзе — да 300 тысяч чалавек.

Квантунская армія стала ўзорным злучэннем і выконвала ролю базы падрыхтоўкі сухапутных сіл, якія час ад часу перакідаліся на іншыя ўчасткі. Служба ў Квантунскай арміі не толькі лічылася ганаровай, але фактычна з’яўлялася гарантыяй паспяховай кар’еры афіцэраў, якія імкнуліся атрымаць камандныя пасады.

Улетку 1938 войскі Квантунскай арміі ўварваліся ў межы СССР каля возера Хасан, у 1939 была арганізавана найбуйнейшая ваенная правакацыя супраць Савецкага Саюза і МНР на рацэ Халхін-Гол.

У 1941 годзе, пасля пачатку Вялікай Айчыннай вайны, Квантунская армія згодна з зацверджаным японскім камандаваннем планам «Кантакуэн» разгарнулася на маньчжурскай граніцы і ў Карэі, чакаючы зручнага моманту для пачатку баявых дзеянняў супраць СССР у залежнасці ад сітуацыі на савецка-германскім фронце. У 1941—1943 гадах у Маньчжурыі і Карэі размяшчаліся 15-16 японскіх дывізій агульнай колькасцю каля 700 тысяч чалавек. Групоўка Савецкіх войскаў, якая супрацьстаяла ім, складала ад 32 (703.714 чал., 22.06.1941) да 49,5 (1.446.012 чал, 01.07.1942) разліковых дывізій.

Да 9 жніўня 1945 года Квантунская армія мела ў сваім складзе: 1-ы фронт (3-я і 5-я арміі), 3-і фронт (30-я і 44-я арміі), 17-ы фронт (34-я і 59-я арміі), асобную 4-ю армію, 2-ю і 5-ю паветраныя арміі і Сунгарыйскую ваенную флатылію. Акрамя таго, ёй былі аператыўна падпарадкаваны армія Маньчжоу-го, армія Мэнцзяна (пад камандаваннем князя Дэ Вана) і Суюаньская армейская група.

У складзе Квантунскай арміі і падпарадкаваных ёй войскаў налічвалася 37 пяхотных і 7 кавалерыйскіх дывізій, 22 пяхотных, 2 танкавых і 2 кавалерыйскіх брыгады (усяго 1 млн 320 тыс. чалавек), 1155 танкаў, 6260 прылад, 1900 самалётаў і 25 баявых караблёў. Квантунская армія валодала таксама бактэрыялагічнай зброяй, падрыхтаванай для прымянення супраць савецкіх войскаў (гл. «Атрад 731»).

Аднак, асноўная частка ваеннай тэхнікі (артылерыі, танкаў, самалётаў) была распрацаваная ў 1930-я гады і да канца Другой сусветнай вайны істотна састарэла, а ў сувязі з абмежаванасцю людскіх рэсурсаў Японіі да 50 % асабовага склада сухапутных часцей было набрана з прызыўнікоў малодшых узростаў, якія не мелі дастатковай ваеннай падрыхтоўкі, і абмежавана прыдатных рэзервістаў старэйшага ўзросту.

У час Маньчжурскай аперацыі савецкіх войскаў Квантунская армія пад камандаваннем генерала Атодза Ямады страціла забітымі каля 84 тысяч салдатаў і афіцэраў, звыш 15 тысяч памерлі ад ран і хвароб на тэрыторыі Маньчжурыі, каля 600 тысяч чалавек трапілі ў палон, пры гэтым беззваротныя страты Савецкай Арміі склалі каля 12 тысяч чалавек.

У выніку разгрому Квантунскай арміі Японія пазбавілася рэальных сіл і магчымасцей для працягу вайны на кантыненце. А з прычыны таго, што астраўная частка Японіі да таго часу ўжо падвяргалася амерыканскай ядзернай бамбардзіроўцы з пагрозай поўнага знішчэння сталіцы і гібелі імператарскай сям’і, 2 верасня 1945 была вымушана падпісаць акт аб капітуляцыі.

Пасля капітуляцыі Японіі СССР перадаў НВАК трафейнае ўзбраенне Квантунскай арміі: караблі Сунгарыйскай рачной флатыліі, 861 самалёт, 600 танкаў, артылерыю, мінамёты, 1200 кулямётаў, стралковае ўзбраенне, а таксама боепрыпасы і іншую ваенную маёмасцьВоенно-политическое сотрудничество социалистических стран. М., «Наука», 1988. стр.123.

 Спіс каманднага саставу 

 Камандуючыя 
  Званне  Імя  З  Па1 Генерал  Татыбана Каітыра    2 Генерал  Каваі Місаа    3 Генерал  Она Мінобу    4 Генерал  Сіракава Ёсіноры    5 Фельдмаршал, барон  Мута Набуёсі    6 Генерал  Мураока Тэтара    7 Генерал  Хата Эйтара    8 Генерал  Хісікары Такасі    9 Генерал  Хондзё Сігэру    10 Фельдмаршал, барон  Мута Набуёсі    11 Генерал  Хісікары Такасі    12 Генерал  Мінамі Дзіра    13 Генерал  Кэнкіты Уэда    14 Генерал  Умэдзу Ёсідзіра    14 Генерал  Ямада Атодза    

 Начальнікі штаба 
 №п/п Званне  Імя  З  Па1 Генерал-маёр  Хамаамотэ Матасукэ    2 Генерал-маёр  Фукухара Ёсія    3 Генерал-маёр  Кавада Акіхару    4 Генерал-маёр  Сайта Хісасі    5 Генерал-лейтэнант  Міякэ Міцухару    6 Генерал  Хасімота Таранасукэ    7 Генерал  Каіса Куніякі    8 Генерал  Нісіа Тасідза    9 Генерал  Ітагакі Сэйсіра    10 Генерал  Тадзё Хідэкі    11 Генерал-лейтэнант  Ісагаі Рэнсукэ    12 Генерал-лейтэнант  Іімура Дзё    13 Генерал  Кімура Хэйтара    14 Генерал  Ёсімота Тэіты    15 Генерал-лейтэнант  Касахара Юкіа    16 Генерал-лейтэнант  Хата Хікасабура    

 Літаратура 
 Хаяси Сабуро. Японская армия в военных действиях на Тихом океане (пер. с англ.) — М., 1964.
 История Второй мировой войны 1939—1945 (в двенадцати томах), Т.11 — М.,1980
 «Капитуляция Квантунской армии». Воспоминания Барякина Николая Васильевича 

 Спасылкі 




Катэгорыя:Арміі Другой сусветнай вайны
Катэгорыя:Узброеныя сілы Японіі
Катэгорыя:Японія ў Другой сусветнай вайне
Катэгорыя:Вайна на Ціхім акіяне
Катэгорыя:Маньчжурыя
Катэгорыя:З’явіліся ў 1931 годзе