Зайсанскі раён

Зайсанский раён () — раён на паўднёвым усходзе Усходне-Казахстанскай вобласці ў Казахстане. Адміністрацыйны цэнтр раёна — горад Зайсан.

 Геаграфія 
Зайсанскі раён займае паўднёва-ўсходнюю частку тэрыторыі вобласці. На захадзе раён мяжуе з Тарбагатайскім раёнам, на поўначы — з Куршымскім раёнам (мяжа праходзіць па Чорнаму Іртышу і возеру Зайсан), на поўдні і ўсходзе — з Сіньцзян-Уйгурскім аўтаномным раёнам Кітая.

Вялікая частка раёна размешчана ў Зайсанскай і Шылікцінскай западзінах, якія ўяўляюць сабой шырокі міжгорны прагін. Менш за палову тэрыторыі раёна занята гарамі. Горы цягнуцца ў шыротным кірунку, займаючы ўсю паўднёвую частку раёна, і прадстаўлены хрыбтамі Саура і Манырак. Хрыбет Саура размешчаны ў паўднёва-ўсходняй частцы тэрыторыі раёна. Найвышэйшыя пункты Саурскага хрыбта, горы Музтау («ледзяная гара»), дасягаюць 3500—3816 м, з іх спускаюцца невялікія ледавікі. У напрамку на паўночны захад вышыні паступова зніжаюцца да 1500—1800 м.

Клімат раёна — рэзка кантынентальны, з вялікімі сутачнымі амплітудамі тэмпературы паветра. Па кліматычных умовах тэрыторыя раёна адносіцца да пустынна-стэпавай сухой і альпійскай тундрава-лугавой зон. Лета сухое і гарачае, зіма маласнежная і суровая. Сярэднегадавая колькасць ападкаў — 281 мм. Сярэднегадавая тэмпература паветра — −4 °C. Абсалютны мінімум тэмпературы прыпадае на студзень — −50 °C, абсалютны максімум на ліпень — +46 °C. Працягласць безмарознага перыяду 130—150 дзён. Снежнае покрыва ўсталёўваецца ў другой палове лістапада, сыходзіць у першых чыслах красавіка. Сярэдняя вышыня снежнага покрыва да канца зімы дасягае 20-30 см, з ваганнем у асобныя гады ад 5 да 40 см.

 Гісторыя 
Зайсанскі раён у складзе Сяміпалацінскай вобласці ўтвораны 17 студзеня 1928 года са Сталінскай, частак Дарственай, Нор-Зайсанскай і Тарбатагайскай валасцей Зайсанскага павета.

17 снежня 1930 года акружное дзяленне ў Казахскай АССР скасавана, усе раёны перададзены ў прамое дачыненне рэспубліканскім уладам.

10 сакавіка 1932 года раён увайшоў у склад Усходне-Казакскай (с 31 студзеня 1935 года — Усходне-Казакстанскай, с 1936 года — Усходне-Казахстанскай) вобласці.

16 кастрычніка 1939 года ў склад зноў утворанага Маркакольскага раёна перададзены 6 сельсаветаўГосударственный архив Восточно-Казахстанской области, ф. 752, оп. 2, д. 147, л. 1..

25 кастрычніка 1957 года ў склад раёна перададзена тэрыторыя скасаванага Тарбагатайскага раёнаСборник законов Казахской ССР и указов Президиума Верховного Совета Казахской ССР. 1938—1957 гг., с. 605..

11 чэрвеня 1959 года Тарбагатайскі раён адноўленыВедомости Верховного Совета Казахской ССР, 1959 г., № 24, с. 379..

2 студзеня 1963 года на базе Зайсанскага і Тарбагатайскага раёнаў утвораны Зайсанскі сельскі раёнВедомости Верховного Совета Казахской ССР, 1963 г., № 12, с. 272..

31 снежня 1964 года Тарбагатайскі раён адноўленыВедомости Верховного Совета Казахской ССР, 1965 г., № 2, с. 44..

 Насельніцтва 
Нацыянальны склад (на 1 студзеня 2016 года):
 казахі — 36 777 чал. (96,93 %)
 рускія — 856 чал. (2,26 %)
 татары — 186 чал. (0,49 %)
 уйгуры — 45 чал. (0,12 %)
 узбекі — 29 чал. (0,08 %)
 іншыя — 47 чал. (0,12 %)
 Усяго — 37 940 чал. (100,00 %)

 Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел 
У склад раёна ўваходзяць 1 гарадская адміністрацыя і 8 сельскіх акруг, у якіх знаходзіцца 36 сельскіх населеных пунктаў.