Варшаўскае генерал-губернатарства

Варшаўскае генерал-губернатарства — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Расійскай імперыі, утвораная 11 студзеня 1874 года шляхам пераўтварэння намесніцтвы Царства Польскага. Скасавана ў лютым 1917 года Часовым урадам ужо пасля акупацыі тэрыторыі генерал-губернатарствы германскімі і аўстра-венгерскімі войскамі.

 Адміністрацыйны падзел 
thumb
У Варшаўскае генерал-губернатарства ўваходзіла 10 губерняў, названых у Зборы законаў Расійскай імперыі губернямі Царства Польскага, а ў палітычным жыцці і ўжытку — Прывіслінскімі губернямі, Прывіслінскім краем ці губернямі Прывіслінскага края:
 Варшаўская (14 паветаў, 22 гарады і 7039 астатніх паселішчаў — тут і далей станам на пачатак XX стагоддзя)
 Калішская (8 паветаў і 142 воласці, 13 гарадоў і 5102 астатніх паселішчаў)
 Кялецкая (7 паветаў і 128 валасцей, 7 гарадоў і 3080 астатніх паселішчаў)
 Ломжынская (7 паветаў і 72 воласці, 7 гарадоў і 3014 астатніх паселішчаў)
 Люблінская (10 паветаў і 143 воласці, 13 гарадоў, 42 пасада і 3259 астатніх паселішчаў)
 Петракоўская (8 паветаў і 143 воласці, 11 гарадоў і 5090 астатніх паселішчаў
 Плоцкая (7 паветаў і 95 валасцей, 9 гарадоў і 3752 астатніх паселішчаў)
 Радамская (7 паветаў і 142 воласці, 10 гарадоў і 3780 астатніх паселішчаў)
 Сядлецкая (з 1912 года — Холмская) (9 паветаў і 140 валасцей, 12 гарадоў і 3995 астатніх паселішчаў)
 Сувалкская (7 паветаў і 85 валасцей, 10 гарадоў і 5126 астатніх паселішчаў)

 Органы кіравання 
 На чале дадзенай адміністрацыйна-тэрытарыяльнай адзінкі, як і любога іншага генерал-губернатарства Расійскай імперыі, стаяў прызначаны расійскім самадзержцам генерал-губернатар. Варта адзначыць, што пасада варшаўскага генерал-губернатара (да 1864 года — ваеннага генерал-губернатара) існавала і да 1874 года, аднак у той час на чале польскіх губерняў стаяў Намеснік Царства Польскага.
 Найвышэйшым указам, выдадзеным у Варшаве 1 снежня 1815 года, заснавана намесніцтва Царства Польскага. 11 студзеня 1874 года яно ператворана ў генерал-губернатарства; тады ж канцылярыя намесніка ператворана ў канцылярыю генерал-губернатара. Пасады памочнікаў заснаваны: па грамадзянскай частцы — 2 красавіка 1892 года, па паліцэйскай частцы — 27 чэрвеня 1896 года.

 Намеснікі 
 Імя Тытул, чын, званне Час заняцця пасады Юрый Заёнчак князь, генерал ад інфантэрыі 11.12.1815—18(30).06.1826 Варшаўскі Іван Фёдаравіч найяснейшы князь, генерал-фельдмаршал 22.03.1832—20.01.1856 Міхаіл Дзмітрыевіч Гарчакоў князь, генерал-ад'ютант, генерал ад артылерыі  20.01.1856—18.05.1861 Карл Карлавіч Ламберт граф, генерал-ад'ютант, генерал ад кавалерыі 06.08.1861—09.10.1861 Аляксандр Мікалаевіч Лідэрс  граф, генерал-ад'ютант, генерал ад інфантэрыі 09.10.1861—16.06.1862 Канстанцін Мікалаевіч вялікі князь 16.06.1862—19.10.1863 Фёдар Фёдаравіч Берг  граф, генерал-фельдмаршал 19.10.1863—06.01.1874

 Генерал-губернатары 
 Імя Тытул, чын, званне Час замяшчэння пасады Павел Яўстаф'евіч Кацэбу граф, генерал-ад'ютант, генерал ад інфантэрыі 11.01.1874—18.05.1880 Пётр Паўлавіч Альбядзінскі генерал-ад'ютант, генерал ад кавалерыі 18.05.1880—19.05.1883 Іосіф Уладзіміравіч Гурко генерал-фельдмаршал, генерал-ад'ютант 07.06.1883—06.12.1894 Павел Андрэевіч Шувалаў граф, генерал-ад'ютант, генерал ад інфантэрыі 13.12.1894—12.12.1896 Аляксандр Канстанцінавіч Імерэцінскі найяснейшы князь, генерал-ад'ютант, генерал ад інфантэрыі 01.01.1897—17.11.1900 Міхаіл Іванавіч Чарткоў генерал-ад'ютант, генерал ад кавалерыі 24.03.1901—19.02.1905 Канстанцін Клаўдзевіч Максімовіч генерал-ад'ютант 19.02.1905—15.08.1905 Георгій Антонавіч Скалон  генерал-ад'ютант, генерал ад кавалерыі 15.08.1905—01.02.1914 Якаў Рыгоравіч Жылінскі генерал ад кавалерыі 04.03.1914—23.12.1914 Павел Мікалаевіч Енгалычаў князь, генерал-лейтэнант, генерал-ад'ютант 23.12.1914—02.1917

Распарадчай дзейнасцю пры генерал-губернатары займалася канцылярыя.

2 красавіка 1892 года міністрам унутраных спраў была заснавана пасада памочніка варшаўскага генерал-губернатара па грамадзянскай частцы, а 26 чэрвеня 1896 года — па паліцэйскай частцы.

 Памочнікі генерал-губернатара па грамадзянскай частцы 
 Імя Тытул, чын, званне Час замяшчэння пасады Мікалай Мікалаевіч Медэм барон, генерал-лейтэнант 02.04.1892—18.03.1895 Аляксандр Іванавіч Пятроў гофмайстэр, тайны саветнік 24.03.1895—12.02.1897 Аляксандр Дзмітрыевіч Абаленскі шталмайстар, сапраўдны стацкі саветнік 13.02.1897—20.05.1899 Іван Рыгоравіч Падгароднікаў * тайны саветнік 24.05.1899— 
* У час вакантнасці пасады генерал-губернатара (17.11.1900 — 24.03.1901) выконваў яго абавязкі.

 Памочнікі генерал-губернатара па паліцэйскай частцы 
 Імя Тытул, чын, званне Час замяшчэння пасады Віктар Іванавіч Анапрыенка  генерал-лейтэнант 18.01.1897—01.09.1899 Іван Аляксандравіч Фулон  генерал-лейтэнант 09.03.1900—12.02.1904 Леў Карлавіч Утгоф  генерал-лейтэнант 25.09.1906—02.12.1914 Мітрафан Якаўлевіч Іклоў  генерал-лейтэнант 02.12.1914—10.07.1916

 Літаратура 

Катэгорыя:Генерал-губернатарствы Расійскай імперыі