Насталік

Насталік () — адзін з почыркаў каліграфіі арабскай пісьменнасці. Ад стандартнага шрыфта арабскай пісьменнасці — насха, адрозніваецца ўсечаным напісаннем знакаў (ад якіх часцяком застаюцца толькі кропкі), наяўнасцю вялікай колькасці лігатуры, а таксама тым, што сувязныя элементы (групы знакаў) ўнутры словы пішуцца пад пэўным нахілам аж да заканчэння элемента, наступны элемент зноў пачынаецца ў верхняй частцы радка. У арабскіх краінах і па-за персамоўнага свету шырока вядомы як «персідскае пісьмо».

Тыпаграфічны набор (акрамя камп'ютарнага) шрыфтам «насталік» немагчымы, паколькі ў гэтым почырку некалькі суседніх літар ўтвараюць бесперапынную лігатуру, лігатуры, у сваю чаргу, навісаюць адна над адной, у адрозненне ад «насха».

У цяперашні час насталік шырока выкарыстоўваецца ў Іране, Афганістане і Пакістане, дзе ён паспяхова канкуруе са стандартным почыркам насх, паколькі ў гэтых краінах стандартным лічыцца менавіта насталік. 

У Іране дадзены почырк выкарыстоўваецца для персідскай мовы, а таксама для астатніх іранскіх моў, якія прысутнічаюць у Іране. Найбольш буйныя з іх курдская, белуджская, лурская, бахціярская, гілянская, мазандэранская, талышская. Насталік таксама выкарыстоўваецца ў Іране для азербайджанскай мовы (да прыходу савецкай улады на тэрыторыю сучаснага Азербайджана, «паўночныя» азербайджанцы таксама выкарыстоўвалі насталік), для малалікіх цюркскіх моў Ірана, найбольш буйная сярод якіх харасанска-цюркская мова.

У Афганістане насталік таксама шырока выкарыстоўваецца. Гэта асноўны почырк для дары, пушту, белуджскай, хазара, а таксама для узбекскай і туркменскай моў на тэрыторыі Афганістана. У Сярэдняй Азіі, да масавай у СССР лацінізацыі і наступнай кірылізацыі ў пачатку мінулага стагоддзя (гэтыя працэсы пачаліся ў 1920-я гады, завяршыліся ў канцы 1940-х гадоў), практычна ўсе мовы гэтага рэгіёна таксама выкарыстоўвалі насталік.

У Пакістане насталік выкарыстоўваецца настолькі шырока, што да нядаўняга часу гэта прыводзіла да праблем у кнігадрукаванні: кнігі, напісаныя насталікам, набраць было немагчыма, таму іх пісалі ад рукі, а затым друкавалі метадам літаграфіі. Праблема была вырашана толькі з распаўсюджваннем камп'ютэрнага набору. У Іране і Афганістане ў цяперашні час насталік выкарыстоўваецца ў асноўным у дэкаратыўна-афарміцельскіх мэтах (загалоўкі, аб'явы і т . п.), а таксама ў рукапісах, тады як асноўная маса кніг і газет набіраецца шрыфтам «насх». У XVIII—пачатку XX стагоддзя насталік быў таксама шырока распаўсюджаны ў краінах з моцным іранскім уплывам (Асманская імперыя, Сярэдняя Азія, Пакістан, Афганістан, Усходні Туркестан). У краінах з пераважнай арабскай мовай насталік называецца «персідскім пісьмом» і лічыцца архаічным; большасць арабаў чытаюць тэксты, напісаныя насталікам, з цяжкасцю.

 Гл. таксама 
 Персідская каліграфія

 Спасылкі 
 Hatvesanat.com  Найбуйнейшы рэсурс арабскай каліграфіі. Сотні мастакоў і тысячы прац.
 Faiz Lahori Nastaliq, India
 Iranian Calligraphers Association 
 PersianCalligraphy.org
 Download Urdu Fonts
 Calligraphers' Biographies Mainly in Turkish
 Short introduction to Persian calligraphy 
 Free Open Type Unicode compliant fonts covering both Nasta'liq and Naskh
 Free True Type font covering basic Nasta'liq.
 Nasta'liq Writer for Macintosh, from the SIL. Requires QuickDraw GX or Mac OS X.
 Uni-Nastaliq: Open Type Nastaliq Font and Publishing System.
 Custom Arabic Calligraphy 
 Nastaleeq.com : A site dedicated to Nastaleeq calligraphic script

Катэгорыя:Персідская мова
Катэгорыя:Арабская каліграфія
Катэгорыя:Хадж