Ордэн «За заслугі» (Францыя)

Нацыянальны ордэн «За заслугі», таксама ордэн Заслуг () — нацыянальны ордэн Францыі. Заснаваны дэкрэтам ад 3 снежня 1963 года прэзідэнтам Францыі генералам дэ Голем у якасці замены шматлікім ведамасным ордэнам заслугDécret n°63-1196 DU 3 décembre 1963 portant création d’un Ordre national du Mérite  .

Ордэнам могуць быць узнагароджаны французскія грамадзяне, за значныя грамадзянскія і ваенныя заслугі, у той жа час недастатковыя для ўзнагароджання ордэнам Ганаровага легіёна. Ордэнам могуць узнагароджвацца таксама і замежнікі. Рашэнне аб узнагароджанні прымае прэм'ер-міністр Францыі, які з'яўляецца Гросмайстрам ордэна, па прадстаўленні Урада. Прэм'ер-міністр Францыі становіцца кавалерам Вялікага крыжа па заканчэнні 6 месяцаў дзейнасці на сваёй пасадзе.

Вялікі канцлер ордэна Ганаровага легіёна таксама з'яўляецца і канцлерам ордэна Заслуг.

Ордэн заслуг з'яўляецца чацвёртай па значнасці ўзнагародай Францыі пасля ордэны Ганаровага легіёна, ордэна Вызвалення і Ваеннага медаля.

27 ліпеня 1972 года было створана Грамадства ўзаемадапамогі членам Нацыянальнага ордэна Заслуг, пераназванае 26 кастрычніка 1974 года ў Асацыяцыю членаў Нацыянальнага ордэна Заслуг.

 Адмененыя ордэны 
Пры заснаванні ордэна Заслуг былі скасаваны наступныя ведамасныя і каланіяльныя ўзнагароды:

 Ордэн Сацыяльных заслуг (), заснаваны ў 1936;
 Ордэн Аховы здароўя (), заснаваны ў 1938;
 Ордэн Гандлёвых і прамысловых заслуг (), заснаваны ў 1939 (1961);
 Ордэн Турыстычных заслуг (), заснаваны ў 1949;
 Ордэн Рамесных заслуг (), заснаваны ў 1948;
 Ордэн Заслуг перад ветэранамі (), заснаваны ў 1953;
 Ордэн Паштовых заслуг (), заснаваны ў 1953;
 Ордэн Народнай гаспадаркі (), заснаваны ў 1954;
 Ордэн Спартыўных заслуг (), заснаваны ў 1956;
 Ордэн Ваенных заслуг (), заснаваны ў 1957;
 Ордэн Працоўных заслуг (), заснаваны ў 1957;
 Ордэн Грамадзянскіх заслуг (), заснаваны ў 1957;
 Ордэн Сахарскіх заслуг (), заснаваны ў 1958;
 Ордэн Чорнай зоркі (), заснаваны ў 1889;
 Ордэн Зоркі Анжуана (), заснаваны ў 1874;
 Ордэн Нішан-эль-Ануар (), заснаваны ў 1887.

 Ступені 
250 px|right|thumb|Зорка ордэна «За заслугі»
Ордэн Заслуг мае пяць ступеняў:
 60px Кавалер Вялікага крыжа () — знак ордэна на шырокай стужцы праз правае плячо і залатая зорка на левай боку грудзей;
 60px Вялікі афіцэр () — знак ордэна на стужцы з разеткай на грудзях і сярэбраная зорка на правым боку грудзей;
 60px Камандор () — знак ордэна на шыйнай стужцы;
 60px Афіцэр () — знак ордэна на стужцы з разеткай на грудзі;
 60px Кавалер () — знак ордэна на стужцы на грудзях.

 Знакі ордэна 
Знак — шасціканцовы крыж з раздвоенымі канцамі, пакрыты сіняй эмаллю. Паміж плячамі крыжа лісце лаўра, якое ўтварае востраканцовыя прамяні. У цэнтральным медальёне з пярэдняга боку выява галавы Марыяны, якая сімвалізуе сабой Французскую Рэспубліку, акружаная надпісам «République Française»; з адваротнага боку — два перакрыжаваныя французскія сцягі, пакрытыя эмалямі, і акружаныя назвай ордэна і датай яго заснавання. Крыж падвешаны да лаўровага вянка, які праз кольца мацуецца да стужкі. Знакі першых чатырох ступеняў — пазалочаныя, а знак кавалера — сярэбраны. Дыяметр знака кавалера Вялікага крыжа — 70 мм, камандора — 60 мм, вялікага афіцэра, афіцэра і кавалера — 40 мм.

Зорка — дванаццаціканцовы крыж, з раздвоенымі канцамі, без эмалі. Канцы прамянёў увянчаны шарыкамі. Паміж плячамі крыжа востраканцовыя прамяні, пакрытыя сіняй эмаллю. У цэнтральным медальёне — выява галавы Марыяны і па крузе, на сінім эмаляваным полі, надпіс «République Française / Ordre national du Mérite». Медальён акружаны лаўровым вянком. Зорка кавалера Вялікага крыжа — пазалочаная, Вялікага афіцэра — сярэбраная. Дыяметр зоркі — 90 мм.

Да 1980 года зорка Вялікага афіцэра была без эмалевага пакрыцця.

Стужка ордэна — муаравая, сіняя («колер Францыі», ). Шырыня стужкі кавалера Вялікага крыжа — 100 мм, камандора — 40 мм, вялікага афіцэра, афіцэра і кавалера — 37 мм.

Для нашэння пры паўсядзённым грамадзянскім адзенні прадугледжаны разеткі з ордэнскай стужкі (дыяметрам 6 мм), а пры мундзірным адзенні — планкі.

 Абмежаванні колькасці ўзнагароджаных 
У мэтах узняцця прэстыжу і значнасці ўзнагароды ўрадам прымаюцца меры па паступовым скарачэнні колькасці ўзнагароджанняў ордэнам. Дэкрэтам ад 23 студзеня 2012 гады былі зацверджаны ніжэйзгаданыя зніжаныя нормы ўзнагароджвання ордэнам Заслуг на працягу 2012—2014 гг.
Грамадзянскіх:Ваенных: Вялікага крыжа — 6  Вялікага крыжа — 4 Вялікіх афіцэраў — 12  Вялікіх афіцэраў — 10 Камандораў — 140  Камандораў — 80 Афіцэраў — 720  Афіцэраў — 450 Кавалераў — 3400  Кавалераў — 1500

Паводле звестак Асацыяцыі членаў Нацыянальнага ордэна Заслуг у ордэне знаходзяцца:
Ступень / На дату:31 снежня 201031 снежня 201131 снежня 2012 Кавалераў Вялікага крыжа  138  138  137 Вялікіх афіцэраў  310  307  298 Камандораў  5295  5193  5078 Афіцэраў  32140  31876  31614 Кавалераў  153590  155438  153329

 Спасылкі 

 Асацыяцыя членаў Нацыянальнага ордэна Заслуг (A.N.M.O.N.M.)  

За заслугі0

Катэгорыя:Узнагароды, якія з'явіліся ў 1963 годзе