Ян Інгенхауз

Ёха́нэс (Ян) Інгенха́уз (Інгенго́ус) ( ці , 8 снежня 1730, Брэда, Нідэрланды, — 7 верасня 1799, Боувуд, Уілтшыр, Англія) — галандскі і англійскі фізіёлаг, біёлаг і хімік.

Найбольш вядомы як адзін з першаадкрывальнікаў фотасінтэзу, бо даказаў, што святло з'яўляецца неабходнай часткай працэсу пераўтварэння зялёнымі раслінамі вуглякіслага газу ў кісларод. Гэтак ж адкрыў прысутнасць працэсаў клетачнага дыхання не толькі ля жывёл, але і для раслін. Праводзіў эксперыменты з электрычнасцю, вывучаў цеплаправоднасць і хімію. У 1785 году апісаў хаатычны рух часцінак вугальнага пылу над парамі этанола, што дазваляе лічыць Яна Інгенхауза першаадкрывальнікам Броўнаўскага руху.

Сумесна з Джозефам Прыстлі паказаў, што выдыханы жывёламі вуглякіслы газ паглынаецца раслінамі з вылучэннем кіслароду пры ўдзеле сонечнага святла ў працэсе фотасінтэзу; таксама выявіў, што існуе і супрацьлеглы, аналагічны дыханню жывёл працэс фотадыхання, гэта значыць паглынанне раслінамі кіслароду і вылучэння вуглякіслага газу, прычым дыханне ў зялёнай часткі расліны (якая змяшчае хларафіл) ажыццяўляецца ў цемры, а ў частак расліны, якія не маюць хларафіл як у цемры, так і на святле.

 Узнагароды 
 Бейкераўская лекцыя (1778, 1779)

 Друкарскія працы 
 Expériences sur les végétaux (1779, фр. пер. 1780)
 Nouvelles expériences et observations sur divers objets de physique (фр. пер. 1785)
 многа артыкулаў у Transactions philosophiques.

 Спасылкі 
  //  : у 86 т. (82 т. і 4 доп.).  СПб., 1890—1907.  25 кастрычніка 2008 г.


Катэгорыя:Фізікі Нідэрландаў
Катэгорыя:Хімікі Нідэрландаў
Катэгорыя:Хімікі XVIII стагоддзя