Генерал арміі (СССР)

Генерал арміі — персанальнае воінскае званне ва Узброеных Сілах СССР, ніжэй за воінскае званне Маршал Савецкага Саюза і вышэй за званне генерал-палкоўнік.

 Гісторыя звання 
Воінскае званне «генерал арміі» стала вышэйшым з чатырох генеральскіх званняў, уведзеных у Чырвонай Арміі 7 мая 1940 года. Яго не існавала ў дарэвалюцыйнай Расіі.

Першымі генераламі арміі сталі камкор Г. К. Жукаў, камандармы 2-га рангу К. А. Мерацкоў і І. У. Цюленеў; да пачатку войны да іх дадаліся генерал-палкоўнікі І. Р. Апанасенка (камандуючы Далёкаўсходнім фронтам) і Д. Р. Паўлаў (камандуючы войскамі Заходняй асобай ваеннай акругі). Як і званне Маршала Савецкага Саюза, званне генерала арміі не прысвойвалася нікому ад пачатку вайны аж да студзеня 1943 года, калі новыя знакі адрознення па гэтым воінскім званні — пагоны з чатырма зоркамі — атрымаў А. М. Васілеўскі. У далейшым званне генерала арміі да заканчэння вайны было прысвоена яшчэ 18 военачальнікам. 10 военачальнікаў, якія атрымалі падчас Вялікай Айчыннай званне генерала арміі, сталі пасля Маршаламі Савецкага Саюза (з іх шасцёра — яшчэ ў час вайны). Сярод генералаў арміі — такія праслаўленыя палкаводцы, як загінулыя на вайне М. Ф. Ватуцін і І. Д. Чарняхоўскі, а таксама начальнік Генштаба, кавалер ордэна «Перамога» А. І. Антонаў.

У перыяд Вялікай Айчыннай вайны генералы арміі звычайна камандавалі франтамі, Г. К. Жукаў недоўгачасовы час быў галоўнакамандуючым Заходнім стратэгічным кірунакам. І. Р. Апанасенка і К. А. Мерацкоў нядоўгі час займалі пасады намеснікаў камандуючых франтамі (Варонежскага і Заходняга адпаведна), а К. А. Мерацкоў, акрамя таго, камандаваў 33-й арміяй Заходняга фронту.

У завяршальны перыяд вайны генералы арміі займалі, за некаторым выключэннем, пасады намеснікаў камандуючых франтамі (выключэнні — І. Я. Пятроў, прызначаны ў сакавіку 1945 года начальнікам штаба 1-га Украінскага фронту, а таксама генералы арміі А. І. Яроменка і М. А. Пуркаеў, якія скончылі вайну на пасадзе камандуючых франтамі).

Пасля скасавання званняў ваенна-палітычнага складу (1942) і спецыяльных званняў дзяржбяспекі (1945) асобы вышэйшага складу ў іх атрымалі генеральскія званні. Першым генералам арміі-палітпрацаўніком (дакладней, членам ваеннага савета) стаў у 1944 годзе М. А. Булганін; у ліпені 1945 года генералам арміі стаў камісар дзяржаўнай бяспекі 1 рангу У. М. Мяркулаў.

Пасля вайны, і асабліва з пачатку 1970-х гадоў, званне генерала арміі нярэдка прысвойваецца ўжо не за асаблівыя заслугі, як у гады вайны, а па факце знаходжання на пэўнай пасадзе. Так, прысваенне воінскага звання генерала арміі ішло за прызначэннем на наступныя пасады ва Узброеных Сілах СССР, а таксама ў МУС СССР і КДБ СССР:
 намеснік Міністра абароны
 начальнік Галоўнага Палітычнага ўпраўлення Савецкай Арміі і Ваенна-Марскога Флоту
 начальнік Галоўнага разведвальнага ўпраўлення — намеснік начальніка Генеральнага штаба Узброеных Сіл
 старшыня КДБ
 першы намеснік старшыні КДБ
 Міністр унутраных спраў (не ва ўсіх выпадках)
 начальнік Галоўныя ўпраўленні Памежных войскаў КДБ
 начальнік Галоўныя ўпраўленні Унутраных войскаў МУС
 камандуючы войскамі ваеннай акругі

Акрамя таго, з 1970-х гадоў становіцца звычайным прысваенне гэтага звання палітпрацаўнікам і супрацоўнікам органаў дзяржаўнай бяспекі (раней такія прыклады былі адзінкавымі). Названыя прычыны прыводзяць да росту колькасці асоб, якія атрымліваюць гэта званне ў мірны час: калі з 1950 па 1969 год званне генерала арміі атрымалі толькі 39 чалавек, то з 1970 па 1991 — ужо 64. Пачынаючы з 1967 года ўжо не абыходзіцца ніводнага года без прысваення звання генерала арміі. Трохі павялічваецца сярэдні ўзрост генералаў арміі (на час прысваення) — з 57 гадоў (1950—1960-я) да 59 гадоў (1970—1980-я).

Усяго званне «генерал арміі» за 1940—1991 гады было прысвоена 133 военачальнікам, большая частка якіх займала камандныя пасады, значная колькасць — таксама штабныя і тылавыя. З іх 31 военачальніку пасля было прысвоена званне Маршала Савецкага Саюза, а яшчэ аднаму — У. Ф. Талубка — званне Галоўнага маршала артылерыі. Самым маладым генералам арміі быў І. Д. Чарняхоўскі, які атрымаў званне за тры дні да свайго 38-годдзя, самым пажылым у момант прысваення — намеснік старшыні КДБ Г. К. Цынёў, якому званне было прысвоена ў 71-гадовым узросце. Даўжэй за ўсіх меў гэта званне І. У. Цюленеў — 38 гадоў, самы нядоўгі час, 12 дзён, быў генералам арміі У. Я. Калпакчы, які атрымаў званне 5 мая 1961 года, а 17 мая загінуў. А. М. Васілеўскаму 16 лютага 1943 года, усяго праз 29 дзён пасля звання генерала арміі (18 студзеня 1943 г.), было прысвоена званне Маршала Савецкага Саюза.

 Адпаведныя званні 
У родах войскаў званню генерала арміі з 1943 гады адпавядалі званні маршала авіяцыі, маршала артылерыі, маршала бранятанкавых войскаў, маршала інжынерных войскаў, маршала войскаў сувязі. У 1984 годзе апошнія тры і ў 1993 годзе першыя два званні былі скасаваны.

У Ваенна-Марскім Флоце ў 1940—1945 і з 1962 адпаведным званнем з’яўлялася званне адмірала флоту; у 1945—1962 гадах звання, які адпавядае генералу арміі, у ВМФ не існавала.

 Знакі адрознення 
Знакі адрознення генерала арміі былі ўстаноўлены загадам Народнага камісара абароны № 212 ад 13 ліпеня 1940 года: пяць пазалочаных зорачак на чырвоных пятліцах; на рукавах вышытая вялікая залатая зорка, абрамленая чырвоным кантам, і адзін шаўрон (вугольнік) з шырокага 32-мм залатога галуна, а ў верхняй частцы — з чырвонага сукна — шырынёй 10 мм.

У студзені 1943 года гэтыя знакі адрознення былі адменены і ўведзены знакі адрознення на пагонах — 4 зоркі па вертыкальнай восі пагона.

У 1974—1997 гадах замест пагонаў з чатырма зоркамі былі генералам арміі былі ўстаноўлены пагоны з адной зоркай (большай, чым для астатніх генералаў, але меншай, чым для Маршалаў Савецкага Саюза) і агульнавайсковай эмблемай, а на гальштуку пры параднай форме адзення насілася Маршальская Зорка малога ўзору. Паказаныя змены ставілі мэтай пераадолець «няроўнасць» паміж генераламі арміі і роўнымі ім па статусе маршаламі родаў войскаў.

 Узоры знакаў адрозненняў Генерал арміі у СССР:
 Званне 35px|borderРСЧА СССР 35px|borderСавецкая армія УС СССР Пятлічнызнакшаўронпагон 80px 30px 60px 75px 52px 52px 52px 52px 52px Камандарм 1-га рангу(1935—1940)Пятлічны знак да паўсядзённагаабмундзіраванню(1940—1943)Пагон, да параднага абмундзіраванню(1943—1955)… паўсядзённы(1955—1974)… парадная(1955—1974)… паўсядзённы(1974—1991)… парадная(1974—1991)

 Храналагічны спіс генералаў арміі 

№ПІБДата прысваенняПасада на момант прысваенняЗаўвагі1Георгій Канстанцінавіч Жукаў (1896—1974)4 чэрвеня 1940камандуючы войскамі Кіеўскай адмысловай ваеннай акругіМаршал Савецкага Саюза з 18 студзеня 1943 г.2Кірыл Апанасавіч Мерацкоў (1897—1968)4 чэрвеня 1940намеснік Народнага камісара абароны СССР па баявой падрыхтоўцы і ваенна-навучальным установамМаршал Савецкага Саюза з 26 кастрычніка 1944 г.3Іван Уладзіміравіч Цюленеў (1892—1978)4 чэрвеня 1940камандуючы войскамі Маскоўскай ваеннай акругі4Іосіф Радзівонавіч Апанасенка (1890—1943)22 лютага 1941камандуючы Далёкаўсходнім фронтамзагінуў 5.08.1943 г. на фронце5Дзмітрый Рыгоравіч Паўлаў (1897—1941)22 лютага 1941камандуючы войскамі Заходняй адмысловай ваеннай акругірэпрэсаваны, расстраляны, рэабілітаваны6Аляксандр Міхайлавіч Васілеўскі (1895—1977)18 студзеня 1943начальнік Генеральнага штаба РСЧА, намеснік народнага камісара абароны СССРМаршал Савецкага Саюза з 16 лютага 1943 г.7Мікалай Фёдаравіч Ватуцін (1901—1944)12 лютага 1943камандуючы Паўднёва-Заходнім фронтампамёр ад ран8Радзівон Якаўлевіч Маліноўскі (1898—1967)28 красавіка 1943камандуючы Паўднёва-Заходнім фронтамМаршал Савецкага Саюза з 10 верасня 1944 г.9Канстанцін Ксавер’евіч Ракасоўскі (1896—1968)28 красавіка 1943камандуючы Цэнтральным фронтамМаршал Савецкага Саюза з 29 чэрвеня 1944 г.10Іван Сцяпанавіч Конеў (1897—1973)26 жніўня 1943камандуючы Стэпавым фронтамМаршал Савецкага Саюза з 20 лютага 1944 г.11Маркіян Міхайлавіч Папоў (1902—1969)26 жніўня 1943,
3 жніўня 1953камандуючы Бранскім фронтам;
камандуючы войскамі Таўрычаскай ваеннай акругіпаніжаны да генерал-палкоўніка 20 красавіка 1944 г.12Аляксей Інакенцьевіч Антонаў (1896—1962)27 жніўня 19431-ы намеснік начальніка Генеральнага штаба РСЧА13Андрэй Іванавіч Яроменка (1892—1970)27 жніўня 1943камандуючы Калінінскім фронтамМаршал Савецкага Саюза з 11 сакавіка 1955 г.14Васіль Данілавіч Сакалоўскі (1897—1968)27 жніўня 1943камандуючы Заходнім фронтамМаршал Савецкага Саюза з 3 ліпеня 1946 г.15Фёдар Іванавіч Талбухін (1894—1949)21 верасня 1943камандуючы Паўднёвым фронтамМаршал Савецкага Саюза з 12 верасня 1944 г.16Іван Яфімавіч Пятроў (1896—1958)9 кастрычніка 1943,
26 кастрычніка 1944камандуючы Паўночна-Каўказскім фронтам;
камандуючы 4-м Украінскім фронтампаніжаны да генерал-палкоўніка 4 лютага 1944 г.17Андрэй Васільевіч Хрулёў (1892—1962)7 лістапада 1943начальнік Тылу РСЧА18Іван Хрыстафоравіч Баграмян (1897—1982)17 лістапада 1943камандуючы 1-м Прыбалтыйскім фронтамМаршал Савецкага Саюза з 11 сакавіка 1955 г.19Леанід Аляксандравіч Говараў (1897—1955)17 лістапада 1943камандуючы Ленінградскім фронтамМаршал Савецкага Саюза з 18 чэрвеня 1944 г.20Іван Данілавіч Чарняхоўскі (1906—1945)26 чэрвеня 1944камандуючы 3-м Беларускім фронтамзагінуў на фронце21Георгій Фёдаравіч Захараў (1897—1957)28 ліпеня 1944камандуючы 2-м Беларускім фронтам22Іван Іванавіч Масленнікаў (1900—1954)28 ліпеня 1944камандуючы 3-м Прыбалтыйскім фронтам23Максім Аляксеевіч Пуркаеў (1894—1953)26 кастрычніка 1944камандуючы Далёкаўсходнім фронтам24Мікалай Аляксандравіч Булганін (1895—1975)17 лістапада 1944намеснік Народнага камісара абароны СССРМаршал Савецкага Саюза з 3 лістапада 1947 г., паніжаны да генерал-палкоўніка 26 лістапада 1958 г.25Мацвей Васільевіч Захараў (1898—1972)29 мая 1945камандуючы 2-м Украінскім фронтамМаршал Савецкага Саюза з 8 мая 1959 г.26Усевалад Мікалаевіч Мяркулаў (1895—1953)9 ліпеня 1945Народны камісар дзяржаўнай бяспекі СССРрасстраляны 23 снежня 1953 г., пазбаўлены званні 31 снежня 1953 г.27Уладзімір Васільевіч Курасаў (1897—1973)12 лістапада 1948галоўнакамандуючы Цэнтральнай групай войскаў (Аўстрыя)28Герман Капітонавіч Маландзін (1894—1961)12 лістапада 1948намеснік начальніка Генеральнага штаба Узброеных Сіл СССР29Васіль Іванавіч Чуйкоў (1900—1982)12 лістапада 19481-ы намеснік галоўнакамандуючага Групай савецкіх войскаў у ГерманііМаршал Савецкага Саюза з 11 сакавіка 1955 г.30Сяргей Мацвеевіч Штаменка (1907—1976)12 лістапада 1948,
19 лютага 1968начальнік Генеральнага штаба Узброеных Сіл СССР;
1-ы намеснік начальніка Генеральнага штаба Узброеных Сіл СССР, начальнік штаба Аб’яднаных узброеных сіл дзяржаў-удзельнікаў Варшаўскага дагаворапаніжаны да генерал-лейтэнанта 15 ліпеня 1953 г.,
генерал-палкоўнік з 26 лістапада 195631Сяргей Сямёнавіч Бірузоў (1904—1964)3 жніўня 1953галоўнакамандуючы Цэнтральнай групай войскаў (Аўстрыя)Маршал Савецкага Саюза з 11 сакавіка 1955 г.32Андрэй Антонавіч Грэчка (1903—1976)3 жніўня 1953галоўнакамандуючы Групай савецкіх акупацыйных войскаў у ГерманііМаршал Савецкага Саюза з 11 сакавіка 1955 г.33Міхаіл Сяргеевіч Малінін (1899—1960)3 жніўня 19531-ы намеснік начальніка Генеральнага штаба Узброеных Сіл СССР34Кірыл Сямёнавіч Маскаленка (1902—1985)3 жніўня 1953камандуючы войскамі Маскоўскай ваеннай акругіМаршал Савецкага Саюза з 11 сакавіка 1955 г.35Мікалай Іванавіч Крылоў (1903—1972)18 верасня 19531-ы намеснік камандуючага войскамі Далёкаўсходняй ваеннай акругіМаршал Савецкага Саюза з 28 красавіка 1962 г.36Павел Іванавіч Батаў (1897—1985)10 сакавіка 1955камандуючы войскамі Прыкарпацкай ваеннай акругі37Кузьма Мікітавіч Галіцкі (1897—1973)8 жніўня 1955камандуючы Паўночнай групай войскаў (Польшча)38Аляксандр Васілевіч Гарбатаў (1891—1973)8 жніўня 1955камандуючы войскамі Прыбалтыйскай ваеннай акругі39Аляксей Сямёнавіч Жадаў (1901—1977)8 жніўня 1955галоўнакамандуючы Цэнтральнай групай войскаў (Аўстрыя)40Міхаіл Ільіч Казакоў (1901—1979)8 жніўня 1955камандуючы войскамі Уральскай ваеннай акругі41Аляксандр Аляксандравіч Лучынскі (1900—1990)8 жніўня 1955камандуючы войскамі Туркестанскай ваеннай акругі42Іван Аляксандравіч Сяроў (1905—1990)8 жніўня 1955старшыня Камітэта дзяржаўнай бяспекі пры Савеце Міністраў СССРпаніжаны да генерал-маёра 12 сакавіка 1963 г.43Іван Іванавіч Фядзюнінскі (1900—1977)8 жніўня 1955камандуючы войскамі Закаўказскай ваеннай акругі44Станіслаў Гіляравіч Паплаўскі (1902—1973)12 жніўня 1955намеснік Міністра нацыянальнай абароны Польскай Народнай Рэспублікі45Піліп Іванавіч Голікаў (1900—1980)8 мая 1959начальнік Галоўнага палітычнага ўпраўлення Савецкай Арміі і Ваенна-Марскога ФлотуМаршал Савецкага Саюза з 6 мая 1961 г.46Павел Аляксеевіч Курачкін (1900—1989)8 мая 1959начальнік Ваеннай акадэміі імя М. В. Фрунзэ47Дзмітрый Данілавіч Лелюшэнка (1901—1987)8 мая 1959камандуючы войскамі Уральскай ваеннай акругі48Павел Фёдаравіч Баціцкі (1910—1984)5 мая 1961камандуючы войскамі Маскоўскай акругі ППАМаршал Савецкага Саюза з 15 красавіка 1968 г.49Уладзімір Дзмітрыевіч Іваноў (1900—1968)5 мая 19611-ы намеснік начальніка Генеральнага штаба Узброеных Сіл СССР50Уладзімір Якаўлевіч Калпакчы (1899—1961)5 мая 1961начальнік Галоўныя ўпраўленні баявой падрыхтоўкі Сухапутных войскаў51Валянцін Антонавіч Пянькоўскі (1904—1969)5 мая 1961камандуючы войскамі Далёкаўсходняй ваеннай акругі52Якаў Рыгоравіч Крэйзер (1905—1969)27 красавіка 1962камандуючы войскамі Далёкаўсходняй ваеннай акругі53Іса Аляксандравіч Пліеў (1903—1979)27 красавіка 1962камандуючы войскамі Паўночна-Каўказскай ваеннай акругі54Іван Ігнацьевіч Якубоўскі (1912—1976)27 красавіка 1962галоўнакамандуючы Групай савецкіх войскаў у ГерманііМаршал Савецкага Саюза з 12 красавіка 1967 г.55Аляксей Аляксеевіч Епішаў (1908—1985)11 мая 1962начальнік Галоўнага палітычнага ўпраўлення Савецкай Арміі і Ваенна-Марскога Флоту,павышаны ў званні з генерал-маёраў56Афанасій Паўланцьевіч Белабародаў (1903—1990)22 лютага 1963камандуючы войскамі Маскоўскай ваеннай акругі57Андрэй Лаўрынавіч Гетман (1903—1987)13 красавіка 1964камандуючы войскамі Прыкарпацкай ваеннай акругі58Пётр Кірылавіч Кашавой (1904—1976)13 красавіка 1964камандуючы войскамі Кіеўскай ваеннай акругіМаршал Савецкага Саюза з 15 красавіка 1968 г.59Андрэй Трафімавіч Стучэнка (1904—1972)13 красавіка 1964камандуючы войскамі Закаўказскай ваеннай акругі60Іван Рыгоравіч Паўлоўскі (1909—1999)12 красавіка 1967намеснік Міністра абароны СССР61Сяргей Леанідавіч Сакалоў (1911—2012)12 красавіка 19671-ы намеснік Міністра абароны СССРМаршал Савецкага Саюза з 17 лютага 1978 г.62Васіль Піліпавіч Маргелаў (1909—1990)25 кастрычніка 1967камандуючы Паветрана-дэсантнымі войскамі63Іосіф Іракліевіч Гусакоўскі (1904—1995)19 лютага 1968начальнік Галоўныя ўпраўленні кадраў Міністэрства абароны СССР64Сямён Паўлавіч Іванаў (1907—1993)19 лютага 1968камандуючы войскамі Сібірскай ваеннай акругі65Пётр Мікалаевіч Лашчанка (1910—1992)19 лютага 1968галоўны ваенны саветнік у Аб’яднанай Арабскай Рэспубліцы66Мікалай Рыгоравіч Ляшчанка (1910—2000)19 лютага 1968камандуючы войскамі Туркестанскай ваеннай акругі67Георгій Іванавіч Хетагураў (1903—1975)19 лютага 1968камандуючы войскамі Прыбалтыйскай ваеннай акругі68Сяргей Сцяпанавіч Марахін (1911—1972)22 лютага 19681-ы намеснік начальніка Тылу Узброеных сіл СССР69Пётр Аляксеевіч Белік (1909—1980)21 лютага 1969камандуючы войскамі Забайкальскай ваеннай акругі70Віктар Георгіевіч Кулікоў (1921—2013)29 красавіка 1970галоўнакамандуючы Групай савецкіх войскаў у ГерманііМаршал Савецкага Саюза з 14 студзеня 1977 г.71Уладзімір Фёдаравіч Талубка (1914—1989)29 красавіка 1970камандуючы войскамі Далёкаўсходняй ваеннай акругіГалоўны маршал артылерыі з 25 сакавіка 1983 г.72Афанасій Фёдаравіч Шчаглоў (1912—1995)29 красавіка 19701-ы намеснік Галоўнакамандуючага войскамі ППА краіны73Пётр Іванавіч Івашуцін (1909—2002)22 лютага 1971намеснік начальніка Генеральнага штаба Узброеных Сіл СССР — начальнік Галоўнага разведвальнага ўпраўлення74Яўген Піліпавіч Іваноўскі (1918—1991)2 лістапада 1972галоўнакамандуючы Групай савецкіх войскаў у Германіі75Аляксандр Мікалаевіч Камароўскі (1906—1973)2 лістапада 1972намеснік Міністра абароны СССР па будаўніцтве і раскватараванню войскаў76Сямён Канстанцінавіч Куркоткін (1917—1990)2 лістапада 1972намеснік Міністра абароны СССР — начальнік Тылу Узброеных сіл СССРМаршал Савецкага Саюза з 25 сакавіка 1983 г.77Аляксей Іванавіч Радзіеўскі (1911—1979)2 лістапада 1972начальнік Ваеннай акадэміі імя М. В. Фрунзэ78Васіль Іванавіч Пятроў (1917—2014)15 снежня 1972камандуючы войскамі Далёкаўсходняй ваеннай акругіМаршал Савецкага Саюза з 25 сакавіка 1983 г.79Еўдакім Ягоравіч Мальцаў (1910—1981)4 лістапада 1973начальнік Ваенна-палітычнай акадэміі імя У. І. Леніна80Мікалай Васільевіч Агаркаў (1917—1994)4 лістапада 19731-ы намеснік начальніка Генеральнага штаба Узброеных Сіл СССРМаршал Савецкага Саюза з 30 кастрычніка 1977 г.81Іван Ягоравіч Шаўроў (1916—1992)4 лістапада 1973начальнік Ваеннай акадэміі Генеральнага штаба Узброеных Сіл СССР імя К. Я. Варашылава82Леанід Ільіч Брэжнеў (1906—1982)22 сакавіка 1974Генеральны сакратар ЦК КПСС, Старшыня Савета абароны СССРМаршал Савецкага Саюза з 7 мая 1976 г.83Іван Мікалаевіч Шкадаў (1913—1991)29 красавіка 1975начальнік Галоўныя ўпраўленні кадраў Міністэрства абароны СССР84Сямён Пятровіч Васягін (1910—1991)19 лютага 1976член Ваеннага Савета — начальнік Палітычныя ўпраўленні Сухапутных войскаў85Дзмітрый Фёдаравіч Усцінаў (1908—1984)29 красавіка 1976Міністр абароны СССРМаршал Савецкага Саюза з 30 ліпеня 1976 г.86Юрый Уладзіміравіч Андропаў (1914—1984)10 верасня 1976старшыня Камітэта дзяржаўнай бяспекі пры Савеце Міністраў СССР87Мікалай Анісімавіч Шчолакаў (1910—1984)10 верасня 1976Міністр унутраных спраў СССРпазбаўлены званні 6 лістапада 198488Анатоль Іванавіч Грыбкоў (1919—2008)29 кастрычніка 19761-ы намеснік начальніка Генеральнага штаба Узброеных Сіл СССР — начальнік штаба Аб’яднаных узброеных сіл дзяржаў-удзельнікаў Варшаўскага дагавора89Іван Майсеевіч Трацяк (1923—2007)29 кастрычніка 1976камандуючы войскамі Далёкаўсходняй ваеннай акругі90Аляксандр Цярэнцьевіч Алтунін (1921—1989)16 лютага 1977намеснік Міністра абароны СССР — начальнік Грамадзянскай абароны СССР91Іван Аляксандравіч Герасімаў (1921—2008)28 кастрычніка 1977камандуючы войскамі Кіеўскай ваеннай акругі92Уладзімір Леанідавіч Говараў (1924—2006)28 кастрычніка 1977камандуючы войскамі Маскоўскай ваеннай акругі93Аляксандр Міхайлавіч Маёраў (1920—2008)28 кастрычніка 1977камандуючы войскамі Прыбалтыйскай ваеннай акругі94Валянцін Іванавіч Варэннікаў (1923—2009)17 лютага 1978камандуючы войскамі Прыкарпацкай ваеннай акругі95Вадзім Аляксандравіч Матросаў (1917—1999)13 снежня 1978начальнік Галоўныя ўпраўленні памежных войскаў Камітэта дзяржаўнай бяспекі СССР96Сямён Кузьміч Цвігун (1917—1982)13 снежня 19781-ы намеснік старшыні Камітэта дзяржаўнай бяспекі СССР97Георгій Карпавіч Цынёў (1907—1996)13 снежня 1978намеснік старшыні Камітэта дзяржаўнай бяспекі СССР98Міхаіл Міхайлавіч Казлоў (1917—2004)2 лютага 1979начальнік Ваеннай акадэміі Генеральнага штаба Узброеных Сіл СССР імя К. Я. Варашылава99Генадзь Іванавіч Абатураў (1915—1996)19 лютага 1979галоўны ваенны саветнік пры Міністру нацыянальнай абароны Сацыялістычнай Рэспублікі В’етнам100Сяргей Фёдаравіч Ахрамееў (1923—1991)23 красавіка 19791-ы намеснік начальніка Генеральнага штаба Узброеных Сіл СССРМаршал Савецкага Саюза з 25 сакавіка 1983 г.101Рыгор Іванавіч Салманаў (1922—1993)29 кастрычніка 1979камандуючы войскамі Забайкальскай ваеннай акругі102Іван Кірылавіч Якаўлеў (1918—2002)7 мая 1980начальнік Галоўныя ўпраўленні ўнутраных войскаў Міністэрства ўнутраных спраў СССР103Міхаіл Мітрафанавіч Зайцаў (1923—2009)4 лістапада 1980галоўнакамандуючы Групай савецкіх войскаў у Германіі104Пётр Георгіевіч Лушаў (1923—1997)2 лістапада 1981камандуючы войскамі Маскоўскай ваеннай акругі105Міхаіл Іванавіч Сарокін (1922—2005)2 лістапада 1981галоўны ваенны саветнік у Афганістане106Віталь Міхайлавіч Шабанаў (1923—1995)2 лістапада 1981намеснік Міністра абароны СССР па ўзбраенні107Юрый Паўлавіч Максімаў (1924—2002)16 снежня 1982камандуючы войскамі Туркестанскай ваеннай акругі108Дзмітрый Сямёнавіч Сухарукаў (1922—2003)16 снежня 1982камандуючы Паветрана-дэсантнымі войскамі109Віталь Васільевіч Федарчук (1918—2008)17 снежня 1982Міністр унутраных спраў СССР110Валерый Аляксандравіч Белікаў (1925—1987)4 лістапада 1983камандуючы войскамі Прыкарпацкай ваеннай акругі111Віктар Міхайлавіч Чэбрыкаў (1923—1999)4 лістапада 1983старшыня Камітэта дзяржаўнай бяспекі СССР112Дзмітрый Цімафеевіч Язаў (1924—2020)6 лютага 1984камандуючы войскамі Сярэднеазіяцкай ваеннай акругіМаршал Савецкага Саюза з 28 красавіка 1990 г.113Фядот Піліпавіч Крыўда (1923—1998)31 кастрычніка 1984галоўны ваенны саветнік пры Міністру нацыянальнай абароны Сацыялістычнай Рэспублікі В’етнам114Мікалай Паўлавіч Емахонаў (1921—2014)10 красавіка 19851-ы намеснік старшыні Камітэта дзяржаўнай бяспекі СССР115Аляксей Дзмітрыевіч Лізічаў (1928—2006)19 лютага 1986начальнік Галоўнага палітычнага ўпраўлення Савецкай Арміі і Ваенна-Марскога Флоту116Іван Макаравіч Валошын (1923—1990)7 мая 1986галоўнакамандуючы войскамі Далёкага Усходу117Барыс Васільевіч Сняткоў (1925—2006)7 мая 1986камандуючы войскамі Ленінградскай ваеннай акругі118Станіслаў Іванавіч Поснікаў (1928—2012)3 лістапада 1986камандуючы войскамі Забайкальскай ваеннай акругі119Піліп Дзянісавіч Бабкоў (1925—2019)30 лістапада 19871-ы намеснік старшыні Камітэта дзяржаўнай бяспекі СССР120Уладзімір Аляксандравіч Кручкоў (1924—2007)27 студзеня 1988намеснік старшыні Камітэта дзяржаўнай бяспекі СССР — начальнік Першага галоўнага ўпраўлення121Уладзімір Міхайлавіч Архіпаў (1933—2004)16 лютага 1988камандуючы войскамі Маскоўскай ваеннай акругі122Мікалай Іванавіч Папоў (1930—2008)16 лютага 1988камандуючы войскамі Туркестанскай ваеннай акругі123Канстанцін Аляксеевіч Кочатаў (нар. 1932)29 красавіка 1988камандуючы войскамі Закаўказскай ваеннай акругі124Анатоль Уладзіміравіч Бяцехцін (1931—2012)4 лістапада 19881-ы намеснік галоўнакамандуючага Сухапутнымі войскамі125Уладзімір Мікалаевіч Лобаў (нар. 1935)15 лютага 1989начальнік штаба Аб’яднаных узброеных сіл дзяржаў-удзельнікаў Варшаўскага дагавора — першы намеснік начальніка Генеральнага штаба Узброеных Сіл СССР126Міхаіл Аляксеевіч Маісееў (нар. 1939)15 лютага 1989начальнік Генеральнага штаба Узброеных Сіл СССР — першы намеснік Міністра абароны СССР127Уладзімір Міхайлавіч Шуралёў (1935—2020)15 лютага 1989прадстаўнік галоўнакамандуючага Аб’яднанымі ўзброенымі сіламі дзяржаў-удзельнікаў Варшаўскага дагавора ў Нацыянальнай народнай арміі ГДР128Махмут Ахметавіч Гарэеў (1923—2019)14 лістапада 1989галоўны ваенны саветнік пры Вярхоўным галоўнакамандуючым узброенымі сіламі Дэмакратычнай Рэспублікі Афганістан129Уладлен Міхайлавіч Міхайлаў (1925—2004)24 кастрычніка 1990намеснік начальніка Генеральнага штаба Узброеных сіл СССР — начальнік Галоўнага разведвальнага ўпраўлення130Мікалай Фёдаравіч Грачоў (1930—2013)6 лютага 1991галоўны ваенны саветнік пры Вярхоўным галоўнакамандуючым узброенымі сіламі Дэмакратычнай Рэспублікі Афганістан131Віктар Фёдаравіч Ермакоў (нар. 1935)6 лютага 1991начальнік Галоўныя ўпраўленні кадраў Міністэрства абароны СССР132Юрый Аляксеевіч Яшын (1930—2011)29 красавіка 1991намеснік Міністра абароны СССР — старшыня Дзяржаўнай тэхнічнай камісіі133Канстанцін Іванавіч Кобец (1939—2012)24 жніўня 1991начальнік сувязі Узброеных сіл СССР — намеснік начальніка Генеральнага штаба Узброеных сіл СССР; міністр абароны РСФСР

 Гл. таксама 
 Генерал арміі
 Генерал арміі (Расія)

 Крыніцы 

 Спасылкі 
 Сайт «Маршалы і Адміралы Флоту Савецкага Саюза» 

Катэгорыя:Воінскія званні Узброеных сіл СССР

Катэгорыя:Спісы ваенных дзеячаў