Lasiommata petropolitana

Lasiommata petropolitana — від дзённых матылькоў з падсямейства аксамітніц.

Відавы эпітэт  азначае «жыхарка Петраграда».

 Апісанне 
міні
У самца даўжыня пярэдняга крыла 19-25 мм. Пярэдняе крыло зверху бура-карычневае, з буйной вочкавай плямай на жаўтлява-вохрыстым полі ў вяршыні; часам побач з гэтай плямай размяшчаюцца 1-2 дробных дадатковых вочка. Андраканіяльнае поле слаба вылучаецца на цёмным полі крыла. Уздоўж вонкавага краю крыла ў некаторых асобнікаў размяшчаецца некалькі недакладных, слаба кантрасных з фонам іржава-карычневых плям. Задняе крыло зверху карычнева-бурае, з 3-4 вочкавымі плямамі ў карычневай аблямоўцы і тонкай, ламанай цёмнай постдыскальнай лініяй, якая ідзе папярок жылак; такія ж цёмныя лініі можна разгледзець у дыскальнай вобласці пярэдняга крыла зверху. На ніжняй паверхні пярэдняга крыла вочкавая пляма аблямавана белавата-жоўтым полем, ніжняя паверхня задняга крыла шэра-карычневая, з поўным шэрагам дробных вочкавых плям па краі, акружаных тонкімі канцэнтрычнымі кольцамі; адна з папярочных паламаных ліній, якія ўтвараюць малюнак, выказана слабей астатніх.

Даўжыня пярэдняга крыла ў самкі 19—23 мм. Крылы зверху карычнева-бурыя, з шырокімі вохрыста-жоўтымі плямамі, на якіх размешчаны выразныя, цэнтрыраваныя белым вочкі. Перасякаюць крылы цёмныя лініі, выяўленыя мацней, чым у самца. Знізу малюнак як у самца, але святлей і кантрасней.

Апісана з наваколляў Санкт-Пецярбурга.

 Распаўсюджанне 
Паўночная Еўропа (горы Фенаскандыі), горныя масівы Сярэдняй і Паўднёвай Еўропы (адсутнічае на Пірэнейскім і Апенінскім паўвастравах і на Брытанскіх астравах), поўнач еўрапейскай часткі Расіі, цэнтр еўрапейскай часткі Расіі, Беларусь, Прыбалтыка, поўдзень еўрапейскай часткі Расіі, паўночны ўсход, поўдзень і паўднёвы захад Украіны, Малдова, Урал, Сібір (уключаючы Ахоцкае ўзбярэжжа, Сахалін), Далёкі Усход (на ўсход да Прыамур'я), Паўночная Турцыя, суседнія горныя краіны, уключаючы Манголію, высакагорнае плато Усходняй Манчжурыя.

На Каўказе вядомая з паўночнага схілу Галоўнага хрыбта, з ваколіц Баржомі і Артвіна.

 Месцапражыванні 
На Каўказе насяляе хвойныя і мяшаныя лясы перадгор'яў і гор.

У Падмаскоўі асноўнымі месцамі пасялення з'яўляюцца сухія светлыя сасновыя бары з развітым травяным ярусам. Матылі аддаюць перавагу трымацца на палянах, прагаліну, лясных дарогах, лётаюць над самай зямлёй, часта сядаючы на зямлю або на аснаванні ствалоў хвой. Добра маскіруюцца пад агульны фон. Далёка на адкрытыя месцы не вылятаюць.

У Паўночнай Азіі сустракаецца па вільготных лугавых месцах, каля лясных балот, лясных палян, прасек і дарог у тайзе і далей на поўдзень у прыобскіх борах, у гарах і гумідных умовах да верхняй мяжы лесу.

 Экалогія 
Від занесены ў Чырвоную кнігу Маскоўскай вобласці. Для жыццёвай папуляцыі віду неабходныя буйныя лясныя масівы. Пералёт у іншыя лясныя масівы абцяжараны, паколькі матылёк далёка на адкрытыя месцы не залятае.

 Развіццё 
Развіваецца ў адным пакаленні, на поўдні ў двух. Яйкі шарападобныя, з няяснымі рабрынкамі, ружавата-белыя або бледна-зялёныя; адкладаюцца па адным на кармавых раслінах.

Вусень зялёны, з тонкай цёмна-зялёнай палоскай уздоўж спіны, выразнай толькі ў задняй часткі цела, і двума бялёса-жоўтымі падоўжнымі лініямі на кожным баку.

Кукалка зялёная, аднакаляровая. Яна звычайна падвешаная на сцябле, траве, паміж камянямі. Зімуе кукалка або вусень. Лёт матылькоў у канцы мая — пачатку ліпеня, другое пакаленне — жнівень.

Кармавыя расліны вусеняў: метлюжковыя, у тым ліку канарэечнік, Calamagrostis purpurea, Elymus caninusLasiommata petropolitana на www.nic.funet.fi 18 var. falcidia 3, метлюжок.

 Класіфікацыя 
 Lasiommata petropolitana var. ominata — Паўночная Еўропа, Урал, Заходняя Сібір
 Lasiommata petropolitana var. sestia — Алтай,
 Lasiommata petropolitana var. falcidia — Забайкалле, Далёкі Усход, Прыамур'е.

 Літаратура 
 Некрутенко Ю.П. Дневные бабочки Кавказа. Определитель. — Киев: Наукова думка, 1990. — С. 119―120. — 216 с. — ISBN 5-12-001352-X.
 Моргун Д.В. Булавоусые чешуекрылые европейской России и сопредельных стран. Определитель-справочник. — М.: МГСЮН, 2002. — С. 53―54. — 208 с.

Катэгорыя:Аксамітніцы
Катэгорыя:Насякомыя Еўразіі