Карл Іванавіч Максімовіч

Карл Іванавіч Максімовіч (, Тула — , Пецярбург) — рускі батанік, акадэмік Санкт-Пецярбургскай акадэміі навук.

Паклаў пачатак вывучэнню флоры Далёкага Усходу і Японіі рускімі батанікамі.

Асноўныя працы — па сістэматыцы кветкавых раслін.

 Шлях у навуцы 
Сярэднюю адукацыю атрымаў у пецярбургскай Анінскай школе (Annenschule), вышэйшую — у Дэрпцкім універсітэце (1845—1850) у А. А. Бунге.

Па заканчэнні вучобы быў прызначаны памочнікам дырэктара Дэрпцкага батанічнага саду, а ў 1852 годзе перайшоў у Пецярбург кансерватарам у Імператарскі батанічны сад.

У 1853 годзе Максімавіч разам з Леапольдам фон Шрэнкам распачаў па даручэнні Саду падарожжа вакол свету на фрэгаце «Дыяна» пад камандаваннем адмірала Яўхіма Пуцяціна. Першы год быў выкарыстаны ў Атлантычным і Ціхім акіяне з прыпынкамі ў Рыа-дэ-Жанейра, Вальпараіса і Ганалулу; у 1854 годзе падарожнік увайшоў у бухту Дэ-Кастры і па нагоды Усходняй вайны застаўся на мацерыку, у Прыамур’е, да 1857 года. З вялікімі цяжкасцямі і з малымі сродкамі ён даследаваў расліннасць гэтага тады яшчэ амаль зусім невядомага краю і сабраў багатую калекцыю, якую ён апрацаваў па вяртанні ў Пецярбург, і выдаў сваё важнае сачыненне, «Primitiae florae amurensis»(лац.)  (Memoires de l’ouest Academie Imperiale de St.-Petersbourg, 1859), якое цалкам азнаёміла вучоны свет са своеасаблівай расліннасцю шырокага Прыамурскага і Усурыйскага краю (ўвёў у батанічную навуку 915 новых відаў кветкавых і споравых раслін). За гэтую працу Максімавіч быў удастоены Дземідаўскай прэміі.

У 1859 годзе Максімавіч быў абраны ад’юнктам Санкт-Пецярбургскай Акадэміі навук.
злева|міні|Арэх манчжурский. Плод. Ілюстрацыя з працы К. І. Максімовіча Diagnoses des nouvelles plantes du Japon et de la Mandjourie, 1873.
У 1859 годзе Максімавіч распачаў новае падарожжа праз Сібір у Іркуцк, у Забайкаллі, па Сунгары і Усуры ў Николаевск і далей у Японію, у Хакодате (востраў Хакайда). У 1861 годзе ён адправіўся ў Нагасакі, каб здзяйсняць паездкі па паўднёвай Японіі.

Неацэнным памочнікам Максімовічу стаў японец Сугава Теносукэ (須川長之助, 1842—1925; варыянты напісання яго імя лацінкай — Tschonoski Sukawa і Chōnosuke Sugawa). Ён працаваў там, куды з прычыны абмежаванняў, накладзеных японскімі ўладамі, не мог патрапіць сам Максімавіч, і сабраў багатыя матэрыялы. Яго імя Максімавіч даў новым відах (відавыя эпітэты ў назвах відаў на рускай мове звычайна пішуць як Чоноски) — Maxim.), Maxim.), Maxim.), Maxim.), Maxim.), Maxim.), Maxim.)

У Японіі Максімавіч прабыў да пачатку 1864 года, а ў лютым 1864 года вярнуўся ў Расію. Вынікам экспедыцыі стала доказ тэорыі адзінства прыроднага асяроддзя Японіі і ўсяго Далёкага Усходу ў працы «Diagnoses des nouvelles plantes du Japon et de la Mandjourie»(лац.)  (20 выпускаў, 1866—1876).

У 1869 годзе Максімавіч быў прызначаны галоўным батанікам Імператарскага батанічнага саду і заняўся распрацоўкай не толькі таго багатага матэрыялу, які ён сам сабраў, але і тых калекцый, што дастаўлялі яму нашы падарожнікі Пржэвальскі, Патанін, Н. Ст. Спевакоў і інш., выдаў на аснове іх вывучэння 8 выпускаў «Diagnosis plantarum novarum asiaticum»(лац.)  (1876—1893). З 1870 года быў дырэктарам Батанічнага музею.

У 1871 годзе Максімавіч быў абраны экстраардынарным, а затым і ардынарным акадэмікам.

Па даручэнні Акадэміі навук ён выкупіў у ўдавы Зибольда калекцыю з васьмі тамоў батанічных ілюстрацый, выкананых японскімі мастакамі.

Хутка зрабіўся ён першым у Еўропе знаўцам японскай флоры і наогул флор ўмеранай частцы Далёкага Усходу. Ён рыхтаваў поўную флору гэтых краін, многія часткі якой ім ужо былі апрацаваны і выдадзены, калі яго працу перапыніла раптам смерць.

Чалавек высокаадукаваны, Максімавіч валодаў, акрамя рускай, французскай і нямецкай моў, на якіх выдатна выказваўся і пісаў, яшчэ і ангельскай мовай.

Памёр у Санкт-Пецярбургу 4 лютага 1891 года. Пахаваны на Смаленскіх лютэранскіх могілках у Санкт-ПецярбургуМогила К..

 Расліны, апісаныя Максімавічам 

 Роды 
 Ancistrocarya Maxim.
 Brachybotrys Maxim. ex Oliv.
 Calyptranthe (Maxim.) Nakai
 Chamaebatiaria (Porter ex W.H.Brewer & S.Watson) Maxim.
 Chionographis Maxim.
 Circaeaster Maxim.
 Clematoclethra (Franch.) Maxim.
 Coelonema Maxim.
 Deinanthe Maxim.
 Dipelta Maxim.
 Disanthus Maxim.
 Eleutherococcus Maxim.
 Ellisiophyllum Maxim.
 Holodiscus (K.Koch) Maxim. Idesia Maxim.
 Macroclinidium Maxim.
 Megadenia Maxim.
 Metanarthecium Maxim.
 Monochasma Maxim. ex Franch. & Sav.
 Mosla (Benth.) Buch.-Ham. ex Maxim.
 Nannoglottis Maxim.
 Omphalotrix Maxim.
 Perillula Maxim.
 Platyosprion Maxim.
 Platypholis Maxim.
 Pomatosace Maxim.
 Potaninia Maxim.
 Przewalskia Maxim. Pteroceltis Maxim.
 Sceptrocnide Maxim.
 Schizopepon Maxim.
 Scrofella Maxim.
 Spiraeanthus Maxim.
 Stigmatodactylus Maxim. ex Makino
 Symphyllocarpus Maxim.
 Tetraena Maxim.
 Theropogon Maxim.
 Therorhodion (Maxim.) Small
 Tiarrhena (Maxim.) Nakai
 Tretocarya Maxim.
 Tsusiophyllum Maxim.
 Yoania Maxim.

 Друкаваныя працы 
Акрамя вышэйназванага творы, навука яму абавязаная мноствам у вышэйшай ступені грунтоўных прац, з якіх тут пакажам:
 Primitiae florae amurensis, 1859
 Rhamneae orientali-asiaticae, 1866
 С. J. Maximowicz. Diagnoses des nouvelles plantes du Japon et de la Mandjourie. // In : Bulletin de l’ouest Academie Imperiale des Sciences de St. Petersbourg. Tome I, decades I—Х, 1866—1871, Tome II, decades XI—XX, 1872—1876(лац.)  Праверана 23 лістапада 2008 г.
 Rhododendreae Asiae Orientalis, 1870
 Monograph on genus Lespedeza, 1873
 Diagnosis plantarum novarum asiaticum (fasc. I—VIII, 1876—1893)
 Flora tangutica, sive enumeratio plantarum regionis Tangut (Amdo) provinciae Kansu, nec non Tibetiae praesertim orientaliborealis adque Tsaidon: ex collectionibus N. M. Przewalski atque G. N. Potanin, (Fasc. I. Thalamiflorae et Disciflorae, 1889)
 Enumeratio plantarum hucusque in Mongolia: nec non adjacente parte Turkestaniae Sinensis lectarum, 1889
 і многія іншыя.

 Расліны, названыя ў гонар Максімовіча 
міні|
 Miq.
 Makino
 Regel
 Regel
 Callier in C.K.Schneid. (= Callier ex C.K.Schneid., Alnus viridis (Chaix) DC. subsp. maximoviczii (Callier) D.Löve, Duschekia maximowiczii (Callier) Pouzar)
 Benth. ex Maxim. (syn. Gomphopetalum maximowiczii F.Schmidt, Ostericum maximowiczii (F.Schmidt) Kitag.)
 N.Busch
 Nakai (syn. A. japonicum var. maximowiczii Engl)
 Krasch. ex Poljakov
 Kom. (= Kom. Pobed.)NLBIF : Galium maximowiczii (Kom.
 Miq.
 Makino
 Regel
 Oett.
 Nakai et Maekawa (syn. Koyamacalia maximowicziana (Nakai et Maekawa ex Hara) H.Rob. et Brettell, Parasenecio maximowiczianus (Nakai et F.Maek. ex Hara) H.Koyama)
 C.Winkl.
 Kom.
 (N.Busch) O.E.Schulz (= Arabis maximoviczii)
 F.Schmidt
 Cogn. (syn. Arkezostis maximowiczii Kuntze)
 (Rupr.) Kovalev (= Prunus maximoviczii Rupr.)
 Ling (= Pyrethrum sinense var. sinense Maxim)
 Kom.
 Lukman.
 Nakai (= Cirsium yesoense Makino)
 Baill.
 Pobed. (= Cynanchum caudatum Maxim)
 (Kom.) Tzvel.
 Makino (syn. Calyptrostigma maximowiczii Makino, Weigelastrum maximowiczii (Makino) Nakai)
 Uline ex R.Knuth
 (Baker) Kuntze
 Servett.
 Zinserl.
 Roshev. ex Nevski
 Kusnezow
 Regel et Maack
 Kitam. (= Hieracium hololeion Maxim)
 H.Lév.
 Loes.
 Grubov
 Buchenau
 Prokh. (syn. Euonymus maximowiczianus (Prokh.) Vorosch.)
 Franch. et Sav. (syn. Pseudostellaria maximowicziana (Franch. et Sav.) Pax)
 Kuntze (syn. Xylosteon maximowiczii Rupr.)
 C.Winkl.
 Baker (syn. Arachniodes maximowiczii (Baker) Ohwi)
 V.V.Byalt
 Regel
 Regel
 Regel (syn. Phlomoides maximowiczii (Regel) Kamelin et Makhm.)
 hort. ex Rehder (= Idesia polycarpa Maxim)
 F.Schmidt
 (Baker) Diels
 Makino (= Pyrola elliptica var. minor Maxim)
 Ja.Vassiliev
 H.Lév.
 Kom.
 Batalin
 (Baker in Hook. et Baker) Ching (= Nephrodium maximowiczii Baker in Hook. et Baker)
 Kom.
 Hemsl.
 Herder (syn. Theodorea maximowiczii Kuntze)
 Losinsk.
 C.B.Clarke (syn. Eriophorum maximowiczii (C.B.Clarke) Beetle)
 Regel (syn. Aizopsis maximowiczii (Regel) S.B.Gontcharova, Phedimus maximowiczii (Regel) et Hart)
 Franch.
 Cogn. (syn. Cladocarpa maximowiczii (Cogn.) H.St.John)
 Kozhevn. (= Silene foliosa Regel var. mongolica)
 Palib. (syn. Berteroella maximowiczii O.E.Schulz)
 K.Schum. in Mart.
 Kozhevn.
 Prob.
 Botsch. (syn. Neotorularia maximowiczii (Botsch.) Botsch.)
 Warb. (syn. Cynanchum maximowiczianum (Warb.) Nakai)
 (S.Moore) Rehder (= Diervilla middendorffiana var. maximowiczii)


 Літаратура 



 Спасылкі 
 Максимович Карл Иванович в разделе «Ботанические фамилии» сайта sakhalin.ru 

Катэгорыя:Аўтары батанічных таксонаў
Катэгорыя:Біёлагі XIX стагоддзя
Катэгорыя:Батанікі Расіі
Катэгорыя:Правадзейныя члены Санкт-Пецярбургскай акадэміі навук
Катэгорыя:Лаўрэаты Дзямідаўскай прэміі
Катэгорыя:Падарожнікі Расійскай імперыі