Рэжыцкі павет

Рэ́жыцкі павет () — адміністрацыйная адзінка ў складзе Пскоўскай і Полацкай губерняў, Полацкага намесніцтва, Беларускай і Віцебскай губерняў, якая існавала ў 1772—1920 гадах. Знаходзіўся ў паўночна-заходняй частцы  Віцебскай губерні. Цэнтр – горад Розіттэн (пасля 1893 г. - Рэжыца, пасля 1945 г. – Рэзэкнэ).

 Гісторыя  
Рэжыцкі павет у складзе Пскоўскай губерні Расійскай імперыі быў утвораны ў 1772 годзе пасля 1-га падзелу Рэчы Паспалітай. У 1776 годзе павет быў перададзены ў Полацкую губерню (з 1778 г. — намесніцтва). У 1796 г. павет быў скасаваны, а ў 1802 г. — адноўлены ў складзе Віцебскай губерні. У 1920 годзе павет адыйшоў да Латвіі.

 Геаграфія  
Рэжыцкі павет з'яўляўся адным з трох інфлянцкіх паветаў Віцебскай губерні. На поўначы межаваў з Ліфляндскай губерняй, на ўсходзе - з Люцынскім паветам, на захадзе і поўдні – з Дзвінскім паветам Віцебскай губерні. Плошча павета складала 3582 кв. вёрст.

 Насельніцтва 
Па дадзеных перапісу 1897 года, ў павеце пражывала 136,4 тыс. чал.Дадзеныя агульнага перапісу насельніцтва Расійскай імперыі на "Демоскоп Weekly", у тым ліку латышоў - 57,9%; рускіх - 23,9%; яўрэяў - 7,4%; беларусаў - 5,4%; палякаў - 4,8%. У павятовым горадзе Рэжыце пражывала амаль 11 тыс. чал.

 Адміністрацыйны падзел 
У 1913 годзе ў склад павета ўваходзіла 18 валасцей:
  — ;
 Андрэненская  — в. Сталідзаны;
 Борхаўская — Борхава;
 Быкаўская — Быкава;
 Вайвадская — сядзіба Буклуйжа;
 Варклянская — Варкляны;
 Веліенская — Веліены;
 Галянская  — сядзіба Інданы;
 Дрыцанская — Дрыцаны;
 Каўнацкая  — с. Новая Слабада;
 Кульнеўская  — сядзіба Ільзенберг;
 Макашанская  — в. Уўзулава;
 Разенмуйжская — хутар Прытыка;
 Разейнаўская  — сядзіба Вяртукшна;
 Сакстыгальская — Сакстыгаль;
 Салуіанская — в. Рускія Балбаржы;
 Сцярнянская  — сядзіба Мястэры;
 Ружынская — Ружына;
 Узульмуйжская — сядзіба Балбышы.

 Сучаснае становішча 
У цяперашні час тэрыторыя павета уваходзіць у склад Латвіі.

 Вядомыя асобы 
 Баляслаў Брэжга (1887—1957) — латвійскі гісторык, археолаг, палеограф, філолаг.
 Рыгор Міранскі (1875 — пасля 1926) — мінскі фатограф.
 Яніс Пуятс (нар. 1930) — кардынал-святар, архібіскуп рыжскі.

 Спасылкі 
 Старыя карты Рэжыцкага павета на сайце "Литера Ру"
 Мапа Рэжыцкага павета (1820) на Radzima.net
 Рымска-Каталіцкія касцёлы Рэжыцкага павета на сайце Згуртавання беларускай шляхты
 Праваслаўныя цэрквы Рэжыцкага павета на сайце Згуртавання беларускай шляхты

Катэгорыя:Паветы Віцебскай губерні
Катэгорыя:Паветы Полацкай губерні