Вуліца Леніна (Брэст)

Вуліца Леніна () — вуліца ў Ленінскім раёне Брэста, у гістарычным цэнтры горада.

 Гісторыя 
Забудоўвалася з канца 1830-х гадоў. У 1856 годзе тут у стылі позняга класіцызму быў пабудаваны кафедральны саборИСТОРИЯ. УЛИЦА В.И. ЛЕНИНА..

У пачатку XX стагоддзя вуліца называлася Бульварным праспектам, з 1913 па 1921 год — Раманаўскім праспектам.

Да 1915 года быў забудаваны галоўным чынам левы (усходні) бок вуліцы. Правы займалі землі, якія належалі Брэсцкай крэпасці. На граніцы паміж горадам і крэпасцю, у 1930-х гадах было пастаўлена некалькі межавых знакаў. Але да нашых дзён захаваўся толькі адзін, размешчаны на скрыжаванні сучасных вуліц Леніна і Гогаля. У 1958 годзе на гэтым знаку была ўсталявана мармуровая дошка з памятным тэкстам: «Сей столбъ границей служилъ между землями города и крепости с 1836 г. по 1915 г.».

У гады Першай сусветнай вайны большасць пабудоў спалена і разбурана.

У часы Польскай Рэспублікі насіла імя Люблінскай уніі, у гонар акта аб аб'яднанні Каралеўства Польскага і Вялікага Княства Літоўскага ў федэратыўную дзяржаву Рэч Паспалітую, зацверджанага 1 ліпеня 1569 года  на Люблінскім сойме.

У 1939 годзе перайменава ў праспект 17 Верасня, дзень, калі ў 1939  савецкія войскі перайшлі граніцу з Польшчай і практычна без баёў занялі Заходнюю Беларусь.

У часы нямецка-фашыцкай акупацыі цяперашняя Леніна нядоўгі час насіла імя Адольфа Гітлера, але хутка была перайменавана ў Нямецкую вуліцу ()Блюменштрассе и прочие улицы Бреста  // Вечерний Брест.

Пасля вызвалення горада вуліцы была вернута ранейшая назва — 17 Верасня. У 1948 годзе перайменавана ў вуліцу Леніна. Пасля Вялікай Айчыннай вайны сфарміравалася і плошча Леніна.

У 1984 годзе вуліца рэканструявана і добраўпарадкавана.

 Размяшчэнне 
Да скрыжавання з вул. Гогаля арыентавана з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход, пасля — з поўначы на поўдзень. Размешчана паміж вуліцамі Карла Маркса і Камуністычнай, да якіх паралельна. З'яўляецца працягам вуліцы Брэсцкіх дывізій, пачынаецца з эстакады над чыгуначнымі пуцямі, перасякае вуліцу Герояў абароны Брэсцкай крэпасці, на скрыжаванні якой узведзена двухузроўневая развязка, з паўночнага ўсходу прымыкае вуліца Міцкевіча, з паўднёвага захаду — вуліца Леванеўскага, далей перасякае плошчу Леніна, з паўднёвага захаду да вуліцы падыходзіць вуліца Бялова, перасякае вуліцу Гогаля. Пасля скрыжавання з вуліцай Гогаля змяняе арыентацыю, з усходу да вуліцы прымыкае вуліца Будзённага, а з захаду пешаходная частка вуліцы Тэатральнай, далей з усходу прымыкае вуліца Дзяржынскага, з захаду — вуліца Вароўскага, перасякае праспект Машэрава і завяршаецца скрыжаваннем з вуліцай Інтэрнацыянальнай каля Брэсцкага рачнога порта. Даўжыня вуліцы складае каля 2,1 км.

 Забудова 
Захаваліся будынак казармы (цяпер жылы дом) і два 2-павярховых асабняка (у адным размяшчаецца музей «Выратаваныя мастацкія каштоўнасці»), спраектаваныя архітэктарам Юліянам Лісецкім у 1920-я гады.

 Няцотны бок 
міні|злева|Дом № 7
 № 7 — Упраўленне КДБ па Брэсцкай вобласці — 
 № 9 — будынак банка (1926, арх. Станіслаў Філасевіч). Трохпавярховы будынак з высокім цокальным паверхам, які складаецца з двух узаемна перпендыкулярных крылаў, злучаных аб'ёмам у выглядзе дамінуючай над усёй пабудовай ратонды са сферычным купалам.  — 
міні|злева|Будынак Брэсцкага аблвыканкама
 № 11 — будынак Брэсцкага аблвыканкама (1938). Пабудаваны з цэглы як ваяводскае ўпраўленне. Першапачаткова ўяўляў сабой чатырохпавярховы аб'ём прамавугольнай у плане формы з выступаючымі на галоўным і дваровым фасадах цэнтральнымі рызалітамі. У 1960 г. прыбудавана чатырохпавярховае крыло, якое надало плану Г-падобную форму. — 
 № 13 — Адміністрацыя Ленінскага раёна Брэста — 
 № 15 — Брэсцкая гарадская бальніца — 
 № 21 — Брэсцкі акадэмічны тэатр драмы імя Ленінскага камсамола Беларусі — 
міні|злева|СДЮШАР па лёгкай атлетыцы
 № 23 — СДЮШАР па лёгкай атлетыцы БТФСК прафсаюзаў з лёгкаатлетычным манежам. Пабудаваны для стралковага ціра ў 1930-я гады. — 
 № 25 — былая казарма крэпасці — 
 № 37 — Музычная школа № 1 — 
 № 37/1 — Паліклініка УУС.
 № 37/2 — 
 № 39 — 2-павярховы асабняк (арх. Юліян Лісецкі). У будынку размяшчаецца музей «Выратаваныя мастацкія каштоўнасці». — 

 Цотны бок 
 № 2 гасцініца «Буг» — 
 № 12 (вул. Міцкевіча) — трохпавярховы будынак. —
 № 16 (вул. Міцкевіча) — трохпавярховы будынак. — 
 № 20 — 
 № 22 — 
 № 24  (вул. Пушкінская, 4) — чатырохпавярховы будынак.
 № 32 (вул. Пушкінская, 1) — чатырохпавярховы будынак.
 № 34 — Кафедральны касцёл Святога Крыжа (1856). Уяўляе сабой прамавугольную базіліку з паўкруглай апсідай, якая завяршае цэнтральны неф. У 1948 годзе ён быў зачынены, у 1950—1957 гадах перабудаваны, і да 1990 года ў ім размяшчаўся Брэсцкі абласны краязнаўчы музей.  — 
 № 36 — чатырохпавярховы жылы дом.
 № 38 — чатырох- і пяціпавярховы жылы дом.
 № 44 — 
 № 50 — чатырохпавярховы жылы дом.
 № 56 — Брэсцкі абласны тэатр лялек — 
 № 62 — 
 № 66 — 
 № 68 — Інтэрнат №1 Брэсцкага дзяржаўнага ўніверсітэта імя А. С. Пушкіна — 
 № 80 — 
 № 82 — 
 № 84 — 
 № 86 — 

 Паркі і скверы 
Каля скрыжавання з вуліцай Герояў абароны Брэсцкай крэпасці размешчаны галоўны ўваход у Парк культуры і адпачынку імя 1 Мая.

Вуліца перасякае вуліцы Міцкевіча і Гогаля, які ўяўляюць сабой бульвары. Таксама разбіты сквер на пл. Леніна.
міні|злева|Сквер Іконнікава
На скрыжаванні з вуліцай Вароўскага размешчаны сквер Іконнікава. На скрыжаванні з праспектам Машэрава — сквер Савецкіх Пагранічнікаў.

 Помнікі 
 Помнік У. І. Леніну (1958; скульптар М. Ластачкін, архітэктар Г. Заборскі) — 
 Памятны знак у гонар 985-годдзя Брэста, пастаўлены 28 ліпеня 2004 года на скрыжаванні з праспектам Машэрава.

 Спасылкі 

Катэгорыя:Ленінскі раён (Брэст)
Катэгорыя:Гістарычны цэнтр Брэста

Катэгорыя:Вуліцы Беларусі, названыя ў гонар Уладзіміра Леніна