Браматы

Браматы — неарганічныя злучэнні, солі брамнаватай кіслаты HBrO3. Бясколерныя крышталічныя рэчывы, стабільныя пры нармальных умовах.

Брамат-аніён аналагічна хларат-аніёну мае структуру трыганальнай піраміды. Даўжыня сувязяў Br—O складае каля 0,178 нм, кут О—Br—O 112 °. Аніён BrО3− не ўтварае кавалентных сувязяў і не схільны ўтвараць каардынацыйныя сувязі. Браматы па сваіх хімічных уласцівасцях аналагічныя хларатам, але больш тэрмічна ўстойлівыя, менш растваральныя ў вадзе і з'яўляюцца больш моцнымі акісляльнікамі. Найбольшае практычнае прымяненне знаходзяць браматы натрыю і калію.

 Фізічныя ўласцівасці 
Фізічныя канстанты некаторых браматаў:
 Формула
 Малярная маса, г/моль
         Колер        
 Шчыльнасць, г/см3
 Тэмпература плаўлення, °C
 Тэмпература раскладання, °C
   AgBrO3
 235,77
 белы
 5,21
 −
 350
   Al(BrO3)3 • 9H2O
 572,82
 белы
 н/д
 62,3
 100
   Ba(BrO3)2
 393,13
 белы
 3,99
 −
 270
   CsBrO3
 260,81
 белы
 4,11
 420
 420
   Cu(BrO3)2
 319,35
 белы
 н/д
 −
 550
   Dy(BrO3)3
 546,20
 жоўты
 н/д
 −
 > 600
   Hg(BrO3)2 • 2H2O
 492,42
 белы
 н/д
 −
 > 130
   Hg2(BrO3)2
 656,98
 белы
 н/д
 −
 > 200
   KBrO3
 167,00
 белы
 3,25
 434
 > 450
   Mg(BrO3)2
 280,11
 белы
 2,29Для гексагідрату.
 −
 > 300
   NaBrO3
 150,89
 белы
 3,339
 380
 380
   Nd(BrO3)3 • 9H2O
 690,08
 красный
 н/д
 66,7
 150 (−H2O); 450 
   Sm(BrO3)3 • 9H2O
 696,20
 жоўты
 н/д
 74,5
 150 (−H2O); > 500
   Sr(BrO3)2
 343,42
 белы
 3,77Для монагідрату.
 −
 240
   Y(BrO3)3 • 9H2O
 634,74
 белы
 н/д
 74
 > 350
   Zn(BrO3)2 • 6H2O
 429,28
 белы
 2,57
 100
 200 (−H2O); 700


 Атрыманне 
Звычайна, браматы атрымліваюць электрахімічным або хімічным акісленнем браміду:

Браматы шчолачных і шчолачназямельных металаў могуць быць атрыманы дзеяннем вадкага брому на водныя растворы шчолачаў або карбанатаў:



Нерастваральныя ў вадзе браматы атрымліваюць абменнай рэакцыяй паміж браматамі натрыю або калію і адпаведных водарастваральных соляў металаў:


 Хімічныя ўласцівасці 
Браматы — тэрмічна няўстойлівыч і раскладаюцца пры награванні па наступнай схеме:
 браматы шчолачных шчолачназямельных металаў і срэбра (на прыкладзе NaBrO3):

 іншыя браматы (на прыкладзе Cu(BrO3)2):

У цвёрдым стане пры награванні браматы праяўляюць ўласцівасці акісляльніка

У водных растворах браматы праяўляюць слабыя акісляльныя ўласцівасці ў кіслым асяроддзі:

Цікавай рэакцыяй з удзелам браматаў з'яўляецца вагальная рэакцыя Белавусава — Жабацінскага, у якой адбываецца перыядычнае змяненне афарбоўкі раствора з жоўтай на бескаляровую:

Акісліць браматы да пербраматаў магчыма толькі з дапамогай электролізу або з дапамогай вельмі моцных акісляльнікаў:



 Прымяненне 
Броматы выкарыстоўваюцца ў браматаметрыі, вытворчасці некаторых піратэхнічных саставаў, для выпечкі хлеба, а таксама ў неарганІчным сінтэзе для атрымання брамнаватай кіслаты і пербраматаў. Таксама браматы прымяняюцца як акісляльнікі ў практыцы арганічнага сінтэзу.

 Гл. таксама 
 Хлараты

Катэгорыя:Солі
Катэгорыя:Браматы
Катэгорыя:Злучэнні брому