Качэўнікі (трылогія)

«Качэўнікі» — раман-хроніка вядомага казахскага пісьменніка Ільяса Есенберліна (1915—1983), удастоеная Дзяржпрэміі Казахскай ССР. Ахоплівае гістарычныя падзеі XV—XIX стагоддзяў, якія адбываліся на тэрыторыі будучага Казахстана. Трылогія Есенберліна складаецца з наступных частак:
 «Загавораны меч»,
 «Адчай»,
 «Хан Кене».
Трылогія перакладзена на многія мовы, прадмову да англійскага выдання 1998 года («The Nomads») напісаў прэзідэнт Нурсултан Назарбаеў. У 2012 г. «Качэўнікі» былі выдадзеныя на японскай мовеЕсенберлин — першы казахскі аўтар, перакладзены японскі.. У 2012 г. пабачыў свет нямецкі пераклад.

 Стрыжнёвая лінія трылогіі 
Трылогія «Качэўнікі» прысвечана пяцісотгадовай гісторыі Казахскага ханства (XV—XIX стагоддзя), афіцыйнай правапераемніцай якога лічыцца Рэспубліка Казахстан. Як адзначаў казахскі філолаг К. К. Аралбаеў,
 «Загавораны меч»Гэта — першая па храналогіі апісаных падзей частка, якая была напісана другой, ў 1971 годзе. (XV—XVI стагоддзі) апісвае часы фарміравання Казахскага ханства. Калі АбулхайрУ старой рускай транскрыпцыі: Абулхаир., ЖаныбекУ старой рускай транскрыпцыі: Джаныбек. і КерэйУ старой рускай транскрыпцыі: Кирей. пачынаюць барацьбу за трон; калі ў казахаў выспявае ідэя больш цеснага аб'яднання жузаў (родавых груп).
 «Адчай»Другая частка, напісаная трэцяй па ліку, у 1973 г. (ХVІІ — ХVІІІ стагоддзі) апісвае барацьбу казахскага народа з захопнікамі з іншых краін, а таксама перыпетыі пераходу казахаў у падданства Расійскай імперыі. У рамане падрабязна апісваюцца гераічныя подзвігі Абылай-ханаУ старой рускай транскрыпцыі: Аблай-хан.  на шляху да стварэння незалежнага Казахскага ханстваЦікава, што фільм «Качэўнік» завяршаецца эфектнымі тытрамі: Аблай стварыў вялікую Казахскую дзяржаву ад Алтая да Волгі.  — і, у прыватнасці, перамога казахскага народа над джунгарскіміДжунгары — галіна заходніх манголаў. захопнікамі, здабытая Абылаем…
 «Хан Кене»Гэта — трэцяя частка трылогіі. Яна была напісана першай (у 1945-69 гг. (ХVІІІ — XIX стагоддзі). У цэнтры апавядання — апошні хан трох жузаў Кенесары КасымулыМоцна ідэалізаваны аўтарам і позиционированный ім як «апошні казахскі хан»..

 Гістарычныя асобы 
Усе асноўныя героі рамана з'яўляюцца гістарычнымі, рэальнымі асобамі: ад вялікіх правадыроў, пачынаючы з Чынгісхана, і заканчваючы Кенесары Касымулы і малавядомымі батырамі Вялікага Стэпу. Галоўныя дзеючыя асобы:
 «Загавораны меч» — Абулхаір-хан, Жаныбек і Керэй, Касым-хан, Бурундук-хан, Асан-Кайгы, Орак-батыр
 «Адчай» — Хакназар-хан, Тауекель хан, Есім хан, Абылай-хан, Богенбай-батыр, Кабанбай-батыр, Баян-батыр, Бухар-жырау,
 «Хан Кене»Імя, памяншальнае ад Кенесары. — Кенесары Касымулы, Агыбай-батыр, Іман-батыр і яшчэ многія-многія людзі, чые імёны засталіся ў гісторыі.

 Заўвагі 

 Спасылкі 




Катэгорыя:Гісторыя Казахстана
Катэгорыя:Кнігі паводле алфавіта
Катэгорыя:Літаратурныя творы паводле алфавіта