Таццяна Пятроўна Барысюк

Таццяна Барысюк (нар. , Мінск) — беларуская паэтка, крытык, літаратуразнаўца, перакладчыца і празаік. Вядучая шэрагу паэтычна-музычных вечарын «Таццянін дзень» і вечарыны «Містыка лічбаў» у паэтычным тэатры Арт. С. Навуковы супрацоўнік аддзела ўзаемасувязей літаратур у «Цэнтры даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі».

 Біяграфія 
Паходзіць з творчай сям’і, з’яўляецца дачкой беларускага рускамоўнага паэта Пятра Пятровіча Барысюка (1938—2001)

Навучалася ў мінскіх школах № 138, 149. З 1986 па 1990 гг. вучылася ў мінскім педвучылішчы № 1. У 1995 г. скончыла філфак БДУ.

У 2001 г. скончыла аспірантуру Інстытута літаратуры імя Янкі Купалы НАН Беларусі, дзе цяпер працуе навуковым супрацоўнікам у аддзеле ўзаемасувязей літаратур.

З 2004 г. сябра Саюза беларускіх пісьменнікаў.

З 2004 па 2007 г. вучылася ў Беларускім Калегіюме на аддзяленні філасофіі і літаратуры. З 2003 г. — сябра суполкі «Літаратурны квартал» (заснавана пры газ. «Літаратура і мастацтва»; з 2004 г. — «Літаратурнае прадмесце»). Удзельніца Паэтычнага тэатра «Арт. С». З 2018 года — сябра літаратурнага клуба «Экватар».

Дэбютавала як паэт і крытык 1993 г. у часопісе «Першацвет». Публікавалася ў анталогіі «Агледзіны», альманахах «Панядзелак», «Літаратурны квартал», «Дзень паэзіі-2005», у часопісах «Першацвет», «Маладосць», «Крыніца», «Беларуская думка», «Полымя», «Беларусь», газеце «Літаратура і мастацтва» і іншых выданнях.

Аўтар 5 аб’ёмных навуковых прац і больш за 150 крытычных і літаратуразнаўчых публікацый, сярод якіх рэцэнзіі, артыкулы, творчыя партрэты і даклады на канферэнцыях па сучаснай беларускай паэзіі. Таццяна Барысюк з’яўляецца вынаходніцай новай цвёрдай формы ў паэзіі — «залатое сячэнне» (13-радковая форма верша).

Частка вершаў Таццяны Барысюк перакладзена на рускую мову («Моим читателям»; «Почему нашу Русь называют Белою?»; «Советы Лилит»; «Хмурым утром проснувшись» і інш.)Борисюк,Т. Моим читателям; Почему нашу Русь называют Белою?..; Советы Лилит; Хмурым утром проснувшись…: стихотворения / Т. Борисюк; пер. Елены Софрыгиной // Софрыгина, Е. С. Всё, что люблю: стихотворения и переводы / Е. С. Софрыгина. — Богданович: Литературный музей Степана Щипачёва, 2014. — 108 с. — С. 94-103..

 Водгукі 
Беларускі крытык і літаратуразнаўца акадэмік Уладзімір Гніламёдаў назваў кнігу вершаў «Аўтапартрэт» Таццяны Барысюк сярод дзесяці лепшых кніг, выдадзеных у 2002-м годзе.

 Узнагароды 
 2011 год — 1 месца ў літаратурным конкурсе «Песня натхнення» у Доме-музеі Якуба Коласа (за верш «Трайны санет пра вечнае каханне»).
 2021 год — 1 месца ў творчым конкурсе «Песня сэрца» ў Доме-музеі Якуба Коласа (за нізку вершаў «Платанічнае каханне»).
 2021 год — Ганаровая грамата ад «Цэнтра даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры Нацыянальная акадэміі навук Беларусі» за плённую навукова-асветніцкую дзейнасць, папулярызацыю дасягненняў беларускіх літаратуразнаўцаў у сродках масавай інфармацыі і ў сувязі з 90-годдзем з дня заснавання Інстытута літаратуразнаўства імя Янкі Купалы.

 Бібліяграфія 

 Кнігі 


 Проза 
 Спружына жыцця [Абразок] // Чырвоная змена, 1993, 21 верасня. С. 3.
 Барысюк, Т. П. Каханне да двайніка, або Амаль галівудскія гісторыі (аповесць-інтэрв’ю) / Т. П. Барысюк // Літаратурны экватар: альманах. — Вып. 9 (11). — Мінск: Ковчег, 2020. — 335 с. — С. 41—53.
 Барысюк, Т. «Мая прынцэса» (авантурна-прыгодніцкая аповесць), «Пяцьдзясят наложніц і адна роднасная душа» (смс-апавяданне), «Аблом» (апавяданне-дыялог аб адным расчараванні) // Літаратурны экватар. 2021. Выпуск № 10 (12). С. 23—42.
 Барысюк, Т. Пошукі неўміручасці (казка-канферэнцыя) // Літаратурны экватар: альманах. Вып. 11 (13). — Мінск: Ковчег, 2022. — 311 с. — С. 46-51.


 У зборніках 


 Супольныя зборнікі паэзіі ў суаўтарстве 
 «Літаратурны квартал» (2003)
 «Дзень паэзіі 2005»
 «Свет на дваіх» (2006)
 «Літаратурнае прадмесце» (2012)
 «Мы — маладыя» (2012)
 «За всё Создателю спасибо» (2018)

 Паэзія (абранае) 
 Барысюк, Т. Трыялет // Першацвет. 1993. № 4. С. 3. 
 Барысюк, Т. Вершы // Першацвет. 1993. № 7. С. 39-41. 
 Барысюк, Т. Вершы // Першацвет. 1994. № 5. С. 19-22.
 Барысюк, Т. Вершы // Першацвет. 1995. № 5. С. 81-84. 
 Барысюк, Т. Вершы // Малад. 1995. № 8. С. 3-5. 
 Барысюк, Т. З цыкла «Мацярынства»; З цыкла «Начныя іерогліфы з-пад падушкі»: вершы / Т.Барысюк // Першацвет. — 1998. — № 9. — С. 57—59.
 Барысюк, Т. Вершы // ЛіМ. 1999. 2 ліп. (№ 26). С. 12. 
 Барысюк, Т. Ты помніш?..: верш // Крыніца. 1999. № 10 (56). С. 115. 
 Барысюк, Т. У бездань сэрца правал небяспечны: Акраліст; Акрасанет / Т.Барысюк // Мінская праўда. — 1999. — 9 кастрычніка. — С. 4.
 Барысюк, Т. Загадкі акравершаў: Акраэлегія; Акрапраклён / Т.Барысюк // Цэнтральная. — 1999. — 5 лістапада. — С. 3.
 Барысюк, Т. Вершы // Маладосць. 2000. № 2. С. 79—83.
 Барысюк, Т. Містыка існавання: вершы / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2001. — 9 лістапада (№ 45). — С. 8.
 Барысюк, Т. З нізкі “Маланкавы боль”: вершы // Беларуская думка. 2003. № 3. С. 174-175. 
 Барысюк, Т. Элегія кветак (вянок паўсанетаў); Віхрысты вятрыска…: вершы / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2003. — 11 красавіка. — С. 13.
 Барысюк, Т. Каханне рэальнае і фантомнае // Полымя. 2003. № 7. С. 77-80. 
 Барысюк, Т. Трайны санет пра вечнае каханне / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2003. — 26 верасня. — С. 13.
 Барысюк, Т. [Фігурныя хоку і танка] / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2004. — 30 красавіка. — С. 8.
 Барысюк, Т. Адно адному – мрояў цені…: вершы // Маладосць. 2004. №6. С. 3-5.
 Барысюк, Т. Модніца (санет); Стыхіі танцаў : вершы / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2005. — 30 верасня. — С. 8.
 Барысюк, Т. Уратую чароўнасць натхнення: вершы // Маладосць. 2005. № 10. С. 3-5. 
 Барысюк, Т. Уратую чароўнасць натхнення: вершы / Т.Барысюк // Маладосць. — 2005. — № 10. — С. 3—5.
 Барысюк, Т. Дзве пародыі [на радкі Сяргея Патаранскага] / Т. Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2005. — 28 кастрычніка. — С. 13.
 Барысюк, Т. Фантомнае каханне; Гэтай ноччу поўня расцвіла…; Калыханка (брахікалан); Тэорыя адноснасці: вершы / Т. Барысюк // Голас Радзімы. — 2006. — 25 мая (№ 21-22). — С. 14.
 Барысюк, Т. Усходнія вершы / Т.Барысюк // Маладосць. — 2007. — № 6. — С. 41—42.
 Барысюк, Т. Чалавек чалавеку: верш // Маладосць. 2014. № 5. С. 55. 
 Барысюк, Т. [Вершы] / Т.Барысюк // Літаратурны экватар: альманах. — Вып. 5. — Мінск: Ковчег, 2016. — 360 с. — С. 22-30.
 Барысюк, Т. Раманс, Адысей і Пенелопа, Шчасце: вершы // Переходный возраст. 2017. № 35 (сентябрь). С. 13.
 Барысюк, Т. Адказ на «Стыхійную віртуалізацыю», Апошні дзень вясны…: вершы // Переходный возраст. 2017. № 44 (ноябрь). С. 13.
 Вершы // Зямлі, навекі блаславёнай: зб. вершаў супрацоўнікаў НАН Беларусі. — Мінск:, 2018.
 Вершы-алюзіі на радкі Алега Лойкі // Чалавек з сонечнаю ўсмешкай. — Мінск, 2019.
 Вершы // ЛіМ. — 2019. — 25 студз. — С. 8.
 Барысюк, Т. Платанічнае каханне (нізка вершаў) / Т.Барысюк // Літаратурны экватар: альманах. — Вып. 8 (10). — Мінск: Ковчег, 2019. — 352 с. — С. 14-34.
 Барысюк, Т. Лісы ілюзій; Мне не трэба… : вершы / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2020. — 30 кастрычніка (№ 41). — С. 8.
 Барысюк, Т. Квэст Бога; Я — архідэя… : вершы / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2021. — 26 сакавіка (№ 12). — С. 8.
 Барысюк, Т. Яблычны Спас; Пошукі і знаходкі; Наша Італія; Ваўчыцца… : вершы / Т.Барысюк // Літаратурная Беларусь. — 2021. — 28 мая (Выпуск № 5 (177)). — С. 14.
 Барысюк, Т. Самае чыстае каханне — платанічнае (нізка вершаў) // Дзеяслоў. — 2021. — № 3 (112). — С. 122—128.
 Барысюк, Т. Яблычны Спас; Праверка пачуцця часам; Трансёрфінг маёй рэальнасці… : вершы / Т.Барысюк // Маладосць. — 2021. — № 10. — С. 70—71.
 Барысюк, Т. Страсць; Жнівень; Раманс : вершы / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2021. — 10 снежня (№ 49). — С. 8.
 Барысюк, Т. Рубаі; Першаму каханню; Хайку пра лёс; Танка : вершы / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2022. — 28 студзеня (№ 4). — С. 10.
 Барысюк, Т. Хайку : вершы / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2022. — 28 ліпеня (№ 29). — С. 8.
 Барысюк, Т. Асенні трыялет; Асенняя кветка; Барвовая восень; Велічная прахалода; Пачатак кастрычніка; Мая тэорыя адноснасці : вершы / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2022. — 21 кастрычніка (№ 42). — С. 8.
 Барысюк, Т. Ружа (газель) / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2023. — 17 лютага (№ 7). — С. 8.
 Барысюк, Т. Папялішча / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2023. — 10 лютага (№ 10). — С. 8.
 Барысюк, Т. Што такое каханне? (Залатое сячэнне перавернутае); Зімовая імпрэсія (залатое сячэнне перавернутае) / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2023. — 7 красавіка (№ 14). — С. 8.
 Барысюк, Т. Кармічнае каханне (нізка вершаў) // Дзеяслоў. — 2023. — № 6 (127). — С. 111—122.
 Барысюк, Т. Формула прыгажосці: вершы // Полымя. 2024. № 12. С. 49-52. 
 Барысюк, Т. Расправіць крылы: Залатое сячэнне // Маладосць. 2025. № 6. С. 24-26. 
 Барысюк, Т. Ёсць шлях да шчасця?: Хоку // Літаратура і мастацтва. 2025. 15 жніўня (№ 30). С. 8.

 Пераклады 
 На мяжы сну і явы : З польскае паэзіі / прадмова і пераклад Т. Барысюк («У гэтым сьне» В. Варашыльскі, «Сон» Е. Гарасымовіч, «Сон» Я. Івашкевіч, «п’еш усё мацнейшую каву…» Ю. А. Копэць, «віхура дабіралася да вокнаў…» Т. Ружэвіч, «Тэмпэратура» М. Скварніцкі, «Палявыя кветкі» Я. Тамашчык, «Бяссоньне» Т. Сьлівяк) // Паміж. — 2006. — № 5. — С. 106—110. — 0,3 д. а.

 Шчарбакоў, В. І. Паэтычныя радкі пра сябе і сяброў / пер. з рускай Т. П. Барысюк / В. І. Шчарбакоў. — Нікапаль: VIS-press, 2018. — 38 c. — 0,45 д.а.
 Барысюк, Т. Аўтабіяграфія; Пераклады з рускай (Глеб Пудаў), беларускай рускамоўнай (Пётр Барысюк, Аляксандр Паўлоўскі) і ўкраінскай рускамоўнай паэзіі (Віталь Шчарбакоў) / Т.Барысюк // Літаратурны экватар: Альманах. — Мінск: Ковчег, 2018. — 336 с. — С. 9-23. — 0,4 д.а.

 Пераклады творчасці Т. Барысюк на іншыя мовы 

 На рускую мову 
 Татьяна Борисюк: [Биография, переводы стихотворений] // Пудов, Г. А. «Поют переспелые травы…»: Переводы из белорусской поэзии / Г. А. Пудов, предисловие И. Л. Шевляковой. — СПб.: Союз писателей Петербурга, 2020. — 191 с. — С. 84-93.

 Артыкулы 

 Каментарыі да збору твораў 
 Танк, Максім. Збор твораў: У 13 т. — Т. 8. Празаічныя творы. Артыкулы. Выступленні. Рэкамендацыі, некралогі / Максім Танк; рэд. тома М. А. Тычына; падрыхтоўка тэкстаў і каментар: Т. П. Барысюк, М. П. Барташэвіч; НАН Беларусі, Ін-т мовы і літ. імя Я.Коласа і Я.Купалы. — Мінск: Беларус. навука, 2009. — 642 с.
 Танк, Максім. Збор твораў: У 13 т. — Т. 11. Пераклады / Максім Танк; рэд.тома Л. Г. Кісялёва; падрыхтоўка тэкстаў і каментар: Т. П. Барысюк, А. А. Данільчык, В. Л. Хацяновіч; НАН Беларусі, Ін-т мовы і літ. імя Я.Коласа і Я.Купалы. — Мінск: Беларус. навука, 2010. — 1026 с.

 Крыніцы 

 Літаратура 
 ЛеГал (Леанід Галубовіч). Штрыхі да «Аўтапартрэта» // Літ. і мастацтва. — 2002. — 25 кастр. — С. 6-7.
 Еўчык Н. Антыноміі паэтычнага свету. Трафімчык А. Недачытаная кніга Таццяны [Кніга вершаў Таццяны Барысюк «Аўтапартрэт». Дзве думкі] // Маладосць. — 2003. — № 3. — С. 137—141.
 Капа Наталля. Паралель асацыяцый (Зборнік «Аўтапартрэт» Таццяны Барысюк) // Крыніца. Славянскі свет. — 2003. — № 7. — С. 78-80.
 Вам і не снілася, або Што бачаць у снах паэты: Інтэрв’ю з Таццянай Барысюк / запісаў Мікола Чэмер // Настаўніцкая газета. — 2004. — 14 снеж. — С. 4.
 Маё фантомнае каханне: Інтэрв’ю з Таццянай Барысюк / запісаў Зміцер Арцюх // Літ. і мастацтва. 2006. 17 сакав. С. 12. — 0,2 а.
 Гарэлік, Л. М. Выявы інтэртэкстуальнасці ў творах маладых паэтаў : сучасная беларуская паэзія // Полымя. — 2006. — № 10. — С. 196—200.
 Вабішчэвіч, Т. У шматгалоссі еўрапейскіх літаратур: [рэцэнзія на калектыўную манаграфію «Еўрапейскі рамантызм і беларуская літаратура XIX—XX стст.» (2008)] / Т.Вабішчэвіч // Літаратура і мастацтва. — 2009. — 13 лют. — С. 7.
 Кандакоў, Д. А. [Рэцэнзія на калектыўную манаграфію «Еўрапейскі рамантызм і беларуская літаратура XIX—XX стст.» (2008)] / Д. А. Кандакоў // Вестник Полоцкого гос. университета. Серия А. Гуманит. науки. — 2009. — № 7. — С. 199—201.
 МакМілін, Арнольд. Таццяна Барысюк / А. МакМілін // Пісьменства ў халодным клімаце: беларуская літаратура ад 70-х гг. XX ст. да нашых дзён / А. МакМілін. — Białystok: Wyd-wo Orthdruk, 2011. — 910 с. — С. 794—798.
 Калядка, С. Шукайма сябе ў слове… / С.Калядка // Верасень. — 2012. — № 2 (7). — С. 155—167.
 Лысова, Н. Б. [Рэцэнзія на калектыўную манаграфію "Літаратурная карта Еўропы: кантакты, тыпалогія, інтэртэкстуальнасць (2012)] / Н. Б. Лысова // Вестник Полоцкого гос. университета. Серия А. Гуманит. науки. — 2013. — № 10. — С. 115—117.
 Гніламёдаў, У. В. «Шчыруе над светам душа, як пчала…» (нататкі пра сучасную паэзію). Артыкул другі / У. В. Гніламёдаў // Полымя. — 2014. — № 1. — С. 124—136.
 Гоўзіч, І.М. Ад тэксту да кантэксту / І.М. Гоўзіч // Весці НАН Беларусі. Серыя гуманітарных навук. – 2019. – Т. 64, № 3. – С. 376-378. – С. 378. 
 Гніламёдаў У., Мікуліч М. Новае слова ў беларускім літаратуразнаўстве / У. Гніламёдаў, М. Мікуліч // Літаратура і мастацтва. – 2022. – 22 красавіка (№ 16). – С. 7. 
 Бахановіч, Н. Дыдактыка мінулага на карысць сваім здабыткам // Літаратура і мастацтва. – 2025. – 24 студзеня (№ 3). – С. 7. 




 Часнакова, Кацярына. У імагалагічным аспекце / К. Часнакова // Полымя. — 2023. — № 3. — С. 140—143.
 Гардзей, Алена. Кісялёўскі трыпціх / А. Гардзей // Навука. — 2023. — 3 мая (№ 18). — С. 7.



 Спасылкі 

 Біяграфія Таццяны Барысюк на сайце Цэнтра даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі
 Біяграфія Таццяны Барысюк  на сайце Паэтычнага тэатру «Арт. С»
 Біяграфія Таццяны Барысюк  на сайце СБП
 Аўдыё — (mp3.zip) «Дванаццаць подзьвігаў Пацучыхі Дусі»
 Кнігі — (djvu) «Аўтапартрэт»
  (канал «Культура» Беларускага радыё, перадача «Дыялогі пра культуру», 20 чэрвеня 2025)

Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты
Катэгорыя:Паэты Беларусі
Катэгорыя:Перакладчыкі Беларусі
Катэгорыя:Перакладчыкі з польскай мовы
Катэгорыя:Перакладчыкі з рускай мовы
Катэгорыя:Перакладчыкі на англійскую мову