Традыцыя шахтавых магіл (Мексіка)

Заходнемексіканская традыцыя шахтавых магіл, ці культура шахтавых магіл — дадзены тэрмін ахоплівае шэраг узаемазвязаных культурных рыс, якія аб'ядноўваюць археалагічныя знаходкі прыкладна 300 г. да н.э. — 400 г. н.э. у заходнемексіканскіх штатах Халіска, Наярыт і ў меншай ступені — Каліма. Амаль усе артэфакты, звязаныя з традыцыяй шахтавых магіл, былі выяўленыя рабаўнікамі магіл, месца іх паходжання невядомыя, што робіць іх датаванне праблематычнымПа ацэнках Міжнароднага савета музеяў, каля 90 % гліняных фігурак паходзяць з незаконных раскопак ICOM .. Першыя буйныя не закранутыя рабаўнікамі шахтавыя магілы былі адкрыты толькі ў 1993 г. у г. Уітцілапа, штат ХаліскаWilliams, Classic period page и Danien, p. 23. Цікава адзначыць, што многія магілы былі разрабаваны яшчэ ў старажытнасці (Meighan & Nicholson, p. 42)..

Першапачаткова лічылася, што названыя знаходкі адносяцца да Дзяржавы тараскаўJudy Sund, p. 13., якая існавала адначасова з ацтэкамі. К сярэдзіне 20 ст. стала ясна, што артэфакты і пахаванні дадзенай культуры былі як мінімум на 1000 гадоў старэйшыя. Да нядаўняга часу адзінымі крыніцамі звестак пра культуру стваральнікаў шахтавых магіл былі артэфакты, здабытыя «чорнымі археолагамі» — рабаўнікамі магіл. Іменна з-за нястачы звестак вялікая выстаўка 1998 г. суправаджалася падтэкстам: «Мастацтва і археалогія невядомага мінулага»Гл. Townsend, Richard (1998). Ancient West Mexico: Art and Archaeology of the Unknown Past, Thames & Hudson.  Акрамя таго, у 4-м выданні сваёй кнігі «Мексіка: ад альмекаў да ацтэкаў» Майкл Коу піша пра «бездань нашага невуцтва аб дагістарычным мінулым дадзенай тэрыторыі», p. 56..

У цяперашні час лічыцца, што хоць шахтавыя магілы былі шырока распаўсюджаныя на згаданай тэрыторыі, рэгіён традыцыі шахтавых магіл не ўяўляў сабой адзінай культуры«Оксфардская энцыклапедыя месаамерыканскіх культур» (The Oxford Encyclopedia of Mesoamerican Cultures) адзначае, напрыклад, што «ніколі ў даіспанскую эру ні адна палітычная ці культурная супольнасць не распаўсюджвалася на ўвесь рэгіён, нават нягледзячы на тое, што пэўныя культурныя шаблоны (такія, як будаўніцтва магіл з шахтай і падземнай камерай) распаўсюджваліся на даволі вялікія тэрыторыі», Michelet p. 328. Beekman (2000, p. 393) адзначае тое ж самае.. Сярод археолагаў працягваюцца дыскусіі пра карэктнасць ужывання агульнага тэрміна «Культура шахтавых магіл» ці асобных тэрмінаў «культура Каліма», «культура Халіска», «культура Наярыт».

Да ўзнікнення Традыцыі шахтавых магіл на яе тэрыторыі існавала культура Капача, самым вядомым археалагічным помнікам якой з'яўляецца Ла-Кампана каля мексіканскага горада Каліма. Ла-Кампана працягвала выкарыстоўвацца і пазней, калі на яе тэрыторыі таксама ўзніклі пахаванні Традыцыі шахтавых магіл.

Тэўчытланская традыцыя з'яўляецца альбо нашчадкам Традыцыі шахтавых магіл, альбо нават яе сінонімам.

 Зноскі 

 Літаратура 
 American Museum of Natural History, «Mexican and Central American Virtual Hall », accessed April 2008.


 Bruhns, Karen Olsen (1994) Ancient South America, Cambridge World Archaeology series, Cambridge University Press, ISBN 978-0-521-27761-7.
 Christensen, Alexander F. (1999) «Review of Ancient West Mexico: Art and Archaeology of the Unknown Past», Ethnohistory, Vol 46, No 3, pp. 627–630.
 Coe, Michael (1994) Mexico, from the Olmecs to the Aztecs, Fourth Edition, Thames and Hudson, ISBN 0-500-27722-2.
 Coe, Michael and Dean Snow and Elizabeth Benson (1986) Atlas of Ancient America; Facts on File, New York.
 Covarrubias, Miguel (1957) Indian Art of Mexico and Central America, Alfred A. Knopf, New York.
 Crossley, Mimi, «Unknown Mexico/México Desconocido », accessed June 2008.
 Danien, Elin (2004) «On the Dilemma of a Horn: the Horned Shamans of West Mexico» in Expedition — Philadelphia, Vol 46, pp. 22–35.
 Foster, Michael (2000) Greater Mesoamerica: The Archaeology of West and Northwest Mesoamerica, University of Utah Press, ISBN 978-0-87480-655-7.
 Hosler, Dorothy (1995) The Sounds and Colors of Power: The Sacred Metallurgical Technology, The MIT Press, ISBN 978-0-262-08230-3
 Internation Council of Museums Red List, «Nayarit figures (Mexico) », accessed April 2008.
 López Mestas C., Lorenza and Jorge Ramos de la Vega (2006) Some Interpretations of the Huitzilapa Shaft Tomb", in Ancient Mesoamerica, vol. 17, pp. 271–281.
 Kan, Michael (1989) «The Pre-Columbian Art of West Mexico: Nayarit, Jalisco, Colima» in Sculpture of Ancient West Mexico, Nayarit, Jalisco, Colima, Los Angelese County Museum of Art, University of New Mexico Press, ISBN 0-8263-1175-X.
 Kappelman, Julia «Art 347L Mesoamerican Art Syllabus: West Mexico», accessed April 2008.
 Kubler, George (1984) The Art and Architecture of Ancient America: The Mexican, Maya and Andean Peoples, Pelican History of Art, Yale University Press, ISBN 0-300-05325-8.
 Meighan, Clement W.; H. B. Nicholson (1989) «The Ceramic Mortuary Offerings of Prehistoric West Mexico: an Archaeological Perspective» in Sculpture of Ancient West Mexico, Nayarit, Jalisco, Colima, Los Angelese County Museum of Art, University of New Mexico Press, ISBN 0-8263-1175-X.
 Michelet, Dominique (2000) «Western Mexico» in The Oxford Encyclopedia of Mesoamerican Cultures, David Carrasco, ed., Catherine Sifel, Marhe Imber, translators, Oxford University Press, pp. 328–333, ISBN 978-0-19-514257-0.
 Metropolitan Museum of Art, Timeline of Art History, accessed April 2008.
 Smithsonian National Museum of the American Indian (2005) Born of Clay: Ceramics from the National Museum of the American Indian, NMAI Editions, ISBN 1-933565-01-2.
 Sund, Judy (2000) «Beyond the Grave: The Twentieth-Century Afterlife of West Mexican Burial Effigies», the Art Bulletin.
 Taylor, R. E. (1970) «The Shaft Tombs of Western Mexico: Problems in the Interpretation of Religious Function in Nonhistoric Archaeological Contexts», in American Antiquity, Vol. 35, No. 2 (Apr., 1970), pp. 160–169.
 Toscano, Salvador (1946) «El Arte y la Historia del Occidente en Mexico» in Arte Precolombino del Occidente de Mexico, Salvador Toscano, Paul Kirchoff, Daniel Rubin de la Borbolla, eds., Palacio de Bellas Artes, Mexico City, pp. 9–33.
 Weigand, Phil (2001) «West Mexico Classic» in Encyclopedia of Prehistory, Vol 5, Peter Peregrine (ed), ISBN 978-0-306-46259-7.
 Williams, Eduardo «Prehispanic West México: A Mesoamerican Culture Area», Foundation for the Advancement of Mesoamerican Studies, Inc. (FAMSI), accessed April 2008.

 Спасылкі 

 Рождённые из глины. Керамика Традиции шахтовых могил Западной Мексики // Мир индейцев. 
 Загадочные мексиканские фигурки // Мир индейцев. 

Катэгорыя:Археалагічныя культуры Месаамерыкі
Катэгорыя:Гісторыя Мексікі