Лонданскае пагадненне (1915)

Ло́нданскае пагадне́нне — сакрэтны дагавор паміж Італіяй і краінамі Антанты, падпісанае ў Лондане 26 красавіка 1915 года прадстаўнікамі Італіі, Вялікабрытаніі, Францыі і Расіі. Вызначала ўмовы ўступлення Італіі ў Першую сусветную вайну.

 Умовы пагаднення 
Згодна з пагадненнем, Італія пакідала Траісты саюз і далучалася да Антанты, што ўжо было ўстаноўлена сакрэтным пагадненнем, падпісаным у Лондане 4—5 верасня 1914 года. Акрамя таго, на працягу месяца Італія павінна была абвясціць вайну Германіі і Аўстра-Венгрыі, што і было зроблена (дэкларацыя аб абвяшчэнні вайны была апублікавана 23 мая таго ж года). Наўзамен Італія прэтэндавала па заканчэнні вайны на частку зямель, якія належалі Аўстра-Венгрыі, а таксама на іншыя тэрыторыі.
справа|міні|313x313пкс|Раздзел Ціроля. Чырвоным адзначаны тэрыторыі, якія адышлі Аўстрыі.
Італіі павінны былі адысці:
 Ціроль аж да альпійскага водападзелу, што ўключае ў сябе сучасныя італьянскія правінцыі Трэнта і Бальцана (Паўднёвы Тыроль).
 Трыест.
 Гарыца і Градзішка.
 Істрыя, акрамя горада Рыека.
 Частка Унутранай Крайны.
 Паўночная Далмацыя, уключаючы Задар і большасць астравоў.
 Астравы Дадэканес.
 Горад Влёра.
 Пратэктарат над Албаніяй.
 Частка азіяцкіх і афрыканскіх калоній Германіі.
Сербскаму каралеўству былі абяцаны:
 Узбярэжжа Далмацыі паміж ракой Крка і паселішчам Стогн, уключаючы Пелешац.
 Спліт.
 Востраў Брач.
Чарнагорскаму каралеўству прызначаліся:
 Узбярэжжа Далмацыі паміж горадам Будва і паселішчам Стогн, уключаючы Дуброўнік і Котарскі заліў, але выключаючы Пелешац.
 Частка ўзбярэжжа Албаніі.
Таксама (аднак менш вызначана) Сербіі былі абяцаны:
 Боснія і Герцагавіна.
 Срэм.
 Бачка.
 Славонія.
 Частка тэрыторыі Албаніі.

Італія прапанавала і саюзнікі пагадзіліся, што пытанне пра далейшы лёс узбярэжжа Харватыі паміж Істрыяй і Задарам павінен быць урэгуляваны пасля вайны. Італія таксама настойвала на тым, што Сербія не павінна быць паведамлена аб дамоўленасцях. Аднак 4 жніўня 1915 года саюзнікі накіравалі сербскім уладам афіцыйную ноту, якая пацвярджае пасляваенныя тэрытарыяльныя прэтэнзіі Сербіі і Чарнагорыі.

Пагадненне трымалася ў таямніцы, аднак было апублікавана пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі ў Расіі (апублікавана ў газеце «Известия» ў лістападзе 1917 года).

 Лёс пагаднення пасля вайны 
На Парыжскай мірнай канферэнцыі прадстаўнікі Італіі настойвалі на вядзенні перамоваў толькі са сваімі былымі саюзнікамі, прадстаўнікамі Сербіі і Чарнагорыі, але не з прадстаўнікамі пераможанага боку, уключанымі ў склад дэлегацыі новага дзяржаўнага ўтварэння, Каралеўства сербаў, харватаў і славенцаў. Канкрэтна, італьянская дэлегацыя выказвала пратэст супраць удзелу ў канферэнцыі двух харватаў і двух славенцаў, трое з якіх былі дэпутатамі, а адзін — міністрам у аўстрыйскім кабінеце ў час вайны.

Пагадненне было анулявана ў 1919 годзе Версальскім мірным дагаворам, паколькі прэзідэнт ЗША Вудра Вільсан, падтрымліваючы патрабаванні славянскіх народаў і не прызнаючы дагавор, адхіліў прэтэнзіі Італіі на Далматыю. Раздзел Ціроля быў пацверджаны ў тым жа годзе Сен-Жэрменскім мірным дагаворам.

 Спасылкі 
 Лонданскі дагавор 1915 года

Катэгорыя:Дагаворы Францыі перыяду Трэцяй рэспублікі
Катэгорыя:Дагаворы паводле алфавіта
Катэгорыя:Міжнародныя дагаворы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Міжнародныя дагаворы Італіі
Катэгорыя:Міжнародныя дагаворы Расійскай імперыі
Катэгорыя:Міжнародныя дагаворы Першай сусветнай вайны
Катэгорыя:Югаславія
Катэгорыя:Красавік 1915 года
Катэгорыя:Антанта