Прыродаахоўныя зоны Арменіі

Прыродаахоўныя тэрыторыі Арменіі складаюць 374 000 гектараў, што складае больш 12 % яе тэрыторыі. На 2011 год тэрыторыі Арменіі знаходзяцца 3 запаведнікі, 4 нацыянальныя паркі, 27 заказнікаўКавказский Узел | В Армении будут созданы два новых заповедникаPlusNinety.ru — Природоохранные территории Армении :: Crop Wild Relatives in Armenia :: .

Тут ахоўваюцца 60 % відавага складу флоры і фаўны Арменіі. Ахаваныя
тэрыторыі сушы складаюць каля 6 % тэрыторыі рэспублікі, што вельмі недастатковае
для краіны з такім багатым біялагічным і ландшафтным разнастайнасцямі і
схільнай моцнаму антрапагенаваму ціску. Адменна ахаваныя прыродныя
тэрыторыі, з выняткам нацыянальнага парка «Севан», галоўным чынам, ахапляюць лясныя
ландшафты.

Сістэма адменна ахаваных прыродных тэрыторый Арменіі пачала фармавацца з 1958 года. Паводле закона «Пра адменна ахаваныя прыродныя тэрыторыі» (1991), у рэспубліцы
адменна ахаваныя прыродныя тэрыторыі маюць статус дзяржаўных запаведнікаў, нацыянальных паркаў, заказнікаў і помнікаў прыроды.

 Запаведнікі 
Паводле дзейнага прыродаахоўнаму заканадаўству Арменіі,
«Дзяржаўны запаведнік — гэта ўяўляючая экалагічную, навуковую, гісторыка-
культурную каштоўнасць і нададзеная эстэтычнымі якасцямі асаблівая прыродаахоўная
тэрыторыя, дзе працэсы развіцця прыроднага асяроддзя працякаюць без непасрэднага
ўмяшання чалавека». У запаведніках дзейнасць чалавека абмяжоўваецца толькі
навуковымі даследаваннямі.

 Хасроўскі запаведнік 

Гісторыя абвяшчае, што яшчэ ў IV стагоддзе цар Хасроў II абвясціў паўднёва-заходнія схілы Гегамскага сугор’і запаведнымі. Тут па яго ўказе быў створаны штучны лес. На працягу стагоддзяў Хасроўскі запаведнік з’яўляўся месцам палявання для шляхты, жывёлы прывозіліся і разводзіліся ў запаведніку з рэгіёнаў Блізкага Усходу, галоўным чынам з Персіі.

У 1958 годзе лясы Хасрова, што складаліся з 8 асобных тэрыторый, былі афіцыйна абвешчаны адзіным запаведнікам. Хароўскі запаведнік знаходзіцца да паўднёвага ўсходу ад Ерэвана, у паўднёва-заходняй частцы Гегамскага вулканічнага сугор’я, у басейнах рэк Азат і Веды. Запаведнік знаходзіцца на паўночным усходзе вобласці Арарат, на вышыні 1400—2250 метраў над роўнем мора; займае плошча 29196 га, з якіх 9000 пакрыты лясамі. Запаведнік мае даволі складаны рэльеф з дзіўнымі краявідамі.

У запаведніку багатая флора. Тут расце больш 1800 відаў раслін, 156 з якіх лічацца рэдкімі, 146 — лічацца ў Чырвонай кнізе Арменіі. Фаўна размаітая: сярод насельнікаў больш 30 відаў паўзуноў, 142 відаў птушак, 55 відаў сысуноў. Таксама сустракаецца мноства відаў амфібій, павукападобных і г.д. У наш час Хасроўскі запаведнік з’яўляецца месцам рассялення .

 Шыкахогскі запаведнік 

Шыкахогскі запаведнік мясцуецца на крайнім поўдні краіны, у Сюнікскай вобласці, на паўночных схілах Мегрынскага хрыбта. Клімат тут цёплы і вільготны. Плошча — каля 10000 га.

Тут сустракаецца больш 1000 відаў раслін. Захаваліся рэдкія віды папарацей, такія як  і . Запаведнік з’яўляецца месцам вырастання для многіх знікаючых відаў раслін: , , , ,  і інш.

Запаведнік мясцуецца на вышыні ад 1000 да 3000 метраў над роўнем мора. У нізінных раёнах сустракаюцца: , , , , , , ; ёсць цісавыя гаі. Да вышыні 2200 м распасціраюцца дубова-грабавыя лясы, для абароны якіх і быў створаны запаведнік у 1958 годзе; да 2600 м — змяшаныя супольнасці бярозы, рабіны і ядлоўца, а ў самым верхнім поясе — альпійскія лугі.

У запаведніку сустракаюцца розныя віды змеяў: , ,  і інш. Шыкахогскі запаведнік з’яўляецца асноўным месцам рассялення  у Арменіі. Тут таксама жывуць: , , , , ,  і інш. Сустракаецца мноства птушак: , , , , , совы і іншыя.

 Эрэбунійскі запаведнік 


Эребунійскі запаведнік мясцуецца недалёка ад Ерэвана, у цэнтральнай частцы Вахіябердскага хрыбта, паміж селамі Шарбулах і Гехадыр, на чырвоных глінах. Быў створаны ў 1981 годзе; займае плошча каля 90 га. На тэрыторыі запаведніка пераважна растуць дзікія метлюжковыя віды, што існавалі тут больш мільёна гадоў: ,  і , , , , , , , ,  і  і многія іншыя віды. Усяго тут расце каля 300 відаў раслін. Сустракаецца шмат рэдкіх відаў жукоў, 9 відаў змей і яшчарак, трохі амфібій, лісы, ваўкі, барсукі, куніцы і каля 50 відаў птушак.

Мне даводзілася вывучаць шматлікія краіны, якія прынята лічыць старажытнымі земляробскімі, аднак багацейшай, цікавейшай мясцовасці, чым Шарбулах, цяжка знайсціЭребунийский заповедник 

 Нацыянальныя паркі 

 Дыліжанскі нацыянальны парк 

Дыліжанскі нацыянальны парк заснаваны ў 1958 годзе для абароны букавых і дубовых лясоў, хвой, цісавых гаёў і горных азёр (азёры Парз і Гош); займае плошча 27995 га.

У Дыліжанскім парку расце больш 1000 відаў раслін, найболей пашыранымі з'яўляюцца іберыйскі дуб, бук усходні, розныя віды граба, а таксама ясень, некаторыя віды ліпы, клёна і іншыя. Некаторыя расліны, прыкладам, зорка, розныя архідэі, рабчык і іншыя, улучаны ў Чырвоную кнігу Арменіі.

 Севанскі нацыянальны парк 

Севан з'яўляецца другім па запасах прэсных вод горным возерам у свеце (саступае Тытыкацы) — знаходзіцца на вышыні 1900 метраў над узроўнем мора.

Нацыянальны парк быў створаны ў 1978 годзе для абароны возера Севан і прылеглых раёнаў. Яго плошча, улучаючы буферную зону, складае 150100 га, 125300 га з якіх займае возера і гэты лік няўхільна расце на працягу апошніх гадоў — штогод узровень вады падымаецца на 30-40 см.

 Нацыянальны парк Возера Арпу 
Створаны ў 2010 годзе на крайнім паўночным захадзе Арменіі, у вобласці Шырак дзеля захавання натуральных помнікаў прыроды, шматстатнасці ландшафту і біялагічнага асяроддзя ракі Ахуран, азёр Арпу і Арденис, экасістэм альпійскіх і паплавоў, змесцаваных паміж усходняй часткай горнай грады Егнахага і паўднёва-заходняй часткай Джавахкской горнай грады. Вышыня над узроўнем мора вагаецца ад 2000 метраў у даліне да 3000 у горах. Тут самы суровы клімат ва ўсім рэгіёне: узімку маразы дасягаюць адзнакі -50 °C, шугавеі ператвараюць акругу ў снежную пустыню.

 Нацыянальны парк Арэвік 
Знаходзіцца на крайнім поўдні Арменіі, у Сюнікскай вобласці, на тэрыторыі паўднёвага адгор'я Мегрынскага хрыбта, у басейнах рэк Мегры, Шванідзор і Нювадзі на плошчы больш 34400 га. Створаны ў 2010 годзе для захавання экасістэмы рэгіёна (шырокалісцевых лясоў, паўпустынь, горных стэпаў, ядлаўцовых рэдкалессяў, альпійскіх і субальпійскіх лугоў), рэдкіх і знікаючых відаў жывёл.

Катэгорыя:Геаграфія Арменіі
Катэгорыя:Славутасці Арменіі