Бадарыйская культура

Бадарыйская культура (або культура Бадары) — археалагічная культура развітога неаліту, якая датуецца 4500-3250 г. да н. э. у паўдневым ЕгіпцеБСЭ.. Атрымала назву па паселішчы Эль-Бадары ў правінцыі Асьют (Егіпет), каля якога яна была адкрыта ў пачатку XX стагоддзя.

 Паселішчы і пахаванні 
Выяўлена каля 40 паселішчаў і 600 магіл. Сярод шматлікіх бадарыйскіх магіл няма ні адной, якая настолькі рэзка вылучалася б па свайму ладу і асартыменту пахавальных рэчаў, каб у ей можна было бачыць пахаванне правадыра або прадстаўніка шляхты. Звяртае на сябе ўвагу такі цікаўны факт: у адной частцы бадарыйскіх могілак ляжалі толькі мужчыны, тады як у іншых яго частках былі пахаваныя і мужчыны і жанчыны. Вельмі верагодна, што ў такім размеркаванні магіл знайшло свой выраз характэрнае для радавога ладу проціпастаўленне жанатых мужчын нежанатым, якія звычайна жылі сваім адасобленай жыццём. Жыллё будавалі з дубцоў, абмазаных цэглай, сырца, цыновак. Захаваліся муміі высокай ступені захаванасці (гл. гебелейнскія муміі).

 Гаспадарка 
Эканоміка засноўвалася на матыкавым земляробстве, рыбалоўстве і жывелагадоўлі. Сярод прылад працы былі аднабаковыя скрабкі, прабойнікі, сякеры, двухбаковыя сярпы і наканечнікі стрэл. Шырока выкарыстоўвалася слановая костка (грабяні, лыжкі і інш.). У пахаваннях знойдзены астанкі буйной жывёлы, сабак і авечак. У ежу ўжываліся такія травы, як полба, ячмень, сачавіца і клубні.

 Кераміка 
справа|міні|171x171пкс|Кераміка Бадары. Лейпцыгскі музей 
Найбольш характэрнай прыкметай культуры з'яўляецца г. зв. бадарыйская кераміка — ярка-чырвоная, з чорнай акантоўкай зверху. Па стылі кераміка мае найбольшае падабенства з керамікай тасійскай культуры.

 Паходжанне 
У бадарыйскай культуры мяркуецца некалькі крыніц, з якіх найбольш значнай лічацца прышэльцы з Заходняй Сахары. Відаць, бадарыйская культура існавала далёка за межамі наваколля Эль-Бадары, паколькі падобныя археалагічныя знаходкі, выяўленыя на поўдзень ад населеных пунктаў Махгар-Дэндэра, Армант, Элькаб і Нехен («Гіеракаполіс» у грэчаскіх крыніцах), а таксама на ўсход ад Вадзі-Хамамат.

Савецкія навукоўцы Інстытута гісторыі прыродазнаўства і тэхнікі АН СССР лічыліВсеобщая история химии , што
 а) бадарыйцы мігравалі з Азіі
 б) менавіта бадарыйцы магчыма першымі прынеслі ў Егіпет першыя веды хіміка-практычнага характару (для металургіі), а таксама прадметы з медзі, паколькі ў іх пахаваннях знойдзены некалькі пацерак са згорнутай вузкай меднай палоскі і іголкі для замацавання пахавальных кілімкоў.

 Антрапалогія 
справа|міні|242x242пкс|Фігурка жанчыны Бадары. Разьба па косці бегемота, каля 4000 да н. э., Брытанскі музей. 
Антрапалагічныя даследаванні шматлікіх і добра захаваных бадарыйскіх чэрапаў паказалі, што ў расавым дачыненні бадарыйцы былі гібрыднай расай, аднак са значнай перавагай негроідных элементаў, характэрных для паўднева- або цэнтральнаафрыканскай подрасы (з падоўжанай формай чэрапаў)http://www.homestead.com/wysinger/badari.pdf. Шэраг прыкмет былі расцэненыя як прыкметы ведоіднай расы і нават быў вылучаны адмысловы бадарыйскі тып ведоіднай расы, але хутчэй можна выказаць здагадку, што бадарыйцы прадстаўлялі нубійскую групуО расах Древнего Египта и Нубии.

 Знікненне 
Папярэднічала Амрацкай культуры (або культура Негада I)БСЭ., якая існавала на поўнач ад сучаснага Луксора прыкладна да 3000 г. да н. э., прычым шэраг даследчыкаў аб'ядноўваюць культуры Бадары і Накада ў адну, з прычыны іх высокага падабенства адна з адной.

 Мастацкая літаратура 
У гумарыстычнай фантастычнай аповесці П. Буля «Бясконцая ноч» Бадары паказваецца як надзвычай развітая культура, прадстаўнікі якой нібыта вынайшлі машыну часу, аднак пазней дэградавалі, змяшаўшыся з прышэльцамі з будучыні, і далі пачатак сучасным людзям.

 Зноскі 

 Спасылкі 
 Першыя земляробы ў даліне Ніла
 Badarian Ўрад Religious and Evolution 
 The Journal of History African
Катэгорыя:Археалагічныя культуры Афрыкі
Катэгорыя:Археалогія ў Егіпце
Катэгорыя:Дагістарычная Афрыка
Катэгорыя:Неаліт Афрыкі