Агульная цыркуляцыя атмасферы

Агульная цыркуляцыя атмасферы (атмасферная цыркуляцыя) — планетарная сістэма паветраных плыняў над зямной паверхняй (у трапасферы сюды адносяцца пасаты, мусоны і паветраныя плыні, звязаныя з цыклонамі і антыцыклонамі)
. Стварае ў асноўным рэжым ветруГеография почв: руководство для проведения практических занятий: Учебное пособие / Отв. ред. И. С. Урусевская — М.: МАКС Пресс, 2009. — 156 с. (стр. 13—14). З пераносам паветраных мас агульнай цыркуляцыяй звязаны глабальны перанос цяпла і вільгаці.

 Прычыны і характар 
Існаванне цыркуляцыі атмасферы абумоўлена неаднародным размеркаваннем атмасфернага ціску, выкліканым уплывам неаднолькавага награвання зямной паверхні на розных шыротах, а таксама над мацерыкамі і акіянаміГеография почв: руководство для проведения практических занятий: Учебное пособие / Отв. ред. И. С. Урусевская — М.: МАКС Пресс, 2009. — 156 с. (стр. 13—14). Нераўнамернае размеркаванне цяпла ў атмасферы прыводзіць да нераўнамернага размеркавання атмасфернага ціску, а ад размеркавання ціску залежыць рух паветра, або паветраныя плыні.

На характар руху паветра адносна зямной паверхні важны ўплыў аказвае той факт, што рух гэты адбываецца на Зямлі, якая верціцца. У ніжніх пластах атмасферы на рух паветра таксама ўплывае трэнне. Рух паветра адносна зямной паверхні называюць ветрам, усю сістэму паветраных плыняў на Зямлі — агульнай цыркуляцыяй атмасферы. Віхравыя рухі буйнога маштабу — цыклоны і антыцыклоны, якія пастаянна ўзнікаюць у атмасферы, робяць гэтую сістэму асабліва складанай.

З перасоўваннямі паветра ў працэсе агульнай цыркуляцыі звязаны асноўныя змены надвор'я: паветраныя масы, перамяшчаючыся з адных абласцей Зямлі ў іншыя, прыносяць з сабой новыя ўмовы тэмпературы, вільготнасці, воблачнасці і інш.

Акрамя агульнай цыркуляцыі атмасферы, існуюць мясцовыя цыркуляцыі: брызы, горна-далінныя вятры і інш.; узнікаюць таксама моцныя віхуры малога маштабу — смерчы, тромбы.

Вецер выклікае хваляванне водных паверхняў, многія акіянічныя плыні, дрэйф льдоў; ён з'яўляецца важным фактарам эрозіі і рельефаўтварэння.

 Літаратура 
 Цыркуляцыя атмасферы — артыкул з Вялікай савецкай энцыклапедыі (3-е выданне). Архівавана з крыніцы 10 мая 2013

 Спасылкі 

 Цыркуляцыя атмасферы // «Энцыклапедыя Кругосвет».

Катэгорыя:Атмасфера Зямлі
Катэгорыя:Клімат