Ватыканскі сакрэтны архіў

Ватыканскі сакрэтны архіў () — збор архіўных дакументаў у Ватыкане ад сярэднявечча да нашых дзён. «Сакрэтным» архіў завецца таму, што з'яўляецца прыватным архівам Папы і абмежаваны для наведвання. Агульная працягласць стэлажоў з дакументамі 85 км, 40 з якіх, па неправераных дадзеных, з'яўляюцца найбольшым і найдакладнейшым зборам акультнай літаратуры ў свецеSecret Archives Accessible Online//Zenit News Agency .

 Гісторыя 
Гісторыя збораў архіва пачалася значна раней, аднак афіцыйна архіў заснаваны ў 1610 пры папе Паўлу V, які адлучыў архіў ад Ватыканскай бібліятэкі. Напалеон вывез з Ватыкана значную частку папскіх архіўных дакументаў у ФранцыюПрозорова В.Б. "Lux in arcana - секретные архивы Ватикана". Размышления о документальном наследии, представленном на выставке в Риме // Вестник архивиста. - 2013. - № 2 (122). - С. 302. Аднак у 1816 годзе вялікая частка дакументаў была вернутая прадстаўнікам Святога прастола. У Парыжы засталася невялікая частка архіўных дакументаў (падатковыя, папскія булы і да т.п.), якія прадстаўнікі папы не сталі брацьПрозорова В.Б. "Lux in arcana - секретные архивы Ватикана". Размышления о документальном наследии, представленном на выставке в Риме // Вестник архивиста. - 2013. - № 2 (122). - С. 303. У 1920 годзе Святы прастол прасіў вярнуць пакінутыя дакументы, але Францыя запытала ў замен некалькі дакументаў па яе гісторыі з архіва Ватыкана і пагадненне не адбылося.

 Адкрыццё архіваў 
Упершыню для навукоўцаў архіў Паўла V быў адкрыты ў 1881 годзе па ініцыятыве папы Ільва XIII. Пій XI у 1924 годзе адкрыў доступ да дакументаў да 1846-га года (скон Рыгора XVI), Пій XII падрыхтаваў адкрыццё дакументаў Пія IX (1846—1878), здзейсненае ў 1966 годзе Паўлам VI. Пры Яну Паўлу II у 1978 годзе былі адкрыты архівы пантыфіката Ільва XIII (1878—1903), у 1985 годзе — Пія X (1903—1914) і Бенедыкта XV (1914—1922), напачатку 2006 года матэрыялы пантыфіката Пія XI (1922—1939).

 Фонды 
У XX стагоддзі да архіва былі далучаны архівы кангрэгацый, Апостальскага палаца, Першага Ватыканскага Сабора, Другога Ватыканскага Сабора (у 2000 годзе). У фондах у тым ліку знаходзіцца ліставанне курыі з папскімі нунцыямі і замежнымі дварамі. Збор падзелены на некалькі аддзяленняў:
 Збор Курыі
 Збор архіваў папскіх прадстаўнікоў
 Збор архіваў асобных сем'яў і прыватных асоб
 Збор Ватыканскіх сабораў
 Збор ордэнаў, манастыроў, абацтваў

Фонды Сакрэтнага архіва складаюць 630 розных архіваў, усяго каля 35 тысяч тамоўEINLEITUNG . Знамянальныя манускрыпты, што захоўваюцца ў архіве:
 Лісты Мікеланджэла;
 Ліст Генрыха VIII з просьбай ануляваць яго шлюб;
 Дыктат папы (Dictatus рарае);

 Доступ да архіваў 
Без абмежавання доступу для наведнікаў прадстаўлены акты да смерці папы Пія XI (люты 1939 года)Access and Consultation | Sito ufficiale dell’Archivio Segreto Vaticano — Città del Vaticano . У Ватыканскім сакрэтным архіве штогод працуюць каля 1500 навукоўцаў з усіх краін светуВатиканская библиотека и Секретный архив.

 Літаратура 
 Rossi, Fabrizio. Der Vatikan. Politik und Organisation. C.H. Beck Verlag, Munchen, 2004.

 Спасылкі 
 Афіцыйны сайт Сакрэтнага архіва

Катэгорыя:Архівы
Катэгорыя:Ватыканская апостальская бібліятэка
Катэгорыя:Рымская курыя