Петр Попавіч Пецыя

Петр Попавіч Пецыя (1826—1875) нарадзіўся ў сяле Бушавіч у Крупскай. Бацькі: Пётр і Ільінка. Усё сваё жыццё правёў у Кастайніцы (сучасная Рэспубліка Сербская).

 Біяграфія 
Петр — адзін з тых хто навучыўся чытаць і пісаць, і да таго ж ён гаварыў на сербскай і турэцкай мовах. Не прызнаючы Асманскага кіравання, ён на 22 год свайго жыцця стаў парушаць Асманскія законы, і з тых часоў, да канца жыцця актыўна змагаўся супраць туркаў на Балканах. Восенню 1858 разам з хайдучскім харамбашам Петрам Гарача са Стрыгава ўзначаліў паўстанне і перад Кастайницей вырыў роў вядомы як Пециин Ров. Да атрадаў Петра далучыліся мясцовыя людзі, і непадалёк адбыўся бязлітасны бой паміж туркамі і паўстанцамі. Пасля доўгага і цяжкага змагання туркі змаглі прагнаць сілы паўстанцаў праз раку Уна ў Кастайніцы, дзе большасць паўстанцаў была перададзена ў рукі аўстрыйскіх войскаў. Пецыя і Гарача разам з прыкладна 300 паўстанцамі вярнуліся назад на поле бою і нанеслі магутны ўдар па ворагу, так што туркі беглі ў Пастирево. Гэта паўстанне вядома як Кастайніцкае ці Кнешпальскае паўстанне.

Пасля гэтага паўстання туркі двойчы злавілі Пецыю. У Канстанцінопалі ён быў прысуджаны да смяротнага пакарання, кара павінна была здзейснена на радзіме, таму што там ён здзейсніў шмат зла. Па шляху ў свой родны горад Пецыя бег ад туркаў у Крагуевац, дзе ён застаўся і стаў ахоўнікам ліцейнай вытворчасці. Там ён заставаўся да паўстання ў Босніі 1875 года. Ён далучыўся да паўстанцаў і ўжо 28 жніўня браў удзел у бітве каля вёскі Гашыца. У гэты дзень Петр ізноў быў у правадыром паўстанцаў перамоглых туркаў. Але неўзабаве пасля гэтага, па паданні, туркі заспелі паўстанцаў знянацку, і пасля доўгага і інтэнсіўнага бою многія паўстанцы беглі ў Прасару, а пяцьдзясят з іх спецыяй прыйшлі на бераг Савы каб ваяваць.

Пасля новай бітвы, якую сербы таксама прайгралі, паўстанцы здолелі дастаць лодку і пераправіцца праз раку, але без хованкі над галавой, амаль усё памерлі ад турэцкіх снарадаў. Толькі Пецыя і двое мужчын засталіся ў жывых, але Петр, мужны духам, не стаў уцякаць, выйшаў на паляну, і сказаў, туркам: Вось туркі, ведайце, Пецыя не забіты, ён усё яшчэ жывы, і неўзабаве будзе помсціць. У гэты момант яго прыстрэлілі. Гэта было 29 жніўня 1875 года. Мёртвага Петра з сябрамі і іншымі героямі пахавай у вёсцы Ябланац ніжэй Ясенаваца, а праз дзесяць гадоў пасля яго смерці косткі Пецыі былі перанесены і захоўваюцца ў манастыры Маштаніца каля Казары.

 Спасылкі 
 Историческая библиотека: Петр Попович Пеция