Каарэл Ірд

Ка́арэл Ірд (; , , Ліфляндская губерня, Расійская імперыя — , Вільяндзі, Эстонская ССР, СССР) — эстонскі савецкі , , , . Народны артыст Эстоніі (1958), Народны артыст  СССР (1970), Герой Сацыялістычнай Працы (1984). Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Эстоніі (1947) і Дзяржаўнай прэміі СССР (1967).

 Біяграфія 
Каарэл Ірд нарадзіўся  года ў Рызе (цяпер у Латвіі).

З 1932 года выступаў на сцэне тэатра «Эндла» ў Пярну. У 1932—1934 гадах акцёр і мастак-дэкаратар Рабочага тэатра ў Пярну. У 1934—1936 гадах вучыўся ў студыі драматычнага мастацтва ў Тарту, якую так і не скончыў.

У 1937—1939 гадах акцёр і рэжысёр Рабочага тэатра ў Тарту.
У 1939—1940 гадах спявак хору, у 1940—1941, 1944—1948, 1949—1950 і 1955—1986 гадах мастацкі кіраўнік і галоўны рэжысёр Дзяржаўнага акадэмічнага тэатра Эстонскай ССР «Ванемуйнэ» ў Тарту, які аб’ядноўваў усе жанры сцэнічнага мастацтва — оперу, драму, аперэту і балет. З 1940 года член УКП(б).

З пачаткам вайны ўступіў у знішчальны батальён, затым працаваў у эстонскіх мастацкіх ансамблях у Яраслаўлі.

У 1948—1949 гадах старшыня Камітэта па справах мастацтваў пры Савеце міністраў Эстонскай ССРKaarel Ird — Vikipeedia, vaba entsüklopeedia. У 1950—1952 гадах не працаваў у тэатры.

У 1952—1955 гадах мастацкі кіраўнік і галоўны рэжысёр Драматычнага тэатра імя Л. Койдулы (цяпер — тэатр «Эндла») у Пярну. З 1961 года арганізатар, кіраўнік і педагог тэатральнай студыі пры тэатры «Ванемуйнэ».

Дэпутат Вярхоўнага Савета Эстонскай ССР 6—7 (1963—1970) і 10 скліканняў (1980—1984). З 1976 года член ЦК КП Эстонскай ССР. У 1976—1982 гадах старшыня упраўлення Тэатральнага саюза Эстонскай ССР.

Памёр 25 снежня 1986 года ў псіхіятрычнай бальніцыМы добрых грамадзян забавім… — Каарэл Ірд ў Вільяндзі. Пахаваны на могілкі Раадзі ў Тарту.

 Творчасць 
Сярод пастановак у тэатры «Ванемуйнэ»: оперы «Агні помсты» Э. Капа (1945), «Бераг бур» Г. Эрнесакса (1958), «Заручыны ў манастыры» С. Пракоф’ева (1962), «Кацярына Ізмайлава» Д. Шастаковіча і «Лебядзіны палёт» В. Торміса (1966), «Джоні з Гвіяны» А. Буша (1969), «Піквікскі клуб» Р. Шантыра (1978); драматычныя спектаклі: «Мяшчане» (1946), «Ягор Булычоў і іншыя» (1950) М. Горкага, «Венецыянскі купец» (1958), «Карыялан» (1964) У. Шэкспіра, «Жыццё Галілея» (1961), «Швейк у другой сусветнай вайне» (1967) Б. Брэхта, «Дзікі і капітан» Ю. Смуўла (1965), «Сумленне» Э. Ранета. Пастаноўкі вылучалі глыбіня трактоўкі і сцэнічных вобразаў, арыгінальнае вырашэнне масавых сцэн. Сярод роляў: Ральф («Жыццё ў Цытадэлі» А. Якабсана), Хігінс («Пігмаліён» Б. Шоу), Трыгорын («Чайка» А. Чэхава), Пратасаў («Жывы труп» Л. Талстога).

 Літаратура 


 Спасылкі 



Катэгорыя:Лаўрэаты Дзяржаўнай прэміі Эстонскай ССР
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета Эстонскай ССР
Катэгорыя:Постаці тэатра «Ванемуйнэ»
Катэгорыя:Заслужаныя артысты Эстонскай ССР
Катэгорыя:Народныя артысты Эстонскай ССР
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Тарту
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы Эстоніі
Катэгорыя:Грамадскія дзеячы СССР
Катэгорыя:Пахаваныя на могілках Раадзі