Карл Менгер

Карл Ме́нгер (; 23 лютага 1840, Нёй-Сандэц, Галіцыя, Аўстрыйская імперыя (цяпер Новы-Сонч, Польшча) — 27 лютага 1921, Вена, Аўстрыя) — аўстрыйскі эканаміст, заснавальнік аўстрыйскай школы.

 Біяграфія 
Нарадзіўся ў невялікім горадзе Галіцыі, якая тады ўваходзіла ў склад Аўстрыйскай імперыі. Бацька Антон Менгер працаваў юрыстам, а маці Караліна была дачкой багатага купца з Багеміі. У Карла было два браты, якія таксама сталі вядомымі. Старэйшы  стаў палітыкам, а малодшы Антон — юрыстам. Дзіцячыя гады Менгер правёў у сельскай мясцовасці Заходняй Галіцыі, у якой працягвалі існаваць феадальныя адносіны.

Карл Менгер вывучаў юрыспрудэнцыю ў Венскім і Пражскім універсітэтах, а затым у 1867 годзе заняўся эканамічнай тэорыяй. Абараніў доктарскую дысертацыю ў Ягелонскім універсітэце ў Кракаве. У 1871 годзе апублікаваў «Асновы палітычнай эканоміі» () — кнігу, якая прынесла яму вядомасць і стала асновай для фарміравання аўстрыйскай эканамічнай школы. У 1873 годзе становіцца прафесарам Венскага ўніверсітэта, дзе ён выкладаў на працягу 30 гадоў, да 1903 года. Ф. А. фон Хаек сцвярджае, што «копіі яго лекцый па дзяржаўных фінансах студэнты спрабавалі знайсці для падрыхтоўкі да экзаменаў яшчэ праз дваццаць гадоў пасля яго адстаўкі».

У 1876—1878 гадах з'яўляўся настаўнікам спадчынніка аўстрыйскага прастола кронпрынца Рудольфа, які пазней скончыў самагубствам (суправаджаў яго ў падарожжах па Еўропе, якія ўключалі наведванне Англіі, Шатландыі, Ірландыі, Францыі і Германіі). У 1879 годзе стаў загадчыкам кафедрай палітэканоміі ў Вене. У наступныя гады, акрамя навуковай дзейнасці ўдзельнічаў у рэфармаванні дзяржаўнай грашовай сістэмы. Быў прызначаны членам Верхняй палаты парламента Аўстра-Венгерскай імперыі.

Перадаўшы кафедру свайму вучню Фрыдрыху фон Візеру, Менгер засяродзіўся на навуковай працы. Памёр у 1921 годзе, так і не паспеўшы завяршыць запланаванае другое выданне «Асноў палітычнай эканоміі». Складзеная з рукапісаў кніга была апублікавана яго сынам у 1923 годзе.

Сын Карла Менгера, таксама Карл, атрымаў вядомасць як матэматык, імем якога названа тэарэма Менгера.

 Навуковая дзейнасць 
У цэнтр канцэпцыі ставіў індывіда, яго патрэбнасці і сродкі іх задавальнення лічыў зыходным пунктам даследавання. У сферы размеркавання развіў ідэі, якія ляглі ў аснову тэорыі стаўлення. Лічыў, што каштоўнасць сродкаў вытворасці вызначаецца меркаванай каштоўнасцю спажывецкага прадукту; прапанаваў спосаб вызначэння ўкладу, які робіць кожны з фактараў вытворасці . Асноўная праца «Асновы палітычнай эканоміі» (1871).

 Крыніцы  

 Літаратура 

 Спіс твораў 


 Бібліяграфія 




 Кубедду Р. Политическая философия австрийской школы: К. Менгер, Л. Мизес, Ф. Хайек / пер. с англ. — М.: ИРИСЭН, Мысль; Челябинск: Социум, 2008. — 406 с. — ISBN 978-5-91066-025-4, ISBN 978-5-91603-009-9.






 Salerno J. T. Biography of Carl Menger: The Founder of the Austrian School (1840—1921) // The Ludwig von Mises Institute web-site.  — 19.05.2010.

 Спасылкі 

Катэгорыя:Выпускнікі Ягелонскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Эканамісты аўстрыйскай школы
Катэгорыя:Дзеячы лібералізму
Катэгорыя:Пахаваныя на Цэнтральных могілках Вены