Каза (гульня)

«Каза́», «казёл» — гульня-паказ і маска-персанаж у старажытным усходне-славянскім народным калядным абрадзе. Звязаны з традыцыяй земляробчых святкаванняў зімовага сонцавароту. На Беларусі вядома ўсюды, найб пашыраны на Палессі.
міні|злева|Маска казы ў Дзяржаўным музеі гісторыі тэатральнай і музычнай культуры Рэспублікі Беларусь
Здольнага да імправізацыі выканаўцу ролі «казы» апраналі ў вывернуты кажух, надзявалі маску (яе магла замяняць шапка з аўчыны). Галаву маскі выразалі з дрэва і абшывалі аўчынай, да яе прымацоўвалі рогі (іх рабілі з лазы ці скруткаў саломы), вушы (часам са сталовых лыжак); ніжняя сківіца з барадой з лёну была рухомай. Вядома «козы» і ў выглядзе вялікай лялькі на кіі. У абходны гурт на чале з «дзедам»-павадыром (яго прыбіралі таксама ў вывернуты кажух або рыззё, на спіне рабілі горб, надзявалі маску з бяросты, прыладжвалі бараду з лёну) уваходзілі адпаведна апранутыя «маладзіца», «афіцэр», «немец», «цыган», а таксама «песельнікі», музыка, механоша. Гурт спяваў спецыяльна прымеркаваную песню, «каза» іншы раз імітавала яе сюжэт, прыкідвалася мёртвай (сімвал памірання і адраджэння прыроды).

 Літаратура 


Катэгорыя:Беларускія абрады і звычаі