Траецкая царква «Куліч і Пасха»

Траецкая царква «Куліч і Пасха» () — дзеючая праваслаўная царква у Санкт-Пецярбургу, размешчаная па адрасе праспект Абухаўскай Абароны, д. 235. Пабудавана ў стылі рускага класіцызму. Поўная назва — Царква Святой Тройцы Жываначальнай, вядомая таксама пад назвай «Куліч і Пасха», якая дадзена ёй па архітэктурнаму рашэнню — ансамбль царквы выкананы ў форме велікодных страў —  і .

 Гісторыя 
Траецкая царква была пабудавана у 1785—1790 годзе, архітэктар — М. А. Львоў)

Ідэя надаць пабудове форму куліча і пасхі належыць не архітэктару, а заказчыку будаўніцтва генерал-пракурору А. А. Вяземскаму, уладальніку , месца ўзвядзення царквы.

У гэтай царкве хрысцілі будучага адмірала А. В. Калчака. Дакумент аб яго нараджэнні сведчыць:
 …у метрычнай 1874 кнізе Траецкай царквы с. Аляксандраўскага Санкт-Пецярбургскага павета пад № 50 паказана:

 Марской артылерыі ў штабс-капітана Васіля Іванавіча Калчака і законнай жонкі яго Вольгі Ільінічны Калчак, абодвух праваслаўных і першашлюбных, сын Аляксандр нарадзіўся 4 лістапада, а ахрышчаны 15 снежня 1874 г. Хроснымі яго былі: штабс-капітан марскі Аляксандр Іванавіч Калчак і ўдава калежскага сакратара Дар’я Піліпаўна Іванова. 

 Царква ў савецкі час 
Царква была адным з нямногіх храмаў Ленінграда, які доўгі час функцыянаваў у савецкі час. 10 кастрычніка 1937 года яе настаяцель протаіерэй Леанід Дыяканаў быў арыштаваны і 5 снежня расстраляныДьяконов Леонид Васильевич . У сакавіку 1938 царква была зачынена і стала выкарыстоўвацца пад клуб. Пры гэтым усё яе ўбранне было знішчана; у тым ліку бясследна знік абраз Святой Тройцы, які быў на працягу многіх гадоў галоўнай святыняй храма (гэты абраз быў ахвяраваны сялянамі сяла Аляксандраўскае ў 1824 годзе). Праз восем гадоў, 17 красавіка 1946 года, царква зноў адкрылася для набажэнстваў. Урачыстае асвячэнне храма здзейсніў 1 чэрвеня мітрапаліт Ленінградскі і Наўгародскі .

 Сучаснасць 

Храм адносіцца да Санкт-Пецярбургскай епархіі Рускай праваслаўнай царквы, з’яўляецца цэнтрам Неўскай добрапрыстойнай акругі. Настаяцель — протаіерэй Віктар Андрэевіч Голубеў.

Усе святыні, якія цяпер захоўваюцца ў царкве, сабраны з іншых храмаў. Так, сіні з золатам іканастас сярэдзіны XVIII стагоддзя быў перададзены з Дабравешчанскай царквы на Васільеўскім востраве, з ў імя Зачацця Іаана Прадцечы, які знаходзіўся на хорах гэтай царквы.

У цяперашні час у храме знаходзіцца асабліва шанаваны вобраз Божай Маці «Усіх Тужлівых Радасць», які быў перанесены 14 чэрвеня 1946 года са Спаса-Праабражэнскага сабора.

Абраз Свяціцеля Мікалая Цудатворца, таксама асабліва шанаваны, які знаходзіцца на левым клірасе, раней захоўваўся ў Мікольскай могілкавай царкве горада Колпіна і быў перададзены ў храм у снежні 1947 года жыхаркамі Колпіна сёстрамі Піскаровымі, у якіх ён захоўваўся ў гады вайны.

У 2011 годзе, без ўзгаднення з , у ахоўнай зоне храма — помніка федэральнага значэння — быў надбудаваны другім паверхам царкоўны дом, пабудаваны 20-ю гадамі раней на месцы драўлянага хляваКазинцев М. Побойтесь Бога, батюшка! // Санкт-Петербургские ведомости. 2012, № 145 от 06.08.2012 .

 Архітэктура 
Сама царква, якая імітуе куліч, уяўляе сабой ратонду з каланадай з 16-ці калон іанічнага ордару, якія падтрымліваюць антаблемент. Завяршаецца нізкім купалам без падкупальнага барабана. Вонкавыя сцены выфарбаваныя ў жоўта-карычняваты «пецярбургскі» колер, купал — у зялёны. На другім ярусе ўладкаваныя авальныя вокны, верхняя частка сцен завяршаецца фрызам. Купал увенчаны яблыкам з крыжам. З-за адсутнасці падкупальнага барабана алтарная частка храма слаба асветлена; акрамя таго, узмацняецца ілюзія памераў будынка — знутры ён выглядае значна больш, чым звонку.

Нягледзячы на ўсю сваю арыгінальнасць храм, пабудаваны як сядзібны, апынуўся нязручным для набажэнстваў у якасці парафіяльнага. Для павелічэння плошчы храма ў 1858 годзе да ўваходных часткі быў прыбудаваны бабінец, а да алтарнай — тамбур.

 Інтэр’ер 
У інтэр’еры сцены круглай залы пафарбаваны ў блакітны колер і дэкараваны пілястрамі карынфскага ордару, над алтарнай апсідай — фігуры анёлаў, якія лётаюць. Блакітны купал, імітуючы неба, стварае адчуванне лёгкасці і лёгкасці.

 Званіца 

Званіца, якая імітуе пасху, уяўляе сабой чатырохграневую піраміду, пакрытую металічнымі лістамі і падзеленую на два яруса. Ярусы на фасадах аддзеленыя адзін ад аднаго карнізам. У ніжнім ярусе размяшчаецца хрысцільня, у верхнім — званіца са званамі. У хрысцільні, у верхняй частцы ўсіх чатырох сцен, маецца па два маленькіх акна. Званіца ўладкаваная наступным чынам: у якасці праёмаў з чатырох бакоў званіцы ў сценах зроблены невялікія аркі, у ніжняй частцы агароджаныя металічнымі рашоткамі. Таўшчыня арак павялічваецца па меры нахілу сцены, верх арак упрыгожвае сандрык. Вышэй званіцы на ўсіх сценах будынка намаляваныя невялікія цыферблаты (пры гэтым кожны з іх «паказвае» розны час). Вянчае званіцу, як і царкву, яблык з крыжам.

 Настаяцелі царквы 
 Настаяцелі Даты  Настаяцель …—1806  святар Ілія Пятроў 1806—1810  святар Міхаіл Дабранравін …—1822  святар Мікіта Арлоўскі 1822—1828  святар Пётр Паўлавіч Вінаградаў …—1835  святар Смірноў 1835?—1851  святар Мацвей Цвяткоў … — кастрычнік 1872  святар Павел Антонавіч Стралінскі (каля 1822—1872) снежань 1872 — 24 сакавіка 1911  протаіерэй Васіль Яўхімавіч Кітаеў (1835—1911) 25 красавіка 1911 — 29 верасня 1915  святар Іаан Карпавіч Калеснікаў 29 верасня 1915—1917  протаіерэй Мікалай Аляксеевіч Клерыкаў 1919—1924  протаіерэй Уладзімір Парфіравіч Базаранінаў (1874—пасля 1934) 1924—1928  протаіерэй Міхаіл Мікалаевіч Вертаградскі (1887—пасля 1934) 1935 — 19 лютага 1936  протаіерэй Васіль Рыгоравіч Спірыдонаў (1869—1942) 22 ліпеня 1936 — снежань 1937  протаіерэй Леанід Васільевіч Дзьяканаў (1878—1937) 1938—1946  храм не дзейнічаў 1946 — 20 сакавіка 1947  протаіерэй Міхаіл Аляксандравіч Смірноў (1888—1962) 1 мая 1947 — 14 лютага 1948  протаіерэй Мікалай Іаанавіч Ламакін (1890—1965) 20 лютага 1948 — 28 снежня 1949  протаіерэй Іаан Мікалаевіч Пціцын (1891—1964) 28 снежня 1949 — 24 студзеня 1952  протаіерэй Модест Павлович Лавров (1875—1967)  12 студзеня 1952— 9 кастрычніка 1963  протаіерэй Феадор Андрэевіч Цыбулькін (1913—1990-е) 9 кастрычніка 1963 — 20 снежня 1973  протаіерэй Андрэй Іаанавіч Крылоў (1893—1983) снежань 1973 — сапраўдны час  протаіерэй Віктар Андрэевіч Голубеў(род. 1930)

 У культуры 
1 сакавіка 2010 года Ашчадбанк Расіі выпусціў у абарачэнне памятную манету наміналам 3 рублі з выявай царквы Святой Тройцы («Куліч і Пасха») у серыі «Помнікі архітэктуры Расіі». Манета выраблена з срэбра 925-й пробы тыражом 10000 асобнікаў і вагой 31,1 граммПамятные монеты | Банк России .

 Спасылкі 

 Свято-Троицкая церковь в народном каталоге православной архитектуры 
 Свято-Троицкая церковь на сайте «Бродячая камера» 

Катэгорыя:Храмы Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Піраміды
Катэгорыя:Праспект Абухаўскай абароны
С
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Мікалая Львова
Катэгорыя:1790 год у Еўропе
Катэгорыя:XVIII стагоддзе ў Санкт-Пецярбургу