Царква Святога Доната

Царква Святога Доната () — царква ў Задары. Адна з самых вялікіх цэркваў сярэдневяковай Далмацыі.

 Гісторыя 
міні|злева|Планы і разрэз
Царква адносіцца да познеантычных (храм Юпітэра пры палацы Дыяклетыяна ў Спліце, «Залаты актагон» у Антыёхіі) і дараманскім (капэла ў Ахене) палацавых цэнтрычных культавых збудаванняў. Царква пабудавана ў канцы VIII — першай палове IX стст. у т.зв. першым раманскім стылі, звязаным з ламбардскімі майстраміСonant. 1959. Р. 60-61, у складзе задарскага епіскапальнага комплексу, які існаваў з IV стагоддзяА. А. ВОРОНОВА. ДАЛМАТИНСКИЕ ПОЛИКОНХИ И СРЕДНЕВЕКОВЫЕ РОТОНДЫ СЛОВЕНИИ: ПРОБЛЕМА ПРОИСХОЖДЕНИЯ АРХИТЕКТУРЫ. Вестник православного Свято-Тихоновского гуманитарного университета. Серия 5: Вопросы истории и теории христианского искусства. Выпуск № 1 (10) / 2013, на месцы старажытнарымскага форума. Царква першапачаткова была прысвечана Св. Тройцы. Паводле падання, храм быў перабудаваны біскупам Донатам Задарскім у пачатку IX стагоддзя і з XV ст. стаў насіць яго імяVežić P. Crkva sv. Trojstva (sv. Donata) u Zadru. Zagreb, 1985. С. 3-19. Згадваецца ў кнізе «Пра кіраванне імперыяй» візантыйскага імператара Канстанціна Парфірароднага (949).

Задарская ратонда, якая  была злучана з кафедральнай базілікай Св. Анастасіі і з біскупскай рэзідэнцыяй галерэяй і прыбудовамі, верагодна, выконвала функцыю біскупскай капэлы.

У 1830 годзе храм быў значна перабудаваны і ператвораны ў склад; з 1893 па 1954 гады у ім размяшчаўся Археалагічны музей Задара.

У царкве сабрана багатая калекцыя прац па метале сярэдневяковых далмацінскіх майстроў. Побач з царквой знаходзяцца разваліны старажытнага форума з фігурамі Юпітэра і Медузы.

Богаслужэнні ў царкве ў наш час не праводзяцца, але з-за добрай акустыкі ў ёй штогод праводзяцца канцэрты сярэдневяковай музыкі.

 Архітэктура 
міні|злева|Храм са званіцы
Царква Святога Доната ўяўляе сабой даволі вялікае (вышыня 26 м, дыяметр 21 м) збудаванне ў выглядзе ратонды з 3 апсідамі і нартэксам. Асноўная частка складаецца з унутранай 3-яруснай ратонды і 2-павярховага дэамбулаторыя. Дэамбулаторый аддзелены ад асноўнай прасторы ўнутранымі апорамі; шырэйшыя праёмы паверхаў насупраць апсід аформлены парамі мармуровых калон. 3-ці ярус ратонды служыць светлавым барабанам з вузкімі вокнамі; верагодна, першапачаткова ён быў увянчаны купалам, у наш час перакрыты драўляным дахам. Падковападобныя ў плане апсіды падымаюцца на вышыню 2 ярусаў. Нартэкс няправільнай формы злучае храм з біскупскім палацам. Знадворку будынак аформлены тыповымі ламбардскімі лізенамі, на апсідах на іх абапіраюцца дэкаратыўныя аркі. Інтэр’ер практычна пазбаўлены дэкору.

 Спасылкі 

Катэгорыя:Задар
Катэгорыя:З’явіліся ў IX стагоддзі
Катэгорыя:Архітэктура Візантыі
Катэгорыя:Археалагічныя аб’екты ў Харватыі
Катэгорыя:Дараманская архітэктура
Катэгорыя:Цэнтрычныя храмы
Катэгорыя:Каталіцкія храмы Харватыі