Андрэй Андрэевіч Каляда

Андрэй Андрэевіч Каляда (нар. , вёска Панямонь, Навагрудскі раён Гродзенскай вобласці — 13 кастрычніка 2022, Мінск, Беларусь) — беларускі літаратуразнавец, тэатразнавец, педагог. Кандыдат педагагічных навук (1975).

 Біяграфічныя звесткі 
Нарадзіўся 3 чэрвеня 1940 года ў вёсцы Панямонь на Навагрудчыне.

Скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут (1962). Працаваў у тэатры імя Я. Купалы, выкладаў у Мінскім педагагічным і Беларускім тэатральна-мастацкім інстытутах. Кандыдацкая дысертацыя па тэме «Выработка навыков выразительного чтения у студентов-филологов: (на материале белорусской литературы)» (1974). Прарэктар Беларускай акадэміі мастацтваў (1989—2008). Прафесар (1993).

Памёр 13 кастрычніка 2022 года ў Мінску, яго прах быў пахаваны 18 лістапада на Бромптанскіх могілках у Лонданеnovychas.online.

 Навуковая праца і творчасць 
Даследаваў праблемы майстэрства вуснай мовы, методыку навучання выразнаму чытанню; аўтар вучэбных і метадычных дапаможнікаў для студэнтаў і настаўнікаў. Займаўся перакладамі мастацкай літаратуры.

Пасольства Вялікабрытаніі ў Рэспубліцы Беларусь фінансавала стварэнне пры «Беларускім свабодным тэатры» студыі гуказапісу, адукацыйнага праекту «Fortinbras», а таксама выданне зборнікаў п’ес і аўдыёспектакляў на кампакт-дысках. Дзякуючы гэтаму, Андрэй Каляда зрабіў аўдыёзапісы раманаў Івана Мележа «Людзі на балоце», Уладзіміра Караткевіча «Чорны замак Альшанскі» і «Каласы пад сярпом тваім», аповесці Вольгі Іпатавай «Прадслава».

 Сям’я 
Дачка ― Наталля Каляда, разам з мужам Мікалаем Халезіным ― стваральнікі «Беларускага свабоднага тэатра», пражываюць у Вялікабрытаніі. Наталля Андрэеўна вядомая як актыўная абаронца геяў у Беларусі. Унучка Андрэя Каляды Даніэла выступіла ў англійскім парламенце, выкрыўшы беларускую ўладу ў розных злачынствах.

 Бібліяграфія 
 Выразнае чытання: Вучэбны дапаможнік для ВНУ (1970)
 Выразнае чытанне сатырычных вершаў, баек і драматычных твораў [Камплект]: [вучэбны дапаможнік для філалагічных факультэтаў вышэйшых навучальных устаноў] (1973)
 Тэхніка мовы лектара: (Дыханне, голас, дыкцыя): [Метадычны дапаможнік] (1976)
 Квітней, Радзіма. Красуй, жыццё: зборнік для мастацкага чытання / Міністэрства культуры БССР, Рэспубліканскі Дом народнай творчасці (1978)
 Расказванне і чытанне ў дзіцячым садзе: дапаможнік для работнікаў дашкольных устаноў (1978)
 Практикум выразительного чтения: учебное пособие; Министерство просвещения БССР, Минский государственный педагогический институт (1979)
 Голас партыі ― голас міру: зборнік для мастацкага чытання / Рэпертуарна-рэдакцыйная калегія Упраўлення культасветустаноў Міністэрства культуры БССР, Рэспубліканскі навукова-метадычны цэнтр народнай творчасці і культурна-асветнай работы; [укладальнік А. А. Каляда] (1986)
 Выразнае чытанне: Вучэб.дапам.для студэнтаў філалагічных фак.пед.ін-таў (1989)
 Мастацкае чытанне ў школе: 5―11-я класы: кніга для настаўніка (1992)
 Сцэнічная мова: Навучальны дапаможнік (1993)
 Слоўнік акцёра і рэжысёра (1995)
 Беларускае літаратурнае вымаўленне: практыкум па дыкцыі і арфаэпіі (2006)
 Сцэнічная мова : вучэбна-метадычны дапаможнік для студэнтаў спецыяльнасці «Акцер» (2006)

Пераклады:
 Фёдар Дастаеўскі. Аповесці. Апавяданні (2002)
 Фёдар Дастаеўскі. Выбраныя творы (2004)
 Лялечны дом: п’есы замежных драматургаў (2006)
 Барыс Пастарнак. Доктар Жывага (2011).
 Міхаіл Шолахаў. Лёс чалавека (2011)
 Аляксандр Салжаніцын. Адзін дзень Івана Дзянісавіча (2011)
 Расповяды пра Каханне…: Любоў, Любасць, Любошчы: [апавяданні і аповесці рускіх і савецкіх класікаў] (2012)
 Іван Бунін. Акаянныя дні (2013)
 Фёдар Дастаеўскі. Д’яблы: раман з трох частак (2013)
 Андрэй Платонаў. Чэвенгур (2014)

 Літаратура 


Катэгорыя:Нарадзіліся ў Навагрудскім раёне
Катэгорыя:Выкладчыкі Беларускай акадэміі мастацтваў
Катэгорыя:Тэатразнаўцы Беларусі
Катэгорыя:Педагогі Беларусі
Катэгорыя:Перакладчыкі Беларусі
Катэгорыя:Перакладчыкі на беларускую мову
Катэгорыя:Перакладчыкі з рускай мовы
Катэгорыя:Літаратуразнаўцы Беларусі