Ранкізм

Ранкізм (ад англ. rankism) – гэта зневажальныя, дыскрымінацыйныя ці эксплуатацыйныя паводзіны ў дачыненні да людзей, якія маюць меншую ўладу з-за іхняга ніжэйшага ранга ў якой-небудзь іерархіі.

Дыскрымінацыя, заснаваная на сацыяльным становішчы, вельмі звязаная са шматлікімі іншымі з’явамі, такімі як: буллінг (цкаванне), расізм, хэйзінг (зневажальнае стаўленне падчас ініцыяцыі пры далучэнні да пэўнай супольнасці), эйджызм (дыскрымінацыя па ўзросце), сексізм і гамафобія. Тэрмін "ранкізм" быў прыдуманы амерыканскім фізікам, выкладчыкам і сацыяльным рэфарматарам Робертам Фулерам у 2003 годзе.

 Характарыстыка 
Ранкізм можа прымаць разнастайныя формы, уключаючы:
 злоўжыванне ўладай/старшынством;
 жорсткае абыходжанне з дзецьмі ў сям’і;
 несправядлівае стаўленне да супрацоўніка з боку кіраўніцтва;
 жорсткае абыходжанне ў месцах пазбаўлення свабоды;
 выкарыстанне вышэйстаячага становішча ў якасці абароны ад адказнасці за абразы і знявагі;
 нічым не абгрунтаваная перавага над кімсьці, заснаваная на ілжывай перавазе (расізм, сексізм, класавая дыскрымінацыя)
Ранкізм можа сустрэцца ў любой сацыяльнай іерархіі, такой як дзяржава, карпарацыя, сям’я, недзяржаўная арганізацыя, універсітэт.

 Ранкізм і годнасць 
Згодна Фулеру, злоўжыванне сацыяльным становішчам пераносіцца ягонымі ахвярамі як знявага годнасці асобы. Фулер і ягоныя адэпты пачалі новы грамадскі рух з мэтай пераадолець ранкізм таксама, як рух за грамадзянскія правы і рух за правы жанчын змагаюцца супраць расізму і сексізму.

Катэгорыя:Дыскрымінацыя