Дзявочая гара (Валожынскі раён)

Дзявочая гара, або Дзевяцігара — узгорак у Валожынскім раёне, размешчаны за 0,5 км на захад ад в. Дубрава Маладзечанскага раёна. З’яўляецца адным з самых высокіх пунктаў у гэтай мясцовасці — знаходзіцца паблізу водападзелу Заходняй Бярэзіны і Свіслачы, амаль уся зарасла лесам. Верагодна, помнік язычніцкага культу.

Звесткі пра Дзявочую гару ўпершыню апублікаваны ў 1881 г. у «Слоўніку геаграфічным Каралеўства Польскага і іншых краёў славянскіх», дзе прыводзіцца мясцовае паданне, паводле якога на гары закапана жывая дзяўчына і разам з ёй пахаваны два хлопцы, якія загінулі ў час спаборніцтва за права стаць яе мужам. Там жа ляжаў вялізны камень, на якім нібыта сядзела дзяўчына ў час спаборніцтва. У 1987 г. Э. М. Зайкоўскі на дзявочай гары правёў археалагічнае абследаванне і раскопкі.

У найбольш высокай паўночна-ўсходняй частцы размешчана каля 20 курганоў вышынёй 0,5 — 1,5 м, дыяметрам 6 — 12 м, і вялікая яма, якая, магчыма, асталася ад каменя, згаданага ў паданні. Два курганы раскапаны. Адзін з іх складзены з камянёў, перасыпаных зямлёй. У ім на ўзроўні гарызонту выяўлены шкілет жанчыны, арыентаваны на захад; знойдзены таксама фрагменты керамікі XI ст. і сярэбранае скроневае кольца, канцы якога заходзяць адзін за адзін. Другі курган насыпаны з пяску і абкладзены камянямі. У цэнтры кургана, ніжэй узроўню гарызонту размяшчаўся шкілет жанчыны (захаваўся не цалкам), таксама арыентаваны на захад; выяўлены пярсцёнак і шкляная пазалочаная пацерка XI ст.

У іншых месцах гары ў час шурфоўкі культурны пласт не выяўлены. Назва помніка сведчыць пра яго сувязі ў старажытнасці з культам язычніцкай багіні кахання. Другая назва помніка — Дзевяцігара — відаць, звязана з культам багіні-дзевы, «панёсшай у лоне сваім» і з дзевяццю месяцамі цяжарнасці. Да нядаўняга часу на гары святкавалася Купалле.

 Літаратура 
 Э. М. Зайкоўскі. Этнаграфія Беларусі: энцыклапедыя / Беларуская Савецкая Энцыклапедыя; рэдкалегія: І. П. Шамякін (галоўны рэдактар) [і інш.]. — Мінск: БелСЭ, 1989. — 375 с.

 Спасылкі 
 ДЗЯВОЧАЯ ГАРА 

Катэгорыя:Узгоркі Беларусі
Катэгорыя:Язычніцтва ў Беларусі
Катэгорыя:Археалагічныя аб’екты Валожынскага раёна
Катэгорыя:Геаграфія Валожынскага раёна