Сакалова (Бярозаўскі раён)

Сакало́ва. Сустракаецца таксама варыянт Сакало́вэ (, ) — аграгарадок у Бярозаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Сакалоўскага сельсавета. Размешчана за 11 км ад Бярозы, за 11 км ад чыгуначнай станцыі Бронная Гара.

 Гісторыя 

 Вялікае Княства Літоўскае 
У 1593 годзе маёнтак Сакалова ў Слонімскім павеце, выкуплены Янам Жарноўскім у папярэдняга гаспадара Івана Адрынца. Сярод збудаванняў гаспадарчага двара адзначаліся дом жылы, піўніца, сырніца, пякарня, 3 хлявы, гумно, калодзеж. Маёнтку належалі 14 сялянскіх дамоў, 15 гаспадарак і вольны баярын «Грышко Лебедзь», які не плаціў чынш і не працаваў.

 Пад уладай Расійскай імперыі 
Пасля Трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай з 1795 года ў складзе Расійскай імперыі. У сярэдзіне XIX ст. ў Слонімскім павеце Гродзенскай губерні. У 1820-я г. пабудавана драўляная царква Маці Божай. У 1886 годзе — сяло ў Пескаўскай воласці, дзейнічаў піцейны дом. Паводле перапісу 1897 года дзейнічалі прыпісная царква і хлебазапасны магазін. Побач з вёскай выселак; дзяржаўная лясная варта ва ўрочышчы.

 Найноўшы час 
З 1915 года Сакалова акупіравана германскімі войскамі, з 1919 года да ліпеня 1920 года і з жніўня 1920 года — войскамі Польшчы.

З 1921 года ў складзе Палескага ваяводства Польшчы. У 1924 годзе вёска ў Пескаўскай гміне Косаўскага павета, таксама з'явілася вёска Новае Сакалова. Потым вёскі зліліся. У гонар актыўнага удзельніка рэвалюцыйнага руху ў Заходняй Беларусі, потым першага старшыні мясцовага калгаса Сцяпана Аляксеевіча Труцько яго імем у вёсцы названа вуліца.

З 1939 года ў БССР. З 1940 года вёска, цэнтр Сакалоўскага сельсавета, дзейнічалі лесапільны і смалакурны заводы, лазня, хата-чытальня, клуб, чырвоны вугал, магазін, пошта, у сельсавеце працавалі 2 пачатковыя школы. У 1941—1944 гг. акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. У 1941—1942 гг. загублены гітлераўцамі 11 жыхароў вёскі, пахаваны на могілках. У 1952 годзе на магіле ахвяр фашызму пастаўлены абеліск. Акупанты загубілі 14 жыхароў вёскі, на фронце загінулі 27 воінаў-землякоў.

У 1949 годзе пры зліцці трох калгасаў быў арганізаваны калгас «33-я гадавіна Кастрычніка» (у 1990-я г. перайменаваны ў калгас «Журавінна» з цэнтр, сядзібай у Сокалаве). Паводле перапісу 1959 года пазначана як сяло. Паводле перапісу 1970 года дзейнічалі фельч-акушэрскі пункт, ветэрынарны ўчастак, аддзяленне сувязі.

 Планіроўка 
Планіровачна складаецца з крыху дугападобнай (выгнутай на поўнач) вуліцы, арыентаванай з захаду на ўсход, яе ў цэнтры перасякае другая вуліца, арыентаваная з поўначы на поўдзень. Побач участак забудовы, утвораны 2 паралельнымі вуліцамі, які злучаны з заходняй часткай першай вуліцы і з паўночнай часткай — другой.

 Насельніцтва 
 XIX стагоддзе:
 1886 — 28 двароў, 325 жыхароў.
 1897 — 94 двары, 532 жыхары, у выселку — 13 двароў, 80 жыхароў, у лясной варце — 1 дом, З жыхары.
 XX стагоддзе:
 1905 — 587 жыхароў, у выселку — 112 жыхароў.
 1924 — 115 будынкаў, 582 жыхары, у вёсцы Новае Сакалова — 21 будынак, 95 жыхароў.
 1940 — 170 двароў, 780 жыхароў.
 1959 — 234 гаспадаркі, 871 жыхар.
 1970 — 980 жыхароў.
 XXI стагоддзе:
 2001 — 790 жыхароў, 244 двары.
 2005 — 286 двароў, 704 жыхары.

 Славутасці 
 Свята-Іаана-Прадцечанская царква, 1820 г. 

 Літаратура 



 Спасылкі 





Катэгорыя:Сакалоўскі сельсавет (Бярозаўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Бярозаўскага раёна
Катэгорыя:Мястэчкі Новагародскага ваяводства