Навамейская брама

Навамейская брама — адна з чатырох брам горада-крэпасці Слуцка, з’яўлялася адзіным уездам у Новы горад. Да брамы вяла вуліца Навамейская (цяпер М. Багдановіча). Верагодна, спраектавана слуцкім князем Багуславам Радзівілам і ўзведзена пазней за астатнія брамыТкачоў М. А. Абарончыя збудаванні заходніх зямель Беларусі XIII—XVIII стст. Мн. 1978. С. 109.

 Апісанне 
Для будаўніцтва Навамейскай брамы быў выкарыстаны танны і распаўсюджаны матэрыял — дрэва, што было абумоўлена неабходнасцю ў сціслы тэрмін завяршыць умацаванне Новага горада. Перад брамай пасярэдзіне рова быў насыпаны равелін. На равелін з брамы і з боку поля пад вуглом адзін да аднаго былі перакінуты масткі. Масток, які прылягаў да брамы, быў пад'ёмным. Сама брама зачыняліся аббітымі жалезам драўлянымі створамі.

міні|злева|180пкс|Багуслаў Радзівіл. Праект надбрамнай царквы ў Слуцку
Уяўленне аб Навамейскай браме даюць некалькі праектных чарцяжоў, зробленых слуцкім князем Багуславам Радзівілам, які быў нядрэнням мастаком і архітэктарам-аматарам. Збор малюнкаў і чарцяжоў Багуслава Радзівіла, які захоўваўся калісьці ў нясвіжскім архіве Радзівілаў, выяўлены і атрыбутаваны Тамарай Габрусь.

 Архітэктура 

Навамейская брама ўяўляла сабой трох'ярусную пабудову. Першы ярус, на ўзроўні насыпу вала, уяўляў арачны праезд з бакавымі памяшканнямі для варты. На другім ярусе размяшчалася надбрамная царква, абнесеная па перыметры, акрамя алтарнага боку, адкрытай галерэяй. Меншы чацвярык алтарнай часткі далучаўся да асноўнага аб'ёма брамы, навісаючы над першым ярусам. Яго падтрымлівалі выступаючыя канцы брусоў-кансоляў і падпорныя брусы-падкосы. Трэці ярус займала памяшканне для дазоруІгар ЦІТКОЎСКІ. Была цытадэль на Случы, Завяршаў збудаванне чатырохсхільны шатровы дах з цыбулепадобным купалком на барабане, які ўяўляў сабой васьмярык «сармацкага» тыпу з кантрасным падзелам святла і ценю на фасадах. Купалок вянчаў высокі спічак з флюгерам і фігурным крыжомЦіткоўскі І. А. Помнікі архітэктуры Слуцка. Слуцк, 1997. С. 49-50. ISBN 985-6219-09-4Чертежи, планы, черновики князя Богуслава Радзивила. НГАБ. ф. 694, воп. 1, спр. 287.

 Інтэр'ер 

Верагодна, для гэтага надбрамнага храма Б. Радзівілам распрацаваны і праект іканастаса, таму што даўжыня апошняга — 12 локцяў (5,52 м) — адпавядае ў маштабе шырыні алтарнай прыбудовы царквы. У ім адчуваецца ўплыў барока — фрамугі другога яруса іканастаса падзелены пругкімі валютамі накшталт «львіных лап», якія надаюць кампазіцыі дынаміку і аб'ёмнасць. У цэнтры на разьбяным тымпане ўжыты вельмі пашыраны ў народным дойлідстве салярны матыў.

 Літаратура 
 Ціткоўскі І. А. Помнікі архітэктуры Слуцка. Слуцк, 1997. С. 49-50. ISBN 985-6219-09-4

Катэгорыя:Гісторыя Слуцка
Катэгорыя:Драўляная архітэктура Беларусі
Катэгорыя:Брамы Беларусі
Катэгорыя:Знішчаныя збудаванні Слуцка