Радывыліў

Радывыліў (), або Радзівілаў — горад у Ровенскай вобласці Украіны, на рацэ Слоніўка. Адміністрацыйны цэнтр Радывыліўскага раёна. Насельніцтва 10000 чал. (2024).

Знаходзіцца за 102 км ад Роўна, чыгуначная станцыя на лініі Краснэ — Здалбуніў.

 Этымалогія назвы 
Места атрымала назву ў гонар свайго заснавальніка — Мікалая Радзівіла «Чорнага». За савецкім часам населены пункт насіў назву Чэрвонаармійск ().

 Гісторыя 
Упешыню згаданы ў  1564 годзе як паселішча ў Вялікім Княстве Літоўскім; валоданне Мікалая Радзівіла Чорнага. З 1565/66 года ў Валынскім ваяводстве. У 1568 годзе ў Радзівілаве пісар Францішак склаў Радзівілаўскі Апостал. Паводле ўмоў Люблінскай уніі перайшоў у 1569 годзе да Каралеўства Польскага.

Станам на  1775 год у мястэчку было 146 будынкаў. У 1795 годзе ў выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай апынуўся ў складзе Расійскай імперыі, у Валынскай губерні. У 1870 годзе атрымаў статус горада. У 1873 годзе чыгунка злучыла Радзівілаў са Здалбунавам.

Паводле Рыжскага мірнага дагавора ўвайшоў у 1921 годзе ў склад міжваеннай Польскай Рэспублікі, у Дубенскі павет Валынскага ваяводства.

З 1939 года ў складзе Украінскай ССР. У 1940 годзе бальшавікі перайменавалі Радывыліў у Чэрвонаармійск. З 30 чэрвеня 1941 па 19 сакавіка 1944 года знаходзіўся пад нямецкай акупацыяй.

У 1993 годзе Вярхоўная Рада Украіны вярнула гораду гістарычную назву.

 Насельніцтва 
 1870 — 2864 чал., з іх 79% іўдзеяў.Radziwiłłów //  S. 476
 1910 — 14,6 тыс. чал.
 1991 — 10,8 тыс. чал.Червоноармейск // 
 2006 — 10 190 чал.

 Эканоміка 

Прадпрыемствы дрэваапрацоўчай і шавецкай прамысловасці.

 Вядомыя асобы 
 Багдан Баднарскі (1874—1968) — кнігазнавец, бібліёграф.
 Фёдар Бортнік (1911—2002) — краязнавец, палітычны вязень.
 Мікалай Гірс (1820—1895) — міністр замежных спраў Расійскай імперыі.
 Герман Жукоўскі (1913—1976) — украінскі кампазітар.
 Юрый Кірычук (1956—2002) — украінскі гісторык.

 Крыніцы 

 Літаратура 
 Ящук Володимир. Радивилів. Краєзнавчі матеріали. — Рівне, 2004. — 180 с.
 Ящук Володимир. Радивилів у перегуках віків. — Броди, 2014. — 260 с. 
 Radziwiłłów //  S. 476
 Радзивилов // 

 Спасылкі 

Катэгорыя:Гарады Ровенскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты Радывыліўскага раёна