Рэпертуары калектыўнага дзеяння

Рэпертуары калектыўнага дзеяння - тэрмін уведзены ў сацыялогію амерыканскім сацыёлагам Чарльзам Тылі ў 1986 г.

 Сутнасць тэрміну 

Пад рэпертуарам калектыўнага дзеяння Ч. Тылі разумеў пэўныя і гістарычна апрабаваныя насельніцтвам любой краіны сродкі супольнага дзеяння накіраваныя на дасягненне агульных інтарэсаў. Пры чым гэтыя сродкі характарызуюцца вялікай разнастайнасцю і разнароднасцю, адрозніваюцца па пераследуемым мэтам, а таксама ліку і складу ўдзельнікаў.

«Гэтыя сродкі дзеяння ўтвараюць рэпертуар, у тым сэнсе, у якім гэты тэрмін выкарыстоўваецца ў тэатры ці музыцы, але які, хутчэй, падобны на камедыя дэль артэ або джаз ... У ім больш-менш вядомыя правілы, якія адаптуюцца да пераследуемай мэты» ... «Рэпертуар у сваім выкарыстанні вызначае калектыўнае дзеянне. Нягледзячы на спантанны характар, які звязваюць часам з ідэяй натоўпу, людзі імкнуцца дзейнічаць у абмежаваных рамках таго, што ім вядома, ўносіць змены на аснове існуючых формаў і не ведаюць пра тыя магчымасці, якія Политическая социология: Уч. пособие для вузов. - 2-е изд. - М.: Академический Проект, 2009. - с. 403 - ISBN 978-5-8291-1070-3

 Характэрныя рысы рэпертуараў сацыяльных рухаў у Францыі ў XVII - пач. XXI стст. 

Абапіраючыся на аналіз сацыяльных рухаў у Францыі з пачатку XVII ст. і да канца XX ст. Ч. Тылі прыйшоў да высновы, што формы мабілізацыі ў гэтай краіне не былі сталымі і мяняліся ў часе. У прыватнасці ён паказвае на тое, што ў сярэдзіне XIX ст. французы адмовіліся ад ранейшых формаў калектыўнай мабілізацыі, якія служылі ім на працягу двух стагоддзяў, і сталі выкарыстоўваць новы рэпертуар, які захоўвае сваю актуальнасць і ў нашы дні.Сацыялогія сацыяльных рухаў / Э. Нёвё; пер. з французскай мовы В. Iванова. – Мінск : Прапілеі, 2010. c. 33 - ISBN 978-985-6329-85-5

 Камунальная "заступніцкая" мадэль (XVII - сяр. XIX стст.) Нацыянальная аўтаномная мадэль (сяр. XIX ст. - цяперашні час). Частае выкарыстанне сродкаў ўздзеяння, звычайна замацаваных за прадстаўнікамі ўлады, для таго каб высмеяць іх і выкарыстоўваць для агульных інтарэсаў. (Прыкл. Рэквізіцыі ўраджаю). Выкарыстанне адносна аўтаномных сродкаў дзеяння, якія не ўласцівыя прадстаўнікам улады. (Прыкл. Забастоўкі, маніфестацыі, петыцый). Абарона хутчэй агульных інтарэсаў карпарацый або супольнасці чым асабістых. (Прыкл. Наўмыснае разбурэнне машын, барацьба супраць ліквідацыі камунальных зямель, выгнанне падатковых інспектараў, арганізаваныя бойкі паміж вёскамі). Частая абарона спецыфічных інтарэсаў групоўкамі або асацыяцыямі у назве якіх ужо змяшчаецца праграма - Саюз за ..., Асацыяцыя абароны ... (Прыкл. Асацыяцыя абароны закона 1901, прафсаюзы, групы інтарэсаў, ўсеагульны страйк на прадпрыемстве, а не канкрэтнай прафесійнай групы). Зварот па дапамогу да моцных патронаў, для аднаўлення справядлівасці або прадстаўлення супольнасці. (Прыкл. Зварот па дапамогу да сьвятара, да памешчыка як да хадатайніка). Прамыя выклікі ўладам і канкурэнтам, асабліва нацыянальным уладам, і вельмі рэдкае выкарыстанне патранажу. (Прыкл. Запраграмаваныя ўзброеныя паўстанні, захоп публічных будынкаў, самазняволенне). Асаблівая схільнасць да святаў і дазволеным аб'яднанням для праявы скаргаў. (Прыкл. Тэндэнцыйныя картэжы падчас праздненств ("Рымскі карнавал" даследаваны Лё Руа Ляд'юры ў 1979 г.) Абдуманае скліканне асамблей, ўпаўнаважаных артыкуляваць пэўныя патрабаванні (Прыкл. Генеральныя асамблеі, скліканне генеральных штатаў). Шматразовае праява скаргаў і патрабаванняў у сімвалічнай форме (выявы, пантамімы, рытуальныя аб'екты) (Прыкл. Павешанне пудзілаў, "знішчэнне катоў", апісанае Дарнтанам у 1985 г.) Разгортванне праграм, слоганаў, умоўных занкаў. (Прыкл. Кампанія рабочых у падтрымку васьмігадзіннага працоўнага дня, лагатыпы, нацыянальныя лозунгі, платформы). Сходы на саміх месцах несправядлівых дзеянняў і учынкаў, каля жылля аўтараў гэтых учынкаў. (Прыкл. Скандалы, разграблення прыватных дамоў і памешчыцкіх сядзіб). Дзеянні на месцах, якія могуць найбольш моцна прыцягнуць увагу. (Прыкл. арганізацыі вялікіх маніфестацый ў Парыжы, мабілізацыя праз каналы СМІ).

 Літаратура 
Tilly C. La France conteste: de 1600 a nos jours, Fayard, Paris, 1986 - ISBN 9782213015767