Французская Грэбля

Францу́зская Грэ́бля (, ) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Пухавіцкага сельсавета.

 Назва 
Назва, верагодна, звязана са збудаванай у часы вайны 1812 года грэбляй.

 Гісторыя 

 Ранняя гісторыя 
У другой палове XIX стагоддзя шляхецкая ваколіца ў Пухавіцкай воласці Ігуменскага павета Мінскай губерні. У часы паўстання 1863 года ў ваколіцы Французская Грэбля да атрада Станіслава Ляскоўскага далучылася група з Ігумена (35 чалавек).

У 1889 годзе землеўладальнікамі ў ваколіцы Французская Грэбля былі: дваранін рыма-каталік Феліцыян Фаміч Аляшкевіч (20 дзесяцін зямлі), праваслаўны мешчанін Андрэй Васілевіч Баранаў (40 дзесяцін), дваранін рыма-каталік Карл Іванавіч Бесман (24 дзесяціны), дваранін рыма-каталік Адам Банавентуравіч Бузаноўскі (23 дзесяціны), сялянка рыма-каталічка Антаніна Іванаўна Душэўская (20 дзесяцін), дваранін рыма-каталік Міхаіл Іванавіч Жыдовіч (30 дзесяцін), дваранін рыма-каталік Рыгор Восіпавіч Кавецкі (3,5 дзесяціны), дваранін рыма-каталік Сігізмунд Восіпавіч Кавецкі (3,5 дзесяціны), дваранін рыма-каталік Канстанцін Восіпавіч Кавецкі (7 і 1/4 дзесяціны), дваранін рыма-каталік Міхаіл Восіпавіч Кавецкі (3,5 дзесяціны), дваранін рыма-каталік Вікенцій Іванавіч Малішэўскі (12 і 3/4 дзесяціны), дваранін рыма-каталік Казімір Іванавіч Малішэўскі (12 і 3/4 дзесяціны), дваранін рыма-каталік Вікенцій Станіслававіч Малішэўскі (6,5 дзесяціны), дваранін рыма-каталік Іосіф Сцяпанавіч Малішэўскі (6,5 дзесяціны), дваранін рыма-каталік Ігнацій Марцінавіч Малішэўскі (6,5 дзесяціны), дваранін рыма-каталік Вікенцій Станіслававіч Матусевіч (1,5 дзесяціны), селянін рыма-каталік Іван Ануфрыевіч Матусевіч (10 дзесяцін), селянін рыма-каталік Міхаіл Ануфрыевіч Матусевіч (10 дзесяцін), адстаўнік рыма-каталік Іосіф Станіслававіч Матусевіч (17,5 дзесяціны), мешчанін рыма-каталік Адам Іванавіч Матусевіч (1 дзесяціна), праваслаўны мешчанін Палікарп Антонавіч Матусевіч (78 дзесяцін), дваранін рыма-каталік Адольф Юравіч Навіцкі (7,5 дзесяціны), дваранін рыма-каталік Ігнацій Сцяпанавіч Петрашкевіч (40 дзесяцін), праваслаўны дваранін Мікалай Васілевіч Старжынскі (6,5 дзесяціны).

Паводле перапісу 1897 года былі засценак і аднайменная лясная старожка.

 Найноўшы час 
З канца лютага 1918 года тэрыторыя акупаваная войскамі Германскай імперыі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 гадоў пад акупацыяй Польшчы (Мінская акруга ГУУЗ).

З 31 ліпеня 1920 года ў Беларускай ССР.

У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года пад акупацыяй Германіі. У наваколлі дзейнічала савецкія партызаны 1-й Мінскай брыгады. У сакавіку 1944 года ў ходзе карнай аперацыі нямецкія войскі спалілі вёску, забілі 28 жыхароў. Пасля вайны вёска адноўлена.

Да 29 чэрвеня 2006 года вёска ўваходзіла ў склад Краснаакцябрскага сельсаветаРешение Минского областного Совета депутатов от 29 июня 2006 г. № 222 «Об упразднении Горелецкого, Краснооктябрьского, Селецкого, Сергеевичского сельсоветов и изменении границ Новоселковского, Пуховичского, Ветеревичского сельсоветов и Правдинского поссовета Пуховичского района».

 Насельніцтва 

 1897 год — засценак, 14 двароў, 77 жыхароў; лясная старожка, 6 жыхароў
 1908 год — 22 двары, 124 жыхары
 1917 год — 28 двароў, 176 жыхароў, усе беларусы
 1940 год — 25 двароў, 69 жыхароў
 2002 год — 9 двароў, 18 жыхароў
 2009 год — 15 жыхароў
 2019 год — 4 жыхары

 Крыніцы 

 Літаратура 





 Спасылкі 

 Репортаж о последних жителях «странных» белорусских деревень Французская и Зафранцузская Гребли

Катэгорыя:Пухавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёна
Катэгорыя:Вёскі Беларусі, цалкам або часткова знішчаныя нацыстамі