Перуноў Мост

Перуно́ў Мост (, ) — вёска ў Чэрвеньскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Лядскага сельсавета.

 Назва 

Назва, магчыма, паходзіць ад імя паганскага славянскага бажаства — Перуна або ад назвы ўдару грому ў беларускай мове 'пярун'.

Існуюць два мясцовыя паданні аб паходжанні назвы. Паводле першага, мост праз дрыгву збудаваў замежнік з прозвішчам Пюры, ад яго імя і назвалі мост, з часам назва змянілася на беларускае Пярун. Паводле другога падання, калі людзі будавалі мост праз дрыгву, то ён двойчы неўзабаве пасля будаўніцтва згараў ад перуна (удару маланкі), ацалеў толькі трэці мостПеруноў мост // Бяздоннае багацце: легенды, паданні, сказы / Склад. А. І. Гурскі. Мiнск: Маст. літ., 1990. С. 171–172.

 Гісторыя 

 Ранняя гісторыя 
Засценак вядомы з другой паловы XIX стагоддзя ў Ігуменскім павеце Мінскай губерні. На карце 1860-х гадоў пазначаны 2 аднайменныя засценкі на 2 і 3 двары з назвай Піруновай Мост (). Пасля 1861 года ў Пухавіцкай воласці Ігуменскага павета.

У чэрвені 1863 года ля ваколіцы Перуноў Мост расійскія войскі разбілі паўстанцкі атрад Баляслава Свентаржэцкага, быў узяты ў палон Гектар Карказевіч і іншыя паўстанцы.

На 1876 год землеўладальнікамі ў Перуновым мосце былі дваране рыма-каталіцкага веравызнання Сцяпан Іванавіч Ніцыеўскі або Ніцаеўскі і Нецяеўскі (60 дзесяцін зямлі) і Іван Казіміравіч Нецыеўскі (50 дзесяцін), уладанне было атрымана ў спадчыну, гаспадаркай займаліся ўласнікі. На 1888 год землеўладальнікамі былі: Эмілія Францаўна Каржанеўская (38 дзесяцін), Антаніна Кліменцеўна Ніцыеўская (38 дзесяцін), Іван Казіміравіч Ніцыеўскі (38 дзесяцін), Іван Стэфанавіч Ніцыеўскі (38 дзесяцін), усе дваране рыма-каталіцкага веравызнання. У канцы XIX стагоддзя адносіўся да каталіцкай парафіі Ігумен, краязнавец Аляксандр Ельскі апісваў Перуноў Мост як польскі засценак, лёгкія пясчаныя глебы.

Паводле перапісу 1908 года ваколіца.

 Найноўшы час 
З канца лютага 1918 года тэрыторыя акупаваная войскамі Германскай імперыі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 гадоў пад акупацыяй Польшчы (Мінская акруга ГУУЗ).

З 31 ліпеня 1920 года ў Беларускай ССР. З 20 жніўня 1924 года вёска Перуноў Мост у Горацкім (Горкаўскім) сельсавеце Чэрвеньскага раёна Менскай акругі (да 26 ліпеня 1930), з 20 лютага 1938 года ў Менскай вобласці. У ходзе прымусовай калектывізацыі 1930-х гадоў і пазнейшага вялікага тэрору былі рэпрэсаваны прынамсі 4 жыхары вёскі.

У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года пад акупацыяй Германіі. У лістападзе 1942 года вёска была спалена ў ходзе нямецкай карнай аперацыі, забіта 5 чалавек. Пасля вайны вёска адноўлена. На франтах загінулі 9 вяскоўцаў.

У 1980-я гады вёска ўваходзіла ў склад саўгаса «Горкі».

 Насельніцтва 

 1897 год — 5 двароў, 48 жыхароў
 1908 год — 7 двароў, 45 жыхароў
 1917 год — 9 двароў, 45 жыхароў, усе палякі
 1926 год — 11 двароў, 51 жыхар
 1940 год — 26 двароў, 130 жыхароў
 1960 год — 60 жыхароў
 1997 год — 8 двароў, 12 жыхароў
 1999 год — 12 жыхароў
 2009 год — 10 жыхароў
 2019 год — 5 жыхароў

 Крыніцы 

 Літаратура 







 Спасылкі 

Катэгорыя:Лядскі сельсавет (Чэрвеньскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Чэрвеньскага раёна
Катэгорыя:Вёскі Беларусі, цалкам або часткова знішчаныя нацыстамі