Вугалец (Пухавіцкі раён)

Вугале́ц (, ) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці, на рацэ Волма. Уваходзіць у склад Турынскага сельсавета.

 Назва 
Назва паходзіць ад слова вугал. Назвы такога кшталту шырока распаўсюджаны на Беларусі (Вуглы, Вугалок, Вугольнікі і да т. п.) С. 382.

 Гісторыя 
У 1584 годзе ў складзе маёнтка Балоча, уласнасць І. Лядскага, ст.-бел. Уголец С. 200.. Уваходзіла ў склад Менскага павета Менскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага. У другой палове XVIII стагоддзя ў складзе маёнтка Турын, уласнасць Валадковічаў С. 199..

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай 1793 года тэрыторыя апынулася ў складзе Расійскай імперыі, у Ігуменскім павеце Мінскай губерні. У XIX стагоддзі пэўны час належала Ратынскім. Перад скасаваннем прыгоннага права ў складзе маёнтка Новыя Увалокі, уласнасць Каржанеўскіх. Пасля 1861 года ў Пухавіцкай воласці Ігуменскага павета. У другой палове XIX стагоддзя быў хлебазапасны магазін. У 1912 годзе адкрыта народнае вучылішча.

З канца лютага 1918 года тэрыторыя акупаваная войскамі Германскай імперыі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 гадоў пад акупацыяй Польшчы (Мінская акруга ГУУЗ).

З 31 ліпеня 1920 года ў Беларускай ССР. Народнае вучылішча пераўтворана ў школу 1-й ступені, у 1922 годзе было 2 настаўнікі і 70 вучняў. У 1930-я гады праведзена прымусовая калектывізацыя, створаны калгас «Чырвоны Сцяг», была кузня.

У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да 2 ліпеня 1944 года пад акупацыяй Германіі, каля вёскі базіраваліся Пухавіцкі падпольны раённы камітэт КП(б)Б, партызанскія брыгады «Полымя» і 1-я Мінская. У ходзе карных аперацый нямецкіх войскаў у жніўні 1943 года і сакавіку—красавіку 1944 года былі спалены 124 дамы (усе) і забіта 322 чалавекі. Пасля вайны вёска была адноўлена.

 Насельніцтва 
 1800 год — 22 двары, 191 жыхар
 сяр. XIX ст. — 70 двароў, 464 жыхары
 1897 год — 69 двароў, 458 жыхароў
 1908 год — 77 двароў, 502 жыхары, усе беларусы
 1917 год — 90 двароў, 534 жыхары
 1999 год — 75 жыхароў
 2010 год — 48 жыхароў
 2019 год — 37 жыхароў

 Вядомыя асобы 
 Мікалай Ашэйчык (нар. 1940) — Заслужаны будаўнік Рэспублікі Беларусь.

 Мемарыялы 
 Брацкая магіла савецкіх салдат, якія загінулі ў Другую сусветную вайну.

 Крыніцы 

 Літаратура 





 Спасылкі 

Катэгорыя:Турынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёна
Катэгорыя:Ратынскія
Катэгорыя:Вёскі Беларусі, цалкам або часткова знішчаныя нацыстамі