Гістарычны цэнтр Санкт-Пецярбурга і звязаныя з ім комплексы помнікаў

Гістарычны цэнтр Санкт-Пецярбурга і звязаныя з ім групы помнікаў (, ) — першы ў Расіі (і СССР) аб'ект Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА. Ён быў уключаны ў спіс помнікаў Сусветнай спадчыны на 14-й сесіі камітэта Сусветнай спадчыны — адначасова з 4 іншымі савецкімі помнікамі (Маскоўскі Крэмль і Чырвоная плошча, Сабор Святой Сафіі і Кіева-Пячэрская лаўра, Кіжскі пагост, Ічан-Кала).

Падрыхтоўка дакументаў для сесіі праходзіла ў аўральным рэжыме пад кіраўніцтвам Ю. А. Дзянісава. Спачатку абмяркоўвалася занясенне ў пералік асобных помнікаў гісторыі і архітэктуры, аднак даволі хутка ўзяло верх меркаванне, што «ўніверсальная каштоўнасць культурнага і прыроднага ландшафту Вялікага Санкт-Пецярбурга, сфарміраванага ў гістарычна кароткі тэрмін гіганцкімі высілкамі Расійскай дзяржавы, пераўзыходзіць каштоўнасць яго складовых частак»Горад у спадчыну.

 Размяшчэнне 

 СкладHistoric Centre of Saint Petersburg and Related Groups of Monuments — UNESCO World Heritage Centre 

#ВыяваНазваМесцазнаходжанне 540-001  130px  Гістарычны цэнтр Санкт-Пецярбурга Санкт-Пецярбург 540-002  130px  Старая частка горада Кранштат  Санкт-Пецярбургг. Кранштат 540-003  130px  Фарты Кранштата  Санкт-Пецярбургг. Кранштат, Фінскі заліў 540-004  130px  Старая частка горада Петракрэпасць  Ленінградская вобласцьКіраўскі раёнг. Шлісельбург 540-005  130px  Крэпасць Арэшак  Ленінградская вобласцьКіраўскі раёнг. Шлісельбург 540-006  130px  Палацава-паркавыя ансамблі горада Пушкін і яго гістарычны цэнтр  Санкт-Пецярбургг. Пушкін 540-007  130px  Палацы і паркі горада Паўлаўск і яго гістарычны цэнтр  Санкт-Пецярбургг. Паўлаўск 540-008  130px  Пулкаўская абсерваторыя  Санкт-ПецярбургПулкаўскія вышыні 540-009  130px  Палацава-паркавы ансамбль у Ропшы Ленінградская вобласцьЛаманосаўскі раёнп. Ропша 540-010  130px  Палацава-паркавы ансамбль у Гасціліцах  Ленінградская вобласцьЛаманосаўскі раёнв. Гасціліцы 540-011  130px  Палацава-паркавы ансамбль у Тайцах  Ленінградская вобласцьГатчынскі раёнп. Тайцы 540-012  130px  Палацава-паркавы ансамбль горада Гатчына і яго гістарычны цэнтр  Ленінградская вобласцьГатчынскі раёнг. Гатчына 540-013  130px  Сергіева Прыморская пустынь  Санкт-Пецярбургпас. Стрэльна 540-014  130px  Палацава-паркавы ансамбль пасёлка Стрэльна і яго гістарычны цэнтр  Санкт-Пецярбургпас. Стрэльна 540-015  130px  Палацава-паркавы ансамбль Міхайлаўка  Санкт-Пецярбургг. Пецяргоф 540-016  130px  Палацава-паркавы ансамбль Знаменка  Санкт-Пецярбургг. Пецяргоф 540-017  130px  Палацава-паркавыя ансамблі горада Пецяргоф і яго гістарычны цэнтр  Санкт-Пецярбургг. Пецяргоф 540-018  130px  Палацава-паркавы ансамбль Уласная Дача  Санкт-Пецярбургг. Пецяргоф 540-019  130px  Палацава-паркавы ансамбль Сергіеўка  Санкт-Пецярбургг. Пецяргоф 540-020  130px  Палацава-паркавы ансамбль горада Ламаносаў і яго гістарычны цэнтр  Санкт-Пецярбургг. Ламаносаў 540-021    Навуковы гарадок І. П. Паўлава на Колтушскіх вышынях  Ленінградская вобласцьУсевалажскі раёнс. Паўлава 540-022  130px  Сядзіба Багаслоўка  Ленінградская вобласцьУсевалажскі раёнНеўскі лесапарк 540-023  130px  Шувалаўскі парк  Санкт-ПецярбургПаргалава 540-024  130px  Сядзіба Вяземскіх  Санкт-ПецярбургАсінавы гай 540-025  130px  Сестрарэцкі Разліў, Сестрарэцкія «Дубкі», Сестрарэцкі зброевы завод  Санкт-Пецярбургг. Сестрарэцк 540-026  130px  Дом-музей І. Рэпіна «Пенаты»  Санкт-Пецярбургп. Рэпіна 540-027  130px  Камароўскія пасялковыя могілкі  Санкт-Пецярбургп. Камарава 540-028  130px  Ліндулаўскі гай  Ленінградская вобласцьВыбаргскі раёнНайбліжэйшы населены пункт - п. Рошчына 540-029  130px  Рака Нява з берагамі і набярэжнымі   Санкт-Пецярбург, Ленінградская вобласць 540-030   Іжорскі ўступ  Ленінградская вобласцьВоласаўскі раён 540-031   Дудэргофскія вышыні  Санкт-Пецярбургп. Мажайскі, гістарычны раён 540-032  130px  Колтушскае ўзвышша  Ленінградская вобласцьУсевалажскі раёнв. Колтушы 540-033   Юкоўскае ўзвышша  Ленінградская вобласцьУсевалажскі раёнв. Юкі 540-034  130px  Дарогі:Маскоўская шаша, Кіеўская шаша, чыгунка Ленінград — Паўлаўск, шаша Пушкін — Гатчына, Валхонская шаша, Талінская шаша, Пецяргофская дарога, Ропшынская шаша, Гасціліцкая шаша, Прыморская шаша, Выбаргская шаша, Колтушская шаша, Лігаўскі канал  Санкт-Пецярбург, Ленінградская вобласць 540-035  130px  Фарватары: Пятроўскі, Кранштацкі, Зеленагорскі, а таксама Марскі канал  Санкт-Пецярбург, Ленінградская вобласць 540-036    Зялёны пояс Славы з Дарагога жыцця  Санкт-Пецярбург, Ленінградская вобласць

 Значэнне 
Аб'ект «Гістарычны цэнтр Санкт-Пецярбурга» стаў адным з першых у практыцы ЮНЕСКА выпадкаў надання статусу помніка велізарнаму культурна-прыроднаму ландшафту, на тэрыторыі якога вядзецца актыўнае гаспадарчая дзейнасць і пражываюць сотні тысяч людзей. У яго ўвайшлі нават тыя аб'екты, сувязь якіх з цэнтрам Пецярбурга далёка не відавочная, як, напрыклад, старажытнаруская Арэхаўская крэпасць на Ладазе і Ліндулаўскі гай. Прыгарадныя зоны складаюцца не толькі з палацава-паркавых комплексаў, але і прыродных ландшафтаў, помнікаў прамысловай (Сестрарэцкі зброевы завод), фартыфікацыйнай (фарты Кранштата) і сядзібнай архітэктуры.  Кансервацыя такіх вялікіх участкаў сучаснага гарадскога ландшафту звя звязана вялікімі складанасцямі, пра што сведчыць выключэнне са спісу тыпалагічна падобнага ландшафту даліны Эльбы з Дрэздэнам (2009) з-за планаў будаўніцтва новага моста цераз Эльбу.

У 2012 годзе Урад Санкт-Пецярбурга зацвердзіла мэтавую праграму «Захаванне і развіццё тэрыторый «Канюшанная» і «Паўночная Каломна – Новая Галандыя», размешчаных у гістарычным цэнтры Санкт-Пецярбурга, на 2013-2018 гады»Пастанова Урада Санкт-Пецярбурга ад 27.11.2012 № 1228. 

У выніку пераходу Санкт-Пецярбурга да праграмна-мэтавага метаду планавання ў 2014 годзе Праграма захавання гістарычнага цэнтра стала часткай дзяржаўнай праграмы «Эканамічнае і сацыяльнае развіццё тэрыторый Санкт-Пецярбурга» Смольны выдаткуе каля 60 млрд рублёў на развіццё тэрыторыі Санкт-Пецярбурга , якую прынялі  30 чэрвеня 2014 года тэрмінам на 6 гадоў.  

Курыруе выкананне дзяржаўнай праграмы Камітэт па эканамічнай палітыцы і стратэгічнаму планаванню Санкт-Пецярбурга. Галоўным экспертна-кансультацыйным органам, які суправаджае рэалізацыю Праграмы, з'яўляецца Савет па захаванні і развіцці тэрыторый гістарычнага цэнтра Санкт-Пецярбурга пры Урадзе Санкт-ПецярбургаУ Пецярбургу ствараюць Савет па захаванні і развіцці гістарычнага цэнтра, створаны ў 2013 годзе. 

У рамках Праграмы вылучаны дзве тэрыторыі гістарычнага цэнтра Санкт-Пецярбурга: «Канюшанная» і «Паўночная Каломна – Новая Галандыя».

 Будаўніцтва Охта-цэнтра 
Планы будаўніцтва ў Пецярбургу вышыннага Охта-цэнтра выклікалі заклапочанасць ЮНЕСКА. У чэрвені 2007 года ў Новай Зеландыі прайшла 31-я сесія камітэта сусветнай спадчыны ЮНЕСКА. У рашэнні сесіі па аб'екце сусветнай спадчыны «Гістарычны цэнтр Санкт-Пецярбурга і звязаная з ім група помнікаў» адзначана, што «планы, прадстаўленыя краінай-удзельніцай 18 студзеня і 5 сакавіка 2007 года, не адпавядаюць патрабаванням камітэта, а таксама не змяшчаюць выразных граніц і буферных зон усіх аб'ектаў, уключаючы Ленінградскую вобласць», і прынята настойлівая рэкамендацыя да органаў улады Расіі «прыпыніць рэалізацыю праекта, уключаючы дазволы на правядзенне прац, пакуль усе матэрыялы, якія тычацца справы, не будуць разгледжаны, і пакуль не будуць разгледжаны ўсе матэрыялы, якія тычацца гэтага пытання, і не будзе праведзена ўсебаковая ацэнка пагроз аб'екту сусветнай спадчыны»Поўны тэкст зняволення 31-й сесіі камітэта сусветнай спадчыны ЮНЕСКА па працы канвенцыі, прысвечанай захаванню сусветнай культурнай і прыроднай спадчыны // Новая Зеландыя, 23 чэрвеня — 2 ліпеня 2007 года. У снежні 2010 года праект Охта-цэнтра быў замарожаны на нявызначаны час.

 Спасылкі 

 Аўдыёгід-даведнік па Санкт-Пецярбургу

Катэгорыя:Славутасці Санкт-Пецярбурга
Катэгорыя:Сусветная спадчына ў Расіі