Спіс лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне

Но́белеўская прэ́мія па фізіяло́гіі і медыцы́не () — найвышэйшая ўзнагарода за навуковыя дасягненні ў галінах фізіялогіі і медыцыны, якая штогод прысуджаецца шведскім Каралінскім інстытутам у Стакгольме. Адна з пяці Нобелеўскіх прэмій, заснаваных у 1895 годзе паводле запавету шведскага хіміка Альфрэда Нобеля, які памёр у 1896 годзе. Гэтыя прэміі прысуджаюцца за выдатныя заслугі ў галінах хіміі, фізікі, літаратуры, міру і фізіялогіі або медыцыны. У адпаведнасці з запаветам Нобеля прэмія знаходзіцца ў падпарадкаванні Фонду Нобеля і прысуджаецца камісіяй з пяці членаў і выканаўчага сакратара, якія выбіраюцца Каралінскім інстытутам. Нягледзячы на тое, што прэмію звчайна называюць «Нобелеўскай прэміяй па медыцыне», у сваім запавеце Нобель падкрэсліваў, што прэмія павінна ўручацца за дасягненні ў «фізіялогіі або медыцыне», у выніку чаго на прыз прэтэндуюць навукоўцы з больш шырокага спектра абласцей. Лаўрэатам першай Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне ў 1901 годзе стаў Эміль Адольф фон Берынг з Германіі. Кожны лаўрэат атрымлівае медаль, дыплом і грашовы прыз, які змяняецца з цягам часу. У 1901 годзе фон Берынг атрымаў 150 782 шведскія кроны, што ў снежні 2008 года было эквівалентна 7 731 004 шведскім кронам. Прэмія ўручаецца на штогадовай цырымоніі 10 снежня, у гадавіну смерці Альфрэда Нобеля.

За больш чым 100 гадоў існавання прэміі лаўрэаты былі ўзнагароджаны за ўклад у развіццё шырокіх спектраў абласцей, якія адносяцца да фізіялогіі або медыцыны. Больш за 25 лаўрэатаў атрымалі Нобелеўскія прэміі за ўклад у галінах нейрабіялогіі і абмену рэчываў. Лаўрэату Нобелеўскай прэміі 1939 года немцу Герхарду Домагку ўрад не дазволіў атрымаць прэмію. Пазней ён атрымаў медаль і дыплом, але не грошы. З 1901 года Нобелеўская прэмія па фізіялогіі і медыцыне не прысуджалася толькі 9 разоў: у 1915, 1916, 1917, 1918, 1921, 1925, 1940, 1941 і 1942 гадах. Па стане на 2016 год прэмію атрымлівалі 211 вучоных, з якіх толькі дванаццаць былі жанчынамі: Герці Коры (1947), Разалін Сасмэн Ялаў (1977), Барбара Мак-Клінтак (1983), Рыта Леві-Мантальчыні (1986), Гертруда Элаян (1988), Хрысціяна Нюслайн-Фольхард (1995), Лінда Бак (2004), Франсуаза Барэ-Сінусі (2008), Элізабет Блэкбёрн (2009), Кэрал Грэйдэр (2009), Май-Брыт Мозер (2014) і Ту Юю (2015). Самым маладым лаўрэатам прэміі на момант атрымання стаў Фрэдэрык Бантынг ва ўзросце 32 гадоў у 1923 годзе, а самым узроставым быў лаўрэат 1966 года Фрэнсіс Пейтан Роўс, якому на момант прысуджэння было 87 гадоў.

 Лаўрэаты 
1901—1910 • 1911—1920 • 1921—1930 • 1931—1940 • 1941—1950 • 1951—1960 • 1961—1970 • 1971—1980 • 1981—1990 • 1991—2000 • 2001—2010 • 2011—2020 • 2021—…

 1901—1910 

ГодПартрэтІмяФорма і напісанне імёнаў паводле дадзеных nobelprize.org, афіцыйнага сайту Фонду Нобеля. Альтэрнатыўныя формы і напісанні імёнаў, калі яны існуюць, прыведзены ў артыкулах пра асоб.КраінаПрыналежнасць да краіны паводле дадзеных nobelprize.org, афіцыйнага сайту Фонду Нобеля. Нацыянальнасць лаўрэата можа быць іншай.АбгрунтаваннеЦытаты абгрунтавання кожнай прэміі прыведзены (не заўсёды ў поўным аб’ёме) паводле дадзеных nobelprize.org, афіцыйнага сайту Фонду Нобеля. Больш поўная інфармацыя аб працы, праведзенай кожным з лаўрэатаў, прыведзена ў артыкулах пра асоб.1901 85pxЭміль Адольф фон Берынг(1854—1917)  Германія За працы, прысвечаныя сыроваткавай тэрапіі, асабліва за яе прымяненне пры лячэнні дыфтэрыі, што адкрыла новыя шляхі ў медыцынскай навуцы і тым самым дало ў рукі лекараў пераможную зброю супраць хваробы і смерці.1902 85pxРональд Рос(1857—1932) , Індыя (нарадзіўся ў горадзе Алмора, Індыя) За працы, прысвечаныя малярыі, у якіх ён паказаў, якім чынам яе ўзбуджальнік трапляе ў арганізм, і тым самым заклаў аснову для далейшых паспяховых даследаванняў у галіне распрацовак метадаў барацьбы з гэтай хваробай.1903 85pxНільс Руберг Фінзен(1860—1904)  (нарадзіўся ў горадзе Торсхаўн, сучасныя  Фарэрскія астравы) У знак прызнання яго заслуг у лячэнні хвароб — асабліва ваўчанкі — з дапамогай канцэнтраванага светлавога выпраменьвання, што адкрыла новыя магчымасці ў медыцынскай навуцы.1904 85pxІван Пятровіч Паўлаў(1849—1936)  Расійская імперыя У знак прызнання прац па фізіялогіі стрававання, дзякуючы якім веды аб жыццёва важных аспектах гэтага пытання былі зменены і пашыраны.1905 85pxРоберт Кох(1843—1910)  Германія За даследаванні і адкрыцці, звязаныя з лячэннем туберкулёзу. 1906 85pxКаміла Гольджы(1843—1926)  Італія У знак прызнання прац аб структуры нервовай сістэмы. 85pxСант’яга Рамон-і-Кахаль(1852—1934)  Іспанія1907 85pxШарль Луі Альфонс Лаверан(1845—1922)  Францыя За даследаванні ролі прасцейшых ва ўзнікненні захворванняў.1908 85pxІлья Ільіч Мечнікаў(1845—1916)  Расійская імперыяУ знак прызнання прац аб імунітэце. 85pxПаўль Эрліх(1854—1915)  Германія1909 85pxЭміль Тэадор Кохер(1841—1917)  За працы ў галінах фізіялогіі, паталогіі і хірургіі шчытападобнай залозы.1910 85pxАльбрэхт Косель(1853—1927)  Германія У знак прызнання ўкладу ў вывучэнне хіміі клеткі, унесенага даследаваннямі бялкоў, у прыватнасці нуклеінавых рэчываў.

 1911—1920 

ГодПартрэтІмяКраінаАбгрунтаванне1911 85pxАльвар Гульстранд(1862—1930)  За працы, прысвечаныя дыёптрыцы вока.1912 85pxАлексіс Карэль(1873—1944)  У знак прызнання прац над сасудзістым швом і трансплантацыі крывяносных сасудаў і органаў.1913 85pxШарль Рышэ(1850—1935)  У знак прызнання работ па анафілаксіі.1914 85pxРоберт Барані(1876—1936)  Аўстра-Венгрыя (нарадзіўся ў Вене, сучасная ) За працы па фізіялогіі і паталогіі вестыбулярнага апарату.1915Прэмія не прысуджалася1916191719181919 85pxЖуль Бардэ(1870—1961)  За адкрыцці, звязаныя з імунітэтам.1920 85pxШэк Аўгуст Стынберг Крог(1874—1949)  За адкрыццё механізму рэгуляцыі прасвету капіляраў.

 1921—1930 

ГодПартрэтІмяКраінаАбгрунтаванне1921Прэмія не прысуджалася1922 85pxАрчыбалд Вівіен Хіл(1886—1977)  За даследаванні, звязаныя з утварэннем цяпла ў цягліцах. 85pxОта Фрыц Меергоф(1884—1951)  За адкрыццё цеснай ўзаемасувязі паміж спажываннем кіслароду і метабалізмам малочнай кіслаты ў цягліцах.1923 85pxФрэдэрык Грант Бантынг(1891—1941) 25px Канада За адкрыццё інсуліну. 85pxДжон Джэймс Рыкард Маклеад(1876—1935) 25px Канада (нарадзіўся ў горадзе Клуні, )1924 85pxВілем Эйнтховен(1860—1927)  (нарадзіўся ў горадзе Семаранг (сучасная ), у складзе Галандскай Ост-Індыі) За адкрыццё механізму электракардыяграмы.1925Прэмія не прысуджалася1926 85pxІаханес Андрэас Грыб Фібігер(1867—1928)  За адкрыццё карцыномы, якая выклікаецца Spiroptera.1927 85pxЮліус Вагнер-Яўрэг(1857—1940)  За адкрыццё тэрапеўтычнага эфекту заражэння малярыяй пры лячэнні прагрэсіўнага паралічу.1928 85pxШарль Жуль Анры Ніколь(1866—1936)  За працы, звязаныя з сыпным тыфам.1929 85pxХрысціян Эйкман(1858—1930)  За ўклад у адкрыццё вітамінаў. 85pxФрэдэрык Гоўленд Хопкінс(1861—1947)  За адкрыццё вітамінаў, якія стымулююць працэсы росту.1930 85pxКарл Ландштэйнер(1868—1943)  За адкрыццё груп крыві чалавека.

 1931—1940 

ГодПартрэтІмяКраінаАбгрунтаванне1931 85pxОта Генрых Варбург(1883—1970)  За адкрыццё прыроды і механізму дзеяння дыхальнага ферменту.1932 85pxЧарлз Скот Шэрынгтан(1857—1952)  За адкрыцці, якія тычацца функцый нейронаў. 85pxЭдгар Дуглас Эдрыян(1889—1977) 1933 85pxТомас Хант Морган(1866—1945)  ЗША За адкрыцці, звязаныя з роляй храмасом у спадчыннасці.1934 85pxДжордж Хойт Уіпл(1878—1976)  ЗША За адкрыцці, звязаныя з выкарыстаннем печані пры лячэнні анеміі. 85pxДжордж Рычардс Майнат(1885—1950)  ЗША 85pxУільям Пэры Мёрфі(1892—1987)  ЗША1935 85pxХанс Шпеман(1869—1941)  Германія За адкрыццё эфектаў эмбрыянальнага развіцця.1936 85pxГенры Халет Дэйл(1875—1968)  За адкрыцці, звязаныя з хімічнай перадачай нервовых імпульсаў. 85pxОта Лёві(1873—1961)  (нарадзіўся ў Франкфурце-на-Майне,  Германія)1937 85pxАльберт Сент-Дзьёрдзы фон Нейгірапалт(1893—1986)  Венгрыя За адкрыцці, звязаныя з працэсамі біялагічнага акіслення, звязаных у тым ліку з вывучэннем вітаміну C і каталізу фумаравай кіслаты.1938 85pxКарней Жан Франсуа Хейманс(1892—1968)  За адкрыццё ролі сінусавага і аартальнага механізмаў у рэгуляцыі дыхання.1939 85pxГерхард Домагк(1895—1964)  Германія За адкрыццё антыбактэрыяльнага эфекту прантазілу.1940Прэмія не прысуджалася

 1941—1950 

ГодПартрэтІмяКраінаАбгрунтаванне1941 Прэмія не прысуджалася19421943 85pxКарл Петэр Хенрык Дам(1895—1976)  За адкрыццё вітаміну К. 85pxЭдуард Адальберт Дойзі(1893—1986)  ЗША За адкрыццё хімічнай структуры вітаміну К.1944 85pxДжозеф Эрлангер(1874—1965)  ЗША За адкрыцці, звязаныя з высокадыферэнцыраванымі функцыямі некаторых нервовых валокнаў. 85pxГерберт Спенсер Гасер(1888—1963)  ЗША1945 85pxАляксандр Флемінг(1881—1955)  (нарадзіўся ў горадзе Дарвел, ) За адкрыццё пеніцыліну і яго гаючага ўздзеяння пры лячэнні розных інфекцыйных захворванняў. 85pxЭрнст Борыс Чэйн(1906—1979)  (нарадзіўся ў Берліне,  Германія) 85pxХоўард Уолтэр Флоры(1898—1968) 1946 85pxГерман Джозеф Мёлер(1890—1967)  ЗША За адкрыццё з’яўлення мутацый пад уплывам рэнтгенаўскага выпраменьвання.1947 85pxКарл Фердынанд Коры(1896—1984)  ЗША (нарадзіўся ў Празе (сучасная ), якая ўваходзіла ў склад  Аўстра-Венгрыі) За адкрыццё каталітычнага ператварэння глікагену. 85pxГерці Тэрэза Коры, нар. Радніц(1896—1957)  ЗША (нарадзілася ў Празе (сучасная ), якая ўваходзіла ў склад  Аўстра-Венгрыі) 85pxБернарда Альберта Усай(1887—1971)  За адкрыццё ролі гармонаў пярэдняй долі гіпофізу ў метабалізме глюкозы.1948 85pxПаўль Герман Мюлер(1899—1965)  За адкрыццё высокай эфектыўнасці ДДТ як кантактнага яду супраць многіх відаў членістаногіх.1949 85pxВальтэр Рудольф Гес(1881—1973)  За адкрыццё функцыянальнай арганізацыі прамежкавага мозга як каардынатара актыўнасці ўнутраных органаў. 85pxАнтоніу Каэтану Эгаш Маніш(1874—1955)  За адкрыцці, якія тычацца тэрапеўтычнага дзеяння лабатаміі пры лячэнні некаторых псіхічных захворванняў.1950 85pxЭдвард Калвін Кендал(1886—1972)  ЗША За адкрыцці, якія тычацца гармонаў кары наднырачнікаў, іх структуры і біялагічных эфектаў. 85pxТадэвуш Рэйхштэйн(1897—1996)  (нарадзіўся ў горадзе Улацлавак, 20px Царства Польскае (сучасная Польшча)) 85pxФіліп Шоўалтэр Хенч(1896—1965)  ЗША

 1951—1960 

ГодПартрэтІмяКраінаАбгрунтаванне1951 85pxМакс Тэйлер(1899—1972)  ПАР За адкрыцці, звязаныя з жоўтай ліхаманкай і барацьбой з ёй.1952 85pxЗельман Абрахам Ваксман(1888—1973)  ЗША (нарадзіўся ў горадзе Нова-Прылука (сучасная ), які тады ўваходзіў у склад  Расійскай імперыі) За адкрыццё стрэптаміцыну, першага антыбіётыка, эфектыўнага пры лячэнні туберкулёзу.1953 85pxХанс Адольф Крэбс(1900—1981)  (нарадзіўся ў Гільдэсгайме,  Германія) За адкрыццё цыклу лімоннай кіслаты. 85pxФрыц Альберт Ліпман(1899—1986)  ЗША (нарадзіўся ў Кёнігсбергу,  Германія, які зараз уваходзіць у склад  Расіі пад назвай Калінінград) За адкрыццё каферменту А і яго значэння для прамежкавых стадый метабалізму.1954 85pxДжон Франклін Эндэрс(1897—1985)  ЗША За адкрыццё здольнасці вірусу поліяміэліту расці ў культурах розных тканін. 85pxТомас Хакл Уэлер(1915—2008)  ЗША 85pxФрэдэрык Чапмен Робінс(1916—2003)  ЗША1955 85pxАксель Хуга Тэадор Тэарэль(1903—1982)  За адкрыцці, якія тычацца прыроды і механізму дзеяння акісляльных ферментаў.1956 85pxАндрэ Фрэдэрык Курнан(1895—1988)  ЗША (нарадзіўся ў Парыжы, ) За адкрыцці, якія тычацца катэтарызацыі сэрца і паталагічных змяненняў у сістэме кровазвароту. 85pxВернер Форсман(1904—1979)  Федэратыўная Рэспубліка Германіі 85pxДзікінсан Рычардс(1895—1973)  ЗША1957 85pxДаніэле Бавэ(1907—1992)  (нарадзіўся ў Нёўшатэлі, ) За адкрыцці, якія тычацца сінтэтычных злучэнняў, якія блакіруюць дзеянне некаторых рэчываў арганізма, і за выяўленне іх дзеяння на сасудзістую сістэму і шкілетныя цягліцы.1958 85pxДжордж Уэлс Бідл(1903—1989)  ЗША За адкрыцці, звязаныя з роляй генаў у спецыфічных біяхімічных працэсах. 85pxЭдвард Лоры Тэйтэм(1909—1975)  ЗША 85pxДжошуа Ледэрберг(1925—2008)  ЗША За адкрыцці, якія тычацца генетычнай рэкамбінацыі і арганізацыі генетычнага матэрыялу бактэрый.1959 85pxСевера Ачоа(1905—1993)  ЗША (нарадзіўся ў горадзе Луарка, ) За адкрыццё механізмаў біялагічнага сінтэзу рыбануклеінавай і дэзоксірыбануклеінавай кіслот. 85pxАртур Корнберг(1918—2007)  ЗША1960 85pxФрэнк Макфарлейн Бёрнет(1899—1985)  За адкрыццё набытай імуналагічнай талерантнасці. 85pxПітэр Браян Медавар(1915—1987) 

 1961—1970 

ГодПартрэтІмяКраінаАбгрунтаванне1961 85pxДзьёрдзь фон Бекешы(1899—1972)  (нарадзіўся ў Будапешце (сучасная ), які тады ўваходзіў у склад  Аўстра-Венгрыі) За адкрыццё фізічных механізмаў ўспрымання раздражненняў унутранага вуха.1962 85pxФрэнсіс Гары Комптан Крык(1916—2004)  За адкрыцці, якія тычацца малекулярнай структуры нуклеінавых кіслот і іх значэнне для перадачы інфармацыі ў жывой матэрыі. 85pxДжэймс Дзьюі Уотсан(нар. 1928)  85pxМарыс Хью Фрэдэрык Уілкінс(1916—2004)  (нарадзіўся ў горадзе Пангароа, Новая Зеландыя)1963 85pxДжон Кэр’ю Эклс(1903—1997)  За адкрыцці, якія тычацца іённых механізмаў узбуджэння і тармажэння ў перыферычных і цэнтральных участках мембраны нервовых клетак. 85pxАлан Лойд Ходжкін(1914—1998)  85pxЭндру Філдынг Хакслі(1917—2012) 1964 85pxКонрад Блох(1912—2000)  (нарадзіўся ў Нісе (сучасная ), які ўваходзіў у склад  Германіі) За адкрыцці, якія тычацца механізмаў і рэгуляцыі абмену халестэрыну і тлустых кіслот. 85pxФеадор Лінен(1911—1979)  Федэратыўная Рэспубліка Германіі1965 85pxФрансуа Жакоб(1920—2013)  За адкрыцці, якія тычацца генетычнага кантролю сінтэзу ферментаў і вірусаў. 85pxАндрэ Львоф(1902—1994)  85pxЖак Мано(1910—1976) 1966 85pxПейтан Роўс(1879—1970)  За адкрыццё анкагенных вірусаў. 85pxЧарлз Брэнтан Хагінс(1901—1997)  За адкрыцці, якія тычацца гарманальнага лячэння рака прадсталёвай залозы.1967 85pxРагнар Граніт(1900—1991)  (нарадзіўся ў горадзе Хельсінкі (сучасная ), які ўваходзіў у склад  Расійскай імперыі) За адкрыцці, звязаныя з першаснымі фізіялагічнымі і хімічнымі глядзельнымі працэсамі ў воку. 85pxХолдэн Кефер Хартлайн(1903—1983)  85pxДжордж Уолд(1906—1997) 1968 85pxРоберт У. Холі(1922—1993)  За расшыфроўку генетычнага кода і яго ролі ў сінтэзе бялкоў. 85pxХар Гобінд Карана(1922—2011)  (нарадзіўся ў Райпуне,  Брытанская Індыя) 85pxМаршал У. Нірэнберг(1927—2010) 1969 85pxМакс Дэльбрук(1906—1981)  (нарадзіўся ў Берліне,  Германія) За адкрыцці, якія тычацца механізму рэплікацыі і генетычнай структуры вірусаў. 85pxАлфрэд Д. Хершы(1908—1997)  85pxСальвадор Э. Лурыя(1912—1991)  (нарадзіўся ў Турыне,  Італія)1970 85pxБернард Кац(1911—2003)  (нарадзіўся ў Лейпцыгу,  Германія) За адкрыцці, якія тычацца гумаральных пасярэднікаў у нервовых канчатках, механізмаў іх захавання, выдзялення і інактывацыі. 85pxУльф фон Эйлер(1905—1983)  85pxДжуліус Аксельрад(1912—2004) 

 1971—1980 

ГодПартрэтІмяКраінаАбгрунтаванне1971 85pxЭрл У. Сазерленд мал.(1915—1974)  За адкрыцці, якія тычацца механізмаў дзеяння гармонаў.1972 85pxДжэралд М. Эдэльмэн(1929—2014)  За адкрыцці, якія тычацца хімічнай структуры антыцелаў. 85pxРодні Р. Портэр(1917—1985) 1973 85pxКарл фон Фрыш(1886—1982)  (нарадзіўся ў Вене (сучасная ), якая тады ўваходзіла ў склад  Аўстра-Венгрыі) За адкрыцці, якія тычацца арганізацыі і выяўлення індывідуальных і сацыяльных мадэлей паводзін. 85pxКонрад Лорэнц(1903—1989)  85pxНікалас Тынберген(1907—1988)  (нарадзіўся ў горадзе Гаага, )1974 85pxАльбер Клод(1899—1983)  За адкрыцці, якія тычацца структурнай і функцыянальнай арганізацыі клеткі. 85pxКрысціян дэ Дзюу(1917—2013)  85pxДжордж Э. Паладэ(1912—2008)  (нарадзіўся ў горадзе Ясы, )1975 85pxДэвід Балтымар(нар. 1938)  За адкрыцці, якія тычацца ўзаемадзеяння паміж анкавірусамі і генетычным матэрыялам клеткі. 85pxРэната Дульбека(1914—2012)  (нарадзіўся ў Катандзары,  Італія) 85pxХоўард М. Тэмін(1934—1994) 1976 85pxБарух С. Бламберг(1925—2011)  За адкрыцці, якія тычацца новых механізмаў паходжання і распаўсюджвання інфекцыйных захворванняў. 85pxД. Карлтан Гайдузек(1923—2008) 1977 85pxРажэ Гіймэн(1924—2024)  (нарадзіўся ў горадзе Дыжон, ) За адкрыцці, звязаныя з сакрэцыяй пептыдных гармонаў мозга. 85pxЭндру В. Шалі(1926—2024)  (нарадзіўся ў Вільні (сучасная ), якая ўваходзіла ў склад  Міжваеннай Польшчы) 85pxРазалін Ялау(1921—2011)  За развіццё радыёімунных метадаў вызначэння пептыдных гармонаў.1978 85pxВернер Арбер(нар. 1929)  За адкрыццё рэстрыкцыённых ферментаў і іх прымяненне ў малекулярнай генетыцы.Даніэл Натанс(1928—1999)  85pxГамільтан О. Сміт(нар. 1931) 1979Алан М. Кормак(1924—1998)  (нарадзіўся ў Яганэсбургу, 23px ПАС) За распрацоўку камп’ютарнай тамаграфіі. 85pxГодфрэй Н. Хаўнсфілд(1919—2004) 1980 85pxБарух Бенасераф(1920—2011)  (нарадзіўся ў Каракасе, 23px Венесуэла) За адкрыцці, якія тычацца генетычна дэтэрмінаваных структур на клетачнай паверхні, якія рэгулююць імунныя рэакцыі. 85pxЖан Дасэ(1916—2009) Джордж Д. Снел(1903—1996) 

 1981—1990 

ГодПартрэтІмяКраінаАбгрунтаванне1981 85pxРоджэр У. Сперы(1913—1994)  За адкрыцці, якія тычацца функцыянальнай спецыялізацыі паўшар’яў галаўнога мозгу. 85pxДэвід Х. Х’юбел(1926—2013)  (нарадзіўся ў горадзе Уіндсар,  Канада) За адкрыцці, якія тычацца прынцыпаў апрацоўкі інфармацыі ў глядзельнай сістэме. 85pxТорстэн Н. Візел(нар. 1924) 1982 85pxСунэ К. Бергстрэм(1916—2004)  За адкрыцці, якія тычацца простагландзінаў і блізкіх да іх біялагічна актыўных рэчываў. 85pxБенгт І. Самуэльсан(1934—2024)  85pxДжон Р. Вейн(1927—2004) 1983 85pxБарбара Мак-Клінтак(1902—1992)  За адкрыццё мабільных генетычных элементаў.1984 85pxНільс К. Ернэ(1911—1994)  За тэорыі адносна спецыфічнасці ў развіцці і кантролі імуннай сістэмы і за адкрыццё прынцыпу выпрацоўкі монакланальных антыцелаў. 85pxГеорг Ж. Ф. Кёлер(1946—1995)  85pxСезар Мільштэйн(1927—2002)  (нарадзіўся ў горадзе Бая-Бланка, Аргенціна)1985 85pxМайкл С. Браўн(нар. 1941)  За адкрыцці, якія тычацца рэгуляцыі абмену халестэрыну. 85pxДжозеф Л. Голдстайн(нар. 1940) 1986 85pxСтэнлі Коэн(1922—2020)  За адкрыццё фактараў росту. 85pxРыта Леві-Мантальчыні(1909—2012)  (нарадзілася ў Турыне, Італія)1987 85pxСудзумі Танегава(нар. 1939)  За адкрыццё генетычнага прынцыпу генерацыі разнавіднасці антыцелаў.1988 85pxДжэймс У. Блэк(1924—2010)  За адкрыццё важных прынцыпаў медыкаментознай тэрапіі. 85pxГертруда Б. Элаян(1918—1999)  85pxДжордж Х. Хітчынгс(1905—1998) 1989 85pxДж. Майкл Бішап(нар. 1936)  За адкрыццё клеткавага паходжання рэтравірусных анкагенаў. 85pxХаральд Э. Вармус(нар. 1939) 1990Джозеф Э. Мары(1919—2012)  За адкрыцці, якія тычацца трансплантацыі органаў і клетак пры лячэнні чалавечых хвароб. 85pxЭ. Донал Томас(1920—2012) 

 1991—2000 

ГодПартрэтІмяКраінаАбгрунтаванне1991 85pxЭрвін Неер(нар. 1944)  За адкрыцці, звязаныя з функцыямі адзіночных іённых каналаў у клетках. 85pxБерт Закман(нар. 1942) 1992 85pxЭдманд Г. Фішэр(1920—2021)  (нарадзіўся ў Шанхаі,  Кітай) За адкрыцці, якія тычацца зваротнага бялковага фасфарыліравання як механізму біялагічнай рэгуляцыі.Эдвін Г. Крэбс(1918—2009) 1993 85pxРычард Дж. Робертс(нар. 1943)  (нарадзіўся ў Дэрбі, ) За адкрыццё перарывістай структуры гена. 85pxФіліп А. Шарп(нар. 1944) 1994 85pxАлфрэд Г. Гілман(1941—2015)  За адкрыццё G-бялкоў і ролі гэтых бялкоў у перадачы сігналу у клетцы. 85pxМарцін Родбел(1925—1998) 1995 85pxЭдвард Б. Льюіс(1918—2004)  За адкрыцці, якія тычацца генетычнага кантролю на ранніх стадыях эмбрыянальнага развіцця. 85pxХрысціяна Нюслайн-Фольхард(нар. 1942)  85pxЭрык Ф. Вішаус(нар. 1947) 1996 85pxПітэр Ч. Догерці(нар. 1940)  За адкрыцці, звязаныя са спецыфічнасцю клеткавага імунітэту. 85pxРольф М. Цынкернагель(нар. 1944) 1997 85pxСтэнлі Б. Прузінер(нар. 1942)  За адкрыццё прыёнаў — новага экалагічнага прынцыпу інфекцыі.1998 85pxРоберт Ф. Ферчгат(1916—2009)  За адкрыццё ролі аксіду азоту як сігнальнай малекулы ў рэгуляцыі сардэчна-сасудзістай сістэмы. 85pxЛуіс Х. Ігнара(нар. 1941)  85pxФерыд Мурад(1936—2023) 1999 85pxГюнтэр Блобель(1936—2018)  (нарадзіўся ў горадзе Вальтэрсдорф (сучасныя Негаславіцы, ), які ўваходзіў у склад  Германіі) За адкрыццё ў бялковых малекулах ўнутраных сігнальных паслядоўнасцяў, якія накіроўваюць іх транспарт і вызначаюць лакалізацыю ў клетцы.2000 85pxАрвід Карлсан(1923—2018)  За адкрыцці, якія тычацца перадачы сігналу ў нервовай сістэме. 85pxПол Грынгард(1925—2019)  85pxЭрык Р. Кэндэл(нар. 1929)  (нарадзіўся ў Вене, )

 2001—2010 

ГодПартрэтІмяКраінаАбгрунтаванне2001Леланд Х. Хартвел(нар. 1939)  За адкрыццё ключавых рэгулятараў клетачнага цыкла. 85pxЦім Хант(нар. 1943)  85pxПол М. Нерс(нар. 1949) 2002 85pxСідней Брэнер(1927—2019)  (нарадзіўся ў 23px Паўднёва-Афрыканскім Саюзе) За адкрыцці, якія тычацца генетычнай рэгуляцыі развіцця чалавечых органаў і «запраграмаванай» гібелі клеткі. Х. Роберт Хорвіц(нар. 1947)  85pxДжон Э. Салстан(1942—2018) 2003 85pxПол Лотэрбур(1929—2007)  За адкрыццё метаду магнітна-рэзананснай тамаграфіі. 85pxПітэр Мэнсфілд(1933—2017) 2004 85pxРычард Эксел(нар. 1946)  За даследаванні нюхальных рэцэптараў і арганізацыі сістэмы органаў нюху. 85pxЛінда Б. Бак(нар. 1947) 2005 85pxБары Дж. Маршал(нар. 1951)  За адкрыццё бактэрыі «Helicobacter pylori» і даследаванне яе ўплыву на ўзнікненне гастрыту і язвавай хваробы. 85pxДж. Робін Уорэн(1937—2024) 2006 85pxЭндру З. Фаер(нар. 1959)  За адкрыццё РНК-інтэрферэнцыі — прыгнёт экспрэсіі генаў двухланцуговай РНК. 85pxКрэйг К. Мело(нар. 1960) 2007 85pxМарыа Р. Капекі(нар. 1937)  (нарадзіўся ў  Італіі) За адкрыццё прынцыпаў увядзення спецыфічных генных мадыфікацый з выкарыстаннем эмбрыянальных ствалавых клетак у мышэй. 85pxМарцін Дж. Эванс(нар. 1941)  85pxОлівер Сміціс(1925—2017)  (нарадзіўся ў  Вялікабрытаніі)2008 85pxХаральд цур Хаўзен(1936—2023)  За вывучэнне папіломавіруса, які выклікае рак шыйкі маткі. 85pxФрансуаза Барэ-Сінусі(нар. 1947)  За вывучэнне віруса імунадэфіцыту чалавека. 85pxЛюк Мантанье(1932—2022) 2009 85pxЭлізабет Э. Блэкбёрн(нар. 1948)  (нарадзілася ў горадзе Хобарт, ) За адкрыццё механізму абароны храмасом целамерамі і ферментам целамеразай 85pxКэрал У. Грэйдэр(нар. 1961)  85pxДжэк У. Шостак(нар. 1952)  (нарадзіўся ў Лондане, )2010 85pxРоберт Дж. Эдвардс(1925—2013)  За распрацоўку тэхналогіі штучнага апладнення.

 2011—2020 

ГодПартрэтІмяКраінаАбгрунтаванне2011 85pxБрус А. Бётлер(нар. 1957)  За працы па вывучэнні актывацыі прыроджанага імунітэту. 85pxЖуль А. Хофман(нар. 1941)  (нарадзіўся ў горадзе Эхтэрнах, ) 85pxРальф М. Штэйнмэн(1943—2011)  За адкрыццё дэндрытных клетак і вывучэнне іх ролі для набытага імунітэту.2012 85pxДжон Б. Гёрдан(нар. 1933)  За адкрыццё рэпраграмавання спелых клетак у плюрыпатэнтныя стваловыя. 85pxСін’я Яманака(нар. 1962) 2013 85pxДжэймс Э. Ротмэн(нар. 1950)  За адкрыццё механізмаў рэгуляцыі дастаўкі везікул — галоўнай транспартнай сістэмы нашых клетак. 85pxРэндзі У. Шэкмэн(нар. 1948)  85pxТомас К. Зюдхаф(нар. 1955) 2014 85pxДжон О’Кіф(нар. 1939)  За адкрыццё прасторавых клетак мозгу, якія адказваюць за сістэму арыентацыі чалавека ў прасторы. 85pxМай-Брыт Мозер(нар. 1963)  85pxЭдвард І. Мозер(нар. 1962) 2015 85pxУільям С. Кэмпбэл(нар. 1930)  (нарадзіўся ў горадзе Рамелтан, Ірландыя) За адкрыцці, якія тычацца лячэння захворванняў, выкліканых круглымі чарвямі. 85pxСатосі Омура(нар. 1935)  85pxТу Юю(нар. 1930)  За адкрыцці, якія тычацца лячэння малярыі.2016 85pxЁсіноры Асумі(нар. 1945)  За даследванні механізмаў аўтафагіі.2017 85pxДжэфры Хол(нар. 1945)  За адкрыцці малекульных механізмаў, што кіруюць цыркадным рытмамhttps://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2017/summary/. 85pxМайкл Росбаш(нар. 1944)  85pxМайкл Янг(нар. 1949) 2018 85pxТасуку Хондзё(нар. 1942)  За іх адкрыцці тэрапіі раку шляхам інгібітавання адмоўнай імуннай рэгуляцыіhttps://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2018/summary/. 85pxДжэймс Элісан(нар. 1948) 2019 85pxУільям Кэлін(нар. 1957)  За іх адкрыцці таго, як клеткі адчуваюць і адаптуюцца да даступнасці кіслароду (гл. Тканкавае дыханне)https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2019/summary/. 85pxПітэр Рэткліф(нар. 1954)  85pxГрэг Семенза(нар. 1956) 2020 85pxХарві Джэймс Алтэр(нар. 1935)  За адкрыццё віруса гепатыту Chttps://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2020/summary/. 85pxМайкл Хаўтан(нар. 1949)  85pxЧарлз Райс(нар. 1952) 

 2021—… 

ГодПартрэтІмяКраінаАбгрунтаванне2021 85pxДэвід Джуліус(нар. 1955)  За адкрыццё рэцэптараў тэмпературы і дотыкуhttps://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2021/summary/. 85pxАрдэм Патапуцян(нар. 1949) 2022 85pxСвантэ Пяэба(нар. 1955)  За адкрыцці, якія тычацца геномаў вымерлых гамінінаў і эвалюцыі чалавекаhttps://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2022/summary/.2023 85pxКаталін Карыко(нар. 1955)   За адкрыцці, якія датычаць мадыфікацый нуклеазідных асноў, што дазволілі распрацаваць эфектыўныя мРНК-вакцыны супраць COVID-19https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2023/summary/. 85pxДру Вайсман(нар. 1959) 2024 85pxВіктар Эмбрас(нар. 1953)  За адкрыццё мікраРНК і яе ролі ў посттранскрыпцыйнай рэгуляцыі генаўhttps://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2024/summary/. 85pxГэры Раўкан(нар. 1952) 2025 85pxМэры Брункаў(нар. 1961)  За іх адкрыцці якія тычацца перыферычнай імуннай талерантнасціhttps://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2025/summary/. 85pxФрэд Рамсдэл(нар. 1960)  85pxШымон Сакагучы(нар. 1951) 

 Заўвагі 

 Спасылкі 

 Афіцыйны сайт Шведскай каралеўскай акадэміі навук
 Афіцыйны сайт Фонду Нобеля
 Нобелеўскія лаўрэаты на сайце Nobelprize.org


Медыцына