Гомсельмаш

Гомсельмаш (фірменнае найменне — Адкрытае акцыянернае таварыства «Гомсельмаш») — беларускі вытворца сельгастэхнікі (г. Гомель).

 Гісторыя 

 1928—1941 
Будаўніцтва завода сельскагаспадарчых машын у Гомелі пачалося ў 1928 годзе. Днём нараджэння завода «Гомсельмаш» лічыцца 15 кастрычніка 1930 года, калі выдаў першую плаўленне ліцейны цэх.

Выхад завода на праектную магутнасць і яго паспяховая праца ў 1930-я гады дазволілі СССР цалкам адмовіцца ад імпарту дзясяткаў найменняў машын для кормавытворчасці, збожжавай гаспадаркі, льно- і каноплеводства, першаснай перапрацоўкі лубяных культур — такімі машынамі сельгасвытворцаў забяспечваў «Гомсельмаш». У 1940 годзе 18 з 26 найменняў прадукцыі «Гомсельмаша» былі ўключаныя ў савецкі экспарт.

 У эвакуацыі 
У гады Вялікай Айчыннай вайны завод працаваў у эвакуацыі. У г. Курган прыбыло 1.100 вагонаў з абсталяваннем, няскончанай прадукцыяй і інш. Маёмасцю Гомельскага завода сельскагаспадарчага машынабудавання. Усё гэта паступіла на базу Курганскага машынабудаўнічага завода (дырэктар П. А. Маркаў). Разам з абсталяваннем прыбыло 290 кадравых рабочых, 135 інжынерна-тэхнічных работнікаў і 43 служачых. Заводы аб’яднаны ў адно прадпрыемства «Уралсельмаш», дырэктарам якога прызначаны Анатоль Калмановіч Генкін, сакратаром партбюро абраны Н. К. Соболенко. Завод атрымаў заданне арганізаваць выпуск мін і мінамётаў. 26 жніўня 1941 года кіраўніцтва заводу «Уралсельмаш» далажыла Курганскаму гаркаму УКП(б) аб адгрузцы першай партыі баявой прадукцыі. У канцы снежня 1941 года ў «Уралсельмаш» ўліўся эвакуяваны цэх Люберецкого завода сельскагаспадарчага машынабудавання імя Ухтомского і частка Кіраваградскай завода «Чырвоная зорка». Пяць разоў заваёўваў калектыў завода пераходзячы Чырвоны Сцяг ЦК УКП(б), Дзяржаўнага камітэта абароны, УЦСПС і Міністэрства ўзбраення. Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 7 студзеня 1946 «Уралсельмаш» пераведзены ў падпарадкаванне Міністэрства сельскагаспадарчага машынабудавання. У 1948 дырэктарам прызначаны А. Д. Шабельнік. У студзені 1950 «Уралсельмаш» падзелены на 2 самастойных прадпрыемствы: завод на старой пляцоўцы атрымаў найменне «Кургансельмаш», а на новай пляцоўцы захаваў назву «Уралсельмаш», пасля Адкрытае акцыянернае таварыства «„Русіч“ — Курганскі завод колавых цягачоў імя Д. М. Карбышава».

 1944—1955 
Цалкам разбураная матэрыяльна-тэхнічная база завода ў Гомелі адноўленая на даваенным узроўні за тры гады (1944—1947). У 1950 даваенны аб’ём вытворчасці пераўзыдзены ўдвая. Пасля стварэння ў 1947 спецыяльнага канструктарскага бюро выразна вызначаецца спецыялізацыя «Гомсельмаша»: стварэнне і вытворчасць машын для комплекснай механізацыі тэхналагічных працэсаў у кормавытворчасці. Пачаты работы па стварэнні першага айчыннага сіласаўборачных камбайна.

 1956—1976 
У 1956 года на «Гомсельмашы» пачата масавае вытворчасць прычапных сіласаўборачных камбайнаў СК-2,6. На працягу наступных двух дзесяцігоддзяў з канвеера «Гомсельмаша» схадзілі новыя, больш дасканалыя мадэлі прычапных камбайнаў: СК-2,6А, УКСК-2,6, КС-2,6, КС-1,8 «Віхура». Было таксама асвоена вытворчасць спецыяльных трактарных прычэпаў-ёмістасцяў для перавозкі здробненай зялёнай масы.

 1977—1986 
У 1970-я гады растуць запатрабаванні жывёлагадоўлі ў магутнай кармавой базе і якасных кармах ўжо не маглі быць цалкам забяспечаны за кошт прымянення прычапных камбайнаў.

На «Гомсельмашы» была створана канструкцыя, праведзены выпрабаванні і ў 1977—1978 гг. арганізавана вытворчасць першага айчыннага самаходнага кормаўборачнага камбайна КСК-100. У 1978 на базе завода створана вытворчае аб’яднанне «Гомсельмаш», галоўнай задачай якога стаў масавы выпуск самаходных камбайнаў. У выніку буйнамаштабнай рэканструкцыі і новага будаўніцтва былі створаны вытворчыя магутнасці, якія ў некалькі разоў пераўзыходзілі ўзровень, дасягнуты «Гомсельмаш» за ўсю яго папярэднюю гісторыю. Да 1986 праведзена карэнная мадэрнізацыя камбайна КСК-100 і пачаты выпуск новых мадэляў КСК-100А і КСК-100А-1.

Камбайн КСК-100 і яго мадыфікацыі на дзесяцігоддзі сталі асноўнымі кормаўборачнымі машынамі ў СССР (пасля ў краінах СНД).

 1987—1999 
Далейшае развіццё сельскагаспадарчай вытворчасці вылучыла на першы план задачу павышэння яго рэнтабельнасці. Неабходна было стварэнне такой сельскагаспадарчай тэхнікі, якая нароўні з высокай прадукцыйнасцю і якасцю уборкі забяспечвае значнае зніжэнне ўдзельных выдаткаў на вытворчасць сельскагаспадарчай прадукцыі.

У 1987 «Гомсельмаш» у супрацоўніцтве з ВИМом і побач галіновых НДІ і КБ прыступіў да стварэння прынцыпова новага для айчыннага машынабудавання тыпу сельскагаспадарчай тэхнікі -Універсальны энергасродку (УЭС) са шлейфам навясных машын рознага прызначэння.

У 1989 пачаты выпуск універсальнага энергасродку УЭС-250 «Палессе». У машыне, абсталяванай рухавіком магутнасцю 250 л.з., рэалізаваная магчымасць перадачы 100 % магутнасці праз валы адбору магутнасці, што дазваляе эфектыўна агрэгаціраваліся з ёй машыны і камбайны з актыўнымі працоўнымі органамі, спажываюць значную частку магутнасці рухавіка. У УЭС-250 і створаных у 90-я гады новых мадэлях энергасродку выкарыстаны канструктыўныя рашэнні, якія вызначаюць сусветнай тэхнічны ўзровень.

Энергасродкаў УЭС-250 і створаны адначасова з ім полунавесной кормаўборачны камбайн КПК-3000 склалі кормаўборачны комплекс К-Г-6 «Палессе». Ужо ў 1990—1991 гг. комплексы К-Г-6 пастаўляліся ва ўсе асноўныя сельскагаспадарчыя рэгіёны СССР.
У 1990-я гады, а таксама ў пачатку стагоддзя на «Гомсельмашы» створана і запушчана ў вытворчасць сістэма навясных машын для працы з УЭС:
 1989 — камбайн полунавесной кормаўборачны КПК-3000 «Палессе»;
 1994 — камбайн буракаўборачны навясны КСН-6 (у далейшым распрацаваны і выпускаюцца некалькі мадыфікацый камбайны, у тым ліку для цяжкіх глеб). Адначасова створаны падборшчык-пагрузчык карняплодаў ППК-6, а ў 1997 — сеялка дакладнага высеву СТВ-12;
 1997 — касілка-плюшчылка ратацыйнай КПР-6 шырынёй захопу 6 м (з 2005 г. замест КПР-6 вырабляецца касілка-плюшчылка трохсекцыйнага навясная КПР-9 захопам 9м);
 1999 — камплект абсталявання для зерноуборки, які ў агрэгаце з УЭС-2-250А (280А) утварае комплекс збожжаўборачны ротарны КЗР-10 «Палессе-Ротар»;
 2002 — барана навясная ратацыйнай БНР-6, якая ў камплекце з сеялкай ўтварае агрегатируемый з УЭС універсальны камбінаваны агрэгат УКА-6.

Практыка прымянення комплексаў машын на базе універсальнага энергасродку паказала, што кожны з іх валодае добрымі якасцямі сучасных спецыялізаваных самаходных камбайнаў, спалучаючы высокую прадукцыйнасць з высокім якасцю уборкі. Пры гэтым комплексы «Палессе» забяспечваюць нізкія ўдзельныя выдаткі на ўборку і хуткую акупнасць.

Для кормавытворчасці ў 1990-я гады створаны новыя мадыфікацыі самаходнага камбайна КСК-100А, прычапной камбайн КДП-3000 «Палессе», самаходная касілка-плюшчылка КС-80, прычапная касілка-плюшчылка КПП-4,2, навясная касілка-здрабняльнік "Полесье- 1500 ".

 1999—2009 
У 1999 годзе у выйшлі на палі першыя збожжаўборачныя комплексы КЗР-10 «Палессе-Ротар» на базе ўніверсальнага энергасродку УЭС-2-250А «Палессе». Тым самым быў пакладзены пачатак стварэнню і развіццю беларускага збожжаўборачнага камбайнабудавання.

У 2001—2005 г. «Гомсельмаш» вырабляў таксама самаходны збожжаўборачны камбайн КЗС-7 «Палессе» (11,5 т / гадзіну). Аснашчэнне АПК Беларусі комплексамі КЗР-10 і камбайнамі КЗС-7 дазволіла ў асноўным вывесці з эксплуатацыі састарэлыя і выпрацавалі свой рэсурс камбайны СК-5 «Ніва» і «Дон-1500» і вырашыць праблему камбайнавага дэфіцыту з найменшымі выдаткамі сродкаў.

Канструктарамі «Гомсельмаша» створаны новыя мадэлі збожжаўборачных камбайнаў «Палессе-10К» (вырабляецца з 2005 года) і «Палессе-1218». Камбайны сучаснага тэхнічнага ўзроўню разлічаны на прадукцыйнасць па збожжу адпаведна 15-16 і 18 т / гадзіну і аснашчаны інфармацыйна-кіруючай сістэмай на базе бартавога кампутара. З 2005 а вядуцца работы па стварэнні звышмагутнага збожжаўборачнага камбайна.

Створаны і вырабляюцца мадыфікацыі буракаўборачных камбайна КСН-6-3 і КСН-6-2М, а таксама глебаапрацоўчыя машыны: культыватары-окучники-грядообразователи, культыватары фрэзерныя універсальныя, плугі-культыватары.

У 2005 пачата серыйную вытворчасць адразу чатырох канструктыўна і тэхналагічна складаных машын: комплексу высокапрадукцыйнага «Палессе-800», касілкі-плюшчылкі трохсекцыйнага КПР-9, камбайн збожжаўборачнага самаходнага «Палессе-10К» і полуприцепного бульбаўборачнага камбайна ПЧК-2/2 .

Асвойваецца новы напрамак — вытворчасць самаходных збожжаўборачных камбайнаў. Пачынаецца выпуск самага прадукцыйнага ў СНД камбайн GS 12. мадэрнізуюць Палессе 07 і на яго базе ствараецца новая машына Палессе GS 812. пачынаецца выпуск самых прадуктыўных і магутных: збожжаўборачнага камбайна Палессе GS 14, кормаўборачнага камбайна Палессе FS80, энергасродку Палессе 290/450.

 Пасля 2014 года 
11 жніўня 2014 Міністэрствам эканомікі РБ зарэгістраваны холдынг «Гомсельмаш» у Дзяржаўным рэестры холдынгаў за № 83.

Загадам Міністэрства прамысловасці РБ ад 2014/03/14 № 171 кіруючай кампаніяй холдынгу вызначана ААТ «Гомсельмаш». Астатнія ўдзельнікі холдынгу, застаючыся самастойнымі юрыдычнымі асобамі — адкрытымі акцыянернымі таварыствамі, маюць статус даччыных кампаній: ААТ
«ГЗЛиН», ААТ «ГЗ СИиТО», ААТ «СМЗ», ААТ «НТЦК» і ААТ «СП-Буд».

Пачынаючы з 2018 года завод працуе са стратамі: 2018 — 67,8 млн бел. руб.; 2019 — 31 млн бел. руб.; 2020 — 407 млн бел. руб. Па стане на жнівень 2021 года завод быў вінен 1,1 млрд бел. руб. крэдытаў па доўгатэрміновых абавязаннях і 512 млн бел. руб. па кароткатэрміновых крэдытах.

12 мая 2023 года Украіна ўвяла санкцыі супраць «Гомсельмаша» і Гомельскага завода ліцця і нармалей, са жніўня 2024 года «Гомсельмаш» знаходзіцца у санкцыйным спісе КанадыКанада запровадила санкції проти наймолодшого сина Лукашенка Колі.

 Прадукцыя 
«Гомсельмаш» мадэльныя шэрагі машын рознага прызначэння, што дазваляе забяспечыць тэхнікай ад аднаго вытворцы ўсе асноўныя тэхналагічныя працэсы раслінаводства, ад комплекснай апрацоўкі глебы і сяўбы да ўборкі ўраджаю.

Тэхналагічны шэраг: збожжаўборачныя камбайны і комплексы для ўборкі кармавых культур на сена, сянаж і сілас, збожжавых, крупяных культур і рапсу, цукровых буракоў, бульбы; касілкі, прычапныя і навясныя машыны для комплекснай апрацоўкі глебы.

Магутнаснага шэраг: самаходныя збожжаўборачныя камбайны і комплексы — ад 210 да 360 л.з., кормаўборачныя камбайны і комплексы — ад 235 да 450 л.з., прычапныя і навясныя машыны энергаёмістасцю ад 50 да 350 л.з.

Асноўныя заводы кампаніі «Гомсельмаш» размешчаны ў Гомелі — адміністрацыйным цэнтры паўднёва-усходу Беларусі, другім па колькасці насельніцтва і эканамічным значэнні горадзе краіны. Кампанія размяшчае таксама заводам у Светлагорску (Гомельская вобласць) па вытворчасці рэжучых апаратаў жняярак.

У Расійскай Федэрацыі, у Бранску, працуе сумеснае беларуска-расійскае прадпрыемства «Брансксельмаш», якое вырабляе ў кааперацыі з «Гомсельмашам» кормаўборачныя і збожжаўборачныя камбайны. У Аргентыне працуе філіял кампаніі, у Кітаі — пастаяннае прадстаўніцтва кампаніі. У Рэспубліцы Татарстан (Расійская Федэрацыя) і Казахстане створаны сумесныя вытворчасці збожжаўборачнай тэхнікі.

Акрамя асноўнай прадукцыі, ВА «Гомсельмаш» вырабляе запасныя часткі да ўсіх машын, якія выпускаюцца, і ажыццяўляе іх рамонт, а таксама выпускае шырокі асартымент тавараў народнага спажывання.

 Паказчыкі ў 2008 годзе 
Выручка ВА «Гомсельмаш» — 1772000000000 бел руб. (1 долар у 2008 г. — 2150 бел руб.). Рост — на 35,3 % (у параўнанні з 2007).

У тым ліку галаўное прадпрыемства «Гомсельмаш» у 2008 павялічыла аб’ём выручкі ад рэалізацыі на 30,2 % да 1300000000000 бел руб.

Аб’ём вытворчасці таварнай прадукцыі ў 2008 — 1177000000000 бел руб. (рост на 35,3 % у параўнанні з 2007).
У тым ліку галаўное прадпрыемства нарасціла выпуск тэхнікі на 30,2 % да 795.039.000.000 бел руб.

Экспарт прадукцыі ў 2008 — $ 210 млн (рост у 2 разы да ўзроўню 2007).

 Паказчыкі ў 2009 годзе 
У 2009 годзе аб’ём экспарту ВА «Гомсельмаш» склаў $ 217 млн.
У цэлым у 2009 годзе для АПК Беларусі «Гомсельмаш» вырабіў і адправіў у гаспадаркі 1612 адзінак кормаўборачнай і збожжаўборачнай самаходнай тэхнікі і павялічыў аб’ём вытворчасці таварнай прадукцыі ў фізічным выражэнні на 17,8 % у параўнанні з 2008 годам.

 Генеральныя дырэктары 
 Валерый Аляксеевіч Жмайлік (1995—2012)
 Аляксандр Іванавіч Камко (2013—2019)
 Аляксандр Аляксандравіч Новікаў (з 2019 года)

 Літаратура 


 Спасылкі 
 Афіцыйны сайт прадпрыемства 

Катэгорыя:Прадпрыемствы Гомеля
Катэгорыя:Вытворцы сельскагаспадарчай тэхнікі
Катэгорыя:1930 год у Гомелі
Катэгорыя:Машынабудаўнічыя кампаніі Беларусі