Свабода (Пухавіцкі раён)

Свабо́да (, ; да 1920-х гг. — Новыя Валокі, або Новыя Увалокі) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці, на беразе ракі Свіслач. Уваходзіць у склад Турынскага сельсавета.

 Гісторыя 
У XVIII стагоддзі ўласнасць Ратынскіх, у пачатку XIX стагоддзя набыта Янішэўскімі. Прыкладна ў 1830-х гадах Новыя Валокі куплены Каржанеўскімі. За прыгонным правам да маёнтка належала 68 вясковых гаспадарак, было каля 244 валок зямлі разам з фальваркам Красны Бераг. Пасля 1861 года ў Пухавіцкай воласці Ігуменскага павета Мінскай губерні. Як апісваў Аляксандр Ельскі ў канцы XIX стагоддзя, пры Новых Валоках у Свіслачы вадзілася асаблівая і смачная рыба, званая выразуб, а гаспадары атрымлівалі значны прыбытак ад права прапінацыі (вырабу алкаголю) і дужага млыну. Паводле перапісу 1908 года маёнтак Новыя Увалокі (Новыя Уволоки).

З канца лютага 1918 года тэрыторыя акупаваная войскамі Германскай імперыі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 гадоў пад акупацыяй Польшчы (Мінская акруга ГУУЗ).

З 31 ліпеня 1920 года ў Беларускай ССР. Маёнтак нацыяналізаваны, створаны пасёлак Свабода. У 1926 годзе было 17 двароў. Да вайны на рацэ стаяў млын, дзейнічала пільня, у будынку колішняй сядзібы была школа. Вёску наведваў пісьменнік Янка Маўр.

У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года пад акупацыяй Германіі.

 Насельніцтва 
 1908 год — 2 двары, 106 жыхароў
 1917 год — 1 двор, 90 жыхароў, усе палякі
 1999 год — 16 жыхароў
 2010 год — 10 жыхароў
 2019 год — 13 жыхароў

 Страчаная спадчына 
 Рэшкі сядзібы (XIX ст.?)

 Крыніцы 

 Літаратура 





 Спасылкі 

Катэгорыя:Турынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёна
Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Беларусі