Крупіца

Крупі́ца (, ) — аграгарадок у Беларусі, у Мінскім раёне Мінскай вобласці, на рацэ Пціч. Уваходзіць у склад Крупіцкага сельсавета. Размешчана за 27 км на поўдзень ад Мінска, за 13 км ад чыгуначнай станцыі Міханавічы.

 Гісторыя 

 Ранняя гісторыя 
міні|злева|, па якой Крупіца перайшла да Радзівілаў|250x250пкс
Землі вядомыя прынамсі з пачатку XVIII стагоддзя, маёнтак уласнасці Халецкіх у Менскім павеце Менскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага.  ў шлюбе з Альбрэхтам Радзівілам перадала яму гэтыя землі як пасаг, апошні заклаў побач новы маёнтак, названы ў гонар жонкі Анопаль. Анопаль стаў цэнтрам уладанняў, да якіх адносілася Крупіца.

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай 1793 года тэрыторыя апынулася ў складзе Расійскай імперыі, у Мінскім павеце Мінскай губерні.

Па Альбрэхце маёнткам і вёскай валодаў яго сын Дамінік Радзівіл. Пасля Дамініка Радзівіла маёнткам валодаў яго сын .

Пасля 1861 года ў Самахвалавіцкай воласці Мінскага павета. У 1863 годзе адкрыта народнае вучылішча, у якім на 1892 год вучыліся 83 хлопчыкі і 2 дзяўчынкі.

Краязнавец Аляксандр Ельскі ў другой палове XIX стагоддзя згадваў пра крыніцу, якой мясцовыя людзі прыпісвалі цудадзейныя ўласцівасці лячэння вачэй.

У 1888 годзе сярод землеўладальнікаў у вёсцы Крупіца былі: селянін каталік Алаізій Антонаў Вайцяхоўскі (6 дзесяцін зямлі), селянін каталік Лаўрэнцій Іванаў Вайцяхоўскі (15 1⁄3 дзесяціны), праваслаўны селянін Карп Фёдараў Грыб (15 1⁄3 дзесяціны), праваслаўны селянін Карл Іосіфаў Лянкевіч (3⁄8 дзесяціны), праваслаўны селянін Іосіф Іванаў Ламак (15 1⁄3 дзесяціны), праваслаўны селянін Нікіфар Мікалаеў Пінчук (¼ дзесяціны). 

Паводле перапісу 1897 года ў вёсцы былі кузня, хлебазапасны магазін, царква на могілках (Пяцеўшчына), народнае вучылішча.
 Найноўшы час 
міні|Крупіца, 2019 г.
З канца лютага 1918 года тэрыторыя акупаваная войскамі Германскай імперыі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 гадоў пад акупацыяй Польшчы (Мінская акруга ГУУЗ).

З 31 ліпеня 1920 года ў Беларускай ССР. У 1924 годзе была пачатковая школа, вучылася 80 вучняў.

З 20 жніўня 1924 года цэнтр сельсавета Самахвалавіцкага раёна Менскай акругі (да 26 ліпеня 1930 года). З 18 студзеня 1931 года ў Койданаўскім раёне, з 26 траўня 1935 года ў Менскім раёне. З 20 лютага 1938 года ў Менскай вобласці.

У 1930-я гады праведзена прымусовая калектывізацыя, створаны калгас «Новы Быт».

У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года пад акупацыяй Германіі.

У 1972—1982 гадах праект планіроўкі і забудовы Крупіцы распрацоўваўся архітэктарам Русланам БелагорцавымРуслан Игоревич Белогорцев.

 Насельніцтва 
 1815 год — 21 двор, 187 жыхароў
 1858 год — 158 душ мужчынскага полу
 1897 год — 66 двароў, 343 жыхары
 1908 год — 53 двары, 611 жыхароў
 1917 год — 66 двароў, 388 жыхароў (з іх 385 беларусаў і 3 яўрэі)
 1941 год — 90 двароў, 337 жыхароў
 1998 год — 332 двары, 897 жыхароў, 322
 1999 год — 973 жыхары
 2009 год — 1029 жыхароў
 2019 год — 1215 жыхароў

 Славутасці 
 Свята-Успенская царква (1998)
 Помнік землякам, якія загінулі ў Другую сусветную вайну
 Мемарыяльны камень каля ўрачэбнай амбулаторыі ў гонар Фёдара Пастарнацкага

 Заўвагі 

 Крыніцы 

 Літаратура 

  — С. 486.






 Спасылкі 



Катэгорыя:Крупіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мінскага раёна