Рэкта (прыток Лабжанкі)

Рэ́кта — рака ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Лабжанка (басейн Дняпра).

 Назва 
На думку М. Фасмера, рачная назва Рэкта паходзіць ад слова ракатаць і азначае «шумная рака»М. Фасмер. Этимологический словарь русского языка. Т. 3. Москва, 1987. С. 465..

На думку У. Тапарова, назва Рэкта балцкага паходжання. Належыць да шэрагу такіх гідронімаў на Верхнім Падняпроўі, як Рэхта, Рыхта, Рышты, Рэста, Рыста. Усе гэтыя формы ўзыходзяць да балцкага абазначэння арэха: літ. riešutas, лат. rieksts, пруск. reisisВ. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 204-205..

На думку А. Сабалеўскага, назвы Рэкта, Рэхта роднасныя са ст.-іран. назвай ракі Rahā, ст.-інд. rasa «раса, паток», слав. роса, орошати, старажытнай назвай Волгі РаА. И. Соболевский. Русско-скифские этюды. ИОРЯС, XXVII. 1924. С. 280..

Б. Махоцін назвы тыпу Рэкта звязвае са словам ракаБ. А. Махотин. К живым истокам: Смоленщина в географических названиях. Смоленск, 1989..

На думку Э. Мурзаева, назва ракі Рэхта ў Пасожжы паходзіць ад украінскага рехта «прыток ракі»Э. М. Мурзаев Словарь народных географических терминов. Москва, 1984. С. 481.

На думку А. Трубачова, і ў балцкай і ў славянскай назва арэха атрыманая шляхам словаўтварэння ад этымалагічна адной асновы, якая прадстаўлена ў літ. rišti «звязваць, развязваць» і слав. *rěšiti «(раз)вязаць». Гэта грунтуецца на тым, што плады ляснога арэха растуць звязкамі, гронкаміО. Н. Трубачев. Заметки по этимологии и сравнительной грамматике // Этимология. 1968. Москва, 1971. С. 65..

На думку У. Тапарова, цікавыя выпадкі рознага словаўтваральнага афармлення адной гідранімічнай асновы: Чачэра — Чычата — Чэкень (-р- : -т- : -н-)В. Н. Топоров. «Baltica» Подмосковья // Балто-славянский сборник. Москва, 1972. С. 268.. У Літве ёсць рэкі Kek-upys, Keklys. На думку А. Ванагаса, гэтыя назвы могуць быць звязаныя з літ. kekė «гронка», kekulas «камяк»A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 151..

 Гідраграфія 
Даўжыня ракі 11 км. Плошча вадазбору 69 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,8 м/км. Пачынаецца прыкладна за 2 км у напрамку на ўсход ад вёскі Рэкта. Упадае ў Лабжанку за 0,8 км на паўднёвы захад ад вёскі Шумоўка. Вадазбор на паўднёвым усходзе Аршанска-Магілёўскай раўніны. Рэчышча часткова каналізаванае.

Каля ракі населеныя пункты Рэкта, Чапелькі, Паўлавічы, Лазовіца, Шумоўка. Каля вёскі Лазовіца на рацэ сажалка.

 Літаратура 



 Спасылкі 
 Общая характеристика речной сети Могилёвской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»  

Катэгорыя:Рэкі Клімавіцкага раёна
Катэгорыя:Басейн Лабжанкі