(25143) Ітакава

(25143) Ітакава ( ад ) — калязямны астэроід з групы апалонаў, які характарызуецца моцна выцягнутай арбітай, з-за якой падчас свайго руху вакол Сонца ён перасякае арбіты Зямлі і Марса. Ён быў адкрыты 26 верасня 1998 года ў рамках праграмы LINEAR у абсерваторыі Сакора і названы ў гонар заснавальніка японскай касмічнай праграмы прафесара Хідэа Ітакавы. Дадзены астэроід цікавы перш за ўсё тым, што ён быў выбраны аб’ектам даследавання зонда «Хаябуса» і стаў першым астэроідам, з якога на Зямлю былі дастаўлены ўзоры грунта.

 Памеры і паверхня 
Ітакава адносіцца да астэроідаў класа S(IV). Даўжыня астэроіда складае 535 метраў, сярэдняя шчыльнасць да 2 г/см³. Астэроід верціцца вакол восі з перыядам каля паловы зямных сутак.
Ітакава мае няправільную форму, яго можна разглядаць як які складаецца з меншай часткі («галавы») і большай («цела»). Па знешнім відзе астэроід моцна адрозніваецца ад іншых вывучаных астэроідаў. Яго паверхня можна падзяліць на 2 тыпу ландшафта: перасечаную мясцовасць, пакрытую вялікай колькасцю камянёў і валуноў, і роўныя рэгалітавыя раўніны ў «перашыйка». Да апошніх адносяцца мора Муз і мясцовасць Сагаміхара, на астатняй частцы астэроіда пераважае камяністы ландшафт.
На Ітакаве выяўлена больш дзясятка ярка выяўленых ударных структур кругавой формы. Адной з найбуйнейшых з’яўляецца Малая Вумера дыяметрам каля 50 метраў. Большасць кратараў малога памеру запоўнены пылам і па знешнім відзе нагадваюць «сажалкі», выяўленыя на паверхні Эраса. Галоўнай асаблівасцю Ітакавы з’яўляецца наяўнасць вельмі вялікай колькасці камянёў і валуноў. Усяго было выяўлена больш 1000 валуноў памерамі больш 5 метраў, а максімальны памер некаторых груд дасягае ~50 метраў.
 Высадка на паверхню 
У 2000 годзе астэроід быў выбраны ў якасці мэты місіі «Хаябусы». Зонд апынуўся зблізку Ітакавы 12 верасня 2005 года і першапачаткова «прыпаркаваўся» на адлегласці 20 км (12 міль), а затым і ў 7 км (4,3 міль) ад астэроіда (гравітацыя Ітакавы была занадта слабая, каб утрымацца на яго арбіце, таму карабель скарэктаваў сваю арбіту вакол Сонца, пакуль яна не супадзе з арбітай астэроіда). «Хаябуса» здзейсніў пасадку на астэроід 20 лістапада і заставаўся на паверхні на працягу трыццаці мінуць, але прылада, прызначанае для збору ўзораў грунта, не спрацавала. 25 лістапада, пасля другой пасадкі была прадпрынятая другая спроба збору проб. Капсула з узорам была вернутая на Зямлю і прызямлілася на аўстралійскім выпрабавальным палігоне Вумера 13 чэрвеня 2010 года, каля 13:51 UTC. 16 лістапада 2010 года Японскае агенцтва аэракасмічных даследаванняў паведаміла, што пыл, сабраная падчас місіі «Хаябусы», сапраўды ад астэроіда.
 Аналіз часціц 
26 жніўня 2011 года ў часопісе Science выйшлі шэсць артыкулаў, якія змяшчаюць высновы, заснаваныя на аналізе пылу, якую «Хаябуса» сабраў з паверхні Ітакавы. Навукоўцы выказалі здагадку, што Ітакава быў, верагодна, фрагментам з глыбіні большага астэроіда, які распаўся. Пыл, сабраная з паверхні астэроіда, як мяркуюць, праляжала там каля васьмі мільёнаў гадоў.
Навукоўцы выкарыстоўвалі разнастайныя метады хіміі і мінералогіі для аналізу пылу з Ітакавы. Ітакава быў вызначаны, у адпаведнасці з распаўсюджанай класіфікацыяй, як тып астэроідаў, вядомых як «з нізкім утрыманнем агульнага жалеза, звычайныя хандрыты з нізкім утрыманнем металаў». Іншая група навукоўцаў усталявала, што цёмны колер жалеза на паверхні Ітакавы з’яўляецца вынікам уздзеяння мікраметэарытаў і высакахуткасных часціц, выходных ад Сонца.
 Гл. таксама 
 Спіс астэроідаў (25101—25200)
 Класіфікацыі малых планет
 Спіс астэроідаў, якія перасякаюць арбіту Зямлі
 Спіс астэроідаў, якія перасякаюць арбіту Марса
 Спасылкі 



 Фота астэроіда Ітакава
 Close-up images of Itokawa, a rubble pile asteroid. 
 Special issue: Hayabusa at Itokawa, Science, Vol. 312, no. 5778, June 2 2006. 
 Касмічны апарат «Хаябуса» сапраўды даставіў часціцы пазаземнага паходжання 
 Апублікаваны вынікі вывучэння пылу з астэроіда Ітакава
 Склад грунта з астэроіда Ітакава


Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1998 годзе
Катэгорыя:Астэроіды, якія перасякаюць арбіту Зямлі
Катэгорыя:Астэроіды, якія перасякаюць арбіту Марса
Катэгорыя:Астэроіды дыяметрам менш за 2 км
Катэгорыя:Нябесныя целы, наведаныя спускальнымі апаратамі