Ночвы

Ночвы, начоўкі ― у беларускім побыце выдзеўбанае з дрэва карыта, пасудзіна з шырокім адкрытым верхам. Рабілі ночвы з ліпавага або асінавага цурбана, колатага напалову. Нутро выдзёўбвалі цяслой, сценкі і дно згладжвалі разцом. Тыповыя памеры прыкладна: даўжыня 1,5 м, шырыня 50 см, вышыня каля 30 см.

 Ночвы ў сялянскай гаспадарцы 
У вялікіх ночвах секлі капусту, мяса для каўбас, мылі бялізну, купалі дзяцей, у меншых (апалушках) правейвалі зерне і крупы, у маленькіх (таўчанках) таўклі для прыпраў сала, мак і інш.
Драўляныя ночвы ў сялянскім беларускім побыце ўжываліся да сярэдзіны XX стагоддзя, металічныя ж сустракаюцца і цяпер.

У рускай сялянскай гаспадарцы Тлумачальны слоўнік жывой вялікарускай мовы У. І. Даля вызначае ночвы як невялікае танкасценнае корытце, прызначанае выключна для працы з мукой і збожжам, часам гэта і латок.

Пры першым купанні неўмаляткі, ў ночвы клалі 9 вугольчыкаў. На працягу першай паловы года дзіцяці, ваду, у якой купалі дзіця, вылівалі ў падпечак. У іншых мясцінах у ночвы клалі соль і лекавыя травы, сярэбраную манету ― каб дзіця расло чыстым, здаровым і багатым.

У Беларусі ночвы ўжываўся пры народным лячэнні дзіцяці ад сурокаў. Дзіця клалі пад ночвы з вадой каля парога хлява і праганялі праз гэтыя ночвы свіней. З ночваў потым мыліся, каб сурокі сышлі. Ночвамі накрывалі хворых пры эпілепсычных прыпадках, потым перасякалі сякерай курынае крыло.

Ночвы апеты ў вершах беларускага класіка Петруся БроўкіНачоўкі.

 Гл. таксама 
 Гаспадарчыя заняткі беларусаў

 Літаратура 

 Титов В. С. Народные деревообрабатывающие промыслы Белоруссии (1917—1941): Этнографические очерки бондарного промысла и изготовление транспортных средств. ― Мн., 1976
 Кухаронак Т. І. Радзінныя звычаі і абрады беларусаў: Канец ХІХ – ХХ ст. Т. І – Мн.: Навука і тэхніка, 1993. – 126 с.

 Спасылкі 
 Ночвы у беларускім рытуальным купанні 
 Ночвы: Прыклады з беларускай літаратуры

Катэгорыя:Матэрыяльная культура
Катэгорыя:Этнаграфія Беларусі