Сескла

Се́скла () — адно з першых вядомых неалітычных паселішчаў Еўропы, VII—VI тыс. да н.э. Названа па імі сучаснага арумынскага населенага пункта ў Фесаліі, Грэцыя, дзе ў XIX ст. упершыню былі праведзены раскопкі.

Найстаражытныя знаходкі датуюцца прыкладна 6850 г. да н.э. з хібнасцю да 660 гадоў. Яны належаць да двух розных культур, прота-Сескла і прэ-Сескла. Апошняя прадстаўлена другаснымі паселішчамі, якія прылягаюць да галоўнага паселішча прота-Сескла, і адносіцца да ўварванцаў старчава-крышскай культуры, геаграфічна распаўсюджанай на поўнач ад Фесаліі на берагах  Дуная. Для культуры прэ-Сескла была характэрна штампаваная кераміка, якая, аднак, даволі хутка знікае. Абедзве культуры  земляробчыя. Дамы спачатку маленькія, з аднаго-двух пакояў, з дрэва або з сырцовай цэглы на каменным падмурку, будавалі на схілах узгоркаў, якія прылягаюць да ўрадлівых далін, дзе вырошчвалі  пшаніцу і ячмень. Акрамя таго, разводзілі  коз,  авечак, буйную рагатую жывёлу,  сабак. У VI тысячагоддзі да н.э. з'яўляюцца двухпавярховыя дамы і мегароны (будынкі з калонамі). У паселішчы Сескла жыло каля 3 тыс. чалавек, што дазваляе супаставіць яго з неалітычнымі гарадамі Блізкага Усходу (Чатал-Гююк) і лічыць першым вядомым горадам Еўропы. Больш старажытныя неалітычныя культуры Грэцыі ў гэту эпоху яшчэ жылі ў пячорах (Франхты).

У цэлым неалітычны комплекс прота-Сескла адпавядае сучаснаму яму блізкаўсходняму, але буйная рагатая жывёла была, відаць, прыручана ў ФесалііАргіса , дзе з'явілася на некалькі стагоддзяў раней, чым у Чатал-Гуюку. Першыя жыхары прота-Сескла не былі знаёмыя з керамікай, што таксама збліжае іх з носьбітамі блізкаўсходніх культур  дакерамічнага неаліту. Пазней з'яўляюцца вытанчаныя паліваныя кубкі і чашы, дэкараваныя геаметрычным узорам чырвонага і карычневага колераў. У самы позні перыяд арнамент эвалюцыянуе да матываў, якія нагадваюць языкі полымя. Аналагічная кераміка вядомая таксама ў заходняй Македоніі, але адрозніваецца ад малаазіяцкай.

Акрамя посуду, знойдзены статуэткі жанчын, часта цяжарных, якія лічацца прыкметай культу  Багіні-маціУзнікненне земляробства , што, зрэшты, характэрна не толькі для культур Сескла, але для ўсяго Балканскага паўвострава і Падунаўя.

Культуры Сескла лічацца матчынымі для іншых балканскіх неалітычных культур, якія ўзніклі пазней, у прыватнасці  старчава-крышскай. Пад іх уплывам складаецца таксама культура кардыяльнай керамікі. У V тысячагоддзі да н.э. паселішча Сескла было заваявана суседняй культурай Дыміні.

 Спасылкі 

 Титов В. С., Неолит Греции. Периодизация и хронология, М., 1969
 Aegean Catchment 
 Sesklo Neolithic settlement
 Sesklo photos (site in Greek) 
 Sesklo (in Greek) 
 Petralona Cave, Greece
 Argissa Tombs, Greece 
 Mapquest — Sesklo, Street map not yet available.
 Les Seskliens
 Coordinates: 

Катэгорыя:Балканскі неаліт
Катэгорыя:Археалагічныя аб’екты ў Грэцыі
Катэгорыя:Дагістарычная Грэцыя