Галынец 1

Галыне́ц 1 (, ) — вёска ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Буйніцкага сельсавета.

Размешчана за 6 км на паўднёвы захад ад Магілёва. Рэльеф раўнінны, на паўднёвы захад мяжуе з лесам. На поўначы цячэ рака Чарняўка (прыток р. Рудзея).  Чыгуначная станцыя на лініі Магілёў — Асіповічы. Транспартныя сувязі па мясцовай дарозе праз вёску Гуслішча і далей па шашы Магілёў — Бабруйск.

 Гісторыя 

 Вялікае Княства Літоўскае 
Вядома ў Вялікім Княстве Літоўскім з XVII стагоддзя. У 1679 годзе — сяло Галынцы, шляхецкая ўласнасць. У 1758 годзе налічвала 12 двароў.  

 Пад уладай Расійскай імперыі 
Пасля першага падзелу Рэчы Паспалітай у 1772 годзе ўвайшла ў склад Расійскай імперыі. У 1785 годзе — у складзе маёнтка Старыя Буйнічы Магілёўскага павета. У 1848 годзе — цэнтр маёнтка. У 1858 годзе мелася карчма.  

Ва ўсіх дварах сяляне займаліся вырабам ільняной і пяньковай кудзелі і тканіны, а таксама драўлянага посуду і бытавых рэчаў. У 1888 годзе адкрыта царкоўна-прыходская школа, для якой у тым жа годзе пабудавана памяшканне. Паводле перапісу 1897 года — ў Вендаражскай воласці Магілёўскага павета Магілёўскай губерні.  

 Найноўшы час 
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай тэрыторыя абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала яе разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. З 26 красавіка 1919 года — у Гомельскай губерні РСФСР. У сакавіку 1924 года вёску вярнулі БССР.  

З 17 ліпеня 1924 года — у Магілёўскім раёне Магілёўскай акругі (да 26 ліпеня 1930), з 20 лютага 1938 года — у Магілёўскай вобласці. У 1930 годзе арганізаваны калгас «1 Мая». У 1931 годзе пабудавана мураванае памяшканне для пачатковай школы. У 1932 годзе вёска атрымала электрычнае асвятленне.  

Падчас Вялікай Айчыннай вайны з ліпеня 1941 да 27 чэрвеня 1944 года была акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. У вёсцы была расквартыравана частка 60-й рэзервовай мотамеханізаванай дывізіі вермахта. 24 студзеня 1944 года 121-ы партызанскі полк разграміў варожы гарнізон у вёсцы, знішчыўшы каля 200 гітлераўцаў і спаліўшы склады, гараж і аўтамашыны. У гонар подзвігу партызан каля клуба ўстаноўлены абеліск. Падчас Ямніцкага бою канцы чэрвеня 1944 года 113-ы партызанскі полк зрабіў няўдалую спробу блакаваць нямецкія войскі.  

У 1990 годзе ў складзе калгаса «Маяк камунізму» (цэнтр — вёска Цішоўка). Размяшчаліся ферма буйной рагатай жывёлы, вытворчая брыгада, комплексны прыёмны пункт бытавога абслугоўвання насельніцтва, пачатковая школа, дзіцячы сад, магазін, клуб, аддзяленне сувязі.  

У 2007 годзе дзейнічалі аддзяленне сувязі і клуб.  

 Планіроўка 
Праект планіроўкі і забудовы распрацаваны ў 1979 годзе ў інстытуце «Магілёўграмадзянпраект». Вёска складаецца з працяглай крывалінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход. Ад паўднёвага канца на паўночны захад адыходзіць кароткая прамалінейная вуліца. Забудавана двухбакова, шчыльна, пераважна драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу. За 1,5 км на поўдзень — чыгуначная станцыя Галынец. На поўдні размешчаны сад, на паўночным захадзе — гаспадарчы сектар.  

 Насельніцтва 
 XVII стагоддзе:  
 1679 — сяло, шляхецкая ўласнасць.  
 XVIII стагоддзе:  
 1758 — 12 двароў.  
 1785 — 18 двароў, 200 жыхароў.  
 XIX стагоддзе:  
 1880 — 45 двароў, 187 жыхароў.  
 1897 — 60 двароў, 401 жыхар.  
 1909 — 63 двары, 471 жыхар.  
 XX стагоддзе:  
 1926 — 185 двароў, 1127 жыхароў.  
 1990 — 170 гаспадарак, 409 жыхароў.  
 XXI стагоддзе:  
 2007 — 197 гаспадарак, 472 жыхары.  

 Вядомыя асобы 
 Зоя Прохараўна Цітова (1919—1995) — Герой Сацыялістычнай Працы.
 Пётр Яўсеевіч (XVII ст.) — іканапісец.
 Крыніцы 

 Літаратура 


 Спасылкі 

Катэгорыя:Буйніцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Магілёўскага раёна