Яўген Пятровіч Кушнароў

Яўге́н Пятро́віч Кушнаро́ў (, 29 студзеня 1951, Харкаў, УССР — 17 студзеня 2007, Ізюм, Харкаўская вобласць, Украіна) — савецкі і ўкраінскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, дзеяч мясцовага самакіравання.

Член КПСС (1981), адзін з арганізатараў у ёй Дэмакратычнай платформы (1989). Дэпутат Вярхоўнага Савета УССР (1990—1994, з 1991 года ператвораны ў Вярхоўную Раду Украіны), старшыня Харкаўскага гарадскога савета (1990—1994), гарадскі галава Харкава (1990—1996), кіраўнік адміністрацыі прэзідэнта Украіны (1996—1998), старшыня Харкаўскай абласной дзяржаўнай адміністрацыі (2000—2004). Ганаровы грамадзянін Харкава (2006), Ганаровы грамадзянін Харкаўскай вобласці (2007, пасмяротна) і Ганаровы грамадзянін Краснакуцкага раёна (2010, пасмяротна).

Актыўны праціўнік «Аранжавай рэвалюцыі» (2004). Адзін з арганізатараў  і аўтараў праекта , ідэолаг федэралізацыі Украіны. Заснавальнік партыі «» (2005), адзін з асноўных палітыкаў у Партыі рэгіёнаў (2005—2007), дэпутат Вярхоўнага савета Украіны V склікання (2006—2007).

Кандыдат эканамічных навук (1997). Аўтар гісторыка-краязнаўчага даследавання «» (2004) і дакументальна-публіцыстычных кніг «» (2005), «» (2007 — пасмяротнае выданне).

16 студзеня 2007 года быў смяротна паранены агнястрэльнай зброяй падчас палявання каля  Ізюмскага раёна Харкаўскай вобласці і 17 студзеня памёр у гарадской бальніцы горада Ізюм.

 Біяграфія 

 Сям’я і паходжанне 

Бацька — Пётр Міхайлавіч Кушнароў (1924—1996), ураджэнец Смаленскай вобласці, юрыст. Маці, Серафіма Цімафееўна Кушнарова (Лук’янчыкава;?—2000), ураджэнка Башкірскай АССР — педагог. Бацькі Кушнарова пазнаёміліся ў Харкаве ў пасляваенныя гады. Дзед Кушнарова Цімафей Аляксеевіч быў родам з Курскай вобласці, а бабуля, Варвара Фёдараўна Шведчыкава, паходзіла з патомных .

Жонка — Валянціна Віктараўна Кушнарова (працавала начальнікам цэха на заводзе жалезабетонных канструкцый, потым эканамістам у «Рэгіён-банку» і банку «НПК», працавала ў гарвыканкаме, у аддзеле сацыяльнай палітыкі і культуры, у 2009 годзе была выканаўчым дырэктарам Харкаўскага банкаўскага саюза).

Сын — Андрэй Кушнароў (нар. 11 кастрычніка 1975 года, Мелітопаль), бізнесмен, па адукацыі праграміст. Віцэ-прэзідэнт Фонду імя Яўгена Кушнарова (2007).

Дачка — Таццяна Каганоўская (нар. 11 кастрычніка 1975 года, Мелітопаль) дэпутат гарадскога савета, доктар юрыдычных навук, дэкан юрыдычнага факультэта Харкаўскага нацыянальнага ўніверсітэта імя В. Н. Каразіна і прэзідэнт Фонду імя Яўгена Кушнарова.

Грамадзянская жонка з 2005 года — Людміла Давыдава (нар. 19 кастрычніка 1957 года), была генеральным сакратаром партыі «Новая дэмакратыя», народным дэпутатам Украіны IV склікання.

 Вучоба і пачатак працоўнай дзейнасці 

Нарадзіўся ў Харкаве 29 студзеня 1951 года. Дзяцінства і юнацтва будучага палітыка прайшлі ў Мелітопалі. Вучыўся ў васьмігадовай школе № 6, а ў 9—10 класы перайшоў у сярэднюю школу № 5, якую скончыў у 1968 годзе.

Пасля школы з’ехаў у Адэсу, дзе паступіў у будаўнічы інстытут, а з другога курсу пераехаў у Харкаў. У 1968 годзе паступіў у Харкаўскі інжынерна-будаўнічы інстытут, які скончыў у 1973 годзе па спецыяльнасці «інжынер-механік будаўнічай вытворчасці». Сам Кушнароў у 2004 годзе так адклікаўся аб сваім перыядзе вучобы:

То мне хацелася стаць геолагам, то будаўніком… Штосьці, напэўна ад рамантыкі… Але сёння аддаю сабе справаздачу, што мне б больш дапамагла гуманітарная адукацыя, чым тэхнічная, якую я маю.

Пасля завяршэння інстытута пачаў працаваць на Харкаўскім заводзе жалезабетонных канструкцый № 1, дзе займаў пасады інжынера-канструктара, механіка, начальніка рамонтна-механічнага цэха, намесніка начальніка канструктарскага аддзела.

 У савецкіх партыйных органах 

У 1981 годзе ўступіў у КПСС. Працаваў інструктарам, намеснікам загадчыка аддзела прапаганды і агітацыі  райкама партыі горада Харкава, з 1987 года — намеснікам загадчыка аргаддзела, затым загадчыкам аддзела адміністрацыйных органаў і загадчыкам арганізацыйнага аддзела Харкаўскага гарадскога камітэта Камуністычнай партыі Украіны.

З кастрычніка 1989 года, калі ў Харкаве адкрыўся гарадскі партыйны клуб, стаў актыўным яго ўдзельнікам, выступаў за дэмакратычнае абнаўленне партыі супраць кансерватыўнай часткі яе апарата. Стаяў ля вытокаў стварэння Дэмакратычнай платформы Камуністычнай партыі Украіны ў Харкаве. Арганізаваў у канцы 1989 года ў Харкаве з’езд дэмакратычных сіл СССР.

 Кіраўніцтва Харкавам 

У 1990 годзе на першых дэмакратычных выбарах абраны дэпутатам гарадскога савета народных дэпутатаў Харкава і стаў старшынём яго выканаўчага камітэта. У тым жа годзе паводле вынікаў паўторнага галасавання 18 сакавіка набраў у Салтаўскай акрузе № 376 горада Харкава  галасоў (пры  галасах супраць) і абраны народным дэпутатам УССР.

У жніўні 1991 годзе заняў антыпутчысцкую пазіцыю. Як старшыня Харкаўскага гарадскога савета, склікаў 21 жніўня пазачарговую сесію савета, якая рэзка асудзіла дзеянні ДКНС. У пачатку 1992 года з іншымі прадстаўнікамі харкаўскай палітычнай эліты стаяў ля вытокаў стварэння цэнтрысцкага палітычнага аб’яднання «Новая Украіна», якая стварыла сваю фракцыю ў Вярхоўнай Радзе Украіны.

Заслужаны будаўнік Украіны  асабліва падкрэсліваў ролю Кушнарова на пасадзе гарадскога галавы Харкава ў новым адраджэнні будаўніцтва Харкаўскага метрапалітэна ў перыяд эканамічнага крызісу 1990-х гадоў. Таксама ў ліку важных гарадскіх пабудоў, якія праводзіліся па ініцыятыве Кушнарова ў якасці гарадскога галавы, называецца ўзвядзенне  у Салтаўскім жылым масіве ў 1991—1994 гадах.

Паводле вынікаў выбараў 26 чэрвеня 1994 года абраны гарадскім галавой Харкава, набраўшы 32 % галасоў (59 % галасаваўшых) і перамогшы В. Урсуляка, які набраў 14 % галасоў (25,8 % галасаваўшых). У 1994—1997 гадах — прэзідэнт Асацыяцыі гарадоў Украіны. Кушнароў як адзін з ідэолагаў фарміравання ва Украіне дэмакратычнай сістэмы мясцовага самакіравання з’яўляецца адным з аўтараў Закона Украіны «Аб мясцовым самакіраванні».

У чэрвені 1995 года быў абраны старшынём аб’яднання «Новая Украіна» і зрабіў заяву аб неабходнасці пераўтварэння аб’яднання ў палітычную партыю. У пачатку 1996 года Партыя рэгіянальнага адраджэння Украіны, Працоўны кангрэс Украіны і аб’яднанне «Новая Украіна», якое ўзначальвалася Кушнаровым, заснавалі . Увайшоў у палітычны савет новастворанай партыі, стаўшы ў 1996 годзе намеснікам, а ў 1998 годзе першым намеснікам кіраўніка партыі.

 Кіраўнік Адміністрацыі прэзідэнта Украіны 

У снежні 1996 года Кушнароў замест Дзмітрыя Табачніка прызначаны прэзідэнтам Украіны Леанідам Кучмам кіраўніком сваёй Адміністрацыі, пасля чаго пераехаў на пастаянную працу з Харкава ў Кіеў. Будучы кіраўніком адміністрацыі, быў таксама старшынём Камісіі па дзяржаўных узнагародах Украіны, намеснікам старшыні Дзяржаўнай камісіі па правядзенні ва Украіне адміністрацыйнай рэформы, членам Савета нацыянальнай бяспекі і абароны Украіны. У лістападзе 1997 года зрабіў заяву, што не плануе змагацца за пасаду гарадскога галавы Харкава, а таксама за мандат народнага дэпутата, і выключыў сваю кандыдатуру з партыйнага спісу Народна-дэмакратычнай партыі на , застаўшыся ў дзяржаўным апараце Кучмы.

У рамках НДП, стаўшы намеснікам старшыні партыі, вёў партыйную барацьбу з яе старшынём . Неабходнасцю зніжэння гэтага напалу барацьбы тлумачыцца перамяшчэнне ў лістападзе 1998 года Кушнарова з Кіева назад у Харкаў.

 Намеснік Харкаўскай абласной дзяржаўнай адміністрацыі 
Указам прэзідэнта Украіны 27 кастрычніка 2000 года Я. Кушнароў прызначаны кіраўніком абласной дзяржаўнай адміністрацыі Харкаўскай вобласці. На пасадзе кіраўніка аблдзяржадміністрацыі дамогся значных эканамічных поспехаў, у прыватнасці, рэалізуючы на ​​практыцы Закон Украіны «Аб спецыяльным рэжыме інвестыцыйнай дзейнасці» (пры Кушнарове Харкаўская вобласць выйшла на першае месца сярод абласцей Украіны па аб’ёме замежных інвестыцый), садзейнічаючы стварэнні тэхнапаркаў і свабодных эканамічных зон у Харкаве. Кушнароў вёў актыўную палітыку па ўмацаванню і пашырэнню сувязей вобласці з іншымі рэгіёнамі блізкага і далёкага замежжа.

У 2001 годзе абраны дэпутатам Абласнога савета Харкаўскай вобласці ад Краснакуцкага раёна. У красавіку 2001 года пасля адстаўкі Віктара Юшчанкі з пасады прэм’ер-міністра Украіны выступіў з крытыкай пазіцыі НДП, палітвыканкам якой на чале з Пуставойтанкам самастойна прынялі рашэнне аб нездавальняючай рабоце ўрада, не ставячы гэтае пытанне на абмеркаванне ўсёй партыі. Кушнароў заявіў, што «Галасаванне фракцыі НДП… ляжа ганебнай плямай і звядзе яе шанцы на будучых выбарах да нуля». Кушнароў таксама меў рознагалоссі з Пуставойтанкам па пытанні будучай кааліцыі НДП перад выбарамі 2002 года, лічачы, што партыя павінна аб’ядноўвацца з роўнымі ёй па сіле і ўплыву палітычнымі структурамі, а не блакавацца са слабымі аб’яднаннямі і дамінаваць у новым блоку, як лічыў Пуставойтанка.

13-14 снежня 2001 года пры актыўным удзеле Кушнарова і пад яго старшынствам у Харкаве быў арганізаваны і адбыўся ўкраінска-расійскі эканамічны бізнес-форум з удзелам прэзідэнтаў Украіны і Расіі (Леаніда Кучмы і Уладзіміра Пуціна). У лістападзе 2002 года за важны асабісты ўклад у рэфармаванне аграрнага сектара эканомікі, дасягненне высокіх паказчыкаў у вытворчасці сельскагаспадарчай прадукцыі Харкаўскай вобласці Кушнароў быў узнагароджаны ордэнам Яраслава Мудрага IV ступені. Пры кіраўніцтве Кушнарова па яго ініцыятыве ў Харкаве былі шматкроць паскораныя тэмпы будаўніцтва гарадскога метрапалітэна, і ў жніўні 2004 года адкрыты дзве новыя станцыі метро на : «Батанічны сад» і «23 жніўня».

Напісаў гісторыка-краязнаўчую кнігу «Сто крокаў па Харкаўскай зямлі» (), у якой з пазіцый кіраўніка Харкаўшчыны даў ацэнку стану і перспектывам развіцця Харкаўскай вобласці. Кніга была выдадзена ўвосень 2004 года.

 У перыяд Аранжавай рэвалюцыі 

Падчас прэзідэнцкіх выбараў 2004 года як кіраўнік Харкаўскай абласной арганізацыі Народна-дэмакратычнай партыі падтрымліваў кандыдата ў Прэзідэнты Украіны Віктара Януковіча.

Заняў актыўную пазіцыю ў падзеях, выкліканых Аранжавай рэвалюцыяй. Пасля другога тура прэзідэнцкіх выбараў 21 кастрычніка 2004 года і пачатку бестэрміновай акцыі прыхільнікаў Віктара Юшчанкі на майдане ў Кіеве і пачатку «аранжавых» выступаў у Харкаве актыўна выступаў арганізатарам і аратарам на мітынгах у Харкаўскай вобласці ў падтрымку Віктара Януковіча. Пакінуў пасля другога тура выбараў шэрагі Народна-дэмакратычнай партыі і перайшоў да самастойнага супраціўлення рэвалюцыйным падзеям.

Будучы кіраўніком абласной адміністрацыі Харкаўскай вобласці, 26 лістапада 2004 года перадаў усе ўладныя паўнамоцтвы ў вобласці Харкаўскаму абласному савету і ўзначаліў яго. Як кіраўнік савета, у гэты ж дзень выдаў распараджэнне прыпыніць пералічэнні Харкаўскай вобласці падаткаў у рэспубліканскі бюджэт .

З’яўляўся адным з арганізатараў усеўкраінскага з’езда дэпутатаў мясцовых саветаў у Севераданэцку 28 лістапада 2004 года, на якім была выказана ідэя стварэння Паўднёва-Усходняй рэспублікі. На думку ўкраінскага палітыка і дзяржаўнага дзеяча Дзмітрыя Табачніка, «гэты з’езд спыніў спробу дзяржаўнага перавароту ў канцы 2004 года». Прамова Кушнарова на Севераданэцкім з’ездзе, якая адрознівалася рэзкімі і радыкальнымі заявамі, атрымала шырокае асвятленне ў сродках масавай інфармацыі.

Арганізаваў і ўзначаліў у якасці старшыні 4 снежня 2004 года Харкаўскі з’езд, пазіцыянавальны ім як новы ўсеўкраінскі з’езд дэпутатаў усіх узроўняў. З’езд зацвердзіў сваёй рэзалюцыяй зварот да Януковіча і Юшчанкі з прапановай адмовы абодвух ад удзелу ў перагаласаванні і парэкамендаваў правядзенне новых прэзідэнцкіх выбараў з іншымі кандыдатамі.

18 снежня перадаў пасаду кіраўніка Харкаўскай абласной адміністрацыі свайму намесніку, 33-гадоваму Сцяпану Масельскаму, пляменніку  (1936—1996), засяродзіўшы ўсю сваю дзейнасць у Харкаўскім абласным савеце.

 Самастойная палітычная дзейнасць 

У снежні 2004 года Кушнароў разам з аднадумцамі заснаваў апазіцыйную ў адносінах да пераможцаў Аранжавай рэвалюцыі палітычную партыю «Новая дэмакратыя», на яе з’ездзе 15 студзеня 2005 года ён быў абраны Генеральным сакратаром партыі. У праграме партыі прадугледжвалася пераўтварэнне Украіны ў федэратыўную рэспубліку з дзвюхпалатным парламентам, адна з палат якога павінна прадстаўляць інтарэсы рэгіёнаў. Партыя выказала сваю прыхільнасць ідэі парламенцка-прэзідэнцкай рэспублікі, але, падтрымаўшы гэтую палітычную рэформу, выказала шэраг агаворак, звязаных з неабходнасцю ажыццяўлення сістэмнай адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформы.

Адначасова з гэтым па ініцыятыве Кушнарова была створана Харкаўская абласная грамадская арганізацыя «Грамадскі рух „Разам — наперад!“», усталявальная канферэнцыя якой адбылася 22 студзеня 2005 года. Кушнароў узначаліў грамадскі рух на базе дадзенай арганізацыі.

27 студзеня 2005 года, пасля выказвання Харкаўскім абласным саветам палітычнага недаверу Кушнарову, склаў з сябе паўнамоцтвы яго кіраўніка, заявіўшы, што не жадае працаваць з такім саветам. З лютага 2005 года была распачатая працэдура адклікання мандата дэпутата абласнога савета ад Краснакуцкага раёна, атрыманага Кушнаровым на выбарах у 2002 годзе. 15 ліпеня 2005 года Кушнароў паведаміў, што добраахвотна складае з сябе паўнамоцтвы дэпутата абласнога савета, а 17 ліпеня ў Краснакуцкім раёне адбылося галасаванне, паводле вынікаў якога водгук апынуўся пацверджаны. Адначасова з гэтым, яшчэ ў чэрвені 2005 года Кушнарову было прад’яўленае абвінавачванне ў сепаратызме, і 17 жніўня 2005 года ён быў арыштаваны  па абвінавачванні ў перавышэнні ўлады або службовых паўнамоцтваў. Пячэрскі раённы суд Кіева падоўжыў арышт на тэрмін да 10 дзён. Партыя Кушнарова ажыццявіла шэраг палітычных заяваў і пікетаў у сувязі з арыштам свайго лідара. Сам ён падчас знаходжання пад арыштам абвясціў галадоўку. Пасля васьмідзённага арышту Кушнароў быў выпушчаны, а справа ў верасні 2006 года была закрыта за адсутнасцю складу злачынства.

Падчас знаходжання пад вартай прыняў рашэнне напісаць кнігу, да якой прыступіў па вяртанні ў Харкаў. Праца над ёй працягвалася з другой паловы жніўня да кастрычніка. Кніга атрымала назву «Конь рыжы. Запіскі контррэвалюцыянера», была надрукаваная ў выдавецтве «Харкаў» накладам 5000 асобнікаў і 22 лістапада 2005 года была прэзентаваная Кушнаровым у фае . 500 асобнікаў кнігі з аўтарскага фонду былі падпісаны і падораны Кушнаровым усім жадаючым падчас прэзентацыі.

У ліпені 2006 года па ініцыятыве руху «Разам — наперад!», Харкаўскага абласнога саюза ветэранаў Афганістана і Харкаўскага абласнога савета былых партызан і падпольшчыкаў Кушнарову было прысвоена званне Ганаровага грамадзяніна Харкава.

 У Партыі рэгіёнаў 

У лістападзе 2005 года II з’езд партыі «Новая дэмакратыя» аднагалосна прыняў рашэнне аб зліцці з Партыяй рэгіёнаў шляхам індывідуальнага ўступлення ў яе прадстаўнікоў партыі Кушнарова. 19 лістапада 2005 уступіў у Партыю рэгіёнаў. З 3 снежня 2005 года — сябра Палітрады Партыі рэгіёнаў, № 11 яе выбарчага спісу на парламенцкіх выбарах 2006 года і кіраўнік выбарчай кампаніі партыі. Прайшоў у парламент V склікання па выбарчаму спісу Партыі рэгіёнаў і 5 мая 2006 года быў зарэгістраваны народным дэпутатам Украіны. У Вярхоўнай Радзе стаў намеснікам кіраўніка фракцыі Партыі рэгіёнаў, старшынёй Камітэта Вярхоўнай Рады па пытаннях прававой палітыкі. Са студзеня 2006 года Кушнароў стаў старшынём Усеўкраінскай грамадскай арганізацыі «Рух „Новая дэмакратыя“». У разгар  ў Харкаве ў вестыбюлі перадвыбарчага штаба харкаўскай абласной арганізацыі Партыі рэгіёнаў на Кушнарова быў . Выбуховая прылада, начыненая гайкамі, спрацавала ў непасрэднай блізкасці ад палітыка, пры гэтым ён атрымаў лёгкую кантузію.

200px|thumb|left|Я. П. Кушнароў у Харкаве на абласной канферэнцыі Партыі рэгіёнаў.

Яўген Кушнароў з’яўляўся ключавой фігурай у Партыі рэгіёнаў — нароўні з Віктарам Януковічам і Рынатам Ахметавым. Каардынаваў дзейнасць Партыі рэгіёнаў у парламенце, адказваў за міжфракцыйныя перамовы. З’яўляўся адным з арганізатараў Антыкрызіснай кааліцыі ў парламенце Украіны з прадстаўнікоў Партыі рэгіёнаў, Сацыялістычнай партыі Украіны і Камуністычнай партыі Украіны, афармленне якой прывяло Віктара Януковіча на пасаду прэм’ер-міністра і зрабіла магчымым фарміраванне ва Украіне  ў жніўні 2006 года.

Лічыўся адным з ідэолагаў Партыі рэгіёнаў, быў адным з найбольш непрымірымых праціўнікаў  Украіны, знаходзіўся ў жорсткай апазіцыі да прэзідэнта Украіны Віктара Юшчанкі і выступаў з яго сістэмнай крытыкай. Паводле ацэнак шэрагу палітолагаў, экспертаў і сродкаў масавай інфармацыі Украіны, Кушнароў меў патэнцыял дзяржаўнага дзеяча ўсеўкраінскага маштабу і мог рэальна пазмагацца за пасаду прэзідэнта Украіны на .

Працаваў над дакументальна-публіцыстычнай кнігай «Выбары і вілы», якая павінна была выйсці пачатку 2007 года. У кнізе спрабаваў даць свой аналіз падзей Аранжавай рэвалюцыі. У студзені 2007 года напісаў артыкул, прысвечаны пошуку нацыянальнай кансалідацыі ва Украіне, які апынуўся яго апошняй прыжыццёвай працай. Сімвалічнасць гэтага факту адзначаецца палітолагамі.

 Забойства 

16 студзеня 2007 года быў паранены выпадковым (па версіі следства) стрэлам падчас палявання каля вёскі Чырвоны Шахтар Ізюмскага раёна. Паводле афіцыйнай версіі, стрэл зрабіў Дзмітрый Завальны, дэпутат Харкаўскага аблсавета; але ў дадзенай версіі прысутнічаюць пэўныя нестыкоўкі (у прыватнасці, дыяметр уваходнай адтуліны кулі не адпавядаў калібру карабіна Завальнага)Смерть Кушнарева: нестыковка версий обстоятельств рокового выстрела.

У выніку ранення былі закранутыя жыццёва важныя органы — печань, ныркі, участак кішачніка. Назіралася таксама кантузія падстраўнікавай залозы. На працягу гадзіны, пакуль Кушнарова транспартавалі ў бальніцу, ён страціў каля трох літраў крыві. На наступны дзень Кушнароў памёр у рэанімацыі, не прыходзячы ў прытомнасць.

Грамадзянская паніхіда праходзіла ў ХАТОБе. Акрамя таго, што на пахаванне прыехала большая частка яго аднапартыйцаў-дэпутатаў Вярхоўнай Рады, у грамадзянскай паніхідзе прымалі ўдзел былыя і цяперашнія на той момант кіраўнікі краіны (экс-прэм’ер-міністр Украіны Віктар Януковіч, другі прэзідэнт Украіны Леанід Кучма, спікер парламента Уладзімір Літвін), прадстаўнікі апазіцыі і два ўкраінскія мільярдэры — Рынат Ахметаў і Віктар Пінчук. У будынак ХАТОБа прыйшлі развітацца з земляком больш за дзесяць тысяч жыхароў Харкава.

Адпяванне праводзіў Мітрапаліт Харкаўскі і Багадухаўскі Нікадзім (Руснак). Яўген Кушнароў пахаваны на Харкаўскіх гарадскіх могілках № 2 на вуліцы Пушкінскай.

 Расследаванне забойства 

Адразу пасля забойства было распачатае расследаванне, ход якога шырока асвятляўся сродкамі масавай інфармацыі.

У снежні 2007 года пракуратура Харкаўскай вобласці прад’явіла абвінавачанне памочніку народнага дэпутата Дзмітрыя Шэнцава Дзмітрыю Завальнаму, які з’яўляўся ўдзельнікам палявання, дзе быў смяротна паранены Яўген Кушнароў, па частцы 1 артыкула 119 Крымінальнага кодэкса Украіны «забойства па неасцярожнасці». Паводле версіі следства, выпушчаная ім з карабіна куля  ў Яўгена Кушнарова. Акрамя таго, Завальнаму было прад’яўленае абвінавачванне па частцы 1 артыкула 263 «незаконнае нашэнне агнястрэльнай зброі». 15 мая 2009 года Апеляцыйны суд Харкаўскай вобласці задаволіў хадайніцтва Дзмітрыя Завальнага аб амністыі. Справа аб забойстве Яўгена Кушнарова была закрыта  9 верасня 2009 года.

 Памяць 


 8 лютага 2007 года Яўгену Кушнарову рашэннем сесіі Харкаўскага абласнога савета «З мэтай ўшанавання памяці асобы, якая зрабіла вялікі ўклад у сацыяльна-эканамічнае развіццё і ва ўздым міжнароднага аўтарытэту рэгіёну…» і «У знак вялікай павагі» было прысвоена званне ганаровага грамадзяніна Харкаўскай вобласці (пасмяротна).
 Традыцыя працы ў Харкаўскай вобласці Фонду падтрымкі маладых талентаў, заснаванага Яўгенам Кушнаровым у 1994 годзе, была захавана пасля яго смерці і працягнутая ў снежні 2007 года гарадскім галавой Харкава Міхаілам Добкіным, якія ажыццявіў замест Кушнарова штогадовае ўзнагароджанне. Адначасова з гэтым быў прэзентаваны і пачаў працаваць Фонд падтрымкі дэмакратычных ініцыятываў імя Яўгена Кушнарова (прэзідэнт Таццяна Каганоўская, віцэ-прэзідэнт Андрэй Кушнароў).
 Пачынаючы з 2007 года ў палацы спорту «Лакаматыў» імя Р. Кірпы ў Харкаве штогод у жніўні праводзіцца міжнародны валейбольны турнір памяці Яўгена Кушнарова.
 У гадавіну гібелі, 17 студзеня 2008 года на будынку харкаўскага гарадскога савета была адкрыта мемарыяльная дошка Яўгену Кушнарову.
 У пасёлку гарадскога тыпу Пясочын Харкаўскай вобласці ў студзені 2008 года ў гонар палітыка была названая адна з вуліц
 У кастрычніку 2008 года ў Харкаве на другіх гарадскіх могілках у пачатку вуліцы Пушкінскай на алеі памяці быў адкрыты помнік Яўгену Кушнарову.
 У гімназіі № 5 горада Мелітопаля, у якой вучыўся Кушнароў, 23 верасня 2009 года была адкрыта мемарыяльная дошка ў яго памяць .
 17 жніўня 2010 года Яўгену Кушнарову рашэннем сесіі Краснакуцкага раённага савета з фармулёўкай «за важкі ўклад у развіццё сацыяльна-эканамічнай сферы раёна і ўзняцце яго аўтарытэту» было прысвоена званне Ганаровага грамадзяніна Краснакуцкага раёна.

 Інфармацыя аб прысваенні імя Кушнарова адной з станцый метро Харкаўскага метрапалітэна 

У дзень смерці Кушнарова Харкаўскім гарадскім галавой Міхаілам Добкіным была агучана інфармацыя, што імем Кушнарова будзе названа адна з новых станцый харкаўскага метрапалітэна па Аляксееўскай лініі. На працягу некалькіх наступных гадоў гэтая інфармацыя то пацвярджалася, то абвяргала. У снежні 2010 года была адкрыта станцыя метро «Аляксееўская», аднак імя Кушнарова гэтай станцыі прысвоена не было.

 Ацэнкі 

Непасрэдна пасля забойства Яўгена Кушнарова многія эксперты сыходзіліся на думцы, што гэта з’яўляецца вялікай стратай для Партыі рэгіёнаў. Аналагічныя думкі выказваліся ў самой Партыі рэгіёнаў. Яе лідар, Віктар Януковіч сказаў, што Кушнароў не можа быць нікім заменены. У лютым 2013 года ўкраінскі апазіцыйны палітык Аляксандр Турчынаў, паведаміўшы ў сваім інтэрв’ю, што ведаў Кушнарова як моцнага палітыка і лідара, выказаў меркаванне: «шматлікія „неданецкія“ — скажам так — прыхільнікі „рэгіёнаў“, лічылі яго рэальнай альтэрнатывай Віктару Януковічу».

Міхаіл Добкін, гарадскі галава Харкава, выказаў меркаванне, што калі б Кушнароў не быў забіты, ён бы не дапусціў датэрміновага роспуску Вярхоўнай Рады Украіны, які адбыўся ў красавіку 2007 года. , палітык і сын Вячаслава Чарнавола, лічыў, што яго бацька і Яўген Кушнароў з’яўляліся двума асноўнымі ідэолагамі Украіны, і пасля смерці абодвух — краіна апынулася ў тупіку. , рэктар Харкаўскага нацыянальнага ўніверсітэта ім. В. Н. Каразіна, выказаў у 2008 годзе думку, што смерць Кушнарова «моцна адбілася на развіцці палітычных, грамадскіх і эканамічных падзей».

Паводле меркавання палітолага Уладзіміра Нікіціна, далейшая дзейнасць Кушнарова магла прывесці да фарміравання яго ўласнай палітычнай школы ва ўкраінскай палітыцы і грамадскім жыцці, але гэтая віртуальная магчымасць засталася не рэалізаваная. Таксама палітолаг адзначыў сімвалічнасць таго, што апошняя публікацыя Кушнарова ў студзені 2007 года была прысвечана пошуку ўкраінскай нацыянальнай ідэі. Палітолаг Уладзімір Малінковіч заключыў, што недарэчнасць смерці Яўгена Кушнарова складалася ў тым, што Кушнароў менавіта ў той момант як ніхто іншы быў бы патрэбны краіне. Згодна з яго думкай: «не было (і няма) ва ўкраінскай палітыцы іншага чалавека, які гэтак паслядоўна абараняў бы аўтаномію рэгіёнаў і права ўкраінцаў розных нацыянальнасцей на родную мову і родную культуру. Яўген Кушнароў быў непрымірымым ворагам усякай ксенафобіі, усякага нацыянал-экстрэмізму і рабіў усё, што ад яго залежыць, для пабудовы ва Украіне мультыкультурнай грамадзянскай супольнасці». Палітолаг і журналіст Дзмітрый Губін выказаў меркаванне, што ў Кушнарова прысутнічала стройная сістэма поглядаў на жыццё горада (Харкаў), рэгіёна (Харкаўскай вобласці) і краіны (Украіны), і выказаў шкадаванне, што сярод дзеючых ва Украіне палітыкаў у гэты момант мала людзей, «здольных не проста працягваць гэтую спадчыну, але і пісьменна яе артыкуляваць». Дэпутат Андрэй Лагвіненка выказаў думку, што са смерцю Кушнарова сышла цэлая эпоха кіравання Харкаўскай вобласцю, а Партыя рэгіёнаў у асобе Кушнарова страціла высокаінтэлектуальнага публічнага палітыка, які прайшоў сур’ёзную кіраўнічую школу.


Расійскі геапалітык  выказаў меркаванне, што смерць Кушнарова была заканамернай. Згодна з яго слоў, бываюць такія моманты, калі ўсё наканаванае, а бываюць такія моманты, калі можна «налева пайсці, направа пайсці», і гэта быў адзін з такіх момантаў. Смерць Кушнарова была «і своечасовай, і несвоечасовай, перад чарговым этапам, калі трэба было прымаць рашэнне».

Яўген Кушнароў стаў найвялікшым харкаўчанам паводле даследавання кампаніі «Research & Branding Group» па замове газеты «Сегодня». За Кушнарова прагаласавалі 11 % апытаных жыхароў Харкава«Великие харьковчане». Опрос от «Сегодня»Е.Кушнарев стал самым великим харьковчанином — опрос .

Палітычныя праціўнікі Кушнарова, напрыклад, Віктар Юшчанка, жадалі прыцягнуць яго да крымінальнай адказнасці па абвінавачваннях у сепаратызмеhttp://www.belgazeta.by/ru/2004_12_20/sobytiya_otsenki/8724/  ОЖИДАНИЕ УКРАИНЫ. События. Оценки. № 50 (467) 20 декабря 2004 г.. Кушнарова абвінавачвалі ў прарасійскасці, украінафобіі, зносінах с расійскімі шавіністаміhttp://redchenko.com/?p=161  ЧИ ЗНАЙДЕ ЗАТУЛІН НОВОГО «ДРУГА»?.

 Творы 






 У літаратуры 


 Узнагароды 

 Украінскія 
  V ступені (1998)
 Ордэн князя Яраслава Мудрага IV ступені (2002)
 Ордэн князя Яраслава Мудрага III ступені (2004)
 Ордэн Святога Уладзіміра ІІ ступені (1995)
 Ордэн Святога Уладзіміра І ступені (н/д)
 Ордэн Нестара Летопісца І ступені

 Замежныя 
 Ордэн Ганаровага легіёна (Францыя, 1997)
 Некалькі ордэнаў і медалёў іншых замежных дзяржаў

 Званні 
 Кандыдат эканамічных навук (1997)
 Акадэмік Акадэміі муніцыпальнага кіравання.
 Ганаровы грамадзянін Харкава (2006)
 Ганаровы грамадзянін Харкаўскай вобласці (2007, пасмяротна)
 Ганаровы грамадзянін Краснакуцкага раёна (2010, пасмяротна)

 Крыніцы 

 Літаратура 

 Кушнарьов Євген Петрович // Хто є хто в українській політиці. — Київ, 1996. — Вип. 3. — С. 155.
 Кушнарьов Євген Петрович // Хто є хто в Україні… — Київ, 1997. — С. 273;
 Кушнарьов Євген Петрович // Хто є хто в Україні. — Київ, 2001. — С. 238;
 Кушнарьов Євген Петрович // 500 впливових особистостей. — Харків, 2001. — Т. 2: Україна. 10 років незалежності, 1991—2001. — С. 127. — (Лідери ХХІ ст.)
 Кушнарьов Євген Петрович // 500 влиятельных личностей: Украина: регионы: Харьк. обл. — Харьков, 2001. — С. 156.
 Кушнарьов Євген Петрович // Лауреати нагород. 1991—2002 / Східно-Укр. біогр. ін-т; Ред. Уклад.: Ю. Романенко. — Харків, 2002. — С. 248—249. — (500 впливових особливостей; вип. 4)
 Кушнарьов Євген Петрович // 500 влиятельных личностей: Украина: регионы: Харьк. обл. — Харьков, 2002. — С. 42.

 Спасылкі 








Катэгорыя:Ахвяры палітычных забойстваў
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнай Рады Украіны
Катэгорыя:Кіраўнікі Адміністрацыі прэзідэнта Украіны
Катэгорыя:Кіраўнікі Харкава
Катэгорыя:Члены СНБА Украіны