Класіфікацыя кліматаў Кёпена

Класіфікацыя кліматаў Кёпена — адна з найбольш распаўсюджаных сістэм класіфікацыі тыпаў клімату.

Класіфікацыя была распрацавана рускім кліматолагам Уладзімірам Пятровічам Кёпенам ў 1900 годзе (з некаторымі далейшымі зменамі ў 1918 і 1936 гадах, зробленымі ім самім).

Яна грунтуецца на канцэпцыі, у адпаведнасці з якой найлепшым крытэрам тыпу клімату з’яўляецца тое, якія расліны растуць на дадзенай тэрыторыі ў натуральных умовах.

Класіфікацыя заснавана на ўліку рэжыму тэмпературы і ападкаў. Намячаецца 5 тыпаў кліматычных зон, а менавіта:
 А — вільготная трапічная зона без зімы;
 B — дзве сухія зоны, па адной у кожным паўшар’і;
 C — дзве умерана цёплыя зоны без рэгулярнага снежнага покрыва;
 D — дзве зоны барэальнага клімату на мацерыках з рэзка выяўленымі межамі зімой і летам;
 Ε — дзве палярныя вобласці снежнага клімату.

Межы паміж зонамі праводзяцца па пэўным ізатэрмам самага халоднага і самога цёплага месяцаў і па суадносінах сярэдняй гадавой тэмпературы і гадавой колькасці ападкаў пры ўліку гадавога ходу ападкаў. Унутры зон тыпаў А, C і D адрозніваюцца кліматы з сухой зімой (w), сухім летам (s) і раўнамерна вільготныя (f). Сухія кліматы па суадносінах ападкаў і тэмпературы дзеляцца на кліматы стэпаў (BS) і кліматы пустыняў (BW), палярныя кліматы — на клімат тундры (ЕТ) і клімат вечнага (пастаяннага) марозу (EF).

Такім чынам, атрымліваецца 11 асноўных тыпаў клімату (гл. ніжэй). Для далейшай дэталізацыі ўводзяцца 23 дадатковых прыкметы і адпаведныя індэксы (а, b, c, d і т. д.), заснаваныя на дэталях ў рэжыме тэмпературы і ападкаў. Многія тыпы кліматам па класіфікацыі кліматам Кёпена вядомыя пад назвамі, звязанымі з характэрнай для дадзенага тыпу расліннасцю.

Літарныя абазначэння для кліматычнай класіфікацыі Кёпена (назвы могуць паўтарацца):
 A — трапічны і экватарыяльны;
 B — сухі, субэкватарыяльны, трапічны;
 C — умераны, субтрапічны і кантынентальны;
 D — кантынентальны, субарктычны (барэальныя);
 E — палярны, субарктычны, арктычны;
 Af — клімат трапічных лясоў;
 Aw — клімат саванн;
 BS — клімат стэпаў;
 BW — клімат пустыняў;
 Cs — клімат умерана цёплы з сухім летам (міжземнаморскі);
 Cw — клімат умерана цёплы з сухой зімой;
 Cf — клімат умерана цёплы з раўнамерным увільгатненнем;
 Ds — клімат умерана халодны з сухім летам;
 Dw — клімат умерана халодны з сухой зімой;
 Df — клімат умерана халодны з раўнамерным увільгатненнем;
 ЕТ — клімат тундры;
 EF — клімат пастаяннага марозу.

Дадатковыя літары (трэцяя для самога гарачага, чацвёртая для самога халоднага месяца ў годзе):
 i — самая моцная спякота: 35 °C і вышэй;
 h — вельмі горача: 28 — 35 °C;
 a — горача: 23 — 28 °C;
 b — цяпло: 18 — 23 °C;
 l — сярэдне: 10 — 18 °C;
 k — халаднавата: 0 — 10 °C;
 o — холадна: −10 … 0 °C;
 c — вельмі холадна: −25 … −10 °C;
 d — пакутліва холадна: −40 … −25 °C;
 e — вечная мерзлата: −40 °C і ніжэй.

Напрыклад:
 BWhl (Асуан, Егіпет) — пустынны клімат з тэмпературай ліпеня 28 — 35 °C, студзеня 10-18 °C;
 Dfbo (Масква, Расія) — умерана-халодны (кантынентальны) з тэмпературай ліпеня 18-23 ° C, студзеня −10 … 0 °C;
 Cshk (Анталья, Турцыя) — міжземнаморскі клімат з тэмпературай ліпеня 28 — 35 °C, студзеня 0 — 10 °C.

 Гл. таксама 
 Класіфікацыя кліматаў Алісава

 Спасылкі 

 World Map of the Köppen—Geiger climate classification for the period 1951—2000
 Global climate maps, using Köppen classification (FAO, 1999) 

Катэгорыя:Кліматалогія
Катэгорыя:Клімат