Тлятворны ўплыў Захаду

Тлятворны ўплыў Захаду (таксама «нізкапаклонства перад Захадам (замежжам)») — палітычнае клішэ.

 Гісторыя 
Яшчэ рускія панславісты (М. П. Пагодзін, М. Я. Данілеўскі), народнікі (М. А. Бакунін, П. Л. Лаўроў, П. М. Ткачоў), почвенікі і славянафілы (І. В. Кірэеўскі, А. С. Хамякоў, К. С. Аксакаў) адмоўна адносячыся да знешняга ўплыву на расійскае жыццё, часта называлі яго «тлятворным».Реферат по философии. Тема: «Становление философии» 

 Заходні ўплыў у СССР 
У XX стагоддзі, у перыяд «хрушчоўскай адлігі», калі заходняя мода, музыка і да т.п. сталі прасочвацца праз «жалезную заслону», асабліва ў сувязі з правядзеннем фестывалю ў Маскве, выраз тлятворны ўплыў Захаду стаў савецкім ідэалагічным клішэШавырын Сяргей За мяжу! (з гісторыі замежнага турызму ў СССР) . Першапачаткова выкарыстоўвалася вышэйшымі партыйнымі органамі ў дачыненні да любых павеваў з краін Захаду, што, паводле іх меркавання, магло падарваць якія-небудзь палажэнні савецкай ідэалогіі або замежнапалітычнага курсу (напрыклад, у дачыненні да прыхільнікаў моды — «стыляг»). Часта (але не заўсёды) ужываецца ў іранічным сэнсе, калі штосьці адпрэчваецца або забараняецца без усякіх рацыянальных прычын, як неадпаведнае пануючай ідэалогіі і традыцыям.

У савецкай навуцы перыяду сталінізму навуковыя працы грунтоўна чысціліся ад спасылак на замежных навукоўцаў па прычыне барацьбы з «нізкапаклонствам перад Захадам (замежжам)». Напрыклад, Аляксандр Салжаніцын у мемуарнае-мастацкім рамане «У крузе першым» коратка апісаў гэта так:

Расійскі сацыёлаг Барыс Максімавіч Фірсаў успамінае, як адна маскоўская газета з пафасам ставіла пытанне: «Чаму могуць навучыць нашых дзяцей кнігі Жуль Верна, усе гэтыя яго героі — чалавеканенавіснік капітан Нема ці бесшабашны Дзік Санд?».

 Адлюстраванне ў творах культуры 
У негатыўным ключы выраз ужываецца ў фільме «Дыяментавая рука»: калі Сямёна Сямёнавіча Гарбункова, які напіўся і ўстроіў у рэстаране «Ніцая вярба» дэбош, прывезлі дамоў, домакіраўнік Варвара Сяргееўна Плюшч кажа яго жонцы: «Пасля вяртання адтуль [з замежнай паездкі] Ваш муж стаў іншым. Тлятворны ўплыў Захаду! Гэтыя цацкі ідыёцкія! А гэта дзіўная фраза — „Сабака — сябар чалавека“! Дзіўная, калі не сказаць больш. А гэта? Элементы салодкага жыцця! І вы ведаеце, я не здзіўлюся, калі заўтра высвятліцца, што ваш муж тайна наведвае сінагогу» (апошняе слова пераагучана на «палюбоўніцу»).

 Гл. таксама 
 Гнілы Захад
 Амерыканскі лад жыцця
 Барацьба з касмапалітызмам

Катэгорыя:Народніцтва
Катэгорыя:Панславізм
Катэгорыя:Саветызмы
Катэгорыя:Прапаганда ў СССР
Катэгорыя:Фразеалагізмы