Каменка (аграгарадок, Шчучынскі раён)

Ка́менка — аграгарадок у Беларусі, цэнтр сельсавета Шчучынскага раёна Гродзенскай вобласці. Насельніцтва 649 чал. (2001). Знаходзіцца за 16 км на захад ад Шчучына, за 19 км ад чыгуначнай станцыі Скідзель; на поўдзень ад шашы Скідзель — Шчучын.

 Гісторыя 
Упершыню Каменка згадваецца ў другой пал. XVI ст. як маёнтак на мяжы Гарадзенскага і Лідскага паветаў. У 1580 К. Кладзінскі збудаваў тут драўляны касцёл, у 1599 П. Нонхарт заснаваў мястэчка.

У XVIII ст. Каменка знаходзілася ва ўладанні Тызенгаўзаў. У часы Вялікай Паўночнай вайны (1700—1721) у мястэчку ў 1706 на працягу 2 тыдняў размяшчалася стаўка караля Швецыі Карла XII. Станам на 1737 тут было 47 двароў.

У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) Каменка апынулася ў складзе Расійскай імперыі, дзе зрабілася цэнтрам воласці Гродзенскага павета Гродзенскай губерні. Станам на 1848 тут было 24 двары, на 1885 існавалі валасная ўправа, касцёл, 2 яўрэйскія малітоўныя дамы, 3 крамы, кірмаш. Побач з мястэчкам знаходзіўся аднайменны маёнтак, у якім працавалі вінакурня, вадзяны і конны млыны. Паводле вынікаў перапісу (1897) у мястэчку 74 двары, народнае вучылішча, касцёл, 2 яўрэйскія малітоўныя дамы, 8 крамаў, карчма, рэгулярна праводзіліся 8 кірмашоў. У 1908 у народнай вучылішча 70 вучняў, 1 выкладчык. У Першую сусветную вайну з 1915 Каменку займалі нямецкія войскі. У 1919—1920 мястэчка знаходзілася пад уладай бальшавікоў, польскага войска.

Згодна з Рыжскім мірным дагаворам (1921) Каменка апынулася ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, дзе зрабілася цэнтрам гміны Гродзенскага павета Беластоцкага ваяводства. У гэты час існавалі аднайменныя мястэчка (105 двароў) і фальварак (4 пабудовы). Станам на 1931 дзейнічаў касцёл (збудаваны ў 1908), працавалі гмінная ўправа і пошта.

У 1939 Каменка ўвайшла ў БССР, дзе 12 кастрычніка 1940 зрабілася цэнтрам сельсавета Шчучынскага раёна. Статус паселішча панізілі да вёскі. Станам на 1940 у вёсцы было 134 двары, пачатковая школа, маторны млын, фельчарскі і ветэрынарны пункты; у асадзе — 25 двароў. На 1971 у Каменцы 180 двароў, на 1997 — 261, на 1 студзеня 2001 — 245.

 Насельніцтва 
 XIX стагоддзе: 1830 — 216 муж., з іх шляхты 2, духоўнага саслоўя 1, мяшчан-іўдзеяў 145, мяшчан-хрысціян і сялян 68 С. 412.; 1878 — 411 чал., з іх 245 іўдзеяўKamionka //  S. 779; 1885 — 440 чал.; 1897 — 553 чал.
 XX стагоддзе: 1905 — 484 чал. у мястэчку Каменка і 18 чал. у маёнтку Каменка; 1919 — 558 чал.; 1921 — 569 чал. у мястэчку Каменка і 94 чал. у фальварку Каменка; 1940 — 752 чал. у мястэчку Каменка, 57 чал. у фальварку Каменка і 209 чал. у асадзе Каменка; 1971 — 539 чал.; 1997 — 643 чал.Валерый Шаблюк. Каменка //  С. 41.
 XXI стагоддзе: 2001 год — 649 чал.; 2009 год — 525 чал.

 Інфраструктура 
У Каменцы працуюць сярэдняя школа, дашкольная ўстанова, бальніца, доі культуры, бібліятэка, пошта.

 Славутасці 
 Касцёл Святога Антонія Падуанскага (1908)
 Могілкі яўрэйскія

 Страчаная спадчына 
 Касцёл Святога Антонія Падуанскага (XVIII ст.)

 Вядомыя асобы 
 Уладзімір Іванавіч Хільмановіч (нар. 1947) — беларускі гісторык, журналіст.

 Літаратура 



 Kamionka //  S. 779.

 Спасылкі 

Катэгорыя:Каменскі сельсавет (Шчучынскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Шчучынскага раёна
Катэгорыя:Каменка (аграгарадок, Шчучынскі раён)