Прыгодніцкая літаратура

Прыго́дніцкая літарату́ра (таксама авантурны раман, ад ) — жанр рамана, які сфарміраваўся у сярэдзіне XIX стагоддзяВ. С. Муравьёв. «Приключенческая литература» — артыкул з БСЭ..

 Зараджэнне жанру 
Жанру папярэднічала такая літаратурная плынь у еўрапейскай культуры, як рамантызм і неорамантызм, з ўласцівым імкненнем ўцячы ад мяшчанскай штодзённасці ў свет экзотыкі і гераічнасці. Прыгодніцкая літаратура абапіраецца на досвед шматстайных літаратурна-мастацкіх апавядальных жанраў з авантурна-займальная ўсталёўкай, якія атрымалі развіццё значна раней — рыцарскі эпас XII—XVI стст., раманы барока («Астрэя» д'Юрфе і г.д.), круцельскія раманы прыгод, літаратура вандраванняў XVII–XVIII стст. і гатычны раман прадрамантызма з яго скажонасцямі, таямніцамі і жахамі.

 Фарміраванне жанру 
У прыгодніцкім  рамане прыкметна выяўленае дзяленне персанажаў на герояў і злыдняў, а падзеі развіваюцца ярка і імкліва. Сюжэту ўласцівая таямнічасць і авантура, а героям — перажыванні, харызматычнасць, яркасць характараў і эмацыйнасць. Адметны ўплыў на зараджэнне прыгодніцкай літаратуры аказалі гатычныя ды гістарычныя раманы Вальтара Скота, Віктора Гюго, ды іншых класікаў. А ў фарміраванне жанру ўнёсак зрабілі майстры неорамантычнай прозы Аляксандр Дзюма і Роберт Льюіс Стывенсан. Напачатку вылучаліся  гісторыка-прыгодніцкія творы («Тры мушкецёры», «Каралева Марго» Аляксандра Дзюма), сацыяльна-прыгодніцкія («Граф Монтэ-Крыста» Аляксандра Дзюма, «Парыжскія таямніцы» ). Таксама аднымі з першых узораў прыгодніцкай літаратуры з’явіліся «марскія раманы»  і серыя раманаў з амерыканскага жыцця Фенімора Купера.

Перыяд канцу XIX – пачатку XX ст. стаў «Залатым векам» прыгодніцкага жанру. Да гэтага перыяду з жанру ўжо вылучылася дастаткова багата падвідаў — кнігі пра пошукі скарбаў, пра піратаў, пра індзейцаў, марскія раманы, каланіяльныя, шпіёнскія, рабінзанада і іншыя.

 Глядзіце таксама 
 Беларуская прыгодніцкая проза

 Літаратура 



Катэгорыя:Літаратурныя жанры