Прамянёвапёрыя рыбы

Прамянёвапёрыя рыбы (Actinopterygii) — клас рыб з надкласа касцявых рыбКласіфікацыя прамянёвапёрых рыб на сайце ITIS Таксанамія прамянёвапёрых рыб на сайце NCBI . Пераважная большасць вядомых сучасных відаў рыб (звыш 30 000 або каля 97 %) адносяцца да прамянёвапёрых.

 Апісанне 
Маюць разначтайную форму цела. Унутраных ноздраў няма, дзве пары вонкавых насавых адтулін знаходзяцца блізка адна ад другой у выразцы на насавой косці. Арбіты вачэй вялікія, маюць пярэднебакавое становішча. Шчэлепная накрыўка добра развітая. Сківічная дуга рухома сучляняецца з чэрапам.

Шкілет рыб з’яўляецца апорай для прымацавання мышц і аховай для ўнутраных органаў. Парныя плаўнікі не маюць мясістай асновы і падтрымліваюцца радыяльнымі элементамі, непарныя складаюцца з асобных радыялій, якія не здіваюцца ў базальныя пласцінкі. Спінны плаўнік звычайна адзін, але бывае два-тры і больш. Форма хваставога плаўніка вар'іруе ад гетэрацэркальнай да гомацэркальнай.

Шкілет касцістых рыб складаецца са шкілета галавы — чэрапа, пазваночніка, шкілета парных і няпарных плаўнікоў (плаўніковых прамянёў) і іх паясоў. Апорай для касцей грудных плаўнікоў служыць плечавы пояс, які складаецца з лапатак і каракоідаў, а для брушных плаўнікоў — тазавы пояс. Чэрап мае два аддзелы: мазгавы і вісцэральны. Косці мазгавога аддзела ахоўваюць галаўны мозг рыбы. Вісцэральны аддзел чэрапа мае верхнія і рухомыя ніжнія сківіцы. З дапамогай сківіц рыбы хапаюць і ўтрымліваюць здабычу. З чэрапам нерухома зрастаецца пазваночнік. Ён утвораны шматлікімі рухома злучанымі пазванкамі. У тулаўным аддзеле да пазванкоў прымацаваны рэбры, якія ахоўваюць унутраныя органы. У хваставым аддзеле пазваночніка рэбраў няма.

Храстковыя ганоіды захавалі многія старажытныя адзнакі: ёсць хорда, чэрап у значнай ступені храстковы, адсутнічаюць целы пазванкоў.

Тулава ў найбольш прымітыўных, старажытных груп рыб пакрыта рамбічнай ганоіднай луской, у эвалюцыйна больш развітых — костнай ганоіднай ці ктэноіднай, або ўвогуле без лускі.

 Пашырэнне 
Доўгая эвалюцыя, якая суправаджалася шырокай адаптыўнасцю, абумовіла вялікую разнастайнасць прамянёвапёрых рыб па марфалагічных і экалагічных асаблівасцях. Яны жывуць у прэсных і марскіх вадаёмах, у горных ручаях і азёрах, у асветленых сонцам каралавых рыфах і пазбаўленых святла пячорах і акіянічных упадзінах; некаторыя рыбы набылі здольнасць вылятаць з вады і планіраваць над ёй ці доўга знаходзіцца па-за вадой, у атмасферы вільготных тропікаў. Разнастайныя спосабы здабывання ежы і спектры харчавання.

Многія прамянёвапёрыя рыбы з'яўляюцца важнымі аб'ектамі промыслу і аквакультуры.

 Зноскі 

 Літаратура 


 Спасылкі 
 Класіфікацыя прамянёвапёрых рыб 
 База дадзеных пра рыб 
 Прамянёвапёрыя рыбы (Actinopterygii) на «Tree of Life»  


Катэгорыя:Класы жывёл