Дзяржавы — члены ААН

Гл. таксама Спіс дзяржаў — членаў ААН

У ААН у наш час уваходзіць 193 дзяржавыРэспубліка Паўднёвы Судан стала 193-м дзяржавай — членам ААН // Вэб-сайт ААН. З міжнародна прызнаных незалежных дзяржаў у ААН не ўваходзіць толькі Дзяржава Палесціна і Святы Прастол, з часткова прызнаных — САДР, Кітайская Рэспубліка (Тайвань), Абхазія, Паўднёвая Асеція, Рэспубліка Косава, Паўночны Кіпр. З іх толькі САДР і Палесціна на гэты момант фармальна маюць права ў будучыні стаць членамі арганізацыі, паколькі, у адрозненне ад астатніх часткова прызнаных дзяржаў, яны з'яўляюцца былымі калоніямі і, у адпаведнасці з Дэкларацыяй ГА ААН аб дэкаланізацыі, у рамках ААН не прызнаецца чый-небудзь суверэнітэт над імі.Аднак, магчымасць уступіць у ААН адкладзена да вызначэння статусу гэтых тэрыторый і міжнароднага ўрэгулявання (Марока кантралюе прыбярэжную частку Заходняй Сахары, Ізраіль кантралюе Заходні бераг ракі Іардан). Асобным прадстаўніком з'яўляецца суб'ект міжнароднага права Мальтыйскі ордэн.

 Члены і назіральнікі ААН 
У наш час членамі ААН могуць быць толькі міжнародна-прызнаныя дзяржавы — суб'екты міжнароднага права. Паводле Статуту ААН, прыём у члены ААН адкрыты для ўсіх «міралюбівых дзяржаў, якія прымуць на сябе абавязацельствы, што ўтрымліваюцца ў гэтым Статуце, і якія, па меркаванню Арганізацыі, могуць і жадаюць гэтыя абавязацельствы выконваць.». «Прыём любой такой дзяржавы ў Члены Арганізацыі праводзіцца пастановай Генеральнай Асамблеі па рэкамендацыі Савета Бяспекі.». Для прыёму новага члена неабходна падтрымка прынамсі 9 з 15 дзяржаў — членаў Савета Бяспекі (пры гэтым варта ўлічваць, што 5 пастаянных членаў — Вялікабрытанія, Кітай, Расія, ЗША і Францыя — могуць накласці на рашэнне вета, прагаласаваўшы супраць), пасля чаго пытанне перадаецца ў Генасамблею, дзе для прыняцця рэзалюцыі аб ўступленні патрабуецца большасць у дзве траціны. Новая дзяржава становіцца членам ААН з даты рэзалюцыі Генеральнай Асамблеі.Дзяржавы — члены ААН. Пра членства

Сярод першапачатковых членаў ААН былі краіны, якія не з'яўляліся паўнапраўнымі міжнародна-прызнанымі дзяржавамі (саюзныя рэспублікі СССР Беларуская ССР і Украінская ССР, калонія Вялікабрытаніі Брытанская Індыя, пратэктарат ЗША Філіпіны), а таксама фактычна незалежныя дамініёны Вялікабрытаніі Аўстралійскі Саюз, Канада, Новая Зеландыя, Паўднёва-Афрыканскі Саюз.

У верасні 2011 года заяўку на прыняцце ў члены ААН падала Палесцінская аўтаномія (часткова-прызнаная Дзяржава Палесціна). Задавальненне гэтай заяўкі было адкладзена да палесцінска-ізраільскага ўрэгулявання і ўсеагульнага міжнароднага прызнання ПалесціныМахмуд Абас перадаў Генеральнаму сакратару ААН заяўку пра прыём Палесціны ў члены Арганізацыі, аднак, 29 лістапада 2012 года па выніках галасавання ў Генеральнай Асамблеі ААН (138 галасоў «за», 9 — «супраць», 41 краіна ўстрымалася) «падала Палесціне статус дзяржавы-назіральніцы пры Арганізацыі Аб'яднаных Нацый, якая не з'яўляецца яе членам, без шкоды для набытых правоў, прывілеяў і ролі Арганізацыі вызвалення Палесціна ў Арганізацыі Аб'яднаных Нацый як прадстаўніка палесцінскага народа паводле адпаведных рэзалюцый і практыкі»Генеральная Асамблея ААН 138 галасамі «за» падала Палесціне статус дзяржавы-назіральніцы пры ААН, якая не з'яўляецца яе членам.

Акрамя статусу члена, існуе статус назіральніка ААН, які можа папярэднічаць уступленню ў рады паўнапраўных членаў. Статус назіральніка прысвойваецца шляхам галасавання ў Генеральнай Асамблеі ААН, рашэнне прымаецца простай большасцю. Назіральнікамі ААН, а таксама членамі спецыялізаваных устаноў ААН (напрыклад, ЮНЕСКА) могуць быць як прызнаныя, так і часткова прызнаныя дзяржавы і дзяржаўныя ўтварэнні.Пра пастаянных назіральнікаў Так, назіральнікамі з'яўляюцца Ватыкан, Палесціна (да 1974 — АВП, затым да 2012 — Палесцінская аўтаномія ў якасці суб'екта-назіральніка), Мальтыйскі ордэн, а таксама некаторы час былі, напрыклад, Аўстрыя, Італія, Фінляндыя, Японія, Швейцарыя і іншыя краіны, якія мелі, але часова не скарысталіся правам уступлення па розных прычынах.

 Першапачатковыя члены ААН 
Да першапачатковых членаў ААН адносяцца 50 дзяржаў, якія падпісалі Статут ААН на канферэнцыі ў Сан-Францыска 26 чэрвеня 1945 года, а таксама Польшча, якая адсутнічала там.

 «Польскае пытанне» 
На момант правядзення канферэнцыі ў Сан-Францыска, Польшча знаходзілася ў працэсе аднаўлення незалежнасці пасля свайго «чацвёртага падзелу» і не мела адзінага і агульнапрызнанага ўрада. Непасрэдна на тэрыторыі Польшчы дзейнічаў прасавецкі Часовы ўрад («Люблінскі ўрад»), тады як у Лондане знаходзіўся міжнародна прызнаны Польскі ўрад у выгнанні. Пад ціскам СССР, Польшча была ўключана ў спіс краін-падпісантаў Статуту ААН, а 5 ліпеня 1945 года Вялікабрытанія і ЗША прызналі Часовы ўрад Польшчы ў якасці законнага. Статут ААН Польшча падпісала 24 кастрычніка 1945 года.

 Члены ААН без фармальнай дзяржаўнай незалежнасці 

У колькасць першапачатковых членаў ААН уваходзіла 8 тэрыторый, якія не валодалі фармальнай незалежнасцю:
 Беларуская ССР і Украінская ССР (рэспублікі СССР)
 Аўстралія, Канада, Новая Зеландыя, Паўднёва-Афрыканскі Саюз (дамініёны Вялікабрытаніі)
 Брытанская Індыя (калонія Вялікабрытаніі)
 Філіпіны (пратэктарат ЗША)

Цяпер, калі ў ААН уваходзяць толькі незалежныя дзяржавы, гэта выглядае парадаксальнай сітуацыяй, аднак у 1945 годзе, да распаду каланіяльных імперый у 1960-х гадах, міжнароднае ўстройства была значна больш складаным з-за існавання мноства формаў залежных дзяржаў без фармальнай незалежнасці, якія тым не менш валодалі самакіраваннем і міжнародным прызнаннем.

Рэшткі ранейшай міжнароднай сістэмы захаваліся цяпер у форме «асацыяваных дзяржаў», некаторыя з якіх з'яўляюцца членамі ААН. Буйных дзяржаў сярод іх няма.

Прысутнасць Беларускай ССР і Украінскай ССР у спісе першапачатковых членаў ААН выглядае цалкам прымальна з пункту гледжання міжнароднага права 40-х гадоў XX стагоддзя. Гэтыя рэспублікі, як і ўсе іншыя саюзныя рэспублікі з'яўляліся дзяржавамі, і паводле Канстытуцыі СССР 1936 года (у рэдакцыі 1944 годаКанстытуцыя СССР у рэдакцыі 1 лютага 1944 года), мелі:
 абмежаваны суверэнітэт (артыкул 15);
 уласную Канстытуцыю (артыкул 16);
 права свабоднага выхаду са складу СССР (артыкул 17);
 права на замежнапалітычную дзейнасць, уключаючы заключэнне міжнародных дагавораў і абмен дыпламатычнымі місіямі з іншым дзяржавамі (артыкул 18-а);
 права на ўласныя воінскія фарміраванні (артыкул 18-б).

 Спіс першапачатковых членаў ААН 

Дата ўступленняДзяржаваКаментарый 1945-11-011 лістапада 1945    
3 сакавіка 1986 — незалежнасць ад . 1945-10-2424 кастрычніка 1945     1945-10-2424 кастрычніка 1945  <br/ >(цяпер — )  1945-12-2727 снежня 1945    1945-11-1414 лістапада 1945    1945-10-2424 кастрычніка 1945    1945-10-2424 кастрычніка 1945    1945-11-1515 лістапада 1945    1945-10-2424 кастрычніка 1945    1945-11-2121 лістапада 1945    1945-12-1717 снежня 1945    1945-10-2525 кастрычніка 1945   Каралеўства Грэцыя(цяпер — )  1945-10-2424 кастрычніка 1945    1945-10-24    1945-10-2424 кастрычніка 1945   Каралеўства Егіпет(цяпер — )  З 21 студзеня 1958 года па 13 кастрычніка 1961 года быў аб'яднаны з Сірыяй у адзіную дзяржаву . Пасля аднаўлення незалежнасці Сірыяй, захоўваў «аб'яднаную» назву да 2 верасня 1971 года 1945-10-2424 кастрычніка 1945    На момант падпісання Статуту ААН — частка Брытанскай імперыі, складалася з сучасныя  Індыю, ,  і  Бірму 1945-12-2121 снежня 1945   Каралеўства Ірак(цяпер — )  1945-10-2424 кастрычніка 1945   Шаханшахская Дзяржава Іран (цяпер — )  1945-11-099 лістапада 1945    На момант падпісання Статуту ААН — дамініён Брытанскай Імперыі. З 17 красавіка 1982 года — незалежная дзяржава 1945-10-2424 кастрычніка 1945  (цяпер — ) З 1949 года кантралюе толькі Тайвань і суседнія астравы. 25 кастрычніка 1971 года, у адпаведнасці з Рэзалюцыяй 2758 Генеральнай Асамблеі ААН яе месца, уключаючы месца Пастаяннага члена Савета Бяспекі ААН, заняла  Кітайская Народная Рэспубліка 1945-11-055 лістапада 1945    1945-11-022 лістапада 1945    1945-10-2424 кастрычніка 1945    1945-11-022 лістапада 1945    1945-10-2424 кастрычніка 1945    1945-10-2424 кастрычніка 1945    1945-11-077 лістапада 1945    1945-12-1010 снежня 1945    1945-10-2424 кастрычніка 1945    1945-10-2424 кастрычніка 1945    На момант падпісання Статуту ААН — дамініён Брытанскай Імперыі. З 13 снежня 1986 года — незалежная дзяржава 1945-11-2727 лістапада 1945    1945-11-1313 лістапада 1945    1945-10-2424 кастрычніка 1945    1945-10-2424 кастрычніка 1945    1945-10-2424 кастрычніка 1945    Як Рэспубліка Польшча. Не прысутнічала на Канферэнцыі ў Сан-Францыска з-за рознагалоссяў Вялікабрытаніі і ЗША з Савецкім Саюзам адносна законнага польскага ўрада. 5 ліпеня 1945 года Вялікабрытанія і ЗША прызналі прасавецкі Часовы ўрад Польшчы («Люблінскі ўрад»), што дазволіла Польшчы падпісаць Статут ААН. З 1952 года — Польская Народная Рэспубліка, з 1989 года — ізноў Рэспубліка Польшча 1945-10-2424 кастрычніка 1945    1945-10-2424 кастрычніка 1945    1945-10-2424 кастрычніка 1945    З 21 студзеня 1958 года па 13 кастрычніка 1961 года была аб'яднана з Егіптам у адзіную дзяржаву  1945-10-2424 кастрычніка 1945    1945-10-2424 кастрычніка 1945  (цяпер — )  1945-10-2424 кастрычніка 1945    1945-10-2424 кастрычніка 1945  (цяпер — )  1945-12-1818 снежня 1945    1945-10-2424 кастрычніка 1945    Як Садружнасць Філіпіны. На момант падпісання Статуту ААН — самакіравальная тэрыторыя, пратэктарат ЗША. З 4 ліпеня 1946 года — незалежная дзяржава Рэспубліка Філіпіны 1945-10-2424 кастрычніка 1945    1945-10-2424 кастрычніка 1945  (цяпер дзяржавы-правапераемніка няма)  Як Чэхаславацкая Рэспубліка. З 1960 года — Чэхаславацкая Сацыялістычная Рэспубліка, з 1990 года — Чэшская і Славацкая Федэратыўная Рэспубліка. Выйшла са складу ААН 1 студзеня 1993 года пасля распаду на незалежныя дзяржавы  Чэхію і  Славакію 1945-10-2424 кастрычніка 1945    1945-12-2121 снежня 1945    1945-10-2424 кастрычніка 1945   Эфіопская імперыя(цяпер — ) 1945-10-2424 кастрычніка 1945  (цяпер дзяржавы-правапераемніка няма)  У 1992-93 гадах Югаславія распалася на некалькі незалежных дзяржаў, якія пасля самастойна ўвайшлі ў ААН. 1 лістапада 2000 года ў ААН уступіла , якая не з'яўляецца правапераемніцай першапачатковай Югаславіі. Пасля абвяшчэння 3 чэрвеня 2006 года незалежнасці Чарнагорыяй, членства Саюзнай рэспублікі Югаславіі перайшло да  1945-11-077 лістапада 1945   Паўднёва-Афрыканскі Саюз (цяпер — ) На момант падпісання Статуту ААН — дамініён Брытанскай Імперыі, з 31 мая 1961 года — незалежная дзяржава  (ПАР)

 Краіны якія ўвайшлі ў ААН у 1946—2011 гадах 
На працягу 1946—2011 у ААН былі прыняты яшчэ 142 дзяржавы:

 1940-я гады 
Дата ўступленняДзяржаваКаментарый 1946-11-0919 лістапада 1946     1946-11-0919 лістапада 1946     1946-11-0919 лістапада 1946    1946-12-1616 снежня 1946   (як Сіям)  1947-09-30  

(цяпер — ) 1947-09-3030 верасня 1947    14 жніўня 1947 — незалежнасць ад Вялікабрытанііафіц. — Дамініён Пакістан 1948-04-1919 красавіка 1948   (Бірма)

(цяпер — ) 4 студзеня 1948 — незалежнасць ад Вялікабрытанііафіц. — Бірманскі саюз 1949-05-1111 мая 1949   

 1950-я гады 
Дата ўступленняДзяржаваКаментарый 1950-09-2828 верасня 1950   У пісьме ад 20 студзеня 1965 года Інданезія абвясціла пра сваё рашэнне выйсці з Арганізацыі Аб'яднаных Нацый «на гэтым этапе і ў цяперашніх умовах». У тэлеграме ад 19 верасня 1966 года яна абвясціла пра сваё рашэнне аб «аднаўленні поўнага супрацоўніцтва з Арганізацыяй Аб'яднаных Нацый і ўдзелу ў яе дзейнасці». 28 верасня 1966 года Генеральная Асамблея прыняла да ўвагі гэта рашэнне і прэзідэнт запрасіў прадстаўнікоў Інданезіі заняць месца ў Асамблеі. 1955-12-1414 снежня 1955    1955-12-1414 снежня 1955    1955-12-1414 снежня 1955    1955-12-1414 снежня 1955    1955-12-1414 снежня 1955    1955-12-1414 снежня 1955    1955-12-1414 снежня 1955    1955-12-1414 снежня 1955    1955-12-1414 снежня 1955    1955-12-1414 снежня 1955    1955-12-1414 снежня 1955    З 1951 года — Каралеўства Лівія, з 1969 Вялікая Сацыялістычная Народная Лівійская Арабская Джамахірыя, з 2011 года як Лівійская Рэспубліка 1955-12-1414 снежня 1955    1955-12-1414 снежня 1955    1955-12-1414 снежня 1955    1955-12-14    1955-12-1414 снежня 1955    да 1972 — Цэйлон 1956-11-1212 лістапада 1956    1956-11-1212 лістапада 1956    1956-11-1212 лістапада 1956    1956-12-1818 снежня 1956    1957-03-088 сакавіка 1957    1957-09-1717 верасня 1957    да 1963 — Малая, 16 верасня 1963 года назва была зменена на , пасля далучэння да новай федэрацыі а, 20px Сабаха (Паўночнае Барнеа) і 20px Саравака.  стаў незалежнай дзяржавай 9 жніўня 1965 года і членам Арганізацыі Аб'яднаных Нацый 21 верасня 1965 года. 1958-12-1212 снежня 1958   

 1960-я гады 
Дата ўступленняДзяржаваКаментарый 1960-09-2020 верасня 1960    раней — Бераг Слановай Косці 1960-09-2020 верасня 1960    раней — 25px Верхняя Вольта 1960-09-2020 верасня 1960    1960-09-2020 верасня 1960    раней — 25px Рэспубліка Дагамея 1960-09-2020 верасня 1960    1960-09-2020 верасня 1960    1960-09-2020 верасня 1960    1960-09-2020 верасня 1960   да 1964 — , да 1971 — Дэмакратычная Рэспубліка Конга, затым —  1960-09-2020 верасня 1960    1960-09-2020 верасня 1960    1960-09-2020 верасня 1960    1960-09-2020 верасня 1960    1960-09-2020 верасня 1960    1960-09-2020 верасня 1960    1960-09-2828 верасня 1960    1960-09-2828 верасня 1960    1960-10-077 кастрычніка 1960    1961-09-2727 верасня 1961    1961-10-2727 кастрычніка 1961    1961-10-2727 кастрычніка 1961    1961-12-1414 снежня 1961    14 снежня 1961 у члены ААН была прынята 25px Танганьіка, а 16 снежня 1963 — 25px Занзібар. 26 красавіка 1964 набыло моц пагадненне аб аб'яднанні Занзібара з Танганьікай у адну дзяржаву — Танзанію, датай уступлення якой у ААН лічыцца дзень 14 снежня 1961 1962-09-1818 верасня 1962    1962-09-1818 верасня 1962    1962-09-1818 верасня 1962    1962-09-1818 верасня 1962    1962-10-088 кастрычніка 1962    1962-10-2525 кастрычніка 1962    1963-05-1414 мая 1963    1963-12-1616 снежня 1963    1964-12-011 снежня 1964    1964-12-011 снежня 1964    1964-12-011 снежня 1964    1965-09-2121 верасня 1965    1965-09-2121 верасня 1965    1965-09-2121 верасня 1965    1966-09-2020 верасня 1966    1966-10-1717 кастрычніка 1966    1966-10-1717 кастрычніка 1966    1966-12-099 снежня 1966    1967-12-1414 снежня 1967    да 1970 — , у 1990 увайшла ў  1968-04-2424 красавіка 1968    1968-09-2424 верасня 1968    1968-11-1212 лістапада 1968   

 1970-я гады 
Дата ўступленняДзяржаваКаментарый 1970-10-1313 кастрычніка 1970    1971-09-2121 верасня 1971    1971-09-2121 верасня 1971   гл. Рэзалюцыю Савета Бяспекі ААН № 292 (1971) 1971-09-2121 верасня 1971    1971-10-077 кастрычніка 1971    1971-10-2525 кастрычніка 1971   З 1949 года кантралюе мацерыковы Кітай. 25 кастрычніка 1971 года, у адпаведнасці з Рэзалюцыяй 2758 Генеральнай Асамблеі ААН заняла месца Кітайскай Рэспублікі, уключаючы месца Пастаяннага члена Савета Бяспекі ААН 1971-12-099 снежня 1971    1973-09-1818 верасня 1973 (спыніла існаванне)3 кастрычніка 1990 — адбылося аб'яднанне Германіі,  спыніла сваё існаванне і ўвайшла ў склад  1973-09-1818 верасня 1973 (цяпер як Германія) 1973-09-1818 верасня 1973    1974-09-1717 верасня 1974    1974-09-1717 верасня 1974    1974-09-1717 верасня 1974    1975-09-1616 верасня 1975    1975-09-1616 верасня 1975    1975-09-1616 верасня 1975    1975-10-1010 кастрычніка 1975    1975-11-1212 лістапада 1975    1975-12-044 снежня 1975    1976-09-2121 верасня 1976    1976-12-011 снежня 1976    1976-12-1515 снежня 1976    1977-09-2020 верасня 1977    1977-09-2020 верасня 1977    1978-09-1919 верасня 1978    1978-12-1818 снежня 1978    1979-09-1818 верасня 1979   

 1980-я гады 
Дата ўступленняДзяржаваКаментарый 1980-08-2525 жніўня 1980    1980-09-1616 верасня 1980    1981-09-1515 верасня 1981    1981-09-2525 верасня 1981    1981-11-1111 лістапада 1981    1983-09-2323 верасня 1983    1984-09-2121 верасня 1984   

 1990-я гады 
Дата ўступленняДзяржаваКаментарый 1990-04-2323 красавіка 1990   1990-09-1818 верасня 1990    1991-09-1717 верасня 1991    1991-09-1717 верасня 1991    1991-09-1717 верасня 1991    1991-09-1717 верасня 1991    1991-09-1717 верасня 1991    1991-09-1717 верасня 1991    1991-09-1717 верасня 1991    1992-03-022 сакавіка 1992    1992-03-022 сакавіка 1992    1992-03-022 сакавіка 1992    1992-03-022 сакавіка 1992    1992-03-022 сакавіка 1992    1992-03-022 сакавіка 1992    1992-03-022 сакавіка 1992    1992-03-022 сакавіка 1992    12 снежня 1995 года была прынята (без галасавання) Рэзалюцыя Генеральнай Асамблеі ААН № 50/80, у якой ААН «прызнае і падтрымлівае абвешчаны Туркменістанам статус пастаяннага нейтралітэту» 1992-03-022 сакавіка 1992    1992-05-2222 мая 1992    1992-05-2222 мая 1992    1992-05-2222 мая 1992    1992-07-3131 ліпеня 1992    1993-01-1919 студзеня 1993    1993-01-1919 студзеня 1993    1993-04-088 красавіка 1993    1993-07-2828 ліпеня 1993    1993-07-2828 ліпеня 1993    1993-07-2828 ліпеня 1993    1994-12-1515 снежня 1994    1999-09-1414 верасня 1999    1999-09-1414 верасня 1999    1999-09-1414 верасня 1999   

 2000-я гады 
Дата ўступленняДзяржаваКаментарый 2000-09-055 верасня 2000   2000-11-011 лістапада 2000  (цяпер — )  2002-09-1010 верасня 2002    2002-09-2727 верасня 2002    2006-06-2828 чэрвеня 2006   

 2010-я гады 
Дата ўступленняДзяржаваКаментарый 2011-07-1414 ліпеня 2011   

 Спасылкі 
 Спіс дзяржаў-членаў на афіцыйным сайце ААН
 Рост колькасці членаў ААН з 1945 года
 Рэзалюцыі Савета Бяспекі ААН
 Рэзалюцыі Генеральнай Асамблеі ААН

Катэгорыя:Спісы краін
Катэгорыя:Спісы:ААН
Катэгорыя:Дыпламатыя
Катэгорыя:Дзяржава