Сярэднячэшскі край

Сярэднячэшскі край () — адміністрацыйная адзінка Чэшскай рэспублікі, размешчаная ў цэнтральнай часткі гістарычнай вобласці Багемія, не ўключаючы сталіцу Прагу. Тым не менш, органы кіравання Сярэднячэшскага края знаходзяцца ў Празе. Мяжуе на поўначы з Ліберацкім краем, на паўночным усходзе з Кралавеградзецкім краем, на ўсходзе з Пардубіцкім краем, на паўднёвым усходзе з краем Высачына, на поўдні з Паўднёвачэшскім краем, на паўднёвым захадзе з Пльзенскім краем і на паўночным захадзе з Усцецкім краем.

 Геаграфія 
Сярэднячэшскі край размешчаны ў так званым «Багемскім катле». На поўначы і ўсходзе края мясцовасць раўнінная, на поўдні і паўднёвым захадзе распасціраюцца ўзгоркі. Самы высокі пункт — Ток (Tok) — 864 метраў над узроўнем мора, самы нізкі пункт знаходзіцца на беразе Лабы (Эльбы) у раёне Мельнік з вышынёй 153 метра над узроўнем мора. 61 % плошчы края заняты сельскагаспадарчымі ўгоддзямі. На большай частцы тэрыторыі края, за выключэннем гарыстай мясцовасці на поўдні, урадлівыя чарназёмныя глебы з высокім утрыманнем перагною. У пагорыстай мясцовасці пераважаюць пясчаныя глебы. 28 % тэрыторыі края займаюць лясы. У той час як у паўночнай частцы рэгіёна лясы галоўным чынам былі высечаны, каб выкарыстаць зямлю для патрэб сельскай гаспадаркі, у даліне ракі Сазавы і ў Рожміталі захаваліся лясныя масівы.

Па тэрыторыі края працякаюць наступныя рэкі:
 Лаба (Эльба)
 Влтава
 Сазава
 Бераўнка
 Ізера

У Сярэднячэшскім краі, асабліва ў далінах рэк Влтавы і Лабы, досыць цёплы і спрыяльны для сельскай гаспадаркі клімат.

 Гісторыя 
Край утвораны 1 ліпеня 1960 года законам рэспублікі Чэхаславакія № 36/1960 СЗ «Аб тэрытарыяльным падзеле дзяржавы», прынятым 11 красавіка 1960 года. З 1 студзеня 2000 года паралельна існуе аўтаномная адміністрацыйная адзінка з тымі ж назвай і тэрыторыяй. Сярэднячэшскі край пакрывае значную частку тэрыторыі Пражскага края, які існаваў у 1949—1960 гадах.

 Адміністрацыйны падзел 
Край падзяляецца на 12 раёнаў.

РаёнНасельніцтва,чал. (2011)Плошча,км²Бенешаў95 4591474,71Бераўн86 160661,91Кладна158 799719,61Колін96 001743,57Кутна-Гора73 404916,93Мельнік104 659701,08Млада-Болеслаў123 6591022,83Німбурк94 884850,07Прага-ўсход157 146754,91Прага-захад131 231580,63Пршыбрам112 8161692,05Ракаўнік54 993896,3

Паводле перапісу насельніцтва 2011 годаПерапіс насельніцтва Чэхіі (2011):
УсягоЖанчынМужчын1 289 211(100 %)651 959(50,57 %)637 252(49,43 %)

Найбольшую плошчу займае раён Пршыбрам (15 % ад плошчы края), меншы па плошчы — Прага-захад (5 % ад плошчы). Паводле даных за 2005 год у краі знаходзілася 1146 населеных пунктаў, большая частка з якіх — на тэрыторыі раёна Млада-Болеслаў (123), меншая — у раёне Мельнік (70).

У Сярэднячэшскім краі няма буйных мегаполісаў. 43 % усяго насельніцтва рэгіёна пражывае ў населеных пунктах з колькасцю жыхароў меней 2000.

 Эканоміка 
У краі развіта як сельская гаспадарка, так і прамысловая вытворчасць. Асноўным сельскагаспадарчым раёнам з’яўляецца даліна ракі Лабы, у якой вырошчваюць пшаніцу, цукровы бурак, гародніну, садавіну.

У Млада-Болеславе знаходзіцца завод па вытворчасці аўтамабіляў «Шкода» (). Акрамя таго, у краі маецца яшчэ некалькі буйных машынабудаўнічых прадпрыемстваў, прадпрыемствы хімічнай прамысловасці (), харчовая, паліграфічная прамысловасць, вытворчасць шкла і керамікі. У раёне Кладна ажыццяўляецца здабыча вуглю і вытворчасць сталі.

У рэгіёне таксама развіта сфера паслуг, гандаль, культура і спорт.

 Транспарт 
Сярэднячэшскі край нароўні з Прагай мае самую шчыльную транспартную сетку ў Чэхіі. Нароўні з аўтамабільным і чыгуначным транспартам вялікае значэнне мае рачное суднаходства. Прыкладна тры чвэрці ўсіх перавозак водным транспартам у краіне даводзяцца на долю Сярэднячэшскага края.

У наваколлях Прагі пасажырскія перавозкі ажыццяўляюцца прыгараднымі цягнікамі.

 Турызм 
На тэрыторыі Сярэднячэшскага края размешчаны шэраг турыстычных славутасцей, у тым ліку помнікі культуры, прызнаныя сусветнай спадчынай ЮНЕСКА (у горадзе Кутна-Гора — Касцёл Святой Барбары, Влашскі Двор і Седлец). Папулярны сярод турыстаў таксама каралеўскі замак Карлштэйн, заснаваны чэшскім каралём і імператарам Свяшчэннай Рымскай імперыі Карлам IV. Акрамя таго, на тэрыторыі края знаходзяцца сярэдневяковыя замкі Кршываклат у наваколлях Ракаўніка, Чэскі-Штэрнберк, Конапіштэ (былая рэзідэнцыя эрцгерцага і спадчынніка аўстра-венгерскага прастола Франца Фердынанда), крэпасць Кокаржын каля горада Мельнік, замак Ланы.

У наваколлях Кршываклата размешчаны прыродны парк і біясферны запаведнік, ахоўнымі прыроднымі тэрыторыямі з’яўляюцца таксама прыродныя паркі Кокаржын, Чэскі-Крас і Чэскі-Рай.

На рэках Сазава, Бераўнка і Влтава размешчаны цэнтры воднага турызму.

 Спасылкі 

 Афіцыйны сайт адміністрацыі края