Шатландска-нарвежская вайна

Шатландска-нарвежская вайна — узброены канфлікт паміж Шатландскім і Нарвежскім каралеўствамі з-за спрэчнай тэрытарыяльнай прыналежнасці шэрагу астравоў ля ўзбярэжжа Шатландыі, які меў месца ў 1262—1266 гадах.

 Прычыны і перадумовы 
Права нарвежскай кароны на Гебрыдскія астравы пачаў аспрэчваць яшчэ ў 1240-х гадах шатландскі кароль Аляксандр II, які на працягу доўгага часу прапаноўваў купіць Гебрыды ў нарвежцаў. На ўсе прапановы шатландцаў нарвежскі кароль Хокан Хокансан нязменна адказваў адмовай, у выніку чаго Аляксандр III, які ўзыйшоў на шатландскі прастол у 1262 годзе, прад'явіў яму ультыматум, заявіўшы, што калі Хокан не пагодзіцца прадаць яму астравы, то ён адбярэ іх сілай.

 Ход ваенных дзеянняў 
У адказ на патрабаванні Аляксандра Шатландскага Хокан сабраў буйны флот (каля 120 ваенных караблёў) і з дванаццацітысячнай (паводле прыкладных ацэнак) арміяй адплыў з Нарвегіі, каб абараніць свае шатландскія ўладанні. Прыбыўшы на востраў Аран, ён пачаў перамовы з Аляксандрам III, які спадзяваўся зацягнуць іх да пачатку сезона штармоў. Зразумеўшы план праціўніка, нарвежскі кароль атакаваў першым, аднак яго флот патрапіў у моцную буру і панёс значныя страты, у выніку чаго Хокану прыйшлося адступіць.
У 1263 годзе нарвежцы зноў распачалі спробу напасці на Шатландыю, аднак пацярпелі паражэнне ў бітве пры Ларгсе. Гэта бітва, не самая буйная і кровапралітная, тым не менш, азначала фактычную перамогу Шатландыі ў вайнеАртыкул, прысвечаная бітве пры Ларгсе. Хокан з войскам адплыў на Аркнейскія астравы, дзе раптам памёр у снежні 1263 года.
Пераемнік Хокана вымушаны быў саступіць Аляксандру III востраў Мэн і Гебрыдскія астравы, аднак захаваў за сабой Аркнейскія і Шэтландскія астравы.

 Завяршэнне вайны 
Нягледзячы на тое, што да 1264 годзе шатландцы ўжо фактычна заваявалі Гебрыды, афіцыйна вайна завяршылася заключэннем мірнага дагавора ў Перце ў 1266 годзе. Паводле яго ўмоў, шатландцы куплялі Гебрыды за 4 тысячы марак адначасовай выплатай і сістэматычныя выплаты па 100 марак у год на працягу некалькіх гадоў Тэкст Перцкага дагавора (на англійскай мове).

 Гл. таксама 
Бітва пры Ларгсе

Катэгорыя:Войны XIII стагоддзя
Катэгорыя:Войны Шатландыі
Катэгорыя:Войны Нарвегіі
Катэгорыя:Канфлікты 1262 года
Катэгорыя:Канфлікты 1263 года
Катэгорыя:Канфлікты 1264 года
Катэгорыя:Канфлікты 1265 года
Катэгорыя:Канфлікты 1266 года
Катэгорыя:1262 год у Еўропе
Катэгорыя:1263 год у Еўропе
Катэгорыя:1264 год у Еўропе
Катэгорыя:1265 год у Еўропе
Катэгорыя:1266 год у Еўропе
Катэгорыя:XIII стагоддзе ў Шатландыі
Катэгорыя:XIII стагоддзе ў Нарвегіі