Свята-Міхайлаўская царква (Такары)

Свята-Міхайлаўская царква — праваслаўны храм у вёсцы Такары Камянецкага раёна Брэсцкай вобласці, помнік драўлянага дойлідства. Знаходзіцца ў цэнтры вёскі.

 Гісторыя 
міні|злева|Царква ў пачатку XX ст.
Царква ў Такарах пабудавана ў 1528 і адноўлена ў 1782 г. Паводле запісу з Актавай кнігі Берасцейскага ваяводства за 1584—1592 гг., 24 красавіка 1592 г. уладальнікі Такароўскага маёнтка «вси одностайне Панове Токаровскіе и хтожъ колвекъ кгрунты свои купчею вечистою, альбо заставою въ Токарях мели» на вечныя часы і на вечны пажытак далі мясцовай царкве адну валоку і пяць моргаў зямлі. Дакладнай і абавязковай умовай было вызначана, што парушальнік гэтага запісу з паноў Такароўскіх або іх нашчадкаў, назад узяўшы падараваны грунт сабе, мае быць прызваны да закона і сплаціць пакрыўджанаму боку «закладу вместо кгвалту» (спагнанне за шкоду) у памеры дваццаць коп літоўскіх грошаў, а пасля выплаты вярнуць адабраную зямлю Такароўскай царкве. 3 дароўнага запісу вынікае, што царква ў Такарах — «руская», г.зн. праваслаўная, старадаўняя. Чарговую святыню ў Такарах узвялі ў 1782 г.

У 1816 г. на месцы ранейшага храма паставілі новы. Паводле паведамлення з летапісу Такарскай царквы за 1934 г., царква 1816 г. перавезена з в. Дубін Пружанскага павета, дзе яна была могілкавай.

У 1837 г. святыня прысвячалася архангелу Міхаілу, уваходзіла ў Камянецкі ўніяцкі дэканат, мела філіяльную капліцу 1740 г. у Пужыцы. Апошнім уніяцкім святаром-адміністратарам у Такарах быў святар Ігнацы Залеўскі, які даў пісьмовую згоду на далучэнне да праваслаўя. У 1873 г. капітальна адрамантавана, па ўсёй шырыні павялічана на 8 аршын.

У чэрвені 1909 года была дабудавана званіца па праекце архітэктара Вільгельма СрокіКулагин А. Н. Гродненские зодчие XIX — начала XX веков (новые архивные изыскания). // Пытанні мастацтвазнаўства, этналогіі і фалькларыстыкі. Выпуск 24. — Мінск, «Права і эканоміка». — 2018. — С. 76—77. Метрычныя кнігі з 1766 г. страчаны пад час Першай сусветнай вайны. Царква апынулася ў лініі абстрэлу, снарадам быў пашкоджаны крыж на званіцы і пазней упаў, новы пастаўлены ў 1924 г. Пры адступленні рускіх войскаў у 1915 г. ад агню пацярпелі прычтавыя пабудовы і 2-класнае вучылішча побач з царквою. У 1926 г. яна добраўпарадкавана і распісана. У 1935—1936 гг. дах перакрыты гонтам, у 1936 г. набыта Укрыжаванне (Галгофа).

З 1990 года царква дзейнічае. Штогод 1 верасня ў Такарах святкуецца як дзень закладкі храма, 8 лістапада — прастольнае свята. Занесена ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як аб’ект гісторыка-культурнай спадчыны рэспубліканскага значэння.

 Архітэктура 
Будынак адназрубавы з двух’яруснай званіцай на галоўным фасадзе, прамавугольнай у плане алтарнай часткай і дзвюма невялікімі рызніцамі з заходняга боку. Дах двухсхільны, гонтавы. Званіца (чацвярык на чацверыку) завершаная васьмігранным светлавым барабанам з макаўкай. Франтальны арачны праём званіцы запоўнены абразом «Святы Міхаіл». Сцены царквы вертыкальна ашаляваныя.

Акаймавана бутавай агароджай і скверам.

 Інтэр’ер 
Абразы 17 — 18 ст.: «Маці Божая Адзігітрыя», «Каранаванне Маці Божай» у драўляным абкладзе, «Троіца», абразы-таблеткі «Маці Божая з дзіцем» і «Мікалай Цудатворац» (19 ст.).

 Літаратура 

 Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4


 Спасылкі 





Катэгорыя:Такары (Камянецкі раён)
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідства
Катэгорыя:Храмы Святога Міхаіла
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Камянецкага раёна
Катэгорыя:Драўляныя цэрквы Беларусі
Катэгорыя:Храмы Брэсцкай і Кобрынскай епархіі
Катэгорыя:1816 год у Беларусі