Царква Грэцыі

Эладская (Грэчаская) праваслаўная царква (Царква Элады, ) — аўтакефальная памесная праваслаўная Царква, якая займае 11-е месца ў дыпціху аўтакефальных памесных цэркваў; мае дзяржаўны статус. У наш час прытрымліваецца новаюліянскага календара.

 Гісторыя адасаблення 
Гістарычна праваслаўнае насельніцтва цяперашняй Грэцыі ўваходзіла ў межы юрысдыкцыі Канстанцінопальскай праваслаўнай царквы.

Пасля здабыцця незалежнасці ў 1822 годзе і ўтварэння Грэчаскага каралеўства ў 1832 годзе такое становішча стала палітычна немагчымым; у 1833 годзе паводле рашэння баварскіх рэгентаў, ад імя малалетняга караля Атона I, спецыяльнай дэкларацыяй ад 23 ліпеня была абвешчана аўтакефалія Царквы на тэрыторыі каралеўства. Главой Царквы аб'яўляўся кароль. Такое аднабаковае, у парушэнне царкоўнага права, абвяшчэнне юрысдыкцыйнай незалежнасці не было прызнана кірыярхальнай Канстанцінопальскай Царквой, а таксама іншымі памеснымі цэрквамі. Узнікла схізма, якая доўжылася 17 гадоў.

29 чэрвеня 1850 года томасам Патрыярха Анфіма IV Царква ў Эладзе была прызнана Сусветнай Патрыярхіяй, якая, аднак, зафіксавала шэраг умоў, якія забяспечваюць асобы статус «Маці-Царквы» (Сусветнай Патрыярхіі) у Эладзе.

У 1924 годзе царква перайшла на новаюліянскі каляндар, што выклікала пратэст у часткі вернікаў і клірыкаў. У 1935 годзе тры епіскапы абвясцілі пра стварэнне так званай «Царквы сапраўдных праваслаўных хрысціян» (). У выніку аформілася старастыльны рух (), які не прызнаецца іншымі праваслаўнымі цэрквамі. З 1940-х старастыльнікі сталі разбівацца на драбнейшыя групоўкі.

 Прылада і кіраванне 
Вышэйшая ўлада ў Эладскай Царкве належыць Свяшчэннаму Сіноду Іерархаў (Ιερά Σύνοδο της Ιεραρχίας) які складаецца з усіх епархіяльных архірэяў. Апошнія ўсе маюць тытул мітрапалітаў і прызначаюцца ўрадам Рэспублікі. На чале Сінода стаіць Архіепіскап Афінскі і ўсёй Элады (Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος), які выбіраецца, паводле Статутнай хартыі Грэчаскай Царквы 1977 года, Сінодам з ліку грэчаскіх мітрапалітаў (епархіяльных архірэяў), якія знаходзяцца на службе. Пасля абрання, на працягу 5 дзён, прэзідэнт Грэцыі выдае ўказ пра яго прызнанне, пасля чаго здзяйсняецца інтранізацыя новаабранага.

Пастаянны Свяшчэнны Сінод (Διαρκής Ιερά Σύνοδος), які займаецца паўсядзённымі пытаннямі агульнацаркоўнага кіравання, складаецца з Архіепіскапа і 12-ці мітрапалітаў, кожны з якіх займае пасаду члена Пастаяннага Сінода адзін тэрмін на зменнай аснове.

 Сучасны стан 
Уключае 81 епархію, 30 з якіх у Паўночнай Грэцыі і буйных астравах Поўначы (т.зв. Новыя тэрыторыі) намінальна — у юрысдыкцыі Сусветнага Патрыярха. 6 з 12 мітрапалітаў Пастаяннага Сінода прадстаўляюць Новыя тэрыторыі.

Епархіі Крыта і Дадэканеса, а таксама ўсе манастыры Афона — пад прамой юрысдыкцыяй Сусветнага Патрыярха і не лічацца часткай Царквы Грэцыі.

Мае 200 манастыроў; налічвае каля 8 млн вернікаў (з 10,6 млн усяго насельніцтва Грэцыі).

На 31 снежня 2010 года колькасць святароў на тэрыторыі Грэцыі складала 10 368 чалавек з якіх 9117 належалі да юрысдыкцыі Эладскай праваслаўнай царквы, 1007 — Крыцкай царквы, 228 — мітраполіяй Дадэканескіх астравоў і 16 — Патмаскага экзархата, якія належаць да Канстанцінопальскаму патрыярхату.

 Старшыні Свяшчэннага Сінода Эладскай Праваслаўнай Царквы 


 Мітрапаліты Афінскія
 Неафіт V (Метаксас) (1833—1861)
  (1861—1862)
  (1862—1873)
  (1874—1889)
  (19 ліпеня 1889 — 18 студзеня 1896)
  (11 кастрычніка 1896 — 8 лістапада 1901)
  (1902—1917)
 Мялецій III (Метаксакіс) (1918—1920)
  (1920—1922) повторно

Архіепіскапы афінскія (з 31 снежня 1923)
  (8 сакавіка 1923 — 22 кастрычніка 1938)
 Хрысанф (Філіпідыс) (12 снежня — 2 чэрвеня 1941)
 Дамаскін (Папандрэу) 2 чэрвеня 1941 — 20 мая 1949)
 Спірыдон (Влахас) (4 чэрвеня 1949 — 21 сакавіка 1956)
 Дарафей III (Катарас) (1 красавіка 1956 — 26 ліпеня 1957)
 Феакліт II (Панагіятопулас) (1957 — 8 студзеня 1962)
  (13 студзеня 1962 — 25 студзеня 1962)
 Хрызастом II (Хатзістаўру) (14 лютага 1962 — 11 мая 1967)
 Еранім I (Кацоніс) (14 мая 1967 — 12 снежня 1973)
 Серафім (Тыкас) (12 студзеня 1973 — красавік 1998)
 Хрыстадул (Параскеваідыс) (28 красавіка 1998 — 28 студзеня 2008)
 Еранім II (Ліяпіс) (з 7 лютага 2008)

 Мітраполіі Эладскай праваслаўнай царквы 
 Александрупальская мітраполія
 Аргалідская мітраполія
 Арцкая мітраполія
 Атыкійская мітраполія
 Афінская архіепархія
 Верыйская, Наўская і Камбанійская мітраполія
 Гіфійская і Ітылская мітраполія
 Гліфадская мітраполія
 Гортынская і Мегалопальская мітраполія
 Грэвенская мітраполія
 Гуменісійская, Аксіупальская і Палікастронская мітраполія
 Дыдыматыхская і Арэстыядская мітраполія
 Дымітрыядская і Алміраская мітраполія
 Драмская мітраполія
 Дрыинупальская, Паганіянійская і Каніцыйская мітраполія
 Закінфская мітраполія
 Зіхнская і Неўракапійская мітраполія
 Ідрская, Спецкая і Эгінская мітраполія
 Іерысаская, Святой Гары і Ардамерыёнская мітраполія
 Ілійская мітраполія
 Іаанінская мітраполія
 Калаўрыцкая і Эгіялійская мітраполія
 Карыстыйская і Скіраская мітраполія
 Карпенісіёнская мітраполія
 Касандрыйская мітраполія
 Кастарыйская мітраполія
 Керкірская, Паксійская і Дыяпантыйскіх астравоў мітраполія
 Кесарыянійская, Віронская і Імітаская мітраполія
 Кефалінійская мітраполія
 Кітраская, Катэрынінская і Платамонская мітраполія
 Кіфірская мітраполія
 Карынфская, Сікіёнская, Земенанская, Тарская і Паліфенгаская мітраполія
 Ксанфійская і Перыфеарыйская мітраполія
 Ланкадаская мітраполія
 Ларыская і Тырнаваская мітраполія
 Леўкаская і Іфакійская мітраполія
 Лімнаская і Святога Еўстрація мітраполія
 Мантынійская і Кінурыйская мітраполія
 Маранійская і Каматынійская мітраполія
 Мегарская і Саламінская мітраполія
 Месагейская і Лаўрэатыкійская мітраполія
 Месінійская мітраполія
 Мітылінская, Эрэсаская і Пламарыёнская мітраполія
 Міфімнійская мітраполія
 Манемвасійская і Спарцкая мітраполія
 Наўпакцкая і Святога Уласія мітраполія
 Неапальская і Стаўрупальская мітраполія
 Нікейская мітраполія
 Нікопальская і Прэвезійская мітраполія
 Нова-Іанійская і Філадэльфійская мітраполія
 Нова-Крынійская і Каламарыйская мітраполія
 Нова-Смірнская мітраполія
 Параміфійская, Філіятэская, Гірамерыйская і Паргская мітраполія
 Паранаксійская мітраполія
 Патрская мітраполія
 Перыстэрыёнская мітраполія
 Пірэйская мітраполія
 Паліянійская і Кілкісійская мітраполія
 Самоская і Ікарыйская мітраполія
 Сервійская і Казанійская мітраполія
 Серская і Нігрыцкая мітраполія
 Сідыракастронская мітраполія
 Сіраская, Тынаская, Андраская, Кеаская і Мілаская мітраполія
 Сісаніёнская і Сіятысцкая мітраполія
 Стагонская і Метэорская мітраполія
 Трыкійская і Стагонская мітраполія
 Трыфілійская і Алімпійская мітраполія
 Фесаліятыдская і Фанарыаферсальская мітраполія
 Фесаланікійская мітраполія
 Фіўская і Левадыйская мітраполія
 Філіпійская, Неапальская і Тасаская мітраполія
 Фірская, Амаргаская і Астравоў мітраполія
 Фларынская, Прэская і Эардэйская мітраполія
 Факідская мітраполія
 Фтыятыдская мітраполія
 Халкідская мітраполія
 Хіёская, Псарыйская і Інуская мітраполія
 Эдэская, Пельская і Алмапійская мітраполія
 Эласонская мітраполія
 Элеўферупальская мітраполія
 Эталійская і Акарнанійская мітраполія

 Гл. таксама 
 Грэчаскае праваслаўе

 Спасылкі 

 Афіцыйны сайт Эладскай Праваслаўнай Царквы