Супрацьстаянне ў Адэсе (2014)

Супрацьстаянне ў Адэсе паміж праціўнікам і прыхільнікамі Еўрамайдана — эпізод агульнага палітычнага крызісу ва Украіне.

Першы час (лістапад 2013 года — студзень 2014 года) адбывалася у прававых рамках, без відавочных праяваў гвалту: прыхільнікі Еўрамайдана выступалі за змену ўлады і вяртанне Украіны на шлях еўраінтэграцыі, а праціўнікі — за інтэграцыю з Расіяй у рамках Мытнага саюза, супраць экстрэмізму праварадыкальных груповак. У сярэдзіне студзеня 2014 года кароткачасовы ўсплёск напружанасці ў горадзе быў выкліканы абвастрэннем сітуацыі ў Кіеве, масавымі сутыкненнямі паміж пратэстоўцамі і супрацоўнікамі праваахоўных органаў, хваляй захопаў адміністрацыйных будынкаў на Заходняй Украіне. Да гэтага часу адносіцца супрацьстаянне паміж супернікамі Еўрамайдана і яго прыхільнікамі каля будынка Адэскай абласной дзяржадміністрацыі (АДА), а таксама фарміраванне антымайданаўскімі арганізацыямі «народных дружын».

Супрацьстаянне абвастрылася ў канцы лютага — пачатку сакавіка, калі прыход былой апазіцыі да ўлады прывёў да змены палітычнай атмасферы ў краіне, а адміністрацыю і праваахоўныя органы Адэскай вобласці ўзначалілі прадстаўнікі новага кіраўніцтва. Спрыяла гэтаму развіццё пратэстнага руху на поўдні і ўсходзе Украіны ў цэлым і, у прыватнасці, аддзяленне Крыму ад Украіны і яго далучэнне да Расіі. Першыя крокі новага кіраўніцтва Украіны па рэвізіі палітычных рашэнняў, прымалі пры прэзыдэнце Януковічы, і свабода дзеянняў, якую атрымалі ў гэтай сітуацыі праварадыкальныя групоўкі, прывялі да змены патрабаванняў антимайдановских сіл — на першы план выйшлі патрабаванні захавання статусу рускай мовы, федэралізацыі (дэцэнтралізацыі ўлады), абароны правоў рускамоўнай меншасці, уліку інтарэсаў поўдня і ўсходу Украіны ў агульнадзяржаўнай палітыцы, аднаўлення добрасуседскіх адносін з Расіяй, адпору праваму экстрэмізму.

Пачынаючы з сярэдзіны сакавіка, на фоне крымскіх падзей, узмацніўся ціск на антымайданаўскі рух з боку Службы бяспекі Украіны. Адзін з лідараў пратэстнага руху Антон Давідчанка быў затрыманы па абвінавачваннях у замаху на тэрытарыяльную цэласнасць Украіны і ў канцы лета паўстаў перад судом. Адразу ж пасля вызвалення Антон Давідчанка пакінуў Украіну. Дэпутат гарсавета ад партыі «РОДИНА» Аляксандр Васільеў пасля допыту ў СБУ быў вымушаны 22 сакавіка перабрацца ў Крым, каб пазбегнуць арыштуДепутат горсовета скрывается от политических преследований в Крыму. Таймер, 22.03.2014 . Расціслаў Барда, абраны адзіным кандыдатам у мэры Адэсы ад Кулікова поля, пасля трагічных падзей 2 мая 2014 года лічыўся зніклым без вестакЭхо Москвы :: Блоги / Карательная операция или провокация третьей стороны?, а дэпутат Адэскага абласнога савета Вячаслаў Маркін памёр у шпіталі ў ноч на 3 маяВячеслав Маркин умер в больнице, Ростислав Барда пропал без вести. Таймер, 03.05.2014 .

2 мая напружанасць дасягнула піка і вылілася ў маштабныя сутыкненні на вуліцах горада. У выніку, паводле дадзеных МУС Украіны, загінулі каля 50 чалавек, большасць з іх — пры пажары ў Доме прафсаюзаў, дзе актывісты антымайданаўскага руху паспрабавалі схавацца пасля сутыкнення на Куліковым Поле.

З другой паловы 2014 года ў Адэскай вобласці адбываецца серыя дыверсій і тэрактаў, накіраваных супраць аб’ектаў прамыслова-транспартнай інфраструктуры і аб’ектаў, звязаных з украінскай арміяй, а таксама актывістаў руху за адзінства УкраіныТеррор вне АТО. Хроника взрывов и диверсий в Харькове и ОдессеОдесса и Харьков: способны ли спецслужбы предотвращать взрывы?. Адзначалася падабенства з аналагічнымі акцыямі ў ХаркавеВзрывы в Одессе и Харькове направлены на обострение ситуации в Украине — МВД.

 Лістапад — снежань 2013 года 

21 лістапада ўрад Украіны абвясціў аб рашэнні прыпыніць працэс падрыхтоўкі да падпісання пагаднення аб асацыяцыі з ЕС.

Увечары 22 лістапада ў Адэсе была афіцыйна аб’яўлена бестэрміновая акцыя «Адэса — курс еўра». Гэтая акцыя, якую яшчэ назвалі «Адэскім майданом», згодна з яе арганізатарамі, была закліканая выказаць народны пратэст супраць рашэння ўрада. Лідар «Демальянса» Аляксей Чорны патлумачыў журналістам, што акцыя ўзгодненая з Адэскім гарсаветам. На Думскай плошчы сабралася каля 150 чалавек. Ля помніка Пушкіну яшчэ раніцай былі ўсталяваныя дзве палаткі з лозунгамі ў падтрымку еўраінтэграцыі. Перад прысутнымі выступілі прыхільнікі курсу на еўраінтэграцыю, у асноўным прыхільнікі нацыяналістычных поглядаў — лідар адэскіх Гайдамакаў Сяргей Гуцалюк, адзін з кіраўнікоў «Генеральнага пратэсту» Сяргей Дзіброў, кіраўнік адэскай арганізацыі партыі «УДАР» Андрэй Юсаў«Евромайдан» в Одессе: 150 человек и две палатки. Таймер, 22.11.2013  .

У ноч з 22 на 23 лістапада Акруговы адміністрацыйны суд Адэсы разгледзеў пазоў выканкама Адэскага гарсавета аб забароне масавых акцый у цэнтральнай частцы горада і часткова задаволіў яго. Улады горада патрабавалі забараніць масавыя акцыі ў перыяд з 23 лістапада па 9 снежня на Думскай плошчы (ля будынка мэрыі), на праспекце Шаўчэнкі, 4 (ля будынка аблсавету), на Ліннай, 83 (каля аблдзяржадміністрацыі) і на Куліковым полі. Іншымі словамі, пазоў мэрыі уключаў і патрабаванне забараніць правядзенне «Еўрамайдана». Суд разгледзеў пазоў мэрыі і ў ходзе пасяджэння, пачатак якога было прызначана на гадзіну ночы, задаволіў яго, але толькі часткова: суд падтрымаў ідэю забароны масавых акцый паблізу адміністрацыйных будынкаў, але забарона тычылася толькі Адэскай абласной арганізацыі «УДАРа»Таймер, 23.11.2013 .

Лідар адэскага «УДАРа» Андрэй Юсаў заявіў 23 лістапада, што гарадскія ўлады спрабуюць перашкодзіць правядзенню масавых акцый пратэсту, запланаваных на 24 лістапада ў Кіеве. Продаж квіткоў з Адэсы ў Кіеў абмежавалі, а аўтаперавозчыкам забаранялі везці ў сталіцу арганізаваныя групы. Адэскія «удараўцы», аднак, мелі намер дастаўляць актывістаў у сталіцу групамі па чатыры-пяць чалавек на ўласным аўтатранспарце.

Як заявілі ў прэс-службе партыі «Бацькаўшчына», каля 21:00 23 лістапада ў Катоўску аўтобус з актывістамі «Бацькаўшчыны», які накіроўваўся ў Кіеў для ўдзелу ў Еўрамайдане, закідалі камянямі. У выніку нападу транспартны сродак аказалася выведзеным з ладуТаймер, 23.11.2013 .

Тым часам бестэрміновая акцыя за еўраінтэграцыю, якая перамясцілася 23 лістапада на плошчу ля помніка Дзюка дэ Рышэлье на Прыморскім бульвары, працягнулася. Удзельнікі акцыі усталявалі новыя палаткі, збіралі грошы на ежу і бензін. Паводле слоў арганізатара адэскага Еўрамайдана Аляксея Чорнага, у першы дзень у намётах начавалі чатыры чалавекі, у другую ноч у лагеры засталіся ўжо восем удзельнікаў пікету. Раніцай 24 лістапада да разрослага намётавага мястэчка прыйшоў судовы выканаўца, які нагадаў удзельнікам, што суд забараніў правядзенне палітычных акцый. Арганізатары акцыі заявілі, што праводзяць не палітычную, а грамадскую акцыю. Паводле слоў Аляксея Чорнага, патрулюючыя бульвар супрацоўнікі МУС заявілі, што «выступаюць на баку закона» і ніякіх дзеянняў супраць «еўрамайдана» прадпрымаць не сталі. На мітынг сабралася, паводле розных падлікаў, ад 200 да 500 чалавек. Аляксей Чорны заявіў, што адэская акцыя цалкам падтрымлівае патрабаванні да ўрада, вылучаныя ў КіевеТаймер, 24.11.2013 . Аляксей Чорны заявіў, што адэскі «Еўрамайдан» працягнецца як мінімум да 28 лістапада, калі ў Вільнюсе пачнецца саміт Украіна-ЕС, дзе, як спадзяюцца ўдзельнікі акцый пратэсту, адбудзецца падпісанне пагаднення аб асацыяцыі паміж Украінай і ЕўрасаюзамЧасть Приморского бульвара переименовали в Европейскую площадь. Таймер, 24.11.2013 .

У ноч на 25 лістапада Адэскі акруговы адміністрацыйны суд задаволіў пазоў выканкама Адэскага гарсавета і забараніў правядзенне любых масавых мерапрыемстваў аж да 31 снежня 2013 года. Забарона распаўсюджвалася на Дэрыбасаўскую, Пушкінскую, Рышэл’еўскую і Маразліеўскую вуліцы, Гарсад, Саборную, Думскую, Тэатральную і Кацярынінскую плошчы, Прыморскі бульвар, Пацёмкінскую лесвіцу і шэраг іншых месцаў, у прыватнасці, наваколлі Адэскай аблдзяржадміністрацыі, раённых адміністрацый, будынка абласнога і гарадскога упраўленняў МУС і т. п. Забарона тычылася любых арганізацый і асобных грамадзян: забаранялася ладзіць мітынгі, размяшчаць палаткі, усталёўваць гукавое абсталяванне, раздаваць агітацыйную літаратуру і т. пБольше трёх не собираться: любые акции в Одессе под запретом до конца года. Таймер, 25.11.2013 .

Прыкладна ў 05:30 раніцы 25 лістапада пачалася аперацыя па сілавому разгону «Еўрамайдана» каля помніка Дзюку Рышэлье. На плошчу прыбылі каля ста супрацоўнікаў міліцыі, якія ачапілі намётавы гарадок. Пасля гэтага работнікі камунальных службаў пачалі дэмантаж намётаў. Насельнікі «Еўрамайдана» паспрабавалі аказаць супраціўленне, якое было ў жорсткай форме задушана супрацоўнікамі міліцыі. Некалькі чалавек (у тым ліку Аляксей Чорны) былі затрыманыя і дастаўлены ў аддзел міліцыі. У дачыненні да іх былі складзеныя адміністрацыйныя пратаколы па артыкулах 173 (дробнае хуліганства) і 185 (злоснае непадпарадкаванне законнаму распараджэнню ці патрабаванню работніка міліцыі) Кодэкса Украіны аб адміністрацыйных правапарушэннях. Арганізатары «Еўрамайдана», зрэшты, ужо заклікалі прыхільнікаў сабрацца на Прыморскім бульвары ўвечары 25 лістападаОфициально: милиция разогнала «евроинтеграторов» без рукоприкладства. Таймер, 25.11.2013 Милиция: лидер одесского «евромайдана» избил себя автозаком. Таймер, 25.11.2013 Милиция разогнала одесский «Евромайдан». Активисты задержаны. Таймер, 25.11.2013 .

Палітрада партыі «РОДИНА» асудзіла забарону мітынгаў у Адэсе і прымяненне міліцыяй сілы для разгону намётавага мястэчка каля помніка Дзюку Рышэлье. У заяве, распаўсюджанай прэс-службай партыі, гаварылася: «Нягледзячы на ​​тое, што мітынгоўцы з’яўляюцца нашымі прамымі і непрымірымымі палітычнымі апанентамі, мы лічым недапушчальным абмежаванне канстытуцыйнага права грамадзян на мірныя сходы і свабоднае выказванне сваіх поглядаў. Улады зноў пайшлі на сілавы сцэнарый, новую антыканстытуцыйную забарону масавых акцый і палітычна матываванае прымяненне сілы праваахоўнымі органамі. Адзіным разумным тлумачэннем гэтых дзеянняў з’яўляецца жаданне ўлады трымаць у страху і падпарадкаванні усіх адэсітаў, па-за залежнасці ад іх палітычных поглядаў. Адэса — вольны горад! За нашу і вашу свабоду!»«РОДИНА» осудила разгон одесского «Евромайдана». Таймер, 25.11.2013 .

Увечары 25 лістапада каля 150 актывістаў сабраліся ля помніка Дзюку Рышэлье, каб працягнуць акцыі ў падтрымку падпісання пагаднення з ЕС. Акцыя юрыдычна была аформлена не як мітынг, а як сустрэча з дэпутатам гарсавета ад «Фронту змін» Аляксандрам Астапенкам. Найбольш своеасаблівым аказалася выступленне аднаго з актывістаў ВА «Свабода», які заклікаў удзельнікаў акцыі пераходзіць да больш радыкальных захадаў і начнать сапраўдную барацьбу, падобна «сапраўдным героям — Сцяпану Бандэры, Раману Шухевічу і Максіму Чайцы»В Одессе пытаются воссоздать разогнанный «Евромайдан». Таймер, 25.11.2013 .

26 лістапада Прыморскі раённы суд Адэсы прысудзіў Аляксея Чорнага да 5 сутак арышту па абвінавачванні ў хуліганстве і супраціве супрацоўнікам міліцыі падчас разгону намётавага мястэчка адэскага «Еўрамайдана»Лидера «евроодесситов» отправили за решётку. Таймер, 26.11.2013 . 27 лістапада суд вызначыў меру пакарання для яшчэ двух удзельнікаў адэскага «Евромайдана». Актывісту «Дэмальянса» Вячаславу Шкрыбляку прысудзілі трое сутак адміністрацыйнага арышту за злоснае непадпарадкаванне супрацоўнікам міліцыі. Яшчэ адзін удзельнік «Еўрамайдана» Віталь Усціменка быў асуджаны да штрафу ў 119 грыўняў за дробнае хуліганстваПриморский суд арестовал и оштрафовал ещё двух участников одесского «евромайдана». Таймер, 27.11.2013 .

26 і 27 лістапада на мітынгі да помніка Дзюку Рышэлье выйшла толькі па некалькі дзясяткаў чалавек«Евромайдан» в Одессе постепенно хиреет. Таймер, 26.11.2013 «Евромайдан»: белые розы, чаепитие и «Тум-балалайка». Таймер, 28.11.2013 .

28 лістапада на заяўлены мітынг у падтрымку падпісання пагаднення аб асацыяцыі з Еўрасаюзам перад галоўным будынкам АНУ ім. Мечнікава выйшлі ў агульнай складанасці каля дзясятка студэнтаў, многія з якіх і так з’яўляліся ўдзельнікамі «Еўрамайдана»Таймер, 28.11.2013 . Тым часам стала вядома, што работнікаў бюджэтных арганізацый Адэскай вобласці — па 20 чалавек ад кожнага сельскага і пасялковага савета — пад пагрозай звальнення накіроўваюць у Кіеў на «антымайдан», які 29 лістапада арганізавала Партыя рэгіёнаўОдесских бюджетников под угрозой увольнения везут в Киев на «антимайдан». Таймер, 28.11.2013 . Лідар «Дэмальянса» Аляксей Чорны заявіў, што ад 30 да 50 удзельнікаў адэскага «Еўрамайдана» таксама выязджаюць у Кіеў для ўдзелу ў масавых акцыяхОдесские «евромайдановцы» едут покорять Киев. Таймер, 29.11.2013 .

29 лістапада, выступаючы на ​​Вільнюскім саміце «Усходняга партнёрства», прэзідэнт Украіны Віктар Януковіч заявіў, што Украіна захоўвае прыхільнасць ідэям еўраінтэграцыі і мае намер у найбліжэйшай будучыні падпісаць Пагадненне аб асацыяцыі з ЕС, але перш гэтага чакае ад кіраўнікоў Еўрасаюза і звязаных з ім арганізацый «рашучых крокаў насустрач Украіне ў пытанні распрацоўкі і рэалізацыі праграмы фінансава-эканамічнай дапамогі з выкарыстаннем усіх наяўных механізмаў і рэсурсаў як інстытутаў, так і дзяржаў — членаў ЕС». У завяршэнне Януковіч выказаў надзею, што Украіна зможа падпісаць пагадненне аб асацыяцыі з ЕС ужо на наступным саміце «Усходняга партнёрства»Янукович не стал подписывать соглашение об ассоциации. Таймер, 29.11.2013 . Рана раніцай 30 лістапада падраздзяленні «Беркута» разагналі намётавы гарадок на Майдане Незалежнасці ў Кіеве, жорстка збіваючы удзельнікаў акцыі пратэсту, якія знаходзіліся ў ім. Больш за трыццаць чалавек былі затрыманыя. Па медыцынскую дапамогу звярнулася 35 чалавек, сямёра з іх былі шпіталізаваны.

30 лістапада ў Адэсе ля будынка абласнога УУС адбыўся мітынг пратэсту супраць разгону «Еўрамайдана». Мітынгоўцы падтрымалі патрабаванне адстаўкі прэзідэнта і міністра ўнутраных спраў, высунутае апазіцыяй у КіевеОдесса: под МВД начался митинг против разгона майдана в Киеве. Таймер, 30.11.2013 .

2 снежня, пасля захопу прыхільнікамі Евромайдана адміністрацыйных будынкаў у Кіеве, Адэскі гарсавет звяртаўся да прэзідэнта Януковіча з заклікам навесці ў краіне парадакОдесский горсовет с третьей попытки призвал Януковича навести порядок в стране. Таймер, 02.12.2013 . Аналагічны зварот да прэзідэнта быў зроблены і 24 студзеня 2014 года, пасля чарговага абвастрэння сітуацыі ў цэнтры КіеваС первого раза: Одесский горсовет принял обращение к Януковичу. Таймер, 24.01.2014 .

14 снежня да паўтары тысячы адэсітаў выйшлі на «Марш за альтэрнатыву» супраць Еўрамайдана, за федэралізацыю Украіны і ўступленне ў Мытны саюз ЕўрАзЭС. У акцыі прынялі ўдзел прадстаўнікі партыі «РОДИНА», «Моладзевага адзінства», «Блока Вітрэнка», КПУ, ветэранскіх арганізацыйВ Одессе прошел митинг за вступление Украины в Таможенный союз. Таймер, 14.12.2013 .

16 снежня на Саборнай плошчы Адэсы прайшоў мітынг супраць Еўрамайдана і ў падтрымку Мытнага саюзаПрошел митинг против Евромайдана Сторонники Таможенного союза и федерализации прошли маршем по Одессе. Таймер, 16.12.2013 .

 Падзеі 2 мая 

 Пачатак падзей 
А 15:00 прыхільнікі Еўрамайдана сумесна з фанатамі футбольных клубаў «Чарнаморац» і «Металіст» (пазней прадстаўнікі ФК Металіст абверглі факт удзелу сваіх фанатаў у беспарадкахФК «Металлист» опроверг участие своих фанатов в беспорядках в Одессе) збіраліся арганізаваць марш «За адзінства Украіны», для чаго збіраліся ў цэнтры горада на Саборнай плошчыВ Одессе — столкновения между сторонниками единства Украины и пророссийскими активистами (онлайн-трансляция, обновляется), сярод іх прысутнічалі ўзброеныя бітамі і ланцугамі, многія са схаванымі маскамі твараміАктивисты «Правого сектора» сожгли более 30 человек в Одессе — Надежда Ермолаева — Российская газета, экіпіяваныя каскамі і шчытамі прадстаўнікі Самаабароны МайданаСторонники «Евромайдана», «ультрас» и «антимайдановцы» столкнулись в Одессе, около полусотни погибших • Таймер . Акрамя лозунгаў «За адзіную Украіну» і «Слава Украіне» прысутнічалі лозунгі «Смерць ворагам», «Маскалёў на нажы».

Насустрач ім рушыла калона прыкладна з 500 узброеных актывістаў з плошчы Кулікова поля, дзе знаходзіўся намётавы лагер прыхільнікаў «Антымайдана». Над калонай былі расійскія сцягі і некалькі чорна-жоўта-белых сцягоў імператарскага дома Раманавыхhttp://vesti.ua/odessa/50433-odesskaja-hatyn-kak-jeto-bylo-na-samom-dele.

Паводле паведамленняў некаторых журналістаў са спасылкай на ананімныя крыніцы ў МУС Украіны, на баку праўкраінскіх сіл удзельнічалі пераапранутыя ў цывільнае байцы спецбатальёна «Усход» і «Шторм», сфармаваных новым урадам Украіны, а таксама байцы 14-й сотні самаабароны кіеўскага Майдана, што на думку каментатараў, абумовіла пасіўныя паводзіны адэскай міліцыі. Па паведамленнях журналіста-відавочцы падзей, прысутнічалі 3-я, 8-я і 14-я сотні самаабароны. У падзеях таксама прымалі ўдзел баевікі праварадыкальных арганізацый з іншых гарадоў Украіны: Мікалаева, Днепрапятроўска, Вінніцы, Жытоміра, Херсона, Данецка. Усяго, паводле дадзеных, паведамленых навінавым агенцтвам Odessit.ua, у Адэсу напярэдадні падзей прыбыло 15 аўтобусаў з праўкраінскімі баявікамі. Агульная колькасць завезеных у Адэсу баевікоў журналісты інфармацыйнага агенцтва Таймер ацанілі ад 300 да 700 чалавек.

 Сутыкненні на Грэчаскай 

Марш «За адзінства Украіны» рушыў па Грэчаскай вуліцы, дзе ім спрабавала супрацьстаяць калона з прыхільнікаў федэралізацыі (касцяк гэтай групы склала «Адэская дружына»), узброеных шчытамі, бітамі і агнястрэльнай зброяй, у якіх на руках былі георгіеўскія стужачкі і павязкі з чырвонай ізастужкіОтряды ультраправых устроили бой в центре Одессы.

Пачаліся сутыкненні ля выхаду на плошчуhttp://www.bbc.com/news/world-europe-27265514 Ukraine unrest: Kiev resumes military operation in eastСепаратисты стреляли по безоружным украинцам в Одессе. ФОТОфактСторонники «Евромайдана», «ультрас» и «антимайдановцы» столкнулись в Одессе, в районе Соборной площади царит хаос (трансляция) . Прыхільнікі федэралізацыі пачалі будаваць імправізаваныя барыкады каля супермаркета «Афіна», заўважыўшы гэта, туды пабег натоўп іх праціўнікаў з палкамі і камянямі. Каля 16:30 на Грэчаскай пачаўся разліў «кактэйляў Молатава». У ходзе далейшых сутыкненняў у раёне Дэрыбасаўскай вуліцы, у якіх супрацьстаялыя бакі кідаліся адзін у аднаго брукам і «кактэйлямі Молатава», адзін праўкраінскі актывіст атрымаў агнястрэльнае раненне ў лёгкае і памёр да прыезду хуткай на рагу Дэрыбасаўскай і ПраабражэнскайВ Одессе сторонники Майдана сожгли Дом профсоюзовВ столкновениях в Одессе погиб один человек (дополнено) Футбольный болельщик в Одессе погиб из-за огнестрельного ранения в легкое — МВД — Главком. Еўрамайданаўцы сагналі пажарную машыну, якая прыбыла на месца сутыкненняў па выкліку аб палаючым легкавым аўтамабілі, пагражаючы кіроўцу расправай. Таксама імі была ажыццёўлена спроба штурму пажарнай часці, якая знаходзіцца паблізу. Адагнаную пажарную машыну пачалі выкарыстоўваць у якасці тарана для прарыву барыкад праціўніка і ліній міліцэйскага ачаплення.

Далей каля 200 прарасійскіх актывістаў былі заблакаваныя на вуліцы Грэчаскай, іх ахоўвала мясцовая міліцыя. Прыхільнікі федэралізацыі адстрэльваліся з траўматычнай і аўтаматычнай зброі. Да 18:00 невялікая частка (каля трыццаці чалавек) праціўнікаў украінскай улады адступіла ў гандлёвы цэнтр «Афіна», размешчаны ў месцы сутыкненняў, і заняла там пазіцыі, у тым ліку размясціла стралкоў для абароны. Астатнія прарасійскія актывісты рассеяліся і прасачылася скрозь кардоны міліцыі. Большая частка прыхільнікаў Еўрамайдана рушылі на Кулікова поле, некаторае іх колькасць блакавала гандлёвы цэнтр «Афіна», спрабуючы ўзяць у палон праціўнікаў, якія схаваліся там.

 Разгром лагера на плошчы Кулікова поле 

«Антымайдаўцы» спрабавалі ўмацаваць лагер, аднак зразумелі, што ўтрымаць знешні перыметр уласнымі сіламі яны не ў стане, стварылі другую лінію абароны ля ўваходу ў Дом прафсаюзаў і заселі ў самім будынку.

Да 19 гадзін праўкраінскія актывісты дабраліся да плошчы Кулікова поле (пераадолеўшы 2,6 кмТЦ Афина Одесса), дзе разграмілі і спалілі размешчаны каля Дома прафсаюзаў намётавы лагер прыхільнікаў федэралізацыі.

 Пажар у Доме прафсаюзаў 

Выцесненыя з Куліковага поля прыхільнікі федэралізацыі схаваліся ў змешчаным за лагерам Доме прафсаюзаўАктивисты «Правого сектора» подожгли Дом профсоюзов в Одессе. Тыя, што знаходзіліся на даху, закідвалі нападнікаў камянямі, адтуль жа, магчыма, вялася стральбаВ МВД Украины объяснили, как загорелся Дом профсоюзов в Одессе. Штурмавікі закідалі першы паверх будынка запальнай сумессю, ад чаго загарэліся цэнтральныя дзверы, а потым і хол першага паверха. Агонь распаўсюдзіўся на некалькі паверхаў, чаму паспрыяла затрымка ў пачатку ліквідацыі пажару. Па ўспамінах людей, якія выратаваліся, агонь пайшоў знізу, з першых паверхаўОдесса поминает погибших в Доме профсоюзов. Яшчэ да пачатку пажару тыя, хто нападаў, змаглі прарвацца ў будынак з чорнага ходу, размешчанага з тыльнага боку будынку, і авалодаць бакавымі калідорамі на паверхах.

Як сцвярджае кіраўнік галоўнага ўпраўлення ДСНС Украіны ў Адэскай вобласці В. Бадэлан, моцны пажар у холе будынка пачаўся пасля таго, як нападнікам удалося закінуць туды некалькі падпаленых аўтамабільных пакрышак. Па словах В. Бадэлана, у выратаванні людзей з будынка удзельнічала 50 супрацоўнікаў ДСНС, якім удалося вывесці з будынка 350 чалавек. Ён сцвярджаў, што пажарныя разлікі прыбылі на плошчу своечасова, але натоўп людзей на плошчы не прапускаў машыны да будынка і перашкаджаў пажарным у іх працы.

Частка актывістаў да прыбыцця пажарных не давала прыхільнікам федэралізацыі пакінуць будынак, змушаючы выскокваць з вокнаўАктивист из Одессы: нападавшие мешали тушить пожар в Доме профсоюзовАктивисты «Правого сектора» сожгли более 30 человек в ОдессеВиталий Чуркин: Действия радикалов «Правого сектора» в Одессе напоминают преступления нацистов, стралялі па вокнах будынкаКадры из Одессы подробно изучают все, кому небезразличны события в городе, репортаж на канале «Россия 24» был более подробным. і па пажарных лесвіцах, не даючы эвакуявацца. Паводле BBC News cа спасылкай на інтэрв’ю відавочцы расійскаму каналу RT: «Некаторыя людзі крычалі „Памрыце!“, калі іх апаненты падалі»}. Па ўспамінах відавочцаў, нападнікі забівалі людзей як з агнястрэльнай зброі, так і палкамі, спальвалі жыўцом, душыліЖурналист Шарий: как убивали в Доме профсоюзовОдесса: людей ловили в коридорах и сжигали заживоФотофакты расправы в Одессе: блогеры пытаются опознать пропавших без вести.

У той жа час іншыя еўрамайданаўцы спрабавалі выратаваць ад агню людзей, якія знаходзяцца ў Доме прафсаюзаў, з дапамогай вяровак і імправізаваных будаўнічых лясоўUkraine clashes: dozens dead after Odessa building fireМайдановцы спасали сепаратистов из горящего Дома профсоюзов (видео) — Некоторых удалось эвакуировать | СЕГОДНЯ, дапамагалі ратавальнікам і пажарным. BBC News са спасылкай на газету «Kyiv Post» напісала: «праўкраінскія актывісты выратавалі дзесяткі людзей з палаючага будынка». Пры гэтым, тыя, што абараняліся, з даху будынка працягвалі закідваць натоўп ўнізе ўсім, што траплялася пад рукіКровавая пятница в Одессе — Обозреватель, 03 мая 2014.

Тыя прарасійскія актывісты, што пакінулі Дом прафсаюзаў, былі збітыя і перададзеныя міліцыі, таму частка людзей, якія заставаліся ў будынку, адмаўлялася выходзіцьhttp://www.forum-tvs.ru/index.php?showtopic=111338  Одесса 2 мая 2014 года — Форум ТВС:.

 Вынікі 
Пад час сутыкненняў адэская міліцыя праяўляла пасіўнасць, а часам і адкрытыя сімпатыі сепаратыстам, губернатар Адэскай вобласці У. Неміроўскі заявіў, што міліцыя дзейнічала супольна з прарасійскімі радыкаламіРуководить одесской милицией оставили полковника, подозреваемого в пособничестве вооруженным сепаратистам. Паводле іншых дадзеных, адэская міліцыя атрымала каманду з Кіева не ўмешвацца ў падзеі, а сутыкненні справакавалі невядомыя людзі з чырвоным скотчам на рукавахОдесская Хатынь: как это было на самом деле

2 мая 2014 лагер прыхільнікаў федэралізаці на Куліковым поле ў Адэсе перастаў існаваць, а Дом прафсаюзаў згарэў. Паводле міністра ўнутраных спраў Украіны Арсена Авакава, у выніку сутыкненняў і пажару ў Доме прафсаюзаў на Куліковым полі Адэсы загінулі 42 чалавекі, 125 атрымалі цялесныя пашкоджанні і шпіталізаваны. Сярод пацярпелых — 21 праваахоўнік. Начальнік галоўнага ўпраўлення МУС у Адэскай вобласці быў вызвалены ад пасадыУкраїнська правда 03 травня 2014. Пазней былі абнародваныя дадзеныя аб 48 загінулых асобах і да 250 пацярпелыхhttp://crime.unian.ua/918425-odeska-militsiya-sprostovue-informatsiyu-pro-sotni-trupiv-i-zniklih-bezvisti-pid-chas-zavorushen-2-travnya.html.

24 жніўня 2014 Прэзідэнт Украіны Пётр Парашэнка падзякаваў адэсітам, якія «не дазволілі распаліць у горадзе полымя вайны» і «заплацілі за гэта дарагою цаною пад час падзей 2 мая»http://www.unian.ua/politics/954856-poroshenko-podyakuvav-odesitam-yaki-ne-dozvolili-rozpaliti-u-misti-polumya-viyni.html.

25 верасня Галоўнае следчае ўпраўленне МУС Украіны заявіла аб завяршэнні дасудовага расследавання крымінальнай справы па факце масавых беспарадкаў у Адэсе 2 мая.http://www.unian.ua/politics/989208-mvs-zavershilo-rozsliduvannya-spravi-za-faktom-zavorushen-v-odesi-2-travnya.htm

 Крыніцы 

Катэгорыя:Канфлікты 2014 года
Катэгорыя:2014 год ва Украіне
Катэгорыя:2014 год у Адэсе
Катэгорыя:Гісторыя Адэсы