Сяргей Львовіч Собалеў

Сяргей Львовіч Со́балеў (; ,  — , ) — савецкі вучоны, матэматык і механік. Акадэмік АН СССР (1939), Герой Сацыялістычнай Працы (1968). Доктар фізіка-матэматычных навук (1934), прафесар (1937).

 Біяграфія 
С. Л. Собалеў нарадзіўся 6 кастрычніка 1908 г. у Санкт-Пецярбургу. З 1918 г. сям’я жыла ў Харкаве, дзе ён вучыўся ў тэхнікуме. У 1923 г. сям’я вярнулася ў Петраград. У 1924 годзе С. Собалеў скончыў сярэднюю школу, у 1924—1925 гг. вучыўся ў 1-й Дзяржаўнай мастацкай студыі. У 1929 годзе скончыў фізіка-матэматычны факультэт Леніградскага ўніверсітэта. У 1929—1936 гг. працаваў у сейсмалагічным інстытуце АН СССР, у 1932—1943 гг. у Матэматычным інстытуце АН СССР. У 1935—1957 гг. С. Л. Собалеў прафесар МДУ. 
Падчас Вялікай Айчыннай вайны С. Л. Собалеў знаходзіўся ў эвакуацыі ў Казані і займаўся пытаннямі абароны.
З 1943 г. С. Л. Собалеў у Інстытуце атамнай энергіі АН СССР (намеснік дырэктара ў 1945—1958 гг.), з 1957 года дырэктар Інстытута матэматыкі Сібірскага аддзялення АН СССР і прафесар Новасібірскага ўніверсітэта.
У 1984—1989 гг. С. Л. Собалеў працаваў у Маскве галоўным навуковым саветнікам у Матэматычным інстытуце АН СССР.

Памёр С. Л. Собалеў 3 студзеня 1989 г. Пахаваны на Новадзявочых могілках у Маскве.

 Навуковая дзейнасць 
С. Л. Собалеву належаць працы па аналітычнай тэорыі дыферэнцыяльных ураўненняў, тэорыі пругкасці, варыяцыйным злічэнні, функцыянальнай матэматыцы, матэматычнай фізіцы і інш. Падчас Вялікай Айчыннай вайны, між іншым, зрабіў разлікі дакладнасці артылерыйскай стральбы і балістычных уласцівасцяў снарадаў. Таксама прымаў удзел у атамным праекце СССР, да якога быў адным з першых прыцягнуты ў 1943 годзе.

Замежны член Французскай і Берлінскай акадэмій навук, ганаровы член Эдынбургскага каралеўскага таварыства, член Амерыканскага матэматычнага таварыства, ганаровы доктар навук некалькіх універсітэтаў свету.

 Узнагароды і прэміі 
 Медаль «Серп і Молат» Героя Сацыялістычнай Працы
 7 ордэнаў Леніна
 ордэн Кастрычніцкай Рэвалюцыі
 ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга
 ордэн «Знак Пашаны»
 Вялікі залаты медаль імя М. В. Ламаносава АН СССР
 залаты (1981) і сярэбраны (1987) медалі «За заслугі перад навукай і чалавецтвам» АН Чэхаславакіі
 медалі.
Лаўрэат Сталінскіх прэмій (1941, 1951, 1953), Дзяржаўнай прэміі СССР (1986).

 Літаратура 



 Спасылкі 

 Сайт РАН

Катэгорыя:Матэматыкі СССР
Катэгорыя:Удзельнікі савецкага атамнага праекта
Катэгорыя:Члены Акадэміі навук ГДР
Катэгорыя:Члены Каралеўскага таварыства Эдынбурга
Катэгорыя:Члены Акадэміі дэі Лінчэі
Катэгорыя:Падпісалі «ліст трохсот»
Катэгорыя:Члены КПСС
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савета РСФСР 1-га склікання
Катэгорыя:Правадзейныя члены АН СССР