Аддзяленне фізіка-тэхнічных навук НАН Беларусі

Аддзяленне фізіка-тэхнічных навук НАН Беларусі — адно са старэйшых структурных элементаў Акадэміі, якія бесперапынна існуюць дагэтуль. 27 верасня 1940 СНК БССР зацвердзіў новы Статут АН БССР, згодна з якім ўстановы АН БССР падзяляліся на тры Аддзяленні — Аддзяленне грамадскіх навук, Аддзяленне прыродазнаўчых і сельскагаспадарчых навук і Аддзяленне тэхнічных навук. У 1940—1946 — Аддзяленне тэхнічных навук, у 1947—1958 — Аддзяленне фізіка-матэматычных і тэхнічных навук, у 1959—1962 — Аддзяленне тэхнічных навук, у 1963—1987 — Аддзяленне фізіка-тэхнічных навук, у 1987—1998 гг. — Аддзяленне фізіка-тэхнічных праблем машынабудавання і энергетыкі. Пад сучаснай назвай з 1998.

 Гісторыя 

 Аддзяленне тэхнічных навук АН БССР (1940—1946) 
Сталінскія рэпрэсіі другой паловы 1930-х гг. не маглі не закрануць і Акадэмію. Паводле рашэння Бюро ЦК КП(б)Б ад 05.01.1938 г. быў расфарміраваны Фізіка-тэхнічны інстытут.

З гэтай прычыны стварэнні ў склад Аддзялення ўвайшлі:
 Інстытут хіміі АН БССР
 Інстытут торфу АН БССР
 Інстытут геалогіі АН БССР

Падчас Вялікай Айчыннай вайны ў эвакуацыі працягвалі функцыянаваць Інстытут торфу і некаторыя хімічныя лабараторыі. Неўзабаве пасля вызвалення Беларусі ў 1944 была адноўлена праца Інстытута хіміі і Інстытута торфу ў Мінску.

2 снежня 1944 года ў складзе Аддзялення тэхнічных навук АН БССР ствараецца Сектар па навуковых праблемах будаўніцтва і архітэктуры.

У гады Вялікай Айчыннай вайны многія спецыялісты Інстытута геалогіі сышлі на фронт і ў партызанскія атрады. Аднак працы па выяўленні мінеральнай сыравіны не спыніліся: частка беларускіх навукоўцаў вяла геалагічныя працы ў іншых раёнах Савецкага Саюза. У час фашысцкай акупацыі большасць матэрыялаў па геалогіі рэспублікі загінула. У 1942 г. у Казані Прэзідыум АН БССР даручыў інстытуту распрацоўку тэмы «Выкарыстанне прыродных выкапняў Беларусі пры аднаўленні разбуранай фашысцкімі войскамі народнай гаспадаркі БССР». Ужо ў 1945 г. Інстытут геалагічных навук АН БССР зноў пачаў сваю працу ў Мінску.

У 1946 Сектар па навуковых праблемах будаўніцтва і архітэктуры пераўтвараецца ў Аддзел будаўніцтва і архітэктуры АН БССР.

 Аддзяленне фізіка-матэматычных і тэхнічных навук АН БССР (1947—1958) 
 26 мая 1947 у складзе АН БССР адноўлены Фізіка-тэхнічны інстытут.
 30 мая 1947 быў створаны Энергетычны сектар АН БССР.
 25 кастрычніка 1947 створаны Інстытут механізацыі і электрыфікацыі сельскай гаспадаркі АН БССР.
 28 кастрычніка 1947 Бюро ЦК КП(б)Б рэкамендавала Прэзідыуму АН БССР ператварыць Аддзяленне прыродазнаўчых і сельскагападарчых навук у Аддзяленне біялагічных, сельскагаспадарчых і медыцынскіх навук, а Аддзяленне тэхнічных навук падзяліць на два — Аддзяленне фізіка-матэматычных навук і Аддзяленне тэхнічных навук. У выніку падзел не адбыўся, а Аддзяленне проста змяніла назву на больш актуальную.
 29 ліпеня 1952 Савет Міністраў БССР прыняў рашэнне стварыць на базе Энергетычнага сектара АН БССР Інстытут энергетыкі АН БССР.
 У 1953 у Фізіка-тэхнічным інстытуце ствараецца сектар фізікі і матэматыкі.
 17 студзеня 1955 года на базе сектара фізікі і матэматыкі Фізіка-тэхнічнага інстытута ствараецца Інстытут фізікі і матэматыкі АН БССР.
 24 студзеня 1957 г. Саветам Міністраў БССР была прынята Пастанова № 36 «Аб стварэнні пры Міністэрстве сельскай гаспадаркі БССР Акадэміі сельскагаспадарчых навук».Постановление Совета Министров Республики Беларусь от 11 января 1978 г. № 8 «О признании утратившими силу решений Правительства БССР по вопросам науки» — ПЕРЕЧЕНЬ утративших силу решений Правительства БССР по вопросам науки, п. 17 Інстытут механізацыі і электрыфікацыі сельскай гаспадаркі быў перададзены са складу АН БССР у аднайменнае Аддзяленне АСГН БССР.
 5 ліпеня 1957 СМ БССР прыняў пастанову аб арганізацыі на базе Аддзела будаўніцтва і архітэктуры АН БССР НДІ будаўніцтва і архітэктуры АН БССР.
 1 жніўня 1957 ЦК КПБ і СМ БССР прынялі пастанову «Пра будаўніцтва даследчага рэактара пры Акадэміі навук БССР».
 17 жніўня 1957 створаны Інстытут машыназнаўства АН БССР. З 1960 — Інстытут машыназнаўства і аўтаматызацыі АН БССР, з 1965 у сістэме Міністэрства станкабудаўнічай і станкаінструментальнай прамысловасці СССР ў якасці Эксперыментальнага НДІ машынабудавання. З 19 кастрычніка 1971 зноў у сістэме АН БССР у якасці Інстытута праблем надзейнасці і даўгавечнасці машын (з 8 жніўня 2002 Інстытут механікі і надзейнасці машын НАН Беларусі, з 17 мая 2006 Аб’яднаны інстытут машынабудавання НАН Беларусі).

Такім чынам, па стане на канец 1958 г. Аддзяленне фізіка-матэматычных і тэхнічных навук АН БССР складалася з наступных інстытутаў:
 Інстытут машыназнаўства
 Інстытут будаўніцтва і архітэктуры
 Інстытут торфу
 Інстытут геалагічных навук
 Інстытут хіміі
 Інстытут энергетыкі
 Інстытут фізікі і матэматыкі
 Фізіка-тэхнічны інстытут

13 красавіка 1959 Прэзідыум АН БССР прыняў рашэнне аб падзеле Аддзялення фізіка-матэматычных і тэхнічных навук на Аддзяленне фізіка-матэматычных, хімічных і геалагічных навук і Аддзяленне тэхнічных навук.

 Аддзяленне тэхнічных навук АН БССР (1959—1962) 
У адпаведнасці з Пастановай Савета Міністраў СССР ад 22 красавіка 1960 № 425 «Аб мерах па ўпарадкаванні выкарыстання і ўзмацненні аховы водных рэсурсаў СССР» і распараджэннем Прэзідыума Акадэміі Навук БССР ад 14 лютага 1961 года № 10 быў створаны Інстытут водных праблем АН БССР.

Такім чынам, па стане на канец 1962 г. Аддзяленне фізіка-матэматычных і тэхнічных навук АН БССР складалася з наступных інстытутаў:
 Інстытут машыназнаўства і аўтаматызацыі
 Інстытут будаўніцтва і архітэктуры
 Інстытут водных праблем
 Энергетычны інстытут
 Фізіка-тэхнічны інстытут

 Аддзяленне фізіка-тэхнічных навук АН БССР (1963—1987) 
 9 студзеня 1963 Інстытут энергетыкі АН БССР перайменаваны ў Інстытут цепла- і масаабмену.
 15 ліпеня 1963 ЦК КПБ і СМ БССР прынялі пастанову «Аб мерапрыемствах па паляпшэнні дзейнасці Акадэміі навук БССР», згодна з якой Інстытут будаўніцтва і архітэктуры АН БССР быў перададзены Дзяржстрою СССР, Інстытут водных праблем — Дзяржплану БССР, Інстытут машыназнаўства і аўтаматызацыі — Дзяржкамітэту па машынабудаванні пры Дзяржплане СССР.
 У 1963 былі створаны Аддзел фізікі неразбуральнага кантролю і Лабараторыя электронікі АН БССР.
 У 1964 ствараецца Аддзел механікі палімераў АН БССР у Гомелі.
 10 лютага 1965 на базе шэрагу лабараторый Інстытута матэматыкі і вылічальнай тэхнікі АН БССР арганізаваны самастойны Інстытут тэхнічнай кібернетыкі АН БССР (з 2002 — Аб’яднаны інстытут праблем інфарматыкі НАН Беларусі).
 22 чэрвеня 1965 на базе аддзялення атамнай энергетыкі Інстытута цепла- і масаабмену і апарата ІРТ-2000 (атамны рэактар) створаны Інстытут ядзернай энергетыкі АН БССР.
 5 чэрвеня 1969 Аддзел механікі металапалімераў АН БССР быў пераўтвораны ў Інстытут механікі металапалімерных сістэм АН БССР (з 1994 — імя У. А. Белага).
 6 кастрычніка 1970 створана Магілёўскае аддзяленне Фізіка-тэхнічнага інстытута АН БССР (з 1992 — Інстытут тэхналогіі металаў НАН Беларусі).
 У 1971 у склад Аддзялення быў уключаны Інстытут праблем надзейнасці і даўгавечнасці машын.
 7 верасня 1972 створаны НДІ парашковай металургіі (з 1980 — міжгаліновае НПА парашковай металургіі, з 2002 — ДНВА парашковай металургіі НАН Беларусі).
 15 студзеня 1973 на базе Лабараторыі электронікі быў арганізаваны Інстытут электронікі АН БССР і ўключаны ў склад Аддзялення фізіка-матэматычных навук.
 28 студзеня 1980 Аддзел фізікі неразбуральнага кантролю пераўтвораны ў Інстытут прыкладной фізікі АН БССР.

Такім чынам, па стане на пачатак 1987 г. Аддзяленне фізіка-тэхнічных навук АН БССР складалася з наступных інстытутаў:
 Інстытут цепла- і масаабмену
 Фізіка-тэхнічны інстытут
 Інстытут прыкладной фізікі
 Інстытут механікі металапалімерных сістэм
 Інстытут тэхнічнай кібернетыкі
 Інстытут ядзернай энергетыкі
 Інстытут праблем надзейнасці і даўгавечнасці машын

У 1987 згодна з пастановай Прэзідыума АН БССР Аддзяленне набыло назву Аддзяленне фізіка-тэхнічных праблем машынабудавання і энергетыкі.

 Аддзяленне фізіка-тэхнічных праблем машынабудавання і энергетыкі (1987—1998) 
 У 1990 у Гродне быў створаны Аддзел праблем рэсурсазберажэння.
 У 1991 Інстытут ядзернай энергетыкі быў пераўтвораны ў АНТК «Сосны», куды ўвайшлі Інстытут праблем энергетыкі, Інстытут радыяцыйных фізіка-хімічных праблем і Інстытут радыеэкалагічных праблем.
 1 мая 1992 на базе Магілёўскага аддзялення Фізіка-тэхнічнага інстытута быў утвораны Інстытут тэхналогіі металаў НАН Беларусі.
 28 студзеня 1994 на базе Віцебскага аддзялення Інстытута фізікі цвёрдага цела і паўправаднікоў быў створаны Інстытут тэхнічнай акустыкі НАН Беларусі.
 У 1994 Інстытут праблем надзейнасці і даўгавечнасці машын быў падзелены на Інстытут надзейнасці машын і Навуковы цэнтр праблем механікі машын.
 2 снежня 1994 года Кабінетам Міністраў Рэспублікі Беларусь была прынята Пастанова № 220 «Аб увекавечанні памяці У. А. Белага». У выкананне пастановы Інстытуту механікі металапалімерных сістэм было прысвоена імя У. А. Белага, а на будынку Інстытута была ўсталяваны памятны барэльеф у гонар вучонага.

Такім чынам, па стане на пачатак 1998 г. Аддзяленне фізіка-тэхнічных праблем машынабудавання і энергетыкі НАН Беларусі складалася з наступных інстытутаў:
 Інстытут цепла- і масаабмену
 Фізіка-тэхнічны інстытут
 Інстытут прыкладной фізікі
 Інстытут механікі металапалімерных сістэм імя У. А. Белага
 Інстытут праблем энергетыкі
 Інстытут радыяцыйных фізіка-хімічных праблем
 Інстытут радыеэкалагічных праблем
 Інстытут надзейнасці машын
 Навуковы цэнтр праблем механікі машын
 Аддзел праблем рэсурсазберажэння
 Інстытут тэхналогіі металаў
 Інстытут тэхнічнай акустыкі

 Аддзяленне фізіка-тэхнічных навук НАН Беларусі (з 1998) 
 У 1998 Аддзяленню была вернута назва, якую яно насіла ў 1963—1987 гг.
 У 2001 Навуковы цэнтр праблем механікі машын НАН Беларусі быў пераўтвораны ў Інстытут механікі машын, Аддзел праблем рэсурсазберажэння — у Навукова-даследчы цэнтр праблем рэсурсазберажэння.
 11 мая 2001 АНТК «Сосны» пераўтвораны ў Цэнтр ядзерных тэхналогій «Сосны», а ў лістападзе 2001 на базе Інстытута праблем энергетыкі, Інстытута радыяцыйных фізіка-хімічных праблем і Інстытута радыеэкалагічных праблем НАН Беларусі створаны Аб’яднаны інстытут энергетычных і ядзерных даследаванняў «Сосны».
 8 жніўня 2002 Інстытут механікі машын і Інстытут надзейнасці машын былі аб’яднаныя ў Інстытут механікі і надзейнасці машын НАН Беларусі.
 У 2002 дзяржаўная навуковая ўстанова «Інстытут тэхнічнай кібернетыкі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі», навукова-даследчае аб’яднанне «Кібернетыка» і НДРУП «Сістэмы аўтаматызацыі» рэарганізуюцца шляхам зліцця ў дзяржаўную навуковую ўстанову «Аб’яднаны інстытут праблем інфарматыкі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі». Ствараецца Дзяржаўнае навукова-вытворчае аб’яднанне парашковай металургіі. У склад НАН уключаецца канцэрн «Белмашпрыбор».
 17 мая 2006 Інстытут механікі і надзейнасці машын НАН Беларусі пераўтвараецца ў Аб’яднаны інстытут машынабудавання НАН Беларусі.
 У 2006 у склад Аддзялення ўключаюцца Аб’яднаны інстытут фізікі цвёрдага цела і паўправаднікоў НАН Беларусі і Інстытут хіміі новых матэрыялаў НАН Беларусі. Канцэрн «Белмашпрыбор» пераўтвараецца ў ДНВА «Цэнтр».
 18 красавіка 2006 падпісаны Указ Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь «Аб стварэнні навукова-практычных цэнтраў Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі і некаторых мерах па ажыццяўленні навуковай дзейнасці».
 У 2007 Аб’яднаны інстытут фізікі цвёрдага цела і паўправаднікоў НАН Беларусі рэарганізуецца ў Навукова-практычны цэнтр НАН Беларусі па матэрыялазнаўстве.
 У 2008 на базе аддзелаў Інстытута цепла- і масаабмену імя А. У. Лыкава і Інстытута праблем выкарыстання прыродных рэсурсаў і экалогіі ствараецца Інстытут энергетыкі НАН Беларусі.
 У 2012 НДЦ праблем рэсурсазберажэння рэарганізуецца ў Гродзенскі філіял Інстытута цепла- і масаабмену імя А. У. Лыкава НАН Беларусі. Ліквідаваны ў 2020 г.Навука. — 2020. — 19 кастрычніка. — С. 3
 У 2020 г. Інстытут хіміі новых матэрыялаў выдзяляецца са складу НПЦ па матэрыялазнаўстве і вяртаецца ў склад Аддзялення хіміі і навук аб ЗямліНавука. — 2020. — 6 ліпеня. — С. 2..

 Склад Аддзялення 
Па стане на 1 студзеня 2021 г. склад Аддзялення фізіка-тэхнічных навук НАН Беларусі выглядаў наступным чынам:

 Навукова-практычны цэнтр па матэрыялазнаўстве
 Інстытут механікі металапалімерных сістэм імя У. А. Белага
 Інстытут прыкладной фізікі
 Інстытут тэхналогіі металаў
 Інстытут тэхнічнай акустыкі
 Фізіка-тэхнічны інстытут
 Доследна-вытворчае рэспубліканскае ўнітарнае прадпрыемства «Ферыт»
 Навукова-ўкараняльнае рэспубліканскае ўнітарнае прадпрыемства «Элкерм»
 Дзяржаўнае навукова-вытворчае аб’яднанне парашковай металургіі
 Вытворчае рэспубліканскае ўнітарнае прадпрыемства «Маладзечанскі завод парашковай металургіі»
 Інстытут парашковай металургіі імя акадэміка А. У. Романа
 Рэспубліканскае казённае прадпрыемства «Цэнтр утылізацыі авіяцыйных сродкаў паражэння»
 Рэспубліканскае казённае прадпрыемства «Цэнтр утылізацыі артылерыйскіх і інжынерных боепрыпасаў»
 Аб’яднаны інстытут машынабудавання
 Аб’яднаны інстытут энергетычных і ядзерных даследаванняў «Сосны»
 Інстытут цепла- і масаабмену імя А. В. Лыкава
 Інстытут энергетыкі
 Цэнтр радыётэхнікі НАН Беларусі
 Інстытут жыллёва-камунальнай гаспадаркі
 Навукова-вытворчы цэнтр шматфункцыянальных беспілотных комплексаў
 Адкрытае акцыянернае таварыства «Прыборабудаўнічы завод Оптрон»
 Дзяржаўнае навукова-вытворчае аб’яднанне «Цэнтр»
 Адкрытае акцыянернае таварыства «НВА Цэнтр»
 Адкрытае акцыянернае таварыства «ОКБ Акадэмічнае»

Па стане на 1 студзеня 2009 г. у Аддзяленне ўваходзілі 14 акадэмікаў і 17 членаў-карэспандэнтаў НАН Беларусі, у замацаваных за Аддзяленнем навуковых арганізацыях працавала каля 5270 чалавек, у тым ліку 1580 даследчыкаў, 132 дактары і 428 кандыдатаў навук.

 Акадэмікі-сакратары Аддзялення 
 Мікалай Сяргеевіч Акулаў — 1940—1946
 Мікалай Фёдаравіч Ярмоленка — 1946—1952
 Васіль Васілевіч Папоў — 1953—1955
 Антон Нічыпаравіч Сеўчанка — в.а., 1956
 Мікалай Фёдаравіч Ярмоленка — 1957—1959
 Андрэй Капітонавіч Красін — 1959—62 (в.а.), 1962—1969
 Фёдар Пятровіч Вінакураў — 1969—1970
 Яўмен Рыгоравіч Канавалаў — 1970—1973 (в.а.), 1973—1974
 Канстанцін Васільевіч Гораў — в.а., 1974—1976
 Пётр Іванавіч Яшчарыцын — 1976-77 (в.а.), 1977—1987
 Станіслаў Аляксандравіч Астапчык — 1987—1997
 Генадзь Анатолевіч Анісовіч — 1997—2002
 Юрый Міхайлавіч Плескачэўскі — 2002—2003
 Юрый Міхайлавіч Плескачэўскі — в.а., 2003—2004
 Сяргей Аляксандравіч Жданок — 2004—2009
 Валерый Міхайлавіч Федасюк — 2010—2014
 Аляксандр Пятровіч Ласкаўнёў — з 8 верасня 2014 па 2022
 Сяргей Сяргеевіч Шчарбакоў — 2022—2025

 Напрамкі даследаванняў 
Асноўнымі прыярытэтнымі напрамкамі навуковых даследаваняў арганізацый, замацаваных за Аддзяленнем, з’яўляюцца:
 працэсы атрымання і апрацоўкі матэрыялаў для сучаснай тэхнікі, новыя шматфункцыянальныя і спецыялізаваныя матэрыялы, нанаматэрыялы і нанатэхналогіі, высокаэнергетычныя тэхналогіі апрацоўкі матэрыялаў з выкарыстаннем лазернага, плазменнага, электронна- і іённа-прамянёвага, электраэразійнага, ультрагукавога і імпульснага ўздзеяння, матэрыялы і тэхналогіі ліцця;
 фізіка, хімія і механіка паверхні, міжфазныя ўзаемадзеянні, трыбалогія, трэнне і знос, кіраванне структурай і ўласцівасцямі паверхні, у тым ліку на нанвструктурным узроўні, атрыманне паверхневых слаёў з асаблівымі ўласцівасцямі;
 машынабудаванне і прыборабудаванне, механіка машын, надзейнасць і бяспека тэхнічных сістэм, навукаёмістыя кампаненты машынабудавання, мехатронныя сістэмы машын і механізмаў, тэорыя праектавання, тэхналогіі выпрабаванняў на аснове камп’ютарных метадаў разліку і мадэлявання, навуковыя асновы і метады неразбураючага кантролю, тэхнічнай дыягностыкі;
 фізіка-тэхнічныя праблемы энергетыкі, энергазберажэння і эфектыўнага выкарыстання энергіі, цепла- і масаперанос у капілярна-порыстых целах, дысперсных сістэмах, рэалагічных і нераўнаважных асяроддзях, турбулентных неаднародных плынях, нізкатэмпературнай плазме, пры ўзаемадзеянні выпраменьвання з рэчывам і пры фазавых і хімічных ператварэннях, металургічныя тэхналогіі і тэхніка, ядзерная і вадародная энергетыка, радыяцыйныя і ядзерна-фізічныя тэхналогіі, прагназаванне і папярэджанне надзвычайных сітуацый тэхнагеннага і прыроднага характару.

 Літаратура 
 Отчет о научной деятельности Академии наук Белорусской ССР за 1955 г. — Мн., 1956.
 Отчет о научной деятельности Академии наук Белорусской ССР за 1956 г. — Мн., 1957.
 Отчет о научной деятельности Академии наук Белорусской ССР за 1957 г. — Мн., 1958.
 Отчет о научной деятельности Академии наук Белорусской ССР за 1958 г. — Мн., 1959.
 Отчет о научной деятельности Академии наук Белорусской ССР за 1959 г. — Мн., 1960.
 Отчет о деятельности Академии наук БССР в 1960 году. Мн., 1961.
 Отчет о деятельности Академии наук в 1961 году (проект). Мн., 1962.
 Отчет о научной деятельности Академии наук БССР за 1962 год. Мн., 1963.
 Отчет о научной деятельности Академии наук БССР за 1963 год. Мн., 1964.
 Отчет о научной деятельности Академии наук БССР за 1964 год. Мн., 1965.
 Отчет о научной деятельности Академии наук БССР за 1965 год. Мн., 1966.
 Отчет о научной деятельности Академии наук БССР за 1967 год. Мн., 1968.
 Отчет о научной деятельности Академии наук БССР за 1968 год. Мн., 1969.
 Отчет о деятельности Академии наук Белорусской ССР в 1969 году. Мн., 1970.
 Отчет о деятельности Академии наук Белорусской ССР в 1970 году. Мн., 1971.
 Отчет о деятельности Академии наук Белорусской ССР в 1971 году. Мн., 1972.
 Отчет о деятельности Академии наук Белорусской ССР в 1973 году. Мн., 1974.
 Отчет о деятельности Академии наук Белорусской ССР в 1974 году. Мн., 1975.
 Отчет о деятельности Академии наук Белорусской ССР в 1975 году. Мн., 1976.
 Отчет о деятельности Академии наук Белорусской ССР в 1976 году. Мн., 1977.
 Отчет о деятельности Академии наук Белорусской ССР в 1977 году. Мн., 1978.
 Отчет о деятельности Академии наук Белорусской ССР в 1978 году. Мн., 1979.
 Отчет о деятельности Академии наук Белорусской ССР в 1979 году. Мн., 1980.
 Отчет о деятельности Академии наук Белорусской ССР в 1980 году. Мн., 1981.
 Отчет о деятельности Академии наук Белорусской ССР в 1981 году. Мн., 1982.
 Отчет о деятельности Академии наук Белорусской ССР в 1982 году. Мн., 1983.
 Отчет о деятельности Академии наук Белорусской ССР в 1983 году. Мн., 1984.
 Отчет о деятельности Академии наук Белорусской ССР в 1984 году. Мн., 1985.
 Отчет о деятельности Академии наук Белорусской ССР в 1985 году. Мн., 1986.
 Отчет о деятельности Академии наук Белорусской ССР в 1986 году. Мн., 1987.
 Отчет о деятельности Академии наук Белорусской ССР в 1987 году. Мн., 1988.
 Отчет о деятельности Академии наук Белорусской ССР в 1988 году. Мн., 1989.
 Отчет о деятельности Академии наук Белорусской ССР в 1989 году. Мн., 1990.
 Справаздача аб дзейнасці Акадэміі навук Беларусі ў 1991 годзе. Мн., 1992.
 Краткий отчет о деятельности Академии наук Беларуси в 1992—1996 годах. Мн., 1997.
 Справаздача аб дзейнасці Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі ў 1999 годзе. Мн., 2000.
 Справаздача аб дзейнасці Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі ў 2001 годзе. Мн., 2002.
 Отчет о предварительных итогах деятельности Национальной академии наук Беларуси в 2004 году. Мн., 2005.
 Отчет о деятельности Национальной академии наук Беларуси в 2007 году. Мн., 2008.
 Национальная академия наук Беларуси. Энциклопедический справочник. — Минск, 2017.
 Национальная академия наук Беларуси: Персональный состав, 1928—2018. — Минск: Беларуская навука, 2018. — 614 с.

 Спасылкі 
 Старонка Аддзялення фізіка-тэхнічных навук на сайце НАН Беларусі

Катэгорыя:Нацыянальная акадэмія навук Беларусі
Катэгорыя:Навука ў Беларусі
Катэгорыя:Навуковыя арганізацыі Беларусі