Варыяцыя (статыстыка)

Варыя́цыя (; ) паказвае на колькі расцягваецца або сціскаецца размеркаванне (тэарэтычна або ў рэальнай выбарцы). Прыкладамі мер варыяцыі з’яўляюцца дысперсія, стандартнае адхіленне і міжквантыльны дыяпазон.

Меры варыяцыі
Любая мера варыяцыі з’яўляецца неадмоўным рэчаісным лікам, 
 які роўны нулю, калі ўсе даныя з’яўляюцца такімі самымі,
 які большы за нуль тым больш, чым больш даныя становяцца разнастайнымі.

Большасць мер варыяцыі маюць тыя ж самыя адзінкі вымярэння, што і прыкмета вымярэння. Напрыклад, варыяцыя вымярэнняў масы ў выбарцы часцей будзе вызначацца як і маса ў кілаграмах; калі прыкмета вымяраецца ў метрах, то і меры варыяцыі будуць у метрах. Сярод мер варыяцыі вылучаюць:
 Стандартнае адхіленне выбаркі ()
  або  ()
  ()
  адной з мер цэнтральнай тэндэнцыі (мода, медыяна, статыстыка, сярэдняе) 

Гэтыя меры выкарыстоўваюцца разам з  для ацэнкі . Так сама вылучаюць меры варыяцыі, якія не залежаць ад невялікай колькасці  (): Інтэркварцільны размах і абсалютнае адхіленне моды.

Сярод мер варыяцыі вылучаюць тыя, якія не маюць адзінак вымярэння, нават калі вымераная прыкмета мае адзінкі вымярэння:
 Каэфіцыент зруху ()
  () 
  (), роўная двайному каэфіцыенту Джыні ()

Дадаткова могуць ужывацца дысперсія выпадковай велічыні (). 

Катэгорыя:Статыстыка