Лабелія Дортмана

Лабе́лія До́ртмана (Lobelia dortmanna) — рэдкая прыбярэжна-водная расліна роду Лабелія сямейства , занесена ў Чырвоную кнігу Беларусі і Расіі. Вядомая ў Заходняй Еўропе пад назвай водная лабелія (, ).

 Батанічнае апісанне 
Травяністая расліна. Каранёвая сістэма махрыстая, моцна развітая. Лісце лінейнае, даўжынёй да 7,5 см, сабранае ў прыкаранёвую разетку, якая знаходзіцца пад вадой. Кветаносныя сцёблы бязлісцевыя альбо пакрытыя шматлікімі дробнымі лускавінкамі, выступаюць над вадой падчас цвіцення і плоданашэння.

Кветкі званочкавай формы, бела-блакітныя, радзей белыя ці пурпурныя, сабраны ў друзлую аднабокую гронку на верхавіне сцябла, альбо сядзяць паасобку ў пазухах лісця.

Цвіце ў канцы ліпеня — пачатку жніўня, плоданасіць у жніўні. Плод — сухая прадаўгаватая каробачка, раскрываецца двума створкамі. Насенне дробнае, падоўжана-грудкаватае, распаўсюджваецца ветрам.

 Экалагічная характарыстыка 
Расце ў прыбярэжных зонах прэснаводных вадаёмаў на чыстым пясчаным дне на глыбіні 60-80 см. Сустракаецца паасобку альбо невялікімі групамі; скапленняў не ўтварае. З’яўляецца індыкатарам чысціні вады. Можна выказаць здагадку, што магчымае змяненне ўзроўню азёр ўяўляе для яе значную небяспекуСорокин А. С., Прохорова О. А. Экология, охрана и распространение лобелии Дортмана в Калининском участке южной тайги // Взаимоотношения компонентов биогеоценозов в южной тайге. — Калинин, 1985.. Іншы лімітуючы фактар — забруджванне вадаёмаўКрасная книга. Флора и фауна Архангельской области .

 Распаўсюджанне 

Лабелія Дортмана з’яўляецца роднай для халодных умераных абласцей Еўропы: Паўночная, Сярэдняя і Усходняя Еўропа (ад Брытанскіх астравоў і паўночнага захаду Францыі на ўсходзе да паўночнага захаду Расіі) і поўначы Паўночнай Амерыкі (абодва ўзбярэжжы)Flora Europaea: Lobelia dortmannaGermplasm Resources Information Network: Lobelia dortmanna .

Рэліктавы від. Усюды рэдкая.

 У літаратуры 

{| class="toccolours" style="float: right; margin-left: 1em; margin-right: 1em; font-size: 85%; background:#c6dbf7; color:black; width:23em; max-width: 25%;" cellspacing="5"
| style="text-align: left;" |
Гляджу на кветку-матылёк -лабелія…
Палеская краса,а святасці ў ёй,
што боязна мне нават дакрануцца.
|-
| style="text-align: left;" | Аксана Спрынчан. «На Белым возеры…»Аксана Спрынчан. «На Белым возеры…».
|}

Аксана Спрынчан у вершы «На Белым возеры…» згадвае лабеліюЛабелія Дортмана адзіны від лабеліі ў беларускім Палессі.

 Ахоўны статус 
Від Лабелія Дортмана занесены ў Чырвоныя кнігі Расіі і многіх рэгіёнаў еўрапейскай часткі Расіі, а таксама ў Чырвоную кнігу Беларусі.

 Літаратура 


 Спасылкі 
 Лобелия в Энциклопедии декоративных садовых растений  
 Lobelia dortmanna  in FloraWeb.de''   
 Лобелия Дортмана в базе данных «Флора сосудистых растений Центральной России»   

Катэгорыя:Лабелія
Катэгорыя:Флора Еўропы
Катэгорыя:Флора Паўночнай Амерыкі
Катэгорыя:Водныя расліны
Катэгорыя:Ядавітыя расліны
Катэгорыя:Таксоны раслін, названыя ў гонар людзей
Катэгорыя:Расліны, апісаныя ў 1753 годзе