Насельніцтва Беларусі

Насельніцтва Беларусі — агульнасць людзей, якія пастаянна пражываюць на тэрыторыі Рэспублікі БеларусьНаселение Беларуси.

Апошні перапіс насельніцтва Беларусі быў праведзены ў 2019 годзе.

 Колькасць 
міні|300пкс|Колькасць насельніцтва Беларусі 1960—2017 гг.
На 1 студзеня 2025 года ў Беларусі пражывала 9 109 280 чалавек (паводле ацэнкі Нацыянальнага статыстычнага камітэта)Население Беларуси за год уменьшилось, но в Минске — прирост.

 Нацыянальны склад 
Паводле перапісу насельніцтва 2019 годаНациональный состав населения Республики Беларусь, 2020:
 беларусы — 84,9 %
 рускія — 7,5 %
 палякі — 3,1 %
 украінцы — 1,7 %

 Размяшчэнне 
Па рэгіёнах Рэспублікі Беларусь насельніцтва размеркавана наступным чынам (на 1 студзеня 2025 года):
 Мінск — 1 996 730 чалавек
 Брэсцкая вобласць — 1 299 912 чалавек
 Віцебская вобласць — 1 072 063 чалавек
 Гомельская вобласць — 1 327 973 чалавек
 Гродзенская вобласць — 984 880 чалавек
 Магілёўская вобласць — 971 365 чалавек
 Мінская вобласць — 1 456 357 чалавек

 Нарадзілася/Памёрла 
міні|300пкс|Смяротнасць, 1950—2011 гады.
Калі ў 2016 годзе ў Беларусі нарадзіліся 117 779 дзяцей, то ў 2024 толькі 58 938 — нараджальнасць у краіне за восем гадоў скарацілася амаль удвая. Такое падзенне сведчыць пра пра сур’ёзны дэмаграфічны крызіс.

Статыстыка па смяротнасці з 2020 па 2023 гады не публікавалася. У 2024 годзе памерлі 115 124 беларусаў (з іх найбольшая колькасць у Мінскай вобласці — 19 190 чалавек)Белстат впервые за пять лет показал данные по смертности в Беларуси.

 Самагубствы 
У Беларусі за першыя шэсць месяцаў 2024 года зарэгістравана 596 суіцыдаў — гэта значыць 6,5 выпадкаў на 100 тысяч насельніцтва. У пачатку 2000-х гадоў гэты паказчык складаў больш за 20 на 100 тысяч.

Устойлівая тэндэнцыя апошніх 20 гадоў дазволіла Беларусі перайсці з катэгорыі краін з сярэдневысокім паказчыкам у катэгорыю з сярэдненізкім і нізкім паказчыкам. У той жа час часцей сталі здзяйсняць самагубствы беларускія дзеці і падлеткі — паказчык у першай палове 2024 года павялічыўся на 40 %.

Найбольшы ўзровень суіцыдаў сярод насельніцтва зарэгістраваны ў Мінску, найменшы — у Мінскай вобласціПочему в Беларуси участились подростковые самоубийства?.

 Шлюбнасць 
Паводле звестак афіцыйнай статыстыкі, у 2024 годзе ў Беларусі было зарэгістраванаНациональный статистический комитет опубликовал информацию о браках и разводах в Беларуси в 2024 году:
 шлюбаў — 46 242
 разводаў — 34 866

Сярэдні ўзрост тых, хто ўпершыню ўзяў шлюб: у жанчын — 26,7 года, у мужчын — 28,9 года. Больш за ўсё разводаў прыходзілася на перыяды сумеснага жыцця ад 1 да 4 гадоў і ад 5 да 9 гадоў.

 Міграцыя 
міні|300пкс|Перасяленцаў на тысячу жыхароў, 1950—2011 гады.:
 Эміграцыя з Беларусі 

Паводле звестак Міністэрства ўнутраных спраў, у 2021—2022 гадах больш за 200 тысяч грамадзян пакінулі БеларусьВ министерстве заявили, что республика всегда открыта для возвращения уехавших граждан.

 Іміграцыя ў Беларусь 

Станам на 31 снежня 2023 на ўліку ў тэрытарыяльных органах унутраных спраў было больш за 217 тысяч замежнікаў, у тым лікуМиграционная ситуация в Республике Беларусь за 2023 год:
 маюць дазвол на часовае пражыванне — больш за 48 тысяч;
 пастаянна пражываюць у Беларусі — больш за 168 тыс.

Больш за 2,5 тысячы замежнікаў атрымалі беларускае грамадзянства ў 2024 годзеБолее 2,5 тыс. иностранцев получили белорусский паспорт в 2024 году.

 Узрост 
міні|300пкс
На 1 студзеня 2024 года сярэдні ўзрост беларусаў складае 41,5 года, прычымНаселение Республики Беларусь на 1 января 2024 года :
 сярэдні ўзрост мужчын – 38,7 года
 сярэдні ўзрост жанчын – 43,9 года

Колькасць насельніцтва па асноўных узроставых групах:
 маладзей працаздольнага ўзросту – 1 600 236 чалавек
 працаздольнага ўзросту – 5 353 585 чалавек
 старэй працаздольнага ўзросту – 2 202 157 чалавек

Таксама ў 2024 годзе ў краіне пражывала звыш 600 чалавек, чый узрост перавысіў больш за 100 гадоўТри жителя Беларуси достигли возраста 110 лет.

 Урбанізацыя 
міні|300пкс|Гарадское і сельскае насельніцтва, 1939—2012 гадоў:
На 1 студзеня 2025 года 79 % насельніцтва — гарадскія жыхары, а 21 % — сельскія. Доля гараджан расце, але гэта не значыць, што гарады дадаюць у людзях — яны проста губляюць іх павольней, чым вёскі. На працягу 2024 года колькасць гарадскога насельніцтва скарацілася на 15,6 тыс. чалавек (-0,2 %), тады як сельскага — адразу на 31,1 тыс. (-1,59 %)Городская страна — не значит растущаяДемография-2024: в каких районах и городах сократилось население, а в каких — вырослоЧисленность населения на 1 января 2024 г..

 Мова 

+ Родная мова і мова хатніх зносін паводле перапісаў насельніцтваСовременная языковая ситуация в Белоруссии и её динамика в постсоветский периодГод перапісу  родная мова  мова хатніх зносін беларуская  руская  беларуская  руская 1989  65,6  31,9  —  — 1999  73,7  21,9  36,7  62,8 2009  53,2  41,5  23,4  70,2 2019  54,1  42,3  26,0  71,4

 Пол 
Паводле перапісу ў кастрычніку 2009 года ў краіне пражывала 4420 тысяч мужчынаў і 5068 тысяч жанчын. За 10 гадоў між перапісамі 1999 і 2009 гадоў праз рост смяротнасці мужчын у працаздольным узросце іх лік зменшыўся на 6,3 %, а доля ў суадносінах да жанчын скарацілася з 1:1,129 да 1:1,15. Колькасць жанчын таксама скарацілася (на 4,6 %). На 2009 год праз актыўнае перасяленне вясковых дзяўчат у горад там мужчыны колькасна пераважалі ва ўзросце да 27 гадоў, у вёсцы — да 56 гадоў.

 Дынаміка 
З 1994 года, калі насельніцтва краіны дасягнула 10243,5 тысяч чалавек, у Беларусі адзначаецца выміранне жыхароў (дэпапуляцыя). За 25 гадоў насельніцтва паменшылася на 750 тысяч, што суправаджалася памяншэннем колькасці рускіх (—557 тысяч паміж 1989 і 2009), палякаў (—123 тысяч), ўкраінцаў (—132 тысяч) і яўрэяў (—99 тысяч). Гэта раўнасільна таму, што Беларусь страціла два абласныя цэнтры краіны — Гомель і Брэст, і вярнулася ў 1978 год.

За апошнія 30 гадоў адбылося даволі інтэнсіўнае пераразмеркаванне вясковага і гарадскога насельніцтва, амаль па працэнту штогод на карысць горада. Імавернасць застацца на месцы свайго нараджэння для 20—24-гадовых беларускіх гараджан пад канец 1960-х складала 0,88, для вяскоўцаў — толькі 0,26. Пад канец 1990-х розніца павялічылася адпаведна да 0,92 і 0,22. З кожным годам пагаршаецца здароўе людзей, асабліва немаўлят. Так, колькасць упершыню захварэлых на сардэчна-сасудзістыя захворванні штогод павялічваецца на 3—4 адсоткі (звесткі на 2004 год), такая ж карціна з злаякаснымі захворваннямі.

+ Колькасць насельніцтва на Беларусі па гадах Час падліку  Колькасць насельніцтва, тыс.  Прырост/змяншэнне, тыс. (за папярэдні год)  Гарадское (%) XIV стагоддзе  ≈1 000 С. 90  —  — 1650  2 900Атлас: Гісторыя Беларусі, XVI—XVIII стст. [Карты]. — : Выд. цэнтр БДУ, 2005. — 28 с. ISBN 985-476-309-9 — С. 19 —  — 1667  ≈1 400Насельніцтва ВКЛ. У вайну 1654—1667 гадоў загінуў кожны другі жыхар Літвы: 1,5 мільёна з 2,9 мільёнаў, што жылі ў 1650 годзе. Насельніцтва Літвы дасягнула сваёй даваеннай колькасці толькі ў 1772 годзе, праз 105 гадоў.  —  — 1700  2 200Насельніцтва ВКЛ на пачатку Вялікай Паўночнай вайны (1700—1721).  —  — 1717  1 500Страты ВКЛ у Вялікай Паўночнай вайне (1700—1721) склалі 700 тысяч чалавек.  —  — 1772  2 900  —  — 1811  3 800У сучасных межах. Паводле рэвізій Расійскай імперыі.  —  — 1863  4 200  —  — 1897  6 673 С. 92  —  13,5 1913  6 899,1  —  14,3 1914  7 500У сучасных межах.  —  — 1917  6 900  —  — 1921  6 700  —  — 1926  4 986,0У межах да 17 верасня 1939 года  —  17,0 1939  8 912,2/≈11 000У межах 1939 года. —  20,8/— 1940  9 046,1У 1940 годзе, упершыню за ўсю гісторыю Беларусі, колькасць насельніцтва перавысіла 9 мільёнаў чалавек.  +133,9  21,3 1 студзеня 1941  10 454,9У межах 1941 года. —  — 1941  9 092,0  +45,9  21,7 22 чэрвеня 1941  9 200/10 528 —  — 1945  ≈7 700Агульныя страты насельніцтва БССР за гады вайны — каля 1,3 мільёнаў чалавек (каля 800 тысяч яўрэяў і 500 тысяч беларусаў). Дадзеныя дэмаграфіі выразна паказваюць, што ў вайну загінуў кожны шосты жыхар рэспублікі, і дзве трэці загінулых — яўрэі. Пасля 1945 года даваеннай колькасці насельніцтва БССР змагла дасягнуць толькі праз 25 гадоў, у 1970 годзе.  —  22,2 1950  7 709,0  —  21,0 1951  7 781,1  +72,1  22,2 1952  7 748,7  +32,4  23,6 1953  7 693,4  +55,3  24,7 1954  7 685,6  −7,8  25,9 1955  7 757,2  +71,6  26,6 1956  7 850,2  +93  27,0 1957  7 910,0  +59,8  27,8 1958  7 961,6  +51,6  29,0 1959  8 055,7  +94,1  30,8 1960  8 147,4  +91,7  32,0 1961  8 233,3  +85,9  33,3 1962  8 335,2  +101,9  34,4 1963  8 435,4  +100,2  35,4 1964  8 479,8  +44,4  36,5 1965  8 557,9  +78,1  37,5 1966  8 655,7  +97,8  38,5 1967  8 761,8  +106,1  39,6 1968  8 838,7  +76,9  40,8 1969  8 915,0  +76,3  42,1 1970  8 992,2  +77,2  43,3 1971  9 048,7  +56,5  44,4 1972  9 118,1  +69,4  45,7 1973  9 182,4  +64,3  47,1 1974  9 251,4  +69  48,5 1975  9 317,2  +65,8  49,9 1976  9 360,5  +43,3  51,2У 1976 годзе, упершыню за ўсю гісторыю Беларусі, колькасць гарадскога насельніцтва склала больш за 50 %. 1977  9 406,2  +45,7  52,4 1978  9 463,5  +57,3  53,6 1979  9 532,5  +69  54,9 1980  9 591,8  +59,3  55,9 1981  9 662,9  +71,1  57,0 1982  9 736,1  +73,2  58,0 1983  9 800,6  +64,5  59,1 1984  9 869,4  +68,8  60,2 1985  9 929,0  +59,6  61,2 1986  9 986,4  +57,4  62,2 1987  10 042,8У 1987 годзе, упершыню за ўсю гісторыю Беларусі, колькасць насельніцтва перавысіла 10 мільёнаў чалавек. +56,4  63,2 1988  10 089,7 +46,9  64,3 1989  10 151,8 +62,1  65,4 1990  10 188,9 +37,1  66,1 1991  10 189,8 +0,9  66,8 1992  10 198,3 +8,5  67,2 1993  10 234,6 +36,3  67,4 1994  10 243,5У сучасных межах. Самая вялікая колькасць насельніцтва Беларусі за ўсю гісторыю. +8,9  67,6 1995  10 177,3Колькасць насельніцтва па абласцях і гораду Мінску  −66,2  68,1 1996  10 141,9  −35,4  68,4 1997  10 093,0  −48,9  68,8 1998  10 045,2  −47,8  69,3 1999  10 019,5  −25,7  69,7 2000  —  —  — 2001  9 956,7  −62,8  70,1 2002  9 900,4  −56,3  70,5 2003  9 830,7  −69,7  70,9 2004  9 762,8  −67,9  71,3 2005  9 697,5  −65,3  71,8 2006  9 630,4  −67,1  72,2 2007  9 579,5  −50,9  72,7 2008  9 542,4  −37,1  73,2 2009  9 513,6  −28,8  73,9 2010  9 500,0  −13,6  74,5 2011  9 481,2  −18,8  75,1 2012  9 465,2  −16,0  75,8 2013  9 463,8  −1,4  76,3 2014  9 468,2  +4,4  76,8 2015  9 480,9  +12,7  77,2 2016  9 498,4  +17,5  77,6 2017  9 504,7  +6,3  77,9 2018  9 491,8blr.belta.by  −12,9  78,1 2019  9 429,2  −62,6  78,4 2020  9 410,2  −19  77,6 2021  9 349,6  −60,6  77,9 2022  9 255,5  −94,1  78,1 2023  9 200,6     2024  9 156   

 Шчыльнасць 
Шчыльнасць насельніцтва ў сярэднім па краіне складае 45,2 чал./км² (дадзеныя на 1 красавіка 2020 г. з улікам вынікаў перапісу насельніцтва 2019 г.).

 Дадатковыя звесткі 

На 1 студзеня 2024 года ў БеларусіЗа последние годы в Беларуси стало на 400 деревень и 300 тысяч человек меньше:
 115 гарадоў
 85 пасёлкаў гарадскога тыпу
 22 991 сельскі населены пункт

 Крыніцы 

 Спасылкі 

 Лукашэнка хоча падвоіць насельніцтва Беларусі: што з гэтага атрымаецца? Ostro.by


Катэгорыя:Дэмаграфія