Спіс кіраўнікоў Тасканы

Спіс кіраўнікоў Тасканы — рэгіёна ў цэнтральнай Італіі.

У канцы VIII стагоддзя на тэрыторыі Тусцыі ўтварылася Тасканская марка (маркграфства), якая кіравалася графамі Лукі. У 931 годзе Гуга Арльскі, які абвясціў сябе каралём Італіі, перашкодзіў Баніфацыям аб'яднаць усе важныя феадальныя ўладанні Італіі. Ён перадаў Таскану свайму брату Базо, і яна кіравалася яго нашчадкамі вядомымі як Базаніды да 1001 года. У 1027 годзе Раньеры быў пазбаўлены маркі Конрадам II. У 1027 годзе герцагства перайшло да дому Каноса. Баніфацый III выкарыстоўваў тытулы герцага і маркграфа. Ён меў вялікую ўладу, аб'яднаў уладанні сям'і, якая кіравала таксама Модэнай, Рэджыа і Мантуяй. Пасля смерці яго дачкі Мацільды ў 1115 годзе, цэнтральная ўлада ў Таскане практычна перастала існаваць. У той перыяд насельніцтва галоўных гарадоў пачало расці, ператвараючы іх непасрэдна ў камуны.

Да пачатку 15-га стагоддзя Фларэнцыя пачала адыгрываць значную ролю ў Таскане. Быўшы першапачаткова камунай, Фларэнцыя ператварылася ў рэспубліку і неўзабаве падпарадкавала сабе большую частку паўночнай і цэнтральнай Тасканы і пачала адыгрываць адну з найважнейшых роляў у палітычнай сістэме сярэднявечнай Італіі. У 1434 годзе ў Фларэнційскай рэспубліцы ўсталявалася ўлада роду Медычы, пры якім дзяржава трансфармавалася ў аднаасобную сіньярыю. У XIV стагоддзі Фларэнцыя стала вядучым цэнтрам італьянскага Адраджэння. У перыяд Італьянскіх войнаў у рэспубліцы быў усталяваны ўраўняльны тэакратычны рэжым Саванаролы, аднак пры падтрымцы Францыі і Папства Медычы ў 1512 годзе аднавілі сваю ўладу. У 1532 годзе рэспубліканскі лад Фларэнцыі быў ліквідаваны, і краіна ператварылася ў спадчынную манархію — герцагства Фларэнцыя, а з 1569 года ў Вялікае Герцагства Таскана.

Першым вялікім герцагам быў Козіма I. Яго нашчадкі кіравалі там да згасання дынастыі Медычы ў 1737 годзе. Тады вялікае герцагства атрымаў у спадчыну Франц Стэфан, герцаг Латарынгіі і зяць імператара Карла VI. Такім чынам вялікім герцагствам сталі кіраваць Габсбургі.
 Маркграфы Тасканы 
 Баніфацыі 
Першапачаткова графы Лукі, яны пашырылі сферу свайго ўплыву кіруючы суседнімі дзяржавамі.
 812—813 : Баніфацый I
 813—828 : вакантна
 828—834 : Баніфацый II
 835—845 : Агана (не з дынастыі)
 845—847 : вакантна
 847—886 : Адальберт I
 886—915 : Адальберт II
 915—929 : Гвіда
 929—931 : Ламберт

 Базаніды 
Сваякі караля Італіі Гуга Арльскага.
 931—936 : Базон
 936—961 : Гумберт
 961—1001 : Уга (Вялікі)

 Іншыя 
 1004—1011 : Баніфацый (III)
 1014—1027 : Раньеры

 Дом Каноса 
Нашчадкі графаў Каноса.
 1027—1052 : Баніфацый III (таксама IV)
 1052—1076 : Беатрыса як жонка Баніфацыя III і рэгентка пры сваіх дзецях Фрыдрыху (па іншых крыніцах, Баніфацыі) і Мацільдзе
 1054—1069 : Готфрыд I (герцаг Латарынгскі) як муж Беатрысы
 1069—1076 : Готфрыд II (герцаг Латарынгскі) як муж Мацільды
 1076—1115 : Мацільда
 1089—1095 : Вельф (герцаг Баварскі) як муж Мацільды

 Іншыя 
Пасля смерці Мацільды, у Таскане змяняліся розныя кіраўнікі, якія насілі тытул маркграфаў.
 1120—1127 : Конрад фон Шэерн
 1135—1137 : Энгельберт, маркграф Істрыі
 1137—1139 : Генрых Горды (герцаг Баварскі)
 1139—1152 : Ульрых, граф Ленцбурга
 1152—1160 : Вельф VI, брат Генрыха Гордага
 1160—1167 : Вельф VII
 1160—1163 : Райнальд фон Дасель (архібіскуп Кёльнскі), у апазіцыі
 1163—1173 : Крысціян, граф Буха (архібіскуп Майнца) як імперскі вікарый
 1167—1173 : Вельф VI
 1195—1197 : Філіп Швабскі

 Неафіцыйныя кіраўнікі Фларэнцыі 
 1434—1464 : Козіма Медычы Старэйшы
 1464—1469 : П'ера дзі Козіма Медычы (Падагрык)
 1469—1492 : Ларэнца Медычы (Цудоўны)
 1469—1478 : Джуліяна Медычы
 1492—1494 : П'ера дзі Ларэнца Медычы
 1494—1512 : дынастыя выгнана з горада
 Джыралама Саванарола
 1512—1513 : Джавані Медычы (кардынал)
 1513—1519 : Ларэнца II Медычы
 1519—1523 : Джуліа Медычы (кардынал)
 1523—1527 : Іпаліта Медычы
 1523—1527 : Алесандра Медычы
 1527—1530 : дынастыя выгнана з горада
 1530—1531 : Алесандра Медычы

 Герцагі Фларэнцыі 
 Медычы 
 1531—1537 : Алесандра
 1537—1569 : Козіма I

 Вялікія герцагі Тасканы 

 Медычы 
 1569—1574 : Козіма I
 1574—1587 : Франчэска I
 1587—1609 : Фердынанд I
 1609—1621 : Козіма II
 1621—1670 : Фердынанд II
 1670—1723 : Козіма III
 1723—1737 : Джан-Гастонэ

 Габсбургі 
 1737—1765 : Франчэска II (імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі Франц I Стэфан)
 1765—1790 : П'етра Леапольда I (будучы імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі Леапольд II)
 1790—1801 : Фердынанд III

 Каралі Этрурыі 

 Бурбоны 
 1801—1803 : Людовік I
 1803—1807 : Людовік II
 1807—1814 : Таскана анексавана Францыяй. Напалеон даў сваёй сястры Элізе Банапарт ганаровы тытул вялікай герцагіні Тасканскай

 Вялікія герцагі Тасканы 
 Габсбургі 
 1814—1824 : Фердынанд III
 1824—1849 : Леапольд II
 1849 : часовы ўрад
 1849—1859 : Леапольд II
 1859—1860 : Фердынанд IV
Вялікае герцагства Тасканскае захоплена Сардзінскім каралеўствам.

 Прэтэндэнты 
 Габсбургі 
 1860—1908 : Фердынанд IV
 1908—1942 : Іосіф Фердынанд
 1942—1948 : Петэр Фердынанд
 1948—1984 : Готфрыд
 1984—1993 : Леапольд Франц
 з 1993 : Жыгімонт

 Гл. таксама 
 Гісторыя Тасканы

Т
Катэгорыя:Гісторыя Тасканы
*
*