Тэізм

Тэі́зм ( — Бог) — у шырокім значэнні — вера ў Бога ці багоў;Merriam-Webster Online у вузкім разуменні — рэлігійна-філасофскі светапогляд, які сцвярджае, што свет быў створаны Богам, і што тварэц працягвае сваю дзейнасць у свеце, які стварыў.Вызначэнне тэізму ў Энцыклапедычным слоўніку Бракгаўза і Эфрона Упершыню тэрмін «тэізм» ужыў Ральф Кедварт (1617–1688) у сваёй працы «Ісцінная інтэлектуальная сістэма ўніверсуму». Да тэізму традыцыйна адносяць такія веравучэнні, як хрысціянства, іўдаізм і іслам.Вызначэнне тэізму ў Вялікай савецкай энцыклапедыі

 Тэізм і рэлігіі 
Традыцыйнае хрысціянства пераважна манатэістычнае. Яно вучыць, што «Бог з намі» (як перакладаецца яўрэйскае імя Імануіл). Бог у асобе Ісуса Хрыста прыйшоў у свет і пасля свайго ўшэсця ў асобе Святога Духу пачаў жыць сярод людзей.

Не ўсе рэлігіі з'яўляюцца тэістычнымі. Рэлігіі, як даасізм, пастулаты якіх не зыходзяць з існавання бога ці багоў, не з'яўляюцца тэістычнымі. Прыкладамі таксама могуць стаць будызм і таксама некаторыя формы індуізму.

Большасць тэістаў вераць, што Бог з'яўляецца ўсёведным і ўсюдыісным, хаця гэтая вера параджае пытанні пра Бога, як адказнасць за зло і пакуты і інш. Некаторыя тэісты мяркуюць, што Бог усведамляе, што яго ўсемагутнасць абмежаваная.

 Віды тэізму 
Існуюць розныя напрамкі тэізму: 
 Монатэізм: адзінабожжа, вера ў аднаго Бога,
 Політэізм: шматбожжа, вера ў шмат багоў, якія, у асноўным, усведамляюцца ў якасці ўнутрана-светавых сіл,
 Генатэізм і маналатрыя: шматбожжа, вера ў шмат багоў, але пакланенне толькі аднаму з іх.

 Гл. таксама 
 Рэлігія
 Атэізм

 Літаратура 
 Ср. Schaden, «Über den Gegenzatz des theistischen und pantheistischen Standpunkts» (Эрланген, 1848);