Прапойскае староства

Прапойскае староства () — адміністрацыйная адзінка ў складзе Рэчыцкага павета Менскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага правінцыі Рэчы Паспалітай. Цэнтрам Прапойскага староства было мястэчка Прапойск.

 Гісторыя 
 У XIV ст. — залежыць ад Кіева, знаходзіцца ў складзе Вялікага Княства Літоўскага.
 У 1430 г. — Прапойск належаў Свідрыгайлу Альгердавічу.
 У 1511 г. — атрымаў падатковы прывілей. Становіцца цэнтрам староства каралеўскі горад Прапойск.
 З 1518 г. — згодна з Метрыкай Літоўскай у склад староства ўваходзяць вёскі Чэрышча, Язёры, Грыбы, Лапічэ, Галоўчыцэ (Галавачэ).
 У 1654—1667 гг. — перыяд вайны паміж Рэччу Паспалітай і Масковіяй. Разруха, бунт і вайна з-за ўварвання казакоў пад камандаваннем Залатарэнкі І. Н. і яго брата Słownik geograficzny Królestwa Polskiego. T. III. — Warszawa, 1880—1914. — S. 117. . Пасля чаго ў 1675 годзе ў гэтым старостве засталося ўсяго 25 населеных пунктаўИстория (Славгородский райисполком)  .
 У 1700—1721 гг. — перыяд Паўночнай вайны, у 1708 г. загінуў кожны трэці жыхар староства. 28 верасня 1708 года адбылася бітва шведаў і рускіх ля сяла Лясная. У бітве рускія страцілі 1111 чалавек забітымі, шведы 8,7 тыс. чалавек. Загінулых руских пахавалі на сельскіх могілках і пабудавалі невялікую драўляную царкву.
 У 1772 г. — Прапойскае староства спыніла існаванне пасля першага падзелу Рэчы Паспалітай, тэрыторыя ўвайшла ў склад Расійскай імперыі. Адміністрацыйны падзел староства быў ліквідаваны.

 Адміністрацыйны падзел 
Староства размяшчалася на памежнай тэрыторыі і адным з першых аказвалася ў зоне ваенных канфліктаў. Склад адміністрацыйнага падзелу мяняўся праз частыя войны з боку маскоўскага цара і ўкраінскіх казакоў і з-за куплі-продажу населеных пунктаў. Склад староства дзяліўся на войтаўствы, вёскі (сёлы, ) званыя яшчэ «дымы», і маёнткі. На момант  1765 года ў склад староства ўваходзілі вёскі Рудня Старая, Вірава.

 войтаўства Запольскае: в. Вашхевічэ, Ржаўка, Жэралы, Ужэчэ, Пайчоры, Шатамы, Чыкаўка, Харашцяны, Устанна.
 войтаўства Запронскае: в. Рыгайліна, Дольна, Рынкоўка, Лугоўка, Дубраўка, Лопча, Ржавіце, Прыпечонка, Сакалоўка, Усох, Слабада Рабінаўка.
 войтаўства Засожскае (за р. Сож): в. Манастырок, Галоўчыцэ, Жабень Стары, Жабень Новы, Чудзінь Стары, Чудзінь Новы, Хаўны, Кліны, Замашчэнэ, Цігоўка, Герчна, Жалізэ, Горна, Палуж, Біруле, Трубільна, Трубільна Новае, Пачапы, Княжаўка, Усцінавічэ, Сабале, Берчакі, Валынец, Камьёнка, Дубна, Шышкаўка, Гарадзецкая, Ельна, Бакуновічэ, Усце, Траўна, Бардзіч, Ясянец, Немыльна, Буда, Загоранка, Маластоўка, Слабада Стажынка, Слабада Люльня, Слабада Раўнішчэ, горад Краснаполь (Краснаполле), вёска Язьёры, Мірахоша, Слабада Журавель, Чудзін, Лысовка, Слабада Малінаўка, Слабада Буда;
 староства Галоўчыцкае: вёска Галоўчыцэ, Слабада Размыслаўка, Жалізэ, Горна, Грыбы, Малушын, Янаў, Слабада Галузы, Слабада Горна, Быча, Кабылічэ, Кашаль, Слабада Сцюдзянец, Слабада Рудня;
 староства Бычаньскае: вёска Быча, Рохля, Бахань, Кулікоўка, Кульчыцэ, Конанаўка.

 Старосты і намеснікі 
Староства — гэта дзяржаўны асабняк, які даваў вялікі князь ці кароль напракат феадалам як натуральны юргельт за службу. Паслядоўна былі Чартарыйскія, , Зяновічы, Солтаны, Слушкі, , Заронкі, Незабітоўскія, Сапегі, Храптовічы, Масальскія.
 У 1547—1570 гг. — Юрый Мікалаевіч Зяновіч.
 З 1577 г. — Крыштаф Зяновіч.
 З 1614 г. — Мікалай Багуслаў Зяновіч.
 З 1622 г. — Аляксандр Дажбог Сапега.
 Аляксандр Слушка.
 Міхал Казімір Радзівіл.
 З 1754 г. — Юзаф Адрыян Масальскі.
 Да 1769 г. — Станіслаў Бжастоўскі.
 З 25 красавіка 1769 г. — Юзаф Несялоўскі.
 16 верасня 1772 г. — у складзе Расійскай імперыі, Кацярына II падаравала князю .

 Гл. таксама 
 Слаўгарадскі раён

 Літаратура 
 «Беларуская дзяржава Вялікае княства Літоўскае», Ермаловіч М., изд. «Беллітфонд», Мінск, 2003 г. ISBN 985-6576-08-3 
 str. 52, Tom IX, «SLOWNIK GEOGRAFICZNY» KROLESTWA POLSKIEGO I innich KRAJOW SLOWIANSKICH, WARSZAWA, 1880—1914; 
 с. 230, "Мэтрыка Вялыкага Княства Літоўскага (1522-1552)", Кн. 28, выд. ATHENAEUM (В. Менжинский, В. Свежинский), г. Менск, 2000 г. ISBN 985-6374-10-3 
 стр. 463 том 2, "Вялiкае Княства Лiтоускае", В. Пазднякоў, изд. "Беларуская Энцыклапедыя імя П.Броўкі", г. Мінск, 2007 г. ISBN 978-985-11-0394-8, ISBN 978-985-11-0392-4 
 Центральный Государственный Архив ЛССР, Lietuvos Valstybes Istorijos Archyvas — katalog. 3802  

 Спасылкі 
 Славгород 

Катэгорыя:Староствы Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Гісторыя Слаўгарада
Катэгорыя:Рэчыцкі павет (Вялікае Княства Літоўскае)