Аляксандр Сямёнавіч Махнач

Аляксандр Сямёнавіч Махнач (, в. Хатляны, Уздзенскі раён Мінскай вобл. — ) — беларускі геолаг. Акадэмік АН БССР (1971, член-карэспандэнт з 1959). Доктар геолага-мінералагічных навук (1959), прафесар (1960). Заслужаны дзеяч навукі Беларусі (1980). Ганаровы член Расійскай АН (1992).

 Біяграфічныя звесткі 
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Скончыў Мінскі педагагічны інстытут (1940). Яшчэ будучы студэнтам, у канцы 1930-х гадоў працаваў выкладчыкам у школе рабочай моладзі, затым настаўнікам у вясковай школе. Пасля заканчэння з адзнакай педінстытута быў прызваны ў Чырвоную Армію, у шэрагах якой знаходзіўся на фронце ў Вялікую Айчынную вайну. Пасля дэмабілізацыі ў 1946—1947 гадах працаваў у Міністэрстве асветы БССР, у ЦК ЛКСМБ. Затым паступіў у аспірантуру Інстытута геалагічных навук АН БССР. Пасля заканчэння вучобы і паспяховай абароны дысертацыі ў 1950 годзе. прыступіў да навуковай працы ў Інстытуце геалагічных навук АН Беларусі.

З 1969 года галоўны вучоны сакратар прэзідыума АН БССР, у 1973—1986 гадах віцэ-прэзідэнт, з 1986 года член прэзідыума, з 1992 саветнік прэзідыума Нацыянальнай АН Беларусі.

 Навукова-даследчыцкая дзейнасць 
Аўтар больш за 400 навуковых прац, у тым ліку 34 манаграфій.
Навуковыя працы па літалогіі і геахіміі пратэразою, дэвону, старажытных корах выветрывання, па фацыяльным і фармацыйным аналізе, тэктоніцы, нафтаноснасці нетраў, гісторыі навукі. Удзельнічаў у адкрыцці на тэрыторыі Беларусі радовішчаў калійных солей, каменнай солі, жалезных руд, гаручых сланцаў і іншых карысных выкапняў.

 Прэміі і ўзнагароды 
Дзяржаўная прэмія БССР (1972) за адкрыццё і разведку нафты.

 Выбраная бібліяграфія 
 Геалагічнае мінулае Беларусі. — Мн., 1959 (у сааўтарстве);
 Литология и геохимия девонских отложений Припятского прогиба в связи с их нефтеносностью / Махнач А. С., Корзун В. П., Курочка В. П., Лапуть В. А., Урьев И. И., Шевченко Т. А.; под ред. А. С. Махнача — Мн.: Наука и техника , 1966. — 314, [2] с.
 Железорудные формации докембрия Белоруссии. — Мн., 1974 (у сааўтарстве);
 Рифей и венд Белоруссии. — Мн., 1976 (у сааўтарстве);
 Верхнедевонская щелочная вулканогенная формация Припятской впадины. — Мн., 1977 (разам з В. П. Корзунам);
 Геология и полезные ископаемые кристаллического фундамента и нижней части платформенного чехла Беларуси. — Мн., 1996 (у сааўтарстве);
 Геология Беларуси. — Мн., 2001 (у сааўтарстве);
 Жизнь и наука: Воспоминания и размышления. — Мн.: Белорусская наука, 2008.

 Літаратура 

 Кручак А. Аляксандр Сямёнавіч Махнач (Да 80-годдзя з дня нараджэння) // Природные ресурсы № 4, 1998. — С. 134—136.

 Горная энциклопедия / Под редакцией Е. А. Козловского. — М.: Советская энциклопедия, 1984—1991 

 Спасылкі 
 Аляксандр Сямёнавіч Махнач у базе даных «История белорусской науки в лицах» Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі 
 Памяці вучонага. Махнач Аляксандр Сямёнавіч // Нацыянальная акадэмія навук Беларусі

Катэгорыя:Геолагі СССР
Катэгорыя:Геолагі Беларусі
Катэгорыя:Дактары геолага-мінералагічных навук
Катэгорыя:Акадэмікі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Віцэ-прэзідэнты НАНБ