ФК Тарпеда-БелАЗ

«Тарпеда-БелАЗ» — беларускі футбольны клуб з горада Жодзіна, заснаваны ў 1961 годзе. З 1992 года ўдзельнічае ў Вышэйшай лізе чэмпіянату Беларусі (акрамя 1994—2001 гадоў). Уладальнік Кубка Беларусі (2016, 2023).

 Гісторыя 
Каманда была заснавана ў 1961 годзе, на базе Беларускага аўтамабільнага завода. Першапачаткова мела назву «Ракета». Першы матч у гісторыі футбольны клуб з Жодзіна правёў 6 мая 1962 года. У Мінску аўтазаводцам супрацьстаяла моцная каманда «Гвардзеец». Сустрэча праходзіла ў роўнай барацьбе, аднак перамогу атрымалі гаспадары — 3:2. Менавіта гэты паядынак і стаў адпраўной кропкай у гісторыі каманды.

Адраджэнне калектыву звязана з імем Якава Шапіры, трэнера, які вывеў «аўтабудаўнікоў» у вышэйшы дывізіён у 2001 годзе.

У 2012 годзе клуб заняў апошняе месца ў Вышэйшай лізе і атрымаў права на стыкавыя матчы з «Гарадзеяй», што заняла другое месца ў Першай лізе. У першым матчы «Тарпеда» саступіла з лікам 0:1, але ў другім здолела ўзяць рэванш — 4:0 — і захавала месца ў эліце.

У верасні 2019 года галоўным трэнерам жодзінскай каманды стаў Юрый Пунтус, які ў 2020 годзе здолеў прывесці клуб да яго першых у гісторыі бронзавых медалёў чэмпіянату Беларусі.

 2021 год 
У пачатку 2021 года фан-рух клуба адмовіўся падтрымліваць клуб, пакуль у краіне працягваюцца палітычныя судовыя справы, збіццё і забойства людей за ўласныя меркаванні.

У кваліфікацыі Лігі канферэнцый УЕФА 2020/2021 клуб сустракаўся з дацкім «Капенгагенам». З-за міжнародных санкцый і паветранай блакады «Тарпеда-БелАЗ» вымушаны быў правесці хатнюю гульню па-за межамі Беларусі. Першапачаткова разглядаўся варыянт з тульскім стадыёнам «Арсенал», аднак жодзінцам адмовілі, з-за чаго хатняя гульня прайшла на стадыёне «Цэнтральны» ў горадзе Казань, дзе каманда прайграла з лікам 0:5.

Сезон у чэмпіянаце Беларусі атрымаўся няўдалым, каманда хутка апынулася ў ніжняй палове табліцы. У ліпені 2021 года Пунтус пакінуў пасаду галоўнага трэнера, якую заняў яго памочнік Сяргей Зяневіч. Трохі палепшыўшы вынікі ў другой палове сезона, жодзінская каманда фінішавала на восьмым месцы.

 2022 год 
Сезон 2022 жодзінская каманда пачала пад кіраўніцтвам новага трэнера Дзмітрыя Молаша. Страт чэмпіянату атрымаўся няўдалым — каманда пацярпела паражэнні ў першых трох матчах, але неўзабаве выправіла становішча і апынулася ў сярэдзіне табліцы. Добрая гульня ў другой палове сезона дазваляла змагацца за болей высокія месцы, аднак няўпэўнены фініш пакінуў жодзінцаў на восьмым радку.

 2023 год 
У 2023 годзе «Тарпеда-БелАЗ» добра пачало чэмпіянат, хутка апынуўшыся сярод лідараў у табліцы. 28 мая 2023 года клуб у другі раз здабыў Кубак Беларусі, перайграўшы ў фінале барысаўскі БАТЭ (2:0). Дзякуючы гэтаму жодзінцы атрымалі месца ў Лізе канферэнцый УЕФА, дзе аднак адразу саступілі кіпрскаму АЕКу і выбылі з далейшага розыгрышу. У чэмпіянаце з-за шматлікіх нічыіх «Тарпеда-БелАЗ» хутка перастала прэтэндаваць на чэмпіёнства, аднак працягвала прэтэндаваць на бронзавыя медалі і ў выніку фінішавала на трэцім месцы, другі раз у гісторыі заваяваўшы медалі айчыннага чэмпіянату.

 Папярэднія назвы 
 1961—1967: «Ракета»
 1967—1969: «Аўтазаводзец»
 1969—1988: «Тарпеда»
 1989—1992: БелАЗ
 1992—2010: «Тарпеда»
 з 2011: «Тарпеда-БелАЗ»

 Дасягненні 

 БССР 
  Чэмпіён БССР (4): 1970, 1971, 1980, 1981
  Срэбраны прызёр чэмпіянату БССР (2): 1972, 1985
  Бронзавы чэмпіянату БССР (2): 1975, 1982
 Уладальнік Кубка БССР (8): 1969, 1971, 1972, 1977, 1978, 1981, 1982, 1983

 Рэспубліка Беларусь 
  Бронзавы чэмпіянату Беларусі (3): 2020, 2023, 2024
 Уладальнік Кубка Беларусі (2): 2016, 2023
 Пераможца Першай лігі чэмпіянату Беларусі: 2001
 Самая буйная перамога — 7:1 («Смаргонь», 2021).
 Самая буйная параза — 1:8 («Дынама» Мінск, 1992; «Беларусь» Мінск, 1992/93).

 Цяперашні склад 
Станам на жнівень 2024 года, згодна з афіцыйным сайтам клуба.

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

 Ігракі ў арэндзе 

 Трэнерскі штаб 
  Дзмітрый Лянцэвіч (нар. 1983) — галоўны трэнер
  Віталь Казанцаў (нар. 1981) — старшы трэнер
  Валянцін Міхееў (нар. 1979) — трэнер
  Міхаіл Афанасьеў (нар. 1986) — трэнер
  Уладзімір Чарнуха (нар. 1995) — трэнер

 «Тарпеда-БелАЗ-2» 
У сезоне 2024 рэзервовая каманда пад назвай «Тарпеда-БелАЗ-2» выступае ў Першай лізе.

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

 Трэнерскі штаб «Тарпеда-БелАЗ-2» 
  Дзяніс Каролік (нар. 1979) — галоўны трэнер
  Аляксандр Гранькоў (нар. 1978) — трэнер
  Аляксандр Чаркас (нар. 1989) — трэнер брамнікаў

 Статыстыка выступленняў 

 Чэмпіянат і Кубак Беларусі 
СезонЛігаГалыАчкіКубакЗаўвагі 1992  Першая (Д1)  13  15  5  0  10  13–31  10 1/16 фіналу  1992/93  Першая (Д1)  17  32  2  4  26  17–68  8 1/8 фіналу  15px Вылет у Другую лігу 1993/94  Другая (Д2)  8  28  8  10  10  24–29  26 1/8 фіналу  1994/95  Другая (Д2)  10  30  11  6  13  37–35  28 1/16 фіналу  1995  Другая (Д2)  11  14  3  6  5  13–15  15 1/16 фіналу  1996  Другая (Д2)  7  24  8  9  7  24–20  33  1/16 фіналу  1997  Другая (Д2)  5  30  14  8  8  37–25  50 1/16 фіналу  1998  Першая (Д2)  5  30  15  10  5  58–31  55 1/16 фіналу  Змена назваў ліг 1999  Першая (Д2)  7  30  11  11  8  55–43  44 1/16 фіналу  2000  Першая (Д2)  7  30  13  6  11  44–36  45 1/16 фіналу  2001  Першая (Д2)  1  28  21  3  4  56–13  66 1/16 фіналу  15px Выхад у Вышэйшую лігу 2002  Вышэйшая (Д1)  5  26  13  4  9  38–27  43 1/8 фіналу  2003  Вышэйшая (Д1)  6  30  13  10  7  44–25  49 1/8 фіналу  2004  Вышэйшая (Д1)  4  30  19  2  9  57–28  59 1/16 фіналу  2005  Вышэйшая (Д1)  4  26  14  5  7  40–25  47 1/8 фіналу  2006  Вышэйшая (Д1)  11  26  7  9  10  21–27  30 Чвэрцьфінал  2007  Вышэйшая (Д1)  4  26  11  10  5  28–21  43 1/16 фіналу  2008  Вышэйшая (Д1)  13  30  7  10  13  25–36  31 1/8 фіналу  2009  Вышэйшая (Д1)  8  26  10  7  9  31–22  37 Фіналіст  2010  Вышэйшая (Д1)  11  33  7  7  19  33–58  28 1/16 фіналу  Пераходныя матчы   2  1  1  0  3–1   2011  Вышэйшая (Д1)  6  33  9  14  10  37–41  41  1/16 фіналу  2012 Вышэйшая (Д1)   11  30  5  9  16  17–39  24 Паўфінал  Пераходныя матчы   2  1  0  1  4–1    2013  Вышэйшая (Д1)  5  32  12  6  14  33–38  42  1/8 фіналу  2014  Вышэйшая (Д1)  4  32  13  11  8  38–30  50  1/16 фіналу  2015  Вышэйшая (Д1)  7  26  10  6  10  31–29  36 Уладальнік  2016  Вышэйшая (Д1)  5  30  13  9  8  47–33  48  Чвэрцьфінал  2017  Вышэйшая (Д1)  5  30  14  9  7  43–27  51  1/8 фіналу  2018  Вышэйшая (Д1)  5  30  16  7  7  36–18  55  1/8 фіналу  2019  Вышэйшая (Д1)  6  30  13  6  11  41–36  45  Чвэрцьфінал  2020  Вышэйшая (Д1) 3  30  16  8  6  55–37  56 Паўфінал  2021  Вышэйшая (Д1)  8  30  10  6  14  38–43  36  Чвэрцьфінал  2022  Вышэйшая (Д1)  8  30  11  10  9  35–32  43 Уладальнік  2023  Вышэйшая (Д1) 3  28  12  13  3  33–18  49 Паўфінал 

 Еўракубкі 
Дэбют клуба ў еўракубках адбыўся 1 ліпеня 2010 года: у першым кваліфікацыйным раўндзе Лігі Еўропы УЕФА 2010/11 жодзінцы (якія трапілі ў турнір у як фіналісты Кубка) упэўнена перамаглі ісландскі «Фюлкір», але ў другім саступілі клубу ОФК з Сербіі.

 Сезон Кубак РаўндКлуб Першыя матчы Матчы ў адказВынік2010/2011Ліга Еўропы1 к/рФюлкір (Рэйк’явік)3:0 ()3:1 ()6:117px2 к/рОФК (Бялград)2:2 ()0:1 ()2:317px2015/2016Ліга Еўропы1 к/рКукесі0:2 ()0:0 ()0:217px2016/2017Ліга Еўропы2 к/рДэбрэцэн2:1 ()1:0 ()3:117px3 к/рРапід (Вена)0:0 ()0:3 ()0:317px2020/2021Ліга канферэнцый2 к/рКапенгаген1:4 ()0:5 ()1:917px2023/2024Ліга канферэнцый2 к/рАЕК (Ларнака)2:3 ()1:1 ()3:417px

 Галоўныя трэнеры 

 Алег Волах (1973—1976)
 Міхаіл Андружэйчык (1993—1994)
 Пётр Міхееў (да 1999)
 Якаў Шапіра (2001 — ліпень 2004)
 Юрый Малееў (ліпень 2004 — ліпень 2006)
 Уладзімір Журавель (в. а. у ліпені — лістападзе 2006)
 Алег Кубараў (лістапад 2006 — снежань 2009)
 Аляксандр Бразевіч (студзень — ліпень 2010)
 Сяргей Гурэнка (ліпень 2010 — май 2012)
 Вадзім Бразоўскі (в. а. у маі — ліпені 2012; ліпень — лістапад 2012)
 Ігар Крывушэнка (лістапад 2012 — ліпень 2017)
 Алег Кубараў (ліпень 2017 — снежань 2018)
 Вадзім Скрыпчанка (студзень — верасень 2019)
 Сяргей Зяневіч (в.а. у верасні 2019)
 Юрый Пунтус (верасень 2019 — ліпень 2021)
 Сяргей Зяневіч (ліпень — снежань 2021)
 Дзмітрый Молаш (снежань 2021 — снежань 2025)
 Дзмітрый Лянцэвіч (са снежня 2025)

 Крыніцы 

 Спасылкі 
 Афіцыйны сайт


Тарпеда-БелАЗ