Анакруза

Анакру́за () — ненаціскныя склады ў пачатку вершаванага радка перад першым метрычным націскам. У сілаба-танічным вершы ў залежнасці ад характару метра анакруза бывае нулявой (харэй, дактыль), аднаскладовай (амфібрахій) і двухскладовай (анапест). Анакруза ў вершы мае вялікае рытмічнае значэнне. Паколькі ўнутраная структура роднасных памераў (двухскладовых, з аднаго боку, і трохскладовых — з другога) аднолькавая, то яны адрозніваюцца па сутнасці толькі анакрузай. На гэтым засноўваецца існаванне радковых лагаэдаў — двухскладовых і трохскладовых памераў з раўнамерным чаргаваннем анакрузаў:
 Сонца штораз больш у жылах кроў агніць,
 Калені штораз больш ласкоча нам трава,
 Блогасна аб сэрцы сэрца ў жары сніць,
 Жаданнем забыцця п’янее галава.
 (Я. Купала «Яна і я»)

Часам анакруза дапамагае вылучыць пэўнае слова ў пачатку вершаванага радка. Гэта здараецца тады, калі сярод аднатыпных анакрузаў з’яўляецца анакруза іншага віду. Найбольш відазмяняе рытмічны малюнак верша нераўнамернае паўтарэнне анакрузаў. Некаторыя даследчыкі тэрмін «анакруза» ўжываюць толькі ў дачыненні да звышсхемных ненаціскных складоў у пачатку радкоў, што, у
прыватнасці, назіраецца ў чацвёртым радку першага чатырохрадкоўя верша М. Багдановіча «Купідон» (тут у стапе ямба лішні ненаціскны склад):
 Ад спомінаў дзіцячых лет
 У маёй душы астаўся след.
 Я помню, як бывала рада
 Маё сэрца плітцы шакалада.

 Літаратура 



Катэгорыя:Антычная метрыка
Катэгорыя:Метрыка
Катэгорыя:Метрычнае вершаскладанне
Катэгорыя:Сілаба-метрычнае вершаскладанне