Пілад

Піла́д () — персанаж старажытнагрэчаскай міфалогіі траянскага цыклуМифы народов мира. М., 1991-92. В 2 т. Т.2. С.312-313; Псеўда-Апаладор. Міфалагічная бібліятэка Э VI 24.25.27-28; факідскі царэвіч, сын цара СтрофіяЭўрыпід, Іфігенія ў Таўрыдзе 917 і Анаксібіі, дачкі Атрэя і сястры Агамемнана і МенелаяRobin Hard, The Routledge Encyclopedia of Greek Mythology, 2008, p. 708. Ён найбольш вядомы сваім моцным сяброўствам са дваюрадным братам Арэстам, сынам Агамемнана.

Пілад — дзеючая асоба трагедый Эсхіла «Хаэфоры», Сафокла «Электра» і «Хрыс», Пакувія «Хрыс», Сенекі «Агамемнан» і эўрыпідавых «Электра», «Арэст» і «Іфігенія ў Таўрыдзе».

Паводле адной з версій, Пілад усталяваў дэльфійскую амфіктыёніюСхолии к Софоклу. Трахинянки 639 // Кулишова О. В. Дельфийский оракул в системе античных межгосударственных отношений. СПб, 2001. С.171.

 Міфалогія 

 Юныя Арэст і Пілад 
Падчас свайго таемнага рамана з Эгісфам мікенская царыца Клітэмнестра адправіла свайго сына Арэста ў Факіду. Там царэвіч выхоўваўся разам са сваім дваюрадным братам Піладам, які стаў яго найбліжэйшым сябрам. У гэты ж час, пакуль Арэст знаходзіўся ўдалечыні ад дома, Клітэмнестра забіла свайго мужа, бацьку Арэста — цара Агамемнана.

 Смерць Эгісфа і Клітэмнестры 
Праз гады, дарослы Арэст вяртаецца ў Мікены, каб адпомсціць за забойства Агамемнана. З дапамогай свайго вернага сябра Пілада ён забівае сваю маці Клітэмнестру і яе палюбоўніка Эгісфа. У гэтым ім дапамагае таксама арэстава сястра Электра. Хоць Пілад здаецца другарадным дзеячам, ён, мабыць, найважнейшая частка плана Арэста па помсце за бацьку. У «Хаэфорах», другой п’есе трылогіі Эсхіла «Арэстэя», Пілад прамаўляе рэпліку толькі раз. Ён загаворвае тады, калі Арэст пачынае вагацца і сумнявацца ў сваім рашэнні забіць сваю маці. Менавіта Пілад пераконвае Арэста прытрымлівацца помсты і ўчыніць забойства. Значэнне слоў Пілада спарадзіла мноства здагадак, ці магчыма, што ён увасабляе нешта большае, чым проста чалавека побач з Арэстам. Магчыма, ён выконвае ролю боскага заахвочвання або ўвасабляе лёсAeschylus. The Oresteia. Trans. Hugh Lloyd-Jones. Los Angeles: University of California Press, 1979. Print..

У іншых трактоўках міфа пра помсту Арэста і Электры (у «Электры» Сафокла і «Электры» Эўрыпіда) Пілад суправаджае Арэста, але не кажа ні слова. У п’есе Сафокла Арэст прыкідваецца мёртвым, а Пілад нясе Клітэмнестры ўрну, нібы з прахам свайго сябра.

Паводле Паўсанія, Пілад забіў двух сыноў Наўплія (Оякса і Наўсімедона), якія прыйшлі на дапамогу ЭгісфуПаўсаній, Апісанне Элады I 22, 6.

 Замах на Алену і Герміёну 
Пілад вяртаецца на радзіму, але яго выганяе бацька за саўдзел у злачынстве. Ён зноў далучаецца да Арэста і дапамагае яму распрацаваць план, каб пазбегнуць пакарання смерцю. Пасля таго, як дзядзька Арэста, Менелай, адмаўляецца абараніць яго, яны робяць спробу забіць жонку Менелая — Алену. Аднак дзякуючы ўмяшанню багоў іхняя задума правальваецца. Затым яны бяруць у заложніцы Герміёну, дачку Алены і Менелая. Урэшце, з’яўляецца Апалон, бог-заступнік Арэста, каб вырашыць сітуацыю. Ён дае ўсім указанні, у тым ліку загадвае Піладу ажаніцца на Электры, сястры Арэста. Многія з гэтых падзей апісаны ў п’есе Эўрыпіда «Арэст».

 Падарожжа ў Таўрыду 
Пілад адыгрывае важную ролю ў іншай п’есе Эўрыпіда — «Іфігенія ў Таўрыдзе». Каб пазбегнуць пераследаў багінь помсты эрыній, Апалон загадвае Арэсту адправіцца ў Таўрыду (старажытнагрэчаская назва Крыму) забраць статую Артэміды, што ўпала з неба, і даставіць яе ў Афіны. Арэст адпраўляецца ў Таўрыду разам з Піладам, і абодва тут жа аказваюцца ў палоне мясцовых таўраў, у якіх існуе звычай прыносіць у ахвяру Артэмідзе ўсіх чужакоў. Арэста ахоплівае вар’яцтва праз страх перад варварамі; Пілад клапоціцца пра яго, паводзячы сябе, як апісвае Лукіян у сваім творы «Два віды любові», «не толькі як любімы друг, але і як бацька». Таўрыдская жрыца Артэміды, якой даручана здзейсніць ахвярапрынашэнне, прапануе вызваліць Арэста, калі той даставіць у Грэцыю яе ліст. Арэст адмаўляецца сыходзіць і просіць Пілада ўзяць ліст, у той час як сам застанецца на разарванне. Урэшце, Пілад згаджаецца, і дзякуючы лісту Арэст пазнае ў жрыцы сваю страчаную ў раннім дзяцінстве сястру — Іфігенію, пасля чаго раскрывае ёй сваю асобу. Усе трое разам збягаюць, захапіўшы з сабой статую Артэміды.

 Крыніцы 

 Спасылкі 

Катэгорыя:Героі старажытнагрэчаскіх міфаў
Катэгорыя:Міфы Факіды