Ледніковы перыяд

Ледавіковы перыяд, або ледніковы перыяд — перыядычна паўтаральны этап геалагічнай гісторыі Зямлі працягласцю ў некалькі мільёнаў гадоў, на працягу якога на фоне агульнага адноснага пахаладання клімату адбываюцца неаднаразовыя рэзкія разрастанні мацерыковых ледавіковых пакроваў — ледавіковыя эпохі. Гэтыя эпохі, у сваю чаргу, чаргуюцца з адноснымі пацяпленнямі — эпохамі скарачэння абляднення (міжледавікоўем). Унутры асобнай ледавіковай эпохі часам вылучаюцца інтэрстадзіалы — перыяды больш мяккага клімату.

Сучасны стан клімату Зямлі характарызуецца прыналежнасцю да адной з міжледавіковых эпох галацэну — апошняй па часе эпохі распачатай каля 65 млн гадоў таму кайназойскай эры.


 Ледавіковыя эры ў гісторыі Зямлі 
Перыяды пахаладання клімату, якія суправаджаюцца фарміраваннем кантынентальных ледавіковых пакроваў, з’яўляюцца паўтаральнымі падзеямі ў гісторыі Зямлі. Інтэрвалы халоднага клімату, на працягу якіх утвараюцца шырокія мацерыковыя ледавіковыя пакровы і адклады працягласцю ў сотні мільёнаў гадоў, называюцца ледавіковымі эрами; ў ледавіковых эрах вылучаюцца ледавіковыя перыяды працягласцю ў дзесяткі мільёнаў гадоў, якія, у сваю чаргу, складаюцца з ледавіковых эпох — зледзяненняў (гляцыялаў), якія чаргуюцца з міжледавікоўем (інтэргляцыяламі).

У гісторыі Зямлі вылучаюцца наступныя ледавіковыя эры:

 Раннепратэразойская — 2,5-2 млрд гадоў назад
 Познепратэразойская — 900—630 млн гадоў назад (гл. Крыагеній)
 Палеазойскай — 460—230 млн гадоў таму
 Кайназойская — 65 млн гадоў таму — цяперашні час


 Кайназойская ледавіковая эра 
Кайназойская ледавіковая эра (65 млн гадоў таму — цяперашні час) — ледавіковая эра, якая пачалася нядаўна (па геалагічных маштабах).

Цяперашні час — галацэн, які пачаўся ≈ 10 000 гадоў назад, характарызуецца як адносна цёплы прамежак пасля плейстацэнавага ледавіковага перыяду, часта кваліфікуюцца як міжледавікоўе. Ледавіковыя пакровы існуюць у высокіх шыротах паўночнага (Грэнландыя) і паўднёвага (Антарктыда) паўшар’яў; пры гэтым у паўночным паўшар’і покрыўнае аблядненне Грэнландыі распасціраецца на поўдзень да 60 ° паўночнай шыраты (гэта значыць, да шыраты Санкт-Пецярбурга), марскія льды — да 46 — 43 ° паўночнай шыраты (гэта значыць да шыраты Крыму), а вечнай мерзлаты да 52-47 ° паўночнай шыраты.

У паўднёвым паўшар’і кантынентальная частка Антарктыды пакрыта ледавіковым шчытом таўшчынёй 2500—2800 м (да 4800 м у некаторых раёнах Усходняй Антарктыды), пры гэтым шэльфавых ледавікі складаюць ≈ 10 % ад плошчы кантынента, якая ўзвышаецца над узроўнем мора.

У кайназойскай ледавіковай эры найбольш моцным з’яўляецца плейстаценавы ледавіковы перыяд: паніжэнне тэмпературы прывяло да абляднення Паўночнага Ледавітага акіяна і паўночных абласцей Атлантыкі і Ціхага акіяна, пры гэтым мяжа абляднення праходзіла на 1500—1700 км на поўдзень ад сучаснай.

Апошняя ледавіковая эпоха скончылася паміж 15 000 і 10 000 гадамі да н.э.

 Палеазойская ледавіковая эра (460—230 млн гадоў таму) 

 Познеардовікска-раннесілурыйскі ледавіковы перыяд (460—420 млн гадоў назад) 
Ледавіковыя адклады гэтага часу распаўсюджаны ў Афрыцы, Паўднёвай Амерыцы, ўсходняй частцы Паўночнай Амерыкі і Заходняй Еўропе.

Пік абляднення характарызуецца адукацыяй шырокага ледавіковага шчыта на большай частцы паўночнай (уключаючы Аравію) і заходняй Афрыкі, пры гэтым таўшчыня сахарской лядовага шчыта ацэньваецца да 3 км.

 Познедэвонскі ледавіковы перыяд (370—355 млн гадоў назад) 
Ледавіковыя адклады познедэвонскага ледавіковага перыяду выяўленыя на тэрыторыі Бразіліі, аналагічныя марэнныя адклады — у Афрыцы (Нігер). Ледавіковая вобласць распасціралася ад сучасных вусця Амазонкі да ўсходняга ўзбярэжжа Бразіліі.

 Каменнавугальны-пермскі ледавіковы перыяд (350—230 млн гадоў назад) 

 Познепратэразойская ледавіковая эра (900—630 млн гадоў таму) 
У стратыграфіі позняга пратэразоя вылучаецца лапландскі ледавіковы гарызонт (670—630 млн гадоў назад), выяўлены ў Еўропе, Азіі, Заходняй Афрыцы, Грэнландыі і Аўстраліі. Палеакліматычная рэканструкцыя познепратэразойскай ледавіковай эры наогул і лапландскага перыяду ў прыватнасці абцяжараная недастатковасцю дадзеных аб дрэйфе, форме і становішчы кантынентаў у гэты час, аднак з улікам размяшчэння марэнных адкладаў Грэнландыі, Шатландыі і Нармандыі мяркуецца, што Еўрапейскі і Афрыканскі лядовыя шчыты гэтага перыяду часам зліваліся ў адзіны шчыт.

 Гл. таксама 

 Геахраналагічная шкала
 Глабальнае пахаладанне
 Анамальныя марозы, 2012

Катэгорыя:Геахраналагічная шкала
Катэгорыя:Ледавіковы перыяд
Катэгорыя:Гісторыя клімату