Пясты

Пя́сты () — першая польская княжацкая і каралеўская дынастыя. Легендарным заснавальнікам дынастыі быў селянін Пяст.

Першы гістарычна пэўны князь дынастыі Пястаў — Мешка I (каля 960—992). Яго сын Баляслаў I Храбры незадоўга да смерці прыняў каралеўскі тытул (1025), аднак большасць яго пераемнікаў таксама насіла тытул князя. У канцы XI ст. старажытнапольская дзяржава распалася на некалькі ўдзелаў, якімі валодалі розныя галіны Пястаў. Старэйшая, якая валодала Кракавам, лінія Пястаў спынілася ў 1370 годзе са смерцю караля Казіміра III Вялікага, пасля чаго прастол перайшоў да прадстаўніка Анжуйскай дынастыі Людовіка I Вялікага. У Мазовіі Пясты кіравалі да 1526 года, у сілезскіх княствах — да 1675 года. Адзін з каралёў Русі, Юрый II Баляслаў, таксама належаў да дынастыі Пястаў.

У XVII—XVIII стагоддзях пры абранні каралёў у Польшчы «пястам» называўся кандыдат на прастол — паляк (хоць фактычна і не заўсёды быў ім, напрыклад, Міхал-Карыбут Вішнявецкі — Гедзімінавіч родам з літоўскай Валыні).

 Пералік кіраўнікоў 
 Земавіт (кіраваў у IX—X стст.) — гістарычнасць пастаўлена пад сумнеў
 Лешак (IX—X стагоддзя) — гістарычнасць пастаўлена пад сумнеў
 Земамысл (IX—X стагоддзя) — гістарычнасць пастаўлена пад сумнеў
 Мешка I (кіраваў у 960—992)
 Баляслаў I Храбры (992—1025)
 Мешка II Ламберт (1025-1031)
 Безпрым (1031)
 Казімір I Аднаўляльнік (1034—1058)
 Баляслаў II Смелы (1058—1079)
 Уладзіслаў I Герман (1079—1102)
 Збігнеў і Баляслаў III Крывавусты (1102—1107)
 Баляслаў III Крывавусты (1107—1138)
 Уладзіслаў II Выгнаннік (1138—1146)
 Баляслаў IV Кучаравы (1146—1173)
 Мешка III Стары (1173—1177)
 Казімір II Справядлівы (1177—1194)
 Лешак Белы і Уладзіслаў III Танканогі (1194—1202)
 Уладзіслаў III Танканогі (1202)
 Лешак Белы (1202—1210)
 Мешка I Крываногі (1210—1211)
 Лешак Белы (1211—1227)
 Уладзіслаў III Танканогі (1228)
 Конрад Мазавецкі (1229—1232)
 Генрых Барадаты (1232—1238)
 Генрых II Набожны (1238—1241)
 Конрад Мазавецкі (1241—1243)
 Баляслаў V Сарамлівы (1243—1279)
 Лешак Чорны (1279—1288)
 Генрых IV Пробус (1288—1290)
 Пшэмысл II (1290—1291)
 Уладзіслаў Лакеток (1306—1333)
 Казімір III Вялікі (1333—1370)

 Гл. таксама 
 Спіс каралёў Польшчы
 Сілезскія Пясты


Катэгорыя:Каралі польскія