Сухапутныя сілы Аўстра-Венгрыі

А́ўстра-венге́рская а́рмія — сухапутныя ўзброеныя сілы Аўстра-венгерскай двуадзінай манархіі з 1867 да 1918 год. Яна складалася з трох частак: Агульная армія (, набор у якую ажыццяўляўся з усіх частак краіны, Імперска-каралеўскі Ландвер ( ці k.k. Landwehr), набор у які ішоў выключна з Цыслейтаніі — паўночнай і заходняй часткі імперыі), і Каралеўскія венгерскія ганведы (, , ці проста honvéd), якія набіраліся ў Транслейтаніі — у асноўным венгерская частка імперыі).
З пачатку барацьбы паміж Аўстрыйскай імперыей і венгерскімі паўстанцамі і яшчэ два дзесяцігоддзя апасля венгерскія салдаты неслі службу ці ў змешаных частках ці па-за межамі Венгрыі. Пасля Аўстра-Венгерскага пагаднення 1867 года на свет з'явілася вышейзгаданая троістая армія. У гэтым выглядзе яна праіснавала да распаду Аўстра-Венгерскай імперыі ў 1918 годзе, пасля паразы ў Першай Сусветнай вайне. 
Фарміраванні агульнай "Імперскай і Каралеўскай Арміі" ( ці k.u.k.) у асноўным былі кепска трэніраваныя і мелі састарэлае ўзбраенне з-за таго, што Аўстрыйская і Венгерская часткі імперыі часта аддавалі перавагу шчодраму фінансаванню сваіх фарміраванняў, замест таго каб аднолькава абмундзіроўваць усе тры часткі арміі. Усе палкі Honvédség і Ландверу складаліся з трох батальёнаў, у той жа час як палкі агульнай k.u.k. арміі былі чатырохбатальённыя.

Гісторыя стварэння
Аўстра-Венгрыя пазбегла вялікіх войнаў ад свайго ўтварэння да 1914 года, але паспела паўдзельнічаць у некаторых невялікіх ваенных акцыях. Тым ня менш, Генштаб распрацаваў планы баявых дзеянняў на выпадак сур’ёзных канфліктаў з суседнімі краінамі, асабліва з Італіяй, Сербіяй і Расійскай імперыяй. 
Пад канец 19га стагоддзя армія выкарыстоўвалася ў падаўленнях гарадскіх хваляванняў: у Вене ў 1882 і 1887, у Грацы супраць нямецкіх нацыяналістаў, супраць чэскіх нацыяналістаў у лістападзе 1897 у Празе ды супраць італьянскіх паўстанцаў у Трыесце у 1902.
Самай буйной ваенная аперацыяй двуадзінай манархіі была акупацыя Босніі і Герцагавіны ўлетку 1878 году. Войскі пад началам Ёсіпа Філіпавіча і Сцяпана Йаванавіча, якія ўвайшлі ў правінцыю, не чакалі аніякага супраціву, але ж былі сустрэны сур’ёзнымі супрацьдзеяннямі з боку мусульманскага і праваслаўнага насельніцтва. Нягледзячы на паразы пры Магладжы і Тузле, у кастрычніку была ўзята Сараева. Але ж гэтая перамога каштавала Аўстра-Венгрыі каля 5000 забітых і параненых.

Арганізацыйная структура
 Склад сухапутных сіл Аўстра-Венгрыі 
Агульная армія () камплектавалася з усіх частак краіны і падпарадкоўвалася імперскаму ваеннаму міністэрству.

Ландвер () складаўся з дзвюх частак: аўстрыйскай і венгерскай (Ганвед), кожная з якіх фінансаваліся на сродкі Аўстрыі і Венгрыі, знаходзіліся у падпарадкаванні ўласнага міністэрства народнай абароны і мела свайго адмысловага начальніка. Абодва Ландверы прызначаліся ў ваенны час для падмацавання агульнаімпэрскай арміі, прычым ўяўлялі з сябе такую ж армію, але з больш слабымі кадрамі. У мірныя часы Ландвер мог выкарыстоўвацца толькі ў выключных выпадках для падтрымання грамадскага парадку і бяспекі.

Рэзерв () прызначаўся для папаўнення Ландвера пры мабілізацыі, а рэкруцкі запас (), які ўтвараўся з тых рэкрутаў, якія заставаліся апасля папаўнення Агульнай арміі і Ландвераў, прызначаўся для замяшчэння стратаў Ландверу падчас вайны, а таксама для ўкамплектавання арміі пры недахопе рэзервістаў пры мабілізаціі.

Ландштурм () склікаўся толькі ў ваенны час або ў прадбачанні вайны і прызначаўся для ўзмацнення імперскай арміі і Ландвераў; Ландштурм складаўся з двух самастойных частак: аўстрыйскага Ландштурма і венгерскага Ландштурма.

Абагульняючым для ўсіх частак Аўстра-венгерскай арміі былі Статуты. Каманднай мовай у імперскай арміі і аўстрыйскім Ландверы была нямецкая, у венгерскім Ганведзе — венгерская, акрамя адной ганведнай дывізіі — Аграмскай, дзе камандавалі на харвацкай мове.

 Камплектаванне 
У Аўстра-Венгрыі быў усеагульны вайсковы абавязак, прызыву падлягалі ўсе мужчыны, узрост якіх дасягнуў 21 год. Не падлягалі прызыву толькі тыя, хто быў абмежаваны ў грамадзянскіх правах па прысуду суда, або непрыдатныя да страявой і нестраявой службы. 

Агульны тэрмін воінскай службы — 12 год, 3 гады з якіх у Агульнай арміі (ці 2 гады ў Ландверы), а пасля ў Рэзерве. Некаторыя катэгорыі мелі права адразу быць залічанымі ў Рэзерв. Сярод іх былі: святары і кандыдаты на духоўнае званне, настаўнікі народных школ, дробныя ўласнікі спадчынных пэўных зямельных надзелаў, апякуны непрацаздольных сваякоў альбо непаўналетніх братоў і сясцёр. Ніжнія чыны, па паступленні на службу, залічваліся радавымі; пры добрай стараннасці і паводзінах праз год яны маглі быць выраблены ў яфрэйтары. 
У мэтах камплектавання арміі тэрыторыя імперыі была падзелена на 112 акругоў папаўнення (); з іх 102 служыла для камплектавання 102 пяхотных полкоў, 3 — чатырох цірольскіх стралковых палкоў, 4 (у Босніі і Герцагавіны) — чатырох Босне-герцагавінскіх палкоў, 3 (Прыбрэжжа, Фіўме і Далмацыі) — для камплектавання флоту; з марскіх — 2 аўстрыйскіх і адзін венгерскі. Кожны округ падзяляўся на пэўную лічбу прызыўных участкаў ().

У агульным ліку пяхотных палкоў мелася 62 чыста нацыянальных, а менавіта: 35 славянскіх (з іх 5 украінскіх), 12 нямецкіх, 12 венгерскіх, 3 румынскіх; у ліку 26 стралковых батальёнаў — 5 нямецкіх, 8 славянскіх.

У агульным ліку (42) кавалерыйскіх палкоў — 13 славянскіх (з іх 2 украінскіх), 14 венгерскіх, 2 нямецкіх.

Па нацыянальнасцях Аўстра-Венгерская армія складалася з: 47% славян (37% паўночных, 10% паўднёвых), 29% немцаў, 18% венграў, 6% румын і італьянцаў.

Абодва Ландверы таксама камплектаваліся па тэрытарыяльнай сістэме.

 Структура злучэнняў 
 Штатная 
Вышэйшай тактычнай адзінкай структуры імператарскіх сухапутных войскаў з’яўляўся дыслакаваны на асноўных аператыўных накірунках агульнавайсковы корпус двухдывізіённага складу з кавалерыйскай і артылерыйскай брыгадамі і часцямі спецыяльных войскаў пастаяннага складу. Агульная колькасць карпусоў — 16 (1914). Карпусы пазначаліся арабскімі лічбамі ад 1 да 16. Карпусамі камандавалі фельдмаршал-лейтэнанты або генералы.

 Спіс карпусоў 
 100pxЗлучэнні Сухапутных войскаў Аўстра-Венгерскай Імперыі (1914 год) Корпус сухапутных войскаў Штаб корпуса Дывізіі Дыслакацыя Брыгады Палкі 50px Аўстрыя  Erzherzogtum Österreich ob/unter der Enns Herzogtums Salzburg/Steiermark/Kärnten/Krain Grafschaft Tirol mit Vorarlberg 2-гі Вена4-яБрун7-я (Цнайм)12-ы, 81-ы і 99-ы палкі8-я (Брун)8-ы, 49-ы палкі, 4 бн. 3-га палка, 5-ы сан. бн.25-яВена49-я (Вена)84-ы і 1-ы басн. палкі, 25-ы стралк. бн., 8 і 9 інж. бн.50-я (Вена)4-ы і 24-ы палкі, басн. стралк. бн., 2-гі сапёрны бн., 1, 2 і 27 мед. атрады49-яВена97-я (Вена)67-ы і 82-гі палкі98-я (Вена)16-ы, 37-ы і 39-ы палкі3-я кав.дывізіяВена10-я кавалерыйская11-ы драгунскі і 7-ы ўланскі палкі17-я кавалерыйская3-ці драгунскі і 1-ы гусарскі палкі18-я кавалерыйская4-ы ўланскі і 4-ы драгунскі палкіКарпуснога падпарадкавання2-я палявой артылерыі4-ы, 5-ы і 6-ы палкі палявой арт., 2-гі палявы гаўбічны полк1-я крэпасной артылерыі1-ы полк крэпасной артылерыі 3-ці Грац 6-я Грац 11-я (Грац)7-ы і 2-гі Босна-Герцэгавінскі палкі, 21-ы стралк. бн., 3-ці інж. бн., 7-ы мед. атрад12-я (Клагенфурт)17-ы полк, 5-ы, 8-ы, 9-ы, 17-ы і 19-ы стралк. бн., 4-ы інж. бн. 28-я Лайбах 55-я (Трыест)87-ы, 97-ы палкі56-я (Гёрц)27-ы, 47-ы палкі94-я (Тольмайн)19-ы полк, 7-ы стралк. бн. 14-ы Інсбрук3-яЛінц 5-я (Інсбрук)28-ы, 59-ы палкі 6-я (Зальцбург)14-ы, 75-ы палкі 14-я палявой артылерыі (Лінц) 40-ы, 41-ы і 42 палкі палявой артылерыі 1-я горнай артылерыі (Брыксен)8-ы і 14 палкі горнай арт. 3-я крэпасной артылерыі (Трыент) 8-яБоцэн 15-я (Боцэн) 2-гі Цірольскі стралк. полк, 10-ы і 12-ы стралк. бн.  96-я (Раверэта) 3-ці Цірольскі стралк. полк, 16-ы стралк. бн., 8-ы і 9-ы інж. бн. 16-я (Трыент) 4-ы Цірольскі стралк. полк, 2-гі стралк. бн.  121-я (Трыент) 1-ы Цірольскі стралк. полк, 22-гі стралк. бн., 14-ы інж. бн.  122-я (Брунэк) 36-ы полк, 1-ы і 6-ы стралк. бн.  50px Венгрыя  Königreich Ungarn 4-ы Будапешт31-я Будапешт61-я69-ы полк62-я44-ы полк32-я63-я23-ы і 28-ы палкі64-я6-ы і 86-ы палкі4-я палявой артылерыі10-ы, 11-ы і 12-ы палкі палявой арт.10-я кавалерыйская4-я кав.8-ы, 10-ы і 13-ы гусарскія палкі8-я кав.была дададзена да 13-га корпуса 5-ы Пажоны14-яПажоны27-я (Пажоны)71-ы і 72-гі палкі, 5-ы інж. бн., 19-ы мед. атрад29-я (Шопран)48-ы і 76-ы палкі33-яКамарам65-я (Дзьёр)26-ы полк, 3-ці бн. 19-га палка66-я (Камарам)83-ці полк, 3-ці бн. 12-га палка, 5-ы сап. бн., 18-ы мед. атрад5-я палявой артылерыі13-ы, 14-ы і 15-ы палкі палявой арт., 5-ы палявы гаўбічны полк2-я кавалерыйскаяПажоны16-я кав.3-ці і 5-ы гусарскія палкі, 5-ы ўланскі полк3-я кав.была дададзена да 3-га корпуса6-ы Каса15-яМішкальц29-я (Унгвар)5-ы і 66-ы палкі30-я (Мішкальц)65-ы і 60-ы палкі6-я кав.14-ы і 15-ы гусарскія палкі27-яКаса53-я (Каса)25-ы і 34-ы палкі, 20-ы мед. атрад54-я (Эпер’ес)85-ы полк, 4-ы бн. 67-га палка6-я палявой артылерыі16-ы, 17-ы і 18-ы палкі палявой арт., 6-ы палявы гаўбічны полк7-ы Цемешвар17-яНадзь-Варад33-я (Надзь-Варад)101-ы полк, 2-гія бн. 37-га і 39-га палкоў34-я (Арад)33-ці і 46-ы полк, 7-ы інж. бн.34-яЦемешвар67-я (Цемешвар)29-ы і 61-ы палкі, 21-ы мед. атрад68-я (Бела-Црква) 43-ці полк, 23-ці і 28-ы стралк. бн. 7-я палявой артылерыі19-ы, 20-ы і 21-ы палкі палявой арт., 7-ы палявы гаўбічны полк1-я кавалерыйскаяЦемешвар6-я кав.была дададзена да 6-га корпуса7-я кав.7-ы і 12-ы гусарскія палкі 12-ы Надзьшэбен16-яНадзьшэбен31-я (Брашоў)2-гі полк, 3-ці бн. 82-га палка32-я (Надзьшэбен)31-ы і 64-ы палкі, 22-гі мед. атрад12-я кав.2-гі і 4-ы гусарскія палкі35-яКалашвар69-я (Алба-Юлія)50-ы і 51-ы палкі, 12-ы сап. бн.70-я (Калашвар)62-гі і 63-ці палкі12-я палявой артылерыі34-ы, 35-ы і 36-ы палкі палявой арт., 12-ы палявы гаўбічны полк 50px Чэхія   Königreich Böhmen Markgrafschaft Mähren  8-ы Прага9-яПрага17-я91-ы і 102-гі палкі, 11-ы мед. атрад18-я 73-ці полк, 2-гі бн. 28-га палка1-я кав.13-ы і 14-ы драгунскія палкі19-яПільзен37-я (Пільзен)11-ы і 35-ы палкі38-я (Будвайс)88-ы полк, 3-ці бн. 75-га палка8-я палявой артылерыі22-гі, 23-ці і 24-ы палкі палявой арт., 8-ы палявы гаўбічны полк 9-ы Лайтмерыц 10-я Ёзэфштат19-я (Ёзэфштат)98-ы полк, 4-ы бн. 36-га палка, 12-ы мед. атрад20-я (Кёніграц)18-ы і 21-ы палкі9-я кав.1-ы драгунскі і 11-ы ўланскі палкі 29-я Тэрэзінштат57-я (Тэрэзінштат)42-гі і 92-гі палкі, 13-ы мед. атрад58-я (Райхенберг)74-ы і 94-ы палкі9-я палявой артылерыі25-ы, 26-ы і 27-ы палкі палявой арт., 9-ы палявы гаўбічны полк 50px Харватыя  Königreich Kroatien und Slawonien  13-ці Аграм 7-я Эсэг13-я (Эсэг)52-гі і 78-ы палкі, 13-ы сап. бн.14-я (Землін)68-ы і 96-ы палкі, 31-ы стралковы бн.8-я кав.9-ы гусарскі і 12-ы ўланскі палкі 36-я Аграм71-я (Фіўме)79-ы і 79-ы палкі72-я (Аграм)53-ці і 97-ы палкі, 4-ы бн. 16-га палка, 23-ці мед. атрад13-я палявой артылерыі37-ы, 38-ы і 39-ы палкі палявой арт., 13-ы палявы гаўбічны полк 50px Боснія  Bosnien-Hercegovina  15-ы Сараева 31-я Сараева7-я горная2-гі бн. 5-га палка, 4-ы бн. 25-га палка, 2-гі бн. 34-га палка, 1-ы бн. 62-га палка, 2-гі бн. 66-га палка, 3-ці бн. 85-га палка, 3-ці бн. 86-га палка8-я горная3-ці бн. 35-га палка, 4-ы бн. 53-га палка, 4-ы бн. 58-га палка, 2-гі бн. 95-га палка9-я горная4-ы бн. 12-га палка, 3-ці бн. 49-га палка, 3-ці бн. 74-га палка, 4-ы бн. 84-га палка2-я горнай артылерыі6-ы, 10-ы, 11-ы і 12-ы палкі горнай арт.5-я крэпасной артылерыі 48-я10-я горная1-ы бн. 48-га палка, 1-ы бн. 90-га палка, 2-гі бн. 92-га палка, 3-ці бн. басн. 1-га палка, 25-ы мед. атрад11-я горная1-ы бн. 10-га палка, 2-гі бн. 45-га палка, 2-гі бн. 21-га палка, 2-гі бн. 60-га палка, 4-ы бн. 77-га палка, 3-ці бн. басн. 3-га палка12-я горная1-ы бн. 3-га палка, 2-гі бн. 45-га палка, 2-гі бн. 57-га палка, 1-ы бн. 93-га палка, 2-гі бн. 100-га палка, 3-ці бн. басн. 2-га палка 50px Далмацыя  Königreich Dalmatien  16-ы Рагуза 18-я Мостар1-я горная1-ы бн. 1-га палка, 4-ы бн. 4-га палка, 1-ы бн. 51-га палка, 1-ы бн. 63-га палка, 1-ы бн. 102-га палка, 26-ы мед. атрад2-я горная3-ці бн. 8-га палка, 3-ці бн. 64-га палка, 2-гі бн. 70-га палка, 3-ці бн. 76-га палка, 2-гі бн. 101-га палка3-я горная2-гі бн. 18-га палка, 4-ы бн. 42-га палка, 3-ці бн. 46-га палка, 4-ы бн. 80-га палка, 2-гі бн. 96-га палка6-я горная1-ы бн. 6-га палка, 3-ці бн. 38-га палка, 4-s бн. 44-га палка, 4-ы бн. 50-га палка, 4-ы бн. 81-га палка13-я горная22-гі полк, 3-ці бн. басн. 4-га палка 47-я  Кастэль-Нуова4-я горная2-гі бн. 52-га палка, 3-ці бн. 69-га палка, 24-ы мед. атрад5-я горная1-ы бн. 22-га палка, 3-ці бн. 31-га палка14-я горная4-ы бн. 33-га палка, 1-ы бн. 61-га палка, 2-гі бн. 72-га палка, 1-ы бн. 91-га палка, 1-ы бн. 98-га палка3-я горнай артылерыі4-ы, 7-ы і 13-ы палкі горнай арт. 50px Галіцыя  Königreich Galizien und Lodomerien  1-ы Кракаў5-яОльмуц9-я (Ольмуц)54-ы і 93-ы палкі, 6-ы мед. атрад10-я (Тропау)1-ы і 13-ы палкі12-яКракаў23-я (Кракаў)3-ці, 56-ы і 100-ы палкі24-я (Тарнаў)20-ы і 57-ы палкі, 1-ы стралк. бн., 15-ы мед. атрад7-я кавалерыйскаяКракаў11-я кав.10-ы драгунскі і 2-гі ўланскі палкі20-я кав.12-ы драгунскі і 3-ці ўланскі палкіКарпуснога падпарадкавання1-я палявой артылерыі1-ы, 2-гі і 3-ці палкі палявой арт., 1-ы палявы гаўбічны полк2-я крэпасной артылерыі2-гі полк крэпасной артылерыі 10-ы Пшэмысль 2-я Ярослаў3-я (Жэшаў)40-ы полк4-я (Ярослаў)89-ы і 90-ы палкі24-яПшэмысль47-я 9-ы і 45-ы палкі, 10-ы сап. бн.48-я 10-ы і 77-ы палкі, 10-ы інж. бн., 3-ці мед. атрад6-я кавалерыйскаяЯрослаў5-я кав.6-ы і 8-ы драгунскія палкі14-я кав.11-ы гусарскі і 6-ы ўланскі палкіКарпуснога падпарадкавання10-я палявой артылерыі28-ы, 29-ы і 30-ы палкі палявой арт., 10-ы палявы гаўбічны полк 11-ы Лемберг11-я Лемберг21-я 55-ы і 80-ы палкі, 11-ы сап. бн.22-я 15-ы і 30-ы палкі, 14-ы мед. атрад30-я59-я 41-ы полк, 1-ы бн. 24-га палка60-я 58-ы і 95-ы палкі, 32-гі стралк. бн.4-я кавалерыйская21-я кав.9-ы і 15-ы драгунскія, 1-ы ўланскі палкі8-я кавалерыйскаяСтаніслаў13-я кав.7-ы драгунскі і 8-ы ўланскі палкі15-я кав.2-гі драгунскі і 13-ы ўланскі палкіКарпуснога падпарадкавання11-я палявой артылерыі31-ы, 32-гі і 33-ці палкі палявой арт., 11-ы палявы гаўбічны полк

Воінскія званні


+   Пяхота Кавалерыя Артылерыя Стралковыя часціЗнакі адрознення Радавыя  Heer  Горныя стралкі(Радавы)   Dragoner  Husar  Ulan(Кавалерыст)  Kanonier(Кананір) Jäger Myslivec(Стралок)95px  95px(Яфрэйтар) Gefreiter  VormeisterFőtűzér  PatrouilleführerJárőrvezető95px  95px Унтэр-афіцэры Heer  Горныя стралкі(Малодшы сяржант) KorporalTizedes  Geschütz-Vormeister  Unterjäger 95px  95px(Сяржант) Zugsführer Szakaszvezető  Zugsführer Szakaszvezető  Zugsführer Szakaszvezető95px95px(Старшы сяржант)  Wachtmeister Őrmester  Feuerwerker Tűzmester  OberjägerFővadász 95px95px(скар. Hadapród)(Кадэт-сяржант; Кадэт пасля 1908 года)  Kadett-Wachtmeister(Kadett)  Kadett-Feuerwerker(Kadett)  Kadett-Oberjäger(Kadett)95px95px/ (Першы Сяржант пасля 1913 — знакі адрознення да 1914 года) Stabs-Wachtmeister  Stabs-Feuerwerker  Stabs-Oberjäger95px95px(Першы Сяржант, знакі адрознення пасля 1914 года) Stabs-Wachtmeister  Stabs-Feuerwerker  Stabs-Oberjäger95px95px (пасля 6 чэрвеня 1915 года) (Прапаршчык) Offiziersstellvertreter  Offiziersstellvertreter  Offiziersstellvertreter95px95px Кандыдаты ў афіцэры Heer  Горныя стралкі  (Афіцэр-кадэт) (да 1908 года) Kadett-Offiziersstellvertreter  Kadett-Offiziersstellvertreter  Kadett-Offiziersstellvertreter95px95px (з 1908) (Фенрых) (з 1908 года — замяніў званне Афіцэр-кадэта)  Fähnrich  Fähnrich  Fähnrich95px95px Малодшыя афіцэры Heer  Горныя стралкі(Лейтэнант) Leutnant  Leutnant  Leutnant95px95px(Старшы лейтэнант) Oberleutnant  Oberleutnant  Oberleutnant95px95px Капітаны Heer  Горныя стралкі(Капітан)  Rittmeister  Hauptmann  Hauptmann95px95px Штабныя афіцэры Heer  Горныя стралкі(Маёр)  Major  Major  Major95px95px(Падпалкоўнік)  Oberstleutnant  Oberstleutnant  Oberstleutnant95px95px(Палкоўнік) Oberst  Oberst  Oberst95px95px

 Генералы 
+   Пяхота Кавалерыя  Артылерыя  Стралковыя часці Знакі адрознення  |    |    |    |   (, але ў рэчаіснасці адпавядаў званню брыгадны генерал).   100px  |    |    |  (, эквіваленты Генерал-маёру). 100px Генерал рода войск ()100px
  (Генерал ад інфантэрыі)
  (Polish(Генерал ад кавалерыі) 

 (Генерал ад артылерыі)  няма эквівалента з 1915   |   |    |    |    |  
(Генерал-палкоўнік)  100px  |    |    |    |   (Фельдмаршал)95px

Першая сусветная вайна


У ліпені 1914 года у складзе Аўстра-венгерскай арміі знаходзіліся:
 36 000 афіцэраў
 414 000 прапаршчыкаў, унтэр-афіцэраў і салдат
 прыблізна 87 000 каней
 1 200 гармат рознага калібра

Пасля аб’яўлення вайны было мабілізавана 3,35 мільёна чалавек (уключаючы і першую хвалю рэзервістаў і новабранцаў).

Фармальна Аўстра-венгерская армія была пад началам імператара Франца Іосіфа I, але ў 1914 годзе яму было ўжо 84 гады, таму фактычна армія знаходзілася пад камандаваннем начальніка Генеральнага штаба Конрада фон Гётцэндорфа. Конрад аддаваў перавагу агрэсіўнай знешняй палітыке і настойваў на ваенным вырашэнні аўстра-венгерскіх тэрытарыяльных спрэчак з Італіяй і Сербіяй.

11 ліпеня 1914 года Іосіф I прызначыў Вярхоўным галоўнакамандуючым эрцгерцага Фрыдрыха. Меркавалась, што гэта прызначэнне не будзе перашкаджаць аператыўным і тактычным планам Гётцэндорфа. Фрыдрых заставаўся на сваёй пасадзе да лютага 1917 года, калі абавязкі Вярхоўнага ўсклаў на сябе новы імператар Карл I.

Афіцыйныя абазначэнні былі наступныя:
 палкі агульнай арміі пазначаліся як «Імперскія і каралеўскія» ( (k.u.k.); )
 Аўстрыйскі Ландвер пазначаўся «Імперскія-каралеўскія» і меў прэфікс «k.k.» ()
 Часці Венгерскага Гонведа мелі назву «Каралеўскія Венгерскія» ()

 1915 год 
У пачатку 1915 года Узброеныя сілы налічвалі 63 дывізіі, з якіх 51 (80% агульнага складу Узброеных сіл) ваявала супраць рускіх, 8 (13% агульнага складу Узброеных сіл) супраць сербскіх войскаў, а 4 дывізіі (7% агульнага складу Узброеных сіл) знаходзіліся на мяжы з Італіяй.

У сувязі з уступленнем у вайну Італіі, Аўстра-Венгрыя засяродзіла супраць яе 21 дывізію 30% агульнага складу Узброеных сілаў, тады як на Усходнім фронце доля войскаў скарацілася да 40 7% агульнага складу Узброеных сілаў, а на Сербскім да 812% агульнага складу Узброеных сілаў дывізій.

 1916 год 
На пачатку 1916 года канцэнтрацыя войскаў на Балканах зменшылася, нязначна павялічыўшыся на рускім60% агульнага складу Узброеных сілаў і італьянскім36% агульнага складу Узброеных сілаў франтах. Праз паўгода на Усходнім фронце знаходзілася 45 , на італьянскім 30 40% агульнага складу Узброеных сілаў дывізій, і толькі 2 дывізіі2,5% агульнага складу Узброеных сіл на Балканах.

 1917 год 
У лютым 1917 года Узброеныя сілы Аўстрыі складаліся з больш, чым 80 дывізій, 60% з якіх былі на рускім фронце. Агульная колькасць Узброеных сіл Германіі і Аўстрыі на ўсіх франтах складала больш за 140 дывізій.

У ходзе рускага наступлення 1917 года яму супрацьстаялі да 90 германскіх, больш за 50 аўстрыйскіх, 4 турэцкія і 2 балгарскія дывізіі.

На Адрыятыцы супраць Італіі было сканцэнтравана 33, на Балканах — 3 дывізіі3% агульнага складу Узброеных сілаў. Да моманту Брэсцкага міру супраць Расіі і Італіі ваявалі па 44 аўстрыйскія дывізіі.

 1918 год 
16 дывізій прынялі ўдзел у акупацыі Расійскай Імперыі, але тры чвэрці войскаў да восені 1918 года знаходзіліся на італьянскім фронце, 2 дывізіі заставаліся на Балканах і 2 дывізіі былі перакінутыя на падтрымку германскіх дзеянняў супраць ФранцыіЧасовой. 1930 — № 27. — С. 6—7..

Літаратура


Спасылкі
Аўстра-Венгерскія Узброеныя Сілы ў 1900-1914
Аўстра-Венгерскія наземныя сілы 1848-1918 
Узброеныя сілы Аўстра-Венгерскай Імперыі 

Аўстра-Венгрыя
Катэгорыя:Узброеныя сілы Аўстра-Венгрыі