Першыя лэдзі ЗША

Пе́ршая лэ́дзі ЗША — тытул гаспадыні Белага дома. Традыцыйна абавязкі гаспадыні выконвае жонка прэзідэнта ЗША, але часам гэты тытул атрымлівала жанчына, якая не была жонкай главы дзяржавы — у выпадку, калі прэзідэнт быў халасты або аўдавеў, або калі жонка не магла выконваць абавязкі першай лэдзі. Гэты тытул не прадугледжвае выбараў і ніякіх афіцыйных службовых абавязкаў. Тым не менш, першая лэдзі прысутнічае на многіх афіцыйных цырымоніях і дзяржаўных мерапрыемствах, як у суправаджэнні прэзідэнта, так і замест яго. Традыцыйна, гаспадыня Белага дома не мае іншай працоўнай занятасці на працягу выканання сваіх абавязкаў. У кола яе абавязкаў таксама ўваходзіць клопат аб усіх цырымоніях Белага дома. У першай лэдзі ёсць свой штат служачых, уключаючы грамадскага сакратара Белага дома, кіраўніка штату працаўнікоў, прэс-сакратара, галоўнага фларыста, шэф-повара. Офіс першай лэдзі з’яўляецца падраздзяленнем Выканаўчага офіса Прэзідэнта.

Паводле  і , усяго было 47 першых лэдзі і 54 тытулы першай лэдзі. Такое разыходжанне ўзнікла з-за таго, што некаторыя прэзідэнты былі жанатыя на розных жанчынах, а Гровер Кліўленд і Дональд Трамп былі прэзідэнтамі двойчы ў розны час і лічацца адначасова 22-м і 24-м (Кліўленд) і 45-м і 47-м (Трамп) прэзідэнтамі. Таму іх жонкі Флорэнс Фолсам Кліўленд і Мелання Трамп таксама былі палічаны двойчы.

Самай першай лэдзі ЗША была Марта Вашынгтон, жонка Джорджа Вашынгтона. У прэзідэнтаў Джона Тайлера і Вудра Вільсана было па дзве першыя лэдзі, абодва яны ажаніліся двойчы на працягу прэзідэнцкага тэрміну.

З усіх прэзідэнтаў ЗША чацвёра былі маладзейшыя за жонак: Джордж Вашынгтон, Мілард Філмар, Бенджамін Гарысан і Уорэн Гардзінг.

Жонкі чатырох прэзідэнтаў памерлі раней, чым іх мужы прынялі прысягу, але яны ўсё адно лічацца першымі лэдзі: Марта Джэферсан, жонка Томаса Джэферсана; Рэйчэл Джэксан, жонка Эндру Джэксана; Ханна Ван Бюрэн, жонка Марціна Ван Бюрэна; і Элен Артур, жонка Чэстэра А. Артура.

Харыет Лэйн, пляменніца Джэймса Б’юкенена, была адзінай афіцыйнай першай лэдзі, якая не была ў шлюбе з прэзідэнтам, аднак неафіцыйна абавязкі першай лэдзі выконвала Долі Мэдысан. Эмілі Донельсан і Сара Ёрк Джэксан былі неафіцыйнымі першымі лэдзі падчас прэзідэнцтва Эндру Джэксана. Чэлсі Клінтан неафіцыйна выконвала абавязкі першай лэдзі падчас выбарчай кампаніі яе маці і на працягу тэрміну яе паўнамоцтваў у Сенаце падчас прэзідэнцтва Біла Клінтана.

Тытул «першая лэдзі» ўпершыню быў выкарыстаны ў панегірыку Джэймса Мэдысана, прысвечаным Долі Мэдысан. Аднак у афіцыйны абарот тэрмін увайшоў толькі пасля з’яўлення ў Белым Доме Харыет Лэйн.

У 2007 годзе Манетны двор ЗША пачаў выпускаць набор залатых манет з партрэтамі першых лэдзі на аверсе. Калі ў прэзідэнта не было жонкі, на аверсе была намалявана эмблема свабоды як на манетах, якія былі ў той час у абароце, а на рэверсе — эмблема з выявай прэзідэнта. Такімі манетамі з’яўляюцца манеты першых лэдзі Томаса Джэферсана, Эндру Джэксана, Марціна Ван Бюрэна і Джэймса Б’юкенена. На манеце першай лэдзі Чэстэра Артура намалявана суфражыстка Эліс Пол31 U.S.C. § 5112(o)(3)(D)(i)(II) Denominations, specifications, and design of coins. The First Spouse Gold Coins. Cornell University. Retrieved on January 10, 2009..

 Спіс першых лэдзі ЗША 
Першая лэдзіГады жыццяДата рэгістрацыя шлюбуМужПачатак працы  у Белым ДомеЗаканчэнне працы  у Белым Доме 1 120px Марта Вашынгтон  (народжаная — Дэндрыдж) нар. 02.06.1731  пам. 22.05.1802 06.01.1759 Джордж Вашынгтон — — 2 120px Эбігейл Адамс  (народжаная — Сміт) нар. 11.11.1744  пам. 28.10.1818 25.10.1764 Джон Адамс 04.03.1797 04.03.1801 3 120px Марта Джэферсан Рэндальф  (народжаная — Уэйльс) нар. 19.10.1748  пам. 06.09.1782 01.01.1772 Томас Джэферсан — — 4 120px Долі Мэдысан  (народжаная — Пейнэ) нар. 20.05.1768  пам. 12.07.1849 14.09.1794 года Джэймс Мэдысан 04.03.1809 04.03.1817 5 120px Элізабет Манро  (народжаная — Кортрайт) нар. 30.06.1768  пам. 23.09.1830 16.02.1786 Джэймс Манро 04.03.1817 04.03.1825 6 120px Луіза Адамс  (народжаная — Джонсан) нар. 12.02.1775  пам. 15.05.1852 26.07.1797 Джон Куінсі Адамс 04.03.1825 04.03.1829 - 120px Эмілі Тэнесі ДонельсанНеафіцыйная лэдзі  (Пляменніца прэзідэнта)
| нар. 01.07.1807  пам. 19.12.1836
| -
| Эндру Джэксан
| 04.03.1829
| 19.12.1836
|-
| -
| 120px
| Сара Ёрк Джэксан  (Пляменніца прэзідэнта)| нар. 16.07.1803  пам. 23.08.1887
| -
| Эндру Джэксан
| 19.12.1836
| 04.03.1837
|-
| 7
| 120px
| Рэйчэл Джэксан  (народжаная — Донелсан)| нар. 15.06.1767  пам. 22.12.1828
| 07.01.1794
| Эндру Джэксан
| —
| —
|-
| 8
| 120px
| Ханна Ван Бюрэн  (народжаная — Хоэс)| нар. 08.03.1783  пам. 05.02.1819
| 21.02.1807
| Марцін Ван Бюрэн
| —
| —
|-
| 9
| 120px
| Ганна Гарысан  (народжаная — Татхіл Сімс)| нар. 25.07.1775  пам. 25.02.1864
| 22.11.1795
| Уільям Генры Гарысан
| 04.03.1841
| 04.04.1841
|-
| 10
| 120px
| Летыцыя Крысціян Тайлер  (народжаная — Крысціян)| нар. 12.11.1790  пам. 10.09.1842
| 29.03.1813
| rowspan="2"| Джон Тайлер
| 04.04.1841
| 10.09.1842
|-
| 11
| 120px
| Джулія Тайлер  (народжаная — Гардзінер)| нар. 23.07.1820  пам. 10.07.1889
| 26.06.1844
| 26.06.1844
| 04.03.1845
|-
| 12
| 120px
| Сара Чылдрэс Полк  (народжаная — Чылдрэс)| нар. 04.09.1803  пам. 14.08.1891
| 01.01.1824
| Джэймс Нокс Полк
| 04.03.1845
| 04.03.1849
|-
| 13
| 120px
| Маргарэт Тэйлар  (народжаная — Мэкал Сміт)| нар. 21.09.1788  пам. 14.08.1852
| 21.06.1810
| Закары Тэйлар
| 04.03.1849
| 09.07.1850
|-
| 14
| 120px
| Эбігейл Філмар  (народжаная — Паўэр)| нар. 13.03.1798  пам. 30.03.1853
| 05.02.1826
| Мілард Філмар
| 09.07.1850
| 04.03.1853
|-
| 15
| 120px
| Джэйн Пірс  (народжаная — Мінс Эплтан)| нар. 12.03.1806  пам. 02.12.1863
| 19.11.1834
| Франклін Пірс
| 04.03.1853
| 04.03.1857
|-
| 16
| 120px
| Харыет Лэйн  (Пляменніца прэзідэнта)| нар. 09.05.1830  пам. 03.07.1903
| —
| Джэймс Б’юкенен
| 04.03.1857
| 04.03.1861
|-
| 17
| 120px
| Мэры Тод Лінкальн  (народжаная — Тод)| нар. 13.12.1818  пам. 16.07.1882
| 04.11.1842
| Аўраам Лінкальн
| 04.03.1861
| 15.04.1865
|-
| 18
| 120px
| Эліза Мак-Кардл-Джонсан  (народжаная — Мак-Кардл)| нар. 04.10.1810  пам. 15.01.1876
| 17.05.1827
| Эндру Джонсан
| 15.04.1865
| 04.03.1869
|-
| 19
| 120px
| Джулія Грант  (народжаная — Дэнт)| нар. 26.01.1826  пам. 14.12.1902
| 22.08.1848
| Уліс Сімпсан Грант
| 04.03.1869
| 04.03.1877
|-
| 20
| 120px
| Люсі Уэб Хейз  (народжаная — Уэб)| нар. 28.08.1831  пам. 25.06.1889
| 30.12.1852
| Рэзерфард Бэрчард Хейс
| 04.03.1877
| 04.03.1881
|-
| 21
| 120px
| Лукрэцыя Гарфілд  (народжаная — Рудольф)| нар. 19.04.1832  пам. 14.03.1918
| 11.11.1858
| Джэймс Абрам Гарфілд
| 04.03.1881
| 19.09.1881
|-
| 22
| 120px
| Элен Артур  (народжаная — Льюіс Херндан)| нар. 30.08.1837  пам. 12.01.1880
| 25.10.1859
| Чэстэр Алан Артур
| —
| —
|-
| -
| 120px
| Мэры Артур Мак-Элрой  (Сястра прэзідэнта) нар. 05.07.1841  пам. 08.01.1917 Чэстэр Алан Артур - 19.09.1881 04.03.1885 - 120px Роўз Элізабет Кліўленд  (Сястра прэзідэнта)
| нар. 13.06.1846  пам. 22.11.1918
| -
| Стывен Гровер Кліўленд
| 02.06.1886
| 04.03.1885
|-
| 23
| 120px
| Фрэнсіс Кліўленд  (народжаная — Фолсам)| нар. 21.07.1864  пам. 29.10.1947
| 02.06.1886
| Стывен Гровер Кліўленд
| 02.06.1886
| 04.03.1889
|-
| 24
| 120px
| Кэралайн Гарысан  (народжаная — Скот)| нар. 01.10.1832  пам. 25.10.1892
| 20.10.1853
| Бенджамін Гарысан
| 04.03.1889
| 25.10.1892
|-
| -
| 120px
| Мэры Гарысан Мак-Кі  (Дачка прэзідэнта) нар. 03.04.1858  28.11.1930 - Бенджамін Гарысан 25.10.1892 04.03.1893 25 120px Фрэнсіс Кліўленд  (народжаная — Фолсам) нар. 21.07.1864  29.10.1947 02.06.1886 Стывен Гровер Кліўленд 04.03.1893 04.03.1897 26 120px Іда Сакстан Мак-Кінлі  (народжаная — Сакстан) нар. 08.06.1847  пам. 26.05.1907 25.01.1871 Уільям Мак-Кінлі 04.03.1897 14.09.1901 27 120px Эдзіт Рузвельт  (народжаная — Кэрау) нар. 06.08.1861  пам. 30.09.1948 02.12.1886 Тэадор Рузвельт 14.09.1901 04.03.1909 28120px Хелен Херан Тафт  (народжаная — Херан) нар. 02.06.1861  пам. 22.05.1943 19.06.1886 Уільям Тафт 04.03.1909 04.03.1913 29 120px Элен Аксан Вільсан  (народжаная — Аксан) нар. 15.05.1860  пам. 06.08.1914 24.06.1885 Томас Вудра Вільсан 04.03.1913 06.08.1914 30 120px Эдзіт Вільсан  (народжаная — Болінг) нар. 15.10.1872  пам. 28.12.1961 18.12.1915 18.12.1915 04.03.1921 31 120px Флорэнс Гардзінг  (народжаная — Клінг) нар. 15.08.1860  пам. 21.11.1924 08.07.1891 Уорэн Гардзінг 04.03.1921 02.08.1923 32 120px Грэйс Кулідж  (народжаная — Гудх’ю) нар. 03.01.1879  пам. 08.07.1957 04.10.1905 Джон Калвін Кулідж 02.08.1923 04.03.1929 33 120px Лу Гувер  (народжаная — Генры) нар. 29.03.1874  пам. 07.01.1944 10.02.1899 Герберт Кларк Гувер 04.03.1929 04.03.1933 34 120px Элеанора Рузвельт  (народжаная — Рузвельт) нар. 11.10.1884  пам. 07.11.1962 17.03.1905 Франклін Рузвельт 04.03.1933 12.04.1945 35 120px Бес Трумэн  (народжаная — Уолес) нар. 13.02.1885  пам. 18.10.1982 28.06.1919 Гары Трумэн 12.04.1945 20.01.1953 36 120px Меймі Эйзенхаўэр  (народжаная — Дэўд) нар. 14.11.1896  пам. 01.11.1979 01.01.1916 Дуайт Дэвід Эйзенхаўэр 20.01.1953 20.01.1961 37 120px Жаклін Кенэдзі  (народжаная — Буўе) нар. 28.07.1929  пам. 19.05.1994 12.09.1953 Джон Кенэдзі 20.01.1961 22.11.1963 38120px Клодзія Алта Джонсан  (народжаная — Тэйлар) нар. 22.12.1912  пам. 11.07.2007 17.11.1934 Ліндан Бэйнс Джонсан 22.11.1963 20.01.1969 39 120px Пэт Ніксан  (народжаная — Раян) нар. 16.05.1912  пам. 22.06.1993 21.06.1940 Рычард Мілхаўз Ніксан 20.01.1969 09.08.1974 40 120px Элізабет «Бэці» Эн Форд  (народжаная — Блумер) нар. 08.04.1918  пам. 08.07.2011 15.10.1948 Джэральд Рудальф Форд 09.08.1974 20.01.1977 41 120px Разалін Картэр  (народжаная — Сміт) нар. 18.08.1927 пам. 19.11.2023 07.07.1946 Джымі Картэр 20.01.1977 20.01.1981 42 120px Нэнсі Рэйган  (народжаная — Робінс) нар. 06.07.1921  пам. 06.03.2016 06.03.1952 Рональд Рэйган 20.01.1981 20.01.1989 43120px Барбара Буш  (народжаная — Пірс) нар. 08.06.1925  пам. 17.04.2018 06.01.1945 Джордж Г. У. Буш 20.01.1989 20.01.1993 44 120px Хілары Клінтан  (народжаная — Родэм) нар. 26.10.1947 11.10.1975 Біл Клінтан 20.01.1993 20.01.2001 45 120px Лора Буш  (народжаная — Уэлч) нар. 04.11.1946 05.11.1977 Джордж У. Буш 20.01.2001 20.01.2009 46 120px Мішэль Абама  (народжаная — Робінсан) нар. 17.01.1964 03.10.1992 Барак Абама 20.01.2009 20.01.2017 47 120px Меланья Трамп (народжаная — Кнаўс) нар. 26.04.1970 22.01.2005 Дональд Трамп 20.01.2017 20.01.2021 48 120px Джыл Байдэн (народжаная — Джэйкабс) нар. 03.06.1951 17.06.1977 Джо Байдэн 20.01.2021 20.01.202549120pxМеланья Трамп (народжаная — Кнаўс)нар. 26.04.197022.01.2005Дональд Трамп20.01.2025Дзеючая Першая лэдзі

 Гл. таксама 
 Спіс прэзідэнтаў ЗША

 Крыніцы 

 Спасылкі 
 Спіс першых лэдзі ЗША 
 Біяграфіі першых лэдзі ЗША 

Катэгорыя:Спісы жонак кіраўнікоў