Норберт Вінер

Норберт Вінер (; , Калумбія, штат Місуры, ЗША — , Стакгольм, Швецыя) — амерыканскі навуковец, выдатны матэматык і філосаф, заснавальнік кібернетыкі і тэорыі штучнага інтэлекту.

 Біяграфія 
Норберт Вінер нарадзіўся ў яўрэйскай сям'і. Яго бацька, Леа Вінер (1862—1939), нарадзіўся ў БеластокуВинер Н. Бывший вундеркинд (аўтабіяграфічная аповесць) колішняй Расійскай імперыі, вучыўся ў Мінскай, а пасля ў Варшаўскай гімназіі, паступіў у Берлінскі тэхналагічны інстытут, пасля заканчэння другога курса пераехаў у ЗША, дзе ў выніку стаў прафесарам на кафедры славянскіх моў і літаратуры ў Гарвардскім універсітэце. Бацькі маці, Берты Кан, былі выхадцамі з Германіі.

К 14 гадам Норберт Вінер вывучыў вышэйшую матэматыку, у 18 гадоў стаў доктарам філасофіі Гарвардскага ўніверсітэта. Ранняе развіццё Вінера адлюстравана ў яго кнізе «Я вундэркінд» (1953). З 1919 выкладчык, з 1932 прафесар Масачусецкага тэхналагічнага інстытута. Займаўся матэматычнай логікай і тэарэтычнай фізікай. Як матэматык стаў вядомы ў 20-30-я гг. XX ст. дзякуючы сваім працам па тэорыі патэнцыялу, гарманічных функцый, шэрагах і пераўтварэннях Фур'е, агульнаму гарманічнаму аналізу. Вялікае значэнне ў тэорыі выпадковых працэсаў атрымала ўведзеная Вінерам мера ў прасторы непарыўных функцый («вінераўская мера»).

 Літаратура 
 Винер Н. Бывший вундеркинд (аўтабіяграфічная аповесць, частка першая)
 Винер Н. Я — математик (аўтабіяграфічная аповесць, частка другая, выданне 2001 года)
 Винер Н. Я — математик (выданне 1967 года)
 I. E. Segal (1992) Norbert Wiener. 1894—1964. A Biographical Memoir . National Academy Press. Washington

Катэгорыя:Кібернетыкі ЗША
Катэгорыя:Вучоныя ЗША
Катэгорыя:Філосафы ЗША
Катэгорыя:Філосафы XX стагоддзя
Катэгорыя:Матэматыкі ЗША
Катэгорыя:Матэматыкі XX стагоддзя
Катэгорыя:Даследчыкі штучнага інтэлекту
Катэгорыя:Вучоныя ў галіне навукі аб сістэмах
Катэгорыя:Мемуарысты ЗША
Катэгорыя:Выпускнікі Гарварда
Катэгорыя:Выпускнікі Карнельскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Дактары філасофіі
Катэгорыя:Выкладчыкі Масачусецкага тэхналагічнага інстытута
Катэгорыя:Узнагароджаныя Нацыянальным медалём навукі ЗША
Катэгорыя:Ганаровыя дактары