Прэзідэнты Аргенціны

Прэзідэнт Аргенціны — вышэйшая палітычная пасада ў Аргенціне, тытул кіраўніка выканаўчай улады і кіраўніка дзяржавы. Таксама прэзідэнт з'яўляецца галоўнакамандуючым Узброеных сіл Аргенціныhttp://www.senado.gov.ar/web/interes/constitucion/ejecutivo.php.

Першым тытул Прэзідэнта Аб'яднаных правінцый Рыа-дэ-ла-Платы прыняў Бернардзіна Рывадавія. У часы кіравання Хуста Хасэ дэ Уркіса пасада атрымала назву Прэзідэнт Аргенцінскай канфедэрацыі згодна з канстытуцыяй 1853 года. Абраны пасля канстытуцыйнай рэформы 1860 года Сант’яга Дэркі ўжо быў названы Прэзідэнтам Аргенцінскай нацыі (). Гэтая назва пасады захавалася да сённяшняга дня.
міні|злева|200пкс|Каса-Расада

З 1994 года прэзідэнцкі тэрмін у Аргенціне доўжыцца 4 гады. Ён абіраецца ў пары з віцэ-прэзідэнтам, які павінен замяніць яго ў выпадку адстаўкі або смерці.

Рэзідэнцыя прэзідэнта знаходзіцца ў Буэнас-Айрэсе і называецца Каса-Расада ( — Ружовы Дом).

 Пасля незалежнасці 
Пасля атрымання незалежнасці ў 1816 годзе Аргенціна была федэрацыяй фактычна без цэнтральнага ўрада. Спачатку яна звалася Аб'яднаныя правінцыі Ла-Платы, затым Аб'яднаныя правінцыі Паўднёвай Амерыкі.

ПартрэтТэрмінКіраўнік дзяржавы<small>100px  31 студзеня 1814 — 9 студзеня 1815Гервасіа Антоніа да Пасадас, <small> Вярхоўны кіраўнік<small>100px  9 студзеня 1815 — 20 красавіка 1815Карлас Марыя дэ Альвеар, <small> Вярхоўны кіраўнік<small>100px  20 красавіка 1815 — 9 ліпеня 1816Хасэ Ігнасіа Альварэс Тамас, <small> Вярхоўны кіраўнік<small>100px  9 ліпеня 1816 — 9 чэрвеня 1819Хуан Марцін дэ Пуэйрэдон і О'Доган, <small> Вярхоўны кіраўнік<small>100px  9 чэрвеня 1819 — 11 лютага 1820Хасэ Казіміра Ронда Перэйра, <small> Вярхоўны кіраўнік<small>100px 11 лютага 1820 — 16 лютага 1820Хуан Педра Хуліян Агірэ і Лопес дэ Аная, <small>выканаўца абавязкаў Вярхоўнага кіраўніка

 Першае прэзідэнцкае кіраванне 
У 1819 годзе спроба прыняць канстытуцыю апынулася няўдалай, і канстытуцыя была прынята толькі ў 1826 годзе. З-за вайны з Бразіліяй яна апынулася нежыццяздольнай, першы прэзідэнт падаў у адстаўку неўзабаве пасля ўступлення на пасаду, а яго ўрад быў распушчаны.

ПартрэтТэрмінКіраўнік дзяржавыПартыяЗаўвагі<small>100px  8 лютага 1826 — 7 ліпеня 1827Бернардзіна дэ ла Трынідад Гансалес Рывадавія і Рывадавія, <small>Прэзідэнт<small>Uni<small>Сышоў у адстаўку<small>100px  7 ліпеня 1827 — 18 жніўня 1827Алехандра Вісентэ Лопес і Планес, <small>Часовы прэзідэнт<small>Con<small>Роспуск цэнтральнага ўрада

 Аргенцінская канфедэрацыя 
Пасля роспуску ўрада, Аргенціна заставалася без цэнтральнай улады 27 гадоў. У гэты перыяд краіна была вядомая пад назвай «Аргенцінская Канфедэрацыя» (). Пасадай, найбольш падобнай на прэзідэнцкую, была пасада губернатара правінцыі Буэнас-Айрэс, які, акрамя выканання функцый па кіраванні сваёй правінцыяй, таксама прадстаўляў краіну на міжнародным узроўні па дамоўленасці з іншымі правінцыямі. Апошні кіраўнік дзяржавы ў гэты перыяд, Хуан Мануэль дэ Росас, знаходзіўся ва ўладзе вельмі доўга і быў зрынуты сваім галоўнакамандуючым, Хуста Хасэ дэ Уркісай. Пасля гэтага пачаўся пераходны перыяд да новай формы кіравання.

ТэрмінКіраўнік дзяржавыПартыяЗаўвагі<small>1827 — снежань 1828Генерал Мануэль Дарэга<small>Fed<small>Губернатар правінцыі Буэнас-Айрэс<small>снежань 1829 — снежань 1832Генерал   Хуан Мануэль Хасэ Дамінга Арціс дэ Росас<small>Fed<small>Губернатар правінцыі Буэнас-Айрэс<small>снежань 1832—1833Хуан Рамон Гансалес дэ Балькарсэ <small>Губернатар правінцыі Буэнас-Айрэс<small>1833 — 1834Хуан Хасэ В'ямонтэ Гансалес <small>Губернатар правінцыі Буэнас-Айрэс<small>1834 — сакавік 1835Мануэль Вісентэ Маса <small>Губернатар правінцыі Буэнас-Айрэс<small>сакавік 1835 — 20 верасня 1851Генерал   Хуан Мануэль Хасэ Дамінга Арціс дэ Росас<small>Fed<small>Губернатар правінцыі Буэнас-Айрэс<small>20 верасня 1851 — 3 лютага 1852Генерал   Хуан Мануэль Хасэ Дамінга Арціс дэ Росас, <small> Вярхоўны кіраўнік Канфедэрацыі<small>Fed<small>Губернатар правінцыі Буэнас-Айрэс<small>3 лютага 1852 — 5 сакавіка 1854Генерал Хуста Хасэ дэ Уркіса, <small>часовы Кіраўнік<small>Fed 

 Аргенцінская рэспубліка 
Апошні Старшыня міжнародных адносін, генерал Хуста Хасэ дэ Уркіса, заснаваў канстытуцыйны сход, які склаў Канстытуцыю 1853 года. Па гэтай канстытуцыі, у Аргенціне з'явілася пасада прэзідэнта. Прэзідэнты, абраныя пазней, часта завуцца «канстытуцыйнымі прэзідэнтамі». Са зменамі, канстытуцыя дзейнічае ў Аргенціне дагэтуль.

ТэрмінКіраўнік дзяржавыПартыяЗаўвагі<small>5 сакавіка 1854 — 5 сакавіка 1860Генерал Хуста Хасэ дэ Уркіса, <small>Прэзідэнт<small>Fed <small>5 сакавіка 1860 — 5 лістапада 1861Сант'яга Рафаэль Луіс Мануэль Хасэ Марыя Дэркі Радрыгес, <small>Прэзідэнт<small>Fed<small>Сышоў у адстаўку<small>5 лістапада 1861 — 12 снежня 1861Хуан Эстэбан Педэрнера, <small> выканаўца абавязкаў прэзідэнта<small>Mil 

У бітве пры Павоне працяглае суперніцтва паміж Аргенцінскай рэспублікай і Правінцыяй Буэнас-Айрэс завяршылася на карысць апошняй. У выніку цэнтральная аргенцінская ўлада была распушчана. Губернатар Буэнас-Айрэса Барталамэ Мітрэ выконваў пасля гэтага абавязкі прэзідэнта, а пасля ў выніку выбараў стаў першым прэзідэнтам аб’яднанай Аргенціны. Краіна ўпершыню стала звацца Аргенцінская рэспубліка ().

ТэрмінКіраўнік дзяржавыПартыяЗаўвагі<small>12 красавіка 1862 — 12 кастрычніка 1868Барталамэ Мітрэ, <small>Губернатар правінцыі Буэнас-Айрэс і Прэзідэнт <small>Lib<small><small>12 кастрычніка 1868 — 12 кастрычніка 1874Дамінга Фаўсціна Сарм’ента, <small>Прэзідэнт<small>Lib <small>12 кастрычніка 1874 — 12 кастрычніка 1880Нікалас Рэміхіа Аўрэліа Авельянеда Сільва, <small>Прэзідэнт<small>UC <small>12 кастрычніка 1880 — 12 кастрычніка 1886Генерал Хуліа Архенціна Рока, <small>Прэзідэнт<small>PAN<small>Першы тэрмін<small>12 кастрычніка 1886 — 6 жніўня 1890Мігель Хуарэс Сельман, <small>Прэзідэнт<small>PAN<small>Сышоў у адстаўку<small>6 жніўня 1890 — 12 кастрычніка 1892Карлас Энрыке Хасэ Пелегрыні Беванс, <small>Прэзідэнт<small>PAN <small>12 кастрычніка 1892 — 23 студзеня 1895Луіс Саэнс Пенья Душыла, <small>Прэзідэнт<small>UC<small>Сышоў у адстаўку<small>23 студзеня 1895 — 12 кастрычніка 1898Доктар Хасэ Эварыста дэ Урыбуру і Альварэс дэ Арэналес, <small>Прэзідэнт<small>Aut <small>12 кастрычніка 1898 — 12 кастрычніка 1904Генерал Алеха Хуліа Архенціна Рока Пас, <small>Прэзідэнт<small>Aut<small><small>Другі тэрмін<small>12 кастрычніка 1904 — 12 сакавіка 1906Мануэль Кінтана і Саэнс дэ Гаона, <small>Прэзідэнт<small>PC<small>Памёр, знаходзячыся на пасадзе<small>12 сакавіка 1906 — 12 кастрычніка 1910Хасэ Фігероа Алькорта, <small>Прэзідэнт<small>PC <small>12 кастрычніка 1910 — 9 жніўня 1914Роке Саэнс Пенья Лаітэ , <small>Прэзідэнт<small>PC<small>Памёр, знаходзячыся на пасадзе<small>9 жніўня 1914 — 12 кастрычніка 1916Доктар Віктарына дэ ла Пласа, <small>Прэзідэнт<small>PC 

Большасць гісторыкаў лічыць наступных прэзідэнтаў абранымі свабодным і ўсеагульным галасаваннем, за выключэннем тых, што прыйлі да ўлады ў выніку дзяржаўнага перавароту.

ТэрмінКіраўнік дзяржавыПартыяЗаўвагі<small>12 кастрычніка 1916 — 12 кастрычніка 1922Доктар Хуан Іполіта Ірыгоен, <small>Прэзідэнт<small>UCRПершы тэрмін<small>12 кастрычніка 1922 — 12 кастрычніка 1928Доктар Максіма Марсела Тарквата дэ Альвеар Пачэка, <small>Прэзідэнт<small>UCR <small>12 кастрычніка 1928 — 6 верасня 1930Доктар Хуан Іполіта Ірыгоен, <small>Прэзідэнт<small>UCRДругі тэрмін, адхілены ад улады

У 1930 годзе адбыўся першы ваенны пераварот у гісторыі Аргенціны. Лідар перавароту прызначыў сябе прэзідэнтам; наступныя прэзідэнты, хоць і былі абраны, не разглядаюцца большасцю гісторыкаў як абраныя дэмакратычна.

ТэрмінКіраўнік дзяржавыПартыяЗаўвагі<small>6 верасня 1930 — 20 лютага 1932Генерал Хасэ Фелікс Беніта Урыбуру і Урыбуру, <small>Прэзідэнт<small>MilДэ факта; памёр, знаходзячыся на пасадзе<small>20 лютага 1932 — 20 лютага 1938Генерал Агусцін Педра Хуста Ралон, <small> Прэзідэнт<small>CC <small>20 лютага 1938 — 27 чэрвеня 1942Доктар Хаймэ Херарда Раберта Марселіна Марыя Арціс Лісардзі, <small>Прэзідэнт<small>PDN<small>Памёр, знаходзячыся на пасадзе<small>27 чэрвеня 1942 — 4 чэрвеня 1943Доктар Рамон С. Кастылья Барыянуэва, <small>Прэзідэнт<small>UCR<small>Зрушаны ў выніку перавароту

У 1943 годзе адбыўся яшчэ адзін дзяржаўны пераварот, які прывёў да ўлады ваенных:

ТэрмінКіраўнік дзяржавыПартыяЗаўвагі<small>4 чэрвеня 1943 — 7 чэрвеня 1943Генерал Артура Роўсан Карвалан, <small>Прэзідэнт Часовага ўрада<small>Mil<small><small>Дэ факта, зрушаны са сваёй пасады<small>7 чэрвеня 1943 — 24 лютага 1944Педра Пабла Рамірэс Мачука, <small>Прэзідэнт Часовага ўрада<small>Mil <small>Дэ факта, сышоў у адстаўку<small>24 лютага 1944 — 4 чэрвеня 1946Эдэльміра Хуліян Фарэль, <small>Прэзідэнт<small>Mil <small>Дэ факта

Затым новы прэзідэнт быў абраны ўсенародным галасаваннем. Ён змяніў канстытуцыю так, што яна дазваляла яму пераабірацца, і знаходзіўся ва ўладзе дзевяць гадоў, пакуль не быў зрушаны:

ТэрмінКіраўнік дзяржавыПартыяЗаўвагі<small>4 чэрвеня 1946 — 4 чэрвеня 1952Палкоўнік Хуан Дамінга Перон, <small>Прэзідэнт<small>Mil/PL/PP/PJ<small>Першы тэрмін<small>4 чэрвеня 1952 — 21 верасня 1955Палкоўнік Хуан Дамінга Перон, <small>Прэзідэнт<small>Mil/PL/PP/PJ<small>Другі тэрмін, зрушаны са сваёй пасады

У 1955 годзе адбыўся яшчэ адзін ваенны пераварот, які атрымаў назву Вызваленчая рэвалюцыя ():
ТэрмінКіраўнік дзяржавыПартыяЗаўвагі<small>21 верасня 1955 — 23 верасня 1955Ваенная хунтаХасэ Дамінга Маліна Гомес, <small>Старшыня ваеннай хунты<small>Mil<small>Дэ факта, часова выконваючы абавязкі<small>23 верасня 1955 — 13 лістапада 1955Генерал Эдуарда А. Ланардзі Дусет, <small>de facto Прэзідэнт<small>Mil<small>Дэ факта, сышоў у адстаўку<small>13 лістапада 1955 — 1 мая 1958Генерал Педра Эўхеніа Арамбуру Сільвеці, <small>de facto Прэзідэнт<small>Mil <small>Дэ факта

Далей прэзідэнты зноў былі дэмакратычна абраны:
ТэрмінКіраўнік дзяржавыПартыяЗаўвагі<small>1 мая 1958 — 29 сакавіка 1962Доктар Артура Франдзісі, <small>Прэзідэнт<small>UCRI<small>Зрушаны са сваёй пасады<small>29 сакавіка 1962 — 12 кастрычніка 1963Доктар Хасэ Марыя Гуіда, <small>выконваючы абавязкі прэзідэнта<small>UCRI<small>Прэзідэнт Сената<small>12 кастрычніка 1963 — 28 чэрвеня 1966Доктар Артура Умберта Льіа, <small>Прэзідэнт<small>UCRP<small>Зрушаны са сваёй пасады

Ваенны пераварот 1966 года, вядомы як «Аргенцінская рэвалюцыя» ():

ПартрэтТэрмінКіраўнік дзяржавыПартыяЗаўвагі<small>  28 чэрвеня 1966 — 29 чэрвеня 1966''Рэвалюцыйная хунта
Паскуаль Анхель Пістарыні, Бенінья Ігнасіа Марселіна Варэла Барнаду і Адольфа Тэадора Альварэс Мелендзі<small>Mil <small>  29 чэрвеня 1966 — 8 чэрвеня 1970Генерал Хуан Карлас Анганіа Карбалья, <small>дэ факта Прэзідэнт<small>Mil<small>Выконваючы абавязкі, зрушаны з пасады<small>  8 чэрвеня 1970 — 18 чэрвеня 1970Ваенная хунта
Педра Альберта Хасэ Гнаві, <small>Старшыня хунты камандуючых<small>Mil <small>  18 чэрвеня 1970 — 22 сакавіка 1971Брыгадны генерал Раберта Марсела Левінгстан Лаборда, <small>дэ факта Прэзідэнт<small>Mil<small>Дэ факта, зрушаны з пасады прэзідэнта<small>100px  22 марта 1971 — 25 мая 1973 Генерал Алехандра Агусцін Ланусэ Хелі, <small>дэ факта Прэзідэнт<small>Mil 

Затым рушыў услед кароткі перыяд дэмакратычнага кіравання:
ТэрмінКіраўнік дзяржавыПартыяЗаўвагі<small>25 мая 1973 — 13 ліпеня 1973Доктар Эктар Хасэ Кампара Дэмаэстрэ, <small>Прэзідэнт<small>FJL<small>Сышоў у адстаўку<small>14 ліпеня 1973 — 21 кастрычніка 1973Доктар Рауль Альберта Ласціры, <small> Выконваючы абавязкі прэзідэнта<small>FJL<small><small>21 кастрычніка 1973 — 1 ліпеня 1974Генерал Хуан Дамінга Перон дэ ла Соса, <small>Прэзідэнт<small>PJ<small>Трэці тэрмін, памёр, знаходзячыся на пасадзе<small>1 ліпеня 1974 — 24 сакавіка 1976Ісабель Марцінес дэ Перон, <small>Прэзідэнт<small>PJ<small>Зрушана з пасады ў выніку ваеннага перавароту

Ваенны пераварот 1976 года, вядомы пад назвай «Працэс нацыянальнай рэарганізацыі» (), пакуль з'яўляецца апошнім у гісторыі Аргенціны:
ТэрмінКіраўнік дзяржавыПартыяЗаўвагі<small>24 сакавіка 1976 — 29 сакавіка 1976Ваенная хунта
Генерал Хорхэ Відэла, Эміліа Эдуарда Масера і
Арланда Рамон Агосці Эчэніке<small>Mil <small>29 сакавіка 1976 — 29 сакавіка 1980Генерал 'Хорхэ Відэла]], <small>дэ факта Прэзідэнт<small>Mil <small>Дэ факта<small>29 сакавіка 1980 — 11 снежня 1981Раберта Эдуарда Віёла Прэведзіні, <small>дэ факта Прэзідэнт<small>Mil <small>Дэ факта, сышоў у адстаўку<small>11 снежня 1980 — 22 снежня 1981Карлас Альберта Лакостэ, <small>дэ факта Прэзідэнт<small>Mil <small>Дэ факта, выканаўца абавязкаў<small>22 снежня 1981 — 18 чэрвеня 1982Леапольда Фартуната Галцьеры Кастэлі, <small>дэ факта Прэзідэнт<small>Mil<small>Дэ факта, выканаўца абавязкаў<small>18 чэрвеня 1982 — 1 ліпеня 1982Альфрэда Оскар Сен-Жан, <small>дэ факта Прэзідэнт<small>Mil<small>Дэ факта, выканаўца абавязкаў<small>1 ліпеня 1982 — 10 снежня 1983Рэйнальда Беніта Антоніа Біньёнэ Рамаён, <small>дэ факта Прэзідэнт<small>Mil<small>Дэ факта

У 1983 годзе адбыўся апошні пераход улады ад ваеннага ўрада да грамадзянскага:

ТэрмінКіраўнік дзяржавыПартыяЗаўвагі<small>10 снежня 1983 — 8 ліпеня 1989Рауль Рыкарда Альфансін Фулькес, <small>Прэзідэнт<small>UCR<small>Сышоў у адстаўку<small>8 ліпеня 1989 — 8 ліпеня 1995Карлас Сауль Менем Акіль, <small>Прэзідэнт<small>PJ<small>Першы тэрмін

Папраўка 1994 года да канстытуцыі дазволіла вылучэнне прэзідэнта на другі тэрмін (гэта магчымасць была адменена ў 1957 годзе).

ПартрэтТэрмінКіраўнік дзяржавыПартыяЗаўвагі<small>100px  8 ліпеня 1995 — 10 снежня 1999Карлас Сауль Менем Акіль, <small>Прэзідэнт<small>PJ<small>Другі тэрмін<small>100px  10 снежня 1999 — 21 снежня 2001Фернанда дэ ла Руа Бруна, <small>Прэзідэнт<small>UCR/AL<small>Сышоў у адстаўку<small>100px  21 снежня 2001 — 23 снежня 2001Федэрыка Рамон Пуэрта, <small>Дзеючы кіраўнік выканаўчай улады<small>PJ<small>Часова выканаўца абавязкаў<small>100px  23 снежня 2001 — 31 снежня 2001Адольфа Радрыгес Саа Паэс Манцёра, <small>Прэзідэнт<small>PJ <small>Абраны Кангрэсам, сышоў у адстаўку<small>100px  31 снежня 2001 — 2 студзеня 2002Эдуарда Оскар Каманья, <small>Дзеючы кіраўнік выканаўчай улады<small>PJ<small>Часова выканаўца абавязкаў<small>100px  2 студзеня 2002 — 25 мая 2003Эдуарда Альберта Дуальдэ Мальданада, <small>Прэзідэнт<small>PJ<small>Абраны Кангрэсам, сышоў у адстаўку<small>100px  25 мая 2003 — 10 снежня 2007Нестар Карлас Кіршнер Астоіч, <small>Прэзідэнт<small>PJ <small>100px  10 снежня 2007 — 10 снежня 2015Крысціна Элізабет Фернандэс дэ Кіршнер, <small>Прэзідэнт<small>PJ<small>100px  10 снежня 2015 — 10 снежня 2023Маўрысіа Макры, <small>Прэзідэнт<small>PJ <small>100px  10 снежня 2023 — па цяперашні часХаўер Мілей, <small>Прэзідэнт<small> 

 Партыі 

<small>AL<small>Alianza<small> Саюз за працу, правасуддзе і адукацыю (левацэнтрысцкая кааліцыя)<small>Aut<small>Autonomista<small>Аўтанамісцкая партыя<small>CC<small>Concordancista<small>Канкардансісцкая партыя<small>Fed<small>Federal<small>Федэралісцкая партыя<small>Con<small>Conciliador<small>Партыя аб'яднання<small>Lib<small>Liberal<small>Ліберальная партыя<small>Mil <small>Ваенныя<small>MPF<small>Movimiento Popular Fueguino<small>Народны рух Вогненнай Зямлі<small>PAN<small>Partido Autonomista Nacional<small>Нацыянальная аўтанамісцкая партыя<small>PC<small>Partido Conservador<small>Кансерватыўная партыя<small>PL<small>Partido Laborista<small> Партыя труда (пасля 1947 года Перанісцкая)<small>PJ<small>Partido Justicialista<small> Хустысіялісцкая партыя цэнтрысцкая, былая Перанісцкая<small>PP<small>Partido Peronista<small> Перанісцкая партыя (кансерватыўная)<small>UC<small>Unión Cívica<small> Грамадзянскі саюз<small>UCR<small>Unión Cívica Radical<small> Грамадзянскі радыкальны саюз<small>UCRI<small>Unión Cívica Radical Intransigente<small> Грамадзянскі радыкальны саюз непрымірымых<small>UCRP<small>Unión Cívica Radical del Pueblo<small>Грамадзянскі радыкальны саюз народа<small>Uni<small>Unitario <small> Унітарыянская партыя

 Крыніцы 


Аргенціна
Катэгорыя:Спісы:Аргенціна