Планкаўскія адзінкі

Планкаўскія адзінкі — сістэма «натуральных адзінак вымярэння», упершыню прапанаваная ў 1899 Максам Планкам на аснове скорасці святла  гравітацыйнай пастаяннай  і двух уведзеных ім новых пастаянных тэорыі цеплавога выпраменьвання  і  (яны адрозніваюцца ад сучасных пастаянных  і  на безразмерныя множнікі). Першапачаткова планкаўскія адзінкі былі ўведзены ў дакладзе, зробленым 18 мая 1899 года на пасяджэнні Акадэміі навук у Берліне і прысвечаным агляду тэорыі з’яў цеплавога выпраменьвання, якія разглядаюцца з пункту гледжання электрамагнітнай тэорыі святла, і значэнню другога пачатку тэрмадынамікі ў ёй.

"Усе сістэмы адзінак, якія да гэтага часу выкарыстоўваюцца, у тым ліку так званая абсалютная СГС-сістэма, абавязаны сваім паходжаннем пакуль што выпадковаму збегу абставін, паколькі выбар адзінак, якія ляжаць у аснове кожнай сістэмы, зроблены не зыходзячы з агульнага пункту гледжання, абавязкова прымальнага для ўсіх месцаў і часоў, але выключна зыходзячы з патрэб нашай зямной культуры … У сувязі з гэтым уяўляла б цікавасць заўважыць, што, выкарыстоўваючы абедзве пастаянныя а і b …, мы атрымліваем магчымасць усталяваць адзінкі даўжыні, масы, часу і тэмпературы, якія не залежалі б ад выбару якіх-небудзь цел або рэчываў і абавязкова захоўвалі б сваё значэнне для ўсіх часоў і для ўсіх культур, у тым ліку і пазаземных і нечалавечых, і якія таму можна было б увесці ў якасці «натуральных адзінак вымярэнняў».

У 1900 годзе Макс Планк прапанаваў новы закон выпраменьвання (закон Планка), у якім фігуравалі дзве новыя пастаянныя  і  У 1906 годзе Планкам была прапанаваная сістэма на аснове пастаянных    і  Цяпер пад планкаўскай сістэмай разумеецца сістэма адзінак, у якой у якасці адзінак абраныя наступныя канстанты:

  — пастаянная Дзірака (пастаянная Планка, дзеленая на 2)
  — скорасць святла (электрадынамічная пастаянная)
  — гравітацыйная пастаянная
  — пастаянная Больцмана
  — каэфіцыент прапарцыянальнасці ў законе Кулона, дзе  — электрычная пастаянная.

З іх выводзяцца ўсе астатнія планкаўскія адзінкі, напрыклад:

 Планкаўская маса  кілаграм
 Планкаўская даўжыня  метраў
 Планкаўскі час  секунд
 Планкаўская тэмпература  Кельвін
Значэнні для чатырох канстант, прыведзеных вышэй, рэкамендаваныя CODATAhttp://physics.nist.gov/cuu/Constants/Table/allascii.txt Fundamental Physical Constants — Complete Listing.
 Планкаўскі зарад  Кулон

Адпаведна, пастаянная тонкай структуры — гэта квадрат зарада электрона, выражанага ў планкаўскіх зарадах.

 Планкаўская вуглавая частата  1,85487 c−1,
дзе:
 — элементарны электрычны зарад,
 — пастаянная тонкай структуры,
 — пастаянная Планка

 Гл. таксама 
 Планкаўская эпоха
 СІ
 СГС

Катэгорыя:Фізічныя канстанты
Катэгорыя:Сістэмы мер