Гале (Саксонія-Ангальт)

Га́ле, часам Ха́ле () — горад у Германіі, які стаіць на рацэ Зале. Самы населены горад зямлі Саксонія-Ангальт: па стане на 2005 год у ім пражывала каля 240 тысяч чалавек (з іх больш за 18 тысяч студэнтаў).

Горад вядомы сваім універсітэтам, які быў заснаваны ў 1694 годзе; у 1817 годзе Універсітэт Гале быў аб’яднаны з Універсітэтам горада Вітэнберг; з 1933 года аб’яднаны ўніверсітэт завецца Універсітэт імя Марціна Лютэра Гале-Вітэнберг ().

 Гісторыя 
Гале ўпершыню згадваецца ў 806 годзе.

Першыя паселішчы ўзніклі тут дзякуючы ўдаламу размяшчэнню і солевым радовішчам. Само слова «гале», як прынята лічыць, кельцкага паходжання, і азначае «месцы, багатыя соллю». Соль вызначыла лёс горада: з аднаго боку, яму заўсёды атрымоўвалася заставацца паспяховым і багатым дзякуючы гэтай жыццёва неабходнай спецыі; з іншай, развіццё саляварнай прамысловасці з часам атрымала лагічны працяг — тут у гады ГДР былі засяроджаны хімічныя заводы, і гэта вельмі згубна адбілася на экалогіі ўсяго рэгіёна.

Горад вядзе сваю гісторыю з IX стагоддзя, калі Карл Вялікі заснаваў тут крэпасць — адну з шэрага ахоўных збудаванняў на ўсходніх межах Імперыі франкаў. Гарадскі статус быў падараваны новаму паселішчу ў 981 годзе імператарам Атонам II. З сярэдзіны X стагоддзя Гале на працягу амаль сямі стагоддзяў уваходзіў у склад архібіскупства Магдэбург.

У 1648 годзе горад быў уключаны ў склад курфюрства Брандэнбург, а з пераўтварэннем апошняга ў Прускае каралеўства стаў прускім горадам.

Гале цалкам захаваў свой гістарычны цэнтр, у той час як у Лейпцыгу, усяго ў 40 кіламетрах ад Гале, ацалела толькі некалькі будынкаў.

 Насельніцтва 

 Год Насельніцтва 1300  4000 1500  7000 1600  10 000 1682  4000 1751  13 460 1800  15 159 1820  23 408 3 снежня 1852 ¹  35 076 3 снежня 1855 ¹  35 500 3 снежня 1861 ¹  41 500 3 снежня 1864 ¹  45 800 3 снежня 1867 ¹  48 900 1 снежня 1871 ¹  52 600 1 снежня 1875 ¹  60 503

 Год Насельніцтва 1 снежня 1880 ¹  71 484 1 снежня 1885 ¹  81 982 1 снежня 1890 ¹  101 401 2 снежня 1895 ¹  116 304 1 снежня 1900 ¹  156 609 1 снежня 1905 ¹  169 899 1 снежня 1910 ¹  180 843 1 снежня 1916 ¹  157 913 5 снежня 1917 ¹  155 059 8 кастрычніка 1919 ¹  182 326 16 чэрвеня 1925 ¹  194 575 16 чэрвеня 1933 ¹  209 169 17 мая 1939 ¹  220 092 1 снежня 1945 ¹  212 382

 Год Насельніцтва 29 кастрычніка 1946 ? 222 505 31 жніўня 1950 ¹  289 119 31 снежня 1955  289 680 31 снежня 1960  277 855 31 снежня 1964 ¹  273 987 1 студзеня 1971 ¹  257 261 31 снежня 1975  237 349 31 снежня 1981 ¹  232 622 31 снежня 1985  235 169 31 снежня 1988  236 044 31 снежня 1990 ²  310 234 31 снежня 1995  282 784 31 снежня 2000  247 736 30 верасня 2005  237 513

¹ Вынікі перапісу насельніцтва
² 6 мая 1990: аб’яднанне Гале і Гале-Нойштат

 Гарады-пабрацімы 
  Оўлу, Фінляндыя (1968)
  Каімбра, Партугалія (1974)
  Лінц, Аўстрыя (1975)
  Грэнобль, Францыя (1976)
  Карлсруэ, Германія (1987)
  Гільдэсгайм, Германія (1992)
  Уфа, Расія (1997)

 Спасылкі 

Катэгорыя:Гарады Саксоніі-Ангальт