Каэфіцыент цеплавога расшырэння

Каэфіцыент цеплавога расшырэння - фізічная велічыня, якая характарызуе адноснае змяненне аб'ёму або лінейных памераў цела з павелічэннем тэмпературы на 1 К пры пастаянным ціску. Мае размернасць, зваротную тэмпературы. Адрозніваюць каэфіцыенты аб'ёмнага і лінейнага пашырэння.

 Каэфіцыент аб'ёмнага цеплавога расшырэння 

 , К −1 (°C−1) — адносная змена аб'ёму цела пры награванні яго на  градусаў пры пастаянным ціску.

 Каэфіцыент лінейнага цеплавога расшырэння 

Каэфіцыент лінейнага цеплавога расшырэння паказвае адноснае змяненне даўжыні цела пры награванні на тэмпературу ΔT:


  — адноснае змяненне лінейнага памеру цела пры награванні яго на dT градусаў пры пастаянным ціску.

У агульным выпадку, каэфіцыент лінейнага цеплавога пашырэння можа быць розны пры вымярэнні ўздоўж розных напрамкаў: αx, αy, αz. Для ізатропных цел  и αV = 3αL;.

Напрыклад, вада, у залежнасці ад тэмпературы, мае каэфіцыент аб'ёмнага расшырэння
 0,53 К-1 (пры тэмпературы  5-10 °C);
 1,50 К-1 (пры тэмпературы 10-20 °C);
 3,02 К-1 (пры тэмпературы 20-40 °C);
 4,58 К-1 (пры тэмпературы 40-60 °C);
 5,87 К-1 (пры тэмпературы 60-80 °C).

Для жалеза каэфіцыент лінейнага расшырэння роўны 11,3×10−6 K−1Температурный коэффициент линейного расширения на портале Ti-temperatures.ru.

 Для сталі 

Табліца каэфіцыента лінейнага пашырэння α,10−6/°C

 Марка сталі  20—100 °C  20—200 °C  20—300 °C  20—400 °C 20—500 °C  20—600 °C  20—700 °C 20—800 °C  20—900 °C  20—1000 °C 08кп  12,5  13,4  14,0  14,5  14,9  15,1  15,3  14,7  12,7  13,8 08  12,5  13,4  14,0  14,5  14,9  15,1  15,3  14,7  12,7  13,8 10кп  12,4  13,2  13,9  14,5  14,9  15,1  15,3  14,7  14,8  12,6 10  11,6  12,6  -  13,0  -  14,6  -  -  -  - 15кп  12,4  13,2  13,9  14,5  14,8  15,1  15,3  14,1  13,2  13,3 15  12,4  13,2  13,9  14,4  14,8  15,1  15,3  14,1  13,2  13,3 20кп  12,3  13,1  13,8  14,3  14,8  15,1  15,2  -  -  - 20  11,1  12,1  12,7  13,4  13,9  14,5  14,8  -  -  - 25  12,2  13,0  13,7  14,4  14,7  15,0  15,2  12,7  12,4  13,4 30  12,1  12,9  13,6  14,2  14,7  15,0  15,2  -  -  - 35  11,1  11,9  13,0  13,4  14,0  14,4  15,0  -  -  - 40  12,4  12,6  14,5  13,3  13,9  14,6  15,3  -  -  - 45  11,9  12,7  13,4  13,7  14,3  14,9  15,2  -  -  - 50  11,2  12,0  12,9  13,3  13,7  13,9  14,5  13,4  -  - 55  11,0  11,8  12,6  13,4  14,0  14,5  14,8  12,5  13,5  14,4 60  11,1  11,9  -  13,5  14,6  -  -  -  -  - 15К  -  12,0  12,8  13,6  13,8  14,0  -  -  -  - 20К  -  12,0  12,8  13,6  13,8  14,2  -  -  -  - 22  12,6  12,9  13,3  13,9  -  -  -  -  -  - А12  11,9  12,5  -  13,6  14,2  -  -  -  -  - 16ГС  11,1  12,1  12,9  13,5  13,9  14,1  -  -  -  - 20Х  11,3  11,6  12,5  13,2  13,7  -  -  -  -  - 30Х  12,4  13,0  13,4  13,8  14,2  14,6  14,8  12,0  12,8  13,8 35Х  11,3  12,0  12,9  13,7  14,2  14,6  -  -  -  - 38ХА  11,0  12,0  12,2  12,9  13,5  -  -  -  -  - 40Х  11,8  12,2  13,2  13,7  14,1  14,6  14,8  12,0  -  - 45Х  12,8  13,0  13,7  -  -  -  -  -  -  - 50Х  12,8  13,0  13,7  -  -  -  -  -  -  -

 Вымярэння каэфіцыента цеплавога расшырэння 

Прыборы для вымярэння каэфіцыента цеплавога расшырэння вадкасцяў, газаў і цвёрдых цел называюць ділатометрамі.

 Гл. таксама 

 Аб'ёмны каэфіцыент нафты

 Спасылкі 
 Таблица-справочник для некоторых металлов (PDF)
 Коэффициент линейного расширения сталей по ПНАЭ Г-7-002-86

Катэгорыя:Фізічныя велічыні
Катэгорыя:Тэрмадынаміка