Дан Андэрсан

Даніэль «Дан» Андэрсан (, , , Швецыя — , , Швецыя) — шведскі пісьменнік, паэт і кампазітар.

 Біяграфія 
Дан Андэрсан нарадзіўся 6 красавіка 1888 года ў Скатлёсбергу (зараз камуна Людвіка ў правінцыі Даларна) у сям'і сельскіх настаўнікаў. Продкі бацькі былі фінскімі перасяленцамі. Ва ўзросце пяці гадоў навучыўся чытаць, а ў восем, маючы скрыпку, - самастойна навучыўся граць на ёй, вывучаў англійскую мову. У 1902 годзе пабываў у Злучаных Штатах, куды сям'я хацела эміграваць у пошуках працы і сродкаў існавання. Умовы для сям'і ў ЗША апынуліся ненашмат лепш, чым на радзіме, пасля чаго ён вярнуўся ў Швецыю. У гэты перыяд ён напісаў шэраг апавяданняў і вершаў.

У 1905 годзе сям'я пераязджае, але ў 1911–1915 гадах зноў жыве ў Скатлёсбергу. Дан піша шмат апавяданняў і вершаў у гэты час. У 1914–1915 гадах Дан вучыцца ў Брунсвікскай народнай школе. З гэтага часу піша прозу, вершы і песні, якія карыстаюцца папулярнасцю ў шведаў і спяваюцца амаль стагоддзе праз. Самыя вядомыя яго песні – «Маёй сястры» і «Юнга Янсан».

Дан загінуў у пакоі №11 у стакгольмскай гасцініцы Хэльман 16 верасня 1920 года, дзе ён спрабаваў уладкавацца на працу ў выданні «Сацыял-дэмакрат». Супрацоўнікі гасцініцы труцілі вошаў у пакоі і не праветрылі памяшканне. У выніку атручвання Андэрсан памёр.

Пахаваны ў горадзе Людвіка.

 Творчасць 
Паэт і празаік, некаторыя свае вершы сам паклаў на музыку. Карыстаўся псеўданімам Чорны Джым (Black Jim). Уважаўся за пралетарскага паэта, хоць гэтай тэматыкай яго творы не абмяжоўваліся.

У 1917—1918 гадах супрацоўнічаў з сацыял-дэмакратычнай газетай «Ny Tid» у Гётэбаргу, займаўся перакладамі твораў Р. Кіплінга і Шарля Бадлера на шведскую мову. Нягледзячы на прастату выхавання, Андэрсан быў вельмі адукаваным і музычным чалавекам, іграў на скрыпцы і акардэоне.

 Некаторыя творы 
 Kolarhistorier (1914)
 Kolvaktarens visor (1915)
 Det kallas vidskepelse (1916)
 Svarta ballader (1917)
 De tre hemlösa (1918)
 David Ramms arv (1919)
 Chi-mo-ka-ma. Berättelser från norra Amerika (1920)
 Efterlämnade dikter (1922)

 Памяць 
mini|right|250px|thumb|Помнік Дану Андэрсану ў Гётэбаргу
 У 1988 годзе Пошта Швецыі выпусціла дзве паштовыя маркі ў гонар стагадовага юбілею са дня нараджэння Дана Андэрсана.
 У Гётэбаргу ўсталяваны помнік Андэрсана.
 У родным горадзе Людвіка адкрыты мемарыяльны музей паэта і пісьменніка Дана Андэрсана, там з'яўляецца яго помнік.

 Крыніцы 

 Спасылкі 
 Dan Andersson
 Сайт пра Д. Андэрсана  
 Песня Дана Андэрсана «Broder Joachim» у выкананни Sofia Karlsson (Audio only, Tønderfestivalen, 2006)
 Песня Дана Андэрсана «The Brookland Road» у выкананни Olivia Chaney
 Твор Д. Андэрсана «Калядная песня з Фінскага краю» у перакладзе на беларускую мову 
 Шведскі мадэрнізм ад Алесі Башарымавай

Катэгорыя:Пісьменнікі Швецыі
Катэгорыя:Паэты Швецыі
Катэгорыя:Кампазітары Швецыі
Катэгорыя:Перакладчыкі Швецыі
Катэгорыя:Памерлі ад атручвання