Матфій (апостал)

Матфій (, ; памёр каля 80) — адзін з паслядоўнікаў Ісуса Хрыста, паводле кнігі Дзеянняў Апосталаў, быў абраны ў лік дванаццаці апосталаў замест Іуды Іскарыёта пасля здрады і самагубства апошняга. Матфій, як апостал, адметны тым, што яго прызначэнне не было зроблена асабіста Ісусам, Які ўжо ўзнёсся на нябёсы, а было зроблена астатнімі апосталамі на першай пасля ўзнясення Хрыста сустрэчы.

 Біяграфія 
Няма згадкі пра Матфія ў спісах вучняў ці паслядоўнікаў Ісуса ў трох сінаптычных Евангеллях. Паводле Дз. 1, у першыя дні пасля ўзнясення Ісуса сабраліся каля ста дваццаці яго вучняў і паміж сабою выбралі двух, каб замяніць Іуду: Іосіфа, якога звалі Варсавам (таксама вядомы як Юстус) і Матфія. Затым паслядоўнікі Ісуса маліліся: «Ты, Госпадзе, Сэрцаведзе ўсіх, пакажы з гэтых двух аднаго, якога Ты выбраў, прыняць пакліканне гэтага служэння і апостальства, ад якога адпаў Юда, каб ісці ў сваё месца». Затым яны кінулі жэрабя, і яно выпала на Матфія, таму ён быў далучаны да адзінаццаці апосталаў (Дзеі 1:23-26).

Ніякай дадатковай інфармацыі пра Матфія ў кананічным Новым Запавеце няма. У тэкстах хрысціянскай традыцыі яго імя падаецца па-рознаму: у сірыйскай версіі Еўсевія ён называецца «Талмаем», яго не трэба блытаць з Варфаламеем (што азначае сын Талмая), які першапачаткова быў адным з дванаццаці апосталаў. Клімент Александрыйскі кажа, што некаторыя лічылі яго Закхеем; у рукапісах Clementine Recognitions атаясняюць яго з Варнавай, таксама ёсць меркаванні, што Матфій і Нафанаіл у Евангеллі паводле Яна — адна і тая ж асоба.

Па словах Нікіфара (Historia Eccl., 2, 40), Матфій упершыню прапаведаваў Евангелле ў Іўдзеі, а ў вобласці Эфіопія (Калхіда), у цяперашні час Грузія, ён быў насмерць забіты камянямі. Знак, змешчаны на руінах рымскай крэпасці ў Гонія (Апсарос) у сучасным грузінскім рэгіёне Аджарыя, сцвярджае, што Матфій пахаваны ў гэтым месцы, што пацвярджаецца рукапісам Synopsis of Dorotheus:

У захаваных копцкіх рукапісах Дзеяў Андрэя і Матфія таксама пазначана дзейнасць Матфія ў тым жа «горадзе людаедаў» у Эфіопіі.

Паводле іншай традыцыі, Матфій быў пабіты камянямі яўрэямі ў Іерусаліме, а затым абезгалоўлены.

Па словах Іпаліта Рымскага, Матфій памёр ад старасці ў Іерусаліме.
Захавалася цытата Клімента Александрыйскага наконт Матфія (Stromateis VI.13):

 Творы 
Захаваліся фрагменты Евангелля паводле Матфія, аўтарства якога некаторыя даследчыкі адносяць да Матфея, але раннія айцы царквы адносілі да ерэтычных твораў II стагоддзя.

 Шанаванне 
Свята святога Матфія было ўключана ў Рымскі каляндар у XI стагоддзі і звычайна адзначаецца на шосты дзень календ сакавіка (24 лютага, а ў высакосныя гады 25 лютага). У сувязі з рэформай календара Рымска-каталіцкіх святых у 1969 годзе яго свята было перанесена на 14 мая, каб не адзначаць яго ў Вялікі пост.

Усходняя Праваслаўная Царква адзначае свята 9 жніўня.

У Царкве Англіі свята Св. Матфія адзначаецца 24 лютага, а таксама 14 мая. У Епіскапальнай царкве, а таксама ў некаторых лютэранскіх цэрквах яго свята прыпадае таксама на 24 лютага ці на 14 мая.

Сцвярджаецца, што рэшткі святога апостала Матфія пахаваны ў абацтве святога Матфія ў Трыры (Германія), куды яны былі прынесены імператрыцай Аленай Канстанцінопальскай, маці імператара Канстанціна Вялікага. Паводле грэчаскіх крыніц, рэшткі апостала пахаваныя ў замку Гонія-Апсарос (Грузія).

Катэгорыя:12 апосталаў
Катэгорыя:Апосталы