Джордж Смут

Джордж Фіцджэральд Смут трэці (; ) — амерыканскі астрафізік і касмолаг, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (2006) (сумесна з Джонам Мазерам) «за адкрыццё анізатрапіі і чарнацельнай структуры энергетычнага спектру касмічнага фонавага выпраменьвання».

З’яўляўся прафесарам фізікі ў Каліфарнійскім універсітэце ў Берклі. Яго працы па рэліктавым выпраменьванні пацвердзілі тэорыю вялікага выбуху.

 Біяграфія 
Нарадзіўся  20 лютага 1945 года ў Юконе (штат Фларыда, ЗША).

Да прыходу ў МТІ вывучаў матэматыку, але затым у 1966 годзе атрымаў двайную ступень бакалаўра па фізіцы і матэматыцы. У 1970 годзе стаў доктарам у галіне фізікі элементарных часціц. Затым ён пераключыўся на касмалогію і перайшоў у нацыянальную лабараторыю Лоўрэнса ў Берклі, дзе супрацоўнічаў з Луісам Альварэсам у эксперыменце HAPPE, у якім пры дапамозе стратасфернага паветранага шара прадпрымалася спроба выяўлення антыматэрыі ў верхніх пластах атмасферы Зямлі, наяўнасць якой прадказвала цяпер Адрынуты стацыянарная мадэль Сусвету.

Затым Смут заняўся вывучэннем рэліктавага выпраменьвання, адкрытага Арно Пензіясам і Робертам Вільсанам. У той час пытанне аб структуры сусвету заставалася нявырашаным. Некаторыя мадэлі прадказвалі, што сусвет павінны круціцца, што павінна было б вызначацца ў залежнасці тэмпературы рэліктавага выпраменьвання ад кірунку назірання. З дапамогай Альварэса і Рычарда Мюлера, Смут распрацаваў дыферэнцыяльны радыёметр, які мог вымяраць рознасць тэмператур рэліктавага выпраменьвання паміж двума напрамкамі, разнесенымі на 60 градусаў. Гэты інструмент, замацаваны на самалёце Локхід U-2, дапамог ўсталяваць, што поўная хуткасць кручэння сусвету была роўная нулю (у межах дакладнасці вымярэння прыбора). Доплераўскі эфект узнікае па прычыне таго, што Сонца (як і ўвесь Млечны Шлях) не спачывае, а рухаецца з хуткасцю прыкладна 600 км/с па адносінах да паверхні апошняга рассейвання. Гэты рух выкліканы хутчэй за ўсё гравітацыйным прыцягненнем паміж нашай галактыкі і некаторым скопішчам мас — Вялікім атрактарам.

Памёр 24 верасня 2025 года ў Парыжы.

 Крыніцы 

 Спасылкі 

 Інфармацыя з сайта Нобелеўскага камітэта 
 Біяграфія на сайце Нацыянальнай лабараторыі Лорэнса Берклі 

Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі па фізіцы
Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі з ЗША
Катэгорыя:Астрафізікі ЗША
Катэгорыя:Члены і члены-карэспандэнты Нацыянальнай акадэміі навук ЗША
Катэгорыя:Узнагароджаныя медалём Альберта Эйнштэйна