Шаравая маланка (карная аперацыя)

Аперацыя «Шарава́я мала́нка» () — кодавая назва карнай аперацыі нямецкіх акупацыйных улад у Другой сусветнай вайне супраць партызан і насельніцтва Суражскай партызанскай зоны на тэрыторыі Гарадоцкага, Віцебскага і Суражскага раёнаў 14 лютага — 19 сакавіка 1943 года.

 Сілы карнікаў 
Аперацыя праводзілася сіламі 201-й ахоўнай дывізіі, 2-га матарызаванага палка, 3-й танкавай арміі, 3-х мясцовых паліцэйскіх фарміраванняў, 825-га «ост-мусульманскага» батальёна пры падтрымцы бронецягніка і 10 бронемашын. Кіраваў аперацыяй камандзір 201-й ахоўнай дывізіі генерал-маёр Якабі і камандуючы «ўсходнімі добраахвотніцкімі фарміраваннямі» генерал-маёр Вартэнберг.

 Мэты аперацыі 
У выніку аперацыі планавалася акружыць і знішчыць партызан у трохвугольніку Гарадок—Сураж—Мяжа, захапіць працаздольнае насельніцтва, забяспечыць бяспеку руху па чыгунцы на ўчастку Віцебск—Гарадок—Невель, перашкодзіць ўзаемадзеянню партызан і Чырвонай Арміі.

 Ход аперацыі 
Да 14 лютага 1943 г. партызаны на асобных участках перашкаджалі канцэнтрацыі сіл карнікаў. 14 лютага ў кальцы аказаліся (паміж рэкамі Аўсянка, Лужаснянка і чыгункай Віцебск—Езярышча) 9 тыс. партызан і больш за 20 тыс. мясцовых жыхароў. 15 лютага партызаны брыгады «Аляксея»  авалодалі вёскамі Сахарава, Жабенцяі, Баліна, Мельна. Карнікі не змаглі ўварвацца ў зону і з 18 лютага пачалі гарматны абстрэл і бамбардзіроўку. 11, 15, 20—24 лютага савецкія самалёты дастаўлялі ў зону боепрыпасы, зброю, медыкаменты. 22 лютага карнікі перайшлі ў наступленне па ўсім перыметры блакады, баі працягваліся 5 сутак. На ўсход ад Гарадка партызанская брыгада імя М. І. Кутузава разграміла батальён праціўніка, захапіла зброю, боепрыпасы, падбіла 3 бронемашыны, грузавую і легкавую аўтамашыны. У ноч на 23 лютага на бок партызан амаль у поўным складзе перайшоў 825-ы «ост-мусульманскі» батальён (506 салдат) і ўліўся ў склад 1-й Віцебскай брыгады і брыгады «Аляксея». Партызаны, не ўступаючы ў зацяжныя баі, невялікімі групамі прабіваліся з акружэння. Да 3 сакавіка партызаны і мясцовыя жыхары былі акружаны на драбналессі і ў балоцістай мясцовасці плошчай каля 112 км². Карнікі размяшчаліся на рубяжы Канашы—Дубрава—Азёркі, Кавалёва—Сапраны—урочышча Астроўская Дача. 5 сакавіка партызаны трымалі кругавую абарону, потым у выніку атакуючых дзеянняў да 11 сакавіка выйшлі ў раён вёсак Стайкі, Дражна, Платы, Коставічы.

Да 20 сакавіка карнікі адышлі ў Віцебск, Гарадок, Сураж.

 Вынікі аперацыі 
У ходзе аперацыі (паводле баявога дзённіка 201-й ахоўнай дывізіі) карнікі правялі «праверку» 169 вёсак, «прафільтравалі» 3583 чал. насельніцтва і перадалі іх эйнзацкамандзе СД, расстралялі 1456 чалавек, 804 чал. даставілі ў зборны лагер, узялі ў палон і забілі 260 партызан.
Карнікі страцілі каля 500 забітымі (з 201-й ахоўнай дывізіі), амаль цалкам быў знішчаны бронедывізіён.
Партызаны страцілі каля 400 чал. забітымі і каля 100 чал. параненымі.

 Гл. таксама 
 Карная аперацыя «Donnerkeil»

 Літаратура 



Катэгорыя:Карная аперацыя «Шаравая маланка»
Катэгорыя:Нямецкая акупацыя Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:1943 год у Беларусі
Катэгорыя:Люты 1943 года
Катэгорыя:Сакавік 1943 года
Катэгорыя:Бітвы Вялікай Айчыннай вайны ў Беларусі
Катэгорыя:Карныя аперацыі нямецкага войска