Салаўіны цвыркун

Салаўіны цвыркун (Locustella luscinioides) — птушка з атрада вераб’інападобныя (Passeriformes), сямейства валасянкавыя (Sylviidae).

 Апісанне 
Маленькая птушка, даўжыня цела каля 13 см, маса 15—16 г. Спінны бок рыжавата-карычневы, ніз белаваты, на горле і валляку часам бываюць маленькія цёмныя трохвугольныя плямы.

Вызначальная рыса — голас. Голас: доўгае, манатоннае і сухое «трр», больш нізкае, чым у звычайнага цвыркуна. Пад час спявання паварочвае галаву ў бакі, таму здаецца, што гук мадулюецца. Асцерагае гарлавым «цік».

 Пашырэнне 
Арэал: разарваны; Паўднёвая, Цэнтральная і Усходняя Еўропа, паўночны захад Афрыкі і Цэнтральная і Заходняя Азія. З 1920-х гадоў (асабліва з 1960-х) пашырае свой арэал у Еўропе на захад і поўнач.

На Беларусі адносна рэдкі на гнездаванні пералётны і транзітна мігрыруючы від. Раней цвыркун адзначаўся пераважна ў паўднёвых і заходніх раёнах, адзінкавыя сустрэчы былі адзначаны ў цэнтральнай частцы краіны. Цяпер сустрэчы і ўскосныя доказы гнездавання вядомы ў Гомельскім і Жыткавіцкім раёнах. Ёсць звесткі пра рэгулярныя сустрэчы самцоў у паўночных раёнах Беларусі — Гарадоцкім, Ушацкім, Шаркоўшчынскім, Шумілінскім.

Пералётны від. Месца зімовак: Афрыка на поўдзень ад Сахары, ад Сенегала да Эрытрэі, Іран, Ірак.

Месцы пражывання: хмызнякі, цяжкадаступныя зараснікі чароту і іншай расліннасці на невялікіх забалочаных вадаёмах, рыбагадоўчых сажалках, багністых берагах азёр, старарэчышчы, забалочаныя поймавыя лясы. Засяляе вялікія па плошчы ўчасткі трыснягу з купінамі рагозу і высокіх асок, немеліярыраваныя тарфянікі, берагі вадаёмаў з высокім чаротам і купінамі асакі і рагозу, а таксама зараснікамі вярбы з высокай травяністай расліннасцю.

 Асаблівасці біялогіі 
Корміцца насякомымі.

У прыдатных месцах пражывання можа лакальна збірацца ў вялікай колькасці. Гняздуецца ў хмызняках, зарасніках густых траў. Гняздо «уціснутае» ў купіну асакі або сярод заломаў сухой надводнай расліннасці, добра асветленае сонцам, над мокрым грунтам або вадой. Будуе гнёзды з лістоў рагозу, трыснягу, асакі.

У кладцы 4-6 яец памерамі 19,6 x 14,6 мм. Яйкі крыху падоўжаныя, з даволі вострым вузейшым канцом, белыя, з густымі і дробнымі плямкамі: глыбокія — светла-шэрыя, паверхневыя — шэра-карычневыя або чырвона-карычневыя.

 Падвіды 
 L. l. luscionioides — Еўропа да 35° на ўсход;
 L. l. sarmatica — ад 35° на ўсход да Волгі і Урала;
 L. l. fisca — цэнтральная і паўднёва-заходняя Сібір.

 Літаратура 
 Чырвоная кніга Рэспублікі Беларусь: Рэдкія і тыя, што знаходзяцца пад пагрозай знікнення віды жывёл і раслін. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 1993. ISBN 5-85700-095-5


 Спасылкі 
 ptushki.org Цвыркун салаўіны  // Сайт ГА «Ахова птушак Бацькаўшчыны»

Катэгорыя:Валасянкавыя