Максім Ярмалініч Вашчанка

Максім Ярмалініч Вашча́нка (1650-я,  — 1708) — беларускі друкар і гравёр па медзі. Адзін з заснавальнікаў Магілёўскай школы гравюры, арандатар Магілёўскай Богаяўленскай друкарні.

 Біяграфія 
Вучыўся ў Віленскай езуіцкай акадэміі, дзе атрымаў ступень бакалаўра філасофіі і вольных мастацтваў (1672), званне магістра навук (1673). Мастацтву малюнка і гравюры, відаць, вучыўся ў Віленскай акадэміі ў гуртку А. Тарасевіча, працаваў у Вільні разам з Л. Кршчановічам, А. Тарасевічам, І. Шчырскім.

З 1680-х гадоў працаваў у Магілёўскай брацкай друкарні, якой кіраваў з 1680-х гадоў да 1708 года.

 Творчасць 
Друкарскую дзейнасць пачаў у Слуцку, дзе ў 1678 годзе зрабіў ілюстрацыі да кнігі «Манархія Турэцкая, апісаная Рыко» («Monarchia turecka opisana przez Ricota», Слуцк, 1678) . 19 падпісных медзярытаў Вашчанкі з'яўляюцца копіямі гравюр французскіх мастакоў ,  для парыжскага выдання 1670 года кнігі Рыко. Медзярыты М. Вашчанкі да гэтай кнігі сталі яркай з'явай беларускай кніжнай гравюры 17 стагоддзя — гэта цалкам свецкі цыкл, выкананы з жыццёвай пераканаўчасцю, што надае творам жанравы характар.

Выканаў каля 23 медзярытаў для кнігі «Акафісты і каноны» (Магілёў, 1693).

Адзін з першых у беларускім кірылічным кнігадрукаванні ўжыў тэхніку разцовага медзярыту. Многія працы Вашчанкі створаны пад уплывам заходне-еўрапейскіх традыцый. Яго творы вылучаюцца ўмелай кампаноўкай шматфігурных сцэн, багаццем светлаценявой мадэліроўкі, дасягнутай за кошт разнастайнай штрыхоўкі.

Асаблівую цікавасць вызываюць прадмовы да шэрагу кніг, дзе ён раскрывае сваі погляды асветніка і гуманіста.

Яго сын В. М. Вашчанка вядомы як майстар выдатных дрэварытаў.

 Літаратура 
 Вашчанка Максім Ярмалініч // Энцыкл. гісторыі Бел. У 6 т. Т.2. Беліцк-Гімн. — Мн., 1994. — С.239.
 .

 Спасылкі 

 ВАШЧАНКА Максім Ярмалініч
 Вашчанка Максім Ярмалініч
 МЛВОСЛОВЕ(Ц) | в не(м)же Чи́нъ | Ча́со(в) Цр҃ко(в)ны(х) | и про(ч): мл҃ені̏

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1650-я гады
Катэгорыя:Друкары Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Гравёры Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі Віленскага ўніверсітэта
Катэгорыя:Постаці Слуцка
Катэгорыя:Постаці Магілёва
Катэгорыя:Магілёўская школа гравюры