Браніслаў Маліноўскі

Браніслаў Каспер Маліноўскі (;  — ) — англійскі этнограф і сацыёлаг польскага паходжання. Адзін з заснавальнікаў і лідараў функцыянальнай школы ў брытанскай сацыяльнай антрапалогіі.

 Біяграфічныя звесткі 
Скончыў Ягелонскі ўніверсітэт, дзе атрымаў ступень доктара філасофіі па фізіцы і матэматыцы (1908). Вывучаў псіхалогію і гістарычную палітэканомію ў Лейпцыгскім універсітэце, з 1910 вучыўся ў Лонданскай школе эканомікі.

На працягу 1920-х гадоў праводзіў палявыя даследаванні на розных астравах Меланезіі, вывучаў культуру і побыт аўстралійскіх абарыгенаў. Некалькі гадоў пражыў сярод туземцаў, паляваў, лавіў рыбу разам з імі, удзельнічаў у іх цырымоніях, абрадах, святах, рытуалах. пабудаваў сабе жытло, вывучыў мясцовую мову.

Выкладаў у Лонданскім і Іельскім універсітэтах.

 Навуковая і даследчыцкая дзейнасць 
Дыяпазон навуковых інтарэсаў Б. Маліноўскага быў надзвычай шырокі — гісторыя і тэорыя культуры, эканоміка, рэлігія, права, этыка, тэорыя мовы і інш. У сваёй першай кнізе «Арганаўты Ціхага акіяна» (1922) падрабязна апісаў штодзённае жыццё невядомых раней плямён з Новай Гвінеі. У працы «Сексуальнае жыццё дзікуноў паўночна-заходняй Меланезіі» (1929) на прыкладзе жыцця на Трабрыянскіх астравах выступіў з крытыкай тэорыі Зігмунда Фрэйда.

Галоўным вынікам працы Б. Маліноўскага стала яго кніга «Навуковая тэорыя культуры» (1944). У аснове яго тэорыі ляжыць сістэма чалавечых патрэбнасцей, якія падзяляюцца на пярвічныя, базавыя (здабыванне ежы, пабудова жылля, абарона, аднаўленне і працяг свайго роду) і на культурныя патрэбнасці, што надстрайваюцца над пярвічнымі. Паводле Б. Маліноўскага, культура выступае як інструмент задавальнення базавых патрэбнасцей і адначасова як сукупнасць матэрыяльных і духоўных артэфактаў. Лічыў, што розным сацыяльным і нацыянальным групам грамадства ўласцівы розныя рэакцыі на адны і тыя ж патрэбнасці. Будучы ўсё жыццё прыхільнікам функцыяналізму, Б. Маліноўскага меркаваў, што ў культуры няма нічога лішняга, усё ў ёй функцыянальна ўзаемазвязана, а тое, што нам здаецца непатрэбным, лішнім, сведчыць толькі аб нашым неразуменні мясцовай культуры.

Імкнуўся да спасціжэння культуры знутры, з пункту гледжання ўнутраных матываў паводзін яе прадстаўнікоў. Яго метад даследавання атрымаў у навуцы назву «ўключанага назірання». Важнае значэнне ў даследаванні культур Б. Маліноўскі надаваў статыстычнаму аналізу этнаграфічных даных, складанню адпаведных табліц, карт, генеалогіі і інш.

Аўтар кніг «Міф у першабытнай псіхалогіі» (1926), «Сексуальнае жыццё дзікуноў паўночна-заходняй Меланезіі» (1929), «Каралавыя сады і іх магія» (1935), «Дынаміка культурных змяненняў» (1945) і інш.

 Літаратура 
 Культуралогія: Энцыклапедычны даведнік / Уклад. Э. Дубянецкі. — Мн.: БелЭн, 2003. ISBN 985-11-0277-6

 Спасылкі 

 Біяграфія і бібліяграфія

Катэгорыя:Антраполагі Вялікабрытаніі