Запарожжа

Запарожжа () — горад на паўднёвым усходзе Украіны, на рацэ Дняпро. Адміністрацыйны цэнтр Запарожскай вобласці і Запарожскага раёна. Плошча 330 км². Насельніцтва 500 тыс. чал. (2024).

Знаходзіцца за 444 км на паўднёвы ўсход ад Кіева. Чыгуначны вузел, рачны порт.

 Этымалогія назвы 
Места атрымала назву Запарожжа з тае прычыны, што яно знаходзілася ніжэй за дняпроўскія парогі (затопленыя ў выніку будаўніцтва ДнепраГЭСа).

 Гісторыя 
У 1770 годзе заснавана Аляксандраўская фартыфікацыя, з якой звязваюць пачатак гісторыі сучаснага горада; пачатковая назва паселішча — Аляксандраўскі пасад.
У 1806 годзе паселішча атрымала статус горада і назву Аляксандраўск, цэнтр павету.

З 1919 года — у складзе УССР. У 1921 годзе горад перайменаваны ў Запарожжа. З 1939 года — цэнтр вобласці.

З 18 жніўня 1941 года па снежань 1943 года горад знаходзіўся пад нямецкай акупацыяй.

 Насельніцтва 

 Эканоміка 
Прадпрыемствы чорнай (камбінат «Запарожсталь», завод «Днепраспецсталь» і інш.) і каляровай (тытана-магніевы камбінат, алюмініевы завод і інш.) металургіі, машынабудавання (электратэхнічнай прамысловасці; вытворчыя аб'яднанні «АУТАЗАЗ», «Маторабудаўнік» і інш.), хімічнай і коксахімічнай, лёгкай, харчовай прамысловасці.

Працуе Дняпроўская гідраэлектрастанцыя (ДнепраГЭС).

 Адукацыя і навука 
 Запарожскі нацыянальны ўніверсітэт
 Нацыянальны ўніверсітэт «Запарожская палітэхніка»
 Запароская дзяржаўная інжынерная акадэмія
 Запарожскі дзяржаўны медыцынскі ўніверсітэт
 Запарожскі інстытут эканомікі і інфармацыйных тэхналогій
 Класічны прыватны ўніверсітэт
 Хорціцкая нацыянальная вучэбна-рэабілітацыйная акадэмія

 Славутасці 
 Хорціца — найбольшы востраў на Дняпры, на якой у XVII ст. размяшчалася Запарожская Сеч.
 ДнепраГЭС (1932, 1975)
 Масты Праабражэнскага (1952)
 Дзіцячая чыгунка — найдаўжэйшая ва Украіне (1972)
 Комплекс забудовы «Соцгорад» (1929—1937)

 Галерэя 

 Гарады-пабрацімы 

У Мінску ёсць вуліца, 1-ы і 3-і Запарожскія завулкі і плошча, названыя ў гонар Запарожжа.

 Вядомыя асобы 

 Валянцін Налівайчанка (нар. 1966) — украінскі дзяржаўны дзеяч.
 Марыя Сокіл (1902—1999) — оперная спявачка.
 Людміла Супрун (нар. 1965) — украінскі палітык.
 Юрый Васілевіч Шпіт (1930—2008) — беларускі архітэктар.
 Андрэй Анісімавіч Дзюжаў (нар. 1959) — беларускі навуковец і палітык.
 Ірына Міхайлаўна Арэстава (нар. 1956) — урач-акушэр-гінеколаг. Доктар медыцынскіх навук (2004), прафесар (2010).

 Крыніцы 

 Літаратура 


 Aleksandrówsk //  S. 29
 Александровск // 

 Спасылкі 

 Запарожскі гарадскі савет 
 Даведнік паслуг Запарожжа


Катэгорыя:Гарады Запарожскай вобласці
Катэгорыя:Населеныя пункты на Дняпры