Брацкія вайсковыя могілкі (Мінск)

Брацкія могілкі воінаў — мемарыяльны комплекс у Мінску паміж вуліцай Чарвякова, Старавіленскім трактам і зав. Азёрным. Некропаль з’яўляецца гісторыка-культурнай каштоўнасцю рэгіянальнага значэння.

 Гісторыя 
Брацкія вайсковыя могілкі воінаў Першай сусветнай вайны былі заснаваны ў Мінску 29 лістапада 1914 года на Пярэспе, паміж Старавіленскім і Далгінаўскім трактам на ўчастку зямлі, выкупленым у Кафедральнага сабора. Ініцыятарам стварэння могілак быў кіраўнік Аляксандраўскага камітэта пра параненых генерал-лейтэнант П. А. Смародскі. У 1915 годзе там была збудавана невялікая драўляная капліцаМинское Братское воинское кладбище 1914-18 г.г.: списки погребенных, якая была спраектавана знакамітым Бенуа па замове імператрыцы Аляксандры ФёдараўныБратское военное кладбище .

Могілкі падзяляліся на 12 участкаў. Усяго на іх пахавана каля 5 тысяч чалавек. У наш час у Расійскім Дзяржаўным Ваенна-гістарычным архіве захоўваюцца спісы толькі 2180 вайсковых чыноў, пахаваных на могілках, з іх пайменна вядома 1955. Асноўныя пахаванні ў гэтых спісах датаваны пачаткам 1915 – сярэдзінай 1916 гг.

За савецкім часам спачатку была зруйнавана капліца, а у канцы 1940-х знесены і самі могілкі. На іх месцы размясціўся Старажоўскі рынак, дзе прадавалі жывёл і птушак. Рынак праіснаваў да першай паловы 1990-х. Пасля скасавання рынку тэрыторыя могілак атрымала статус аб’екта гісторыка-культурнай спадчыны. У 2000-х гадах тэрыторыя пачала добраўпарадкоўвацца.

Падчас стварэння мемарыяла была ўзведзена невялікая капліца ў класічным стылі з купалам і крыжам у духу архітэктуры Санкт-Пецярбурга (арх. М. Дзятко). Капліца адкрыта з трох бакоў, але каб пазбегнуць вандалізму доступ у яе абмежаваны каванымі рашоткамі. Унутры мазаікі «Маці Божая «Знаменне», «Этымасія з Серафімамі, якія маюць быць», «Архангел Міхаіл», «Спас Нерукачынны» на ўбрусе», «Архангел Гаўрыіл» і ў купале — арнаментальная кампазіцыя. Інтэр'ер аздоблены мастакамі-манументалістамі С. Бышнёвым, Ф. Драгунам, А. Сушай, В. Чайкай. Знадворку на порціках размяшчаюцца бронзавыя барэльефы святых войнаў Аляксандра Неўскага, Дзмітрыя Данскога, Іаана-война, а таксама арханёла Міхаіла. Вакол капліцы на гранітных пастаментах захаваны імёны загінулых і пахаваных тут ваяроў, звесткі пра якія атрымалася знайсці ў архівах.

 Пахаванні 
Галоўным чынам на Брацкіх могілках у Мінску пахаваны пехацінцы – салдаты пяхотных, грэнадзёрскіх і стралковых палкоў Рускай імператарскай арміі, адносна мала прадстаўнікоў іншых вайсковых спецыяльнасцяў – артылерыстаў, кавалерыстаў, сапёраў, сустракаюцца таксама пахаванні казакоў, пагранічнікаў, матацыклетчыкаў, лётчыкаў, паветраплавальнікаў, шафёраў, сувязістаў. Для пахавання афіцэраў і ваенных чыноўнікаў Рускай імператарскай арміі прызначаўся 1-й участак могілак. Насуперак распаўсюджанаму меркаванню, могілкі не былі выключна праваслаўнымі. Два ўчасткі — 4-ы і 8-ы — прызначаліся для пахавання войнаў-хрысціян іншых канфесій. На 8-м участку пахаваны 107 вядомых пайменна ніжніх чыноў рымска-каталіцкага веравызнання, на 4-м — 44 ніжніх чыноў евангелічна-лютэранскага веравызнання. Пахаваны на могілках і невядомыя салдаты.

 Спасылкі 

 Братское военное кладбище  // Минск старый и новый
 Минское Братское воинское кладбище 1914-18 г.г.: списки погребенных // Западная Русь
 Братэрскія могілкі часоў І сусьветнай вайны на фотаграфіях групы "Вандроўкі ў мінулае (Facebook)
 Мемарыяльныя могілкі Мінска. Частка 1//Блог Андрэя Берастоўскага (фотаздымкі і відэа)


Катэгорыя:З’явіліся ў 1914 годзе
Катэгорыя:1914 год у Мінску
Катэгорыя:Колішнія могілкі Мінска