Канвелішкі

Канве́лішкі (, ) — аграгарадок у Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Канвелішскага сельсавета. Насельніцтва 425 чал. (2014). Знаходзяцца за 21 км на паўночны ўсход ад Воранава, за 9 км ад чыгуначнай станцыі Беняконі.

 Назва 
Назва мяркуецца ад старажытнабалцкага двухасноўнага імені тыпу Kan-velas.

 Гісторыя 
Упершыню згадваюцца ў другой пал. XVII ст. як маёнтак Калвелішкі, уладанне Пражмоўскіх. Мясцовасць уваходзіла ў склад Ашмянскага павета Віленскага ваяводства. Маёнтак уключаў двор, вёску Калвелішкі і мястэчка Смолінск (пазней Канвалішкі, назва захавалася да XX ст.).

Цягам XVIII ст. Канвелішкі знаходзіліся ва ўладанні Храптовічаў. У 1786 мясцовасць перайшла да Францішка і Мікалая Янкоўскіх. У канцы XVIII ст. каля двара збудавалі капліцу.

У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) Канвелішкі апынуліся ў складзе Расійскай імперыі, у Дзевяніскай воласці Ашмянскага павета Віленскай губерні. У 1808 Янкоўскія збудавалі ў мястэчку драўляны касцёл Св. Мікалая. Каля 1850 Канвелішкі сталі ўласнасцю Умястоўскіх. У 1880-я ў мястэчку дзейнічаў яўрэйскі малітоўны дом, працавалі 4 крамы, карчма і бровар.
міні|злева|180пкс|План цэнтра мястэчка ў 1938 годзе
У 1920 Канвелішкі апынуліся ў складзе Сярэдняй Літвы, у 1922 — у складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, у Дзевянішкаўскай гміне Ашмянскага павета Віленскага ваяводства. Станам на 1921 у мястэчку было 39 двароў, у вёсцы — 25 двароў.

У 1939 Канвелішкі ўвайшлі ў БССР, дзе 12 кастрычніка 1940 сталі цэнтрам сельсавета Воранаўскага раёна. У паваенны час мястэчка і вёска злучыліся. Станам на 1971 у Канвелішках было 55 двароў, на 1997 — 145 двароў.

 Насельніцтва 
 XIX стагоддзе: 1885 — каля 144 чал.
 XX стагоддзе: 1921 —  180 чал. у мястэчку Канвелішкі, 144 чал. у вёсцы Канвелішкі; 1971 — 170 чал. 1997 — 457 чал.Валерый Шаблюк. Канвелішкі //  С. 83..

 Інфраструктура 
У Канвелішках працуюць сярэдняя школа, дашкольная ўстанова, амбулаторыя, дом культуры, бібліятэка, пошта.

 Эканоміка 
Дапаможны цэх вырабу абутку.

 Славутасці 
 Касцёл Найсв. Сэрца Ісуса (1916) — 
 Могілкі старыя каталіцкія

 Страчаная спадчына 
злева|thumb|Касцёл Св. Мікалая
 Касцёл Св. Мікалая (1808)

 Вядомыя асобы 
 Пётр Рудкоўскі (нар. 1978) — тэолаг, філосаф.

 Літаратура 

 Konwaliszki  //  S. 366.

 Спасылкі 

Катэгорыя:Канвелішскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Воранаўскага раёна

Катэгорыя:Мястэчкі Віленскага ваяводства