Свіслач (Асіповіцкі раён)

Сві́слач (, ) — аграгарадок у Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Свіслацкага сельсавета. 

 Геаграфія 
Знаходзіцца за 25 км на паўночны ўсход ад Асіповічаў, за 7 км ад чыгуначнай станцыі Ялізава; на скрыжаванні аўтамабільных дарог Асіповічы — Клічаў і Градзянка — Сычкова. 

На паўднёва-ўсходняй ускраіне аграгарадка рака Свіслач упадае ў Бярэзіну. Рачная прыстань.

 Гісторыя 

На мяжы XI—XII стагоддзяў на месцы цяперашняй вёскі існавала паселішча замкавага тыпу, умацаванае ровам і валамСвіслач //  С. 264.. У XIV стагоддзі Свіслач зрабілася цэнтрам княства, пазней — староства. У 1506 годзе мястэчка зруйнавалі татары, а ў 1535 годзе — маскоўскія захопнікі.

У сярэдзіне XVI стагоддзя Свіслач перайшла ва ўладанні Гарабурдаў гербу Габданк. Каля мястэчка існаваў замак. Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай (1565—1566) мясцовасць увайшла ў склад Менскага павета Менскага ваяводства. У 1648 годзе Свіслач захапіў казацкі загон Г. Бута, у Трынаццацігадовую вайну (1654—1667) у верасні 1654 года — загон І. Залатарэнкі. У 1705 годзе ў мястэчку заснавалі кляштар францысканцаў С. 453..

У XVIII стагоддзі мястэчка належала Завішам герба «Лебедзь». Пасля, належала Незабытоўскім герба «Любіч».Żyskar Józefat. «Nasze kościoły: opis ilustrowany wszystkich kościołów i parafji znajdujących się na obszarach dawnej Polski i ziemiach przyległych». Warszawa-Peterburg. 1913

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Свіслач апынулася ў складзе Расійскай імперыі, дзе зрабілася цэнтрам воласці Бабруйскага павета Мінскай губерні. У 1812 годзе з’яўлялася асноўнай штаб-кватэрай генерала Дамброўскага. Станам на 1886 год у мястэчку было 46 двароў, 2 школы, валасная ўправа, 2 царквы, касцёл, пошта, 40 крамаў.

У 1919 годзе Свіслач увайшла ў БССР, дзе ў 1924 годзе зрабілася цэнтрам раёна (з 1931 года — цэнтр сельсавета).

 Насельніцтва 
 1886 год — 420 чал.Свіслач //  — С. 265.
 1919 год — 1897 чал. (3,4 % каталікі, 45,2 % праваслаўныя, 50,6 % яўрэі)Spis ludności na terenach administrowanych przez Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich (grudzień 1919)
 1999 год — 852 чал.
 2009 год — 678 чал.

 Інфраструктура 
У Свіслачы працуюць сярэдняя і базавая школы, дашкольная ўстанова, бальніца, дом культуры, бібліятэка, пошта. Дзейнічае дзіцячы санаторый «Свіслач».

 Славутасці 

 Свіслацкае гарадзішча (ранні жалезны век, ранні феадалізм, VI стагоддзе да н.э. — I стагоддзе н.э., XI—XII стагоддзі), на паўночнай ускраіне аграгарадка, недалёка ад упадзення р. Свіслач у р. Бярэзіна — 
 Былы дом сям’і Яцко (1911 год) — 

 Страчаная спадчына 
 Свіслацкі замак (XII—XVII ст.)
 Касцёл і кляштар францысканцаў
 Сінагога
 Сядзіба
 Царква

 Вядомыя асобы 
 Анатоль Дзям’янавіч Кунцэвіч (1934—2002) — вучоны ў галіне арганічнай і прыкладной хіміі, Герой Сацыялістычнай Працы.
 Шмарыя Хаімавіч Левін (1867-1935) - сіянісцкі актывіст, дэпутат Дзяржаўнай думы.
 Пётр Фёдаравіч Яноўскі (1933—2019) — беларускі трэнер па веславанні на байдарках і каноэ, заслужаны трэнер.

 Крыніцы 

 Літаратура 



 Świsłocz (3) //  S. 720—721.

 Спасылкі 

 мяст. Свіслач на Radzima.org

Катэгорыя:Свіслацкі сельсавет (Асіповіцкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Асіповіцкага раёна

Катэгорыя:Мястэчкі Менскага ваяводства