Гертруда Бэл Элаян

Гертруда Бэл Э́лаян (, , Нью-Ёрк — , Паўночная Караліна) — амерыканская вучоная ў галіне біяхіміі і фармакалогіі, лаўрэатка Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне ў 1988 годзе разам з Дж. Блэкам і Дж. Хітчынгсам «за адкрыццё важных прынцыпаў лекавай тэрапіі».

 Біяграфія 
Гертруда Элаян нарадзілася 23 студзеня 1918 года ў Нью-Ёрку ў яўрэйскай імігранцкай сям’і (яе бацька іміграваў у 12 гадоў з Літвы, маці ў 14 гадоў — з Расіі).

Скончыла Нью-Ёркскі ўніверсітэт (1941). З 1944 года ў навукова-даследчай лабараторыі Велкам (Нью-Ёрк; у 1967—1983 гадах кіраўнік аддзела).

Аўтар навуковых прац па вывучэнні ўздзеяння антыметабалітаў нуклеінавых кіслот, якія выкарыстоўваюцца як процівірусныя і проціпухлінныя сродкі, па стварэнні антыбактэрыяльных і імунадэпрэсантных прэпаратаў.

Сярод лекавых прэпаратаў, знойдзеных Элаян:
 меркаптапурын (першы антылейкемічны прэпарат),
 імунасупрэсар азаціапрын,
 алапурынол (ужывальны пры падагры),
 антымалярыйны прэпарат пірыметамін,
 трыметапрым,
 ацыклавір (антывірусны прэпарат, які ўжываецца для лячэння герпесу).

Гертруда Элаян памерла ў Паўночнай Караліне ў 1999 годзе ва ўзросце 81 года. Яна пераехала ў Research Triangle у 1970 годзе і некаторы час працавала там у якасці прафесара ўніверсітэта Дзюка. Яна не была замужам.

 Узнагароды 
 1997 — Lemelson-MIT Lifetime Achievement Award
 1991 — першая жанчына, якая ўвайшла ў Нацыянальную залу славы вынаходнікаў ()
 1991 — Нацыянальны навуковы медаль ЗША
 1988 — Нобелеўская прэмія па фізіялогіі і медыцыне
 1968 — Garvan-Olin Medal

 Літаратура 
 Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.18. Кн.1: Дадатак: Шчытнікі — ЯЯ / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш — Мінск: БелЭн, 2004. — Т. 18. — 472 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0295-4

 Спасылкі 
 Аўтабіяграфія Гертруды Элаян на Нобелеўскім сайце  
 Біяграфічныя звесткі аб Гертрудзе Элаян  
 Некралог у Нью-Ёрк Таймс 
 Біяграфія Гертруды Элаян 

Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі па медыцыне
Катэгорыя:Біяхімікі ЗША
Катэгорыя:Біёлагі XX стагоддзя
Катэгорыя:Узнагароджаныя Нацыянальным медалём навукі ЗША
Катэгорыя:Фармаколагі ЗША