Смык беларускі

«Смык беларускі» —  Францішка Багушэвіча, выдадзены ў 1894 годзе ў Познані пад новым псеўданімам «Сымон Рэўка з-пад Барысава».

 Крытыка 
«Смык беларускі» — вяршыня развіцця беларускай літаратуры ХІХ стагоддзя разам з «Дудкай беларускай». Для адраджэння беларускай літаратуры і нацыянальнай свядомасці Францішак Багушэвіч у канцы 19 стагоддзя зрабіў тое, што ў чэшскай — геніяльны містыфікатар Вацлаў Ганка сваім «Краледворскім рукапісам». Багушэвіч «жадаў уталіць духоўны голад народа, які чакаў свайго першага хлеба»Кісялёў Г. «З думай пра Беларусь». Мн., 1966. С.308..

 Прадмова да зборніка 

Зборнік «Смык беларускі» адкрываецца прадмовай, у якой аўтар назваўся Сымонам Рэўкам з-пад Барысава, згадвае «ксёнжачкі… якогась пана Марцінкевіча» і «перапісаныя вершыкі якогасьці Юркі». Напісаны яны нашай мовай, «але ўсе як бы смеючыся з нашага брата». Ёсць шмат друкаваных песняў народа, толькі «песні ўсе тыя не надта… харошыя, і нота наша плакучая, аднастайная, і песняў васолых не шмат, ды і тых ужо рэдка пачуць».

Аўтар асуджае імкненне сучаснікаў да матэрыяльных набыткаў, калі яны становяцца сэнсам жыцця. У канцы Прадмовы аўтар выказвае спадзяванне, што загучыць беларускі паэтычны аркестр: «Граю трошкі на скрыпачцы, ну дык няхай і мая ксёнжачка завецца струмантам якім; вот я і назваў яе „Смык“. Смык ёсць, а хтось скрыпку, можа, даробетрэці зборнік Ф. Багушэвіча меў назву „Скрыпачка беларуская“, а там была „Дудка“ — вот і мы зробім музыку…»http://slovo.ws/izlog/bel/Frantsishak_Bagushevich/05.html

 Вершы 

Зборнік складаецца з наступных вершаў: «Смык», «Панская ласка», «Афяра», «Скацінная апека», «Балада», «Жыдок», «Не ўсім адна смерць», «Не цурайся», «Панскае ігрышча», «Адказ Юрцы на „Панскае ігрышча“», «Свая зямля», «Свіння і жалуды» і песень «Удава», «Гора», «Песня»(«Аж смяялася сарока»), «Сватаны», «Сватаная», «Песня»(«Чаго бяжыш, мужычок»), «Песня»(«Гарцуй, танцуй, пане»), «Калыханка», «Песня» («Весяліся, рві з капыта»), «Хмаркі».

 Крыніцы 

Катэгорыя:Францішак Багушэвіч
Катэгорыя:Зборнікі вершаў
Катэгорыя:Кнігі 1894 года