Зоф’я Налкоўская

Зоф’я Налкоўская (; ) — польская пісьменніца.

 Біяграфія 
Нарадзілася ў 1884 годзе ў Варшаве. Яе бацька Вацлаў Налкоўскі быў адным з самых выдатных і знакамітых польскіх географаў. Маці Ганна Налкоўская, акрамя выхавання дзвюх дачок, таксама пісала падручнікі па геаграфіі. У 1901 годзе Зоф’я скончыла Варшаўскую прыватную гімназію. Дэбютавала як паэтэса вершам «Я памятаю» (1898), як празаік — навэлай «Арліца» (1903).

У 1922—1927 гадах жыла ў Гродне, была куратарам патранату (апекі) вязняў гродзенскай турмы, памагала зняволеным. Зоф’я Налкоўская была сябрам камітэту, які займаўся ўшанаваннем памяці Элізы Ажэшкі. Яна казала прамову падчас адкрыцця помніка пісьменніцы каля тэатра ў гарадскім парку. 

Памерла ў Варшаве ў 1954 годзе.

 Творчасць 
Першыя раманы «Жанчыны» (1906), «Князь» (1907), «Нарцыза» (1910) напісаны ў стылявой манеры, уласцівай літаратуры «Маладой Польшчы». У зборніку апавяданняў «Таямніцы крыві» (1917), рамане «Граф Эміль» (1920) праявілася маральнае асуджэнне Першай сусветнай вайны. Праблеме адбудавання Польшчы прысвечаны «Раман Тэрэзы Генерт» (1923). Гродзенская тэматыка ў аснове яе раманаў «Нядобрае каханне» (1928), «Мяжа» (1935), «Вузлы жыцця» (1948), драмы «Дзень яго вяртання» (1931), эсэ «У шалашы» (1924), «Гродна» (1926), «Нёман» (1934) і інш. Вострыя сацыяльныя і палітычныя праблемы, псіхалогія чалавека адлюстраваны ў раманах «Галкі» (1927), «Нецярплівыя» (1938), драме «Дом жанчын» (1930) і інш. Аўтар зборнікаў псіхалагічных мініяцюр «Характары» (1922), навел пра лагеры смерці «Медальёны» (1946), літаратурна-крытычных і публіцыстычных твораў, дзённікаў.

На беларускую мову асобныя яе апавяданні пераклаў Янка Брыль.

 Прэміі і ўзнагароды 
 Дзяржаўная прэмія Польшчы (1953).

 Беларускія пераклады 
 у кн.: Сад: Кніга польскіх апавяданняў. — Мн., 1982.

 Ушанаванне памяці 
У 1989 годзе на доме па вуліцы Акадэмічнай у Гродне была ўсталявана памятная шыльда ў гонар Зоф’і Налкоўскай з барэльефным партрэтам пісьменніцы. Шматлікія фотаздымкі, побытавыя прадметы, рукапісы знаходзяцца ў яе музеі, які размясціўся ў корпусе філалагічнага факультэта Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы.

 Крыніцы 

 Літаратура 

 Петрушкевіч А. Зоф’я Налкоўская — аўтарка знакамітых «Медальёнаў» // Старонкі Гарадзеншчыны літаратурнай / А. М. Петрушкевіч. — Гродна: ЮрСаПрынт, 2015. — С. 141—145. 

 Спасылкі 


Катэгорыя:Драматургі Польшчы
Катэгорыя:Журналісты Польшчы
Катэгорыя:Публіцысты Польшчы
Катэгорыя:Лаўрэаты Дзяржаўнай прэміі ПНР
Катэгорыя:Сцэнарысты Польшчы
Катэгорыя:Члены ПЭН-клуба
Катэгорыя:Пісьменніцы Беларусі
Катэгорыя:Пісьменніцы Польшчы
Катэгорыя:Польскамоўныя пісьменнікі
Катэгорыя:Постаці Гродна