Гарадная (Столінскі раён)

Гарадна́я (, ) — вёска ў Столінскім раёне Брэсцкай вобласці, на возеры Гародна. Адміністрацыйны цэнтр Гараднянскага сельсавета.

 Геаграфія 
Знаходзіцца за 28 км на захад ад Століна, за 21 км ад чыгуначнай станцыі Гарынь.

За 3 км на поўнач—паўночны захад ад вёскі вядома Гараднянскае радовішча пяскоў, 3,5 км на захад — радовішча глін, паклады неагенавага ўзросту. Гліны распрацоўваюцца Гарынскім камбінатам будаўнічых матэрыялаў.

 Гісторыя 
Першы пісьмовы ўспамін пра Гарадную датуецца 1448 годам. Ад часоў заснавання мясцовасць набыла вядомасць цэнтру традыцыйнай ганчарнай вытворчасці. У 1527 годзе крымскія татары спалілі паселішча, частку жыхароў узялі ў няволю.


Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай (1565—1566) Гарадная ўвайшла ў склад Пінскага павета Берасцейскага ваяводства. У 1579 або 1670 годзе мястэчка атрымала магдэбургскае права. З гэтага часу яно карысталася ўласным гербам «у срэбным полі лось з залатымі рагамі», пацверджаным 17 сакавіка 1792 года.

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Гарадная апынулася ў складзе Расійскай імперыі. У 1803 годзе рашэннем Пінскага суда жыхары мястэчка былі пераведзены ў разрад дзяржаўных сялянПамяць: Гісторыка-дакументальная хроніка Столінскага раёна / [Уклад. Ю. С. Юркевіч]. — Мн.: БЕЛТА, 2003. — 635 с. — С. 74. — ISBN 985-6302-49-8.. У другой палове XIX ст. у мястэчку было 236 будынкаў, на 1909 год — 1830 двароў.

Згодна з Рыжскім мірным дагаворам (1921) Гарадная апынулася ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, спярша ў Лунінецкім павеце, а з 1 студзеня 1923 года — у Столінскім павеце Палескага ваяводства. У 1924 і 1925 гадах сюды перасялілася каля 200 радзінаў з Галіччыны. Перасяленцы стварылі асобнае паселішча хутарскога тыпу (мела назву «Калонія») і адрадзілі грэка-каталіцкую парафію. Неўзабаве ім перадалі будынак драўлянай царквы, першае набажэнства ў якім адбылося 5 студзеня 1928 годаАнастасія Ільіна. Служэнне а. Івана Тыляўскага // «Гістарычная брама» № 1 (22), 2004..

У 1939 годзе Гарадная ўвайшла ў БССР, дзе 12 кастрычніка 1940 года зрабілася цэнтрам сельсавета. Статус паселішча панізілі да вёскі.

Перад вайной у вёсцы жыло 1820 чалавек у 405 дварахГородная . Гета ў Гарадной існавала з лета 1941 года. У 1942 годзе гітлераўцамі было спалена 58 дамоў, забіта 232 чалавекі. Пакінутых 400 яўрэяў забілі за тры кіламетры ад вёскі ва ўрочышчы Падралічы.

Станам на 1970 год тут было 470 двароў, на 1993 год — 522 двары.

 Насельніцтва 
 XIX стагоддзе: 1880 год — 1012 чал.
 XX стагоддзе: 1909 год — 6728 чал.; 1970 год — 1965 чал.; 1993 год — 1587 чал.; 1999 год — 1301 жыхар
 XXI стагоддзе: 2009 год — 1023 жыхары; 2019 год — 664 жыхары

 Інфраструктура 
міні|злева|У цэнтры мястэчка
У Гарадной працуюць сярэдняя школа, бальніца, паліклініка, дом культуры, бібліятэка, пошта.

 Славутасці 
 За 2 км на паўночны ўсход ад Гарадной размяшчаюцца гарадзішча і паселішча.
 Свята-Троіцкая царква (XVIII ст.; колішняя грэка-каталіцкая, цяпер ва ўладанні БЭМП).
 Свята-Мікалаеўская царква

 Мерапрыемствы 
З 2008 года ў Гарадной арганізуюць міжнародныя пленэры ганчароў. Кожныя два гады ў вёсцы збіраюцца майстры з розных краін свету.

 Страчаная спадчына 
 Царква
 Капліца грэка-каталіцкая

 Вядомыя асобы 
 Аляксандр Мікалаевіч Вячорка (нар. 1974) — беларускі настаўнік, дэпутат.
 Валерый Іванавіч Вячорка (нар. 1973) — урач
 Адам Дзмітрыевіч Кавалька (нар. 1958) — беларускі палітык.

 Крыніцы 

 Літаратура 




 Спасылкі 




Катэгорыя:Гараднянскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Столінскага раёна

Катэгорыя:Мястэчкі Берасцейскага ваяводства