1980-я

1980-я гады — дзесяцігоддзе, якое ўключае гады з 1980 па 1989.

 Найважнейшыя падзеі 

 Палітыка 
 1980—1988 — Ірана-іракская вайна.
 1981 — Рональд Рэйган становіцца прэзідэнтам ЗША. Пачатак новай гонкі ўзбраенняў.
 1981 — у СССР упершыню ажыццёўлены пераход на летні час.
 1981 — замах на папу рымскага Яна Паўла II.
 1982 — Фалклендская вайна.
 1982 — насельніцтва Кітая перавысіла 1 мільярд чалавек.
 1982 — у СССР прынята Харчовая праграма.
 1982 — Ліванская вайна.
 1982 — смерць Л. І. Брэжнева, канец т. зв. «эпохі застою» ў СССР.
 1982, 1983, 1985 — тэракты ў Вялікабрытаніі, арганізаваныя ІРА.
 1983 — пачатак андропаўскіх рэформ у СССР.
 1983 — Рональд Рэйган абвясціў СССР «Імперыяй зла».
 1983 — уварванне ЗША на Грэнаду.
 1984 — у Стакгольме адкрываецца канферэнцыя па раззбраенні з удзелам 35 дзяржаў.
 1984 — Савецкі Саюз абвясціў аб сваім байкоце летняй Алімпіяды 1984 у Лос-Анджэлесе, ЗША.
 1984 — забойства Індзіры Гандзі.
 1985 — Міхаіл Гарбачоў займае пасаду Генеральнага сакратара ЦК КПСС.
 1985 — Грэнландыя, па выніках рэферэндуму, выйшла са складу Еўрапейскай эканамічнай супольнасці.
 1985—1988 — Антыалкагольная кампанія ў СССР.
 1985 — падпісана Шэнгенскае пагадненне.
 1986 — аварыя на Чарнобыльскай АЭС.
 1986 — рэзкае падзенне коштаў на нафту.
 1986 — пачатак Перабудовы у СССР.
 1986 — катастрофа Чэленджэра.
 1986 — скандал Ірангейт.
 1987 — Маціяс Руст прызямліўся на Чырвонай плошчы ў Маскве.
 1987 — Чорны панядзелак.
 1989—1991 — падзенне камуністычных рэжымаў у краінах Усходняй Еўропы.
 1989 — уступленне ў сілу Манрэальскі пратакол.
 1989 — вывад савецкіх войскаў з Афганістана.
 1989 — падзеі на плошчы Цяньаньмэнь.
 1989 — пачаты знос Берлінскай сцяны.

 Навука і тэхналогіі 
 1980 — кампанія Ilford Photo выпусціла першую ў свеце манахромную фотастужку — XP1.
 1981 — пачатак касмічнай праграмы Спейс шатл.
 1981 — здзейсніў першы палёт амерыканскі «самалёт-невідзімка» Lockheed F-117 Nighthawk.
 1981 — пачаўся рух хуткасных цягнікоў TGV паміж Парыжам і Ліёнам.
 1981 — выпушчаны першы IBM PC.
 1981 — у ЗША зарэгістраваныя першыя 5 выпадкаў «рэдкай формы пнеўманіі» (затым атрымала назву СНІД).
 1982 — першая даўгачасная касмічная экспедыцыя станцыі «Салют-7», 106 дзён (СССР).
 1982 — Святлана Савіцкая — другая жанчына-касманаўт, касмічны карабель «Саюз Т-5» (СССР).
 1982 — у Германіі грамадскасці прадстаўлены першыя кампакт-дыскі (CD).
 1982 — адкрыццё нейрамеханікі (рух нейрона падчас функцыянальнай актыўнасці) (СССР).
 1982 — адбыўся першы тэлемост паміж СССР і ЗША (Масква — Лос-Анджэлес).
 1982 — упершыню пацыенту было перасаджана пастаяннае штучнае сэрца.
 1983 — адкрыццё хвалевых уласцівасцяў нервовай сістэмы на клеткавым узроўні (СССР).
 1983 — ARPANET змяняе асноўны пратакол з NCP на TCP/IP, што прывяло да з’яўлення сучаснага Інтэрнэта.
 1983 — кампанія Motorola выпусціла першы ў свеце камерцыйны партатыўны сотавы тэлефон.
 1984 — пачалася распрацоўка сістэмы GNU.
 1984 — грамадскасці прадстаўлена камп’ютарная гульня Тэтрыс (СССР).
 1984 — створана сетка Фідо.
 1985 — адкрыццё аб’ёмнай нейраперадачы (СССР).
 1985 — Японія пачала набор ва ўласны атрад касманаўтаў.
 1985 — упершыню прапанавана канцэпцыя поўнафункцыянальнага нейрона (СССР).
 1985 — кампанія Statoil праклала першы газаправод па дне нарвежскай траншэі.
 1986 — упершыню зафіксаваны камп’ютарны вірус.
 1986 — запуск першых модуляў арбітальнай станцыі «Мір» (СССР).
 1986 — адкрыта высокатэмпературная звышправоднасць (СССР).
 1986 — адкрыццё і мадэляванне ланцугоў рэверберацыі сігналаў у нервовай сістэме (СССР).
 1987 — першая даўгачасная экспедыцыя на станцыі «Мір», 174 дні (СССР).
 1987 — адкрыццё біягальванаэлектрычнасці (СССР).
 1987 — пачатак будаўніцтва Еўратунэля.
 1988 — запуск савецкага касмічнага карабля шматразовага выкарыстання «Буран» і ракеты-носьбіта «Энергія» (СССР).
 1989 — падрыхтаваны да серыйнага выпуску першы ў свеце аўтамабіль «Квант» з гібрыдным рухавіком (СССР).
 1989 — упершыню ў Дзяржрэестры адкрыццяў УНДІДПЭ зарэгістравана адкрыццё прыроды анкалагічных захворванняў (СССР).

 Музыка 
 Росквіт жанраў новая хваля і сінтыпоп.
 1981 — пачатак вяшчання MTV.
 1982—1985 — росквіт жанру электра.
 1983 — папулярнасць італа-дыска.
 1985 — праведзены фестываль Live Aid.
 1985 — росквіт эпохі хэві-метал, зараджэнне асноўных (класічных) напрамкаў металічнай музыкі;
 1986 — з’яўленне visual kei у Японіі.

 Спорт 
 1980 — Алімпіяда ў Маскве.

 Памерлі 
 1980 — Джон Ленан
 1980 — Джон Бонэм
 1980 — Уладзімір Высоцкі
 1982 — Леанід Ільіч Брэжнеў
 1986 — Кліфард Лі Бёртан
Спасылкі