Таварыства ўзаемнага крэдыту (Мінск)

Таварыства ўзаемнага крэдыту (т.зв. «Польскі банк») — неафіцыйнага назва дома мешчаніна Фота; адзін з найбольш адметных будынкаў дасавецкага Мінска ў стылі мадэрн, які знаходзіўся на вуліцы Захар'еўскай у доме №59 (цяпер — праспект Незалежнасці, дом №17). Стаяў прыкладна на тым месцы, дзе цяпер знаходзіцца левае крыло будынка Камітэта Дзяржаўнай Бяспекі Рэспублікі Беларусь.

 Гісторыя 
міні|злева|Будынак у забудове вуліцы Захар'еўскай
Узведзены ў 1910-я гг. паводле праекта беларускага архітэктара Станіслава Гайдукевіча і належаў мешчаніну Фоту. У доме ў 1910—1921 гг. знаходзілася Таварыства ўзаемнага крэдыту.
міні|злева|Будынак, перароблены пад ГУМ. 1930-я
У 1933—1934 гг. будынак быў рэканструяваны пад Мінскі ГУМ, а 28 мая 1934 г. адбылося ўрачыстае адкрыццё крамы.
Падчас Другой Сусветнай вайны быў нязначна пашкоджаны, зруйнаваны пры будаўніцтве ансамбля цэнтральнага праспекта ў 1944 г.

 Таварыства ўзаемнага крэдыту 
У доме мешчаніна Фота з моманту пабудовы ў 1910 г. пачало арэндаваць памяшканні Таварыства ўзаемнага крэдыту (т.зв. «Польскі банк»). Таварыства ўзаемнага крэдыту было заснавана яшчэ ў 1893 г. членамі Мінскага таварыства сельскай гаспадаркі і стала па сутнасці афіліраванай з Мінскім таварыствам сельскай гаспадаркі крэдытнай установай, бо ў склад Таварыства ўзаемнага крэдыту ўваходзілі ў асноўным буйныя і сярэднія мясцовыя землеўласнікі (галоўным чынам, каталікі). Напрыклад, у 1901 г. землеўласнікі ўсіх веравызнанняў складалі 80% членаў таварыства, а ў 1914 г. налічвала 1131 юрыдычную асобу.  

Максімальны памер крэдыту для асобы ці юрыдычнай установы дасягаў 25 тысяч рублёў. Па маштабам сваёй фінансавай дзейнасці таварыства складала канкурэнцыю для аддзяленняў агульнарасійскіх камерцыйных банкаў.
 Кіраўніцтва таварыства 
 Старшыні 
 1893—07(20).03.1909 — Севярын Каралевіч Грагаровіч (1840—1909?)
 1909—1915 — Урбан Баніфацевіч Крупскі (1863—1915)
 1915—1917 — Эмануэль Людвікавіч Абрампальскі (1859—1929)

 Літаратура 

 Минск. Старый и новый / авт.-сост. В.Г. Воложинский; под ред. З.В. Шибеко. — Минск : Харвест, 2010. — 272 с.

 Памятные книжки Минской губернии на 1893—1917 гг.
 Раюк, А.Р. Урбан Крупскі (1863—1915): ад беларускага народніка да краёўца-кансерватара / А.Р. Раюк // Научные труды Респ. ин-та высш. школы. Истор. и псих.-пед. науки : сб. науч. ст.: в 3 ч. / РИВШ ; редкол. : В.А. Гайсёнок [и др.]. — Минск : РИВШ, 2023. — Вып. 23. — Ч. 1. — С. 339—346.
 Шыбека, З.В. Минскъ сто гадоў таму / З.В. Шыбека. — Мінск : Беларусь, 2007. — 304 с.
 Jurkowski, R. Ziemiaństwo polskie Kresów Północno-Wschodnich 1864—1904. Działalność społeczno-gospodarcza / R. Jurkowski. — Warszawa : Przegląd Wschodni, 2001. — 606 s.

 Спасылкі 

Катэгорыя:Знішчаныя збудаванні Мінска
Катэгорыя:Збудаванні Мінска ў стылі мадэрн
Катэгорыя:З’явіліся ў 1910-я гады
Катэгорыя:1910-я ў Мінску
Катэгорыя:Зніклі ў 1944 годзе
Катэгорыя:Мінскае таварыства сельскай гаспадаркі
Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Станіслава Гайдукевіча
Катэгорыя:Праспект Незалежнасці (Мінск)