Кулікоўская бітва

{{Картка бітвы
|Назва бітвы = Кулікоўская бітва
|Кампанія       = 
|Каляровая схема = background:#ffccaa;color:#000000
|Выява  = 275px|
|Подпіс = «Кулікоўская бітва» Адольф Іван (1859)
|Канфлікт  = Мангола-татарская няволя
|Дата  = 8 верасня 1380
|Месца = Кулікова поле (Тульская вобласць)
|Вынік  = Перамога масквічоў і іх саюзнікаў
|Бок1  = Маскоўскае княстваНіжагародска-Суздальскае княстваЦвярское княстваСмаленскае княства
|Бок2  = Залатая Арда
|Камандзір1  = Дзмітрый ІванавічДзмітрый БаброкУладзімір АндрэевічГлеб СвятаславічАндрэй АльгердавічДзмітрый Альгердавіч
|Камандзір2  = Мамай
|Сілы1  = 40—70 тыс.Арсеньев Б. В. Москва и Куликовская битва. 1380 год. - М.:АНО ИЦ "Москвоведение", ОАО "Московские учебники", 2005. - 384 с.: ил. - (Москва в защите Отечества) ISBN 5-7853-0532-1 
|Сілы2  = 90 <ref>Ганс Уберсбергер: Ежегодник по истории Восточной Европы (Hans Uebersberger: Jahrbuch für Geschichte Osteuropas). -  Мюнхен., 1984. - стр. 473 (нем.)</ref> – 150 тыс.Мерников А. Г., Спектор А. А. Всемирная история войн. — Минск., 2005.
|Страты1  = да 20 тыс.Зыходзячы з даных пра колькасць у 50-60 тыс. і звестках пра 40-50 тыс.выжылых
|Страты2 = 8/9 усяго войска«Задонщина»
|}}

Кулікоўская бітваНазву «Кулікоўская бітва» ўпершыню выкарыстаў М. М. Карамзін   (Мамаева ці Данское пабоішча) — бітва войск княстваў паўночна-усходняй Русі супраць ардынцаў 8 верасня 1380 года (лета 6888 ад стварэння свету) на Куліковым полі паміж Донам, Непрадвай і Красівай Мечай, цяпер на тэрыторыі Кімаўскага і Куркінскага раёнаў Тульскай вобласці, на плошчы каля 10 км².

 Прычыны 
У пачатку 1360-х гадоў татарскі цемнік палавецкага паходжання Мамай, захапіў уладу ў Залатой Ардзе. Па законах толькі чынгісід (нашчадак Чынгісхана) мог насіць тытул хана, таму Мамай абвясціў ханам свайго стаўленніка Абдулу. Большасць татарскай знаці і васалаў Залатой Арды не прызнала яго, і фактычна пад уладай Мамая заставалася толькі заходняя частка Залатой Арды.

У 1377 Тахтамыш, пры падтрымцы Цімура распачаў заваяванне Залатой Арды. У гэтых умовах Маскоўскія князі выступілі на баку Чынгісідаў Тахтамыша, і не прызналі ўлады Мамая.

 Заўвагі адносна колькасці войскаў 

 Гістарычныя звесткі 

Дадзеныя па колькасці войскаў, якія ўдзельнічалі ў бітве, вельмі разыходзяцца.

Рускі гісторык Сяргей Салаўёў у сваёй працы «Гісторыя Расіі са старажытных часоў» (1851—1879) указвае наступную колькасць маскоўскіх войскаў: 400 тысяч, хоць і адзначае пры гэтым, што «гісторык і не мае абавязку прымаць літаральна апошнія паказанні»http://az.lib.ru/s/solowxew_sergej_mihajlowich/text_1030.shtml.

Вялікая Савецкая Энцыклапедыя вызначае колькасць войскаў Мамая да 100—150 тыс. чалавек і да 100—150 тыс. чалавек на баку маскоўскага княстваhttp://www.oval.ru/enc/38038.html.

Савецкі ваенны гісторык Яўген Разін ацаніў агульную колькасць насельніцтва Маскоўскага княства ў канцы XIV-га стагоддзя ў 250—300 тыс. жыхароў, лічыў 10 % мабілізацыйнае напружанне і, адпаведна, колькасць войска ў 25-30 тысяч воінаў ад Маскоўскага княства і 25-30 тыс. ад саюзнікаў (разам 50-60 тыс.) малаверагоднайhttp://militera.lib.ru/science/razin_ea/2/06.html.

Савецкі археолаг Анатоль Кірпічнікаў у працы «Кулікоўская бітва» шляхам даследавання аналагічных па маштабам бітваў Сярэднявечча вызначыў, што ў сярэднім на кожныя 500 метраў фронту магло прыпадаць не больш за 3-5 тыс. воінаў з кожнага бокуhttp://lib.metromir.ru/book38764 .

 Сучасныя даследаванні 

Метадамі палеагеаграфіі ўстаноўлена, што памер свабоднай ад лесу часткі Кулікоўскага поля складаў каля 2 км². — да 1-га км. у шырыню, да 2-х у даўжыню. Для параўнання — плошча поля Грунвальдскай бітвы складала каля 4 км², і на ім размясцілася 66 тысячнае войска: 27 тысяч Тэўтонскага ордэна — у дзве лініі фронтам у 2.5 км і 39 тысяч аб’яднанага польска-літоўска-рускага — у тры лініі фронтам у 2—2,5 км.

 Наступствы 

Пасля паражэння, Мамай, разам з рэшткамі войска, адышоў на землі Крымскага ханства і Вялікага Княства Літоўскага. Яго сын, нашчадак Чынгісхана па маці, прыняў падданства вялікага князя літоўскага, праваслаўную веру і тытул князя Глінскага разам з горадам-крэпасцю Глінск у сучаснай Палтаўскай вобласці. Сярод яго нашчадкаў сустракаем Івана Грознага (таксама быў нашчадкам Дзмітрыя Данскога), а таксама першых казачых атаманаў Запарожскай Сечы.

 Спасылкі 
 Подберезкин Филипп'', (Указание на не учтённые немецкие источники) «Вдруг появились литовцы…»: в немецких хрониках обнаружены сенсационные сведения о Куликовской битве // «Сородичи».

Катэгорыя:Кулікова поле
Катэгорыя:Бітвы паводле алфавіта
Катэгорыя:Бітвы ў Расіі
Катэгорыя:Бітвы рускіх княстваў
Катэгорыя:Бітвы Маскоўскага княства
Катэгорыя:Бітвы Залатой Арды
Катэгорыя:Бітвы XIV стагоддзя
Катэгорыя:Падзеі 8 верасня
Катэгорыя:Верасень 1380 года
Катэгорыя:Гісторыя Тульскай вобласці