Хларыды

Хларыды — група хімічных злучэнняў, солі хлоравадароднай (салянай) кіслаты HCl.

Іонныя хларыды — цвёрдыя крышталічныя рэчывы з высокімі тэмпературамі плаўлення, якія праяўляюць асноўныя ўласцівасці; кавалентныя — газы, вадкасці ці лёгкаплаўкія цвёрдыя рэчывы, якія маюць характэрныя кіслотныя ўласцівасці. Хларыды з прамежнай іонна-кавалентнай прыродай сувязі праяўляюць, адпаведна, амфатэрныя ўласцівасці.

 Фізічныя ўласцівасці 
Большасць хларыдаў металаў (за выключэннем AgCl, CuCl, AuCl, TlCl і PbCl2) добра раствараюцца ў вадзе.

+Фізічныя ўласцівасці хларыдаўЭлементФормулаКолерtпл,°Сtстосаў,°СШчыльнасць(пры 25 °C), г/см³Растваральнасцьу вадзе, г/л H HCl бясколерны −114,8 −85,03 1,477 720 He - Li LiCl бясколерны 605 >1300 2,07 820 Be BeCl2 белы 415 520 1,9 151 B BCl3 бясколерны −107,3 12,6 1,343 (11 °C) гідроліз да H3BO3 C CCl4 бясколерны −22,92 76,72 1,594 0,8 (20 °C) N NCl3 жоўты −40 71 1,635 гідроліз да NH3 і HOCl O - F - Ne - Na NaCl бясколерны 800,8 1465 2,165 359 (20 °C) Mg MgCl2 бясколерны 713 1412 2,316 542 (20 °C) Al AlCl3 бясколерны - 180 (узг.) 2,48 458 Si SiCl4 бясколерны −70 57,5 1,48 гідроліз да H2SiO3 P PCl3 бясколерны −93,6 76,1 1,574 гідроліз да H3PO3 PCl5 бясколерны − 159 (узг.) 1,6 гідроліз да H3PO4 S SCl2 чырвоны −121 59 1,621 гідроліз Cl - Ar - K KCl белы 770 1420 1,984 34,4 (20 °C) Ca CaCl2 белы 772 1935 2,15 74,5 (20 °C) Sc ScCl3 шараваты 960 2,39 Ti TiCl2 чорны 1035 1500 3,13 TiCl3 чырвона-фіялетавы 425 (раск.) − 2,64 TiCl4 бясколерны −24,8 136,4 1,726 гідроліз V VCl2 светла-зялёны 1027 1506 3,23 VCl3 фіялетавы >300 (раск.) − 3 VCl4 ярка-чырвоны −28 154 1,816 гідроліз Cr CrCl2 белы 824 1120 2,9 CrCl3 фіялетавы 600 (раск.) − 2,89 Mn MnCl2 ружовы 654 1225 2,98 72,3 Fe FeCl2 бясколерны 877 1023 3,16 68,5 (20 °C) FeCl3 цёмна-зялёны 315 (раск.) − 2,898 92 (20 °C) Co CoCl2 галубай 735 1049 3,356 52,9 (20 °C) Ni NiCl2 жоўта-зялёны 1001 3,55 64 Cu CuCl свідра-жоўты − 1490 (узг.) 4,145 6,2 (20 °C) CuCl2 цёмна-карычневы − 993 (узг.) 3,386 75,7 Ag AgCl белы 455 1550 5,56 1,88 (25 °C)

 Хімічныя ўласцівасці 
Асноўныя хларыды практычна не схільныя да гідролізу, а кіслотныя гідралізуюцца цалкам і незваротна, утвараючы кіслоты: 

Хларыды рознага тыпу таксама могуць узаемадзейнічаць паміж сабой: 

Ступень акіслення хлору ў хларыдах роўная -1.

 Атрыманне хларыдаў 
 Хлараваннем простых рэчываў хлорам:

 Узаемадзеяннем з сухім хлоравадародам:
 (пры 600 °C)
 Апрацоўкай аксідаў ці гідраксідаў хлоравадародам або салянай кіслатой:

 Узаемадзеяннем аксідаў з хлорам у прысутнасці вугля:

 Значэнне ў прыродзе і жыцці чалавека 
 Хларыд барыю (BaCl2) — ужываюць як інсектыцыд кішачнага дзеяння;
 Хларыд ртуці(II) (HgCl2) ці сулема — наймацнейшы яд, выкарыстоўваюць для дэзынфекцыі ў медыцыне;
 Хларыд ртуці(I) (Hg2Cl2) — ужываюць у медыцыне як слабіцельнае.