Трылогія

Трыло́гія () — сукупнасць трох твораў мастацтва, аб’яднаных пераемнасцю сюжэту або агульнай ідэяй. Першапачаткова ў грэчаскай літаратуры — тры трагедыі, аб’яднаныя ў адно цэлае адзінствам фабулы ці ідэйнага зместу.

Трылогіі найбольш распаўсюджаны ў літаратуры, кінамастацтве, а таксама сярод відэагульняў, радзей — у выяўленчым мастацтве і музыцы.

 Старажытнагрэчаская трылогія 
У старажытных грэкаў складалася з трох трагедый з міфалагічным ці гістарычным сюжэтам; прадстаўляліся яны на паэтычных спаборніцтвах у дні свята Дзіянісія. Першапачаткова асобныя часткі трылогіі абавязкова прайграваліся на працягу аднаго дня; далучэнне да трылогіі так званай «драмы сатыраў», якая кантрастуе з ёй па пабудове і прызначэнню, стварала «тэтралогію». З V ст. да н.э. гэта патрабаванне пачынае парушацца, а з IV ст. да н.э. «драма сатыраў» аддзяляецца ад трагічнай трылогіі і ставіцца на асобых спаборніцтвах.

Антычныя трылогіі дайшлі да нас у абрыўках; так з захаваных сямі трагедый Эсхіла чатыры з’яўляюцца часткамі трылогій, прысвечаных міфам пра Данаідаў, Эдыпа, Праметэя і гістарычныя падзеі — паражэнне персаў. З гэтых трылогій толькі «Арэстэя» захавалася цалкам; згублена толькі «драма сатыраў» — «Пратэй».

У далейшым, ужо ў Сафокла, трагедыі набываюць самастойную скончанасць і асобную значнасць; так «Эдып-цар», «Эдып у Калоне» і «Антыгона», хоць і звязаныя адзінствам сюжэту, не аб’ядноўваліся паэтам у трылогію.

 Драма Новага часу 
У драматычнай творчасці новага часу сустракаюцца спробы адрадзіць трылогію.; такія трылогіі Фрыдрых Шылера («Валенштэйн»), Франца Грыльпарцэра («Залатое руно»), Рыхарда Вагнера («Нібелунгі»), Суінберна («Марыя Сцюарт») і іншыя.

 У літаратуры 
Прынцып трылогіі ўжываецца таксама ў будове раману і аповесці.
 Жуль Верн
 «Дзеці капітана Гранта»
 «20 000 лье пад вадой»
 «Таямнічы востраў»
 Жуль Верн
 «З Зямлі на Месяц»
 «Вакол Месяца»
 «Свет дагары нагамі»
 Аляксандр Дзюма
 «Тры мушкецёры»
 «Праз дваццаць гадоў»
 «Віконт дэ Бражэлон»
 Эміль Заля
 «Лурд»
 «Рым»
 «Парыж»
 Якуб Колас
 «У палескай глушы»
 «У глыбі Палесся»
 «На ростанях»
 Клайв Стэйплз Льюіс
 «З маўклівай планеты»
 «Перэландра»
 «Тая агідная сіла»
 Генрык Сянкевіч
 «Агнём і мячом»
 «Патоп»
 «Пан Валадыеўскі»
 Джон Рональд Руэл Толкін
 «Брацтва Пярсцёнка»
 «Дзве вежы»
 «Вяртанне караля»

 Трылогія ў музыцы 
 Трылогія ў кіно 

 Трылогія ў гульнях 
 «Age of Empires»
 Age of Empires (1997)
 Age of Empires II: The Age of Kings (1999)
 Age of Empires III (2005)
 «Deus Ex»
 Deus Ex (2000)
 Deus Ex: Invisible War (2003)
 Deus Ex: Human Revolution (2011)
 «Diablo, серыя гульняў»
 Diablo (1996)
 Diablo II (2000)
 Diablo III (2012)
 «Doom, серыя гульняў»
 Doom (1993)
 Doom II: Hell on Earth (1994)
 Doom 3 (2004)
 «Dungeon Siege»
 Dungeon Siege (2002)
 Dungeon Siege II (2005)
 Dungeon Siege III (2011)
 «Empire Earth»
 Empire Earth (2001)
 Empire Earth II (2005)
 Empire Earth III (2007)
 «Fable»
 Fable: The Lost Chapters (2006)
 Fable II (2008)
 Fable 3 (2010)
 «F.E.A.R.»
 F.E.A.R. (2005)
 F.E.A.R. 2: Project Origin (2009)
 F.E.A.R. 3 (2011)
 «Gears of War»
 Gears of War (2006)
 Gears of War 2 (2008)
 Gears of War 3 (2011)
 «Halo»
 Halo: Combat Evolved (2001)
 Halo 2 (2004)
 Halo 3 (2007)
 «Mass Effect, серыя»
 Mass Effect (2007)
 Mass Effect 2 (2010)
 Mass Effect 3 (2012)
 «Max Payne»
 Max Payne (2001)
 Max Payne 2: The Fall of Max Payne (2003)
 Max Payne 3 (2012)
 «Red Alert»
 Command & Conquer: Red Alert (1996)
 Command & Conquer: Red Alert 2 (2000)
 Command & Conquer: Red Alert 3 (2008)
 «Soldier of Fortune»
 Soldier of Fortune (2000)
 Soldier of Fortune II: Double Helix (2002)
 Soldier of Fortune: Payback (2007)
 «S.T.A.L.K.E.R., серыя гульняў»
 S.T.A.L.K.E.R.: Цень Чарнобыля (2007)
 S.T.A.L.K.E.R.: Чыстае неба (2008)
 S.T.A.L.K.E.R.: Кліч Прыпяці (2009)
 «Stronghold»
 Stronghold (2001)
 Stronghold 2 (2005)
 Stronghold 3 (2011)
 «Syberia»
 Syberia (2002)
 Syberia II (2004)
 Syberia III (2011)
 «The Sims»
 The Sims (2000)
 The Sims 2 (2004)
 The Sims 3 (2009)
 «Uncharted»
 Uncharted: Drake’s Fortune (2007)
 Uncharted 2: Among Thieves (2009)
 Uncharted 3: Drake's Deception (2011)
 «Wolfenstein, значэнні»
 Wolfenstein 3D (1992)
 Return to Castle Wolfenstein (2001)
 Wolfenstein (2009)

 Бібліяграфія 
 Hermann G., Die tragischen Tetralogien der Griechen, Lpz., 1819;
 Welcker F. G., Die Äschylische Trilogie, Darmstadt, 1824;
 Steinweg C., Studien zur Entwicklungsgechichte der Tragödie, B. VI. Halle a/s., 1924;
 Wiesmann P., Das Problem der tragischen Tetralogie, Diss., Zürich, 1929.

Катэгорыя:Жанры ў мастацтве
Катэгорыя:Драматургія
Катэгорыя:Літаратура
Катэгорыя:Кінематограф
Катэгорыя:Камп’ютарныя гульні