Ракета-носьбіт

Раке́та-но́сьбіт (РН, таксама раке́та касмі́чнага прызначэ́ння, РКП) — апарат, які дзейнічае па прынцыпе рэактыўнага руху і прызначаны для вывядзення карыснай нагрузкі ў касмічную прастору.

Часам тэрмін «ракета-носьбіт» ужываецца ў расшыраным значэнні: ракета, прызначаная для дастаўкі ў пэўны пункт (у космас, у далёкі раён Зямлі ці акіяна) карыснай нагрузкі (штучныя спадарожнікі Зямлі, касмічныя караблі, ядзерныя і няядзерныя баявыя блокі). У такой трактоўцы тэрмін «ракета-носьбіт» аб’ядноўвае тэрміны «ракета касмічнага прызначэння» і «міжкантынента́льная балісты́чная раке́та».

 Храналагічны спіс ракет-носьбітаў 

 Краіна Назва Першы паспяховы запуск Апошні паспяховы запуск Дадатковая інфармацыяСССРСпадарожнік4 кастрычніка 19573 лістапада 1957На калязямную арбіту выведзены першы ў свеце штучны спадарожнік ЗямліЗШАJuno I31 студзеня 195823 кастрычніка 1958ЗШАVanguard17 сакавіка 195818 верасня 1959СССРСпадарожнік-315 мая 195815 мая 1958ЗШАJuno II6 снежня 195827 красавіка 1961ЗШАAtlas B18 снежня 19584 лютага 1959СССРМесяц2 студзеня 19594 кастрычніка 1959ЗШАThor Agena A28 лютага 195913 верасня 1960ЗШАThor Able7 жніўня 19591 красавіка 1960СССРУсход15 мая 19601 снежня 1960ЗШАThor Able-Star13 красавіка 196013 жніўня 1965ЗШАAtlas Agena-A24 мая 196021 сакавіка 1965ЗШАThor Delta12 жніўня 196018 верасня 1962ЗШАThor Agena B12 лістапада 196015 мая 1966ЗШАRedstone19 снежня 196029 лістапада 1967СССРМаланка12 лютага 19613 снежня 1965ЗШАAtlas Agena-B12 ліпеня 196131 студзеня 1961ЗШАAtlas D13 верасня 19617 лістапада 1967СССРКосмас27 кастрычніка 196119 снежня 1967СССРУсход-228 ліпеня 196212 мая 1967ЗШАThor Agena D28 чэрвеня 196226 красавіка 1963ЗШАDelta A2 кастрычніка 196227 кастрычніка 1962ЗШАDelta B13 снежня 196219 сакавіка 1964ЗШАAtlas Agena-D12 ліпеня 196320 ліпеня 1965СССРУсход16 кастрычніка 196329 чэрвеня 1976ЗШАAtlas Centaur27 лістапада 196314 ліпеня 1967ЗШАDelta C27 лістапада 196322 студзеня 1969ЗШАSaturn I29 студзеня 196430 ліпеня 1965СССРМаланка-М2 красавіка 196430 верасня 2010ЗШАTitan II8 красавіка 196418 кастрычніка 2003СССРКосмас-118 жніўня 196428 снежня 1965ЗШАDelta D19 жніўня 19646 красавіка 1965ЗШАTitan IIIA11 лютага 19656 мая 1965ЗШАThor Burner20 мая 196524 мая 1975СССРПратон16 ліпеня 19656 ліпеня 1966ЗШАTitan IIIC12 кастрычніка 19656 сакавіка 1982ЗШАDelta E6 лістапада 19651 красавіка 1971ФранцыяДыямант-А26 лістапада 196515 лютага 1967ЗШАAtlas-Е1 чэрвеня 196620 красавіка 1967ЗШАSaturn IB5 ліпеня 196615 ліпеня 1975ЗШАTitan IIIB29 ліпеня 196623 кастрычніка 1970СССРСаюз28 лістапада 196624 мая 1975ЗШАDelta G14 снежня 19667 верасня 1967СССРУсход-2М28 лютага 196729 жніўня 1991СССРПратон-К2 сакавіка 196830 сакавіка 2012СССРКосмас-216 сакавіка 196718 чэрвеня 1977СССРКосмас-316 сакавіка 196727 жніўня 1968СССРКосмас-3М15 мая 196727 красавіка 2010ЗШАSaturn V9 лістапада 196714 мая 1973СССРЦыклон-2А27 кастрычніка 19671 лістапада 1968СССРЦыклон-26 жніўня 196924 чэрвеня 2006ЗШАDelta J4 ліпеня 19684 ліпеня 1968ЗШАDelta N16 жніўня 196812 сакавіка 1972ЗШАDelta M19 снежня 196813 сакавіка 1971ФранцыяДыямант-Б10 сакавіка 197021 мая 1972КітайЧанчжэн 124 красавіка 19703 сакавіка 1971СССРСаюз-Л24 лістапада 197012 жніўня 1971ЗШАTitan IIID15 чэрвеня 197117 лістапада 1982ВялікабрытаніяBlack Arrow28 кастрычніка 197128 кастрычніка 1971СССРСаюз-М27 снежня 197131 сакавіка 1976ЗШАDelta L31 студзеня 197231 студзеня 1972ЗШАDelta-90023 ліпеня 19726 лістапада 1973ЗШАDelta-100023 верасня 197221 чэрвеня 1975СССРСаюз-У18 мая 197324 жніўня 2011КітайFeng Bao 118 верасня 197319 верасня 1981ЗШАDelta-200013 красавіка 19746 кастрычніка 1981КітайЧанчжэн 25 лістапада 197426 студзеня 1978ЗШАTitan IIIE10 снежня 19745 верасня 1977ФранцыяDiamant BP46 лютага 197527 верасня 1975ЗШАDelta-300013 снежня 197524 сакавіка 1989СССРЦыклон-324 чэрвеня 197730 студзеня 2009ФранцыяAriane 124 снежня 197922 лютага 1986КітайЧанчжэн 2C9 верасня 198211 красавіка 2007ЗШАTitan 34D30 кастрычніка 198225 верасня 1992СССРСаюз-У228 снежня 19823 верасня 1995КітайЧанчжэн-38 красавіка 198425 чэрвеня 2000ФранцыяAriane 34 жніўня 198412 ліпеня 1989СССРЗеніт-221 чэрвеня 198510 чэрвеня 2004СССРЭнергія15 мая 198715 лістапада 1988Ракета-носьбіт для праекта «Буран»ФранцыяAriane 221 лістапада 19872 красавіка 1989ФранцыяAriane 44LP15 чэрвеня 198827 лістапада 2001КітайЧанчжэн 46 верасня 19883 верасня 1990ІзраільShavit19 верасня 19883 красавіка 1990ЗШАDelta-600014 лютага 198924 ліпеня 1992ФранцыяAriane 44L5 чэрвеня 198915 лютага 2003ЗШАTitan IV14 чэрвеня 198912 жніўня 1998ЗШАDelta-400027 жніўня 198912 чэрвеня 1990ЗШАDelta-500018 лістапада 198918 лістапада 1989ФранцыяAriane 422 студзеня 19903 снежня 1999ЗШАPegasus5 красавіка 19909 кастрычніка 2000КітайЧанчжэн 2E16 ліпеня 199028 снежня 1995ЗШАAtlas I25 ліпеня 199025 красавіка 1997ФранцыяAriane 42P20 лістапада 19904 мая 2002ЗШАDelta-700026 лістапада 19908 чэрвеня 2007ФранцыяAriane 44P4 красавіка 199125 верасня 2001ЗШАAtlas II7 снежня 199116 сакавіка 1998ЗШАAtlas IIA10 чэрвеня 19925 снежня 2002КітайЧанчжэн 2D9 жніўня 199225 мая 2007РасіяСтарт-125 сакавіка 199325 красавіка 2006ФранцыяAriane 42L12 мая 199323 студзеня 2002ЗШАAtlas IIAS16 снежня 199331 жніўня 2004ЯпоніяH-II4 лютага 199421 лютага 1998КітайЧанчжэн-3A8 лютага 199424 кастрычніка 2007ЗШАTaurus13 сакавіка 19944 сакавіка 2011ІндыяASLV4 мая 19944 мая 1994ЗШАPegasus XL27 чэрвеня 199425 красавіка 2007ІндыяPSLV15 кастрычніка 199423 красавіка 2007РасіяРокат26 снежня 19941 лютага 2011ІзраільShavit-15 красавіка 199510 чэрвеня 2007КітайЧанчжэн-3B14 лютага 199605 ліпеня 2007ЯпоніяM-V12 лютага 199722 верасня 2006ЗШАTitan IVB23 лютага 199719 кастрычніка 2005ФранцыяAriane 5G30 кастрычніка 199718 снежня 2009РасіяШтыль7 ліпеня 199826 мая 2006ЗШАDelta 327 жніўня 199823 жніўня 2000РасіяУкраінаЗеніт-3SL28 сакавіка 199924 верасня 2011РасіяУкраінаДнепр21 красавіка 199917 жніўня 2011КітайЧанчжэн 4B10 мая 199919 верасня 2007КітайЧанчжэн 2F19 лістапада 199925 верасня 2008РН прызначана для запуска КК ШэньчжоўЗШАMinotaur27 студзеня 20006 лютага 2011ЗШАAtlas IIIA24 мая 200013 сакавіка 2004РасіяПратон-М7 красавіка 200113 снежня 2015ІндыяGSLV18 красавіка 200125 снежня 2010РасіяСаюз-ФГ21 мая 20018 чэрвеня 2011ЯпоніяH-IIA29 жніўня 200124 лютага 2007ФранцыяAriane-5 ECA11 снежня 200220 мая 2011ЗШАDelta 7000H8 ліпеня 200310 чэрвеня 2011ЗШАAtlas IIIB21 лютага 20023 лютага 2005ЗШАAtlas-521 жніўня 20025 жніўня 2011КітайKaitou-115 верасня 200216 верасня 2003ЗШАDelta IV Medium20 лістапада 200211 сакавіка 2011РасіяСаюз-28 лістапада 200421 кастрычніка 2011ЗШАDelta IV Heavy21 снежня 200420 студзеня 2011КітайЧанчжэн-4C11 лістапада 200711 лістапада 2007ІранКавешгяр-14 лютага 2008 года4 лютага 2008ФранцыяAriane-5 ES-ATV9 сакавіка 200816 лютага 2011РасіяУкраінаЗеніт-3SLБ28 красавіка 2008 года11 снежня 2015Рэкорд 27 спадарожнікаўЗШАFalcon 94 чэрвеня 2010 года22 снежня 2015Ракета прыватнай фірмы SpaceX25pxЕКАVega13 лютага 2012 года13 лютага 201225pxПаўночная Карэя«Ынха-3»12 снежня 2012 года12 снежня 2012Выведзены штучны спадарожнік Зямлі КНДР «Кванмёнсон-3» (кар. «Яркая зорка»)КітайКуайчжоў25 верасня 2013 года21 снежня 2014 года

 Спасылкі 
 Храналогія касмічных пускаў і падзей СССР і Расіі 
 Храналогія замежных пускаў і падзей 
 Encyclopedia Astronautica

*
Катэгорыя:Вынаходніцтвы СССР