Суботнікі

Субо́тнікі (, ) — аграгарадок у Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр Суботніцкага сельсавета. 

 Геаграфія 
Размешчаны за 18 км на поўнач ад горада Іўе, за 172 км ад Гродні, за 9 км ад чыгуначнай станцыі Гаўя, на аўтамабільнай дарозе Іўе — Салечнікі. Знаходзіцца на правым беразе ракі Гаўя (прыток Нёмана).

 Назва 
В. Жучкевіч звязваў тапонім са словам «субота» — «назва дня тыдня»Краткий топонимический словарь Белоруссии / В. А. Жучкевич. — Минск: Издательство Белорусского государственного университета, 1974. — 447 с. — 12 700 экз. С. 366.

З іншага боку, фіксавалася лідскае прозвішча Субат, дрысвяцкае Субатовіч, з-пад Ваўкавыску было Субатоўскіhttps://www.familysearch.org/ark:/61903/3:1:3QS7-89FL-95VV?i=469&cat=2325345

https://www.familysearch.org/ark:/61903/3:1:3Q9M-CS9M-BSDL-9?i=639&cat=1649959

https://www.familysearch.org/ark:/61903/3:1:3QS7-998N-H5TF?i=6&cat=2323279. Ёсць літоўскія Subatis, Subataitis, Subatėnashttps://pavardes.lki.lt/?pv=4185884f8b20623656301e1fcd7961b2

https://pavardes.lki.lt/?pv=a02244317fdf0dedee61bab4d027125e, латышскае Subatniekshttps://uzvardi.lv/surname/697675.

 Гісторыя 
Цяперашнюю назву Суботнікі носяць з 1545 года, да таго звычайна згадваюцца (яшчэ з Вітаўтавых часоў) як Геранёны Манівідавы (ад імя Войцеха Манівіда). Месца першапачатковага паселішча канца XIV стагоддзя знайшоў у 1983 годзе Зянон ПазнякКраўцэвіч А. Гарады і замкі Беларускага Панямоння XIV—XVIII стст. Планіроўка, культурны слой. — Мн.: Навука і тэхніка, 1991. — С. 15..

Ад свайго заснавання паселішча ўваходзіла ў склад Ашмянскага павета Віленскага ваяводства. У 1636 годзе на сродкі князя Альбрэхта Радзівіла ў Геранёнах Драўляных збудавалі драўляны касцёл (не захаваўся).

У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) Суботнікі апынулася ў складзе Расійскай імперыі, дзе сталі цэнтрам воласці Ашмянскага павета Віленскай губерні. Станам на 1885 год у мястэчку было 44 двары, дзейнічалі касцёл і капліца, працавалі школа (56 хлопчыкаў і 4 дзяўчынкі), бровар, крама і карчма, праводзілася 2 рэгулярныя кірмашы. На 1890 тут было 39 двароў, працавалі млын і бровар — уласнасць Умястоўскіх.

Згодна з Рыжскім мірным дагаворам (1921) Суботнікі апынуліся ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, дзе сталі цэнтрам гміны Валожынскага (з 1926 года Лідскага) павета Навагрудскага ваяводства. У гэты час тут было 99 двароў.

З верасня 1939 года Суботнікі — у Беларускай ССР, дзе з 12 кастрычніка 1940 года сталі цэнтрам сельсавета Іўеўскага раёна. На 2000 год у вёсцы было 316 двароў.

 Насельніцтва 
 1882 год — 523 чал.
 1885 год — 445 чал.
 1890 год — 347 чал.
 1905 год — 711 чал.
 1921 год — 542 чал.
 1999 год — 769 чал.
 2000 год — 776 чал.
 2001 год — 780 жыхароў, 309 двароў.
 2015 год — 776 чал.
 2019 год — 578 чал.

 Інфраструктура 
У Суботніках працуюць сярэдняя школа, дашкольная ўстанова, бальніца, бібліятэка, дом культуры, пошта.

 Помнікі гісторыі і культуры 
 Касцёл Святога Уладзіслава (1904—1907)
 Могілкі каталіцкія
 Брацкая магіла савецкіх воінаў, партызан і ахвяр фашызму
 Помнік землякам, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну

 Вядомыя асобы 
 Янка Пазняк (1887—1939) — беларускі грамадска-культурны дзеяч, выдавец і публіцыст.
 Зянон Пазняк (нар. 1944) — беларускі палітык і грамадскі дзеяч, археолаг, мастацтвазнавец, пісьменнік і паэт.
 Валянціна Вацлаваўна Курсевіч (нар. 1965) — беларускі палітык.
 Валерый Віктаравіч Курсевіч (нар. 1979) — беларускі палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VI склікання.

 Крыніцы 

 Літаратура 



 Niechwiadowicz K. Moje Sobotniki. — Poznan: Gawia. — 2004. 

 Спасылкі 




Катэгорыя:Суботніцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Іўеўскага раёна

Катэгорыя:Мястэчкі Віленскага ваяводства