Сярэднеанглійская мова

Сярэднеанглійская мова — сярэдневяковая форма англійскай мовы, якая склалася пад нармана-французскім уплывам з англасаксонскай мовы на працягу XI—XV стст. З XVI па XIX стст. паступова пераўтваралася ў сучасную англійскую мову. Адрозніваецца ад апошняй некаторымі асаблівасцямі граматыкі, правапісу і значэння слоў.

 Некаторыя асаблівасці сярэднеанглійскай мовы 

 Асаблівасці граматыкі 
Адна з адметых асаблівасцей граматыкі сярэднеанглійскай мовы — амаль поўная адсутнасць do як дапаможнага дзеяслова: замест do not ask — ask not «не пытайце». Яшчэ два граматычныя адрозненні звязаны з вымаўленнем і правапісам: выкарыстанне суфікса th замест s у дзеясловах простай формы цяперашняга часу з дзейнікамі 3-й асобы адзіночнага ліку (he wanteth замест he wants «ён хоча»); ужыванне артыкля an замест a перад словамі, якія пачынаюцца на h (an hundred замест a hundred «сотня»). Адна граматычная асаблівасць звязана з выкарыстаннем розных слоў множнага ліку як сінонімаў слова you «вы»: thou (і яго вытворных thy/thine «твой, ваш», thee «цябе, табе, вас, вам») для адной асобы і ye — для некалькіх (у англійскай мове няма поўнага эквівалента слову «ты»). З дзейнікамі 2-й асобы могуць выкарыстоўвацца асобыя формы мадальных дзеясловаў shall i can — shalt i canst. Тое ж самае датычыцца дзеяслова have: з дзейнікам 2-й асобы ён ставіцца ў форму hast (напрыклад, thou hast — «ты маеш» ці «вы маеце»), якой няма ў сучаснай англійскай мове. Лічбы словамі нават у XIX ст. маглі пісацца ў адваротным парадку: замест twenty-seven (27) — seven and twenty «сем і дваццаць».

 Асаблівасці правапісу 
Некаторыя словы сярэднеанглійскай мовы пішуцца інакш, чым прынята ў сучаснай англійскай.

 Сярэднеанглійская  Сучасная англійская  Беларускі эквівалент spake  spoke  казаў, казала auld  old  стары art  are  цяп. ч. мн. л. дзеяслова «быць»

 Лексічныя асаблівасці 
Некаторыя словы сучаснай англійскай мовы мелі дадатковае альбо нават іншае значэнне ў сярэднеанглійскай.

 Слова  Значэнне ў сярэднеанглійскай Значэнне ў сучаснай англійскай мове gay  вяселы  гомасексуал ghost у асноўным — «дух» (напрыклад, Holy Ghost — Святы Дух)  у асноўным — «прывід» meat  ежа  мяса minister  слуга, святар  міністр, святар, а калі слуга, то толькі Божы rape  выкрадаць  гвалціць villain  вілан, прыгонны селянін  паскуднік

У сярэднеанглійскай мове лічбы 60, 70, 80 і 90 мелі назвы на ўзор французскіх, зусім не падобныя на сучасныя англійскія:
 Лічба  Сярэднеанглійская  Сучасная англійская 60  threescore (літаральна «тры разы па дваццаць»)  sixty 70  threescore and ten (літаральна «тры разы па дваццаць і дзесяць»)  seventy 80  fourscore (літаральна «чатыры разы па дваццаць»)  eighty 90  fourscore and ten (літаральна «чатыры разы па дваццаць і дзесяць»)  ninety

 Сувязь сярэднеанглійскай мовы з сучаснасцю 
Сярод распаўсюджаных помнікаў пісьменнасці на сярэднеанглійскай мове — Біблія караля Якава, адзін з самых папулярных перакладаў Бібліі на англійскую мову. Таксама распаўсюджаны творы Шэкспіра, Мільтана, Ньютана, Лока, напісаныя на розных варыянтах сярэднеанглійскай. Уся гэта спадчына шырока цытуецца ў мастацкіх і публіцыстычных творах, напісаных на сучаснай англійскай. Многія вернікі на памяць ведаюць асобныя вершы з Бібліі караля Якава. Цікава, што амерыканскі пісьменнік Э. Хэмінгуэй выкарыстоўваў элементы сярэднеанглійскай у сваім рамане «Па ком звоніць звон» (For Whom the Bell Tolls), напрыклад, thou i яго вытворныя.

 Гл. таксама 
 Англійская мова

 Спасылкі 
 Руска-англійскі анлайн слоўнік «Мульцітран»
 Біблія караля Якава анлайн

Катэгорыя:Сярэдневяковыя мовы
Катэгорыя:Гісторыя англійскай мовы