Пражскі маніфест (эсперанта)

Пражскі маніфест, эсперанта ( па эсп. - Manifesto de Prago гэта дэкларацыя руха за міжнародную мову эсперанта, прадстаўленая падчас LXXXI Сусветнага Кангрэса эсперанцістаў у 1996 годзе у Празе.

 Уводзіны 
У пачатку Пражскага маніфестападпісаўшыя яго:
 звяртаюцца да ўсіх урадаў, міжнародных арганізацый, усіх людзей добрай волі;
 абвяшчаюць  аб сааёй рашымасці і далей дзейнічаць у адпаведнасці з выкладенымі ніжэй мэтамі;
 прапануюць кожнай араганізацыі і кожнаму чалавеку далучыцца да сваёй дзейнасці.

Далей яны ўказваюць на не страчаную больш за стагоддзе існавання мовы актуальнасць і значэнне эсперанта для сучаснага грамадства

 Склад маніфеста 
Маніфест утрымлівае семь прынцыпаў руха эсперантыстаў, якія лічацца «асновапалагаючымі для справядлівага і эфектыўнага наладжвання міжнародных моўных зносін». Яны спрыяюць вырашэнню сучасных моўных праблем, звяртаючы асблівую ўвагу на моўную дэмакратыю і захаванне моўнай разнастайнасці.

 +Пражскі маніфест 1996 года
 Моўная праблема
 Вырашэнне яе пры дапамозе эсперанта
  1. Дэмакратычнасць
  Сістэма зносін, якая даепастаянныя прывілегіі адным, але патрабуе ад іншых гады намаганняў для набыцця меньшых магчымасцяў, недэмакратычна ў сваёй аснове.
 Эсперанта значна пераўзыходзіць усіх сваіх канкурэнтаў у сферы раўнапраўных міжнародных моўных зносін.
  2. Наднацыянальная адукацыя
  Кожная нацыянальная мова прывязаная да пэўнай культуры і народу (народам).
 Вывучэнне эсперанта дае веды аб свеце без межаў, у якім кожная краіна ўяўляецца родным домам.
  3. Педагагічная эфектыўнасць
  Толькі невялікі працэнт з вывучаючых замежную мову авалодвае ёй.
 Поўнае авалодванне эсперанта магчыма нават пры самастойным вывучэнні.
  4. Шматмоўе
   Грамадства эсперантыстаў з'яўляецца адным з нешматлікіх сусветных грамадставў, усе члены якога без выключэння двухмоўны ці шматмоўны.
  5. Моўныя правы
  Нераўнапраўнае распаўсюджванне ўлады паміж мовамі - крыніца пастаяннага моўнага ціску і непасрэлнагамоўнага прыгнёту для большасці насельніцтва планеты.
 У асяроддзі эсперантыстаў, дзякуючы ўзаемнаму імкненню да кампрамісу, ствараецца прэцэдэнт для развіцця і вывучэння альтэрнатыўных спосабаў пераадолення моўнай няроўнасці і вырашэння моўных канфліктаў.
  6. Разнамоўе
  Урады розных краін схільны разглядаць разнамоўе як перашкоду зносінам і развіццю.
 Для грамадства эсперантыстаў разнамоўе з'яўляецаа пастаяннай і неад'емнай крыніцай багацця.
  7. Асвабаджэнне чалавека
  Кожная з моў вызваляе і знявольвае ваіх носьбітаў, даючы ім магчымасць мець зносіны паміж сабой і шкодзячы зносінам з іншамоўнымі.
 Эсперанта з'яўляецца праектам, які дазваляе кожнаму прыняць асабісты ўдзел у чалавечым грамадстве, заховаючы моцныя сувязі са сваімі культурнымі і моўнымі каранямі, але не абмяжоўваючыся імі.


 Гл. таксама 
 Педагагічная каштоўнасць эсперанта

 Спасылкі 
 Пражскі маніфест на сайце сусветнай асацыяцыі эсперанта 
 Пражскі маніфест 

Катэгорыя:Гісторыя эсперанта
Катэгорыя:Маніфесты
Катэгорыя:1996 год у Празе