X86

x86 () — архітэктура працэсара c аднайменным наборам каманд, упершыню рэалізаваная ў працэсарах кампаніі Intel.

Назва ўтворана ад дзвюх лічбаў, якімі сканчаліся назвы працэсараў Intel ранніх мадэляў — 8086, 80186, 80286 (i286), 80386 (i386), 80486 (i486). У сувязі з канфліктам, каб мець магчымасць зарэгістраваць іх як гандлёвую марку, пазнейшыя мадэлі атрымалі ўласныя імёны (напрыклад, Pentium, Xeon, Core, Itanium). За час свайго існавання набор каманд увесь час пашыраўся, захоўваючы сумяшчальнасць з папярэднімі пакаленнямі.

Апроч Intel, архітэктура таксама была рэалізавана ў працэсарах іншых вытворцаў: AMD, VIA, Transmeta, IDT і інш. У наш час для гэтай архітэктуры існуе яшчэ адна назва — IA-32 (Intel Architecture — 32).

 Вытворцы 
Працэсары архітэктуры x86 выпускаліся і выпускаюцца некалькімі кампаніямі, у тым ліку:

 AMD
 BLX IC Design
 Cyrix
 Chips & Technologies
 DM&P Electronics
 Harris Semiconductor
 Hitachi
 IBM
 Innovasic SemiconductorInnovasic Semiconductor Announces the Availability of Pin-Compatible 80C186XL and 80C188XL Embedded Processors
 IDT

 Intel
 Kruger Electronics
 National Semiconductor
 NEC
 NexGen
 OKI
 RDC
 Rise Technologies
 SGS-Thomson
 Siemens

 SiS
 Texas Instruments
 Transmeta
 UMC
 VIA Technologies
 VM TechnologyVM technology VM386SX±T40 
 Xcore Corporation Ltd.The Search Engine that Does at InfoWeb.net 
 НВА Інтэграл
 МЦСТ

 Гл. таксама 
 x86-64
 Апаратная платформа камп'ютара

 Спасылкі 
Дакументацыя ад вытворцаў
 Intel Architecture Software Developer’s Manual, Volume 1: Basic Architecture 
 Intel Architecture Software Developer’s Manual, Volume 2: Instruction Set Reference Manual 
 Intel Architecture Software Developer’s Manual, Volume 3: System Programming 
 AMD64 Architecture Programmer’s Manual Volume 3: General-Purpose and System Instructions Rev 3.14 
 AMD64 Architecture Programmer’s Manual Volume 4: 128-Bit Media Instructions Rev 3.10 (SSE) 
 AMD64 Architecture Programmer’s Manual Volume 5: 64-Bit Media and x87 Floating-Point Instructions Rev 3.09 (FPU, MMX) 
 Developer guides and manuals  (от AMD) 

Артыкулы
 FAQ па працэсарах сямейства x86 
 Класіфікацыя x86-працэсараў: вопыт стварэння з нуля 

Катэгорыя:Архітэктура камп’ютараў

Катэгорыя:З’явіліся ў 1978 годзе