Фёдар Фёдаравіч Архіпенка

Фёдар Фёдаравіч Архіпенка (, в. Аўсімавічы, Бабруйскі раён, Магілёўская вобласць) — палкоўнік Савецкай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1945).

 Біяграфія 
Фёдар Архіпенка нарадзіўся 30 кастрычніка 1921 года ў вёсцы Аўсімавічы Бабруйскага раёна Магілёўскай вобласці ў сялянскай сям'і. У 1938 годзе ён скончыў сярэднюю школу і аэраклуб. У тым жа годзе быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. У 1940 годзе ён скончыў ваенную авіяцыйную школу ў Адэсе.

З чэрвеня 1941 года — на Паўднёва-Заходнем, Заходнем, Бранскім, Сталінградскім, Варонежскім, 2-м і 1-м Украінскім франтах Вялікай Айчыннай вайны.. Да чэрвеня 1942 года ваяваў у складзе 17-га знішчальнага авіяцыйнага палка, з ліпеня 1942 года па кастрычнік 1943 года — у складзе 508-га знішчальнага авіяцыйнага палка. З кастрычніка 1943 да канца вайны ваяваў у складзе 129-га гвардзейскага знішчальнага авіяцыйнага палка.

Удзельнічаў у баях за Украіну, Сталінградскай і Курскай бітвах, бітве за Днепр, вызваленні Малдовы, Румыніі, Польшчы, Чэхаславакіі, бітвах у Германіі. У 1944 годзе ўступіў у ВКП(б). За гады вайны Архіпенка здзейсніў агулам 467 баявых вылетаў (205 — на самалётах «И-153», «ЛаГГ-3» і «Як-1», 69 — на самалётах «Як-7б», 163 — на «Bell P-39 Airacobra». Удзельнічаў у больш чым 30 штурмавых нападах і 102 паветраных баях, у якіх асабіста збіў 30 і ў групе — 14 самалётаў суперніка, пры гэтым самалёт Архіпенка збіты ні разу не быў.

Да канца вайны ў 1945 годзе гвардыі маёр Архіпенка быў памочнікам камандзіра 129-га гвардзейскага знішчальнага авіяцыйнага палка 22-й гвардзейскай знішчальнай авіяцыйнай дывізіі 2-й паветранай арміі 1-га Украінскага фронту.

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 27 чэрвеня 1945 гвардыі маёр Фёдар Архіпенка быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медалі «Залатая Зорка» пад нумарам 4820.

Пасля заканчэння вайны Архіпенка скончыў курсы, пасля якіх у 1946 годзе стаў слухачом Монінскай Ваенна-паветранай акадэміі. Разам з ім вучылася больш за 100 Герояў Савецкага Саюза. З пачатку 1950-х гадоў, асвоіўшы рэактыўныя самалёты, лётаў на «МіГ-15», «МіГ-17», «МіГ-21». Падчас аднаго з трэніровачных палётаў атрымаў цяжкую траўму пасля таго, як з самалёта быў сарваны ліхтар, але здолеў пасадзіць пашкоджаную машыну.

У 1959 годзе ў званні палкоўніка Архіпенка быў звольнены ў запас. У 1968 годзе Архіпенка скончыў Маскоўскі інжынерна-эканамічны інстытут. Працаваў намеснікам кіраўніка трэстам «Масаблоргтэхстрой». У цяперашні час на пенсіі, жыве ў Маскве.

Таксама ўзнагароджаны чатырма ордэнамі Чырвонага Сцяга, ордэнамі Айчыннай вайны 1-й і 2-й ступеняў, ордэнам Чырвонай Зоркі, шэрагам медалёў.

23 студзеня 2008 года, прыблізна ў 13 гадзін, дзве махляркі, прадставіўшыся сацработніцамі, якія абменваюць медыцынскія полісы для набыцця па льготных цэнах лекавых сродкаў для ветэранаў, прыйшлі да ветэрана. Пакуль адна з іх адцягвала ўвагу Архіпенка і яго жонкі, другая выкрала з кватэры буйную суму грошай, залаты гадзіннік з дарчым надпісам ад ЦК КПСС і Урада СССР, медаль «Залатая Зорка» і ювелірныя вырабы.

У красавіку таго ж года ў ходзе аператыўна-следчых мерапрыемстваў супрацоўнікам праваахоўных органаў атрымалася знайсці медаль «Залатая Зорка» і вярнуць ветэрану, аднак затрымаць злачынцаў у іх не атрымалася.

 Літаратура 

 Всем смертям назло — Москва: Знание, 2000.
 Герои Советского Союза — могилевчане. — Минск, 1965.
 Герои Советского Союза. Краткий биографический словарь. Том 1. — М.: Воениз., 1987.
 Навечно в сердце народном. 3-е изд., доп. и испр. — Минск, 1984.
 Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 911 с. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382

Катэгорыя:Удзельнікі Сталінградскай бітвы
Катэгорыя:Удзельнікі Курскай бітвы
Катэгорыя:Удзельнікі бітвы за Дняпро
Катэгорыя:Лётчыкі Вялікай Айчыннай вайны
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Бабруйскім раёне
Катэгорыя:Палкоўнікі СССР