Еўрапейскае касмічнае агенцтва

Еўрапейскае касмічнае агенцтва (скарочана ЕКА; ) — міжнародная арганізацыя, створаная ў 1975 годзе ў мэтах даследавання космасу.

ЕКА складаецца з 22 сталых членаў, у некаторых праектах таксама бяруць удзел Славенія, Латвія і Канада.

 Арганізацыя ЕКА 
Штаб-кватэра Агенцтва знаходзіцца ў Парыжы. У Нордвейку (Нідэрланды) размешчаны Еўрапейскі цэнтр касмічных даследаванняў і тэхналогій. Еўрапейскі касмічны цэнтр кіравання размешчаны ў Дармштаце (Германія). У іншым германскім горадзе, Кёльне, размешчаны Еўрапейскі цэнтр астранаўтаў. Цэнтр назірання за Зямлёй і інфармацыйны цэнтр Еўрапейскага касмічнага агенцтва знаходзяцца ў Фраскаці пад Рымам (Італія). Для запускаў створаных касмічных апаратаў выкарыстоўваецца касмадром Куру ў Французскай Гвіяне. ЕКА мае кантактныя офісы ў Бельгіі, ЗША і Расіі і наземныя станцыі сачэння па ўсім свеце.

У агенцтве ўвесь час працуе 1907 чалавек (2005), а яго бюджэт складае 2977 мільёнаў еўра (2005).

 Дзяржавы-удзельнікі і бюджэт 

 Членства і ўклад у ESA 
У гэтай табліцы прадстаўлена агульная інфармацыя пра краіны, якія ўваходзяць у ESA, і іх уклад.
ДзяржаваУваходжаннеНацыянальная праграмаУклад (млн. €)Уклад (%)     CNES    %     DLR    %     ASI    %     UKSA    %     CDTI    %     BELSPO    %     NSO    %     SSO    %     SNSB    %     DTU Space    %     EI    %     NSC    %      FFG    %     TEKES    %     FCT    %     ISARS    %     Luxinnovation    %     CSO    % ESA — Romania accedes to ESA Convention Romanian Space Agency — Comunicat de presa    ROSA    %     CBK         ESO         HSO    Асацыяваныя ўдзельнікі     CSA    %Удзельнікі і партнёры    %  Еўрасаюз    ESP    % паводле ECS пагаднення  —  —    % Іншыя паступленні  —  —    %Усяго ESA    %

 Выдаткаванне і размеркаванне бюджэту 

Бюджэт ESA складаў 2,977 млрд. € у 2005 годзе, 2,904 млрд. € у 2006, 3,018 млрд. € у 2008 і 3,600 млрд. € у 2009. Кожныя 3-4 года члены ESA узгадняюць бюджэтны план на некалькі гадоў на канферэнцыі членаў ESA. Хоць план можа быць зменены, ён вызначае асноўны кірунак дзейнасці. Апошняя канферэнцыя была праведзена ў 2008 годзе, калі быў вызначаны бюджэт да 2012 года.

Як правіла краіны маюць уласныя касмічныя праграмы, якія па-рознаму ўзаемадзейнічаюць з ESA у фінансавым і арганізацыйным плане. Да прыкладу, французскае касмічнае агенцтва CNES мае бюджэт, які перавышае вылучаемыя ESA сродкі ўдвая. Існуюць таксама сумесныя праекты паміж ESA і нацыянальнымі касмічнымі агенцтвамі.

 Пашырэнне 

Уваходжанне ў ESA адбываецца у тры этапы. На першым этапе краіна падпісвае Пагадненне аб Супрацоўніцтве (). Калі краіна жадае больш поўна супрацоўнічаць з ESA, яна падпісвае ECS пагадненне (). Пагадненне дзейнічае на працягу пяці гадоў, па заканчэнні якіх краіна можа або пачаць перамовы аб поўным членстве, або падпісаць новае пагадненне.

Статус «ECS пагадненне» атрымалі 5 краін: Славенія, Латвія, Славакія, Літва і Балгарыя.

Статус «Пагадненне аб Супрацоўніцтве» атрымалі 5 краін: Кіпр, Мальта, Турцыя, Украіна і Ізраіль. Статус назіральніка даецца краінам, якія разглядаюць патэнцыйную магчымасць супрацоўніцтва а ў далейшым і далучэнні да касмічнага агенцтва.

 Магчымая кааперацыя з іншымі агенцтвамі 
Існуюць планы да 2014 годзе зрабіць ESA агенцтвам ЕўрасаюзаESA BR-268.

 Праекты ЕКА 
 Арыян — сямейства ракет-носьбітаў
 Спейслэб — модуль для астранаўтаў, не адлучны падчас палёту караблёў ЗША «Спейс шатл»
 Каламбус — першапачаткова праект асобнай арбітальнай станцыі, рэалізаваны ў выглядзе модуля МКС
 ATV — аўтаматычны грузавы карабель
 Джота — АМС да каметы Галея
 Гюйгенс — пасадачны модуль для Тытана (спадарожніка Сатурна) на АМС «Касіні» (сумесна з NASA)
 Смарт-1 — АМС да Месяца
 Разета — АМС да каметы
 Марс-экспрэс — АМС да Марса
 Венера-экспрэс — АМС да Венеры
 BepiColombo — сумесная з JAXA АМС да Меркурыя
 Дарвін — касмічны інфрачырвоны тэлескоп (распрацоўваецца да 2015 г.)
 Gaia — касмічны тэлескоп (распрацоўваецца да 2011 г.)
 Galileo — спадарожнікавая сістэма навігацыі, якая на гэты момант распрацоўваецца.
 MetOp — метэаралагічныя спадарожнікі
 YES і YES2 — спадарожнікі маладых інжынераў
 Гермес — шматразовы крылаты пілатуемы касмічны карабель (адменены праект 1987—1993 гг.)
 Вега — лёгкая ракета-носьбіт.
 Саюз-СТ — замоўленая ў Расіі ракета-носьбіт для запускаў з Куру
 CSTS — часткова-шматразовы бяскрылы пілатуемы касмічны карабель (распрацоўваецца да 2018 г.)

 Праграмы ЕКА 
ЕКА арганізоўвала і арганізоўвае праграмы фундаментальных касмічных даследаванняў:Cosmic Vision 2015—2025 Інстытут касмічных даследаванняў, 29 мая 2007 г.
 EURECA
 ,
 Horizon 2000 plus
 Cosmic Vision
 Aurora

 Крыніцы 

 Спасылкі 

 Афіцыйны вэб-партал ЕКА

Катэгорыя:Касмічныя агенцтвы
Катэгорыя:Касманаўтыка Еўропы
Катэгорыя:З’явіліся ў 1975 годзе