Расійска-беларускі энергетычны канфлікт (2010)

Расійска-беларускі газавы канфлікт у 2010 годзе — зніжэнне паставак газу расійскага «Газпрама» ў Беларусь у чэрвені 2010 года ў сувязі з рознагалоссямі па аплаце паставак і транзіту газу. У адказ Беларусь спыніла транзіт газу ў Еўропу. Па меркаванні некаторых аналітыкаў, мэтай канфлікту было прымусіць Беларусь увайсці ў Мытны саюз.Газавы канфлікт — аперацыя «па змушэнні да Мытнага саюза», Радыё СвабодаЛукашэнка: Расія хоча нахіліць, прыціснуць і ўдушыць, Радыё СвабодаАналитик: Газовый конфликт с Белоруссией продлится 2-4 недели , Росбалт Бизнес 

 Сутнасць канфлікту 
Пасля адмовы Беларусі падпісаць дакументы Мытнага саюза і безвыніковых сустрэч Аляксандра Лукашэнка з Уладзімірам Пуціным і Дзмітрыем Мядзведзевым, 15 чэрвеня 2010 года прэзідэнт Расіі выставіў Беларусі ўльтыматум — разлічыцца за газ на працягу 5 дзён.

Паводле «Газпрама», запазычанасць Беларусі за газ складала 192 мільёны долараў ЗША. Паводле Белстата — пратэрмінаваная знешняя запазычанасць за газ на 1 мая 2010 года складала 133 мільёны долараў ЗША. Запазычанасць узнікла з-за таго, што Беларусь у аднабаковым парадку ў 2010 годзе вырашыла плаціць за газ па цане 2009 года — 150$ за 1 тысячу кубаметраў, у той час як паводле кантракту фактычная сярэдняя цана ў студзені — красавіку складала 174$ за 1 тыс. кубаметраў.

У адказ беларускія ўлады заявілі пра запазычанасць Расіі перад Беларуссю за транзіт на 217 мільёнаў долараў ЗША.

 Хроніка падзей 
 15 чэрвеня — прэзідэнт Расіі паставіў прэзідэнту Беларусі ўльтыматум — за пяць дзён Беларусь павінна разлічыцца за пастаўкі газу.

 19 чэрвеня — у Санкт-Пецярбургу беларуска-расійскія перамовы наконт аплаты і транзіту газу скончыліся нічымМасква пагражае ад панядзелка перакрыць газ для Беларусі // Наша Ніва, 20 чэрвеня 2010.

 21 чэрвеня — на сустрэчы з прэзідэнтам РФ Дзмітрыем Мядзведзевым кіраўнік «Газпрама» Аляксей Мілер паведаміў, што:
Беларусь прызнае доўг за газ, але прапаноўвае аплату зрабіць машынамі, абсталяваннем і рознымі іншымі тавараміМядзведзеў даручыў Мілеру абмежаваць пастаўкі газу ў Беларусь // Наша Ніва, 22 чэрвеня 2010.
На гэта Мядзведзеў заўважыў: у адпаведнасці з расійскім заканадаўствам замежныя плацяжы могуць прымацца толькі ў замежнай валюце — інакш гэта супярэчыць закону. Прэзідэнт Расіі падкрэсліў:
«Газпрам» нічым не можа прымаць аплату за доўг: ні пірагом, ні маслам, ні сырам, ні іншымі сродкамі плацяжоў.
У 9:00 па беларускім часе пастаўкі газу ў Беларусь былі зніжаны на 15 % ад аб'ёмаў планавай сутачнай пастаўкі газу.

«Газпрам» накіраваў паведамленне Еўрапейскай камісіі пра верагодныя праблемы з транзітам газу ў Еўропу з-за абмежаванняў паставак у Беларусь. Уладзімір Пуцін заявіў, што магчыма павесці транзіт з газаправоду «Ямал-Еўропа» ў ГТС Украіны, а пастаўкі на Беларусь могуць быць скарочаныя і больш чым на 85 %.

Уладзімір Сямашка назваў суму запазычанасці за транзіт Расіі перад Беларуссю — 217 мільёнаў долараў, але паабяцаў разлічыцца з Расіяй за газ на працягу 2 тыдняў.

 22 чэрвеня — «Газпрам» павялічыў абмежаванне паставак газу ў Беларусь да 30 %Газавая вайна: Беларусь пачала адбор транзытнага газу // Радыё Свабода, 22 чэрвеня 2010.

Абвешчана, што Беларусь цалкам разлічылася за майскі газ.

Беларускі бок спыніў транзіт расійскага газу ў Еўропу да поўнага разліку Расіі за транзіт праз тэрыторыю БеларусіЛукашэнка распарадзіўся перакрыць транзыт расійскага газу праз Беларусь // Наша Ніва, 22 чэрвеня 2010. Кіраўніцтву беларускіх рэгіёнаў загадана тэрмінова рыхтавацца да магчымых экстрэмальных сітуацыйРэгіёны рыхтуюцца да газавай атакі // Радыё Свабода, 22 чэрвеня 2010.

Еўракамісія абвясціла аб скліканні надзвычайнай сустрэчы з экспертамі ў сувязі з газавым канфліктам Расіі і БеларусіЕўракамісія склікае экстранную сустрэчу з экспертамі ў сувязі з газавай спрэчкай Расіі і Беларусі // Наша Ніва, 22 чэрвеня 2010.

Дзмітрый Мядзведзеў даў неабходныя ўказанні кіраўніку «Газпрама» Аляксею Мілеру ў дадатак да рашэння кіраўніка Беларусі Аляксандра Лукашэнкі перакрыць транзіт расійскага газу.

Сямашка зрабіў заяву, што загад на адбор транзітнага газу быў дадзены, каб падтрымаць беларускія прадпрыемствы. Аляксандр Лукашэнка правёў тэлефонныя размовы з кіраўнікамі Азербайджана і Казахстана, падчас якіх патлумачыў ім пазіцыю Беларусі ў газавай спрэчцы з Расіяй.

 23 чэрвеня — у 9:00 па мінскім часе пастаўкі расійскага газу ў Беларусь скарочаныя на 60 % ад плануПастаўкі газу ў Беларусь скарочаныя ўжо на 60 % // Наша Ніва, 23 чэрвеня 2010.

Уладзімір Сямашка абвясціў, што Беларусь у 16:00 па мінскім часе цалкам пагасіла доўг за пастаўкі газу. Беларускі бок патрабаваў ад «Газпрама» да 10:00 24 чэрвеня аплаціць доўг за транзіт газу ў памеры $260 млн«Белтрансгаз» пагасіў запазычанасць, патрабуе грошай за транзыт // Наша Ніва, 23 чэрвеня 2010.

 24 чэрвеня — раніцай Газпрам аднавіў пастаўкі газа на Беларусь у поўным аб'ёме«Газпром» аднавіў пастаўкі газу ў Беларусь у поўным аб'ёме // Наша Ніва, 24 чэрвеня 2010. «Газпрам» аплаціў $228 млн за транзіт газу.«Газпром» аплаціў $228 млн за транзыт газу // Наша Ніва, 24 чэрвеня 2010

 Гл. таксама 
 Расійска-беларускі энергетычны канфлікт, 2006

 Спасылкі 
 Чарговая газавая вайна Радыё Свабода

Катэгорыя:Энергетычная палітыка Беларусі
Катэгорыя:Чэрвень 2010 года
Катэгорыя:Гандлёвыя войны
Катэгорыя:Энергетычная палітыка Расіі
Катэгорыя:Газпрам
Катэгорыя:Беларуска-расійскія адносіны
Катэгорыя:2010 год у Беларусі
Катэгорыя:2010 год у Расіі