Французская акадэмія

Французская Акадэмія () — навуковая ўстанова ў Францыі, мэтай якога з'яўляецца вывучэнне французскай мовы і літаратуры і фарміраванне моўнай і літаратурнай нормы французскай мовы. Штогод Акадэмія ўручае каля 60 літаратурных прэмій.
 Гісторыя стварэння 

Заснавана дараванай граматай кардынала Рышэльё ад 29 студзеня 1635 года. Як указвалася ў грамаце, Акадэмія створана, «каб зрабіць французскую мову не толькі элегантным, але і здольным тлумачыць усе мастацтвы і навукі». У ліку першых членаў Акадэміі — Валантэн Канрар, Жан Дэмарэ дэ Сен-Сарлен, Жан Аж'е дэ Гамбо, Франсуа Лё Метэль дэ Буарабер, Жан Шаплен, Нікаля Фарэ, Антуан Гадо, Франсуа Мейнар, Марэн Леруа дэ Гамбервіль, Гіём Кальтэ, Жан-Луі Гез дэ Бальзак, Анора дэ Бюэй (маркіз дэ Ракан), Клод Фаўр дэ Важла, Марк-Антуан Жырар дэ Сент-Аман, Венсан Вуацюр.

 Членства 
Акадэмія налічвае 40 членаў. Абранне ў Акадэмію з'яўляецца пажыццёвым, акадэмікаў завуць «несмяротнымі» () паводле дэвізу Акадэміі, уведзенаму яшчэ пры Рышэльё — «Для неўміручасці»; знак адрознення, пачынаючы з часоў Напалеона III, — зялёны фрак (). Пасля смерці акадэміка на яго месца (крэсла, ) выбіраюць новага; ізноў выбраны член у дзень свайго «прыняцця пад скляпенні Акадэміі» павінен прачытаць прамову ў гонар свайго памерлага папярэдніка. Шэраг акадэмікаў па розных прычынах не былі ўрачыста «прыняты» ў Акадэмію, сярод іх Жорж Бенжамен Клемансо і Ален Роб-Грые; большасць з іх саміх адмовіліся ад гэтай цырымоніі, але ў 1923 годзе быў выпадак, калі прамова ў гонар папярэдніка была палічана нездавальняльнай і акадэмік адмовіўся яе пераробліваць.

Пасля Другой сусветнай вайны некалькі акадэмікаў былі выключаны па прысуду суда за калабарацыянізм, сярод іх — маршал Анры Філіп Петэн. Пры гэтым месца Петэна, а таксама месца філосафа-нацыяналіста Шарля Мараса па прапанове абавязковага сакратара Акадэміі Жоржа Дзюамеля было абвешчана вакантным, але пры іх жыцці не замяшчалася (у адрозненне ад двух іншых калабарацыяністаў, Абеля Банара і Абеля Эрмана).

Часам у Акадэмію выбіраюць людзей, вядомых першым чынам не як пісьменнікі ці вучоныя, а як ваенныя ці палітыкі (хоць звычайна такія акадэмікі маюць тыя ці іншыя публікацыі, мемуары і іншае).

 Спіс дзеючых членаў Акадэміі 

 Нумар месца  Імя  Дата абрання 1  Клод Дажан 2008 2  Дані Лафер'ер  2013 3  Жан-Дэні Брэдэн  1989 4  Жан-Люк Марыён  2008 5  Андрэй Макін  2016 6  Марк Фюмаролі  1995 7  Жуль Хофман  2012 8  Мішэль Дэон  1978 9  Ален Дэко  1979 10  Флоранс Дэле  2000 11  Габрыэль дэ Бройль  2001 12  Жан д'АрмесонДуаен (старэйшына) Акадэміі.  1973 13   Маўрыцыа Сера  2020 14  Элен Карэр д’АнкосАбавязковы сакратар.  1990 15  Фрэдэрык Віту  2001 16  вакантнаПасля сканання 2 снежня 2020 года Жыскара. 17  Эрык Арсена  1998 18  Мішэль Сер  1990 19  Жан-Лу Дабадзі  2008 20  Анжэла Рынальдзі  2001

 Нумар месца  Імя  Дата абрання 21  вакантнаПасля сканання 7 сакавіка 2012 года Ф. Марса.  22  Рэнэ дэ Абальдзіа  1999 23  П'ер Розанберг  1995 24  Макс Гало  2007 25  Дамінік Фернандэз  2007 26  Жан-Мары Руар  1997 27  П’ер Нара  2001 28  Жан-Крыстоф Руфен  2008 29  Амін Маалуф  2011 30   Даніэль Саленаў  2011 31  вакантнаПасля сканання 17 студзеня 2011 года Ж. Дзютура.  32  Франсуа Веерган  2009 33  вакантнаПасля сканання 17 жніўня 2011 года Мішэля Морта  34  Франсуа Чэн  2002 35  Іў Пулікан  2001 36  Філіп Басан 2007 37  Рэнэ Жырар  2005 38  Марк Ламброн  2014 39  Жан Клер  2008 40  вакантнаПасля сканання 28 красавіка 2010 года П’ера-Жана Рэмі. 

 Спасылкі 
 Афіцыйны сайт Французскай акадэміі 
 Члены Французскай акадэміі (па крэслах) 
 Прэміі Французскай акадэміі 

Катэгорыя:Адукацыя ў Францыі
Катэгорыя:Французская мова
Катэгорыя:Літаратура Францыі
*
Катэгорыя:Нацыянальныя акадэміі
Катэгорыя:Навуковыя арганізацыі Францыі