Яанна Хмялеўская

Яа́нна Хмяле́ўская (), народжаная Ірэна Барбара Яанна Кюн () ( — ) — вядомая польская пісьменніца, аўтар іранічных дэтэктываў і заснавальніца гэтага жанра для беларускіх чытачоў.

 Біяграфія 
Яанна Хмялеўская нарадзілася 2 красавіка 1932 года ў Варшаве ў сям'і дырэктара банка. Выхаваннем Яанны займаліся жанчыны — маці, бабка і дзве цёткі, Тэрэса і Люцына. Асабліва моцны ўплыў на Яанну аказала яе цётка Люцына, журналістка. Яна перадала пляменніцы масу карысных ведаў, у прыватнасці, займалася з ёй французскай мовай.
З-за акупацыі Яанна была вымушана кінуць школу. Спачатку школьнымі прадметамі з ёй займалася ўсё тая ж цётка Люцына, а пасля, у 1943 годзе, Хмялеўскую аддалі ў інтэрнат пры манастыры Уваскрасення Гасподняга ў Варшаве. Па заканчэнні гімназіі, ужо ў пасляваеннай Польшчы, Хмялеўская паступіла ў Архітэктурную акадэмію. Вялікім архітэктарам яна сябе ніколі не лічыла. Аднойчы, будучы ў Францыі, яна ўбачыла невялікую капліцу ў Арлі і зразумела: такога ёй ніколі не стварыць. Хмялеўская пакінула сваю прафесію і з тых часоў зарабляе пісьменніцкай працай: першы раман «Клін клінам» выйшаў у 1964, а на сённяшні дзень у пісьменніцы за плячыма 60 кніг — дэтэктыўных раманаў і кніг публіцыстычнага характару, уключаючы «Аўтабіяграфію» ў сямі частках.

Яанна Хмялеўская — уладальніца шматлікіх літаратурных прэмій, у тым ліку Прэміі Старшыні Савета Міністраў за творчасць для дзяцей і юнацтва (1989), двухразовы лаўрэат прэміі «АТ ЭМПіК» (найбуйнейшая ў Польшчы сетка продажу медыя-носьбітаў) (2000, 2001).

Хмялеўская выдатна гуляе ў карты: яна сцвярджае, што навучылася гуляць у карты раней, чым гаварыць. Яе хобі — брыдж, скачкі, калекцыяніраванне бурштыну і марак, выраб пацерак з ракавінак, варажба на картах, складанне кампазіцый з сухіх траў. Пані Яанна ўмее таксама страляць, вышываць і вадзіць машыну. Любіць катоў.

 Асабістае жыццё 
Замуж Хмялеўская выйшла першы раз у 18 гадоў за хлопца па імені Станіслаў, які быў старэйшы за яе на тры гады. У гэтым шлюбе ў яе нарадзілася два сыны — Ежы (нар. у 1951) і Роберт (нар. у 1956). Ежы адвучыўся ва ўніверсітэце радыё і электронікі ў Варшаве, пасля з'ехаў у Алжыр на заробкі. Вярнуўшыся ў Польшчу — адзін час займаўся развядзеннем шампіньёнаў у цяпліцах, у чым яму ахвотна дапамагала пані Яана (пачынаючы ад падбору будаўніка цяпліц да збораў прадукцыі). Пасля многіх гадоў шлюбу ён развёўся і жаніўся зноў на дзяўчыне, якая была значна маладзей яго. Ад першага шлюбу мае дачку Караліну.

Другі сын пані Яаны, Роберт, таксама ад'язджаў на заробкі ў Алжыр. Два разы быў жанаты, пасля чаго разам з другой жонкай і дачкой з'ехаў у Канаду і застаўся там жыць. Дачка Моніка нарадзілася ў другім шлюбе. Моніка мае адукацыю ў сферы IT, выйшла замуж за аднакурсніка, жыве ў Таронце. Часта разам з бабуляй (пані Яанай) падарожнічае па Францыі або гасцюе ў яе доме ў Польшчы.

Пані Яна вельмі любіць адпачываць у Францыі — на ўзбярэжжы Брэтані ў водалячэбніцах.

 Творчасць 
 1964 Klin
 1966 Wszyscy jesteśmy podejrzani
 1969 Krokodyl z Kraju Karoliny
 1972 Całe zdanie nieboszczyka
 1973 Lesio
 1974 Zwyczajne życie
 1974 Wszystko czerwone
 1975 Romans wszechczasów[9]
 1976 Większy kawałek świata
 1976 Boczne Drogi
 1977 Upiorny legat
 1979 Studnie przodków
 1979 Nawiedzony dom
 1981 Wielkie zasługi
 1983 Duch
 1988 Skarby
 1989 Szajka bez końca
 1990 Dzikie białko
 1991 2/3 sukcesu
 1992 Wyścigi
 1992 Ślepe szczęście
 1993 Tajemnica
 1993 Wszelki wypadek
 1993 Drugi wątek
 1993 Florencja, córka Diabła
 1993 Zbieg okoliczności
 1993 Autobiografia, tom 1 — Dzieciństwo
 1994 Jeden kierunek ruchu
 1994 Autobiografia, tom 2 — Pierwsza młodość
 1994 Autobiografia, tom 3 — Druga młodość
 1994 Autobiografia, tom 4 — Trzecia młodość
 1994 Autobiografia, Wieczna młodość — aneks do wszystkich pozostałych (w 2000 r. ukazał się jako tom 5 — Wtórna młodość)
 1995 Lądowanie w Garwolinie
 1996 Duża polka
 1996 Dwie głowy i jedna noga
 1996 Wielki diament, tom 1
 1996 Wielki diament, tom 2
 1997 Hazard
 1997 Krowa niebiańska
 1998 Harpie
 1998 Złota mucha
 1999 Depozyt
 1999 Najstarsza prawnuczka
 2000 Przeklęta bariera
 2000 Książka poniekąd kucharska
 2000 Autobiografia, tom 5 — Wtórna młodość
 2001 Trudny trup
 2002 (Nie)boszczyk mąż
 2002 Pech
 2003 Babski motyw
 2003 Bułgarski bloczek
 2004 Kocie worki
 2005 Mnie zabić
 2005 Zapalniczka w antologii Trupy Polskie
 2006 Krętka Blada
 2006 Autobiografia, tom 6 — Stare próchno
 2007 Zapalniczka (Rozwinięcie opowiadania Zapalniczka, wydanego w 2005 roku w zbiorze opowiadań Trupy Polskie)
 2007 Rzeź bezkręgowców
 2008 Autobiografia, tom 7 — Okropności
 2009 Porwanie
 2010 Byczki w pomidorach
 2011 Gwałt
 1994 Pafnucy
 2003 Las Pafnucego
 1996 Jak wytrzymać z mężczyzną
 1996 Jak wytrzymać ze współczesną kobietą
 2001 Jak wytrzymać ze sobą nawzajem
 2005 Przeciwko babom!
 2007 Traktat o odchudzaniu

Катэгорыя:Пісьменніцы Польшчы
Катэгорыя:Польскамоўныя пісьменнікі