Рудольф Абель

Рудольф Іванавіч Абель (, сапраўднае імя Вільям Генрыхавіч Фішэр, ; , Ньюкасл-эпон-Тайн, Вялікабрытанія — ) — савецкі разведчык. Ён прыняў свой псеўданім, калі быў арыштаваны ФБР па абвінавачванні ў змове ў 1957 годзе.

Фішэр нарадзіўся і вырас у Ньюкасл-эпон-Тайне ў  ў сям’і рускіх эмігрантаў. Ён пераехаў у Расію ў 1920-я гады і служыў у савецкай арміі, перш чым пайсці на службу ў якасці радыста ў савецкай разведцы ў канцы 1920-х і пачатку 1930-х гадоў. Пазней ён працаваў выкладчыкам, перш чым узяць удзел у разведвальных аперацыях супраць немцаў падчас Другой сусветнай вайны. Пасля вайны ён пачаў працаваць на КДБ, які накіраваў яго ў Злучаныя Штаты Амерыкі, дзе ён працаваў у Нью-Ёрку ў складзе шпіёнскай групы.

У 1957 годзе  у Нью-Ёрку прызнаў Фішэра вінаватым па трох пунктах абвінавачання за шпіянаж і прысудзіў яму 30 гадоў пазбаўлення волі ў , штат ДжорджыяWhittell (2010), p. 109.. Ён адбыў трохі больш за чатыры гады пакарання, перш чым яго абмянялі на палоннага амерыканскага пілота U-2 Фрэнсіса Гэры Паўэрса. Пасля вяртання ў Савецкі Саюз ён чытаў лекцыі аб сваім досведзе. Абель памёр у 1971 годзе ва ўзросце 68 гадоў. Яго сапраўдная асоба і краіна нараджэння сталі вядомыя толькі пасля яго смерці.

 Ранні перыяд жыцця 
Уільям Аўгуст ФішэрArthey (2004), p. 73. нарадзіўся 11 ліпеня 1903 года ў раёне  Ньюкасл-эпон-ТайнаWhittell (2010), p. 9., быў другім сынам Генрыха і Любові ФішэрArthey (2004), p. 11.. Яго бацька быў нямецкага паходжання, а маці рускага, яны былі рэвалюцыянерамі і бароліся супраць царызмуArthey (2004), p. 10.. Генрых Фішэр выкладаў і агітаваў разам з Уладзімірам Леніным у Санкт-Пецярбургскім тэхналагічным інстытуце. У 1896 годзе арыштаваны за мяцеж і асуджаны на тры гады высылкіArthey (2004), p. 8.. Паколькі Генрых Фішэр адбыў пакаранне за злачынствы супраць Расійскай імператарскай кароны, ён быў вымушаны бегчы ў Вялікабрытанію ў 1901 годзеAndrew (1999), p. 146., альтэрнатывамі былі высылка ў Германію або зняволенне ў Расіі за ўхіленне ад ваеннай службы. Жывучы ў Вялікабрытаніі, бацька Фішэра, заўзяты бальшавік, удзельнічаў у гандлі зброяй, дастаўляючы зброю з паўночнага ўсходу Англіі на Балтыйскае .

Фішэр і яго брат ГенрыхWhittell (2010), p. 10. атрымалі стыпендыі ў  і Arthey (2004), p. 49.. Нягледзячы на тое, што Фішэр не быў такім працавітым, як Генрых, ён праявіў здольнасці да навукі, матэматыкі, моў, мастацтва і музыкі, часткова ўспадкаваныя ад здольнасцей бацькі. Заахвочваючы любоў сына да музыкі, бацькі Фішэра давалі яму ўрокі гульні на фартэпіяна; ён таксама навучыўся граць на гітарыArthey (2004), p. 50.. Менавіта ў гэты перыяд Фішэр праявіў цікавасць да радыёаматараў, ствараючы элементарныя перадатчыкі і прыёмнікіArthey (2004), pp. 75-76..

Фішэр стаў вучнем рысоўшчыка ў  ва , і наведваў вячэрнія заняткі ў Рэзерфардскім каледжы, перш чым яго прынялі ў Лонданскі ўніверсітэт у 1920 годзеDamaskin (2001), p. 137.Arthey (2004), p. 62.. Нягледзячы на тое, што Фішэр атрымаў права паступаць ва ўніверсітэт, брак грошай не пазволіў яму вучыцца. У 1921 годзе, пасля рэвалюцыі, сям’я Фішэраў пакінула Ньюкасл-эпон-Тайн, каб вярнуцца ў Маскву.

 Пачатак кар’еры 
Фішэр свабодна валодаў англійскай, рускай, нямецкай, польскай і ідышамHearn (2006), p. 10., таму пасля вяртання сям’і ў Савецкі Саюз уладкаваўся ў Камінтэрн перакладчыкам. Па адукацыі радыст, у 1925 і 1926 гадах служыў у радыёбатальёне Чырвонай АрмііArthey (2004), p. 76.. Потым ён нядоўга працаваў у навукова-даследчым інстытуце радыё, перш чым у маі 1927 года быў завербаваны АДПУArthey (2004), p. 81.. У тым жа годзе ён ажаніўся з Аленай Лебедзевай, студэнткай Маскоўскай кансерваторыі. У іх было адно дзіця, дачка па імені Эвелін, якая нарадзілася 8 кастрычніка 1929 годаArthey (2004), p. 84.. Падчас яго гутаркі з АДПУ было вырашана, што ён павінен прыняць імя, якое гучыць па-руску, і Уільям Аўгуст Фішэр стаў Вільямам Генрыхавічам Фішэрам. Пасля вярбоўкі працаваў у АДПУ ў якасці радыста ў Нарвегіі, Турцыі, Вялікабрытаніі і Францыі. Ён вярнуўся ў Савецкі Саюз у 1936 годзе ў якасці кіраўніка школы, якая рыхтавала радыстаў, прызначаных для службы нелегаламіAndrew (1999), pp. 146—147.. Адной з вучаніц была шпіёнка , якая пазней стала больш вядомая як «Шпіён з сямнаццаццю імёнамі»Damaskin (2001), p. 140..

Нягледзячы на сваё замежнае паходжанне і абвінавачанне ў тым, што яго швагер быў трацкістам, Фішэр ледзь пазбег Вялікай чысткі. Аднак у 1938 годзе ён быў звольнены з НКУС, у які АДПУ было перайменавана ў 1934 годзе. Падчас Другой сусветнай вайны ён зноў рыхтаваў радыстаў для падпольнай працы ў тыле Германіі. Будучы прыняты ў стаўленікі Паўла Судаплатава, удзельнічаў у  ў жніўні 1944 годзе. Судаплатаў пазней апісаў гэтую аперацыю як «самую паспяховую радыёгульню вайны»Sudoplatov/Schecter (1994—1995), p. 168.. Роля Фішэра ў гэтай аперацыі была ўзнагароджана тым, што яго начальства лічыла адной з самых прэстыжных пасад у савецкай знешняй разведцы ЗШАWhittell (2010), p. 13..

 Служба ў КДБ 
Пасля вяртання ў КДБ у 1946 годзе Фішэр прайшоў шпіёнскую падрыхтоўку для ўезду ў ЗША. У кастрычніку 1948 года па савецкім пашпарце ехаў з Ленінградскага вакзала ў Варшаву. У Варшаве ён адмовіўся ад свайго савецкага пашпарта і, карыстаючыся пашпартам ЗША, паехаў праз Чэхаславакію і Швейцарыю ў ПарыжArthey (2004), p. 163.. У яго новым пашпарце было імя Эндру Каёціса, першай з ілжывых асоб Фішэра. Сапраўдны Эндру Каёціс нарадзіўся ў Літве і стаў амерыканскім грамадзянінам пасля міграцыі ў Злучаныя ШтатыAndrew (1999), p. 147.. Каёціс падаў і атрымаў візу для наведвання Савецкага Саюза. Аднак савецкія спецслужбы захавалі яго пашпарт, якім Фішэр урэшце і скарыстаўся. Каёціс меў слабае здароўе і памёр падчас наведвання сваякоў у Вільнюсе. Затым Фішэр у ролі Каёціса адправіўся на борце карабля Scythia з Гаўра, Францыя, у Паўночную Амерыку, высадзіўшыся ў Квебеку. Усё яшчэ выкарыстоўваючы пашпарт Каёціса, ён адправіўся ў Манрэаль і пераехаў у ЗША 17 лістапада.

26 лістапада Фішэр сустрэўся з савецкім «нелегалам»  (пад псеўданімам «МАКС» або «АРТУР»). Грыгулевіч даў Фішэру сапраўднае пасведчанне аб нараджэнні, падробленую прызыўную карту і падробленую даведку аб падатках, усё на імя Эміля Роберта Голдфуса, а таксама 1000 долараў. Вярнуўшы пашпарт і дакументы Каёціса, Фішэр прыняў імя Голдфус. Яго псеўданімам быў «МАРК». Сапраўдны Голдфус памёр усяго ў 14 месяцаў, нарадзіўшыся 2 жніўня 1902 года ў Нью-Ёрку. Пасведчанне аб нараджэнні Голдфуса было атрымана НКУС у канцы грамадзянскай вайны ў Іспаніі, калі Цэнтр збіраў дакументы членаў Інтэрнацыянальных брыгад для выкарыстання ў шпіёнскіх аперацыях.

У ліпені 1949 года Фішэр сустрэўся з «легальным» рэзідэнтам КДБ з савецкага генконсульства, які забяспечваў яго грашыма. Неўзабаве пасля гэтага Фішэр атрымаў загад аднавіць сетку «Добраахвотнікаў» для кантрабанды атамных сакрэтаў у СССРWhittell (2010), p. 17.. Удзельнікі сеткі спынілі супрацоўніцтва пасля таго, як у Лос-Аламас былі ўзмоцнены меры бяспекі.  («ЛЕСЛІ») і яе муж  («ЛУІС» і «ВАЛАНЦЁР») кіравалі сеткай валанцёраў і былі дасведчанымі кур’ерамі.  («МЛАД»), фізік, быў самым важным агентам сеткі ў 1945 годзе, перадаючы атамныя сакрэты з Лос-АламасаWhittell (2010), p. 18.. Сетка добраахвотнікаў вырасла і ўключыла «Адэн» і «Серба», фізікаў-ядзершчыкаў, з якімі звязаўся Хол, і «Сільвера»Andrew (1999), pp. 147—148.. Фішэр выдаткаваў большую частку свайго першага года на арганізацыю сваёй сеткі. Нягледзячы на тое, што дакладна невядома, чым займаўся Фішэр, мяркуецца, што ён падарожнічаў у Санта-Фэ, Нью-Мексіка, месца збору скрадзеных дыяграм Манхэтэнскага праекта. Кіці Харыс, былая вучаніца Фішэра, правяла год у Санта-Фэ падчас вайны, дзе перадавала сакрэты ад фізікаў кур’ерамWhittell (2010), p. 16.. У гэты перыяд Фішэр атрымаў Ордэн Чырвонага Сцяга, якім звычайна ўзнагароджваліся ваеннаслужачыя.

У 1950 годзе нелегальнае пражыванне Фішэра аказалася пад пагрозай з-за арышту , у якіх Лона Коэн была кур’ерам. Коэнаў хутка накіравалі ў Мексіку, перш чым перавезці ў Маскву. Яны павінны былі аднавіцца ў Вялікабрытаніі, выкарыстоўваючы асобы Пітэра і Хелен КрогерAndrew (1699), p. 148.. Фішэр адчуў палёгку, калі Розенбергі не раскрылі ніякай інфармацыі пра яго Федэральнаму бюро расследаванняў, але арышты абвясцілі змрочныя перспектывы для яго новай шпіёнскай сеткі. Аднак 21 кастрычніка 1952 года па ўказанні з Масквы  пакінуў счэпку на ўказальніку ў Whittell (2010), p. 19.Arthey (2004), p. 187.Bernikow (1970), p. 52.. Счэпка сігналізавала Фішару, што прыбыў яго новы памочнік Хейханен. «VIK» (Хейханен) прыбыў у Нью-Ёрк на  пад псеўданімам Юджын Мікалай МакіWhittell (2010), pp. 20-21.. Сапраўдны Макі нарадзіўся ў 1919 годзе ў Злучаных Штатах у сям’і фінскага амерыканца і маці з Нью-Ёрка. У 1927 годзе сям’я пераехала ў Эстонію. У 1948 года КДБ выклікала Хейханена ў Маскву, дзе яму далі новае прызначэнне. У 1949 годзе Хейханен свабодна атрымаў пасведчанне аб нараджэнні Макі. Затым ён правёў тры гады ў Фінляндыі, пераймаючы асобу МакіAndrew (1999), p. 171..

Пасля прыбыцця ў Нью-Ёрк Хейханен на працягу наступных двух гадоў высвятляў сваю асобу«FBI: Rudolph Ivanovich Abel (Hollow Nickel Case)». Federal Bureau of Investigation. Retrieved: January 4, 2012.. У гэты час ён атрымліваў грошы ад свайго начальства, пакінутыя ў паштовых скрынях у Бронксе і Манхэтэне. Вядома, што ён час ад часу прыцягваў да сябе ўвагу, аддаючыся п’янству і гарачым спрэчкам са сваёй фінскай жонкай Ханнай. На працягу шасці месяцаў Хейханен правяраў кнопку, ніхто не звязваўся. Ён таксама праверыў месца мёртвай кропкі, якое запомніў. Там ён знайшоў выдзеўбаны . Аднак перад тым, як адкрыць манету, Хейханен страціў яе, купіўшы за яе газету або выкарыстаўшы ў якасці жэтона ў метро. На працягу наступных сямі месяцаў пусты нікель падарожнічаў па эканоміцы Нью-Ёрка без адкрыцця. След пустога нікеля скончыўся, калі трынаццацігадовы разносчык газет збіраў штотыднёвыя пастаўкі. Разносчык газет выпадкова выпусціў пяцельку, і яна разбілася напалову, выявіўшы мікрафатаграфію з шэрагам лічбаў. Разносчык газет перадаў нікель нью-ёркскаму дэтэктыву, які, у сваю чаргу, накіраваў яе ў ФБР. З 1953 па 1957 год ФБР не змагло разгадаць таямніцу, хоць і было зроблена ўсё магчымае, каб расшыфраваць мікрафатаграфіюWhittell (2010), pp. 21-22..

У канцы 1953 года Фішэр пераехаў у Бруклін і зняў пакой у пансіянаце на Хікс-стрыт. Ён таксама арандаваў студыю на пятым паверсе ў будынку Ovington Studios на Фултан-стрыт. Паколькі ён выдаваў сябе за мастака і фатографа, яго ненармаваны працоўны дзень і частыя знікненні ніхто не хваляваліBernikow (1970), p. 21.Hearn (2006), p. 13.. З часам яго мастацкая тэхніка ўдасканалілася, і ён стаў кампетэнтным мастаком, хоць ён не любіў абстрактны жывапіс, аддаючы перавагу больш звычайным стылям. Ён меў зносіны з нью-ёркскімі мастакамі, якія былі здзіўлены яго захапленнем рускім мастаком Ісакам Левітанам, хоць Фішэр быў асцярожны і не абмяркоўваў сталінскі «сацыялістычны рэалізм». Адзінымі наведвальнікамі майстэрні Фішэра былі сябры-мастакі, з якімі ён адчуваў сябе ў бяспецы ад падазрэнняў«New York Times: The Spy of Cadman Plaza». New York Times. Retrieved: February 2, 2013.. Фішэр часам распавядаў выдуманыя гісторыі з папярэдніх жыццяў, як бостанскі бухгалтар і  на Whittell (2010), p. 25..

У 1954 годзе Хейханен пачаў працаваць асістэнтам Фішэра. Ён павінен быў даставіць даклад ад савецкага агента ў сакратарыяце ААН у паштовую скрыню для збору. Аднак пратакол так і не дайшоў. Фішэр быў занепакоены адсутнасцю працоўнай этыкі ў Хейханена і яго апантанасцю алкаголем. Вясной 1955 года Фішэр і Хейханен наведалі  і пахавалі 5000 долараў, прызначаных для жонкі савецкага шпіёна Мортана Собела, які ў 1951 годзе быў асуджаны на трыццаць гадоў турмы.

У 1955 годзе Фішэр, знясілены пастаянным ціскам, вярнуўся ў Маскву на паўгода адпачынку і аднаўлення сіл, пакінуўшы камандзірам Хейханена. Знаходзячыся ў Маскве, Фішэр паведаміў свайму начальству аб сваёй незадаволенасці Хейханенам. Па вяртанні ў Нью-Ёрк у 1956 годзе ён выявіў, што яго старанна пабудаваная сетка была пакінута распадацца ў яго адсутнасцьHearn (2006), p. 15.. Фішэр правяраў кропкі і знаходзіў паведамленні ўзростам некалькі месяцаў, у той час як радыёперадачы Хейханена звычайна адпраўляліся з таго ж месца з выкарыстаннем няправільных радыёчастот. Грошы, атрыманыя Хейханенам ад КДБ на падтрымку сеткі, былі выдаткаваны на алкаголь і прастытутак.

Да пачатку 1957 года Фішэр страціў цярпенне з Хейханенам і запатрабаваў ад Масквы адклікаць яго намесніка. У студзені 1957 года Хейханен атрымаў паведамленне з Масквы аб павышэнні яго да падпалкоўніка і прадастаўленні водпуску ў Савецкім СаюзеArthey (2004), p. 201.. Пачуўшы, што ён павінен вярнуцца ў Маскву, Хейханен спалохаўся, што яго чакае строгая дысцыплінарная адказнасць ці нават турма. Хейханен выдумляў гісторыі, каб апраўдаць сваю затрымку, сцвярджаючы Фішэру, што ФБР зняло яго з RMS Queen MaryAndrew (1999), p. 172.. Фішэр, нічога не падазраючы, параіў Хейханену неадкладна пакінуць ЗША, каб пазбегнуць сачэння ФБР, і перадаў яму 200 долараў на дарожныя выдаткі. Перад сваім ад’ездам Хейханен вярнуўся ў парк Бір-Маўнцін і забраў закапаныя 5000 долараў для ўласнага выкарыстання. Хейханен прыбыў у Парыж Першага мая, адплыўшы з ЗША на борце La Liberté. Звязаўшыся з рэзідэнтурай КДБ, ён атрымаў яшчэ 200 долараў на дарогу ў Маскву. Праз чатыры дні замест таго, каб працягваць шлях у Савецкі Саюз, ён увайшоў у амерыканскае пасольства ў Парыжы, заявіўшы, што ён афіцэр КДБ і папрасіў прытулку.

Калі Хейхянен аб’явіўся ў пасольстве 4 мая, ён выглядаў п’яным. Супрацоўнікі ЦРУ ў пасольстве ў Парыжы не палічылі гісторыю Хейханена праўдападобнай. Яны не былі перакананыя, што ён насамрэч савецкі шпіён, пакуль ён не паказаў пустую фінскую манету ў 5 марак. Пры адкрыцці манеты быў выяўлены мікрафільмWhittell (2010), p. 80.. 11 мая ЦРУ вярнула яго ў ЗША і перадала ФБР. Будучы членам савецкай шпіёнскай групы, якая дзейнічала на амерыканскай зямлі, Хейханен трапіў пад юрысдыкцыю ФБР, і яны пачалі правяраць яго гісторыю.

Па прыбыцці ў Злучаныя Штаты Хейханен быў дапытаны ФБР і аказаўся вельмі гатовым да супрацоўніцтва. Ён прызнаўся, што яго першым савецкім кантактам у Нью-Ёрку быў «МІХАІЛ» і, калі яму паказалі серыю фатаграфій савецкіх чыноўнікаў, пазнаў «МІХАІЛА» як Міхаіла Свірына. Аднак два гады таму Свірын вярнуўся ў Маскву. Затым ФБР звярнула ўвагу на замену Свірына. Хейханен змог толькі даць кодавае імя Фішэра, «МАРК», і апісанне. Аднак ён змог паведаміць ФБР пра студыю Фішэра і яе месцазнаходжаннеWhittell (2010), p. 81.. Хейханену таксама ўдалося разгадаць таямніцу «полага нікеля», якую ФБР не магло расшыфраваць чатыры гады.

КДБ не выявіў дэзерцірства Хейханена да жніўня, хоць больш чым імаверна, што яны апавясцілі Фішэра раней, калі Хейханен не прыбыў у Маскву. У якасці меры засцярогі Фішэру было загадана пакінуць ЗША. Уцёкі былі складанымі, таму што, калі б «МАРК» быў скампраметаваны Хейханенам, іншыя асобы Фішэра таксама маглі быць скампраметаваны. Фішэр не змог пакінуць краіну, як Марцін Колінз, Эміль Голдфус ці нават даўно забыты Эндру Каёціс. Цэнтр КДБ з дапамогай рэзідэнта КДБ у Атаве заняўся набыццём для Фішэра двух новых пашпартоў на імя Роберта Калана і Васіля Дзагола, але гэты працэс зацягнуўсяWhittell (2010), p. 88..  здолела атрымаць новы пашпарт для Фішэра на імя Роберта Калана. Аднак Фішэр быў арыштаваны, перш чым ён змог прыняць сваю новую асобу і пакінуць ЗШАAndrew (1999), p. 280..

 Захоп 

300px|thumb|right|Рудольф Іванавіч Абель. Фатаграфія ФБР. 1957 год.

У красавіку 1957 года Фішэр сказаў сваім сябрам-мастакам, што едзе на поўдзень у сямітыднёвы адпачынак. Менш чым праз тры тыдні, дзейнічаючы паводле інфармацыі Хейханена, было ўсталявана назіранне каля фотаатэлье Фішэра. 28 мая 1957 года ў невялікім парку насупраць Фултан-стрыт агенты ФБР заўважылі чалавека, які вёў сябе нервова. Чалавек час ад часу падымаўся, хадзіў і ўрэшце сыходзіў. Агенты ФБР пераканаліся, што ён адпавядае апісанню «МАРКа». Назіранне працягвалася і ў ноч на 13 чэрвеня было заўважана, што ў студыі Фішэра ў 22:00 загарэлася святлоWhittell (2010), p. 89..

15 чэрвеня 1957 года Хейханену паказалі фатаграфію Фішэра, зробленую ФБР схаванай камерай. Хейханен пацвердзіў, што на фатаграфіі «МАРК». Пасля таго, як ФБР атрымала станоўчую ідэнтыфікацыю, яно ўзмацніла назіранне, прасачыўшы за Фішэрам ад яго студыі да гатэля Latham. Фішэр ведаў пра «хвост», але, паколькі ў яго не было пашпарта, каб пакінуць краіну, ён распрацаваў план, які будзе выкарыстаны пасля яго захопу. Фішэр вырашыў, што ён не стане здраднікам, як Хейханен, таму што ён усё яшчэ давяраў КДБ і ведаў, што калі ён будзе супрацоўнічаць з ФБР, ён больш не ўбачыць сваю жонку і дачкуWhittell (2010), p. 94..

У 7:00 раніцы 21 чэрвеня 1957 года Фішэр адказаў на стук у дзверы яго пакоя 839Whittell (2010), p. 92.. Адкрыўшы дзверы, ён сутыкнуўся з агентамі ФБР, якія звярнуліся да яго «палкоўнік» і заявілі, што ў іх ёсць «інфармацыя адносна [яго] ўдзелу ў шпіянажы». Фішэр ведаў, што выкарыстанне ФБР яго звання магло паходзіць толькі ад Хейханена. Фішэр нічога не сказаў ФБР, і, правёўшы дваццаць тры хвіліны, гледзячы на Фішэра, агенты ФБР выклікалі супрацоўнікаў , якія арыштавалі Фішэра і затрымалі яго ў адпаведнасці з раздзелам 242 .

Затым Фішэр быў дастаўлены ў федэральны ізалятар для замежнікаў у Мак-Алене, Тэхас, і ўтрымліваўся там шэсць тыдняўWhittell (2010), p. 95.. У гэты перыяд Фішэр заявіў, што яго «сапраўднае» імя Рудольф Іванавіч Абель і што ён з’яўляецца савецкім грамадзянінам, хоць ён адмовіўся абмяркоўваць сваю разведвальную дзейнасць. Імя «Рудольф Іванавіч Абель» было імя памерлага сябра і палкоўніка КДБ; Фішэр ведаў, што як толькі Цэнтр убачыў імя Абеля на першых старонках амерыканскіх газет, яны зразумелі, што ён быў схоплены.

Падчас затрымання Фішэра супрацоўнікі ФБР праводзілі ператрус у яго гасцінічным нумары і фотастудыі, дзе яны выявілі шпіёнскае абсталяванне, у тым ліку , шыфраўшчыкі, камеры і плёнку для стварэння , полую шчотку для галення і шматлікія кантэйнеры, уключаючы выдзеўбаныя балты. У нумары гатэля Фішэра ў Нью-Ёрку ФБР знайшло 4000 долараўWest (1990), p. 91.Bernikow (1970), p. 111., полы блок з чорнага дрэва, які змяшчаў 250-старонкавую кодавую кнігу, полы аловак, які змяшчаў  паведамленні на мікрафільме, і ключ ад сейфа, які змяшчаў яшчэ 15 000 долараў наяўныміWhittell (2010), p. 96.Arthey (2004). p. 205.. Таксама былі выяўленыя фатаграфіі Коэнаў і фразы распазнання для ўстанаўлення кантакту паміж агентамі, якія ніколі раней не сустракалісяRomerstein (2001), pp. 209—210..

Паколькі Фішэра больш не лічылі меркаваным нелегалам, а хутчэй меркаваным шпіёнам, 7 жніўня 1957 года ён быў дастаўлены з Тэхаса ў Нью-Ёрк, каб адказаць на абвінаваўчы акт. Пазней Фішэра абвінавацілі ў шпіянажыWhittell (2010), p. 97.. Бруклінская калегія адвакатаў звярнулася да некалькіх вядомых адвакатаў з палітычнымі амбіцыямі, і ўсе яны адмовіліся ад разгляду справы. Затым яны звязаліся з . Паколькі ён служыў адвакатам ваеннага часу ва  і меў шматгадовы досвед працы ў судах, Асацыяцыя адвакатаў палічыла, што Донаван валодае выключнай кваліфікацыяй, каб выступаць у якасці абаронцы Фішэра. На першай сустрэчы Донавана з Фішэрам апошні прыняў Донавана ў якасці свайго абаронцыDonovan (1964), pp. 22-26.. Пазней Донаван прыцягнуў адваката , каб дапамагчы яму; Фішэра судзілі ў Федэральным судзе Нью-Ёрка ў кастрычніку 1957 года па трох пунктах:

 Змова з мэтай перадачы абароннай інфармацыі ў Савецкі Саюз — 30 гадоў пазбаўлення волі;
 Змова з мэтай атрымання інфармацыі абароны — 10 гадоў пазбаўлення волі;
 Змова з мэтай дзейнічаць у Злучаных Штатах у якасці агента замежнага ўрада без паведамлення дзяржсакратару — 5 гадоў пазбаўлення волі.

Хейханен, былы памочнік Фішэра, даў паказанні супраць яго на судзе. Пракуратура не змагла знайсці іншых меркаваных членаў шпіёнскай сеткі Фішэра, калі такія быліWhittell (2010), p. 107.. Прысяжныя адышлі на тры з паловай гадзіны і вярнуліся ўдзень 25 кастрычніка 1957 года, прызнаўшы Фішэра вінаватым па ўсіх трох пунктах. 15 лістапада 1957 года суддзя Морцімер Баерс прызначыў Фішэру агульны тэрмін пазбаўлення волі на трыццаць гадоў і штраф у памеры 3000 долараўBigger (2006), p. 85.. У справе  Вярхоўны суд Злучаных Штатаў пакінуў яго абвінаваўчы прысуд у сіле галасамі 5 супраць 4.

Фішэр, альбо «Рудольф Іванавіч Абель», павінен быў адбываць пакаранне (як зняволены 80016-A)Bernikow (1970), p. 253. у Федэральнай пенітэнцыярнай установе Атланты, Джорджыя. Ён займаўся жывапісам, вучыўся шаўкаграфіі, гуляў у шахматы і пісаў лагарыфмічныя табліцы для чыстага задавальнення ад гэтага. Пасябраваў яшчэ з двума асуджанымі савецкімі шпіёнамі. Адным з іх быў , жонка якога не атрымала 5000 долараў, раскрадзеных Хейханенам. Іншым зняволеным быў Курт Понгер, аўстрыец, які быў асуджаны за змову з мэтай шпіянажуBernikow (1970), p. 255..

 Вызваленне і далейшае жыццё 


Фішэр адбыў трохі больш за чатыры гады пакарання. 10 лютага 1962 года яго абмянялі на збітага амерыканскага пілота U-2 Фрэнсіса Гэры Паўэрса. Абмен адбыўся на , які злучаў Заходні Берлін з Патсдамам, які стаў вядомы падчас халоднай вайны як «Мост шпіёнаў»Andrew (1999), p. 174.. Прыкладна ў той самы час, на Чэкпойнце Чарлі,  быў выпушчаны ўсходнегерманскім Штазі на рукі яго бацькіWhittell (2010), p. 251.. Праз некалькі дзён Фішэр, уз’яднаўшыся са сваёй жонкай Аленай і дачкой Эвелін, паляцеў дадомуWhittell (2010), p. 258.Andrew (1999), p. 175..

Пасля вяртання ў Маскву Фішэр працаваў у нелегальным упраўленні , выступаў з прамовамі і чытаў лекцыі школьнікам аб працы разведкі, але ўсё больш расчароўваўся. Ён зрабіў прыкметнае выступленне ў прадмове да савецкага шпіёнскага фільма «», а таксама працаваў у якасці кансультанта над фільмамPropaganda, KGB style  Agentura.ru. The Secret Services Watchdog. Retrieved: May 13, 2014.. Фішэр, які быў заўзятым курцом, памёр ад раку лёгкіх 15 лістапада 1971 года. Яго прах быў пахаваны на  пад яго сапраўдным імем; побач з памерлым у мінулым годзе Конанам Малодыем. Былі запрошаныя некалькі заходніх карэспандэнтаў, каб на свае вочы пераканацца ў сапраўднай асобе шпіёна, які ніколі не «ламаўся»Whittell (2010), p. 259..

 Спадчына 
 Лёс Фішэра натхніў  напісаць прыгодніцкі раман «Шчыт і меч». Хоць імя галоўнага героя — Аляксандр Бялоў і звязана з імем Абеля, сюжэт кнігі істотна адрозніваецца ад рэальнага лёсу Уільяма Аўгуста Фішэра.
 Упершыню Абель паказаў сябе шырокай публіцы ў 1968 годзе, калі звярнуўся да суайчыннікаў з уступным словам да фільма «Мёртвы сезон» (у якасці афіцыйнага кансультанта карціны).
 У 2008 годзе Юрый Лінкевіч зняў дакументальны фільм «Невядомы Абель».
 У 2009 годзе расійскім Першым каналам быў створаны мастацкі двухсерыйны біяграфічны фільм «Урад ЗША супраць Рудольфа Абеля».
 У фільме Стывена Спілберга «» Фішэра/Абеля сыграў Марк Райлэнс. За сваю ігру Райлэнс атрымаў  і .
 18 снежня 2015 года, напярэдадні Дня супрацоўніка органаў дзяржаўнай бяспекі (прафесійнага свята), у Самары адбылося ўрачыстае адкрыццё мемарыяльнай дошкі Вільяму Генрыхавічу Фішару. Памятная дошка аўтарства самарскага архітэктара Дзмітрыя Храмава з’явілася на вуліцы Маладагвардзейскай. Лічыцца, што менавіта тут сям’я разведчыка жыла ў гады Другой сусветнай вайны. Сам Вільям Генрыхавіч у той час выкладаў радыёсправу ў сакрэтнай разведшколе, а пазней кіраваў радыёаперацыяй контрразведкі супраць нямецкай разведкі з Куйбышава.
 У 1990 годзе пошта СССР выпусціла марку з выявай Рудольфа Абеля ў рамках серыі «Разведчыкі».

 Гл. таксама 
 Конан Малоды

 Зноскі 

 Літаратура 
 Andrew, Christopher. (1999). The Sword and the Shield: The Mitrokhin Archive and the Secret History of the KGB. Basic Books. New York. .
 Arthey, Vin. (2004). Like Father Like Son: A Dynasty of Spies. St. Ermin’s Press in association with Little Brown. London. .
 Bernikow, Louise. (1970). Abel. Introduction by Burt Silverman. Hodder and Stoughton. London, Sydney, Auckland, Toronto. .
 Bigger, Philip J. (2006). NEGOTIATOR: The Life And Career of James B. Donovan. Bethlehem: Lehigh University Press. United States. .
 Damaskin, Igor with Elliott, Geoffrey. (2001). Kitty Harris: The Spy With Seventeen Names. St. Ermin’s Press. London. .
 Donovan, James B. (1964). Strangers On A Bridge: The Case of Colonel Abel. Atheneum House, Inc. New York.
 Hearn, Chester G. (2006). Spies & Espionage: A Directory. Thunder Bay Press. San Diego, California. .
 Romerstein, Herbert. (2001). The Venona Secrets: Exposing Soviet Espionage and America’s Traitors. Regnery Publishing Ltd. Washington, D.C. .
 Sudoplatov, Pavel; Sudoplatov, Anatoli; Schecter, Jerrold L. and Schecter, Leona. (1994). Special Tasks: The Memoirs of an Unwanted Witness, a Soviet Spymaster. Little Brown. Toronto, Canada. .
 Whittell, Giles. (2010). A True Story of the Cold War: Bridge of Spies. Broadway Books. New York. .

 Спасылкі 

 Washington Times: «U.S. intel braces for Kremlin blowback as result of spy case». Retrieved: December 29, 2010.
 FBI: Rudolph Ivanovich Abel (Hollow Nickel Case) Retrieved: August 8, 2016.
 New York Times: The Spy of Cadman Plaza. Retrieved: February 2, 2013.
 New York Times: ABEL, SPY SUSPECT, ACCEPTS DONOVAN; Russian Has Long Talk With Former O.S.S. Counsel Who Will Defend Him Returned to Detention Cell  Retrieved: March 20, 2013.
 Bridge of Spies Movie Trailer Retrieved: October 9, 2015.
 Rudolf Abels' Grave Retrieved: October 9, 2015.

Катэгорыя:Супрацоўнікі ГРУ
Катэгорыя:Супрацоўнікі КДБ СССР
Катэгорыя:Постаці Ньюкасла-эпон-Тайн
Катэгорыя:Расійскія немцы
Катэгорыя:Разведчыкі СССР
Катэгорыя:Паліглоты
Катэгорыя:Асобы на марках
Катэгорыя:Разведчыкі Другой сусветнай вайны
Катэгорыя:Памерлі ад раку лёгкага