Судна

Су́дна — па вызначэнні ваенна-марскога слоўніка, плаўсродак, якае выкарыстоўваецца ў якасці транспартнага сродку. Такім чынам, плывучыя прычалы, пантоны і г. д. да суднаў не адносяцца.

Увогуле пад тэрмінам судна маецца на ўвазе любы транспартны сродак для перавозкі пасажыраў ці грузаў праз адну з традыцыйна не прыстасаваных для чалавека прастор — гэта значыць любую, акрамя наземнайВядома, аднак, што рускія князі ў старажытнасці з поспехам выкарыстоўвалі для перамяшчэння па зямлі свае ладдзі, пастаўленыя на колы падчас паходаў на Царград.

Непасрэдна ў рух судна прыводзіцца рухавіком, у якасці якога выкарыстоўваецца буксірны канец, вясло, вяслярнае кола, ветразь, шруба (пагружаная ў ваду ці паветраная) ці рэактыўны струмень (не вады). Рухавік (для самаходных суднаў) прыводзіцца ў дзеянне рухавіком, які пераўтварае патэнцыйную энергію працоўнага рэчыва (каларыйная ежа, вугаль, прадукты перапрацоўкі нафты, сціснутае паветра, ядзернае паліва) і хімічная энергія акумулятараў, у механічную энергію руху, у ролі якога выкарыстоўваецца крыніца мускульнай сілы, рухавік унутранага згарання (Дызелі ці Ота), электраматор, паравая машына, турбіна або рэактыўны рухавік.

Паводле МППССМППСС   (Міжнародныя правілы папярэджання сутыкненняў суднаў у моры), правіла 3аМіжнародныя правілы папярэджання сутыкненняў суднаў у мора, правіла 3а :
слова «судна» азначае ўсе віды плывучых сродкаў, уключаючы неводазмяшчальныя судны (напрыклад, на судна на паветранай падушцы, экраналёты і г. д.) і гідрасамалёты, якія выкарыстоўваюцца ці могуць быць скарыстанымі ў якасці сродкаў перамяшчэння па вадзе

Тэрмін карабель блізкі па значэнні да паняцця судна, але не раўназначны яму. Судна — шырэйшае паняцце. Так, вяслярную лодку, водны веласіпед ці дошку для сёрфінгу нельга назваць караблём, аднак яны з’яўляюцца суднамі. Караблямі звычайна называюць толькі досыць вялікія судны ваеннага прызначэння ці парусныя судны з вызначаным відам абсталявання. Караблямі таксама прынята лічыць усе судны, якія нясуць на сабе ваенна-марскі сцяг, незалежна ад іх памеру. Прыклад: караблі (у тым ліку маніторы) Дняпроўскай, Дунайскай, Амурскай і Пінскай ваенных флатылій.
Акрамя ўнікальнай уласнай назвы, караблі, як правіла, маюць дзяржаву сцяга, порт прыпіскі і класіфікацыйнае таварыства.

Маламерныя судны, паводле беларускага заканадаўства, падлягаюць абавязковай дзяржаўнай рэгістрацыі і класіфікацыі. Іх ажыццяўляе Дзяржаўная інспекцыя па маламерных суднах (ДІМС) у складзе Міністэрства па надзвычайных сітуацыях, на тэрытарыяльных участках па месцы жыхарства фізічнай асобы (індывідуальнага прадпрымальніка), па месцы знаходжання юрыдычнай асобы (адасобленага падраздзялення).

На працягу гісторыі, у розных рачных сістэмах і ў розныя перыяды, у Беларусі вядомыя розныя тыпы рачных суднаў: стругі, дубы (дубасы), баркі, берліны, лайбы, віціны і іншыя.

 Крыніцы 

 Літаратура 






Катэгорыя:Транспартныя сродкі
Катэгорыя:Марскі транспарт
Катэгорыя:Вікіпедыя:Істотныя артыкулы