Дыян Касій

Ды́ян Ка́сій Какцеа́н (, ;  — ) — рымскі консул і гісторык грэчаскага паходжання, аўтар часта цытуемай «Рымскай гісторыі» («Роμαικη», ) у 80 кнігах, якія ахопліваюць гісторыю ад заснавання горада да часоў Аляксандра Севера.

Яго бацька, Касій Апраніян, быў пры Марку Аўрэліі намеснікам Далмацыі і Кілікіі. Дыян нарадзіўся ў Нікеі (Віфінія) і пасля атрымання рытарычнай адукацыі пачаў у 180 г. службовую кар'еру. Ён быў сенатарам, прэтарам, консулам (двойчы, разам з Аляксандрам Северам). Затым Дыян аддаліўся ад грамадскіх спраў і з'ехаў на радзіму ў Віфінію.

Дыян працаваў над «Гісторыяй» 22 года. Стыль Дыяна — рытарычны, манера выкладу — ясная і простая, але, напрыклад, у апісанні бітвы пры Карах некаторыя аддаюць перавагу Плутарху. На «Рымскую гісторыю» абапіраліся гісторык Яўстахій з Эпіфаніі (VI ст.), Іаан Антыяхійскі (VII ст.).

Сачыненне Дыяна захавалася не цалкам, але ў значнай частцы. Ад першых 35 кніг (якія апавядалі пра перыяд ад заснавання Рыма да 69 гады да н. э.) дайшлі малаважныя фрагменты і скарочаны пераказ у візантыйскага гісторыка Занары. Кнігі XXXVI—LIV, якія адносяцца да 69-10 гг. да н. э., захаваліся цалкам, а кнігі LV-LX (9 год да н. э. — 46 год н. э.) — з некаторымі лакунамі. Ад апошніх 20 кніг захаваліся значныя фрагменты. Утрыманне шэрагу заключных кніг пераказаў візантыйскі пісьменнік Ксіфілін.

Існуе поўны англійскі пераклад працы Дыяна Касія, апублікаваны ў «Loeb Classical Library».

 Сачыненні 
Тэкст і англійскі пераклад:
 У серыі «Loeb classical library» сачыненне выдадзена ў 9 тамах (№ 32, 37, 53, 66, 82, 83, 175, 176, 177)
 Vol. I. Books I—XI
 Vol. II. Books XII—XXXV
 Vol. III. Books XXXVI-XL
 Vol. IV. Books XLI-XLV
 Vol. V. Books XLVI-L
 Vol. VI. Books LI-LV
 Vol. VII. Books LVI-LX
 Vol. VIII. Books LXI-LXX
 Vol. IX. Books LXXI-LXXX

Французскі пераклад:
 У серыі «Collection Budé» пачата выданне: апублікаваны 4 тамы (кн. 41-42, 45-46, 48-51)

 Спасылкі 
 Поўны англійскі пераклад: Roman History by Cassius Dio

Катэгорыя:Гісторыкі Старажытнай Грэцыі
Катэгорыя:Гісторыкі Старажытнага Рыма
Катэгорыя:Гісторыкі III стагоддзя