Чашнік вялікі літоўскі

Чашнік (вялікі) літоўскі (па-лацінску picerna) — пасада у Вялікім Княстве Літоўскім. Мусіў наліваць вялікаму князю напоі ў посуд, што падносіў да гаспадара падчашы вялікі літоўскі.

Пасада вядомая з 1409. Пры двары вялікага князя Аляксандра было некалькі чашнікаў. Праз нейкі час пасада ператварылася ў намінальную. У паветах існавалі павятовыя чашнікі.

З XVII ст. назва на землях ВКЛ ператварылася на польскі лад — чэснік.

Спіс вялікіх чашнікаў літоўскіх

Чашнікі ВКЛАсобаДата прыняццяпасадыДата складанняпасадыальбо смерціЗаўвагіСудзімонт Доргевіч1409чашнік вялікага князя ВітаўтаФедка Гаўрылавіч Меляшковіч14941496Андрэй Дрожджа1498Леўка Багавіцінавіч1501Мікалай Міцковіч1503Мікалай Сенькавіч Андрушэвіч15221529Войцех Андрэевіч1533да 1538Войцех Ясенскі15381545Мацей Петкавіч15461570Вялікія чашнікі літоўскіяЯн Пац15801589Паступіў на віленскага цівунаПётр Валовіч25 красавіка 15891624ПамерЯн Галоўчынскі15 мая 16241631ПамерАляксандр Дажбог Сапега25 лютага 16311632Адмовіўся ад пасадыКрыштаф Кішка14 мая 163218 жніўня 1636Паступіў на мсціслаўскага ваяводуУладзіслаў Дарагастайскі30 жніўня 1636май 1638ПамерМікалай Абрамовічмай 16381640Паступіў на мсціслаўскага кашталянаАнтоні Ян Тышкевіч1640кастрычнік 1640Паступіў на надворнага літоўскага падскарбіяАляксандр Жыжэмскі31 кастрычніка 1640сакавік 1643Паступіў на вялікага літоўскага падстоліяФелікс Ян Пацсакавік 164317 сакавіка 1645Паступіў на вялікага літоўскага стольнікаКрыштаф Патоцкі18 сакавіка 16453 лістапада 1646Паступіў на вялікага літоўскага падстоліяЯўстах Казімір Валовіч4 лістапада 164616 жніўня 1656Паступіў на вялікага літоўскага падстоліяЯн Караль Копаць16 жніўня 165615 лютага 1658Паступіў на вялікага літоўскага падстоліяКрыштаф Францішак Сапега15 лютага 165818 сакавіка 1658Паступіў на вялікага літоўскага падстоліяМарцыян Аляксандр Агінскі18 сакавіка 16588 студзеня 1659Паступіў на вялікага літоўскага падстоліяЯн Фердынанд Сапегастудзень 165927 сакавіка 1659ПамерМіхал Казімір Пацмай 165929 кастрычніка 1659Паступіў на вялікага літоўскага абознагаКазімір Ян Павел Сапега9 лістапада 165920 ліпеня 1661Паступіў на вялікага літоўскага падстоліяЯн Нарушэвіч23 ліпеня 16611661Паступіў на надворнага літоўскага падскарбіяГерард Дэнгаф2 лістапада 166123 мая 1666Паступіў на вялікага літоўскага падстоліяФранцішак Стэфан Сапегамай 16661670Паступіў на вялікага літоўскага канюшагаЯн Генрык Бокум4 сакавіка 16701679Уладзіслаў Юзафат Сапега167920 мая 1684Паступіў на вялікага літоўскага крайчагаРыгор Антоні Агінскі1684красавік 1687Паступіў на вялікага літоўскага харужагаМіхал Юзаф Сапега4 мая 168720 мая 1692Паступіў на вялікага літоўскага стражнікаАляксандр Павел Сапега169222 жніўня 1692Паступіў на надворнага літоўскага маршалкаМікалай Тарла25 верасня 16921702ПамерКрыштаф Шчыт26 лістапада 170228 студзеня 1713Паступіў на смаленскага кашталянаЮзаф Шчыт1 ліпеня 171310 чэрвеня 1740Сын папярэдняга. Паступіў на мсціслаўскага кашталянаІгнацы Сапега20 чэрвеня 174018 верасня 1744Паступіў на надворнага літоўскага падскарбіяМіхал Казімір Агінскі18 верасня 174420 чэрвеня 1748Паступіў на польнага літоўскага пісараГервазы Людвік Аскерка20 чэрвеня 174810 снежня 1764Паступіў на вялікага літоўскага рэферэндараСтэфан Алендскі11 снежня 176415 чэрвеня 1765Паступіў на вялікага літоўскага канюшагаЮзаф Несялоўскі15 чэрвеня 176511 кастрычніка 1765Паступіў на новагародскага кашталянаМіхал Аляксандр Ронікер19 кастрычніка 17651787Роберт Бжастоўскі19 лютага 178714 мая 1791Паступіў на полацкага кашталянаЛеан Гурскі3 верасня 17911794Адмовіўся ад пасадыМіхал Геранім Бжастоўскі17941795Склаў паўнамоцтвы у сувязі са спыненнем існавання Рэчы Паспалітай

 Гл. таксама 
 Падчашы вялікі літоўскі
 Вялікія чашнікі каронныя

 Літаратура 
 Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 2: Кадэцкі корпус — Яцкевіч. — Менск: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. — 788 с.: іл. ISBN 985-11-0378-0.
 Wolff J. Senatorowie i dygnitarze Wielkiego Księstwa Litewskiego: 1385—1795. — Kraków, 1885.
 Żychliński T. Złota księga szlachty polskiej. T. 1—31. — Poznań, 1879—1908.

Катэгорыя:Цэнтральныя ўрады Вялікага Княства Літоўскага