Кашмір

Кашмі́р (Кашміры: कॅशीर, کٔشِیر; Догры: कश्मीर; Ладакхі: ཀཤམིར; Балці: کشمیر; Гаджры: کشمیر; Пунчы/Чыбхалі: کشمیر; Шына: کشمیر; Уйгурская мова: كەشمىر ; Дэванагары: कश्मीर) — гістарычная вобласць у Азіі, размешчаная на стыку Гімалаяў і Тыбета.

Сёння Кашмір уключае рэгіёны:
 Джаму і Кашмір і Ладакх — знаходзяцца пад кіраваннем Індыі;
 Гілгіт-Балтыстан і Азад Кашмір — кіраваныя Пакістанам;
 Аксай-Чын — рэгіён кіраваны Кітаем.
Падзел Кашміра не замацаваны афіцыйнымі пагадненнямі пра межы. Гэта спрэчная тэрыторыя паміж краінамі, якія яе займаюць, першым чынам — Індыяй і Пакістанам.

 Гісторыя 
 Тэрыторыя Кашміра пачала засяляцца з эпохі палеаліту.
 1-е тысячагоддзе да н.э. — тут з’явіліся арыі-дарды.
 III ст. да н.э. — Кашмір уваходзіць у дзяржаву Маур’яў
 У пачатку н.э. часткова ў Кушанскім царстве, затым знаходзіўся пад уладай Гуптаў.
 500—540 гады — заваяваны эфталітамі.
 VII—XI ст. — Кашмір у залежнасці ад Тыбецкай дзяржавы, быў адным з цэнтраў будызму.
 XIII ст. — заваяваны манголамі.
 З 1339 года Кашмірам кіравала мусульманская дынастыя Сваці.
 З 1520-х гадоў знаходзіўся ў падпарадкаванні дзяржавы Вялікіх Маголаў, у 1580—90-х гадах канчаткова далучаны да яе.
 1756 год — ўключаны Ахмад-шахам Дурані ў склад створанай ім дзяржавы.
 1819 год — захоплены сікхамі.
 Падчас 1-й англа-сікхскай вайны 1845–46 гадоў Кашмір быў заваяваны англічанамі і ўключаны ў склад Брытанскай Індыі на правах васальнага княства.
 У 1846 годзе перададзены брытанскімі ўладамі ва ўпраўленне раджы княства Джаму (за кампенсацыю ў 7,5 млн. рупій), які атрымаў тытул махараджы княства Джаму і Кашмір.
 У 1946 годзе княства Джаму і Кашмір атрымала самакіраванне ў межах 1846 годаБольшая российская энциклопедия 2004–2017.

 Гл. таксама 

 Гара Гашэрбрум

 Літаратура 

 Blank, Jonah. "Kashmir-Fundamentalism Takes Root, " Foreign Affairs, 78,6 (November/December 1999): 36-42.
 Drew, Federic. 1877. "The Northern Barrier of India: a popular account of the Jammoo and Kashmir Territories with Illustrations; 1st edition: Edward Stanford, London. Reprint: Light & Life Publishers, Jammu. 1971.
 Evans, Alexander. Why Peace Won’t Come to Kashmir, Current History (Vol 100, No 645) April 2001 p. 170—175.
 Hussain, Ijaz. 1998. «Kashmir Dispute: An International Law Perspective», National Institute of Pakistan Studies.
 Irfani, Suroosh, ed «Fifty Years of the Kashmir Dispute»: Based on the proceedings of the International Seminar held at Muzaffarabad, Azad Jammu and Kashmir August 24-25, 1997: University of Azad Jammu and Kashmir, Muzaffarabad, AJK, 1997.
 Joshi, Manoj Lost Rebellion: Kashmir in the Nineties (Penguin, New Delhi, 1999).
 Khan, L. Ali The Kashmir Dispute: A Plan for Regional Cooperation 31 Columbia Journal of Transnational Law, 31, p. 495 (1994).
 Knight, E. F. 1893. Where Three Empires Meet: A Narrative of Recent Travel in: Kashmir, Western Tibet, Gilgit, and the adjoining countries. Longmans, Green, and Co., London. Reprint: Ch’eng Wen Publishing Company, Taipei. 1971.
 Köchler, Hans. The Kashmir Problem between Law and Realpolitik. Reflections on a Negotiated Settlement. Keynote speech delivered at the «Global Discourse on Kashmir 2008.» European Parliament, Brussels, 1 April 2008.
 Lamb, Hertingfordbury, UK: Roxford Books,1994, "Kashmir: A Disputed Legacy.
 Moorcroft, William and Trebeck, George. 1841. Travels in the Himalayan Provinces of Hindustan and the Panjab; in Ladakh and Kashmir, in Peshawar, Kabul, Kunduz, and Bokhara… from 1819 to 1825, Vol. II. Reprint: New Delhi, Sagar Publications, 1971.
 Neve, Arthur. (Date unknown). The Tourist’s Guide to Kashmir, Ladakh, Skardo &c. 18th Edition. Civil and Military Gazette, Ltd., Lahore. (The date of this edition is unknown — but the 16th edition was published in 1938).
 Schofield, Victoria. 1996. Kashmir in the Crossfire. London: I B Tauris.
 Stein, M. Aurel. 1900. Kalhaṇa’s Rājataraṅgiṇī-A Chronicle of the Kings of Kaśmīr, 2 vols. London, A. Constable & Co. Ltd. 1900. Reprint, Delhi, Motilal Banarsidass, 1979.
 Younghusband, Francis and Molyneux, Edward 1917. Kashmir. A. & C. Black, London.
 Norelli-Bachelet, Patrizia. «Kashmir and the Convergence of Time, Space and Destiny», 2004; ISBN 0-945747-00-4. First published as a four-part series, March 2002 — April 2003, in 'Prakash', a review of the Jagat Guru Bhagavaan Gopinath Ji Charitable Foundation. 
 Muhammad Ayub. An Army; Ita Role & Rule (A History of the Pakistan Army from Independence to Kargil 1947—1999) Rosedog Books, Pittsburgh, Pennsylvania USA 2005. ISBN 0-8059-9594-3.

 Спасылкі 
 Instrument of Accession 
 Назіральнікі Савбяса ААН у Кашміры
 Official website of the Jammu and Kashmir Government  (Сайт індыйскага Кашміра)
 Official website of the Azad Jammu and Kashmir Government (Сайт пакістанскага Кашміра)
 Ліст 1909 года. Баранэса Нікалсан пра карту Кашміра 
 Тэлеграма 26 кастрычніка 1947 года ад Неру брытанскаму прэм’ер-міністру 

Катэгорыя:Геаграфія Індыі
Катэгорыя:Геаграфія Пакістана
Катэгорыя:Геаграфія Кітая
Катэгорыя:Спрэчныя тэрыторыі ў Азіі
Катэгорыя:Гімалаі