Рэкта (Слаўгарадскі раён)

Рэ́кта (, ) — аграгарадок у Слаўгарадскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Свенскага сельсавета.

 Назва 
На думку М. Фасмера і А. Рогалева, назва Рэкта паходзіць ад слова ракатаць і азначае «шумная рака»М. Фасмер. Этимологический словарь русского языка. Т. 3. Москва, 1987. С. 465.А. Ф. Рогалеў. Родныя назвы (тапанімія Жлобінскага раёна) // Святло каштоўнасцей духоўных. Жлобінскі край: мінулае і сучаснасць. Гомель, 2009. С. 137-184..

На думку У. Тапарова, Рэкта — гідронім балцкага паходжання, ўзыходзіць да балцкага абазначэння арэха: літ. riešutas, лат. rieksts, пруск. reisisВ. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 204-205..

На думку А. Сабалеўскага, назвы Рэкта, Рэхта роднасныя са ст.-іран. назвай ракі Rahā, ст.-інд. rasa «раса, паток», слав. роса, орошати, старажытнай назвай Волгі РаА. И. Соболевский. Русско-скифские этюды. ИОРЯС, XXVII. 1924. С. 280..

На думку Э. Мурзаева, назва ракі Рэхта ў Пасожжы паходзіць ад украінскага рехта «прыток ракі»Э. М. Мурзаев Словарь народных географических терминов. Москва, 1984. С. 481.

Б. Махоцін гідронімы Рэкта звязвае са словам ракаБ. А. Махотин. К живым истокам: Смоленщина в географических названиях. Смоленск, 1989..

На думку А. Трубачова, і ў балцкай і ў славянскай назва арэха атрыманая шляхам словаўтварэння ад этымалагічна адной асновы, якая прадстаўлена ў літ. rišti «звязваць, развязваць» і слав. *rěšiti «(раз)вязаць». Гэта грунтуецца на тым, што плады ляснога арэха растуць звязкамі, гронкаміО. Н. Трубачев. Заметки по этимологии и сравнительной грамматике // Этимология. 1968. Москва, 1971. С. 65..

 Геаграфія 
Знаходзіцца за 25 км у напрамку на паўднёвы захад ад горада Слаўгарад, за 95 км ад Магілёва, за 55 км ад чыгуначнай станцыі Рагачоў. Праз аграгарадок пралягае аўтамабільная дарога .

 Гісторыя 
Згадваецца паміж 1598 і 1610 гг. пры продажы маёнтка Тайманава як нядаўна пасаджаная на зямлі каралеўскага сяла Зяткавічы слабадаLVIA, SA-5349, l. 701. У сярэдзіне XIX стагоддзя пры шашы Масква — Варшава. У 1873 годзе 283 рэвізскія і 343 прышлыя селяніны. З 1874 года належала Мінюскаму, які ў 1882 годзе валодаў 561 дзесяцінай зямлі, 2 вадзянымі млынамі і карчмой. У 1884 годзе ў Бычанскай воласці Быхаўскага павета, меўся хлебазапасны магазін. У 1886 годзе 104 двары, 771 жыхар, 3 ветракі, яўрэйскі малітоўны дом. У 1900 годзе была царкоўнапрыходская школа, пры ёй заснавана бібліятэка для пазашкольнага чытання. У 1912 годзе існавала царкоўнапрыходскае вучылішча. У 1924—1961 гадах цэнтр Рэкценскага сельсавета.

 Насельніцтва 
 2011 год — 367 жыхароў.
 2010 год — 374 жыхары.
 2001 год — 399 жыхароў, 124 двары.
 1999 год — 402 жыхары.
 1910 год — 1115 жыхароў.
 1886 год — 771 жыхар, 104 двары.

 Інфраструктура 
У вёсцы дзейнічаюць аддзяленне паштовай сувязі, АТС, сельскі дом культуры, магазін, бар, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, комплексны прыёмны пункт, крама.

Раней дзейнічала ДУА «Рэкцянскі вучэбна-педагагічны комплекс дзіцячы сад — пачатковая школа», знесеная да 2023 года.

 Памятныя мясціны 
 Брацкая магіла савецкіх воінаў.
 Помнік землякам, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну.

 Вядомыя асобы 
 Раман Цімафеевіч Кротаўт. 5. Биографический справочник. — Мн: Издательство «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — 29 с. (1923—1999) — поўны кавалер ордэна Славы.

 Літаратура 


 Ліст карты N-36-98. Выданне 1979 года.

 Спасылкі 

 Воінскае захаванне
 Рэкта 

Катэгорыя:Свенскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Слаўгарадскага раёна