Тэсей

Тэсе́й, Тэзе́й (, ) — у старажытнагрэчаскай міфалогіі Мифы народов мира. М., 1991-92. В 2 т. Т.2. С.502-504, Любкер Ф. Реальный словарь классических древностей. М., 2001. В 3 т. Т.3. С.393-394 сын афінскага цара Эгея (ці бога Пасейдона) і Эфры, 10-ы цар Афін. Цэнтральная фігура атычнай міфалогіі і адзін з самых вядомых персанажаў усёй грэчаскай міфалогіі. Згаданы ўжо ў «Іліядзе» (I 265) і «Адысеі» (XI 323, 631). У мікенскіх тэкстах сустракаецца імя te-se-u (Фесей) Молчанов А. А., Нерознак В. П., Шарыпкин С. Я. Памятники древнейшей греческой письменности. М., 1988. С.82.

 Біяграфія 

 Паходжанне Тэсея 
Імя Тэсей паказвае на сілу. Тэсей належыць да пакалення герояў да траянскай вайны. Нараджэнне Тэсея незвычайна. З боку бацькі Тэсей меў сярод продкаў аўтахтона Эрыхтонія, народжанага з семені Гефеста Геяй і выгадаванага Афінай, і аўтахтонаў Краная і першага атычнага цара Кекрапa. Продкі Тэсея — мудрыя напаўзмеі-напаўлюдзі. Аднак сам Тэсей — прадстаўнік чыстай гераічнасці, ён адначасова сын чалавека і бога. З боку маці Тэсей паходзіць ад Пелопа, бацькі Пітфея, Атрэя і Фіеста, а значыць, ад Тантала і, нарэшце ад самога Зеўса.

Быўшы бяздзетным, Эгей адправіўся да аракула, але не мог разгадаць яго адказ. Затое аракул быў разгаданы трэзенским царом Пітфеям, які зразумеў, што ўлада ў Афінах будзе належаць нашчадкам Эгея, і, напаіўшы госця, паклаў яго спаць разам са сваёй дачкой Эфрай. У тую ж ноч з ёй зблізіўся Пасейдон ці ж спалучаўся з ёй напярэдадні на востраве Сферас. Такім чынам, сын, народжаны Эфрай, меў (як належыць вялікаму герою) двух бацькоў — зямнога Эгея і боскага Пасейдона Дыядор Сіцылійскі. Гістарычная бібліятэка IV 59, 1. Нарадзіўся ў мястэчку Генетлій у гавані Келендэрыс Паўсаній. Апісанне Элады II 32, 9.

 Подзвігі Тэсея 

 Вандраванне на Крыт 
 Іншыя подзвігі Тэсея 

 Гістарычны прататып 
 Шанаванне ў Атыцы 
Культ Тэзея, як героя-продка, існаваў у Атыцы. Асаблівы ўсплёск яго ў гістарычную эпоху адбыўся пасля з’явы ценю цара на Марафонскай бітве, што, як лічыцца, дапамагло грэкам атрымаць перамогу.

 Вобраз ў літаратуры і мастацтве 

 Спасылкі 

 Плутарх. Параўнальныя жыццеапісанні, Тэсей: тэкст на ст.-грэч. і рус.
 Тэсей і Мінатаўр. Мазаіка ў Пафасе. Кіпр 

Катэгорыя:Героі старажытнагрэчаскіх міфаў
Катэгорыя:Міфы пра Тэсея
Катэгорыя:Міфічныя цары Афін і Атыкі
Катэгорыя:Удзельнікі Калідонскага палявання