Блакітная крыніца

Блакітная крыніца або Сіні калодзеж — крыніца з самым магутным патокам узыходзячага тыпу на Усходне-Еўрапейскай раўнінеКраткая характеристика родника «Голубая криница»  . Гідралагічны помнік прыроды рэспубліканскага значэння з 1985 года«Голубая криница» или «Синий колодец»  Краткая характеристика родника «Голубая криница»  .

 Геаграфія 
Сіні калодзеж знаходзіцца ў Слаўгарадскім раёне Магілёўскай вобласці, паблізу былой вёскі Кліны, за 4 км на поўнач ад вёскі Дубна, за 2,5 км на паўднёвы ўсход ад Слаўгарада.

Крыніца знаходзіцца на вышыні 136 м над узроўнем мора. Перапад вышынь складае 4—5 м. Па накіраванні руху падземных вод да іх выхаду на паверхню зямлі, крыніца з’яўляецца ўзыходзячай.

З крыніцы выцякае ручай, які з’яўляецца левым прытокам ракі Галуба (басейн ракі Сож). Яго шырыня складае 3—8 м, глыбіні — 0,5—1 м. Хуткасць плыні вады ў ручаі — каля 0,4 м/с, на вузкіх участках павялічваецца да 0,7 м/с і больш. Дно складзена пераважна пяскамі.

 Апісанне 
Крыніца прадстаўляе сабой калодзеж, які вертыкальна сыходзіць шахтай на глыбіню 150—200 метраў. Аб’ём выходзячай вады складае 5000 кубічных метраў вады ў суткі ці 60 літраў у секундуДостопримечательности Славгородского района .

Крыніца ўтварае вялікую крынічную ванну памерам 20 на 12 м з максімальнай глыбінёй 2 метры.

Выхад падземных вод размешчаны ў паўночна-заходнім куце вадаёма, уяўляе сабой вертыкальную шахту дыяметрам 1,2—1,3 м. Вада крыніцы мае блакітнавата-смарагдавы колер, паступае з глыбіні 100—200 м, дзе цыркулюе ў тоўшчы пісчага мелу.

 Вада з крыніцы 
У складзе вады адзначаецца падвышанае ўтрыманне фтору і крэмнію. Па хімічным складзе вада крыніцы ставіцца да гідракарбанатнага класу кальцыевай групы. Агульная мінералізацыя (сума раствораных рэчываў) вады ў крыніцы 180,628 мг/дм³. Вада круглы год мае тэмпературу прыблізна 5 °C.

 Легенды 
Паводле легенды племя радзімічаў было ахрышчана ў гэтай крыніцыСВЯТЫНЯ ПРИСОЖЬЯ .

Лічыцца, што да чалавека, які тройчы перайшоў Блакітную крыніцу, надоўга ніякая хворасць не прыстане, здароўе будзе добрым, а жыццё доўгім.

Найбольш вядомая легенда пра Кацярыну і двух хлопцаў Сцяпана і Макара, запісаная вядомым магілёўскім краязнаўцам Е. Р. Раманавым у 1891 гГолубая криница .

У паданні фігуруе валатоўна Кацярына, за якую спаборнічаюць два волаты — Сцяпан і Марка. Кацярыне кахае Сцяпана, але ён, аднак, быў крыху слабейшы за свайго саперніка. Яна абяцае выйсці за таго, хто далей кіне валун. Марка перамагае і Кацярына, каб не жыць з некаханым, падае з камення, ператвараецца ў ваду і выходзіць з-пад зямлі за 5 вёрст ад Прапойска ў выглядзе крыніцы — гэтую крыніцу назвалі Сіні КалодзежКацярына. Валатоўна Кацярына сустракаецца і ў іншых паданнях. Яна мае відавочныя рысы старажытнага архетыпнага жаночага боства зямлі, вады і жыцця, між тым як Сцяпан — празрыстая адсылка да вобраза Вялеса. Адсюль магчыма, што багіня, якой адпавядае пазнейшы персанаж Кацярыны, была яго жаночай парай, а ў самім паданні прасочваюцца рэшткі старажытнага міфа пра канфлікт Вялеса з іншым богам за прыхільнасць нейкага жаночага боства.

 Культавае значэнне 
З даўніх часоў месца вакол крыніцы лічылася сакральным, і выкарыстоўвалася як капішча. З прыходам хрысціянства, гэта месца было асвечана, і як кажуць адно з першых на нашай тэрыторыі, стала уважацца святым, вада лічыцца гаючай і валодае высокімі пітнымі якасцямі. Побач з крыніцай пабудавана царква, дзе правяцца малебны 14 жніўня на праваслаўнае свята МакаўеФатаграфіі са свята, калі побач з Блакітнай крыніцай збіраецца да 20 тысяч паломнікаўУ голубой криницы  .

 Флора 
Вялікай біялагічнай разнастайнасцю крыніца не адрозніваецца. Значныя плошчы дна крынічнай ванны пакрытыя нітчатым багавіннем. Асобнымі курцінамі расце . Уражвае развіццё калоній пурпуровых бактэрый, якія ўтвараюць мудрагелістыя формы.

Берагавая лінія вадаёма зарасла драўняна-хмызняковай расліннасцю (пераважна вербалозам і вольхай). Побач таксама сустракаюцца дубы, ліпы і ляшчынаШлях да Блакітнай крыніцы — фотарэпараж з вандроўкі.

 Фаўна 
З бесхрыбтовых у крынічнай ванне і ручаі адзначаны лічынкі  пяці відаў (, , , віды родаў  і ), а таксама лічынкі ,  і .

У альтанках ля крыніцы жывуць ластаўкіДа Блакітнай крыніцы, зімой можна ўбачыць дзікіх качакБлакітная крынiца.

 Літаратура 
 Кудельский. Рассказы о воде: Белорусские криницы. — Минск, 1981

 Спасылкі 
 Выявы крыніцы 
 ИСЦЕЛЯЮЩАЯ ВОДА: ЛЕГЕНДЫ И ФАКТЫ  
 Фільм пра крыніцу
 Памятник природы республиканского значения «Голубая криница» 
 Блакітная крыніца на www.wikimapia.org
 Голубая криница под Славгородом: в очереди за исцелением 
 Блакітная крыніца 
 Блакітная крыніца 
 Голубая криница — культовый источник  

Катэгорыя:Слаўгарадскі раён
Катэгорыя:Крыніцы Беларусі
Катэгорыя:Гідралагічныя помнікі рэспубліканскага значэння