Спадарожнікі Нептуна

Спадарожнікі Нептуна — натуральныя спадарожнікі планеты Нептун. У наш час вядома 13 спадарожнікаў.

 Трытон 
Найбуйнейшы спадарожнік Нептуна Трытон быў адкрыты англійскім астраномам Уільямам Ласелам у 1846 годзе, усяго праз 17 дзён пасля адкрыцця планеты. Назва Трытон была прапанавана Камілем Фламарыёнам у 1880, аднак аж да сярэдзіны XX стагоддзя больш ужывальным была проста «спадарожнік Нептуна» (другі спадарожнік Нептуна быў адкрыты толькі ў 1949). Трытон — бог мора ў грэчаскай міфалогіі.

 Нерэіда 
У 1949 годзе амерыканска-галандскі астраном Джэрард Койпер адкрыў другі спадарожнік Нептуна — Нерэіду. Спадарожнік мае самую выцягнутую арбіту з усіх «нядробных» спадарожнікаў планет. Яе адлегласць да Нептуна змяняецца ад 1,4 да 9,7 млн км. Перыяд абароту — 360 сутак. Перыяд вярчэння вакол сваёй восі — 11,5 гадзіны. «Вояджэр-2» у 1989 вызначыў дыяметр Нерэіды — 340 км і яе адбівальную здольнасць — 12 %. Маса спадарожніка складае 3,1 кг. Спадарожнік названы ў гонар нерэід — марскіх німф з грэчаскай міфалогіі.

 Астатнія спадарожнікі 

У 1989 «Вояджэр-2» адкрыў шэсць спадарожнікаў Нептуна. Усе яны рухаюцца па кругавых арбітах у прамым кірунку практычна ў плоскасці экватара планеты. Пяць з іх маюць перыяды абароту меншы за перыяд вярчэння планеты, і таму на нептуніянскім небе ўзыходзяць на захадзе і заходзяць на ўсходзе; гэта таксама азначае, што з-за гравітацыйнага трэння яны рана ці позна зваляцца на Нептун. Самы буйны з гэтых спадарожнікаў — Пратэй — няправільнай формы з сярэднім дыяметрам каля 420 км. Ён цямней Нерэіды, і адбівае ўсяго 6 % падаючага святла. Пратэй мае шэры колер; на яго паверхні бачныя кратарападобныя ўтварэнні і трэшчыны. Яшчэ адзін спадарожнік, Ларыса, цёмны аб'ект няправільнай формы памерам 210x180 км, які адбівае 5 % святла. На ім бачныя некалькі кратараў памерамі 30—50 км. Няправільная форма Пратэя і Ларысы ўказвае на тое, што на працягу ўсёй сваёй гісторыі яны заставаліся халоднымі грудамі лёду. Радыусы арбіт спадарожнікаў 117,6 тыс. км і 74 тыс. км адпаведна. Пра астатнія спадарожнікі вядома яшчэ менш. Дэспіна і Галатэя абарочваецца на адлегласцях 62 тыс. км і 52 тыс. км, адпаведна. Таласа абарочваецца вакол Нептуна за 7,5 гадзіны на адлегласці 50 тыс. км. Наяда, з перыядам абароту 7,1 гадзіны, мае арбіту, прыметна нахіленую да плоскасці экватара Нептуна — на 4,5°.

У 2002—2003 адкрыты яшчэ пяць спадарожнікаў Нептуна. Кожны з наваадкрытых аб'ектаў мае дыяметр 30-60 км і нерэгулярную, выцягнутую арбіту з вялікім нахілам. Перыяд іх абароту вакол Нептуна складае ад 5 да 26 зямных гадоў.

 Некаторыя параметры 
+ Умоўныя абазначэнні ў табліцы №  Канчатковы нумар спадарожніка Назва  Уласнае імя Час.  Часовае абазначэнне a  Вялікая паўвось у км e  Эксцэнтрысітэт i  Лад да экватара ў градусах T  Перыяд абароту ў днях D  (Сярэдні) дыяметр у км M  Маса ў кг Фота  Фотаздымак (градацыя паводле памеру спадарожнікаў)

+ Умоўныя колеры ў табліцы (градацыя паводле памеру спадарожнікаў) < 10 км 10–30 км 30–100 км  101–300 км  301–1000 км >1000 км
 № Назва  Час. a e i T D M адкрыццё Фота I Трытон  354 800 0,0 156,834 5,877 2707 2,1 1846  50px|center II Нерэіда  5 513 400 0,7512 7,232 360,14 340 3,1 1949 50px|center III Наяда S/1989 N 6 48 227 0,0004 4,746 0,294 67 (96 × 60 × 52) 1,9 1989 50px|center IV Таласа S/1989 N 5 50 075 0,0002 0,209 0,311 81
(104 × 100 × 52) 3,5 1989 50px|center V Дэспіна S/1989 N 3 52 526 0,0002 0,064 0,335 150
(180 × 148 × 128) 2,1 1989 50px|center VI Галатэя S/1989 N 4 61 953 0,0000 0,062 0,429 175
(204 × 184 × 144) 2,1 1989 50px|center VII Ларыса S/1981 N 1
S/1989 N 2 73 548 0,0014 0,205 0,555 195
(216 × 204 × 168) 4,9 1981 50px|center VIII Пратэй S/1989 N 1 117 647 0,0005 0,026 1,122 420
(440 × 416 × 404) 5,0 1989 50px|center IX Галімеда S/2002 N 1 15 728 000 0,5711 134,101 1879,71 48 9,0 2002  X Псамафа S/2003 N 1 46 695 000 0,4499 137,39 9115,9 28 1,5 2003  XI Сао S/2002 N 2 22 422 000 0,2931 48,511 2914,0 44 6,7 2002  XII Лаамедэя S/2002 N 3 23 571 000 0,4237 34,741 3167,85 42 5,8 2002  XIII Неса S/2002 N 4 48 387 000 0,4945 132,585 9374 60 1,7  2002 

 Гл. таксама 
 Спадарожнікі Сатурна
 Спадарожнікі Юпітэра
 Спадарожнікі Урана
 Гісторыя адкрыцця планет і спадарожнікаў Сонечнай сістэмы

 Спасылкі 
 Параметры спадарожнікаў Нептуна


Катэгорыя:Спадарожнікі планет Сонечнай сістэмы