Гістарычная вобласць

Гістарычная вобласць — прынятае ў этнаграфіі, гісторыі, культуралогіі паняцце для тэрыторыі, якая гістарычна, як правіла, складала палітычнае адзінства і ў сілу гэтага цяпер характарызуецца вызначанымі агульнымі рысамі ў культуры, этнаграфіі, мове, самасвядомасці мясцовага і навакольнага насельніцтва.

Вылучэнне гістарычных абласцей у рознай ступені характэрна для розных краін і рэгіёнаў. Напрыклад, у Расіі не прынята вылучаць гістарычныя вобласці, у некаторых жа краінах (асабліва ў Еўропе) гістарычныя вобласці замацаваны афіцыйна, а часам кладуцца ў аснову сучаснага адміністрацыйна-тэрытарыяльнага падзелу (Грузія, Латвія, Іспанія, Італія, Германія).

Акрамя таго, на адной і той жа тэрыторыі могуць напластоўвацца гістарычныя вобласці рознага гістарычнага паходжання — якія склаліся ў антычны час, ранняе Сярэднявечча, позняе Сярэднявечча.

Найбольш распаўсюджана вылучэнне гістарычных абласцей на адзін узровень менш за краіну (гэта значыць такіх, на якія падзяляюцца краіны). Яны могуць аб’ядноўвацца ў адзінкі буйнейшага ўзроўню, якія адпавядаюць па памерах асобным краінам, але далёка не заўсёды супадаюць з сучаснымі дзяржавамі. Тыя, у сваю чаргу, аб’ядноўваюцца ў яшчэ буйнейшыя рэгіёны, якія часта ўжо не ўсведамляюцца на побытавым узроўні і выяўляюцца падчас спецыяльных даследаванняў.

 Падзел свету на гістарычныя рэгіёны 
На аснове класіфікацыі па гісторыка-культурным абласцям (ГКА).

Многія з пералічаных ніжэй абласцей перасякаюцца.

 Еўропа 
 Паўночная Еўропа
 Скандынавія
 Фінляндыя
 Лапландыя
 Карэлія

 Заходняя, Цэнтральная і Паўднёвая Еўропа
 Брытанскія астравы
 Англія
 Ольстэр
 Уэльс
 Шатландыя
 Германія
 Алеманія
 Баварыя
 Саксонія
 Франконія
 Швабія
 Бенілюкс (~ гістарычныя Нідэрланды)
 Галія
 Францыя
 Аквітанія
 Брэтань
 Бургундыя
 Іль-дэ-Франс
 Лангедок
 Лімузен
 Латарынгія
 Нармандыя
 Авернь
 Пікардыя
 Праванс
 Пуату
 Шампань
 Эльзас
 Пірэнейскі паўвостраў (Іберыя)
 Іспанія
 Андалусія
 Арагон
 Астурыя
 Валенсія
 Галісія
 Кантабрыя
 Каталонія
 Ла-Манча
 Леон
 Мурсія
 Навара
 Новая Кастылія
 Старая Кастылія
 Краіна Баскаў
 Эстрэмадура
 Партугалія
 Італія
 Абруца
 Апулія
 Базіліката
 Вале-д’Аоста
 Калабрыя
 Кампанія
 Каталонія
 Лацыа
 Лігурыя
 Ламбардыя
 Марке
 Малізэ
 П’емонт
 Таскана
 Трэнціна — Альта-Адыджэ
 Умбрыя
 Альпійскі рэгіён
 Швейцарыя
 Аўстрыя
 Польшча
 Мазовія, Вялікая Польшча, Малая Польшча, Памор’е
 Сілезія
 Чэхія
 Багемія, Маравія
 Славакія
 Галіцыя
 Венгрыя
 Румынія
 Трансільванія
 Валахія
 Малдова і Бесарабія
 Балканы
 Ілірыя
 Грэцыя
 Аргаліда
 Аркадзія
 Атыка
 Ахая
 Беотыя
 Лаконіка
 Македонія
 Месенія
 Фесалія
 Факіда
 Фракія
 Фтыяціда
 Эліда
 Эпір
 Этолія

 Усходняя Еўропа
 Прыбалтыка
 Украіна
 Дзікае поле
 Наваросія
 Кіеўская зямля
 Галіцка-Валынская зямля, у тым ліку Валынь і Галіцыя
 Закарпацце (Карпацкая Русь)
 Букавіна
 Падолле
 Чарнігаўская зямля (у тым ліку Ноўгарад-Северская зямля)
 Пераяслаўская зямля (~ Палтаўшчына)
 Крым
 Паўночная Русь
 Наўгародская зямля
 Пскоўская зямля
 Памор’е
 Цэнтральная Русь
 Волга-Окскае міжрэчча (Уладзіміра-Суздальская зямля)
 Смаленская зямля
 Мурама-разанская зямля
 Заходняя Русь
 Полацкая зямля
 Чорная Русь
 Дзікае поле (Паўднёва-рускія стэпы)
 Паўночны Каўказ
 Паволжа (у тым ліку Пакам’е)
 Ніжняе Паволжа
 Татарстан і Сярэдняе Паволжа
 Пакам’е
 Башкартастан
 Пермская зямля

 Азія 
(прыкладна па гадзіннікавай стрэлцы)
 Паўночная Азія (~ Сібір)
 Паўднёвая Сібір
 Алтай
 Саяны
 Тува
 Бурація
 Заходняя Сібір
 Усходняя Сібір
 Таймыр
 Эвенкія
 Якуція
 Далёкі Усход
 Калыма
 Чукотка
 Камчатка
 Курылы
 Сахалін
 Прыамур’е
 Прымор’е

 Усходняя Азія
 Кітай уласна
 Маньчжурыя
 Карэя
 Японія

 Паўднёва-Усходняя Азія
 Індакітай (прыбярэжную частку В’етнама часта адносяць да Усходняй Азіі)
 Андаманскія і Нікабарскія астравы
 Нусантара (астраўная частка, уключаючы Малакскі паўвостраў)
 Малака
 Вялікія Зондскія астравы
 Філіпіны
 Малыя Зондскія астравы

 Паўднёвая Азія (~ Індастан)
 Шры-Ланка і Мальдывы
 Паўднёвы Індастан
 Дэкан
 Інда-Гангская раўніна
 Гімалаі
 Кашмір

 Паўднёва-Заходняя Азія (= Пярэдняя Азія = Заходняя Азія, частка Блізкага Усходу)
 Малая Азія (Анатоля)
 Заходняя Арменія
 Кілікійская Арменія
 Кападокія
 Іонія
 Каўказ
 Паўночны Каўказ (-> Еўропа)
 Закаўказзе
 Усходняя Арменія
 Грузія
 Азербайджан (Аран)
 Урадлівы паўмесяц
 Левант
 Міжрэчча (Месапатамія)
 Аравія
 Неджд
 Хіджаз
 Емен
 Хадрамаут
 Аман
 Сярэдні Усход
 Курдыстан
 Паўночны Іран (~ Мідыя)
 Фарс
 Харасан
 Белуджыстан
 Хазараджат
 Бактрыя (= Паўночны Афганістан)
 Гіндукуш
 Пуштуністан (часам адносяць да Паўднёвай Азіі)

 Цэнтральная Азія (~ Туркестан + Тыбет)
 Казахстан
 Туркменія
 Хіва (~ Харэзм)
 Маверанахр (~ Сагдыяна)
 Фергана
 Сямірэчча
 Памір
 Сіньцзян (Усходні Туркестан)
 Тыбет
 Манголія

 Афрыка 
 Паўночная Афрыка
 Магрыб
 Атлас
 Лівія
 Сахара
 Старажытны Егіпет
 Нубія і Нубійская пустыня

 Заходняя Афрыка і Судан (не блытаць з Рэспублікай Судан)
 Заходні Судан
 Атлантычная Заходняя Афрыка
 Гвінея
 Цэнтральны Судан
 Хаўсаленд
 Канем-Борна
 Усходні Судан
 Дарфур
 Кардафан

 Паўночна-ўсходняя Афрыка (Афрыканскі рог)
 Эфіопія
 Самалі

 Сярэдняя і Усходняя Афрыка
 Паўднёвая Афрыка
 Мадагаскар і астравы

 Амерыка 
 Паўночная Амерыка
 Аляска
 Канадская Арктыка
 Грэнландыя
 Вялікі Басейн
 Вялікія Раўніны
 Вялікія азёры

 Лацінская Амерыка
 Сярэдняя Амерыка (~ Месаамерыка)
 Паўднёвая Мексіка
 Цэнтральная Амерыка
 Вест-Індыя
 Вялікія Антыльскія астравы
 Малыя Антыльскія астравы
 Паўднёвая Амерыка
 Анды
 Альтыплана
 Араўканія
 Льянасы
 Гвіяна
 Амазонія
 Усходняя Бразілія (~ Бразільскае пласкагор’е)
 Гран-Чака
 Ла-Плата (Пампа)
 Пантанал
 Патагонія

 Аўстралія і Акіянія (~ Аўстралазія) 
 Аўстралія і Тасманія
 Новая Гвінея
 Меланезія
 Мікранезія
 Палінезія

 Гл. таксама 
 Рэгіёны свету
 Гісторыка-культурныя вобласці

 Літаратура 
 Андрианов Б. В. Историко-культурные области // Народы мира. Историко-этнографический справочник. М.: «Советская энциклопедия», 1988. Стр. 580—585.
 Sven Tägil, (ed.), Regions in Central Europe: The Legacy of History, C. Hurst & Co. Publishers, 1999
 Marko Lehti, David James Smith, Post-Cold War Identity Politics: Northern and Baltic Experiences, Routledge, 2003 ISBN 0714654280
 Compiled by V. M. Kotlyakov, A. I. Komarova, Elsevier's dictionary of geography: in English, Russian, French, Spanish, German, Elsevier, 2006 ISBN 0444510427
 Martin W. Lewis, Kären Wigen, The Myth of Continents: A Critique of Metageography, University of California Press, 1997 ISBN 0520207432