Валійская мова

Валійская мова, уэльская мова або кімрская мова ( або y Gymraeg) — у адрозненне ад валійскай англійскай (варыянту англійскай мовы, што сфарміравалася ва Уэльсе), належыць да брыцкай групы кельцкіх моў, распаўсюджана ў заходняй частцы Брытаніі — Уэльсе (), а таксама ў Чубуце, калоніі валійцаў-імігрантаў у рэгіёне Патагонія ў Аргенціне. Родная мова валійцаў. У мінулым была аб’ектам дыскрымінацыі з боку англійскай улады, сёння знаходзіцца пад пагрозай знікнення.

 Статус 
Паводле перапісу 2011 года, 583 000 чалавек, або 20 % насельніцтва, ведае валійскую мову (у параўнанні з 20,8 % у 2001 годзе). Пры гэтым, паводле перапісу, 25 % жыхароў Уэльса нарадзіліся за яго межамі. Колькасць носьбітаў валійскай мовы ва ўсёй Вялікабрытаніі пэўна невядомая, але яна параўнальна вялікая ў буйных гарадах і ўздоўж мяжы з Уэльсам. Паводле тэлеканала S4C, у 1993 годзе ў Англіі жыло каля 133 000 чалавек, якія разумелі валійскую мову, і каля траціны з іх было засяроджана ў раёне Вялікага Лондана. Акрамя таго, носьбіты валійскай мовы жывуць у Канадзе (3160 чалавек паводле Ethnologue) і ў ЗША (2 655).


Сярод носьбітаў валійскай мовы мала тых, хто не ведае англійскай (не лічачы валійцаў даліны Чубут, для якіх другая мова іспанская). Аднак, вельмі многія аддаюць перавагу менавіта валійскай мове, а не англійскай. Выбар мовы можа мяняцца залежна ад прадметнай вобласці (з’ява, вядомая ў лінгвістыцы як «код-свічынг», або пераключэнне кодаў).

Станам на 14 сакавіка 2017 года валійскі раздзел Вікіпедыі налічвае 90 873 артыкулаў і займае па гэтым крытэрыі 60 месца з усіх 295 раздзелаў.

 Літаратура 

 Граматыкі 
 Arwyn Watkins T. Welsh // Ball, MJ, Fife, J (ed.) The Celtic Languages. London, N. Y., 1993
 King G. A Comprehensive Grammar of Modern Welsh. London, N.Y., 1994
 Morris-Jones J. An Elementary Welsh Grammar. Oxford, 1931.
 Morris-Jones J. A Welsh Grammar. Historical and Comparative. Oxford, 1977 [1913].
 Thomas, P. W. Gramadeg y Gymraeg. Caerdydd, 1996
 Thorne, D. A Comprehensive Welsh Grammar. Oxford, 1993

 Дыялекты 
 Arwyn Watkins T. Some phonological features of the Welsh dialect of Llansamlet (West Glamorgan) // Festschrift J. Pokorny. Innsbruck, 1967, pp. 315-324.
 Fynes-Clynton O. H. The Welsh Vocabulary of the Bangor District. Oxford, 1913.
 Ruddock G. E. Rhai enghreifftiau o golli seiniau yn nhafodiaith Hirwaun / Bulletin of the Board of Celtic Studies, 1970, v. 23, pt. 4, pp. 295-308.
 Sommerfelt A. Studies in Cyfeiliog Welsh. Oslo, 1925.
 Sweet H. Spoken North Welsh // Transactions of the Philological Society. London, 1882—1884, pp. 409-485.
 Thomas B. Cyweiriau iaith siaradwaig o Ddyffryn Afan /Bulletin of the Board of Celtic Studies, 1980, v. 28, pt. 4, pp. 579-592.
 Thomas A. R. The linguistic geography of Wales. Cardiff, 1973.
 Oftedal M. A new approach to North Welsh vowels // Lochlann. Oslo, 1969, v. 4, pp. 243-269.

 Даследаванні 
 Awbery, G. The Syntax of Welsh: A Transformational Study of the Passive. Cambridge, 1976
 Ball, M. J., Müller, N. Mutation in Welsh. London, N. Y., 1992
 Ball, M. J., Jones, G. E. (ed.). Welsh Phonology: Selected readings. Cardiff, 1984
 Borsley, R., Tallerman, M., Willis D. The syntac of Welsh. Oxford: OUP, 2007
 Jones R. M. Tympau’r modd mynegol a ffurfiau cwmpasog y ferf / Bulletin of the Board of Celtic Studies, 1966, v. 22, pt. 1, pp. 1-15.
 Lewis H. The sentence in Welsh. London, 1942.
 Roberts, I. Principles and Parameters in a VSO Language: A Case Study in Welsh. Oxford, 2005
 Rowlands E. I. Yr ymadrodd berfol / Bulletin of the Board of Celtic Studies, 1976, v. 27, pt. 1, pp. 1-22.

 Слоўнікі 
 Evans H. M, Thomas W. O. Geiriadur Newydd — The New Welsh Dictionary. Llandebie, 1953.
 Geiriadur Prifysgol Cymru: The Welsh University Dictionary. Caerdydd, 1950 (поўны слоўнік з часу першых помнікаў).
 Geiriadur yr Academi (самы вялікі англа-валійскі слоўнік). Caerdydd
 King, G. Pocket Modern Welsh Dictionary. Oxford, 2000

 Гісторыя мовы 
 Jackson, K. H. Language and History in Early Britain. Edinburgh, 1954
 Lewis, H. Datblygiad yr iaith Gymraeg. Caerdydd, 1931
 Simon Evans, D. A Grammar of Middle Welsh. Dublin, 1961

 Спасылкі 

 Агульная інфармацыя 



 Гімн Уэльса ў патройным перакладзе

 Для вывучэння мовы 






 Слоўнікі 




Катэгорыя:Мовы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Культура Уэльса