Стэфан Жаромскі

Стэфан Жаромскі, таксама сустракаецца Жэромскі (; , Страўчын, Радамская губерня, Царства Польскае, Расійская імперыя — , Варшава, Польская Рэспубліка) — польскі пісьменнік і публіцыст, «сумленне польскай літаратуры».

 Біяграфія 
Працаваў хатнім настаўнікам, у 1892—1904 гадах — бібліятэкарам у Польскім музеі ў Раперсвілі і ў бібліятэцы Замойскіх у Варшаве. У 1909—1912 гадах — у эміграцыі ў Парыжы. Выказваўся супраць дыскрымінацыі і ўціску беларусаў у Заходняй Беларусі ў міжваенныя гадыКалачынскі Ю. Якія былі мэты польскага змагання з беларускім нацыянальным рухам у Заходняй Беларусі? // 100 пытанняў і адказаў з гісторыі Беларусі / Уклад. І. Саверчанка, Зм. Санько. — Мн.: Рэдакцыя газеты «Звязда», 1993. С. 68..

 Творчасць 
Ужо для першых яго твораў характэрна сацыяльная скіраванасць, зварот да тэмы нацыянальна-вызваленчага руху (зборнікі «Апавяданні», «Раздзяўбуць нас крумкачы», абодва 1895). У цэнтры аўтабіяграфічнага рамана «Сізіфава праца» (1897) пратэст супраць прымусовай русіфікацыі польскай школы. Раман «Бяздомныя» (т. 1—2, 1900) прысвечаны тэме духоўных пошукаў польскай інтэлігенцыі. Ідэя барацьбы за незалежнасць і трагічны лёс адданых ёй барацьбітоў аб’ядноўвае раманы «Попел» (т. 1—4, 1904), «Прыгажосць жыцця» (1912), «Верная рака» (1912, пра паўстанне 1863) і трылогію «Барацьба з сатаной» (1916—19). Аўтар драм «Ружа» (1909) і «Сулкоўскі» (1910), раманаў «Гісторыя граху» (т. 1—2, 1908), «Прадвесне» (1925).

 Творы 
 Doktor Piotr
 Duma o hetmanie
 Dzieje grzechu
 Echa leśne
 Firlykowe Wzgórze
 Ludzie bezdomni
 Na probostwie w Wyszkowie
 O żołnierzu tułaczu
 Popioły
 Przedwiośnie
 Puszcza Jodłowa
 Rozdzióbią nas kruki, wrony
 Róża
 Sen o szpadzie
 Siłaczka
 Sułkowski
 Syzyfowe prace
 Уцякла мая перапёлачка
 Uroda życia
 Walka z szatanem
 Wiatr od morza
 Wierna rzeka
 Zapomnienie
 Zmierzch

 Беларускія пераклады 
На беларускую мову творы С. Жаромскага перакладалі М. Дубянецкі (зборнік «Верная рака», 1985), А. Сёмуха, Л. Баршчэўскі і інш.
 Верная рака / пер. М. Дубянецкі // Прайдзісвет № 4;
 Табу  / пер. А. Сёмуха // ARCHE № 11 (62), 2007.
  Раздзяўбуць нас крумкачы, вароны… / пер. Л. Баршчэўскі // Літаратурная Беларусь. № 2 (186). 2022.

 Фільмы па творах 
 1999 — тэлесерыял Пракляты ўтульны дом (Беларусь) паводле аповесці «Верная рака».

 Літаратура 
 Хмяльніцкі М. Жаромскі // БелЭн у 18 т. Т. 6. Мн., 1998.

 Спасылкі 

Катэгорыя:Пісьменнікі Польшчы
Катэгорыя:Польскамоўныя пісьменнікі