Гравітацыйны калапс

Гравітацы́йны кала́пс — катастрафічна хуткае сцісканне масіўных цел пад уздзеяннем гравітацыйных сіл. Гравітацыйным калапсам можа завяршацца эвалюцыя зорак з масай звыш трох сонечных мас. Пасля вычарпання ў такіх зорках матэрыялу для тэрмаядзерных рэакцый яны губляюць сваю механічную ўстойлівасць і пачынаюць з павялічанай скорасцю сціскацца да цэнтра. Калі ўнутраны ціск, які расце, спыняе гравітацыйнае сцісканне, то цэнтральная вобласць зоркі становіцца звышшчыльнай нейтроннай зоркай, што можа суправаджацца скідваннем абалонкі і назірацца як успышка звышновай зоркі. Аднак калі маса зоркі перавысіць граніцу Опенгеймера — Волкава, то калапс працягнецца да яе пераўтварэння ў чорную дзірку.

 Гл. таксама 
 Зорная эвалюцыя
 Белы карлік
 Мяжа Чандрасекара
 Нейтронная зорка
 Мяжа Опенгеймера — Волкава
 Чорная дзірка

 Літаратура 
  С. 384.
 На переднем крае астрофизики: Пер. с англ. М., 1979.
 Шапиро С.Л., Тьюколски С.А. Черные дыры, белые карлики и нейтронные звезды: Пер. с англ. Ч. 1—2. М., 1985.

 Спасылкі 
 «Гравітацыйны калапс» у Фізічнай энцыклапедыі

Катэгорыя:Зорная эвалюцыя
Катэгорыя:Астрафізіка
Катэгорыя:Рэлятывісцкія і гравітацыйныя з’явы
Катэгорыя:Чорныя дзіркі