Шэтландскія астравы

Шэтла́ндскія астравы (, ад , літаральна «зямля поні» або «зямля авечак») — архіпелаг на паўночным усходзе ад Шатландыі. Архіпелаг ляжыць таксама на паўночны ўсход ад Аркнейскіх астравоў, у 270 км на паўднёвы ўсход ад Фарэрскіх астравоў і з’яўляецца пунктам падзелу Нарвежскага і Паўночнага мора.

Агульная плошча — 1466 км², з якіх 967 км² прыпадае на «Галоўны востраў», Мейнленд.

Астравы складаюць адну з 32 абласцей Шатландыі. Шэтланды таксама складаюць выбарчую акругу на выбарах у Шатландскі парламент.

З больш за сотні астравоў заселены толькі дванаццаць — Анст, Бара, Брэсей, Вайла, Ел, Макл-Ро, Мейнленд (галоўны востраў, на якім размешчаны Леруік, адміністрацыйны цэнтр астравоў), Папа-Стур, Трондра, Уэлсей, Фетлар і Фула.

 Геаграфія 

 Клімат 

Клімат на Шэтландах марскі субарктычны, умераны з-за ўплывы цёплых вод Атлантыкі. Тэмпература вады ад 5 °C у сакавіку да 13-14 °C у канцы жніўня. Аднак лета халаднаватае, і рэдка тэмпература перавышае 21 °C. Рэкорд сярэднямесячнай тэмпературы быў устаноўлены ў жніўні 1947 г — 17,2 °C. Аднак улетку 2008 года неаднаразова фіксаваліся тэмпературы звыш 20 °C.

У цэлым клімат пахмурны і вільготны з ападкамі (больш 1 мм) на працягу 200 дзён у годзе. У Леруіке гадавыя ападкі складаюць у сярэднім 1238 мм, з пікам у лістападзе і снежні, калі выпадае да чвэрці гадавой нормы. Мінімум ападкаў прыпадае з красавіка па жнівень, хоць ніколі месячныя ападкі не бываюць менш за 50 мм. Снегапад магчымы ў любы час з ліпеня да пачатка чэрвеня, хоць звычайна снег не ляжыць больш дня. Туман магчымы ўлетку на большай частцы астравоў, з-за астуджэння морам паўднёвых вятроў.

Паўночнае становішча астравоў забяспечвае вялікую змена даўжыні светлавога дня на працягу года — ад 3 гадзін 45 мін. падчас зімовага сонцастаяння да 23 гадзін падчас летняга, са змярканнем у астатні час дня. Аднак вільготнасць клімату забяспечвае перавагу пахмурнага надвор’я ўвесь час, таму лік светлавых гадзін дасягае толькі 1065, гэта значыць 25 % усяго дзённага часу.

Сярэдні максімум самага халоднага месяца4.9 °C (люты)Сярэдні максімум самага цёплага месяца14 °C (жнівень)Дні з замаразкамі33 дняШтогадовыя ападкі1037 mmДні са снегападамі60 дзёнЛік дажджлівых дзён285 дзён
Shetlands tourist agency climate page , accessed 19 April 2007

 Ландшафт 
Берагі астравоў парэзаны глыбокімі цяснінамі, званымі мясцовымі жыхарамі «voes». Гэтыя залівы нагадваюць нарвежскія фіёрды. Для Шэтландскіх астравоў тыповы голыя пагорыстыя раўніны і плато (вышынёй да 450 метраў над у.м.). На астравах практычна не сустракаюцца дрэвы, бо яны не ў стане супрацьстаяць вятрам, якія увесь час дзьмуць. Ландшафт ствараюць узгоркі і пашы, парослыя невысокай цвёрдай травой.

 Культура 


 Астравы ў літаратуры 
Вальтэр Скот «Карсар»

Шэран Болтан «Ахвярапрынашэнне»

 Эканоміка 

 Адміністрацыйны падзел 

 Спасылкі 
 VisitShetland.com
 ShetlandFood.com 
 Shetland Dialect
 Undiscovered Scotland — Shetland Islands
 Shetland Islands Council
 Shetland Scenes 

Катэгорыя:Астравы Шатландыі