Транснептунавы аб’ект

Транснепту́навы абъе́кт (ТНА) — нябеснае цела Сонечнай сістэмы, якое абарачаецца па арбіце вакол Сонца, і ў якога сярэдняя адлегласць да Сонца больш, чым у Нептуна.

Транснептунавыя аб'екты ўтвараюць пояс Койпера, рассеяны дыск і воблака Оарта.

У 1930 годзе быў адкрыты Плутон — першы вядомы навуцы транснептунавы аб'ект, які з моманту адкрыцця да 2006 года лічыўся дзявятай планетай Сонечнай сістэмы.

У 1978 годзе быў адкрыты Харон, спадарожнік Плутона.
Наступны транснептунавы аб'ект, , быў адкрыты толькі ў 1992 годзе — больш чым на 60 гадоў пазней Плутона.

Увогуле па стану на пачатак 2009 года вядома 1092 транснептунавых аб'екта з разнастайнымі характарыстыкамі.

Найбуйнейшымі вядомымі транснептунавымі аб'ектамі з'яўляюцца Эрыда, адкрытая ў 2005 годзе, і ПлутонРэдкае зацьменне пасварыла Плутон з плутоідам Former 'tenth planet' may be smaller than Pluto - space - 08 November 2010 - New Scientist Эрыда апынулася не большай за Плутона .

 Памеры 
Нептун — самая далёкая вядомая планета Сонечнай сістэмы.
Сярод ТНА маюцца, аднак, 4 карлікавыя планеты.
На малюнку — параўнанне памераў найбуйнейшых ТНА і Землі.
У прыведзенай ніжэй табліцы пералічаны транснептунавыя аб'екты з дыяметрам, які перавышае 800 км, і прыведзены іх параметры.
 Аб'ект Абс. зор. велічыня (H)Для аб'ектаў Сонечнай сістэмы абсалютнай зорнай велічынёй H лічыцца такая бачная зорная велічыня, якую аб'ект меў бы, калі б знаходзіўся на адлегласці 1 а.а. ад Сонца і ад назіральніка, прычым назіральнік павінен бачыць поўную фазу аб'екта, для чаго яму (назіральніку) трэба знаходзіцца ў цэнтры Сонца. Дыяметр, км Тып Колькасць спадарожнікаў Эрыда −1,19 ~2340 Аб'ект рассеянага дыска 1 Плутон—Харон −0,70 и 1 2320 и 1207 Плутына 3 Хаумеа 0,00 ~1600 К'юбівана 2 Седна 1,58 ~1600 Аб'ект воблака Оарта 0 Макемаке −0,44 ~1480 К'юбівана 0 Орк 2,2 ~946 Плутына 1 Квавар 2,6 ~890 К'юбівана 1  3,8 ~1145 Іншыя
рэзаніруючыя аб'екты 0 Варуна 3,7 ~800 К'юбівана 0  3,6 ~910 К'юбівана 0  3,2 ~890 Аб'ект рассеянага дыска 0  1,7 ~875 Аб'ект рассеянага дыска 0 Іксіён 3,2 ~820 Плутына 0

 Прасторавае размеркаванне 
На дыяграме паказаны вялікія паўвосі і нахілы арбіт ТНА (уключаючы аб'екты пояса Койпера). У левай частцы для параўнання змешчаны кентаўры. Рэзанансныя аб'екты пазначаны чырвоным колерам.

 Спасылкі